ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
ရှမ်းပြည်နယ်
0
2773
1035823
1032349
2026-06-04T05:47:38Z
Khamsai
11344
1035823
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ရှမ်းပြည်နယ်
| official_name = Shan State
| native_name = {{nobold|{{shn|မိူင်းတႆး}}}}
| native_name_lang = shn
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| translit_lang1 =
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Flag of the Shan State.svg
| flag_size = 150px
| flag_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = Shan State in Myanmar.svg
| mapsize = 150px
| map_alt =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| pushpin_map = <!-- Burma -->
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|21|30|N|98|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}}
| subdivision_type2 = ဒေသ
| subdivision_name2 = အရှေ့အလယ်ပိုင်း
| established_title = ပြည်နယ်အဆင့် မသတ်မှတ်ခင်
| established_date = [[ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]]
| established_title1 = ပြည်နယ်အဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| established_title2 = အစိုးရမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခြင်း
| established_date2 = ၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၉
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[တောင်ကြီးမြို့]]
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ဦးအောင်ဇော်အေး
| leader_title1 = အစိုးရ
| leader_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes = <ref name=cp>{{cite web | url=http://www.citypopulation.de/Myanmar.html | title=Union of Myanmar | accessdate=2008-12-25 | publisher=City Population}}</ref>
| area_total_km2 = 155801.3
| area_rank = ၁၃
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ၅,၈၂၄,၄၃၂
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၄
| population_demonym =
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| area_code_type =
| iso_code =
| website = {{url|www.shanstate.gov.mm}}
| footnotes =
| unemployment_rate =
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ့်]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]၊ [[ဝလူမျိုး|ဝ]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]]၊ [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]]၊ [[အာခါလူမျိုး|အာခါ]]၊ [[ကယန်းလူမျိုး|ကယန်း]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]၊ [[ကယားလူမျိုး|ကယား]]၊ [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]]၊ [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]]
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ၇၆.၇%၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ၁၀.၈%၊ Animism ၆.၆%၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] ၁.၀%၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] ၁.၀၁%၊ ဘာသာမဲ့ ၃.၄%၊ နှင့် အခြား ၁.၅%
}}
'''ရှမ်းပြည်နယ်''' ({{lang-shn|မိူင်းတႆး}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များအနက် အကြီးဆုံး(ဧရိယာအကျယ်ဆုံး) ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်က ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စုဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သော နယ်များအား လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဟူ၍ ပေါက်ဖွားလာသောအခါ ပြည်ထောင်စု အခြေခံဥပဒေအပိုဒ် ၅ အရ အဆိုပါ နယ်များတွင် "ဝ"နယ်များကို ပူးပေါင်း၍ ရှမ်းပြည်နယ်ဟု သတ်မှတ်ပိုင်းခြားခဲ့သော နယ်များကို ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်ရှိ၍ အကြီးဆုံးပြည်နယ်လည်း ဖြစ်၏။ ရှမ်းပြည်နယ်သည် ရေတံခွန်စိမ့်စမ်း တောစခန်း တောင်စခန်းတို့ဖြင့် သာယာလှပသောပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ရှမ်းပြည်နယ်သည် ၆၀,၁၅၅ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းပြီး တိုင်းနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခုအနက် ဧရိယာအားဖြင့် အကြီးဆုံးလည်းဖြစ်သည်။<ref name="area">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ် အပိုင်း။</ref> အကြမ်းအားဖြင့် တြိဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဟူ၍ ခွဲခြားပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်း]]၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ <ref>မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ၏ တည်နေရာနှင့် နယ်နိမိတ်များ - အစိုးရထုတ်ပြန်ချက်။</ref> မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉ ဒီဂရီ မှ ၂၂ဒီဂရီ ၁၅မိနစ် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၂၆မိနစ် မှ ၉၈ ဒီဂရီ ၄၇မိနစ် အတွင်းတည်ရှိသည်။ ထိုပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်ရှိပြီးလျှင် အကြီးဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ ပြည်မ၏အရှေ့ဘက်၌ရှိသော ထိုပြည်နယ်သည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ပဉ္စဂံပုံ ရှိလေရာ အနောက်ဘက်ရှိ ပြည်မ၏ လွင်ပြင်ဒေသများကို ပဉ္စဂံ၏ အခြေပြုထားကာ အရှေ့ဘက်ရှိ မဲခေါင်မြစ် (လာအိုနိုင်ငံ) ပေါ်တွင် ပဉ္စဂံ၏ ထိပ်ဖျားကျရောက်နေလေသည်။ <ref>မြန်မာ့မြေပုံနှင့် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အညွှန်းကိန်းများ (၁၉၉၈)။</ref> ရှမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊
အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ယူနန်ပြည်နယ် (တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ)၊ အရှေ့ဘက်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် လာအိုနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ကယားပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မန္တလေးတိုင်း၊ အနောက် မြောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့ဖြင့် ဝိုင်းရံလျက် ရှိသည်။ ထိုပြည်နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉ ဒီဂရီ ၂ဝ မိနစ်နှင့် ၂၄ ဒီဂရီ ၉ မိနစ်၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၁၃ မိနစ် နှင့် ၁ဝ၁ ဒီဂရီ ၉ မိနစ်တို့၏ အကြား၌ တည်ရှိလေသည်။ <ref>General Administration Department (GAD) - Shan State Profile (2024).</ref>
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်မှု ၇၀ရာခိုင်နှုန်းကို မူဆယ်မြို့နယ် မှ ရရှိသည်။<ref>စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး စာရင်းဇယားများ။</ref>
== ပထဝီဝင် ==
=== မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ရှမ်းပြည်နယ်သည် ရေတံခွန်စိမ့်စမ်း တောစခန်း၊ တောင်စခန်းတို့ဖြင့် သာတောင့်သာယာ ရှိပေသည်။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ရိုး တစ်ခုဆီမှ အရှေ့ဘက်သို့ လှမ်းမျှော်ကြည့်လိုက်လျှင် ရှမ်းရိုးမတောင်ဟု အများခေါ်ဆိုကြသော တောင်စဉ်တောင်တန်းများကို တောင်ခိုးတောင်ငွေ့ တစ်ဝေဝေဖြင့် တွေ့မြင်ကြရပေလိမ့်မည်။ [[ရှမ်းရိုးမ]]တောင်ဟု ခေါ်ဆိုနေကြသော်လည်း စင်စစ် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံးသည် ကုန်းပြင်မြင့် ဖြစ်လေသည်။<ref name="encyclopedia-11">{{cite book |title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း |volume=၁၁ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၇၀ |pages=၃၉၀-၃၉၅}}</ref>
ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သည် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် ပင်လယ်ရေပြင်မှ ပေ ၃,ဝဝဝ မှ ၄,ဝဝဝ ကျော်အထိ မြင့်ပြီးလျှင် နေရာဒေသများစွာတို့၌ မြေမျက်နှာပြင်သည် လှိုင်းအိထိုးနေဘိသကဲ့သို့ နိမ့်တုံမြင့်တုံ ဖြစ်နေလေသည်။ အရှေ့ဘက်ပိုင်း ကုန်းမြေမြင့်သည် အနောက်ဘက်ပိုင်းထက် ပို၍မြင့်သည်။ အမြင့်ဆုံးအပိုင်းသည် လားရှိုး၏ အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ကုန်းမြေမြင့်မျက်နှာပြင်သည် သိန္နီနယ်၏ အလယ်ပိုင်းခန့်မှ စ၍ မန္တလေးခရိုင် အထက်နားရှိ တောင်ကုန်းဒေသသို့တိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်သွားသော်လည်း မိုးနဲနယ်နှင့် မောက်မယ်နယ်စပ်သို့ အရောက်တွင်မူ ကျဉ်းမြောင်းသွားလေသည်။
တောင်ရိုးတောင်တန်းတို့သည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း အချို့ ဒေသများတွင် အရှေ့နှင့်အနောက်တန်းလျက် ရှိသည်မှ လွဲ၍ ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၌ များသောအားဖြင့် တောင်နှင့်မြောက် တန်းလျက်ရှိကြလေသည်။ တောင်ထိပ်များသည် ပေ ၆,ဝဝဝ မှ ၈,ဝဝဝ ကျော်အထိ မြင့်ကြ၍ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်သည် တောင်သိန္နီနယ် အတွင်းရှိ ပေပေါင်း ၈,၇၇၇ မြင့်သော [[လွယ်လိန်းတောင်ထွတ်]]ဖြစ်သည်။<ref name="shan-geography">{{cite book |last=Stewart |first=J. A. |title=Geography of the Shan States |date=1920 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}</ref> အခြားမြင့်မားသော တောင်ထွတ်များမှာ မြောက်သိန္နီနယ်အတွင်းရှိ လျန်ရှန်၊ ကျိုင်းတုံနယ်အရှေ့ပိုင်းရှိ လွယ်ပန်နောင်၊ မိုင်းကိုင်နယ်အတွင်း ရှိ လွယ်စန့်နှင့် လွယ်လမ် စသည်တို့ ဖြစ်ကြ၍ ပေ ၈,ဝဝဝ ကျော် မြင့်ကြပေသည်။ ပင်းတယနယ်အတွင်းမှ မဲနယ်တောင်တန်းရှိ အရှေ့မြင် အနောက်မြင်တောင်ထွတ်သည် ၇,၆၇၈ ပေ မြင့်သည်။ ထို့ပြင် နမ့်တမ်ဖတ် ချောင်းဝှမ်းနှင့် နမ့်ပွန်ချောင်းဝှမ်းကို ခြားလျက်ရှိသော လွယ်မောနှင့် လွယ်မောင်ဟု ခေါ်သည့် ပေ ၇,ဝဝဝ မှ ၈,ဝဝဝ ကျော်ရှိသော တောင်မြင့်ကြီးများလည်း ရှိပေသေးသည်။ [[ကလောမြို့]]အနီးရှိ [[ဆင်တောင်]]နှင့် [[မြင်းမထိတောင်]]တို့သည် ပေ ၅,ဝဝဝ ကျော် မြင့်ကြလေသည်။
=== မြစ်ချောင်း ===
ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြစ်ချောင်းတို့သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်စီးဆင်းရသဖြင့် မြစ်ကမ်းပါးတို့သည် များသောအားဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းမတ်စောက်ကြသည်။ မြစ်ချောင်းတို့အကြား၌ တောင်နှာမောင်းတို့သည် မြစ်ချောင်းများ ဆုံးသည့် တိုင်အောင် တည်ရှိကြလေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် [[သံလွင်မြစ်]]သည် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုမြစ်ကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် နမ့်ခုန်းမြစ်ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို မြောက်မှ တောင်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ အကြမ်းဖျဉ်းအားဖြင့် ပြည်နယ်ကို အရှေ့နှင့်အနောက် ပိုင်းခြားထားသကဲ့သို့ ရှိသည်။ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက် ဧရာဝတီမြစ်ကဲ့သို့ မြေပြင် ပြန့်ဖြူးခြင်းမရှိဘဲ နက်ရှိုင်းမတ်စောက်သော ကမ်းပါးစောက်ကြီးများကို ဖြစ်ပေါ်စေလျက် အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် စီးဆင်းလေသည်။
သံလွင်မြစ်အထက်ပိုင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်းသည် တောင်ထူထပ်၍ ပေ ၆,ဝဝဝ ကျော် ၇,ဝဝဝ နီးပါးမြင့်သော တောင်တန်းကြီးများ ရှိသည်။ ထိုတောင်တန်းကြီးများသည် တံတိုင်းကြီးများသဖွယ် ကာဆီးလျက်ရှိခြင်းကြောင့် ရှေးအခါက မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဝင်ရောက်ရန် မလွယ်ကူခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ တောင်ရိုးတောင်တန်းများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နီးကပ်စွာ ထပ်ဆင့်နေလေရာ မြေပြန့် မြေကျယ်များစွာ မရှိချေ။ ထိုကြောင့် ထိုအပိုင်းတွင် လူနေအိမ်ခြေလည်း နည်းပါးလေသည်။
အလယ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းတစ်လျှောက် သံလွင်မြစ် ဖြတ်သန်း စီးဆင်းလာသောအခါ အနောက်ဘက်တွင် တောင်တန်းများသည် နီးကပ်စွာ ထပ်ဆင့်ခြင်းမရှိဘဲ နီးတစ်လှည့် ဝေးတစ်ခါရှိနေကြလေရာ တောင်တန်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြားတွင် မြေပြန့်မြေကျယ်များကို တွေ့ရသည်။ ထိုမြေပြန့်မြေကျယ်များတွင် မြို့ရွာများကို တည်ထားကြလေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း သံလွင်မြစ်ထဲသို့ စီးဝင်သော မြစ်လက်တက်များမှာ လက်ဝဲဘက်ကမ်းမှ စီးဝင်သော နမ့်တင်(နမ့်တိန်း)၊ နမ့်မ၊ နမ့်ဆင် စသည်တို့လည်းကောင်း၊ လက်ယာဘက်ကမ်းမှ စီးဝင်သောနမ့်နင်း၊ နမ့်ပန်နှင့် နမ့်တန်စသည်တို့လည်းကောင်း ဖြစ်ကြလေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်၏ အခြားမြစ်ကြီးတစ်မြစ်သည် [[မဲခေါင်မြစ်]] ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် ရှမ်းပြည်နယ်နိမိတ်နှင့် လာအိုနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်ကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ထားသည့် မိုင်ပေါင်း ၁၂ဝ ခန့်မျှသာ ထိုမြစ်ကြီးသည် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် သက်ဆိုင်လေသည်။
နမ္မတူ၊ မြစ်ငယ်၊ ဒုဋ္ဌဝတီဟူသော သုံးမည်ရ [[နမ္မတူမြစ်]]သည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ ထင်ရှားသောမြစ်တစ်သွယ် ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသမျှသာ ဖြတ်သန်းသွားသော်လည်း မဖော်ပြဘဲ မနေအပ်သော မြစ်တစ်သွယ်မှာ နမ့်မင်းဟုလည်း ခေါ်သော [[ရွှေလီမြစ်]]ပေတည်း။ ထိုမြစ်၏ မြစ်ဖျား လက်ယာဘက်ကမ်းရှိ မိုင်းမောဒေသမှ စ၍ ရှမ်းပြည်ထောင် အများ ပေါ်ပေါက်ပြန့်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုကြလေသည်။<ref name="shan-history">{{cite book |last=ဆိုင်းဆိုင်း |title=မိူင်းမၢဝ်းလႄႈပၼ်ႇစဝ်း |date=၂၀၀၅ |publisher=သီပေါစာပေ |location=သီပေါ}}</ref> ဖော်ပြခဲ့သော မြစ်များအပြင် ရှမ်းပြည်နယ်အလယ်ပိုင်း မြေလပ်ဒေသ၌ မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် ရပ်စောက်နယ်၊ ဘော်နယ်တို့ကို ဖြတ်ကျော်ကာ ပြည်မရှိ [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]မှ တစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ် အတွင်းသို့ စီးဝင်သော [[ဇော်ဂျီမြစ်]]၊ ဟိုပုန်းမြို့နယ် နမ့်ခုတ်မြို့ငယ်လေး၏အနောက်ဘက်တွင် မြစ်ဖျားခံသော နမ့်တမ်ဖတ်ချောင်း၊ မြေလပ်ဒေသတစ်ဝိုက် စီးဆင်းကာ [[အင်းလေး]]ထဲသို့ အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်၍ တောင်ဘက်မှတစ်ဖန် ပြန်ထွက်ပြီးလျှင် [[ကယားပြည်နယ်]]အတွင်းသို့ စီးဝင်သော [[နမ့်ဘီလူးချောင်း]]၊ လဲချားနယ်တောင်ကုန်းများ၌ မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် တောင်ဘက်ကယား ပြည်နယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်ပြီးနောက် သံလွင်မြစ်အတွင်းသို့ [[နမ့်ပွန်ချောင်း]] စသည်တို့လည်း ရှိပေသေးသည်။
အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း မြစ်ရိုးချောင်းရိုး မြေပြန့် လွင်ပြင်များတွင် မြို့ရွာများကို များသောအားဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးတို့က တည်ထောင်ထားကြရာ မြောက်ပိုင်း နမ္မတူမြစ်ရိုး မြေပြန့်တွင် သိန္နီနယ်၊ သီပေါနယ်တို့ကို တွေ့ရသည်။ [[ရပ်စောက်]]၊ [[ရေဦး]]၊ [[ရွာငံမြို့|ရွာငံ]]၊ [[ပင်းတယမြို့|ပင်းတယ]]၊ [[ပွေးလှမြို့|ပွေးလှ]]နယ်တို့သည် ဇော်ဂျီမြစ်ရိုး မြေပြန့်တစ်လျှောက် တည်ထားသော မြို့ရွာများဖြစ်ကြသည်။ နမ့်ပွန်ချောင်းရိုးမြေပြန့်တွင် မိုင်းပွန်နယ်ကိုလည်းကောင်း နမ့်တမ်ဘက်ချောင်းရိုး မြေပြန့်တွင် ဟိုပုန်း၊ [[နမ့်ခုတ်]] [[ဘန်းယဉ်]]၊ [[ဆီဆိုင်]](သထုံ) နယ်တို့ကိုလည်းကောင်း တွေ့ကြရလေသည်။
မြစ်ချောင်းများသည် တောင်စဉ် တောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်စီးဆင်းကြသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ရေတံခွန်စိမ့်စမ်းများအနှံ့အပြား ရှိသည်။ သီပေါနှင့် လာရှိုးအကြားရှိ [[မန့်ဆမ်ရေတံခွန်|မန့်ဆမ်ရေတံခွန်ကြီး]]သည် အမြင့်ပေ ၁,၅ဝဝ ကျော် ၂,ဝဝဝ ခန့်မှ တောင်ခါးပန်းအဆင့်ဆင့်ကို စီးဆင်းလာခဲ့ရာ ကြည့်၍ မငြီးဖွယ်ရာ ဖြစ်ပေသည်။ ထိုရေတံခွန်ကြီးမှ ရေအားကို အသုံးပြု၍ [[နမ္မတူမြို့]]ရှိ ဘားမားကော်ပိုရေးရှင်း လီမီတက်၏ သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ အခြားရေတံခွန်များလည်း အများအပြားရှိရာ ယင်းတို့မှ ရေအားကိုလည်း အသုံးချနိုင်ရန် ပြည်ထောင်စု အစိုးရက လေ့လာ စမ်းသပ်စေခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် စက်မှုလုပ်ငန်း ဓာတ်အားပေးရေးအတွက် အလားအလာရှိသော ရေတံခွန်တို့မှာ မိုင်းပွန်မြို့အနီးရှိ ရေတံခွန်သုံးခု၊ ရပ်စောက်မြို့မှ ၁ဝ မိုင်ခန့်ကွာ အင်းတော်သွားလမ်းရှိ ဇော်ဂျီရေတံခွန်(မိုးဟင်းရေတံခွန်)၊ ညောင်ရွှေမြို့အနီးရှိ ရေတံခွန်ငယ်နှစ်ခုနှင့် လဲချားနယ်မှ နမ့်တွပ်ရေတံခွန်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကျိုင်းတောင်း စီရင်စုအတွင်းရှိ နမ့်တိန်းရေတံခွန်မှ ရေအားကို ယူ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အကြီးဆုံးသော ရေအားလျှပ်စစ်ရုံကြီးတစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်မည်ဟုလည်း ခန့်မှန်းထားကြလေသည်။<ref name="hydropower">{{cite report |title=မြန်မာနိုင်ငံ ရေအားလျှပ်စစ်ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသမိုင်း |publisher=လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန |year=၂၀၁၂}}</ref>
မြစ်ချောင်း ရေတံခွန်များအပြင် အင်းအိုင်များလည်း ရှိသေးရာ ယင်းတို့အနက် ညောင်ရွှေနယ်ရှိ အင်းလေးသည် အကြီးဆုံး အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်သည်။
=== ရေထွက် ===
၂၀၁၀ ခုနှစ်က ပြည်နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနမှ ဦးဆောင်ကောက်ယူခဲ့သော စာရင်းအရ ရှမ်းပြည်နယ် (အထူးဒေသများမပါ) တွင် ရေထွက်ပေါင်း '''၃,၇၀၀ ကျော်''' ရှိသည်။<ref name="gad-water">{{cite report |title=ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ ရေထွက်စမ်းများ စာရင်းကောက်ယူမှုအစီရင်ခံစာ |publisher=ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |year=၂၀၁၆}}</ref>
ထို့ပြင် ဆိုင်ရာမြို့နယ်လူထုအတွက် ဆယ့်နှစ်ရာသီ မပြတ်သုံးစွဲရန် ရေရနိုင်သော ရေထွက်ခေါ် စမ်းရေပေါက်များလည်း ရှိသေးသည်။ ဟိုပုန်းရေထွက်၊ ဘော်ဆိုင်းရေထွက်၊ ရပ်စောက်ရေထွက် (ဗထူးစမ်း)၊ ကရင်မရေထွက် (တောင်ကြီး)တို့သည် လူသိ များသော စမ်းရေပေါက်များပေတည်း။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အောက်ခံကျောက်မြေသည် များသောအားဖြင့် ထုံးကျောက်များဖြစ်လေရာ ရွာချသော မိုးရေသည် မြေကြီးထဲသို့ စိမ့်ဝင်သွားသည်။ ထိုစိမ့်ဝင်သွားသော ရေများသည် အချို့နေရာများတွင် စမ်းရေပေါက်များဖြစ်ကာ မြေပြင်သို့ ပြန်ထွက်လာကြရာ ယင်းတို့ကို ရေ ထွက်များဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မြစ်ချောင်းနှင့်လည်း မနီး၊ ရေထွက်များလည်း မရှိသော ဒေသများလည်း ရှိသေးရာ ထိုဒေသများတွင် ရေရှားပါးသဖြင့် မြေတွင်း သယံဇာတ ပစ္စည်းများဖြင့် ပေါများသည့်တိုင်အောင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ မဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး ခက်ခဲခြင်းများ ရှိလေသည်။
ရေထွက် သို့မဟုတ် စမ်းရေပေါက်များအပြင် ရေပူစမ်းများလည်း ပေါများသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်တွင် မြေလွှာကျွံခြင်း၊ သို့မဟုတ် မြေကြောအံလွှဲခြင်းများ ရှိပေရာ ထိုနေရာများတွင် ရေပူစမ်းများ ဖြစ်ပေါ်သည်။ သီပေါ၊ လားရှိုး၊ သိန္နီ၊ လင်းခေး၊ ကျိုင်းတုံ၊ အင်းလေးဒေသရှိ ခေါင်တိုင်ရွာ စသည်တို့တွင် ထိုကဲ့သို့သော ရေပူစမ်းများရှိလေသည်။<ref name="geology-shan">{{cite book |last=Chhibber |first=H. L. |title=The Geology of Burma |date=1934 |publisher=Macmillan and Co. |location=London}}</ref>
=== အောက်ခံမြေနှင့် ကျောက်အမျိုးမျိုး ===
ရှမ်းပြည်နယ်၏ [[ဘူမိဗေဒ]]ကို သေချာစွာ စေ့ငုလေ့လာ၍ သုတေသန မပြုရသေးချေ။ အောက်ခံကျောက်မြေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို ချုံ၍ဆိုရလျှင် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သည် များသောအားဖြင့် ထုံးကျောက်မြေ အောက်ခံဖြစ်သည်။ သို့သော် အာစီယန်ခေတ် (ရှေးအကျဆုံးခေတ်) ကျောက်များ၊ ပထမကပ်ကျောက်များ၊ ဒုတိယ ကပ်ကျောက်များနှင့် တတိယကပ် ကျောက်များ စသော ခေတ်အမျိုးမျိုးမှ ကျောက်များကိုလည်း ကြိုကြား ကြိုကြား တွေ့ရပေသည်။<ref name="geology-shan"/>
ဘူမိဗေဒ ထုံးကျောက်ခေတ်ကာလက ရှမ်းပြည်နယ်သည် မြန်မာပြည်မနည်းတူ ပင်လယ်ရေတိမ်အောက်တွင် ကျရောက်နေခဲ့ရာ မြစ်များမှ သဲများ၊ ပင်လယ်ပိုးကောင်သေများ၊ ရေညှိရေမှော်ပုပ်များ စသည်တို့သည် တဖြည်းဖြည်း စုပုံလာပြီးလျှင် ပင်လယ်အောက် မြေသားသည် တဖြည်းဖြည်း ပို့တက်လာသည်။ ထိုကြောင့် ထိုခေတ်က ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို ထုံးကျောက်မြေများအကြား၌ ညှပ်လျက်တွေ့ကြရသည်။ ထုံးကျောက်ခေတ် ကုန်ဆုံးလုနီးကာလ၊ သို့မဟုတ် တတိယကပ် အစလောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အပေါ်ယံ မြေလွှာပုံပြောင်းစေသော မြေလှုပ်ရှားမှုကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်နှင့်ဆက်လျက်တောင်ဘက်သို့ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းအထိ တောင်ရိုးတောင်တန်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြေကြောများပြတ်၍ အချို့နေရာများတွင် အက်ကြောင်းကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ကာ မြေလွှာကျွံခြင်း၊ သို့မဟုတ် အံလွှဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ သီပေါနယ် ဂုတ်ထိပ်ချိုင့်ဝှမ်းမှသည် သံလွင်မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်တိုင်အောင် အရှေ့နှင့်အနောက် ရှည်လျားသော မြေလွှာကျွံချိုင့်ဝှမ်းကြီးတစ်ခုကို တွေ့ရ၍ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်တွင် ထူးခြားပေါ်လွင်သော ဘူမိဗေဒလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ ညောင်ရွှေနှင့် ရွှေညောင်မြောက်ဘက်မှ အင်းလေး တောင်ဘက်အထိလည်း ကြီးမား၍ တောင်နှင့်မြောက်ရှည်လျားသော မြေလွှာကျွံချိုင့်ဝှမ်းကြီး တစ်ခုရှိလေသည်။
အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ခေတ်အမျိုးမျိုးမှ သက်ရင့်ကျောက်များကို ရှမ်းပြည်နယ် အနှံ့အပြား၌ တွေ့ကြရသည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် မိုးကုတ်နယ် ပတ္တမြားမြေ၏ လိပ်သည်းကျောက်မြေနှင့် ဆက်စပ်လျက် ဝေဘူကျောက်မြေမျိုးကိုတွေ့ကြရသည်။ ထိုမှ တောင်ဘက်သို့ ရွေ့လာခဲ့သော် ကမ်ဗရီယမ်ခေတ် ကျောက်မျိုးဖြစ်သော သလင်းကျောက်၊ သင်ပုန်းကျောက် စသည်တို့ကို တွေ့ရသည်။ သီပေါမြို့၏ အရှေ့ဘက်မှ ကျောက်မြေများသည် ထုံးကျောက်များတွင် သဲကျောက်နီများ ညှပ်လျက်ပါသောမြေမျိုးဖြစ်လေသည်။
လားရှိုးမှ မြောက်ဘက်ငါးမိုင်ကွာသော နမ့်ယော်မြစ်ဝှမ်းတွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်နမ့်မမြစ်ဝှမ်းတွင်လည်းကောင်း ကျောက်မီးသွေးကြောများ ပါရှိသော တတိယကျောက်ခေတ်မှ မြေစေးနှင့် သံကျောက်များကို တွေ့ရလေသည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် ဆိုင်ယင်နိုက်နှင့် [[နှမ်းဖတ် ကျောက်|နှမ်းဖတ်ကျောက်]]မျိုးတို့ ပါဝင်သော [[လိပ်သည်းကျောက်]]မြေမျိုးသည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်၏ အနောက်ဘက် နှုတ်ခမ်းသားအစွန်းများအဖြစ်ဖြင့် ပေါ်နေကြသည်။ သီပေါနှင့် လားရှိုးအကြား၌ တွေ့ရသော ဒုတိယကျောက်ခေတ်၏ ခရမ်းပြာသဲကျောက် တို့သည် [[ထုံးကျောက်]]များအကြား၌ ညပ်လျက်ရှိသည်။ ထုံးကျောက်တောင်တန်းများအကြား၌ သက်တမ်းမရင့်သေးသော စရစ်ဖြုန်း သဲကျောက်နှင့် နုံးမြေများသည် အလျားလိုက် အမြှောင်းလိုက် ဖြစ်ပေါ်နေကြသည်။ ယင်းတို့မှလွဲလျှင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၌လည်း များသောအားဖြင့် ထုံးကျောက်မြေများသာလျှင်ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းချောင်းဝှမ်းများ၌ တတိယကပ်ကျောက်များ ချထားစုပုံ၍ ယင်းတို့အတွင်း၌ ကျောက်မီးသွေးနုများလည်းရှိရာ ထိုချိုင့်ဝှမ်း မြစ်ဝှမ်းချောင်း ဝှမ်းတို့၌ နုံးမြေများဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက် ရှိလေသည်။
=== တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ===
[[နမ္မတူ သတ္တုတွင်း]]မှ [[ဘော်]]၊ [[ခဲ]]၊ [[ရွှေ]] နှင့် အခြားဓာတ်သတ္တုအနည်းငယ်တို့ထွက်ရှိသည်။ [[တီကျစ် ကျောက်မီးသွေးတွင်း]]မှ ကျောက်မီးသွေးများထုတ်လုပ်ပြီး တီကျစ်ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို လောင်စာကုန်ကြမ်း ထောက်ပံ့လျက်ရှိသည်။ အထူးထင်ရှားသည့် မြန်မာ့[[ပတ္တမြား]]၊ [[နီလာ]]နှင့် [[ကျောက်မျက် ရတနာ]]များကို မိုင်းရှူး နှင့် နမ့်ယားဆိမ့် ဒေသများမှ တူးဖော်ထုတ်ယူနိုင်သည်။<ref name="mining">{{cite report |title=မြန်မာ့သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းနှင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်မှုသမိုင်း |publisher=သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန |year=၂၀၀၃}}</ref>
[[ဘူမိဗေဒ]]အရဆိုလျှင် ရှမ်းပြည်နယ်သည် များသောအားဖြင့် သက်ရင့်ကျောက်မြေ ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် [[ရေနံ]]မှတပါး သတ္တု မျိုးစုံကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ္မတူနှင့် ဘော်တွင်းရှိ ဘားမားကော်ပိုရေးရှင်းလီမီတက်၏ သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်းသာလျှင် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ဆောင်ရွက်
နေသော လုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်သည်။ အခြားသတ္တုလုပ်ငန်းများကို တိုင်းရင်း သားများက တတ်အားသမျှ Ngweအင်အား လူအင်အားတို့ဖြင့်သာ ဆောင်ရွက်နေကြခြင်း ဖြစ်၍ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မရှိလှချေ။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်ထွက် သတ္တုများမှာ ခဲတန်ချိန် ၃၁,၆ဝဝ (တန်ဖိုးငွေကျပ် ၁၆,၅၂၉,ဝဝဝ)၊ သွပ်တန်ချိန် ၁၇,၇၄၃ (တန်ဖိုးငွေကျပ် ၁,၁၁ canvas,ဝဝဝ)၊ ကြေးနီတန်ချိန် ၅ဝ ခန့် (တန်ဖိုး ငွေကျပ် ၃၆၆,ဝဝဝ)၊ ခနောက်စိမ်းတန်ချိန် ၂ဝ၉ တန် (တန်ဖိုးငွေ ၈ဝ,ဝဝဝ)၊ သံရိုင်းတန်ချိန် ၂ဝ၉ တန်
(တန်ဖိုးငွေ ၈ဝ,ဝဝဝ)၊ သံရိုင်းတန်ချိန် ၁၅,၆၇ဝ (တန်ဖိုးကျပ် ငွေ ၈၆၂,ဝဝဝ)၊ ငွေသတ္တု ၂,ဝ၄၁,၃၉၅ အောင်စ (တန်ဖိုးငွေ ကျပ် ၈,၂၈၉,ဝဝဝ) တို့အပြင် အခြားထွက်ရှိသော သတ္တုများမှာ တန်ချိန် ၄၁ဝ ခန့် ဖြစ်လေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
နမ္မတူသတ္တုတွင်း၊ သို့မဟုတ် ဘော်တွင်းသည် ခဲ၊ သွပ်၊ ဘော် အများဆုံးထွက်သော ကမ္ဘာကျော် သတ္တုတွင်းပေတည်း။ နမ္မတူသတ္တုတွင်းမှလွဲလျှင် ဘော်ဆိုင်းသတ္တုတွင်းသည် အကျိုးအခံစားရဆုံးဟု ဆိုကြ သည်။ ဘော်ဆိုင်းသတ္တုကြောကြီးသည် မိုင် ၄ဝ ခန့် ရှည်လျား၍ ဟဲဟိုးတောင်ဘက် မဲနယ်တောင်မှ ရပ်စောက်နယ် အထိ ရောက်သည်ဟု သိရသည်။ ထိုသတ္တုကြော၏ အနောက်စူးစူး ကလောနှင့် မိတ္ထီလာခရိုင်အစပ်ရှိ မင်း ပလောင် တောင်တန်း၌လည်း ခဲအမြောက်အမြား ရနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီက ပင်းတယနယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် မြင်ကြာဒိုးနယ်ရှိ တောင်မင်းကြီး၌လည်း ခဲများ တူးဖော်ရရှိလေသည်။
သွပ်ထွက်စံချိန်တွင် ဘော်တွင်းကို ချိုးနိုင်မည့် သွပ်သတ္တု တွင်းသည် [[မိုင်းပွန်မြို့]]၏ တောင်ဘက်မိုင် ၃ဝ ခန့်တွင် ရှိသော လုံချိန်သတ္တုတွင်း ဖြစ်သည်။ နမ့်တင်းရေတံခွန်နှင့်လည်း မဝေးလှသော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲကြောင့် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် မဖြစ်သေးပေ။ ခနောက်စိမ်း သတ္တုများကို ရှမ်းပြည်နယ် နေရာအနှံ့ အပြား၌ တွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ဈေးကောင်းမရ၍ လုပ်ကိုင်သူ နည်းသည်။
ရွှေအနည်းငယ် ရောနှောပါသော [[ကြေးနီ]]တူးဖော်ခြင်းကို ဟဲဟိုးနယ်အတွင်း၌ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော် ရေအခက်အခဲရှိ၍ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မလုပ်နိုင်ကြချေ။ စံကားနှင့် လင်းခေးစီရင်စုတို့၌လည်း ကြေးနီများ တွေ့ရှိရသည်ဟု သိရလေသည်။ ဝင်ငွေဖြောင့်သော သတ္တုတစ်မျိုးသည် မန်းဂနီးဖြစ်၍ ဟိုပုန်းနယ်၌ တူးဖော်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဘော်တွင်းနှင့် ဘော်ဆိုင်းနယ်များအပြင် ဝနယ်အချို့ဒေသများ၌လည်း ငွေသတ္တုကို တူးဖော်ရရှိလေသည်။
ကျောက်မီးသွေးကို လားရှိုး၊ သီပေါ၊ တောင်ကြီးနယ်များအနီး၌ တွေ့ရသော်လည်း အမျိုးအစား မကောင်းချေ။ သာစည် ကလော မီးရထားလမ်းအနီး မင်းပလောင်တောင်တန်းမှ တွေ့ရှိရသော ကျောက်မီးသွေးသည် အမျိုးအစားမညံ့လှသော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် တူးဖော်လုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
ရှေးက မောက်မယ်နယ်မှ အလွန်ကောင်းသော သံများ တူးဖော်ရရှိ၍ မောက်မယ်နယ်ထွက် ဓားများသည် ကျော်ကြားလှသည်။ ကျိုင်းတုံနယ်နှင့် ကျိုင်းခမ်းစီရင်စုတို့မှလည်းကောင်း၊ ဝနယ်များမှလည်းကောင်း သံထွက်သည်ဟု ဆိုကြလေသည်။
မကြာသေးမီက (၁၉၆၃ ခုနှစ်) တောင်ကြီးမြို့အနီး ပင်းပက်တွင် သံတန်ချိန် ၆၃ သန်းခန့် ထွက်နိုင်မည့် သံတွင်းတစ်တွင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလည်း မခက်ခဲသဖြင့် အလားအလာရှိသော သံရိုင်းတွင်းပေတည်း။<ref name="pinpet">{{cite news |title=ပင်းပက်သံရိုင်းစီမံကိန်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း စက်မှုကဏ္ဍ |work=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ |date=၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၅}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း၌ မလေ့လာ မတူးဖော်ရသေးသော သတ္တုရိုင်းအမျိုးမျိုးကို နေရာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရှိနိုင်သည်။
== ရာသီဥတု ==
တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်၍ ချမ်းအေးသော ရာသီဥတုရှိသည်။ မိုးဥတုတွင် မိုးရေချိန်များလေ့လည်းရှိသည်။ အပူချိန်မှာ အအေးဆုံးလများဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလများတွင် ၇၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်နှင့် ၈၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် ကြားတွင်သာရှိသည်။ အပူဆုံးအချိန်များတွင် ၁၀၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် ဝန်းကျင်ရှိသည်။ ကပ္ပလီပင်လယ်မှ အနောက်တောင်မုတ်သုံလေကြောင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ တောင်တရုတ်ပင်လယ်မှ တစ်ခါတရံဝင်ရောက်လာတတ်သည့် မိုးသက်မုန်တိုင်းများ၊ လေကြောင်းများကြောင့် လည်းကောင်း မိုးများသည့် ဒေသအဖြစ် တည်ရှိသည်။ မိုးရေချိန်မှာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၄၀ လက်မ ဝန်းကျင်ရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။<ref name="dmh-report">{{cite report |title=မြန်မာနိုင်ငံ ရာသီဥတုနှင့် မိုးလေဝသစံချိန်စံညွှန်းများ |publisher=မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန |year=၂၀၀၅}}</ref>
ရှမ်းပြည်နယ်သည် ကုန်းပြင်မြင့်ဖြစ်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ဥတုသပ္ပါယ အေးချမ်းမျှတသည်။ နေရာဒေသများစွာတို့တွင် အင်္ဂလန်ပြည်ကဲ့သို့ ဥရောပတိုက် ရေမြေအနေအထား ရာသီဥတုမျိုးဆန်ဆန် ရှိလေသည်။ သို့သော် ယခုအခါ တောရိပ်တောင်ရိပ်နည်းပါးလာ၍ အပူရှိန် အနည်းငယ်တက်လာသည်။<ref name="encyclopedia-11">{{cite book |title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း |volume=၁၁ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၇၀ |pages=၃၉၅-၃၉၈}}</ref> ကုန်းမြေအနိမ့်အမြင့် ပထဝီသဘာဝကိုလိုက်၍ တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ ရာသီဥတုအေးမြ၍ ထင်းရှူးပင်တို့ဖြင့် ဝေဆာနေသော်လည်း ယင်းတို့နှင့် နီးကပ်ပါလျက် မြေနိမ့်ပိုင်းတွင်ရှိကြသော ညောင်ရွှေ၊ မိုးနဲ၊ လင်းခေး၊ မောက်မယ်စသော ဒေသများတွင် ရာသီဥတု ပူအိုက်ကာ မန်ကျည်းပင်၊ အုန်းပင်၊ သရက်ပင်တို့ ဖြစ်ထွန်းသည်ကို တွေ့ရသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် သီပေါနယ် ချိုင့်ဝှမ်းသည် အပူချိန်အများဆုံးတက်သော ဒေသဖြစ်သည်။ ဧပြီလအတွင်း နေ့အခါ ဖာရင်ဟိုက် ၉၆ ဒီဂရီထက်ပင် ကျော်လွန်သော်လည်း ညဉ့်ဘက်တွင် ၆၅ ဒီဂရီအထိ ကျဆင်းသွားတတ်ပြန်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နေထွက်ပြီး၍ နာရီအနည်းငယ်ကြာသည့် တိုင်အောင် မြူများ ဆိုင်းနေတတ်သည်။ လားရှိုးမြို့တွင် (၁၈၉၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း တိုင်းထွာချက်အရ) အပူဆုံးအချိန် ဧပြီလ၌ မဇ္ဈိမ အပူချိန် ၉၁ ဒီဂရီ ရှိ၍ ဇန်နဝါရီလ အအေးဆုံးအချိန်တွင် မဇ္ဈိမအပူချိန် ၅၉.၉ ဒီဂရီရှိလေသည်။<ref name="scott-gazetteer">{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |date=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}</ref> ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် (၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း တိုင်းထွာချက်အရ) ဧပြီလတွင် မဇ္ဈိမအပူချိန် ၈၄.၅ ဒီဂရီရှိ၍ ဇန်နဝါရီလတွင် မဇ္ဈိမ အပူချိန် ၅၈.၂ ဒီဂရီ ရှိလေသည်။ ကျိုင်းတုံမြို့တွင် (၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း တိုင်းထွာချက်အရ) ဧပြီလတွင် မဇ္ဈိမအပူချိန် ၉၂.၅ ဒီဂရီရှိ၍ ဇန်နဝါရီလ အအေးဆုံးအချိန်တွင် မဇ္ဈိမအပူချိန် ၆၂.၆ ဒီဂရီရှိကြောင်း တွေ့ရလေသည်။ တောင်ပေါ်ဒေသများ၌ကား အအေးဓာတ် ပိုမိုလွန်ကဲလေသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မိုးသည်းထန်သည်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း မိုးသည် တစိမ့်စိမ့်စွေ၍ ရွာနေတတ်လေသည်။ ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် တောင်ကြီးမြို့၌ (၁၉၅ဝ-၆ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း) ၅၇.ဝ၅ လက်မ၊ ကျိုင်းတုံမြို့၌ (၁၉၅ဝ-၆ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း) ၄၆.ဝ၅ လက်မ၊ လားရှိုးမြို့၌ (၁၈၉၆-၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း) ၆၁.၈၆ ဖြစ်ရာ ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး ချုံ၍ဆိုရလျှင် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် လက်မ ၇ဝ မှ ၉ဝ အတွင်းသာရှိသည်။ ယင်းသို့မိုးရေချိန်သည် မများလှသော်လည်း တောရိပ်တောင်ရိပ်ရှိသဖြင့် မိုးရာသီအခါတွင် စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းပြီးလျှင် အေးစိမ့်နေတတ်လေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
=== သစ်တော ဝါးတောများ ===
ရာသီဥတု အေးချမ်းစိုစွတ်ပြီးလျှင် မြစ်ချောင်း၊ စိမ့်စမ်းများပြားသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ရှေးအခါက သစ်တောဝါးတောကြီးများ ညို့မှိုင်းထူထပ်ခဲ့လေသည်။ နောင်အခါ တောင်ယာ ခုတ်ထွင် လုပ်ကိုင်ကြသည့် စနစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြို့ရွာအိမ်ခြေ တိုးချဲ့လာကြသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်း သစ်တောများကို စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ ခုတ်ထွင်ကြခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း သစ်တောဝါးတောများ ယခုအခါ နည်းပါးနေချေပြီ။ မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် ကျွန်း၊ အင်၊ ပျဉ်းမ စသော အပူပိုင်းသစ်တောများ၊ ပေ ၄,ဝဝဝ မှ ၆,ဝဝဝ ကျော်သော အမြင့်ပိုင်းတွင် ဝါးတောများ၊ ထင်းရှုးတောများ ပေါက်ရောက်သည်။ ပင်ရင်းပေါက်သော အပင်များကို ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းခဲ့သော နေရာများ၌ မြက်ခင်းပြင်များကို တွေ့ရလေသည်။<ref name="forestry-history">{{cite book |title=မြန်မာ့သစ်တောသမိုင်းနှင့် သစ်တောရေးရာမူဝါဒများ |publisher=သစ်တောဦးစီးဌာန |date=၁၉၉၂}}</ref>
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း သစ်တောခရိုင်များကို မိုးမိတ်သစ်တောခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း သစ်တောခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း သစ်တောခရိုင်ဟူ၍ သုံးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ကြိုးဝိုင်းသစ်တောများ၏ အကျယ်အဝန်းသည် စုစုပေါင်း ၇,၁၃၇ စတုရန်းမိုင်ရှိလေရာ မိုးမိတ်နယ်၌ ၁,၁၁၄ စတုရန်းမိုင်၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ ၄၇၁ စတုရန်းမိုင်၊ တောင်ပိုင်း၌ ၁,၅၆၃ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်သည်။ ကြိုးဝိုင်းပြင်၌ သစ်တောများ၏ အကျယ်အဝန်းသည် စုစုပေါင်း ၁၅,၉၆၈ စတုရန်းမိုင်ရှိလေရာ မိုးမိတ်နယ်၌ ၁,၅၆၃ စတုရန်းမိုင်၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ ၄,၃၉၆ စတုရန်းမိုင်၊ တောင်ပိုင်း၌ ၁ဝ,ဝ၁၁ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်လေသည်။ သစ်တောဌာန အုပ်ချုပ်ခြင်းမှ လွတ်ကင်းသော သစ်တောများသည်မူ စုစုပေါင်း ၄၁,၆၇၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းလေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
|ရှမ်းပြည်နယ်၌ အဖိုးတန်ကျွန်းသစ်၊ အင်ကြင်း စသည့် သစ်တောများ မများလှချေ။ ထင်းရှူးပင်နှင့် အခြား သစ်ရိုင်းများက ပို၍ များပြားသည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် ထင်းရှူးသားကို အသုံးများကြသည်။ ကြီးကျယ်သော ကျွန်းတောကြီးများ ရှိသည့်ဒေသများမှာ မိုးမိတ်၊ မောက်မယ်၊ မိုင်းပန်၊ မိုးနဲ၊ ကျိုင်းတောင်းအကြားရှိ ကျွန်းတောကြီးများသည် အပင်များ နုသေးသော်လည်း မိုင်ပေါင်း ၂ဝ ကျော်ခန့် ရှည်လျားသဖြင့် အနာဂတ်ကာလအတွက် အဖိုးတန်သစ်တောကြီးပေတည်း။ မိုင်းကိုင်နယ်ရှိ တုံလောဒေသတွင်လည်း ကျွန်းနှင့် အခြား သစ်ရိုင်းတောများကို တွေ့ရလေသည်။
ကျွန်းစသော သစ်များကို ခုတ်ယူပြီးနောက် သံလွင်မြစ်နှင့် ယင်း၏လက်တက်များ ဖြစ်ကြသည့် သစ်မျှောချောင်းများအားဖြင့် မော်လမြိုင် ဆိပ်ကမ်းအရောက် မျှောချရသည်။ သာမိုင်းခမ်းနယ်မှလည်းကောင်း၊ မြန်မာပြည်မရှိ ကြိုးဝိုင်းများနှင့် ဆက်စပ်လျက် ရှိသော ကလောအနောက်ဘက်ရှိ မကွေးကြိုးဝိုင်းမှလည်းကောင်း ခုတ်ယူသော သစ်များကိုမူ မီးရထားဖြင့် ပြည်မသို့ တင်ပို့ရလေသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း သစ်တောများမှ သစ်စေး၊ ရှားစေး၊ ချိပ်၊ အင်တွဲ စသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများလည်း ရရှိသည်။ ထင်းရှူးသားမှ စက္ကူထုတ်လုပ်၍ ဖြစ်မဖြစ်ကို စမ်းသပ်ကြည့်ခဲ့ရာ ကုန်ထုတ်စက္ကူညိုများ ထုတ်လုပ်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် ထီးရှူးဆီကို စနစ်တကျ ထုတ်ယူရန်လည်း စမ်းသပ်လေ့လာလျက် ရှိသည်။ စမ်းသပ်မှုများ အောင်မြင်ပါက သစ်တောထွက်ပစ္စည်း အမျိုးအမည် တိုးလာဖွယ်ရှိသည်။ ရှမ်းပြည်နယ် သစ်တောဌာန၏ ဝင်ငွေသည် ၁၉၅၉-၆ဝ ပြည့်နှစ်အတွက် စုစုပေါင်း ကျပ် ၃,၂၉၃,၅၉၃ ဖြစ်ရာ တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် တိုးလာနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက် ရှိပေသည်။<ref name="forest-income">{{cite report |title=၁၉၅၉-၆၀ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်နယ်သစ်တောဌာန နှစ်ချုပ်စီရင်ခံစာ |publisher=ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ သစ်တောရေးရာဌာန |year=၁၉၆၁}}</ref>
== အကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေ ==
တောတောင် လျှိုမြောင် စိမ့်စမ်းတို့ဖြင့် သာမောဖွယ် ကောင်းလှသော ရှမ်းပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် အကျယ်ဝန်းဆုံး ပြည်နယ်ဟု ဆိုခဲ့ပေသည်။ ထိုပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၆၁,၁၂၃ စတုရန်းမိုင် (၁၅၅,၈၀၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်း ဧရိယာ၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။<ref name="encyclopedia-11">{{cite book |title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း |volume=၁၁ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၇၀ |pages=၃၉၈-၄၀၂}}</ref> ၁၉၆၇ ခုနှစ် နောက်ဆုံးစာရင်းအရ လူဦးရေသည် ၂,၄၉၇,ဝဝဝ ယောက်မျှသာ ဖြစ်ရာ စတုရန်းတစ်မိုင်လျှင် ပျမ်းမျှခြင်း လူ ၄၈ ယောက်နှုန်းမျှသာ နေထိုင်လျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် လူနေအိမ်မြေ ကျဲလှပေသည်။ သို့သော် ခေတ်သစ် ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူချက်များအရ ရှမ်းပြည်နယ်၏ လူဦးရေသည် ၅,၈၂၄,၄၃၂ ဦးအထိ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref name="census-2014">{{cite book |title=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ |publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန |location=နေပြည်တော် |date=မေ ၂၀၁၅ |series=အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂ |pages=၁၆}}</ref>
ပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် နှိုင်းစာလျှင် လူဦးရေ နည်းပါးလှသော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တိုင်းရင်းသား တောင်ပေါ်သား လူမျိုးစုအစုံအလင်ဆုံး တွေ့ရပေသည်။ လူမျိုးပေါင်းစုံ ရောနှောနေထိုင်ရာ လူမျိုးစုံ ဟင်းလေးအိုးဒေသဟု ခေါ်ဆိုရပေမည်။ တွေ့ရှိရသော လူမျိုးစုများကို မူလဆင်းသက် ဆက်နွယ်လာသော လူမျိုးကြီးများနှင့် ယင်းတို့မှ ခွဲထွက်လာသော လူမျိုးအုပ်စုအလိုက် ဖော်ပြရမည်ဆိုသော်-
၁။ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအနွယ်]]၊ ဗမာအုပ်စုဝင် ဖြစ်ကြသော
* [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊
* [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊
* [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊
* [[အဇီးလူမျိုး|အဇီး]]၊
* [[လရှီလူမျိုး|လရှီ]]၊
* [[မရူလူမျိုး|မရူ]]၊
* [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] လူမျိုးစုတို့သည်လည်းကောင်း၊
၂။ တိဗက်-ဗမာအနွယ်၊ လိုလိုအုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော
* [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊
* [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]]၊
* [[အာခါလူမျိုး|အာခါ (ကော်)]]၊
* [[နုံလူမျိုး|နုံ (ဒရူး)]] လူမျိုးစုတို့သည်လည်းကောင်း၊
၃။ တိဗက်-ဗမာအနွယ်၊ ကချင်အုပ်စုဝင် [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] သို့မဟုတ် ဂျိန်းဖော့ တို့သည်လည်းကောင်း၊
၄။ [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်အနွယ်]]၊ တိုင်အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသော
* [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်လုံ)]]၊
* [[တိုင်းလေ့လူမျိုး|ရှမ်းတရုတ် (တိုင်လေ)]]၊
* ဒရယ်၊
* [[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံ (တိုင်ခွန်)]]၊
* [[လူးလူမျိုး|လူး (တိုင်းလိ)]]၊
* [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း (မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]]၊
* [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း (တိုင်းမောဝ်)]] လူမျိုးစုတို့သည်လည်းကောင်း၊
၅။ တိဗက်-ဗမာအနွယ်၊ ကရင်အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသော [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] လူမျိုးစုသည်လည်းကောင်း၊
၆။ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်အနွယ်]]၊ တရုတ်အုပ်စုဝင်ဖြစ်သော [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]နှင့် ယူနန်လူမျိုးစုတို့သည်လည်းကောင်း၊
၇။ [[မွန်-ခမာ|မွန်-ခမာအနွယ်]]၊ ပလောင်-ဝအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသော
* လွယ်လ၊ [[ဝလူမျိုး|ဝ]]၊
* [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]]၊
* [[ခမူလူမျိုး|ခမူ]]၊
* တိုင်းလွိုင်၊
* ယင်းနက်၊ ယင်းကျား၊ ယင်းဆက် ဟူသော ယင်းသုံးမျိုး၊
* [[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]၊ ပလေး လူမျိုးစုတို့သည်လည်းကောင်း ရှမ်းပြည်နယ်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိကြပေသည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစုတို့၏ အုပ်စုအလိုက် လူဦးရေနှင့် နေထိုင်ရာဒေသတို့မှာ ၁၉၃၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref name="census-1931">{{cite book |title=Census of India, 1931 |volume=XI: Burma |publisher=Government Printing |location=Rangoon |date=1933}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! လူမျိုးအစု !! မြောက်ပိုင်း !! တောင်ပိုင်း !! နှစ်ရပ်ပေါင်း
|-
| ဗမာအစု || ၄၇,၄၇၄ || ၁၄၃,၉၂၆ || ၁၉၁,၄ဝဝ
|-
| လိုလိုအစု || ၉,၅၄၅ || ၇၄,၇၈၁ || ၈၄,၃၂၆
|-
| ကချင်အစု || ၆၃,၆၈၅ || ၆၆၇ || ၆၄,၃၅၂
|-
| တိုင်အစု || ၂၈၉,၁၃၂ || ၄ဝ၈,၇ဝ၆ || ၆၉၇,၈၃၈
|-
| ပလောင်ဝအစု || ၁၂၂,၉၃၁ || ၄၇,၈ဝ၆ || ၁၇ဝ,၇၃၇
|-
| ကရင်အစု || ၅၄၄ || ၁၇၇,၉၃၅ || ၁၇၈,၄၇၉
|-
| တရုတ် || ၆ဝ,၂၈၃ || ၃,၉၈၅ || ၆၄,၂၆၈
|-
| အိန္ဒိယ || ၂၁,၂၂၁ || ၁၁,၆၃၈ || ၃၂,၈၅၉
|-
| စုစုပေါင်း || ၆၁၆,၄၅၈ || ၈၇ဝ,၂၃ဝ || ၁,၄၈၆,၆၈၈
|}
အထက်ဖော်ပြရာတို့အပြင် အရေအတွက်အားဖြင့် များပြားလှတ္တံ့မဟုတ်သော လူမျိုးစုငယ်များလည်း ရှိသေးသည်။ အချို့မှာ မျိုးပျောက်လုမတတ်ပင် ရှိနေသည်။ ရှမ်းလူမျိုးများကို မြစ်ဝှမ်းမြေနိမ့်ဒေသများ၌ အများဆုံး တွေ့ကြရ၍ အင်းလေးဒေသမှ အင်းသားလူမျိုးများကလွဲလျှင် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့သည် များသောအားဖြင့် တောင်ပေါ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများနှင့် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယ စသော လူမျိုးတို့ကို မြို့များ၌သာ အနှံ့အပြား တွေ့ရလေသည်။
== စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အခြားလုပ်ငန်းများ ==
ရှမ်းပြည်နယ်သူနယ်သားတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်သည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နိုင်သည့် မြေဧရိယာ ၅.၇ သန်းခန့် ရှိသည့်အနက် ဧက နှစ်သန်းခန့်သာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၍ ကျန်ဧက သုံးသန်းခွဲကျော်သည် ကောလျက်ရှိသည်။ လူဦးရေကျဲသော ဒေသများဖြစ်သောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိစိုက်ပျိုးရေးစနစ်များကြောင့်တစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မဆောင်ရွက်နိုင်သဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်ဦးစီးအဖွဲ့သည် စက်ယန္တရားဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် စီမံကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia-11">{{cite book |title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း |volume=၁၁ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၇၀ |pages=၄၀၂-၄၀၅}}</ref>
ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးရေးတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီကာလက ရှမ်းပြည်နယ်မှပင် ပြည်မသို့ ဆန်တင်ပို့နိုင်လောက်အောင် ဆန်စပါး ပိုပိုလျှံလျှံထွက်ခဲ့သော်လည်း နှောင်းပိုင်းကာလများတွင် ပြည်မမှပင် ရှမ်းပြည်သို့ ဆန်တင်သွင်းခဲ့ရဖူးလေသည်။ ယခင်က အင်းလေးဒေသသည် ဆန်စပါးအထွက် များခဲ့သော်လည်း လယ်များပျက်စီးမှုကြောင့် စပါးထွက် ယုတ်လျော့ခဲ့ဖူးသည်။
=== စပါးစိုက်ပျိုးနည်း သုံးမျိုး ===
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် စပါးကို နည်းစနစ် သုံးမျိုးဖြင့် ခွဲခြားစိုက်ပျိုးကြသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် မြေနိမ့်ဒေသများ၌ စိုက်ပျိုးကြရာ ကန်သင်းဖို့၍ လယ်ကွက်အတွင်း ရေသွင်းစိုက်ပျိုးကြသည်။ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]]၊ [[လဲချားမြို့|လဲချား]]၊ [[မောက်မယ်မြို့|မောက်မယ်]]နှင့် [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]နယ်များ၏ မြစ်ဝှမ်းချောင်းဝှမ်း မြေနိမ့်ဒေသများ၌ ထိုနည်းဖြင့် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထိုဒေသများမှ စပါးအထွက်များ၍ လူနေအိမ်ခြေလည်း များပြားလေသည်။စိုက်ပျိုးမည့် တောင်ကုန်းဆင်ခြေလျှောရှိ သစ်တောဝါးတောများကို ခုတ်ထွင်မီးရှို့၍ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနည်းကို [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] လူမျိုးများနှင့် အခြားယင်းနက်၊ လွယ်လ၊ [[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]၊ ပလေး၊ [[ကယန်းလူမျိုး|ပဒေါင်]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[ထနော့လူမျိုး|ဓနော့]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] စသော တောင်ပေါ်သားတို့ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ပထမသုံးနှစ်တွင် စပါးအထွက်ကောင်းသော်လည်း နောင်အခါ မြေဩဇာခန်းခြောက်လာသဖြင့် နေရာပြောင်း၍ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြပြန်သည်။ ကောနေသော မြေဧကများတွင် ထိုကဲ့သို့ စွန့်ပစ်ခဲ့သော တောင်ယာများလည်း ပါဝင်သည်။တောင်ပေါ်သားတို့ အသုံးပြုသည့် နည်းတစ်နည်းဖြစ်သည်။ ထိုစိုက်ပျိုးနည်းအတွက် တောင်ပေါ်မှ စီးကျလာသော ချောင်းရေကို အမှီပြုရသည်။ လယ်ကွက်နှင့် စိုက်ခင်းများကို တောင်စောင်းဆင်ခြေလျှော၌ လှေကားထစ်သဖွယ် အဆင့်ဆင့် ပြုလုပ်ထားပြီးလျှင် တောင်ပေါ်ချောင်းမှ ရေကို အဆင့်ဆင့် ရေသွယ်ယူကြရသည်။ ထိုစိုက်ပျိုးနည်းဖြင့် အချို့သော အရပ်ဒေသများတွင် သီးထပ်ပင် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ [[အာလူး]]၊ ပဲ စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးရာ၌လည်း တောင်ယာစနစ်၊ လှေကားထစ်စနစ်မျိုးတို့ဖြင့် စိုက်ပျိုးကြလေသည်။
=== အဓိကစိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ ===
ရှမ်းပြည်နယ်၏ ကြီးကျယ်သော စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းနယ်များမှ အများဆုံးထွက်သည်။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း [[မိုင်းကိုင်မြို့|မိုင်းကိုင်]]နယ်၊ [[မိုင်းရှူးမြို့|မိုင်းရှူး]]၊ မိုင်းနောင်၊ ကျေးသီးမန်စံ၊ [[ပင်လောင်းမြို့|ပင်လောင်း]]နှင့် ဘော်ဆိုင်းနယ်တို့မှလည်း ထွက်သည်။ တောင်ပိုင်းနယ်တွင် လက်ဖက်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများသည် များသောအားဖြင့် ပလောင်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၅၉-၆ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း လက်ဖက်အစိုအခြောက် အချိုအခါးမှ ရရှိသော ခန့်မှန်းခြေဝင်ငွေသည် သိန်း ၂ဝဝ နီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၏ အဓိကလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပင်လုံအနောက်ဘက် တောင်တန်း၊ မိုင်းကိုင်၊ လဲချား၊ [[ရွာငံမြို့|ရွာငံ]]၊ ရေဦး၊ ပင်လောင်းနယ်များနှင့် မဲနယ်တောင်တန်းတို့တွင် သနပ်ဖက်ခြံများ ရှိသည်။ ၁၉၅၉-၆ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း သနပ်ဖက်လုပ်ငန်းမှ ရရှိသော ခန့်မှန်းခြေ ဝင်ငွေသည် သိန်း ၁၄ဝ နီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ရှမ်းပြည်နယ်၏ ကျော်ကြားသော စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မြေလပ်ပိုင်းဖြစ်သော [[ပင်းတယမြို့|ပင်းတယ]]၊ ပွေးလှ၊ [[အောင်ပန်းမြို့|အောင်ပန်း]]၊ တီကျစ် စသည့် ဒေသများတွင် အာလူးစိုက်ပျိုးရေးသည် အဓိက လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှထွက်သော အာလူး ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်မှ ထွက်ရှိသည်။[[မြေပဲ]]၊ [[ကြက်သွန်ဖြူ]]၊ [[ဂျုံ]]၊ [[ကော်ဖီ|ကာဖီစေ့]]နှင့် ဗာဂျီးနီးယားဆေးရွက်ကြီးတို့မှလည်း အများအပြား ဝင်ငွေရရှိသည်။ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း [[သီပေါမြို့|သီပေါ]]နယ်နှင့် တောင်ပိုင်းမှ [[ရပ်စောက်မြို့|ရပ်စောက်]]နှင့် မိုင်းကိုင်နယ်တို့မှ အများအပြားထွက်သည်။ ရပ်စောက်နယ်ထွက် လိမ္မော်ကို ပြည်မ၌ အောင်ပန်းလိမ္မော်ဟု ခေါ်ကြသည်။စစ်ပြီးခေတ်တွင် သစ်သော့ခြံများကို [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]]၊ အောင်ပန်း၊ ရပ်စောက် စသော နယ်များတွင် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာ ပြည်မသို့ အများအပြား တင်ပို့ရသည်။သံလွင်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်နယ်ခြားဒေသတစ်လျှောက် [[ဘိန်း]]ပင်များကို ရှေးယခင်က အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဘိန်းသည် တိုင်းရင်းသားများ၏ စာရိတ္တနှင့် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသဖြင့် ဘိန်းပင်စိုက်ပျိုးမှု ပပျောက်စေရန်နှင့် အစားထိုးသီးနှံ စိုက်ပျိုးနိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များက ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia-11"/>အင်းလေးရှိ ကျွန်းမျောများတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက် (အထူးသဖြင့် ခရမ်းချဉ်သီး) စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အလွန်အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းသည်။ ကျွန်းမျောများပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးသည် အင်းသားတို့၏ ဇွဲသတ္တိနှင့် လုံ့လဝီရိယတို့ကြောင့် ဖြစ်ထွန်းခြင်းပင်တည်း။
=== အခြားစီးပွားရေးနှင့် လက်မှုလုပ်ငန်းများ ===
စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအပြင် အခြားစီးပွားရေးနှင့် မိရိုးဖလာလက်မှုလုပ်ငန်းများလည်း ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ထင်ရှားသည်။ အင်းလေးဒေသမှ ပိုးထည်လုပ်ငန်းသည် ကြီးကျယ်ကျော်ကြားလှပေသည်။ ပိုးထည်အများဆုံးလုပ်ကိုင်သော ရွာမှာ [[အင်းပေါခုံရွာ|အင်းပေါခုံ]]ဖြစ်ပြီး နန်းပန်၊ သာလေးရွာများသည် ဒုတိယအများဆုံး လုပ်ကိုင်သည်။ ဟဲလုံး၊ ရွာကန့်လန့်၊ ပြားပင်၊ ကျွန်းကြီးရွာများတွင် ဖျင်ဖြူ၊ ဖျင်နီများ ရက်လုပ်ကြသည်။ [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေမြို့]]ပေါ်တွင်လည်း ပိုးထည်များကို ရက်လုပ်ကြသည်။လဲချားနယ်မှ [[ယွန်းထည်]]လုပ်ငန်းသည် ရှမ်းရိုးရာအတိုင်း ထင်ရှားသည်။မိုင်းကိုင်နယ်မှ ထွက်ရှိသော [[မိုင်းကိုင်စက္ကူ|ရှမ်းစက္ကူ (မိုင်းကိုင်စက္ကူ)]] လုပ်ငန်းနှင့် အိုးခွက်လုပ်ငန်းများမှာ ယနေ့တိုင် နာမည်ကျော်သည်။မိုင်းနောင်နယ်ထွက် ဝါးရက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းများနှင့် ရှမ်းရိုးရာ [[ငွေထည်]]ပစ္စည်းလုပ်ငန်းများကို ရှမ်းပြည်နယ်အနှံ့အပြား၌ တွေ့ရှိနိုင်သည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
{{ကိုးကားချက်လိုသည်}}
ခရီးလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအနေဖြင့် မြို့ကြီးများအတွက် အဆင်ပြေလွယ်ကူ သကဲ့သို့ အတန်ငယ်ခက်ခဲသည့် အစွန်အဖျားဒေသများလည်းရှိသည်။ လေကြောင်းဖြင့် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၂၄ မိုင်အကွာရှိ [[ဟဲဟိုးလေဆိပ်]]နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသရှိ [[တာချီလိတ်လေဆိပ်]]သို့ သွားရောက်နိုင်သည်။ ရထားဖြင့် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၁၂ မိုင်အကွာရှိ [[ရွှေညောင်မြို့]]သို့ သွားရောက်နိုင်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မြစ်ချောင်းများ ပေါများသော်လည်း ရေစီးမြန်ခြင်း၊ ရေတံခွန်များ ရှိခြင်းတို့ကြောင့် ရေလမ်းခရီးကို အသုံးနည်းသည်။ အင်းလေးတွင်မူ လှေများ၊ စက်တပ်လှေများဖြင့် တစ်နေရာမှတစ်နေရာ၊ တစ်ရွာမှ တစ်ရွာသို့ သွားလာကူးသန်းကြသည်။ အင်းလေးမှ အင်းသားတို့ ခြေဖြင့် လှေလှော်နည်းသည် ကမ္ဘာကျော် ဓလေ့ဆန်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တောင်ကတုံးများ၊ ကုန်းမြင့်လွင်ပြင်များ တောင်ကြားလွင်ပြင်များသည် မြေမျက်နှာပြင်ကို နိမ့်တုံ မြင့်တုံ ဖြစ်စေလျက် ကျယ်လွင့်များပြားစွာ ရှိသဖြင့် မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းများကို ဖောက်လုပ်ပြီးလျှင် ကုန်းလမ်းခရီးကို အသုံးများကြလေသည်။ ပြည်မနှင့်လည်းကောင်း၊ အခြားပြည်နယ်များ နှင့်လည်းကောင်း လေကြောင်းမှ လွဲလျှင် ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့်သာ ဆက်သွယ်ကြရလေသည်။
မီးရထားလမ်းရှည်ကြီးများသည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တစ်လမ်း၊ တောင်ပိုင်းတွင် တစ်လမ်း အသီးသီးရှိသည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းဖြစ်သော မန္တလေး-လားရှိုး (၁၇၁ မိုင်) လမ်းသည်လည်းကောင်း၊ တောင်ပိုင်းလမ်း ဖြစ်သော သာစည်-ရွှေညောင် (၉၈ မိုင်) မီးရထားလမ်းသည်လည်းကောင်း များသောအားဖြင့် မော်တော်ကားလမ်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လျက်ရှိသည်။ [[မန္တလေး-လားရှိုး ရထားလမ်း|မန္တလေး - လားရှိုး မီးရထားလမ်း]]ကို ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သာစည် -ရွှေညောင် မီးရထားလမ်းကိုမူ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ သာစည်-ကလောလမ်းကို ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ကလော-ဟဲဟိုးလမ်းကို ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဟဲဟိုး- ရွှေညောင်လမ်းကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ အသီးအသီး ဖွင့်လှစ်
ခဲ့သည်။ မန္တလေး-လားရှိုးလမ်းသည် နမ့်ယော်တွင် နမ္မတူနှင့် ဘော်တွင်းသို့ လမ်းခွဲရှိသည်။ ထိုလမ်းခွဲကို ဘားမားကော်ပိုရေးရှင်း လီမီတက်က ဖောက်လုပ်ထားသဖြင့် ကုမ္ပဏီပိုင်ဖြစ်ပြီးလျှင် လမ်းကျဉ်းလေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်၏ မီးရထားလမ်းများကို တောအထပ်ထပ်၊ တောင်အလျှိုလျှိုကို ကျော်လွှား၍လည်းကောင်း၊ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများကို ဖောက်ထွင်း၍လည်းကောင်း၊ တောင်ခါးပန်းများကို ရစ်ပတ်၍လည်းကောင်း၊ လျှိုမြောင်များကို ဖြတ်သန်း၍လည်းကောင်း ခဲရာခဲဆစ် ဖောက်လုပ်ထားသဖြင့် အချို့နေရာများတွင် သည်းထိတ်ရင်ဖိုဖွယ်ရာ သွားလာကြရသည်။ သို့သော် ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်မှ တောစခန်း၊ တောင်စခန်း ရှုခင်း ရှုကွက်များကလည်း သာယာရှုမောဖွယ်
ရာ ဖြစ်၍ နှစ်သိမ့်ကြည်နူးမှုကိုလည်း ခံစားကြရပေသည်။ မန္တလေး-လားရှိုးရထားလမ်းရှိ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]သည် လှပထင်ရှားသော ကမ္ဘာကျော် တံတားပေတည်း။
မီးရထားလမ်းများဖြင့် မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်မထားပေ။ မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့်မူ အဆက် အသွယ်ရှိပေသည်။ မော်တော်ကားလမ်း အများအပြားရှိရာ အချို့နေရာများတွင် ထိုလမ်းတို့သည် မီးရထားလမ်းနည်းတူ တောင်ခါးပန်းများကို ရစ်ပတ်ကွေ့ဝိုက်လျက် ဖောက်လုပ်ထား လေသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးမှသည် မြန်မာ- တရုတ်နယ်ခြား မြို့ကလေးဖြစ်သော ကြူကုတ်အရောက် တောက်လျှောက်သွားနိုင်သော မော်တော်ကားလမ်း ရှိသည်။ ထိုလမ်းသည် ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ လာရှိုး၊ သိန္နီ၊ ကွတ်ခိုင်၊ မိုင်းယုတို့ကို ဖြတ်သန်းသွား၍ မန္တလေးမှ မိုင်းယုအထိ ၂၇၇ မိုင် ရှိလေသည်။ မိုင်းယုမှ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ မူဆယ် သို့လည်းကောင်း၊ မူဆယ်မှတစ်ဖန် အနောက်တောင်ယွန်းယွန်းရှိ နမ့်ခမ်းမြို့သို့လည်ကောင်း လမ်းခွဲရှိသည်။ နမ့်ခမ်းမြို့မှတစ်ဆင့် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနား၊ ပူတာအိုအထိ သွားနိုင်လေသည်။ မန္တလေးမှ တရုတ်နယ်စပ်အရောက် ထိုမော်တော်ကားလမ်း တစ်လျှောက်တွင် လမ်းခွဲများရှိသေးရာ ကျောက်မဲမှ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ် သို့လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနား သို့လည်းကောင်း၊ မိုးကုတ်မှတစ်ဆင့် သပိတ်ကျင်းသို့လည်းကောင်း သွားရောက်နိုင်သည်။ သီပေါမှ နမ့်ဆန်သို့၎င်း၊ နမ္မတူနှင့် ဘော်တွင်း သို့လည်းကောင်း၊ လားရှိုးမှ နမ္မတူနှင့် ဘော်တွင်းသို့လည်းကောင်း လမ်းခွဲများ ရှိပေသေးသည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် သာစည်မှ ယိုးဒယားနယ်စပ်ရှိ တာချီလိပ်သို့အရောက် ၄၈၅ မိုင်ခန့် ရှည်လျားသော မော်တော် ကားလမ်းရှည်ကြီးဖြင့် တောက်လျှောက်သွားနိုင်သည်။ ဖြတ်သန်းသွားသော မြို့များမှာ ကလော၊ တောင်ကြီး၊ဟိုပုံး/ လွိုင်လင်၊ ကွန်ဟိန်း၊ တာကော်၊ ကျိုင်းတုံ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ တာကော်တွင် သံလွင်မြစ်ကို ဖြတ်ကူးသော ပေ ၇၈ဝ ရှိ တာကော် ယာယီတံတားကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့် လှစ်ခဲ့၏။
ထိုမော်တော်ကားလမ်း ရှည်ကြီးမှလည်း လမ်းခွဲများရှိလေရာ ကလောမှ ခြောက်မိုင်ဝေးသော အောင်ပန်းတွင် ပင်းတယ (၂၄ မိုင်) သို့ လမ်းခွဲရှိသေးသည်၊ ပင်းတယမှ တစ်ဖန် ၃၂ မိုင် ဝေးကွာသောရပ်စောက်သို့ ဆက်လက်သွားလာနိုင်၍ ရပ်စောက်တွင် [[ဗထူးတပ်မြို့]] ရှိလေသည်။
ဟဲဟိုးမြို့မှလည်း သတ္တုတွင်းများ ရှိသော ဘော်ဆိုင်းသို့ လမ်းခွဲရှိ၍ ၁၉ မိုင်မျှ ရှည်လျားသည်။ တောင်ကြီး မရောက်မီ ရွှေညောင်တွင် ညောင်ရွှေမြို့ (၇ မိုင်) သို့လည်း လမ်းခွဲရှိလေသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော်ကားလမ်းများမှာ လွိုင်လင်-သီပေါ-လားရှိုး ၁၈၅ မိုင် တစ်လမ်းနှင့် လွိုင်လင်-ကျေးသီးမန်စံ-လားရှိုး ၂ဝ၂ မိုင် တစ်လမ်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းရှည်ကြီးများမှ လမ်းခွဲတိုများလည်း ရှိသေးသည်။
လွိုင်လင်အနီးရှိ နမ့်စန်မှ မိုးနဲ၊ လင်းခေး၊ မိုင်းပန်တို့သို့ ရောက်ရှိနိုင်သော လမ်းခွဲတစ်ခု ရှိသေးသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်ကို ဆက်သွယ်နိုင်သော မော်တော်ကားလမ်းနှစ်လမ်းမှာ (၁) ဟိုပုံး မှ ကယားမြို့တော် လွိုင်ကော်သို့ အရောက် ၈၅ မိုင် ရှည်လျားသောလမ်း၊ (၂) အောင်ပန်းမှ လွိုင်ကော်သို့ အရောက် ၁ဝ၅ မိုင်ရှည်လျားသော လမ်းတို့ဖြစ်၍ အောင်ပန်း လွိုင်ကော်လမ်းသည် ပို၍ ကောင်းလေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မီး မြန်မာပြည်သို့မကူးမီ တရုတ်-မြန်မာ လမ်းမကြီးသည် တရုတ်နိုင်ငံအား 'နောက်ဖေးပေါက်'မှ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်များ တင်ပို့ရေးအတွက် အသက်သွေးကြောကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုလမ်းမ ကြီးသည် မြန်မာဘက်မှ လားရှိုးနှင့် တရုတ်ဘက်မှ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ကူမင်းမြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ထား၍ မိုင်ပေါင်း ၆၉ဝ ရှည်လျားသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်မှ ကြူကုတ်သည် နယ်ခြားစခန်း ဖြစ်၍ တရုတ် တို့ဘက်မှ နယ်ခြားစခန်းသည် ဝမ်တိန် ဖြစ်လေသည်။ ထိုတရုတ်-မြန်မာလမ်းမကြီးကို ချန်ကေရှိတ်အစိုးရသည် ခေတ်မီစက်ကရိယာပစ္စည်း မသုံးဘဲ ရာထောင်မကသော တရုတ်-မြန်မာ အလုပ်သမားတို့၏ အသက်ကို စတေးကာ
တောင်အထပ်ထပ်၊ လျှိုမြောင်အသွယ်သွယ်ကို ကျော်ဖြတ်ဝိုက် ပတ်လျက် ခဲယဉ်းပင်ပန်းလှစွာ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ရာ ၁၆ လအတွင်း ပြီးစီး၍ ကမ္ဘာ့ သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ရသော လမ်းမကြီး ဖြစ်ပေသည်။ လက်နက်ပစ္စည်းများကို ရန်ကုန်မှ လားရှိုးအထိ မီးရထားဖြင့် သယ်ယူရလေရာ တရုတ်-မြန်မာလမ်းမကြီး၏ ကြမ်းတမ်း ခက်ခဲမှုကြောင့် မော်တော်ကားများ အလွန် အပျက်အစီးများခဲ့သဖြင့် ထိုလမ်းမကြီးသည် 'မော်တော်ကားသင်္ချိုင်း' ဟုပင် အမည်တွင်ခဲ့လေသည်။
စစ်မီးသည် မြန်မာပြည်သို့ ကူးစက်လာ၍ ၁၉၄၂ ခုနှစ် တွင် ဂျပန်တပ်များက လားရှိုးကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ထိုလမ်းမကြီးကို အသုံးမပြုနိုင်တော့သဖြင့် အာသံပြည်နယ်ရှိ လီဒိုမြို့မှ ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနား၊ ဗန်းမော်တို့သို့ ပေါက်ရောက်သော စတီးဝဲ၊ သို့မဟုတ် [[လီဒိုလမ်းမကြီး]]ကို ဖောက်လုပ် အသုံးပြုခဲ့ရလေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်သည် အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ယိုးဒယားနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိရာ ထိုနိုင်ငံများသို့ ပေါက်ရောက်သည့် တောင်ကြားလမ်းပေါက်များရှိသည်။ သို့သော် အသွားအလာလွယ်ကူသော လမ်းပေါက်များ မဟုတ်ချေ။ မြောက်ပိုင်း၌ ရွှေလီမြစ်ကြောင်းကို လိုက်၍ တရုတ်နယ် နိမိတ်တွင်းသို့ ရောက်နိုင်သော တောင်ကြားလမ်းရှိ၍ ရွှေလီလမ်းဟု ခေါ်သည်။ သံလွင်မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း ကွမ်းလုံ ကူးတို့ဆိပ်မြို့ကလေးမှလည်း တရုတ်နယ်နိမိတ်အတွင်း ရောက်နိုင်ရာ ကွမ်းလုံမှ သံလွင်မြစ်ကို ဖြတ်ကျော် ဆောက်လုပ်ထား၍ ၈၉၈ ပေ ရှည်သော ကွမ်းလုံကြိုးတံတားကို ၁၉၆၅ ခုနှစ်တ ဒီဇင် ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။
တောင်ပိုင်းတွင် တာချီလိပ်မှ မဲခေါင်မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းကူးလျှင် ယိုးဒယားနယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ရောက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်းမှ တရုတ်၊ ယိုးဒယား၊ လာအိုနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်များအတွင်းသို့ ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့် ပေါက်ရောက်နိုင်သော လမ်းပေါက်များ ရှိသော်လည်း ခဲခဲယဉ်းယဉ်း သွားရောက်ရ၍ အသုံးပြုခြင်း နည်းပါးလှလေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်သည် ပြည်မနှင့် လေကြောင်းခရီး အဆက်အသွယ်လည်း ရှိသည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ လားရှိုး၊ မိုးမိတ်၊ နမ့်ဆန်မြို့များတွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ပိုင်းတွင် ဟဲဟိုး၊ ကျိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ်၊ တာချီလိတ်မြို့တို့တွင်လည်းကောင်း လေဆိပ်များ ရှိသည်။
== စေတီပုထိုးများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ==
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို ကြည်ညိုလေးစားကြသည့်အလျောက် စေတီပုထိုး၊ ကျောင်းကန်ဘုရားများလည်း ပေါများလှသည်။ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်း၊ ထုံးဖြူတဖွေးဖွေးနှင့် စေတီပုထိုးများ၊ တိုင်တစ်ရာကျော်ရှိသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများကို နေရာအနှံ့အပြား၌ ကြည်ညိုဖွယ်ရာ တွေ့ရသည်။ များသောအားဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တန်ခိုးကြီးစေတီပုထိုး အများအပြားကို မူလအိန္ဒိယနိုင်ငံ မဂဓတိုင်းရှင် သီရိဓမ္မာသောကမင်း၏ ကုသိုလ်တော် စေတီပေါင်း ၈၄,ဝဝဝ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် စေတီများဟူ၍လည်းကောင်း၊ [[အလောင်းစည်သူ]]မင်း တိုင်းခမ်းလှည့်စဉ်က တည်ထားသော စေတီပုထိုးများဟူ၍လည်းကောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ စေတီပုထိုးများကို ရှမ်းပြည်နယ်၌ **"မွေတော်"** ဟု များသောအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။<ref name="encyclopedia-11">{{cite book |title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း |volume=၁၁ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၇၀ |pages=၄၀၆-၄၀၇}}</ref>
=== ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုရားများ ===
* '''[[ဘော်ကြိုဘုရား|ဘော်ကြိုစေတီတော်]]:''' ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[သီပေါမြို့]]၊ ဘော်ကြိုရွာကြီးအနီးတွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အလွန်ကျော်ကြားသော သမိုင်းဝင်စေတီတော်ဖြစ်သည်။
* '''လွယ်ဆိုင်စေတီ:''' တောင်ပိုင်နယ် (တောင်ပန်) ၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ပေါ်တွင် တည်ထားသော စေတီဖြစ်ပြီး [[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]တို့ အထူးကြည်ညိုကြသည်။ ထိုစေတီအနီးတွင် တောင်ပိုင်နယ်အတွင်း ပထမဆုံး ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ပလောင်တို့ ယူဆခဲ့ကြသော လက်ဖက်ပင်ကြီး ရှိလေသည်။
* '''ရွှေဥမင်သဘာဝလိုဏ်ဂူဘုရား:''' မြေလပ်ပိုင်းဖြစ်သော [[ပင်းတယမြို့]]တွင် တည်ရှိပြီး ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ပေါင်း ထောင်ချီကိန်းဝပ်ရာ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားလှပေသည်။
* '''[[ဖောင်တော်ဦးဘုရား|ဖောင်တော်ဦးဘုရား ငါးဆူ]]:''' ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]ညောင်ရွှေနယ်ရှိ စေတီပုထိုးများအနက် ဖောင်တော်ဦးဘုရား ငါးဆူသည် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံးတွင်သာမက မြန်မာပြည်မဘက်၌ပါ အလွန်ကျော်ကြားလှသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများ ဖြစ်ကြသည်။
* '''ရတနာမာန်အောင်စေတီ:''' ညောင်ရွှေမြို့ရှိ စော်ဘွားကြီး ဆာစဝ်မောင်၏ ကုသိုလ်တော်ဖြစ်သော ရတနာမာန်အောင်စေတီသည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်၍ ဂန္ဓကုဋီတိုက်အတွင်း၌ ဉာဏ်တော်ကြီးမားသော ကြေးသွန်းရုပ်ပွားတော်ကြီး ကိန်းဝပ်စံပယ်လျက်ရှိသည်။ စော်ဘွားများသည် မန္တလေးမြို့ရှိ မဟာမြတ်မုနိပုံတော်ပွားများကို သွန်းလုပ်စေ၍ ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။
[[File:Hpaung Daw U Pagoda.jpg|thumb|အင်းလေးကန်ရှိ တန်ခိုးကြီး ဖောင်တော်ဦးဘုရား]]
[[File:Baw Gyo Pagoda.jpg|thumb|ဘောကြိုစေတီ]]
[[File:Kakku Paya 32.jpg|thumb|မွေတော်ကက္ကူ]]
=== ဘုရားပွဲများနှင့် လောင်းကစားဥပဒေ ပြောင်းလဲမှု ===
၁၉၂၄ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်လောင်းကစားဥပဒေအရ စော်ဘွားများသည် ဘုရားပွဲများ ကျင်းပသည့်အခါ လောင်းကစားဝိုင်းများ ထည့်သွင်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။ တစ်ကြိမ်လျှင် ခြောက်ရက် ကျင်းပခွင့်ရရှိသည်။ ထည့်သွင်းခွင့်ပြုသည့် အကြောင်းပြချက်မှာ ရှမ်းပြည်တွင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ အလွန်နည်းသဖြင့် လူထုပျော်ရွှင်ခွင့်ရစေရန် ဖန်တီးရသည်ဟု ဆိုသော်လည်း စင်စစ်သော် စော်ဘွားများသည် ထိုကစားဝိုင်းများမှ ကစားဝိုင်းခွန်များ အမြောက်အမြား ရရှိသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ယင်းသို့ ဘုရားပွဲများ၌ ကစားဝိုင်းများ ထည့်သွင်းခြင်းသည် လူထု၏ စာရိတ္တရေး၊ စီးပွားရေးကို အလွန်တရာ ထိခိုက်စေခဲ့သဖြင့် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရ တက်လာသောအခါ ဘုရားပွဲများ၌ လောင်းကစားခွင့်ကို လုံးဝပိတ်ပင်ခဲ့လေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
=== ငါးရက်တစ်ဈေး ယဉ်ကျေးမှု (ကတ်ဝိန်း) ===
ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့ကြီးများတွင် နေ့စဉ် ဈေးမစည်ဘဲ ငါးရက်တစ်ဈေးများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဈေးသည်များသည် တစ်ဈေးမှ တစ်ဈေးသို့ မော်တော်ကားများဖြင့် လှည့်လည်ရောင်းချကြသည်။ ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့် **"ကတ်ဝိန်း"** (မြို့ဈေး) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ဈေးရက်များမှာ စော်ဘွားနယ်များအလိုက် အောက်ပါမြို့များတွင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဈေးနေ့ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည် -
* '''ပထမအသုတ် ဈေးနေ့မြို့များ:''' [[ရပ်စောက်မြို့|ရပ်စောက်]]၊ [[ပင်းတယမြို့|ပင်းတယ]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေ]]၊ [[ဟိုပုန်းမြို့|ဟိုပုန်း]]၊ [[မိုးနဲမြို့|မိုးနဲ]]၊ [[လဲချားမြို့|လဲချား]]၊ [[မိုင်းကိုင်မြို့|မိုင်းကိုင်]]၊ မိုင်းယွန်း၊ [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင် (သထုံ)]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။
* '''ဒုတိယအသုတ် ဈေးနေ့မြို့များ:''' ထိုဈေးများပြီးသည့် နောက်ရက်များတွင် [[ဟဲဟိုးမြို့|ဟဲဟိုး]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]]၊ နန်းပန်၊ နောင်မွန်၊ [[လွိုင်လင်မြို့|လွိုင်လင်]]၊ [[အောင်ပန်းမြို့|အောင်ပန်း]]၊ ဘန်းယဉ်၊ [[ကလောမြို့|ကလောမြို့]] တို့တွင် ဈေးဖြစ်ပြန်လေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးသော ငါးရက်တစ်ဈေးကြီးများမှာ ပင်းတယဈေးနှင့် နန်းပန်ဈေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဈေးနေ့များတွင် ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ကလေး၊ လူကြီးမကျန် ဈေးသို့ သွားလေ့ရှိကြပြီး ဈေးနေ့တွင် အခြားသော အလုပ်ကိစ္စများကို မဆောင်ရွက်လိုကြချေ။ ဤငါးရက်တစ်ဈေး ယဉ်ကျေးမှုသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအပြင် ရပ်ရွာကိစ္စ၊ သာရေးနာရေးကိစ္စများကိုပါ တွေ့ဆုံတိုင်ပင် ဆွေးနွေးကြရာ လူမှုရေးဗဟိုချက်မတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
ရှမ်းပြည်နယ်၏ အစောပိုင်းသမိုင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအစောပိုင်း သမိုင်းကဲ့သို့ ပုံပြင်ဒဏ္ဍာရီဆန်ကာ နတ်၊ နဂါး၊ ကျားများပါ ပါဝင် ရောနှောနေသည်။ယင်းသို့ ဒဏ္ဍာရီဆန် သော အချက်အလက်များကို ချန်လှပ်၍ မြန်မာရာဇဝင်သမိုင်းများ ကုန်းဘောင်သီပေါ ရာဇဝင်များအရ ဖော်ပြရလျှင် ရှမ်းပြည်ထောင်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူမှာ ဘိန္နကရာဇ်မင်းဟု ဆိုလေသည်။ ထိုကြောင့် ''ရှမ်းမင်းအစ၊ ဘိန္နက'' ဟုပင် ရေးသားခဲ့ကြ
လေသည်။
ထိုရာဇဝင်အရ တကောင်းမင်း အဘိရာဇာ၏ အဆက်အနွယ်ဖြစ်သော ဘိန္နကရာဇာမင်းလက်ထက်တွင် တကောင်းပြည်အား တရုတ်တို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်လာသဖြင့် ထိုမင်းသည် တကောင်းနန်းကို စွန့်ခွာလာပြီးလျှင် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက် မလယ်အရပ်၌ စံနေစဉ် ထိုမင်းနတ်ရွာစံ၍ ပါလာသော ဗိုလ်ချေခပင်း သုံးသင်းကွဲလေသည်။ တစ်သင်းကို ခေါင်းဆောင်သော ထိုမင်း၏ ညီတော် ဘိန္နာကရာဇ်သည် ရွှေလီမြစ်အထက်ပိုင်းသို့ ဆန်တက်သွားပြီးလျှင် ထိုမြစ်၏ လက်ယာ ဘက်ကမ်းတွင် မိုင်းမောဟု ခေါ်တွင်သောဒေသ၌ အခြေချကာ ရှမ်းတစ်ဆဲ့ကိုးခရိုင်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထိုကြောင့် ''ရှမ်းပြည်ထောင်အစ၊ မိုင်းမောက'' ဟုလည်း ဆိုရိုးပြုခဲ့ကြလေသည်။
သမိုင်းသုတေသီများ အထောက်အထား အခိုင်အလုံတွေ့ရသော ပဓာနအချက်အလက်များနှင့် ညီညွတ်သည့် အဆိုများအရမူ ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် နန်ချောင် (နန်းကျောက်) ပြည်ကြီးမတည်ဆောက်မီ ခရစ်နှစ် တစ်ရာစု အစပိုင်းလောက်မှ စတင်၍ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းဒေသများမှ တောင်ဘက်၊ အနောက်တောင်ဘက်၊ အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသများသို့ တရွေ့ရွေ့ရွေ့ပြောင်း လာခဲ့ရာ နန်ချောင်ပြည်ကြီး စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးနေသည့် ခုနစ် ရာစု
လောက်တွင် မိုင်းမောဒေသမှ စတင်၍ ရှမ်းပြည်ထောင်များကို တစ်စတစ်စ တိုးချဲ့တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။
ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်း လက်ထက်မတိုင်မီအထိ မိုင်းမောသည် နန်ချောင်အား ပဏ္ဏာဆက်သနေခဲ့ရသည်။ အနော်ရထာမင်းသည် နန်ချောင်၏မြို့တော် ယခု ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ တာလီဖူသို့အရောက် ရဲမက် စစ်သည် အလုံးအရင်းနှင့် ချီတက်လာသောအခါ နန်ချောင်ပြည့်ရှင်သည် မြန်မာမင်းအား ခန့်ညားခဲ့ရသည်။ ထိုကြောင့် အပြန်ခရီးတွင် မိုင်းမောပြည့်ရှင်သည်လည်း အနော်ရထာမင်းအား သမီးတော် စောမွန်လှကို ဆက်သပြီးလျှင် ခန့်ညားဝပ်စင်းခဲ့လေသည်။
အနော်ရထာမင်း၏ လက်ထက်မှစ၍ စည်ပင်တိုးတက်လာသော ပုဂံပြည်သည် ခရစ်နှစ် ၁၃ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် တိုင်းပြည်အား အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကြသော ကျစွာမင်း၊ ဥဇနာမင်း၊ နရသီဟပတေ့မင်းတို့၏ လက်ထက်၌ ထိုမင်းတို့ အရည်အချင်းညံ့သဖြင့် ပုဂံပြည်ကြီး ယိမ်းယိုင်လာလေသည်။ ထိုအခါ မော ရှမ်းမင်းတို့သည် မြန်မာမင်းတို့အား မခန့်မညားတော့ချေ။ မြန်မာမင်းက မြို့စားရွာစား ခန့်ထားသော စစ်ကိုင်း၊ ပင်းယ၊
မြင်စိုင်းစား ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးတို့သည် ပုဂံပြည်၏ နိုင်ငံရေးအင်အားကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြသည်။ ယင်းတို့နှင့် ယင်းတို့၏ အဆက်အနွယ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၌ လွှမ်းမိုးကြီး စိုးနေခဲ့ကြလေသည်။
တောင်ပိုင် ရှမ်းပြည်နယ်ဟု ယခုခေါ်ဆိုကြသော ရှမ်းနယ် များသို့ [[ရှမ်းလူမျိုး]]များ မပျံ့နှံ့လာမီက ထိုဒေသများ၏ မူလ တိုင်းရင်းသားများသည် ကရင်အနွယ်များဟု ယူဆကြရ၍ ဝ၊ ပလောင်၊ ယင်းသုံးမျိုး (ယင်းနက်၊ ယင်းဆက်၊ ယင်းကျား)၊ တောင်သူနှင့် ပဒေါင်လူမျိုးစုများလည်း ရှိနေသည်။ ထိုနယ်များ ၏ အစောပိုင်း သမိုင်းတွင် ပုဂံပြည့်ရှင် အလောင်းစည်သူမင်း ဖောင်စကြာဖြင့် တိုင်းခမ်းလှည့်လည်စဉ်က အကြောင်းများလည်း ပါရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံအစောပိုင်း သမိုင်းနှင့် ဒွေးရောယှက်တင် ရှိနေခဲ့လေသည်။ အသေအချာ လေ့လာစိစစ်သည့်အခါ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ မောရှမ်းဆက်များ ဖြစ်ကြသော မိုး ကောင်း၊ မိုးညှင်း၊ ကလေးစားတို့ လွှမ်းမိုးနေစဉ် သမယမှ စတင်၍ မြောက်ပိုင်းနယ်များမှ စော်ဘွားအဆက်အနွယ်များကို ပင့် ခေါ်ပြီးလျှင် တောင်ပိုင်းနယ်များ၌ စိုးမိုးစေခဲ့သည်ဟု ယူဆရလေသည်။
မြေလပ်နယ်များရှိ လူမျိုးများဖြစ်ကြသော အင်းသား၊ ဓနု၊ တောင်သူ၊ တောင်ရိုးတို့သည် ထိုဒေသ၏ မူလတိုင်းရင်းသား များ မဟုတ်ချေ။ ယင်းတို့သည် မြန်မာအစုဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီးလျှင် အခြားဒေသမှ ကြောင်းကြောင်းတို့ကြောင့် ထိုဒေသများသို့ ရောက်ရှိလာကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် မြေလပ်နယ်များသည် ပထဝီဝင်အရ ရှမ်းနယ်များနှင့် ပို၍နီးစပ်သဖြင့် မြန်မာတို့သည် ယင်းနယ်များအား ရှမ်းနယ်များကဲ့သို့ ယူဆဆက်ဆံခဲ့လေသည်။ မြေလပ်နယ်များမှ မြန်မာများကို ငွေပဏ္ဏာ ဆက်သွင်းရသဖြင့် ထိုနယ်ရှင်များအား ငွေခွန်မှူးများဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ စစ်ကိုင်း၊ ပင်းယတို့၌ မင်းပြုစိုးမိုးနေခဲ့ကြသော ရှမ်းညီနောင် သုံးဦးတို့၏အဆက်အနွယ်များသည် နောင်အခါ အချင်းချင်း မညီညွတ်သဖြင့် ပင်းယမင်းသည် စစ်ကိုင်းကို တိုက်ရန် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရှေ့ မြောက်ဖျားတွင် အင်အားကြီးမားလျက် ရှိသော မောရှမ်းတို့ကို ဖိတ်ခေါ်သည်။ မောရှမ်းတို့သည် စစ်ကိုင်းကို သာမက ပင်းယကိုပါ တိုက်သဖြင့် နှစ်မြို့လုံးပျက်ရလေသည်။ ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းနှင့် ပင်းယပျက်ပြီးနောက်၌ စစ်ကိုင်းမင်း အသင်္ခယာစောယွန်း၏ မြေးတော်သတိုးမင်းဖျားသည် စစ်ကိုင်းနှင့် ပင်းယကို သိမ်းယူ၍ အင်းဝကို တည်ကာ မင်းပြုသည်။ ထိုမင်းလက်ထက်နှင့် ထိုမင်းအားဆက်ခံသော မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏လက်ထက်တွင် မောရှမ်းတို့နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်လာခြင်းကို ဟန့်တားနိုင်ခဲ့သော်လည်းနောက် ဆက်ခံသော မင်းများလက်ထက်တွင်မူ ရှမ်းမင်းတို့ သည် အင်းဝကို ရံဖန်ရံခါ တိုက်လာသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ကိုလည်း သွားရောက်ထိပါးသည်။ အချင်းချင်းလည်း တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။
တောင်ငူခေတ်တွင် မြန်မာတို့ ပြန်၍ အင်အားတောင့်လာသည်။ ထိုအချိန်၌ အင်းဝတွင် ရှမ်းမင်းခုံမှိုင်းငယ် (ခွန်မိုင်းငယ်) စိုးစံနေသည်။ မြန်မာတို့သည် ရှမ်းတို့၏ စိုးမိုးမှုကို တွန်းလှန်ရန် ကြိုးပမ်းလာသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉ဝ၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၁၅၄၄ ခုနှစ်) တွင် တောင်ငူဘုရင် တပင်ရွှေထီးနှင့် ယောက်ဖတော် ဘုရင့်နောင်တို့ ခေါင်းဆောင်သော မွန်-မြန်မာများနှင့် သီပေါစော်ဘွား၊ အင်းဝခုံမှိုင်းငယ်၊ ဗန်းမော်စော်ဘွား၊ မိုးညှင်း
စော်ဘွားတို့၏ တပ်များသည် ပြည်မြို့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ စော်ဘွားတို့ အရေးနိမ့်ကြလေသည်။
တပင်ရွှေထီးလွန်သောအခါ ဘုရင့်နောင်သည် ဟံသာဝတီ ထီးနန်းကို ဆက်ခံ၍ အင်းဝကို တိုက်ခိုက် အောင်နိုင်ပြီးသည့် နောက်တွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၁၉ ခုနှစ် (ခရစ် ၁၅၅၅-၅၆) မှ စတင်ပြီးလျှင် မြောက်ပိုင်း ရှမ်းပြည်ထောင်တို့ကို သိမ်းသွင်းခဲ့ရာ မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ၊ သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားတို့သည် မြန်မာမင်း၏ သစ္စာကို ခံယူကြရသည်။ ထိုနယ်တို့နှင့် အင်းဝကို တရုတ်
အစိုးရက မိမိတို့လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆဆက်ဆံခဲ့သဖြင့် ထိုကဲ့သို့ ဘုရင့်နောင်က တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းသော အခါ တရုတ်အစိုးရနှင့် အရေးပေါ်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ် တောင်ပိုင်းသို့ တိုင်အောင် ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ဘုရင့်နောင်၏ တပ်တို့သည် သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ရှိ မိုးနဲ၊ ညောင်ရွှေ၊ ရပ်စောက် စသော စော်ဘွားနယ်များနှင့် ရွာငံ၊ စကား၊ လဲချား၊ သာမိုင်း ခမ်း စသော မြို့စားနယ်များကို သိမ်းသွင်းသည်။ နောက်နှစ်တွင် ဇင်းမယ်၊ လပုန်း၊ ဗြဲ၊ ကျိုင်းရဲနယ်တို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၅၅၆ မှသည် ၁၅၅၈ ခုနှစ်များ
အတွင်း ဘုရင့်နောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ဖြစ်သော ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း နယ်များ၊ ယိုးဒယားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနယ်များကို မြန်မာနိုင်ငံ တော်အတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းနိုင်ခဲ့လေသည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီး၏လက်နက်နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်ထောင်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လေသည်။
ယခုအခါ တရုတ်နယ်စပ်ဘက်သို့ ကျရောက်၍ ရှမ်း တရုတ် နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော၊ စည်ခွင်ဟူသော မြောက်ရှမ်းရှစ် ပြည်ထောင်၊ ထိုနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ မြန်မာရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြသည်။
မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ မိုးမိတ်၊ မိုးနဲ၊ သိန္နီ၊ သီပေါ၊ ညောင်ရွှေ၊ မိုးဗြဲ၊ ကလေး (သောင်သွပ်) နယ်တို့ကို ရှမ်းကိုး စော်ဘွားနယ်များဟု သီးခြားထားပြီးလျှင် ထိုနယ်ရှင် စော်ဘွား များကို စော်ဘွားကြီးများ၏ အစီးအနင်း အဆောင်အရွက်ပေးသည်။ မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်တို့ကလည်း ထီးရံ နန်းရံ လက်နက်နိုင်ငံ များအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလေသည်။ ယင်းတို့အပြင် မှန်နန်းရာဇဝင်၌ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်မင်း၏ လက်နက်နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သော ပြည်များအဖြစ် အောက်ပါ ရှမ်းနယ်နှင့် ရှမ်းအနွယ် နယ်များကိုလည်း ဖော်ပြသည်။
(၁) ဗန်းမော်၊ (၂) မိုင်းလျဉ်း၊ (၃) မိုင်းကိုင်၊ (၄) မိုင်းပတ်၊ (၅) ရပ်စောက်၊ (၆) နောင်မွန်၊ (၇) ကျိုင်းတုံ၊ (၈) ကျိုင်းရုံး၊ (၉) ကျိုင်းသေဉ်၊ (၁ဝ) မိုင်းလုံခပင်း၊ (၁၁) ဇင်းမယ်၊ (၁၂) လင်းဇင်း၊ (၁၃) မိုင်းစံ၊ (၁၄) အကျော်၊ သို့
မဟုတ် ကျော်ပုဂံ၊ (၁၅) လဝိုက်၊ (၁၆) မျက်နှာမည်း၊ (၁၇) သောက္ကတဲ၊ (၁၈) ပိဿလောက်တို့အပြင် ကလေးနှင့်ကသည်း ဟုန်း ရှမ်းစော်ဘွားတို့၏ မဏိပူရကသည်းပြည်လည်း ပါဝင်လေသည်။
ဘုရင့်နောင်၏ သားတော် နန္ဒဘုရင်လက်ထက်တွင် လက်နက်နိုင်ငံတော် ပြိုအက်၍လာရာ ရှမ်းပြည် နယ်တို့လည်း သီးခြားခွဲထွက်ကြသည်။ သို့သော် ဘုရင့်နောင်၏ သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သော ညောင်ရမ်းမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းနယ်များကို ပြန်လည် သိမ်းသွင်းခဲ့လေသည်။ ညောင်ရမ်းမင်း၏သားတော် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် ထိုမင်း၏ညီတော် သာလွန်မင်းတို့၏ လက်ထက်လွန်ပြီးနောက်တွင် မြန်မာမင်းတို့ အရည်အချင်း ပျော့ညံ့လာသဖြင့် နိုင်ငံတော် ယိမ်းယိုင်လာသည်။ အင်းဝမြို့တွင် မင်းပြုသော ဟံသာဝတီရောက်မင်းဟုလည်း ခေါ်သည့် မဟာဓမ္မရာဇာမင်း လက်ထက်တွင် မွန်တို့အင်အား တောင့်လာ၍ အင်းဝကို တိုက်လာသဖြင့် အင်းဝပျက်သည်။ ထိုအခါ ရှမ်းပြည်နယ်များသည် အင်းဝ၏ဩဇာကို မခံတော့ပေ။ ဇင်းမယ်နယ်သည်လည်း သီးခြားခွဲထွက်လေသည်။ ယိုးဒယားနှင့် မဏိပူရတို့
လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ပင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် လုယက်ခြင်း ပြုလေသည်။ ယင်းသို့သော အပြိုပြိုအကွဲကွဲ ဖြစ်နေသည့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အလောင်းမင်းတရားကြီးအမည်ခံ ဦးအောင်ဇေယျသည် ပြန်လည်စုစည်းခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းခဲ့လေသည်။ ယင်းသည်မှစ၍ ကုန်းဘောင်ခေတ်အတွင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်များ၏လှုပ်ရှားမှုသည် နည်းပါးသွားလေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်အတွင်းမြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်က အင်းဝ ဆင်ဖြူရှင် ထိုးမှတ်သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာတွင် လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း ၁၆ တိုင်း ခွဲ၍ ပြထားရာ၌ ရှမ်းနယ်နှင့်ရှမ်းအနွယ်နယ်များကို ဤသို့ ပိုင်းခြား ဖော်ပြထားလေသည်။
၁။ တနင်္သာရီ၊ ပိဿလောက်၊ ကမန်ပိုက်၊ သောက္ကတဲ စသော ၇၉ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂျွမ်း ယိုးဒယားတို့နေရာ ဒွာရဝတီဟူသော အရုဇ္ဈပုရတိုင်း၊ (ယိုးဒယား)
၂။ ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော ၅၇ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ယွန်း လူမျိုးတို့နေရာ ဇင်းမယ်ဟူသော ဟရီဘုဉ္စတိုင်း၊ (ဇင်းမယ်)
၃။ မိုင်းမည်း၊ မိုင်းသတ်၊ မိုင်းချိုင်၊ မိုင်းပိုင်စသော ၃၇ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂုံလူမျိုးတို့ နေရာ ကျိုင်းတုံ ဟူသော ခေမာဝရတိုင်း၊
၄။ မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ ကျိုင်းရုံး ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း၊
၅။ မိုင်းလုံး၊ မိုင်းကွန်း၊ လောသွတ်၊ တိုက်ခံ၊ တေသန်၊ တေသိန်၊ မိုင်းဆံကြီး၊ မိုင်းဆံငယ် စသော ၁ဝဝ သော မြို့တို့ ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လင်းဇင်းလူမျိုးတို့နေရာ စန္ဒပူရိ ဟူသော လဝရဋ္ဌတိုင်း၊ (လော နိုင်ငံ)
၆။ မိုးနဲ၊ ညောင်ရွှေ၊ ရပ်စောက်၊ မိုးဗြဲ၊ သိန္နီ၊ ကိုင်းမား၊ သီပေါ၊ မိုးမိတ်၊ သုံးဆယ်ဟူသော မြို့ကြီး အပေါင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော စော်ဘွားအပေါင်းတို့နေရာ ဖြစ်သည့် ကမ္ဗောဇတိုင်း၊
၇။ မိုးတာ၊ မိုးစစ်၊ မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ခန္တီ၊ တက် ခေါင်၊ မိုင်းလုံဟူသော မြို့ကြီးအပေါင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ် သည့် ၃ဝ သော ရှမ်းစော်ဘွားတို့နေရာဖြစ်သော အာဠဝီတိုင်း၊
၈။ မိုင်းမော၊ စည်ခွင်၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုးနား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း စသောမြို့ကြီး ကိုးမြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ရှမ်း တရုတ်လူမျိုးတို့နေရာ၊ မောကိုးခွင်ဟူသော မောရိယတိုင်း၊
၉။ ကတို၊ ဝိုးငံ၊ ဆေးသစ်၊ ကောင်းစင်၊ ငရင်း၊ ငရုန်း၊ ယင်းကပ်ဟူသော မြို့ကြီးအပေါင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဗန်းမော် ရှမ်းစော်ဘွားတို့နေရာဖြစ်သော စိန့်တိုင်း၊
၁ဝ။ မိုးကုတ်၊ ကျတ်ပြင်၊ ရေလျှံ စသော မြို့လတ်ရွာငယ်အပေါင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော စို့သူကြီးတို့နေရာ ဖြစ်သော မဟိံသကတိုင်း၊
၁၁။ မွေးရည်၊ မည်ကယ်၊ ငစင်ကျယ်စသော မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ကသည်းကုလားဟုန်း စော်ဘွားတို့နေရာ ဖြစ်သော မဏိပူရတိုင်း၊
၁၂။ ကလေး၊ သောင်သွပ်၊ ထီးလင်း၊ ယော၊ ဆော၊ စကု၊ စလင်း၊ မဖဲ၊ မင်းတုန်းစသော ၂၇ မြို့တို့ ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော သုနာပရန္တတိုင်းဟူ၍ ဖြစ်ပေသည်။
မင်းတုန်းမင်းတရား နတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် ယခု တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်၏ စော်ဘွားခန့် အပ်သည့်အရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားသည် စိတ်ဝမ်းကွဲပြားကာ မြန်မာဘုရင် သီပေါမင်းအား ထောင်ထားခြားနားသည်။ ထိုအရေးတွင် မိုးနဲ၊ မိုင်းနောင်နှင့် ရပ်စောက်စော်ဘွားတို့သည် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်းပြု၍ ပါဝင်ကူညီကြသည်။ ထိုစော်ဘွားစုတို့သည် မင်းတုန်းမင်း၏ တူတော်တစ်ပါးဖြစ်သော လင်းပင်းမင်းသားအား နန်းတင်ရန် ရည်မှန်းခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါ မြေလတ် နယ်အချို့ကလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်သည်။ လင်းပင်အဖွဲ့သည် မိမိတို့နှင့် စိတ်ဝမ်း မညီသော ညောင်ရွှေကျေးသီး မန်စံ၊ မိုင်းလွန်းနှင့် လဲချားနယ်များကို တိုက်ကြသည်။ မြန်မာတပ်များကလည်း ထောင်ထား ခြားနားမှုကို လိုက်လံနှိပ်ကွပ်သော်လည်း များစွာ အရေးမလှခဲ့ပေ။ ထိုအချိန်တွင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှအစိုးရက သိမ်းပိုက်လိုက်လေသည်။
နောင်အခါ လင်းပင်းအဖွဲ့သည်လည်း အားနည်းလာ၍ လင်းပင်မင်းသားကိုယ်တိုင် အညံ့ခံရသည်။ ခရစ် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် သံလွင်မြစ်အနောက်ဘက်ရှိ စော်ဘွားနယ်များသည် အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ဝင်ရောက်ကြရသည်။ သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ရှိ နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သော ကျိုင်းတုံသည် ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ လက်နက်ချလေသည်။
မောက်မယ်၊ မိုင်းပန်နှင့် ကရင်နီနယ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယိုးဒယားအစိုးရနှင့် ပြဿနာများ ပေါ်သည်။ ၁၈၈၉-၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် ယိုးဒယား နှစ်ဦးနှစ်ဘက် အဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သော ကော်မီရှင်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်း၍ ထိုနယ်များ နယ်နိမိတ်ကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကာ ယိုးဒယားမပိုင်တော့သော အပိုင်းမှ ယိုးဒယား တပ်များကို ရုပ်သိမ်းစေသည်။ ၁၈၉၄-၄၅ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်နှင့် နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကာ ကျိုင်းချိုင်းနယ်အား မဲခေါင်မြစ်ကို နယ်ခြားအဖြစ် ထားပြီးလျှင် မဲခေါင်မြစ်အနောက် ဘက်ကမ်းအပိုင်းကို ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်း၍ အရှေ့ဘက် ကမ်းအပိုင်းကို အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းသည်။ ကျိုင်းတုံနယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ်များကို ၁၈၈၉-၉ဝ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေး ကော်မီရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။
===အုပ်ချုပ်ရေး===
{{ကိုးကားချက်လိုသည်}}
ရှမ်းပြည်နယ်များသည် မြန်မာမင်းတို့၏ သစ္စာတော်ခံနယ်များ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အစောပိုင်းတွင် စံနစ်တကျ အုပ်ချုပ်ခြင်းကိုမူ မခံခဲ့ရပေ။ သို့သော် ရှမ်းနယ်များက မြန်မာမင်းတို့အား အခွန်ပဏ္ဏာများကိုမူ ဆက်သခဲ့ရရာ ဆက်သမြဲအခွန်ပဏ္ဏာ များကို [[ရွှေ]]၊ [[ငွေ]]၊ အသန့်[[သစ်စေး]]၊[[မြင်း]]၊ [[သိုး]]၊ [[ကတိုး]]၊[[အောင်း]]၊ [[ဖဲ]]၊ [[ဇာပယင်း]]၊ [[မော်ယော]]၊ [[ကတ္တီပါ]] မှိုင်းလုံး၊ ခဲမ၊ [[ဖယောင်း]]၊ [[ဆင်စွယ်]]၊ [[ကြေး]]၊ [[သံ]]၊ ကျောက်မျိုး၊ ထည်မျိုး၊ အုပ်မျိုးတို့အပြင်၊ သစ်သီး၊ ပန်းကံ့ကော်၊ သဇင်ပန်းမျိုးတို့ကိုလည်း အချို့နယ်များက ဆက်သကြရလေသည်။
သာလွန်မင်းတရားလက်ထက် ခရစ်နှစ် ၁၆၃၇ ခုတွင် နိုင်ငံတော်၏ လူဦးရေ၊ အိမ်ခြေ၊ မြေအကျယ်အဝန်း၊ ထွက်သည့်သီးနှံ၊ ပေးဆောင်ရသည့် အခွန်အတုတ်တို့ကို စစ်ဆေးမှတ်တမ်းတင်ရာ ရှမ်းနယ်များကလည်း စစ်တမ်းများ ပေးရသည်။ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် မင်းများတွင် အလောင်းမင်း တရားလက်ထက်မှတစ်ပါး အခြားမင်းများလက်ထက်တွင်လည်း စစ်တမ်းများကို အရေးယူဆောင်ရွက်ကြလေသည်။ အမရပူရ ပထမမြို့တည် နန်းတည် မင်းတရားကြီး (ဘိုးတော်ဘုရား) လက်ထက်တွင် ရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်ပုံမှာ ရှမ်းနယ်ကြီးများတွင် စော်ဘွားထားသည်။ နယ်လတ်များတွင် မြို့စား၊ နယ်ငယ်များတွင် ငွေခွန်မှူးများထားသည်။ မြန်မာနယ်ကြီးများကို အုပ်ချုပ်ရသော ဘုရင်ခံများနှင့် စော်ဘွားအလား တူသည်။ ရှမ်းမြို့စားနှင့် မြန်မာမြို့စား အလားတူလေသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းနယ်များအတွက် တပ်ရုံး သုံးရုံးထား၍ ခွဲခြားသတ်မှတ် အုပ်ချုပ်ရာ ထိုတပ်ရုံးများမှာ သိန္နီတပ်ရုံး၊ မိုးနဲတပ်ရုံး မိုးဗြဲတပ်ရုံးဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုတပ်ရုံး သုံးရုံးပိုင်နယ်များတွင် စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ မြို့ဝန်၊ မြို့အုပ်တို့အပေါ် မြန်မာအရာရှိကြီး သုံးဦးထား၍ အုပ်ချုပ်စေသည်။
ထိုအရာရှိကြီးများသည် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်စေ၊ ဝန်ကြီး၊ ဝန်မှူး၊ ဝန်ထောက်ဖြစ်စေ၊ ယင်းတို့နှင့် အဆင့်အတန်းတူ အရာရှိများ ဖြစ်စေ ခန့်ထား၍ ခန့်ထားခံရသူသည် ဆိုင်ရာတပ်ရုံးသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရသည်။ မြန်မာ လက်အောက်ခံ ရှမ်းနယ်များ အတော်ကလေးကျယ်သေးစဉ်က ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်းသည်ကြီး၊ မိုင်းလျဉ်းကြီးများတွင် တပ်ရုံး၊ တပ်ဦးချုပ် သီးခြားထား၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကို လက်လွတ်ရုံမက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက် ရှမ်းနယ်များတွင် တပ်ရုံးများ မထားတော့ချေ။ မန္တလေးမြို့တည် မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်တိုင်အောင် ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့က သုံးနှစ် တစ်ကြိမ်၊ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲဆက်သခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်း လက်ထက်တွင်မူ မဆက်သတော့ချေ။
အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော တပ်ရုံးသုံးရုံးသည် မြန်မာမင်းဩဇာခံ ရှမ်းနယ်အားလုံးကို အုပ်ချုပ်ရသည်မဟုတ်ပေ။ တောင်ပိုင်၊ မိုးမိတ်၊ ဝန်းသို၊ သောင်သွပ်၊ကလေးမြို့များတွင် စော်ဘွားထားသော်လည်း ဦးတိုက်ထမ်းမှတ်သား၍ သီးခြားဆင့်ဆို အုပ်ချုပ်သည်။ စော်ဘွား၊ မထားတော့သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ဗန်းမော် စသောမြို့များကို မြန်မာမြို့ရွာများတွင် အပါအဝင်ပြု၍ အဝေးမြို့ဝန်များ ခန့်ထားအုပ်ချုပ်လေသည်။
တပ်ရုံးများတွင် သွားရောက်နေထိုင် အုပ်ချုပ်ရသောမြန်မာ အရာရှိကြီးများကို စစ်ကဲတော်ကြီးဟု ခေါ်သည်။ ထိုစစ်ကဲတော်ကြီးများကို ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးက တစ်ဖန် အုပ်ချုပ်ရသည်။ ထိုဗိုလ်မှူးများ အုပ်ချုပ်ရာတွင် မင်းညီမင်းသား ဝန်ထောက် များကို ခန့်ထားလေ့ရှိသဖြင့် ဗိုလ်မှူး မင်းသားဟု ခေါ်သည်။ ထိုဗိုလ်မှူး မင်းသားသည် အချက်အချာကျသော မိုးနဲမြို့တွင် ရုံးစိုက်လေသည်။ ဗိုလ်မှူးမင်းသားလက်အောက်တွင် တပ်သား
၁ဝဝဝ ခန့်ပါသော တပ်ရှိ၍ ထိုတပ်ကို စစ်ကဲတော်ကြီး၊ နားခံကြီး၊ ဗိုလ်ဓားရဲ စသော အရာရှိများက ဆင့်ကဲ ဆင့်ကဲ အုပ်ချုပ်ရလေသည်။ စော်ဘွားများလည်း ဓားပိုင်သည်ဖြစ်၍ အမိန့်တော်မခံဘဲ လူသတ်နိုင်သည်။ သို့သော် ဗိုလ်မှူးမင်းသားသည် စော်ဘွားများအထက်က ဖြစ်လေသည်။ စော်ဘွားဟူသည်မှာ ရှမ်းဘာသာဖြင့် 'စဝ်'နှင့် 'ဖ' ဟူသော စကားနှစ်လုံးပေါင်းစပ်ထားခြင်းမှ ဆင်းသက်လာသည်။ 'စဝ်' သည် ''ပိုင်ဆိုင်သူ''ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 'စပ်' နှင့် 'ဖ'ကို ပေါင်းစပ်သောအခါ ''မိုးကောင်းကင်တမျှ မြင့်မြတ်သော ပိုင်ဆိုင်ခြင်း (ပိုင်ရှင်)''ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဆောင်ပေသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုရသော် ''ကောင်းကင်တမျှ ပိုင်ဆိုင်သူ (အရှင်)''ဟူ၍ ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာမင်းများက စော်ဘွားများအား ပဒေသရာဇ်မင်းငယ်များ အနေနှင့် ခွင့်ပြုခဲ့သဖြင့် စော်ဘွားတို့သည် ပဒေသရာဇ် မင်းငယ်များ၏ အဆောင်အယောင် အစီးအနင်းများကို အသုံးပြုနိုင်ကြပြီးလျှင် ပဒေသရာဇ်မင်းငယ်များကဲ့သို့ ပြုမူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ စော်ဘွားတို့သည် မိမိတို့၏ရိုက်ရာကို ဆက်ခံရန် သားတော်၊ ညီတော်၊ တူတော်များအနက်မှ သင့်လျော်ရာတစ်ဦးဦးကို ထီးရံနန်းရံအဖြစ် ရွေးချယ်ထား၍ ယင်းကို ကျမိုင်းဟု ခေါ်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင်မူ ကျမိုင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ထားသူကို ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးနှင့် ဘုရင်ခံတို့ သဘောတူညီချက် ရပြီးမှသာလျှင် ခန့်ထားနိုင်လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသား ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၈၈၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းနယ်များအား အိန္ဒိယပြည်နယ် အဖြစ် သိမ်းပိုက်ကြောင်း ဗြိတိသျှအစိုးရ ကျေညာသည်။ ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းနယ်များအား အောက်ပါအတိုင်း ပိုင်းခြား အုပ်ချုပ်သည်။
၁။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း (ရှမ်းပြည် ဥတ္တရတိုင်းဝန်ရှင် တော်မင်းကြီး လက်အောက်ခံ)
၂။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း (ဒက္ခိဏတိုင်း ဌာနချုပ်ဝန်နှင့် နိုင်ငံရေးအရာရှိ လက်အောက်ခံ)
၃။ မြေလပ်ပိုင်း (ဒက္ခိဏတိုင်း ဌာနချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေး အရာရှိ လက်အောက်ခံ)ဟူ၍ ဖြစ်လေသည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းနယ်များကို ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စုဟု ခေါ်တွင်စေရန် ဘုရင်ခံချုပ်က ထုတ်ပြန်ကျေညာသည်။ မြောက်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်းနှင့် မြေလပ်ပဒေသရာဇ် ရှမ်းနယ်များဟူ၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားပြီးလျှင် နယ်၏အကျယ်အဝန်းကို လိုက်၍ စော်ဘွားမြို့စား၊ နယ်စားများအား အသီးအသီး အုပ်ချုပ်စေသည်။
မြောက်ပိုင်း၌ စော်ဘွားအုပ်ချုပ်သော နယ်များမှာ- (၁) သီပေါနယ် (၄) တောင်သိန္နီနယ် (၂) တောင်ပိုင်နယ် (၅) မိုးမိတ်နယ် (၃) မြောက်သိန္နီနယ် (၆) မိုင်းလွန်းနယ် တို့ဖြစ်ကြလေသည်။
တောင်ပိုင်း၌ စော်ဘွားနယ်များမှာ (၁) ကျိုင်းတုံနယ် (၇) မောက်မယ်နယ် (၂) မိုးနဲနယ် (၈) မိုင်းပန်နယ် (၃) ညောင်ရွှေနယ် (၉) မိုင်းပွန်နယ် (၄) မိုးဗြဲနယ် (၁ဝ) စံကားနယ် (၅) ရပ်စောက်နယ် (၁၁) မိုင်းကိုင်နယ်
(၆) လဲချားနယ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
စော်ဘွားနယ်များမှာ နှစ်စားရှိသည်။ စော်ဘွားကြီးနှင့် စော်ဘွားဟု ခွဲထားခြားပြီးလျှင် မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စံကားနယ်နှင့် မိုင်းကိုင်နယ်များသည် ဟော်နန်းမပိုင် ရာဇပလ္လင်နှင့် စော်ဘွားရာထူး ရရှိကြသည်။ အောက်ပါမြို့စားနယ်များသည် တောင်ပိုင်း၌ ပါဝင်ကြလေသည်။
(၁) နန်းခုတ်နောင်မွန်ငယ်
(၇) ဘန်းယဉ်နယ်
(၂) မိုင်းနောင်နယ်
(၈) ဟိုပုန်းနယ်
(၃) ဘော်နယ်
(၉) စကွယ်နယ်
(၄) ကျေးသီးမန်စံနယ်
(၁ဝ) သာမိုင်းခမ်းနယ်
(၅) ပင်လောင်း (လွယ်လုံနယ်)
(၁၁) မိုင်းရှူးနယ်
(၆) သထုံ (ဆီဆိုင်နယ်)
(၁၂) ပွေးလှနယ်
မြေလပ်ပိုင်းတွင် ရှိကြသော ရွာငံ၊ ပင်းတယ၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်တို့သည် ငွေခွန်မှူးများ အုပ်ချုပ်သောနယ်များ ဖြစ်ကြလေသည်
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှ ကိုးကန့်နယ်သည် မြို့စားနယ်ဖြစ်သည်။ ယခင်က သိန္နီစော်ဘွား လက်အောက်ခံနယ် ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီကာလတွင် အကြောင်းကြောင်းတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရ မြောက်သိန္နီ
စော်ဘွားအား ထိုနယ်ကို အုပ်ချုပ်ခွင့် မပြုတော့ပေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးကာလတွင်မူ သီးခြားမြို့စား နယ်တစ်နယ်အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ နယ်သူနယ်သားများသည် များသောအားဖြင့် တရုတ်လူမျိုးများသာလျှင် ဖြစ်ကြ၍ မြို့စားသည် ရှမ်းတရုတ်အနွယ် ဖြစ်လေသည်။
နယ်များ၏ အကျယ်အဝန်းသည် အမျိုးမျိုး အစားစားဖြစ်ရာ ကျိုင်းတုံနယ်သည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ စတုရန်းမိုင် ၁၂,ဝဝဝ ကျော် ကျယ်ဝန်းသော်လည်း အငယ်ဆုံးဖြစ်သော ကျုံးနယ်သည် ၂၄ စတုရန်းမိုင်မျှသာ ရှိလေသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရတို့၏ မြောက်ပိုင်းဌာနချုပ်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ် သော လားရှိုး၊ တောင်ပိုင်း ဌာနချုပ်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သော တောင်ကြီး၊ နွေရာသီစခန်းမြို့များဖြစ်သော တောင်ပိုင်းမှ ကလောနှင့် လွိုင်လင်မြို့များသည် ပဒေသရာဇ် ရှမ်းနယ်များ အတွင်း တည်ရှိသော်လည်း ဗြိတိသျှအစိုးရ အရာရှိကြီးငယ်များ နေထိုင်ရာမြို့များ ဖြစ်သဖြင့် စော်ဘွား၊ မြို့စားတို့ အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့် မရှိချေ။ ပြည်မရှိ မြို့ကြီးများကဲ့သို့ မြို့၏ စည်ပင်သာယာရေးကို မြို့ပြကော်မီတီများက အုပ်ချုပ်သည်။ ထိုမြို့များ၏မျူနီစီပယ် ဧရိယာအတွင်း၌ ပြည်မ၏ ရာဇဝတ် ကျင့်ထုံး ဥပဒေများ၊တရားမဥပဒေများဖြင့် ဆိုင်ရာအရာရှိတို့က အုပ်ချုပ်သကဲ့သို့ ကျန်ပဒေသရာဇ်နယ်များတွင် နယ်ရှင်စော်ဘွားနှင့် မြို့စားတို့က ဆိုင်ရာနယ်များ၌ ပြည်မ၏ ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံး ဥပဒေများ၊ တရားမ ဥပဒေများအပြင် ရှမ်းပြည်ဓလေ့ ဥပဒေများဖြင့် အသီးအသီး စိုးမိုးခဲ့ကြသည်။
မြို့စားနှင့် ငွေခွန်မှူးများသည် တရားမနှင့် ရာဇဝတ် တရားစီရင်ရေး အခွင့်အာဏာတွင် ဒုတိယတန်း တရားသူကြီး အဆင့်အတန်းမျှသာ ရှိသည်။ အချို့စော်ဘွားနယ်ကြီးများတွင် ဆိုင်ရာနယ်ရှင်ကို ကူညီရန် အမတ်ချုပ်ကြီး (ရာဇဝတ်မှု- တရားမအပါအဝင်)၊ တရားရေးရာဌာနအမတ်၊ အခွန်တော် ဌာနအမတ်၊ နယ်ဝန်၊ ငွေတိုက်ဝန် စသည်ဖြင့် လစာရိက္ခာစား အရာရှိများ ခန့်ထားသည်။ ထို့ပြင် ရိုးရာအစဉ်အဆက်အားဖြင့်
ခန့် ထားရသည့် ဟိန်၊ ထမုံ၊ ကျယ် စသော သူကြီးအဆင့် အတန်းမျိုး ရှိသည့် ကျေးလက်ပိုင်းမှ အုပ်ချုပ်သူအကြီးအကဲ များလည်း ရှိပေသေးသည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စုကို ဖွဲ့စည်း ပြီးနောက် ပဒေသရာဇ်ကောင်စီအဖွဲ့ကို တည်ထောင်သည်။ ကောင်စီအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌသည် တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ်၏ ဌာနချုပ်ဝန်ဖြစ်သော ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးဖြစ်၍ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ သည် မြောက်ပိုင်းဌာနချုပ်ဝန် ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ဗြိတိသျှအစိုးရကို ကိုယ်စားပြုသော အကြီးမြင့်ဆုံး ဗြိတိသျှ အရာရှိကြီးများ ဖြစ်သည်။ စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ ငွေခွန်မှူးများ သည် ထိုအဖွဲ့၌ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပါဝင်ကြလေသည်။ မြန်မာပြည်အား ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးစံနစ်ဖြင့် ပြောင်းလဲအုပ်ချုပ်သောအခါ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ပဒေသရာဇ် ရှမ်းနယ်များအား မတိုးတက်သေးသော နယ်များအဖြစ် ဆက်လက်ထား
ရှိကာ မြန်မာပြည်တွင်းသို့ မသွတ်သွင်းခဲ့ပေ။ သို့သော် ရှမ်းနယ်များ အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် ပြည်မ၌ ၉၁ ဌာန အုပ်ချုပ်ရေး ရရှိလာသည်အထိ ပြည်မ၏ ငွေကြေးအထောက်အပံ့ကို အမှီ ပြုခဲ့ရလေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး အတွက် ကြိုးပမ်းသောအခါ ရှမ်းအမျိုးသားတို့သည်လည်း မြန်မာပြည်ဘွား အခြားတိုင်းရင်းသားများနည်းတူ သွေးစည်း ညီညွတ်စွာဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေး ရအံ့ဆဲဆဲတွင် မသမာသူတို့၏လက်ချက်ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အမှူးပြုသော အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးများ ကျဆုံး ရာ၌ ရှမ်းအမျိုးသား မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီးလည်း ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့၌ ပဒေသရာဇ် ကောင်စီကို ဖျက်သိမ်း၍ လူထုကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသောအချိန်ကာလ သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သော နေ့ထူး နေ့မြတ်ကြီးကို ရှမ်းအမျိုးသား နေ့ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ပေါ်ပေါက်ရန် စတင်ပန္နက်ချသော နေရာသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ လဲချားနယ်ရှိ ပင်လုံမြို့ကလေး ဖြစ်ပေသည်။ ပြည်မခေါင်းဆောင်များနှင့် တောင်တန်းဒေသ ခေါင်းဆောင်များသည် တိုင်းရင်းသားသွေးစည်းညီညွတ်ရေးအတွက် ညီလာခံကျင်းပပြီးလျှင် လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမှမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး ထူထောင်ရန် သဘောတူကြောင်း ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်
နေ့၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြရာ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ထိုနေ့ထူးနေ့မြတ်ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာသောအခါ ညောင်ရွှေစော်ဘွားကြီး စဝ်ရွှေသိုက်အား ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွတ်အထိပ် ပထမဆုံးသမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ကြလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ပြီးသည့်နောက်တွင် အုပ်ချုပ်ပုံစံနစ် ပြောင်းလဲခဲ့ရာ ရှမ်းနယ်များ အုပ်ချုပ်ရေးလည်း ပုံစံပြောင်းခဲ့သည်။ ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်ဟု မခေါ်တွင်တော့ဘဲ ရှမ်းနယ်များတွင် ဝနယ်များကိုပါ ပူးပေါင်းထည့်သွင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်ဟု ခေါ်တွင်စေပြီးလျှင် ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ်ဖြင့် အခြေခံဥပဒေ အပိုဒ် ၅ အရ သတ်မှတ်ပေးလိုက် လေသည်။
ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီးသည့်နောက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီ ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းကာ အုပ်ချုပ်ရေးအသွင်ပြောင်းလိုက်သည်။ ထိုကောင်စီသည် ပြည်နယ်၏ ပါလီမန်ကလေး ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော လူမျိုးစုလွှတ်တော် အမတ် ၂၅ ဦး နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်၏ လူဦးရေအလိုက် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်သို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော အမတ် ၂၅ ဦး
ပါဝင်သည်။ ကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ၊ သို့မဟုတ် ရှမ်းပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်က ပြည်နယ်ကောင်စီနှင့် တိုင်ပင်၍ ခန့်အပ်သည်။ ပြည်နယ်ဥက္ကဋ္ဌသည် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီး ဖြစ်လေသည်။ ပြည်နယ်ကောင်စီသည် ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပြုစု၍ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ နိုင်ငံခြားနှင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး စသည်တို့ကိုမူ ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ဆောင်ရွက်လေသည်။
ပြည်ထောင်စု အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲစဉ်က ရှမ်းစော်ဘွားများ၏ ပဒေသရာဇ်အာဏာအခွင့်အရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနယ် အပိုင်းအခြားတို့ကို ဗြိတိသျှလက်ထက်ကအတိုင်း ထားရှိခဲ့သည်။ လူမျိုးစုလွှတ်တော်သို့ တင်မြှောက်သော ရှမ်းပြည် အမတ်များကို စော်ဘွားအချင်းချင်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်ပြုခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးသည် နယ်ရှင်စော်ဘွားများသာလျှင် လွှမ်းမိုးကြီးစိုးရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးမရမီကလေးတွင် စော်ဘွားကြီးများက ခေါင်းဆောင်၍ စော်ဘွားအသင်းဟူ၍ တည်ထောင်ပြီးလျှင် မြို့စားများ၊ ငွေခွန်မှူးများကိုပါ စော်ဘွားအဆင့်အတန်းသို့ သိမ်းသွင်းခြင်းအလို့ငှာ နယ်ရှင်အားလုံး 'စဝ်ဖလုံ' ဟု ခေါ်တွင်စေရန် သတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပြည်မ၌ ဒီမိုကရေစီနည်းအရ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိနေစဉ် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ပဒေသရာဇ်စနစ် တည်တံ့နေခြင်းသည် ခေတ်နှင့်မလျော်ညီခဲ့ပေ။ ထိုကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်၌ ဒီမိုကရေစီစံနစ်ကို သွတ်သွင်းရန် ပြည်ထောင်စု အစိုးရနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရတို့ ဆွေးနွေးလာခဲ့ရာ ၁၉၅၂ ခုနှစ် တွင် နယ်ရှင်စော်ဘွားများက အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို စွန့်လွှတ်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသော်လည်း အကြောင်းကြောင်းတို့
ကြောင့် အာဏာစွန့်လွှတ်ရေးသည် အကောင်အထည် မပေါ်ခဲ့ပေ။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ အိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက်၌ နယ်ရှင်စော်ဘွားများသည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ စွန့်လွှတ်ကြောင်းကို ထိုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီက အတည်ပြုလိုက်ခြင်းကြောင့် ပြည်နယ်တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အမြစ်တွယ်ခဲ့သော ပဒေသရာဇ်စံနစ်ကို ဖြတ်တောက်၍ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး ပန္နက်ကို စိုက်ထူလိုက်ကြလေသည်။ ယင်းသို့ စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ပြီးနောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲ၊ မြို့နယ်များဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီးလျှင် ပြည်မကဲ့သို့ အုပ်ချုပ်ရေးစံနစ်များ ထွင်လိုက်လေသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
၁။ လားရှိုးခရိုင် (၁) မြောက်သိန္နီနယ် (ရုံးစိုက်-လားရှိုးမြို့) (၂) တောင်သိန္နီနယ်
၂။ ကျောက်မဲခရိုင် (၁) သီပေါနယ် (ရုံးစိုက်-ကျောက်မဲမြို့) (၂) တောင်ပိုင်းနယ် (၃) မိုးမိတ်နယ်
၃။ ရှမ်းပြည်အရှေ့မြောက် (၁) ကိုးကန့်နယ် အထူးခရိုင် (၂) မိုင်းလွန်းနယ် (၃) ဝနယ်များ၊ လားရှိုးခရိုင်နှင့် ကျောက်မဲခရိုင်တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ရှမ်း ပြည်မြောက်ပိုင်းတိုင်းဟူ၍ သတ်မှတ်ကာ အထူးတိုင်းမင်းကြီး
တစ်ဦးက ဆိုင်ရာခရိုင်ဝန်၊ နယ်ပိုင်၊ မြို့ပိုင် စသော အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိများဖြင့် ကြပ်မတ်အုပ်ချုပ်သည်။ လားရှိုးမြို့သည် အထူးတိုင်းမင်းကြီး၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်လေသည်။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၏ ခရိုင်နှင့်နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လေသည်။
၁။ တောင်ကြီးခရိုင် (၁) ညောင်ရွှေနယ် (ရုံးစိုက်-တော်ကြီးမြို့) (၂) ရပ်စောက်နယ် (၃) မိုင်းပွန်နယ် (၄) စံကားနယ် (၅) နန်းခုတ်နယ် (၆) နောင်မွန်နယ် (၇) လွယ်လုံနယ် (၈) သထုံနယ် (ဆီဆိုင်) (၉) ဘန်းယဉ်နယ်
(၁ဝ) စကွယ်နယ် (၁၁) ဟိုပုန်းနယ် (၁၂) သာမိုင်းခမ်းနယ် (၁၃) ပွေးလှနယ် (၁၄) ဘော်နယ် (၁၅) ရွာငံနယ် (၁၆) ပင်းတယနယ် (၁၇) ပင်မှီနယ် (၁၈) ကျုံးနယ်
၂။ လွိုင်လင်ခရိုင် (ရုံးစိုက်-လွိုင်လင်မြို့) (၁) မိုးနဲနယ် (၂) မိုင်းပန်နယ် (၃) မောက်မယ်နယ် (၄) မိုင်းကိုင်နယ် (၅) မိုင်းနောင်နယ် (၆) မိုင်းရှုနယ် (၇) ကျေးသီးမန်စံနယ် (၈) လဲချူးနယ် (၉) ရေဦးနယ်
၃။ ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းခရိုင် (၁) ကျိုင်းတုံနယ်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးခရိုင်နှင့် လွိုင်လင်ခရိုင်တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတိုင်းဟု သတ်မှတ်ကာ တိုင်းမင်းကြီး တစ်ဦးက ဆိုင်ရာလက်အောက်ခံအရာရှိများနှင့် ကြပ်မတ် အုပ်ချုပ်သည်။ တိုင်းမင်းကြီး၏ရုံးစိုက်မြို့သည် တောင်ကြီး မြို့ဖြစ်၍ တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်လေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲကြောင့် လူမှုရေးတွင် အနိမ့်ကျဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည့် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှ ဝနယ်များ၊ ကိုးကန့်နယ်၊ မိုင်းလွန်းနယ်၊ ပန်းဆန်းဒိုင် မြို့စားနယ်တို့ကို နယ်သူ နယ်သားများ၏ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လုံခြုံရေးအတွက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေးသို့ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီ လ ၂ ရက်နေ့တွင် ထည့်သွင်းသည်၊ ထိုနည်းတူစွာ ၁၉၆၃
ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ (တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရလက်ထက်) တွင် ရှမ်းပြည်အရှေ့ ပိုင်းခရိုင် ကျိုင်းတုံနယ်ကို လည်း နယ်ခြားဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးသို့ လွှဲအပ်ပြီးလျှင် ကျိုင်းတုံ ခရိုင်၊ မိုင်းတုံခရိုင်နှင့် တာချီလိပ်ခရိုင်ဟူ၍ ပိုင်းခြားလိုက်လေသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ရှမ်းစော်ဘွား အများစုနှင့် ကယားခေါင်းဆောင်များသည် ပြည်မကိုလည်း ပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ် ထားရှိပြီးလျှင် ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်အားလုံးအား တန်းတူအုပ်ချုပ်ပေးရန်ဟူသော 'ဖက်ဒရေးရှင်း' မူကို တောင်းဆိုလာကြသည်။ ထိုမူကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရ လက်မခံပါက ရှမ်း ပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စုအတွင်းမှ ခွဲထွက်ရန် ခြိမ်းခြောက် အရေးဆိုလာကြပြီးလျှင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ထကြွပုန်ကန်မှု၊
ဆူပူလှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း လှုံ့ဆော်အားပေးလာကြသည်။ ထိုသို့ ပြည်ထောင်စုကြီး ယိမ်းယိုင်ပြိုကွဲမည့်အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းရန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ခေါင်းဆောင်သော တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့ တွင် ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို သိမ်းယူလိုက်သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရသည် သမ္မတကြီးနှင့်တကွ ဝန်ကြီး ချုပ် အမှူးပြုသော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအများစု
အား ထိန်းသိမ်းလိုက်သည့်နည်းတူ 'ဖက်ဒရေးရှင်းမူ' ကို ထောက်ခံသော ရှမ်းစော်ဘွား ၃ဝ ကျော်တို့ကိုလည်း ထိန်းသိမ်းလိုက်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့ တွင် ဖျက်သိမ်းပြီးလျှင် ဦးစီးအဖွဲ့ဝင် ငါးဦးပါဝင်သော ရှမ်း ပြည်နယ်ဦးစီးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်သည်။ ထိုဦးစီးအဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်နယ်ကောင်စီနည်းတူ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အဝဝကို ဆောင်ရွက်ရ၍ ထိုအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအား ယခင်က ပြည်နယ်ဥက္ကဋ္ဌ၏ အခွင့်အာဏာများကို အပ်နှင်းလိုက်လေသည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရသည် ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်အဖြစ်မှ ပြည်သူ့ရှမ်းပြည်နယ် ဖြစ်လာရေးအတွက် ရှမ်းပြည်နယ် ကျေးလက်များအထိ ပြည်မနည်းတူ တရားဥပဒေ စိုးမိုးနိုင်ရန် တရားရုံးများ၊တရားသူကြီးများ ခန့်ထားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေပိုင်းခြားမှု ပြန်လည် စိစစ်ရေးတို့ကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ယခင်က နယ်ပိုင်နယ်၊ မြို့ပိုင်နယ် ဟူ၍ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့သော အချို့နယ်များသည် ကျေးရွာသာသာမျှ ရှိသဖြင့် စော်ဘွားတို့အလိုကျ မလိုအပ်ဘဲ ပိုင်းခြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေရာ အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေး စရိတ်ကျဉ်းစေရန် အချို့နယ်များကို ပူးပေါင်းခြင်း၊ ပြန်လည်ပိုင်းခြား ခြင်းပြုရန် ပြန်လည် စိစစ်ဆောင်ရွက်နေဆဲ ဖြစ်လေသည်။
== မြန်မာ-တရုတ် နယ်နိမိတ် အပြောင်းအလဲ ==
ရှမ်းပြည်နယ်သည် အရှေ့ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း အများဆုံး ဆက်စပ်လျက်ရှိရာ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော '''"မြန်မာ-တရုတ် နယ်နိမိတ်စာချုပ်"''' အရ နှစ်ပြည်ထောင်အစိုးရတို့ သဘောတူ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်လိုက်ပြီးနောက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၏ နယ်နိမိတ်၌ အပြောင်းအလဲ အနည်းငယ် ရှိခဲ့လေသည်။<ref name="boundary-treaty">{{cite book |title=မြန်မာ-တရုတ် နယ်နိမိတ် သမိုင်းမှတ်တမ်း |publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၆၁}}</ref>
မြန်မာ-တရုတ် နယ်နိမိတ် သဘောတူစာချုပ်များအရ ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများရှိသဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်မှ ဖီမော်၊ ဂေါ်လန်၊ ကန်ဖန်ဒေသများကို တရုတ်အစိုးရပိုင်ကြောင်း မြန်မာအစိုးရက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ရသည်။ နမ့်ခမ်းမြို့အနီးရှိ '''မိုင်းမောတြိဂံဒေသ (နမ့်ဝမ်သတ်မှတ်ပိုင်နက်နယ်မြေ)''' အတွက်မူ ထိုဒေသအား တရုတ်တို့က ပြန်၍သိမ်းလိုက်ပါက ထိုနယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားသော ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ် ကူးလူးဆက်ဆံမှု လမ်းမကြီးကို အကြောင်းပြု၍ ထိုပြည်နယ်များ၏ ဆက်သွယ်ရေးကို ထိခိုက်ဖွယ်ရာ ရှိသဖြင့် ထိုတြိဂံဒေသကို တရုတ်အစိုးရက မြန်မာအစိုးရသို့ အပြီးအပိုင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဒေသနှင့် လဲလှယ်သောအားဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ဝနယ်အတွင်းရှိ '''ပန်ဟုံး (Panhung)''' နှင့် '''ပန်လောင်း (Panlaung)''' ဒေသတို့အား မြန်မာအစိုးရက တရုတ်အစိုးရသို့ ပြန်လည်လွှဲအပ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="encyclopedia-11">{{cite book |title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း |volume=၁၁ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်း |location=ရန်ကုန် |date=၁၉၇၀ |pages=၄၀၁}}</ref>
=== နယ်မြေအလဲအလှယ် ပြုလုပ်ခြင်း ===
နှစ်ပြည်ထောင်အစိုးရတို့ အပြန်အလှန် အလဲအလှယ်ပြုကြသော နယ်မြေများကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်လိုက်ရာ -
* မြန်မာအစိုးရက အပြီးအပိုင် ရရှိလိုက်သော '''မိုင်းမောတြိဂံဒေသ''' ၏ အကျယ်အဝန်းသည် '''၈၅ စတုရန်းမိုင်''' (၂၂၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။
* ထိုဒေသနှင့် အလဲအလှယ်ပြုကာ တရုတ်အစိုးရသို့ လွှဲအပ်လိုက်ရသော ဝနယ်အတွင်းရှိ '''ပန်ဟုံးနှင့် ပန်လောင်းဒေသ''' များ၏ အကျယ်အဝန်းသည် '''၇၃ စတုရန်းမိုင်''' (၁၈၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။<ref name="boundary-treaty"/>
ပန်ဟုံးနှင့် ပန်လောင်းဒေသတို့ကို အလဲအလှယ်ပြုလိုက်ရသဖြင့် ထိုနေရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ် နယ်နိမိတ်မျဉ်းကြောင်းသည် အတန်ငယ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မိမိတို့၏ နယ်မြေကို တစ်လက်မမျှ အလျှော့မခံလိုသော်လည်း ရှမ်းအမျိုးသားများနှင့် ဝအမျိုးသားတို့သည် နှစ်ပြည်ထောင်ချစ်ကြည်မှုကို ရှေ့ရှုကာ လွှဲအပ်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ မိုင်းမောတြိဂံဒေသသည် ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် နှစ်ခုလုံး၌ ပါဝင်နေရာ ဆိုင်ရာအစိတ်အပိုင်းကို ဆိုင်ရာပြည်နယ်အလိုက် ခွဲဝေအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။
=== ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားများအား နေရာချထားပေးခြင်း ===
တရုတ်အစိုးရသို့ လွှဲအပ်၍ အလဲအလှယ်ပြုကြသော ဒေသများမှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတို့က ထိုဒေသများကို စွန့်ခွာကာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌သာ နေထိုင်လိုကြသဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်မှ ဖီမော်၊ ဂေါ်လန်၊ ကန်ဖန်ဒေသရှိ လူမျိုးစုများနည်းတူ ပန်ဟုံးနှင့် ပန်လောင်းဒေသများမှ လူမျိုးစုများကိုလည်း ယင်းတို့၏ ဆန္ဒအတိုင်း ပြည်ထောင်စုအစိုးရသည် နယ်စပ်အနီး ဘေးကင်းရာဒေသများ၌ ကျေးရွာအိုးအိမ်များကို သိုက်မြိုက်စွာ ပြန်လည်ထူထောင်ပေးခဲ့ရပြီးလျှင် ယင်းတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု ဖူလုံရေးအတွက်လည်း စနစ်တကျ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ရလေသည်။<ref name="encyclopedia-11"/>
==ပညာရေး==
{{ကိုးကားချက်လိုသည်}}
ရှေးအခါက ရှမ်းပြည်နယ်၏ပညာရေးစံနစ်သည် စော်ဘွားများ၏ လက်ထဲတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။ နယ်များတွင် စော်ဘွားများ သဘောအရ နယ်မှရရှိသော အခွန်တော်ငွေထဲမှ အကုန်အကျခံ၍ ဖွင့်လှစ်ထားသော မူလတန်း မြန်မာစာသင်ကျောင်းများသာ ရှိသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းများကိုလည်း စော်ဘွားများက စာသင်ကျောင်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။
ဗြိတိသျှခေတ် တစ်ခေတ်လုံးတွင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း နှစ်ရပ်လုံး၌ အစိုးရအသိအမှတ်ပြုသော အထက်တန်းကျောင်းဟူ၍ တောင်ကြီး၌ ဖွင့်လှစ်ထားသော ရှမ်းစော်ဘွားသားများကျောင်းနှင့် အမေရိကန် သာသနာပြုကျောင်းဟူ၍ နှစ်ကျောင်းသာ ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကျောင်းနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စာသင်ကျောင်းများ နည်းပါး၍ တောင်ကြီးမှလွဲလျှင် ကလော၊ လွိုင်လင်၊ လားရှိုး၊ နမ္မတူ၊ သီပေါနှင့် မိုးနဲတို့တွင်သာ အလယ်တန်းကျောင်းများ ရှိသည်။ ၁၉၂၃-၂၄ ခုနှစ်အထိ ဖော်ပြခဲ့သော ကျောင်းများမှလွဲလျှင် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၌ မြန်မာအလယ်တန်း ၁၉ ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်း ၁ဝ၈ ကျောင်းရှိသည်။ အထူးကျောင်းများမှာ တောင်ကြီးမြို့ရှိ တိရစ္ဆာန် အတတ်သင်ကျောင်း၊ လားရှိုး၊ ညောင်ရွှေမြို့တို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော အောက်တန်းဆရာဖြစ် သင်တန်းကျောင်းနှစ်ကျောင်း ဖြစ်လေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ ကာလတွင် ကျောင်းပေါင်း ၁၉ဝ ကျော်အထိ တိုးတက်လာ၍ ကျောင်းသားဦးရေ တစ်သောင်းနီးပါးအထိ ရှိလာသော်လည်း ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေနှင့် နှိုင်းစာသော် စာတတ်သူများ ရာခိုင်နှုန်း အလွန်နိမ့်ကျနေခဲ့လေသည်။
ပြည်ထောင်စုခေတ်တွင် ပညာရေးစံနစ်သစ်အရ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် ကျောင်းများကို တိုးတက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ စော်ဘွားမြို့တိုင်း၌ အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိစေရန်နှင့် လူဦးရေ ၁ဝဝဝ လျှင် စာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းရှိစေရန် ရည်မှန်းခဲ့ကြသော်လည်း ပြည်နယ်၏ငွေ အင်အား နည်းပါးသေးသဖြင့် ခပ်ဆိုင်းဆိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၆ဝ-၆၁ ခုနှစ် နောက်ဆုံးစာရင်းအရ ရှမ်းပြည်နယ်၌ ဖွင့်လှစ်ပြီးသောကျောင်းများနှင့် ကျောင်းသားဦးရေစာရင်းမှာ--
ကျောင်းဦးရေ ကျောင်းသားဦးရေ
၁။ အထက်တန်းကျောင်း ၃၇ ၂၃၈၄၅
၂။ အလယ်တန်းကျောင်း ၅၃ ၁၅၈၉၇
၃။ မူလတန်းကျောင်း ၅၂၅ ၄၁၈၅၄
---- --------------
၆၁၅ ၈၁၅၉၆
တောင်ကြီးမြို့တွင် ဥပစာကောလိပ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့၍ စော်ဘွားသားများ အထက်တန်းကျောင်းကိုလည်း စစ်ပြီးခေတ်တွင် စော်ဘွားအမျိုးအနွယ်များအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားရှိခြင်းမှ ပြည်သူ့ကျောင်း တစ်ကျောင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)</ref>
== အုပ်ချုပ်ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]]ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁၉၈၈နောက်ပိုင်း စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေး လွယ်ကူအဆင်ပြေစေရန် အတွက် ရှမ်းပြည်နယ်ကို မြောက်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်း နှင့် အရှေ့ပိုင်း ဟု စစ်တိုင်းဌာနချုပ်များရှိသည့် အတိုင်း ခွဲခြားလိုက်ပြီး မြောက်ပိုင်း၏ မြို့တော်အဖြစ် [[လားရှိုးမြို့]]၊ အရှေ့ပိုင်း၏မြို့တော်အဖြစ် [[ကျိုင်းတုံမြို့]] နှင့် တောင်ပိုင်း၏ မြို့တော်အဖြစ် လက်ရှိမြို့တော် တောင်ကြီးမြို့ အဖြစ် အသီးသီး သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် တရားဝင်အားဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်၏မြို့တော်မှာ တောင်ကြီးမြို့သာဖြစ်သည်။
[[File:Shan State Map with 3 Parts.svg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ်အား အပိုင်း၃ပိုင်းဖြင့်ပြထားသော မြေပုံ]]
===အုပ်ချုပ်ရေး===
{{see also|ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစ၍ ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်သော ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံးသည် တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်သည် နယ်မြေကျယ်ပြန့်သဖြင့် လားရှိုးမြို့နှင့် ကျိုင်းတုံမြို့များတွင် ဒုတိယအဆင့် ရုံးခွဲများစိုက်ကာ အုပ်ချုပ်သည်။
[[File:Shan State Government Office 1.jpg|thumb|ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး]]
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
[[File:Shan State Hluttaw.jpg|thumb|ပြည်နယ်လွှတ်တော်]]
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံးများ၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတရားရုံး၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတရားရုံးများ၊ မြို့နယ်တရားရုံးများရှိသည်။
===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ===
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၂၁)ခရိုင်၊ ခရိုင်အဆင့်နှင့်ညီသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (၃)ခု ရှိသည်။ ခရိုင်များအနက် ဟိုပန်နင့် မက်မန်းခရိုင်များကိုပေါင်းကာ ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။ မြို့နယ်ပေါင်း (၅၅)မြို့နယ်ရှိသည်။<ref>နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)</ref><ref name=gad>{{cite web|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=17843|title=ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင်အမည်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|access-date=19 November 2022|archive-date=5 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230305083858/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=17843}}</ref>
=== ခရိုင်များ ===
[[File:Shan state districts map 2022.svg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် ခရိုင်များ (၂၁ ခရိုင်၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (၃)ခု)
{{legend|#E31A1C|တောင်ကြီးခရိုင်}}
{{legend|#0000FF|ကျိုင်းတုံခရိုင်}}
{{legend|#33a02c|လားရှိုးခရိုင်}}
{{legend|#1f78b4|နမ့်စန်ခရိုင်}}
{{legend|#b2df8a|ကလောခရိုင်}}
{{legend|#aca9aa|မိုင်းရှူးခရိုင်}}
{{legend|#fofofo|လင်းခေးခရိုင်}}
{{legend|#ffffff|လွိုင်လင်ခရိုင်}}
{{legend|#de8787|ကျိုင်းတုံခရိုင်}}
{{legend|#ffd5df|မိုင်းယောင်းခရိုင်}}
{{legend|#de51d0|မူဆယ်ခရိုင်}}
{{legend|#a6cee3|ကွတ်ခိုင်ခရိုင်}}{{legend|#d35f5f|မိုင်းတုံခရိုင်}}{{legend|#426d44|မိုင်းဆတ်ခရိုင်}}
{{legend|#fb9a99|မိုင်းလားခရိုင်}}
{{legend|#c83737|မိုင်းယန်းခရိုင်}}
{{legend|#cfff31|တန့်ယန်းခရိုင်}}
{{legend|#2cacc5|ကျောက်မဲခရိုင်}}
{{legend|#6b5deb|မိုးမိတ်ခရိုင်}}
{{legend|#e655ed|ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ}}
{{legend|#ab2d89|ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ}}
{{legend|#b052a8|ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ}}
{{legend|#ab1a76|ဟိုပန်ခရိုင် (ဝ SAD)}}{{legend|#be18aa|မက်မန်းခရိုင် (ဝ SAD)}}]]
====ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်====
=====ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း=====
{|class=wikitable
![[ကျိုင်းတုံခရိုင်]]
|[[ကျိုင်းတုံမြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းခတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်]]
|-
![[မိုင်းယန်းခရိုင်]]
|[[မိုင်းယန်းမြို့နယ်]]
|-
![[မိုင်းလားခရိုင်]]
|[[မိုင်းလားမြို့နယ်]]
|-
![[မိုင်းဆတ်ခရိုင်]]
|[[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]]
|-
![[မိုင်းတုံခရိုင်]]
|[[မိုင်းတုံမြို့နယ်]]
|-
![[တာချီလိတ်ခရိုင်]]
|[[တာချီလိတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်]]
|-
![[မိုင်းယောင်းခရိုင်]]
|[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]]
|}
=====ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း=====
{|class=wikitable
|-
![[လားရှိုးခရိုင်]]
|[[လားရှိုးမြို့နယ်]]{{•}}[[သိန္နီမြို့နယ်]]{{•}}[[ကွမ်းလုံမြို့နယ်]]
|-
![[တန့်ယန်းခရိုင်]]
|[[တန့်ယန်းမြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းရယ်မြို့နယ်]]
|-
![[လောက်ကိုင်ခရိုင်]]
|[[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]{{•}}[[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[မူဆယ်ခရိုင်]]
|[[မူဆယ်မြို့နယ်]]{{•}}[[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[ကွတ်ခိုင်ခရိုင်]]
|[[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]
|-
![[ကျောက်မဲခရိုင်]]
|[[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]{{•}}[[နောင်ချိုမြို့နယ်]]{{•}}[[သီပေါမြို့နယ်]]{{•}}[[နမ္မတူမြို့နယ်]]
|-
![[မိုးမိတ်ခရိုင်]]
|[[မိုးမိတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မဘိမ်းမြို့နယ်]]
|-
![[မက်မန်းခရိုင်]]
|[[မက်မန်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ပန်ဆန်းမြို့နယ်]]{{•}}[[နားဖန်းမြို့နယ်]]
|-
![[ဟိုပန်ခရိုင်]]
|[[ဟိုပန်မြို့နယ်]]{{•}}[[ပန်ဝိုင်မြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းမောမြို့နယ်]]
|-
![[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|[[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]{{•}}[[မန်တုံမြို့နယ်]]
|}
=====ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း=====
{|class=wikitable
|-
![[တောင်ကြီးခရိုင်]]
|[[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]{{•}}[[ရပ်စောက်မြို့နယ်]]
|-
![[ကလောခရိုင်]]
|[[ကလောမြို့နယ်]]{{•}}[[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]{{•}}[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]
|-
![[လွိုင်လင်ခရိုင်]]
|[[လွိုင်လင်မြို့နယ်]]{{•}}[[လဲချားမြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းကိုင်မြို့နယ်]]
|-
![[နမ့်စန်ခရိုင်]]
|[[နမ့်စန်မြို့နယ်]]{{•}}[[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]]{{•}}[[မိုးနဲမြို့နယ်]]
|-
![[မိုင်းရှူးခရိုင်]]
|[[မိုင်းရှူးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျေးသီးမြို့နယ်]]
|-
![[လင်းခေးခရိုင်]]
|[[လင်းခေးမြို့နယ်]]{{•}}[[မိုင်းပန်မြို့နယ်]]{{•}}[[မောက်မယ်မြို့နယ်]]
|-
![[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|[[ဟိုပုံးမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆီဆိုင်မြို့နယ်]]{{•}}[[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]
|-
![[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|[[ပင်းတယမြို့နယ်]]{{•}}[[ရွာငံမြို့နယ်]]
|}
== နေထိုင်သောလူမျိုးများ ==
{{ကိုးကားချက်လိုသည်}}
[[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[အာခါလူမျိုး|အာခါ]]၊ [[လားဟူ]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[ပအိုဝ်း|ပအိုဝ်း]]၊ [[ပဒေါင်]]၊ [[ပလောင်]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]]၊ [[ဝ]] ၊ [[ယင်းလူမျိုး|ယင်းကျား]]၊ [[ယင်းလူမျိုး|ယင်းနက်]]၊ [[ကွီလူမျိုး|ကွီ]]၊ [[မုံ]]၊ [[အဲန်လူမျိုး|အဲန်]]၊ [[ဗမာ]]၊ [[ကယန်း]]၊ [[ကချင်]]၊ [[လီဆူ]]၊ [[ကယား]]၊ [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]]၊ [[တရုတ်]]၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]။
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
* [[အင်းလေးကန်]]
* [[အင်းလေး ဖောင်တော်ဦးဘုရား]]
* [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]
* [[ဘော်ကြိုဘုရား|သီပေါ ဘော်ကြိုဘုရား]]
* [[ပင်းတယဂူ]]
* [[ပြဒါးလင်းဂူ]]
* [[မွေတော်ကက္ကူ]]
* [[ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူ|ထမ်ဆမ်းဂူ]]
<ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref>
== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==
{{ကိုးကားချက်လိုသည်}}
ရှမ်းပြည်နယ်သည် ရှမ်းလူမျိုးများသာမက အခြားတိုင်းရင်းသားများ၊တရုတ်၊အိန္ဒိယလူမျိုးများပါရောနှောနေထိုင်သည့်အတွက် ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများ များပြားသည်။ သို့သော် တိုင်းရင်းသားအများစု မှာရှမ်းစကားကိုအသုံးပြုကာ ဆက်ဆံလေ့ရှိသည်။
အောက်ပါဇယားမှာ ရှမ်းပြည်နယ်၏ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ဇယားဖြစ်၍ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ကြေညာထားခြင်းဖြစ်သည်။
{| class="wikitable"
|-
! စဉ် !! အကြောင်းအရာ !! ရေတွက်ပုံ !! အရေအတွက်
|-
| ၁|| စိုက်ပျိုးမြေဧရိယာ|| ဧက|| ၃၆၂၀၄၂၂
|-
| ၂|| ဆည်တမံ(အကြီး/အသေး)|| ခု|| ၈၁၇
|-
| ၃|| မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်း|| ခု|| ၆
|-
| ၄|| ကြိုးဝိုင်းတော|| စတုရန်းမိုင်|| ၉၂၈၃
|-
| ၅|| ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော|| စတုရန်းမိုင်|| ၆၀၂
|-
| ၆|| ရထားလမ်း|| မိုင်|| ၄၉၆
|-
| ၇|| ကားလမ်း|| မိုင်|| ၈၆၉၈
|-
| ၈|| ပေ ၅၀၀၀ အထက်လေယာဉ်ပြေးလမ်း|| လမ်း|| ၃
|-
| ၉|| ပေ ၁၈၀ အထက် တံတား|| စင်း|| ၄၈
|-
| ၁၀|| စာတိုက်စခန်း|| ခု|| ၁၆၅
|-
| ၁၁|| ကြေးနန်းရုံး|| ရုံး|| ၉၁
|-
| ၁၂|| တယ်လီဖုန်းရုံး|| ရုံး|| ၁၆၃
|-
| ၁၃|| မိုက္ကရိုဝေ့ဖ်စခန်း|| ခု|| ၅၅
|-
| ၁၄|| ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ|| ရုံ|| ၁၅
|-
| ၁၅|| နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံ|| ရုံ|| ၂
|-
| ၁၆|| ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ|| ရုံ|| ၃၅၅၀
|-
| ၁၇|| အခြေခံပညာကျောင်း|| ကျောင်း|| ၄၇၂၈
|-
| ၁၈|| တက္ကသိုလ်၊ကောလိပ်|| ခု|| ၅
|-
| ၁၉|| နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်|| ခု|| ၄
|-
| ၂၀|| ကွန်ပျူတာက္ကသိုလ်|| ခု|| ၄
|-
| ၂၁|| ဆေးရုံများ|| ရုံ|| ၁၄၅
|}
== ဒေသထွက်ကုန်များ ==
{{ကိုးကားချက်လိုသည်}}
အဓိကအားဖြင့် ကော်ဖီ၊ သစ်၊ လက်ဖက်နှင့် ရာဘာ အပါအဝင် သီးနှံများဖြစ်သော ပန်းသီး၊ စပျစ်သီး၊ လိမ္မော်သီးနှင့် လူကြိုက်များသည့် အခြားသီးနှံများလည်း ထွက်ရှိသည်။
== ကိုးကား ==
<References />
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*[http://www.shanstate.gov.mm/ ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရဝက်ဘ်ဆိုဒ်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730142343/http://www.shanstate.gov.mm/ |date=30 July 2015 }}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ရှမ်းပြည်နယ်
|North = [[ကချင်ပြည်နယ်]]
|Northeast = [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]
|East = [[လွမ်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘိုခဲယိုပြည်နယ်]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]
|Southeast = [[ချင်းရိုင်ခရိုင်]]၊ [[ချင်းမိုင်ခရိုင်]]၊ [[မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|South = [[ကယားပြည်နယ်]]
|Southwest = [[ကရင်ပြည်နယ်]]
|West = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
|Northwest = [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
}}
<br />
{{ရှမ်းပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ရှမ်းပြည်နယ်| ]]
p6yhe5costm4bbd9rvnoiuxqh536oqe
ဗမာလူမျိုး
0
3600
1035870
1032702
2026-06-04T08:42:09Z
Chenzeyan29
141880
/* နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ */
1035870
wikitext
text/x-wiki
{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{Infobox ethnic group
| group = ဗမာလူမျိုး
| name =
| flag =
| flag_caption =
| image = Burmese family portrait.JPG
| image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ
| image_alt =
| image_upright =
| total = <!-- total population worldwide -->
| total_year = <!-- year of total population -->
| total_source =
| total_ref = <!-- references supporting total population -->
| genealogy =
| regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr>
{{flatlist|
*{{flag|Thailand}}
*{{flag|Malaysia}}
*{{flag|Singapore}}
*{{flag|United States}}
*{{flag|China}}
*{{flag|Australia}}
*{{flag|Japan}}
}}
| region1 = {{flagcountry|Thailand}}
| pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref>
| region4 = {{flagcountry|Japan}}
| pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref>
| region3 = {{flagcountry|Australia}}
| pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref>
| region2 = {{flagcountry|Singapore}}
| pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref>
| languages = [[ဗမာဘာသာစကား]]
| religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ်
| related_groups = {{flatlist|
*[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]
*[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]
*[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]
* [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]]
* [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]]
*[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]]
* အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}}
| footnotes =
}}
'''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးသော လူမျိုးစုဖြစ်သည်။[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] အုပ်စုခွဲ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] စကားပြောအုပ်စု တွင်ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ ၏ ၆၈.၇၈% သို့မဟုတ် ၃၆ သန်းခန့်မျှရှိသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref>မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း[[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းတလျှောက်တွင်အခြေချနေထိုင်သူများဖြစ်ကြသည်။
== နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ ==
[[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]]
ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" />
ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။
ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။
[[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]]
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။
[[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]
တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref>
အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref>
မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" />
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။
[[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref>
လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
[[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]]
==မျိုးရိုးဗီဇ==
ဗမာလူမျိုးများသည် တရုတ်–တိဗက် မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ယနေ့မြန်မာမြေပေါ်သို့ တရုတ်နှင့် တိဗက်ဒေသများမှ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ပြောင်းရွေ့အခြေချလာခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြနိုင်ကြောင်းကို ဗမာလူမျိုးများတွင်တွေ့ရသော Y-chromosome မျိုးရိုးဗီဇ (Y-DNA haplogroup) များက ထင်ဟပ်ပြသနေသည်။
ဗမာလူမျိုးများတွင်တွေ့ရအများဆုံး Y-DNA haplogroup သည် O-M175 ဖြစ်ပြီး [[အရှေ့အာရှ]]သားများတွင် တွေ့ရများသော မျိုးရိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းအောက်တွင် တရုတ်နှင့် တိဗက်–ဗမာအုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သော O2 (O-M122)ကိုအဓိကတွေ့ရပြီး [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်–ခမာ]]အုပ်စု၊ [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ–ဒိုင်အုပ်စု]]များနှင့် ဆက်နွယ်သော O1b1a1a (O-M95)ကိုလည်း သိသိသာသာသာတွေ့ရသည်။<ref>Wang et al., 2021; Karafet et al., 2005</ref><ref>Underhill et al., 2001</ref> ဗမာလူမျိုးများက မြန်မာမြေပေါ်သို့ ပြောင်းရွေ့လာစဉ် ရာစုနှစ်များစွာကြာ မွန် နှင့် ရှမ်း အုပ်စုများ နှင့် ထိတွေ့ပေါင်းသင်းမှုများ ၊မျိုးရိုးပေါင်းစည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်းကို ပြသသည်။<ref>Wang et al., 2021; Karafet et al., 2005</ref><ref>Hallast et al., 2021</ref>ထိုအပြင် ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup D (အထူးသဖြင့် D1a1) ကို ၁၀% မှ ၂၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်လူမျိုးများ|တိဗက်လူမျိုး]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုရှိခဲ့ကြောင်း ပြသနေသည်။<ref>{{Cite journal |last=Su |first=B. |year=2000 |title=Y chromosome haplotypes reveal stayed migration of the Tibeto-Burman populations |journal=Anthropological Science |volume=108 |issue=1 |pages=1-13 |doi=10.1537/ase.108.1}}</ref> ဤအချက်သည် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းထောင်ချီက တိဗက်ကုန်းမြင့်မှ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းသို့ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟူသော ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အယူအဆကို မျိုးရိုးဗီဇအရ ထောက်ခံနေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last=Wen |first=B. |year=2004 |title=Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture to southern China |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-09-16_431_7006/page/302 |journal=Nature |volume=431 |pages=302-305 |doi=10.1038/nature02878}}</ref> ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup C ကို အနည်းငယ် (၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင်) တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းသည် ဒေသတွင်းရှိ ရှေးဦးအခြေချသူ (Hunter-gatherers) များ သို့မဟုတ် ဗဟိုအာရှရှိ အယ်လ်တေးယစ် (Altaic) နွယ်ဝင်များနှင့် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ရောနှောခဲ့မှုကို ညွှန်ပြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Zhong |first=H. |year=2010 |title=Extended Y-chromosome haplogroup distribution in the Maya-related populations |journal=Journal of Human Genetics |volume=55 |pages=7-12 |doi=10.1038/jhg.2009.111}}</ref> ဗမာလူမျိုးများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော C ၏ အကိုင်းအခက်အချို့မှာ C2 (C-M217) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last=Hammer |first=M.F. |year=2006 |title=Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer lineages |journal=Journal of Human Genetics |volume=51 |issue=1 |pages=47-58 |doi=10.1007/s10038-005-0322-0}}</ref>ဗမာလူမျိုးများအတွင်း တွေ့ရှိရသော Haplogroup C (C-M217) သည် ၁၃ ရာစု [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု]] (Mongol invasions of Burma) နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း အချို့သော ပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Weatherford |first=Jack |title=Genghis Khan and the Making of the Modern World |publisher=Three Rivers Press |year=2004}}</ref> သို့သော် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ ဤအမှတ်အသားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များ မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ်ကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မွန်ဂိုကျူးကျော်မှုသည် ၎င်းအချိုးအစားကို အနည်းငယ် ပိုမိုအားကောင်းလာစေသည့် အချက်တစ်ချက်သာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Zerjal |first=T. |year=2003 |title=The Genetic Legacy of the Mongols |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_2003-03_72_3/page/716 |journal=American Journal of Human Genetics |volume=72 |issue=3 |pages=717-721 |doi=10.1086/367774}}</ref>
အညာဒေသ (မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း) ဗမာလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ပုဂံခေတ်အစောပိုင်းမှစ၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေး၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရေရှည်တည်ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်–ဗမာ မူလအစ မျိုးရိုးဗီဇ ကို အတော်အတန် ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အချို့သော သုတေသနများတွင် မြောက်အာရှနှင့် ရှေးဟောင်း [[မွန်ဂိုမျိုးနွယ်စုများ|မွန်ဂို]] ရွှေ့ပြောင်းမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် Y-Chromosome Haplogroup ဖြစ်သော C-M217 ကိုလည်း အချို့ကျေးရွာများတွင် တွေ့ရှိရတတ်သည်။<ref name="Wang2021">Wang, et al. (2021). ''Genomic insights into the antitrust history of Myanmar''. Culture and Genetic Diversity. pp. 45–52.</ref><ref name="Karafet2005">Karafet, et al. (2005). ''Y-chromosomal haplogroups in East Asian populations''. Journal of Human Genetics, 50(4), 185-192.</ref> အထူးသဖြင့် ပုဂံခေတ်ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် "ရှမ်းသုံးညီနောင်ခေတ်" များ၌ အညာမြေပြန့်ဒေသသို့ ရှမ်းလူမျိုးများ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့ကြသဖြင့် အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] အပါအဝင် ဒေသခံ ပျူ၊ ကတူး သွေးနှောမှုများနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ နက်ရှိုင်းစွာ ပေါင်းစည်း စပ်ယှက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="InwaHistory">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၆၀–၁၆၈။</ref>
အကြေဒေသ (မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း) ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်နှင့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ကြသော အောက်မြန်မာပြည် ဗမာလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့နှင့် နီးကပ်စွာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အတူတကွ မှီတင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[မွန်လူမျိုး]]များနှင့် အိမ်ထောင်ဘက်ပြုခြင်း၊ သွေးနှောခြင်းများ ရှိခဲ့သဖြင့် မွန်-ခမာ မျိုးရိုးဗီဇအလွှာ ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားစွာ တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Wang2021" /><ref name="Karafet2005" />
အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်–ဗမာ မျိုးရိုးများ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း မိခင်ဘက် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်တွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကို အဓိကတွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် ပြောင်းရွေ့လာသော ယောက်ျားသား ဘိုးဘေးများက ဒေသခံ အမျိုးသမီးများနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။<ref>Kivisild et al., 2002</ref>
== မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း ==
ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref>
တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref>
ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref>
ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊
မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref>
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ ==
=== မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် ===
အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref>
ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref>
ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref>
ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။
သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref>
သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
== ဘာသာရေးနှင့်စာပေ ==
===ဘာသာရေး===
{{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}}
{{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}}
ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref>
ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" />
ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref>
သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည်
[[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref>
ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။
===စာပေ===
ဗမာစာပေသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုံးသုံးစာပေစနစ်ဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားမိသားစုဝင် ဗမာဘာသာအား ပုံဖော်ရေးသားထားသော စာပေများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဗမာစာရေးစနစ်သည် အိန္ဒိယမှ ပျံ့နှံ့လာသော ဘရာဟ္မီ (Brahmi) စာလုံးစနစ်မှ ဆင်းသက်လာပြီး မွန်စာရေးစနစ်မှတဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။<ref>Daniels, Peter T. & Bright, William (1996). ''The World's Writing Systems''. Oxford University Press.</ref>ဗမာစာပေ၏အစပြုကာလကို ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) တွင် တွေ့ရသော ကျောက်စာများမှ စတင်သတ်မှတ်ကြသည်။<ref>Aung-Thwin, Michael (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma''. University of Hawai‘i Press.</ref>ပုဂံခေတ်အတွင်း ဗမာစာပေသည် ဘာသာရေးစာပေများကို အဓိကအဖြစ် ရေးသားခဲ့ပြီး ပါဠိစာပေများကို ဘာသာပြန်ခြင်းနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ ဖန်တီးခြင်းတို့ တွင်အဓိကထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အင်းဝ၊ ဟံသာဝတီနှင့် တောင်ငူခေတ်များတွင် ဗမာစာပေသည် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ကဗျာ၊ သမိုင်း၊ ဥပဒေ၊ နန်းတွင်းစာပေများ ထွန်းကားလာခဲ့သည်။<ref>Hall, D. G. E. (1960). ''A History of South-East Asia''. Macmillan.</ref>ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် (၁၈ ရာစုမှ ၁၉ ရာစု) ဗမာစာပေသည် အထူးတိုးတက်လာခဲ့ပြီး ကဗျာ၊ ပြဇာတ်၊ ရာဇဝင်နှင့် သဒ္ဒါစာပေများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်တွင် စာပေသည် နန်းတော်နှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများအတွင်း အဓိကသင်ကြားခဲ့ကြသည်။<ref>Than Tun (1988). ''The Royal Orders of Burma''. Kyoto University.</ref>ကိုလိုနီခေတ်တွင် ပုံနှိပ်နည်းပညာ ဝင်ရောက်လာခြင်းကြောင့် ဗမာစာပေသည် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး သတင်းစာများ၊ ဝတ္ထုများနှင့် ခေတ်ဆန်းစာပေများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>Hla Pe (1963). ''Burmese Literature''. Oxford University Press.</ref>
ယနေ့ခေတ်တွင် ဗမာစာပေသည် ပုံနှိပ်စာပေ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်စာပေနှင့် မီဒီယာများမှတဆင့် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိပြီး မြန်မာယဉ်ကျေးမှု၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။
{{main|မြန်မာစာပေ}}
ယနေ့ မြန်မာစာပေအရေးအသားမှာ ဗမာစာကိုစံထားပြီး ရုံးသုံးစာအဖြစ်၊ မြန်မာစာအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ စာပေအရေးအသားတွင် ဗမာတို့သည် အနွယ်တူသော ပျူတို့ထံမှ မသင်ယူခဲ့ဘဲ မွန်ဘာသာစကားပြောဆိုမှုကို မှီငြမ်းကာ အက္ခရာ အရေးအသားမှာလည်း မွန်တို့ထံမှ ရယူခဲ့သော်ငြား ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာကို တီထွင်ပြောဆိုရေးသားခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ပျူကျောက်စာ အကြွင်းအကျန်များကို ဖတ်ရှု အဓိပ္ပာယ် ဖော်နိုင်ရန်ခက်ခဲနေရသည်။
ဗမာတို့သည် ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ မှ ၁၁၇၄ အတွင်း၌ မွန်ယဉ်ကျေးမှုကိုမှီငြမ်းပြု၍ သီးခြားယဉ်ကျေးမှု တည်ထောင်ရန် အားထုတ်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ဒေါက်တာသန်းထွန်း၏ ခေတ်ဟောင်းမြန်မာ့ရာဇဝင် စာ-၂၅ ၌ တွေ့ရသည်။
မြန်မာ့သမိုင်းဆရာတို့က မြန်မာစာသည် ပျူစာမှဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ပျူစာမှဆင်းသက်ရိုးမှန်လျှင် ပျူစာမှသည် မြန်မာစာဖြစ်လာစေရန် ခေတ်အဆက်ဆက် ဆင့်ကဲဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သော ကြားခံစာပေမျိုး ရှိရမည်။ ယင်းကဲ့သို့မရှိခဲ့ကြောင်းကို ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာက သက်သေခံလျက် ရှိသည်။ [[မြစေတီကျောက်စာ|ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ]]၌ ပါဠိ၊ မြန်မာ၊ ပျူ၊ မွန် ဟူ၍ စာပေလေးမျိုးဖြင့် တစ်ပြိုင်တည်း ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ယင်းကျောက်စာမှာ အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်းကို စာပေလေးမျိုးဖြင့် တစ်ခေတ်တည်းတွင် ရေးထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်မြန်မာစာသည် ပျူစာမှဆင်းသက်လာသည်ဟူသောအဆိုမှာ ခိုင်လုံသောအထောက်အထားမဟုတ်ချေ။ အလားတူစွာ မွန်စာမှဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုပြန်ရန်လည်း ယင်းကျောက်စာမှာပင် မွန်စာလည်း ပါရှိနေပြီးဖြစ်သောကြောင်းတည်း။ ယနေ့ထိ လူတို့သည် ပျူစာကိုကောင်းစွာ ရေရေလည်လည် ဖတ်တတ်သူဟူ၍ မရှိသေးချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပျူတို့သည် ရခိုင်နှင့် မွန်တို့ကဲ့သို့ သီးခြားစာပေဖြင့် ရပ်တည်နေထိုင်လာခဲ့သော လူမျိုးများဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း။ ဒေါက်တာသန်းထွန်းက သူ၏ခေတ်ဟောင်း မြန်မာ့ရာဇဝင်စာ-၁၂၂ တွင် ထိုလေးရာစုတွင် စာရေးနည်းပညာကို ပျူတို့ရကြလျက် မွန်နှင့်ရခိုင်တို့က ၆ ရာစုတွင်ရနေပြီးဖြစ်လျက် နောင်အခါ မြန်မာတို့က ပျူ၊ မွန် နှစ်ဦးစလုံး ထံမှ နည်းကိုမှီလျက် ၁၁ ရာစုတွင် ထိုပညာကိုရကြသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်ဟူ၍ ကောက်ချက်ချ ရေးသားခဲ့သည်။
အသစ်တွေ့ရှိထားသည့် [[စောလူးမင်းကျောက်စာ]] (၄၁၅ ခုနှစ်)မှာ နှစ်ပေါင်း ၆၀ ခန့် [[မြစေတီကျောက်စာ|ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ]] ထက် စောခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များက ပြောဆိုသည်။ [[ဘာသာစကား]] ခြောက်မျိုးဖြင့် ရေး ထိုးထားသောကြောင့် ဘာသာအများဆုံးပါရှိသည့် ကျောက်စာတစ်ချပ် ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာဘာသာ]]ဖြင့် ရှစ်ကြောင်း၊ [[ပျူ]]၊[[ပါဠိ]]ဖြင့် ၁၄ ကြောင်းနှင့် ပျူစာစစ်စစ် ခုနစ်ကြောင်း စာကြောင်းရေ စုစုပေါင်း ၂၉ ကြောင်း ပါရှိသည်။ [[မွန်]]စာ အများဆုံးဖြင့် ရေး ထိုးထားရာဘက်၌ ပါဠိဘာသာဖြင့် ရှစ်ကြောင်း၊ မွန်ဘာသာဖြင့် ၁၅ ကြောင်း၊ ကျွမ်း (သို့မဟုတ်) ယွန်းဘာသာဖြင့် လေးကြောင်းဖြင့် စာကြောင်းရေ စုစုပေါင်း ၂၇ ကြောင်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။<ref name="autogenerated2">[http://thanlwinriver.blogspot.com/2013/12/blog-post_516.html သံလွင်: သက္ကရာဇ်ရေးထိုး မှတ်တမ်းတင်ထားသော အစောဆုံး ကျောက်စာအဖြစ် ဘာသာစကား ခြောက်မျိုးဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် ပုဂံခေတ် စောလူးမင်း၏ကျောက်စာ မြစ်သားမြို့၌ တွေ့ရှိ<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2014/01/140108_mya_zedi_script_.shtml စောလူးမင်း ကျောက်စာ ပေတော ပရဟိတ ကျောင်းအတွင်းတွေ့ - BBC Burmese - မြန်မာ့ရေးရာ<!-- Bot generated title -->]</ref> ရခိုင်စာ မပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။
==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ==
* [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
*[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]]
* [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]]
* [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]]
* [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]]
* [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]]
*[[သခင်စိုး]]
*[[သခင်သန်းထွန်း]]
*[[ဦးကျော်ငြိမ်း]]
*[[ဒေါက်တာဘမော်]]
*[[ကိုဗဟိန်း]]
*[[ဦးဗဆွေ]]
*[[ဦးမြင့်သိန်း]]
*[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]]
*[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]]
*[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]]
*[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
* [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]]
* [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]]
* [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]]
*[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]]
*[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]
* [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]
* [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]]
* [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]]
*[[လင်းယုန်နီ]]
*[[ချစ်ဦးညို]]
*[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]]
*[[အောင်သင်း]]
*[[ဆရာစံ]]
*[[သခင်ဖိုးလှကြီး]]
*[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]]
*[[ဗိုလ်စံဖဲ]]
==ဗမာလူမျိုးစု==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။
# [[ကတူးလူမျိုး]]
# [[ကနန်းလူမျိုး]]
# [[ဆလုံလူမျိုး]]
# [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
# [[ဖွန်းလူမျိုး]]
# ဗမာလူမျိုး
# [[မြိတ်လူမျိုး]]
# [[ယဘိန်းလူမျိုး]]
# [[ယောလူမျိုး]]
ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref>
ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် —
#[[ဗမာလူမျိုး]]
#[[အင်းသားလူမျိုး]]
#[[ဖွန်းလူမျိုး]]
#[[တောင်ရိုး]]
#[[ရခိုင်]]
#[[ဓနု]]
#[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]]
#[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]]
<ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref>
== ကျမ်းကိုး ==
<references/>
* မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
{{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:ဗမာလူမျိုးစု]]
ik8cx3ajzvv6wpxxa0uyp5ds1a2z7a1
ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
0
5880
1035755
1032600
2026-06-03T13:45:41Z
~2026-33080-97
143693
/* */
1035755
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military unit
| unit_name = ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
| native_name = ရကတ
| image = Shoulder sleeve insignia of Yangon Region Command.svg
| image_size = 216px
| caption = ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း
| nickname = ဂျိုကာအနီ
| commander1 = ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
| commander1_label = တိုင်းမှူး
| identification_symbol = [[Image:Mm-yangon-rmc.svg|border|200px]]
| identification_symbol_label = အလံတော်
|commander2_label=ဒုတိယတိုင်းမှူး|commander2=ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းဝင်း|garrison=ကုန်းမြင့်သာ|garrison_label=တပ်နယ်}}
'''ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''ရကတ)''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] (ပြည်လမ်း၊ ရှစ်မိုင်လမ်းဆုံအနီး)တွင် အခြေစိုက်သော တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံ တပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ''တင်မင်းလတ်'' ဖြစ်သည်။
== သမိုင်းအကျဉ်း ==
၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ဇွန် ၁ ရက် တွင် [[တပ်မတော်]] သည် [[ရန်ကုန်မြို့]] ၏ လုံခြုံရေးကိစ္စအဝဝအတွက် နေပြည်တော်စစ်ဌာနချုပ် ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့စဉ်၊တပ်နယ်မှူးရုံး (က)တန်း ရန်ကုန်၏ဖွဲ့စည်းပုံဇယားကို အခြေပြု၍ အလယ်ပိုင်းတိုင်းဖွဲ့စည်းပုံအတွင်းမှ ဒုတိယတိုင်းမှူး နှင့် ရုံးအင်အားကို တပ်နယ်မှူးရုံး(က)တန်း ရန်ကုန်တွင် တွဲဖက်ပြီး၊ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အဖြစ် ယာယီဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ယာယီ စစ်ဌာနချုပ် အား ရန်ကုန်မြို့၊ပြည်လမ်း နှင့် အလုံလမ်းထောင့် တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ဇွန် ၁ ရက် အရောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်လုံခြုံရေး၊အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ်များ၏လုံခြုံရေး နှင့် နိုင်ငံခြားဧည့်သည်တော်များ၏ လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်များဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို အရာရှိ (၂၄)ဦး၊စစ်သည် (၁၈၅) ဦး ဖြင့် သီးခြားရပ်တည် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%a5%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd/|title=တပ်မတော်သမိုင်း ပဥ္စမတွဲ (၁၉၆၂-၁၉၇၄)အခန်း(၄)တပ်မတော်အင်အားတိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံး|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ}}{{Dead link|date=October 2025 }}</ref>
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
{{Expand section}}'''''ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''''' လက်အောက်တွင် စစ်ဗျူဟာမှူး(၃)ဦး ဦးစီးသည့် စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့နှင့် ၎င်း စဗဟများ ကွပ်ကဲအောက်ရှိ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။
=== အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ ===
''အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့'' အား အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာမှူးမှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄)ရင်းရှိသည်။
# ခလရ / ခမရ - (၄)ရင်း
=== အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ ===
''အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့'' အား အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာမှူးမှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၃)ရင်းရှိသည်။
# ခလရ/ ခမရ - (၃)ရင်း
=== အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ ===
''အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့'' အား အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာမှူးမှ ဦးစီးပြီး ၎င်း၏ လက်အောက်တွင် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၃)ရင်းရှိသည်။
# ခလရ/ ခမရ - (၃)ရင်း
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ ခြေမြန်တပ်မ၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်နှင့် ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်များ ==
=== [[အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်}}
=== [[အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်}}
== ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ ==
{{Expand list}}
ရန်ကုန်တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://thandawsint.wordpress.com/2013/09/13/%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%82%8F%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%AC/|title=ရန်ကုန်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်ယူခဲ့သူများကို ရန်ကုန်မြို့ တပ်မတော် စစ်သမိုင်းပြတိုက်တွင် ပြသထားစဉ်က မြင်တွေ့ရသောပုံ|work=မြန်မာသံတော်ဆင့်|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=}}</ref>
{| class="wikitable"
|+
! rowspan="2" |စဉ်
! rowspan="2" |ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်
! rowspan="2" |အဆင့်
! rowspan="2" |အမည်
! colspan="2" |ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ကာလ
! rowspan="2" |(နောင်တွင်)
|-
!မှ
!ထိ
|-
|၁။
|ကြည်း - ၅၂၈၁
|ဗိုလ်မှူးကြီး
|လှဘုန်း
|၁၃ - ၇ - ၁၉၆၅
|၁၅ - ၇ - ၁၉၆၉
|
|-
|၂။
|ကြည်း - ၅၃၃၂
|ဗိုလ်မှူးကြီး
|[[ကျော်ထင် (သူရ)|သူရကျော်ထင်]]
|၂ - ၇ - ၁၉၆၉
|၈-၃-၁၉၇၄
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
|-
|၃။
|ကြည်း - ၅၆၀၅
|ဗိုလ်မှူးကြီး
|ခင်အုန်း
|၈-၃-၁၉၇၄
|၁၈-၃-၁၉၇၅
|
|-
|၄။
|ကြည်း - ၆၁၃၃
|ဗိုလ်မှူးကြီး
|[[အေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|အေးကို]]
|၁၈-၃-၁၉၇၅
|၂-၄-၁၉၇၆
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ သမ္မတ
|-
|၅။
|ကြည်း - ၆၁၈၁
|ဗိုလ်မှူးကြီး
|တင်စိန်
|၂-၄-၁၉၇၆
|၄-၃-၁၉၇၈
|
|-
|၆။
|ကြည်း - ၆၈၄၆
|ဗိုလ်မှူးချုပ်
|မျိုးအောင်
|၄-၃-၁၉၇၈
|၁၅-၃-၁၉၈၃
|
|-
|၇။
|ကြည်း - ၆၂၃၇
|ဗိုလ်မှူးချုပ်
|ဖေမြိုင်
|၁၅-၃-၁၉၈၃
|၄-၁၁-၁၉၈၅
|
|-
|၈။
|ကြည်း - ၇၅၅၇
|ဗိုလ်ချုပ်
|မျိုးညွန့် (ဗသက - ၁၈)
|၅ - ၁၁ - ၁၉၈၅
|၁၆ - ၆ - ၁၉၉၅
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
|-
|၉။
|ကြည်း - ၁၀၃၂၀
|ဗိုလ်ချုပ်
|ခင်မောင်သန်း (ဗသက - ၃၁)
|၁၇ - ၆ - ၁၉၉၅
|၁၈ - ၁၂ -၂၀၀၁
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ကစထမှူး
|-
|၁၀။
|ကြည်း - ၁၂၆၂၉
|ဗိုလ်ချုပ်
|[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (စသတ - ၁၅)
|၁၉ - ၁၂ -၂၀၀၁
|၉ - ၂ - ၂၀၀၆
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း၊ယာယီ သမ္မတ
|-
|၁၁။
|ကြည်း - ၁၄၇၉၉
|ဗိုလ်ချုပ်
|[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]] (စတသ - ၂၀)
|၁၀ - ၂ - ၂၀၀၆
|၂၄ - ၆ - ၂၀၀၈
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိုနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|-
|၁၂။
|ကြည်း - ၁၄၈၅၃
|ဗိုလ်ချုပ်
|ဝင်းမြင့် (စတသ - ၂၀)
|{{?}}
|{{?}}
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး
|-
|၁၃။
|{{?}}
|ဗိုလ်ချုပ်
|ထွန်းသန်း
|{{?}}
|{{?}}
|
|-
|၁၄။
|ကြည်း - ၁၇၅၀၂
|ဗိုလ်ချုပ်
|[[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဆန်းဦး]] (စတသ - ၂၄)
|{{?}}
|{{?}}
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ [[စစ်ရေးချုပ်]]
|-
|၁၅။
|ကြည်း - ၁၈၁၃၁
|ဗိုလ်ချုပ်
|[[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ထွန်းထွန်းနောင်]] (စတသ - ၂၅) <ref>{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦး တပ်မတော် အရန်အင်အားသို့ ပြောင်းရွှေ့ ခံရ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/12/20/235197.html}}</ref>
|{{?}}
|{{?}}
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ကစထ ၁ မှူး၊[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]]၊[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]]
|-
|၁၆။
|ကြည်း - ၂၀၂၂၀
|ဗိုလ်ချုပ်
|မျိုးဇော်သိန်း (စတသ - ၂၈)
|{{?}}
|{{?}}
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ [[စစ်ရေးချုပ်]]
|-
|၁၇။
|ကြည်း - ၂၀၇၃၅
|ဗိုလ်ချုပ်
|[[သက်ပုံ]] () (စတသ - ၂၉)
|{{?}}
|{{?}}
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ကစထ ၅ မှူး
|-
|၁၈။
|ကြည်း - ၂၅၉၈၂
|ဗိုလ်ချုပ်
|[[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] (စတသ - ၃၆)
|{{?}}
|{{?}}
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ကစထ ၄ မှူး
|-
|၁၉။
|ကြည်း - ၂၈၀၈၉
|ဗိုလ်ချုပ်
|ဇော်ဟိန်း (စတသ - ၃၈)
|{{?}}
|{{?}}
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|-
|၂၀။
|
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်
|ပြည့်စုံလင်း
|{{?}}
|မတ် ၂၀၂၆
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂၁။
|
|ဗိုလ်မှူးချုပ်
|တင်မင်းလတ်
|မတ် ၂၀၂၆
|လက်ရှိ
|
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
== နောက်ထပ်ကြည့်ရန် ==
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
[[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]]
pnbc33iokngxykjkx3czlqe4clh5y69
မင်းသူ (နိုင်ငံရေးသမား)
0
7974
1035875
694386
2026-06-04T08:51:39Z
Zawzawaungthwin
100038
ပြင်ဆင်ရေးသားခြင်း
1035875
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguish|မင်းသူ (ဝန်ကြီး)}}
{{Infobox officeholder
|honorific prefix= ဦး
| name = မင်းသူ
| image = Kominthu.png
| caption = ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိုးကုတ် ခရီးစဉ်တွင် တွေ့ရသော (ရှေ့ဆုံးတန်း ဝဲမှ ယာသို့) မင်းသူ၊မိုးဟိန်းနှင့် မေနှင်းကြည်။ (ဓာတ်ပုံ - မိုးမခ)
| office1 = [[နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]] <br/> ကော်မတီဝင်(၂)
| appointer1 = [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ|ထင်ကျော်]]
| president1 =
* [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ထင်ကျော်]]
* [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
| term_start1 = ၂၀၁၆
| term_end1 = ၂၀၂၁
| predecessor1 =
| successor1 =
| office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
| constituency2 = [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရီမြို့နယ်]]
| term_start2 = ၂ မေ ၂၀၁၂
| term_end2 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|majority2= ၁၅၁၇၈ <br> (၅၉.၄၉%)<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=144.pdf&type=law&code=x&sno=5268&token=2f6c966a56584b563eefe7c34f83c9c33f4952225d02280fb7d9373e9373266e518234879d0af0072317f4f5adc2b07a08adb039bd22de487e42aedece1d8385|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ(၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ)|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|access-date=၄ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၁ ဧပြီ ၂၀၁၂}}</ref>
|predecessor2 = [[ကျော်စွာခိုင်]] <br>{{small|[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
|successor2 = ကျော်မင်းလှိုင် <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
| birth_date = {{Birth date and age|1961|8|10}}
| birth_place = ရေပူကျေးရွာ၊ [[မိုးကုတ်မြို့]]
| party = [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| education = [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား
}}
'''ဦးမင်းသူ''' (၁၀ ဩဂုတ် ၁၉၆၁ ဖွား) သည် မိုးကုတ်မြို့ဇာတိသား [[ရှမ်းလူမျိုး]] နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊နေပြည်တော် [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရိမဲဆန္ဒနယ်]] ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၂၀၁၂ -၂၀၁၆) အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ၏ မိုးကုတ်မြို့နယ်စည်းရုံးရေးကော်မတီဝင်ဟောင်း နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ၏ ပါတီ တာဝန်ခံ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ၎င်းသည် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံ]] နှင့် [[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး]]တို့တွင် ရှေ့တန်းမှ ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် အကြိမ်ကြိမ် ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Nay Pyi Taw DC |url=https://www.nptdc.gov.mm/mobile_news_preview_detail.php?news_id=RzYWPdXrrFGMmxe5qa/3zd4LbEyWPgOBpBhnkhYpBH8= |access-date=2026-06-04 |website=www.nptdc.gov.mm}}</ref><ref>{{Cite web |last=Editor |date=2021-12-23 |title=နေပြည်တော် NLD ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူကို ထောင်နှစ်နှစ် အမိန့်ချပြီး ရမည်းသင်းထောင်ပို့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2021/12/23/%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba-nld-%e1%80%a5%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%80%e1%80%8b%e1%80%b9%e1%80%8c-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%84/ |access-date=2026-06-04 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဦးမင်းသူကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ရေပူကျေးရွာ၌ အဖ ဦးလှအောင်နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်ကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်မြို့ အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]] မှ ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ==
ဦးမင်းသူသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံ]]ကာလအတွင်း မိုးကုတ်မြို့၌ လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့ အာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား ကျင်းပမှုဖြင့် မန္တလေးထောင် တွင် ၂ နှစ်ကျော် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။
ယင်းနောက် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အန်အယ်လ်ဒီ မြို့နယ်စည်းရုံးရေးကော်မတီ၏ တာဝန်ပေးချက်အရ မြို့နယ်စည်းရုံးရေးကော်မတီဝင်နှင့် လူငယ်ရေးရာတာဝန်ခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိုးကုတ်ခရီးစဉ်အပြီးတွင်လည်း ခြောက်လနီးပါးခန့် ထပ်မံထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
၎င်းသည် မိုးကုတ်မြို့နယ် အန်အယ်လ်ဒီ စည်းရုံးရေးကော်မတီဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီအချိန်တွင် ၎င်း၏နေအိမ်၌ အာဏာပိုင်များက လာရောက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Eleven Broadcasting |date=2021-02-26 |title=နေပြည်တော် NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး မည်သည့်နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်ကိုမသိရှိရသေး |url=https://www.youtube.com/watch?v=rZ7ALqnteqU |access-date=2026-06-04}}</ref>
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ သောကြာနေ့တွင် မန္တလေး အိုးဘိုထောင်တွင်း တရားရုံးက ဦးမင်းသူအား အစိုးရကို အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)၊ သာသနာကို ညှိုးနွမ်းစေမှု ပုဒ်မ ၂၉၇ (က)၊ ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော အစုအဝေးတွင် ပါဝင်မှု ပုဒ်မ ၁၄၅၊ ရုံးရင်းဆန်ခတ်မှုတွင် ပါဝင်ကျူးလွန်မှု ပုဒ်မ ၁၄၇ နှင့် တာဝန်ဝတ္တရား နှောင့်ယှက်မှု ပုဒ်မ ၁၅၂ စသည့် ပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ တရားခွင်တွင် မိသားစုဝင်များ လာရောက်ကြားနာခွင့် မရရှိဘဲ စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ယခုကဲ့သို့ ဦးမင်းသူအား ဖမ်းဆီးထောင်ချခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်သည် ယခင် ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ [[သာခင်၊ သခင်|သခင်သာခင်]] အကျဉ်းချခံရပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသည့် မိုးကုတ်မြို့၏ ဒုတိယမြောက် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။သခင် သာခင်သည် ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ် တွင် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည့် အပြင် နိုင်ငံရေး အမြင်တွင်လည်း ထိုခေတ် အခါက ရှေ့တန်းရောက်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သခင် သာခင်ကို မိုးကုတ်မြို့နယ် ကင်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-04-23 |title=NLD ပါတီ နေပြည်တော် ဥက္ကဌ ဦးမင်းသူကို ယနေ့ ရုံးချိန်းတွင် ရှေ့နေ ပါဝါတင် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2021/04/23/241055.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== လွှတ်တော်အမတ်ဘဝ ==
ထောင်မှ ပြန်လွတ်လာပြီးနောက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တွင် ပင် နိုင်ငံရေးဘဝကို ဆက်လက် မြှပ်နှံ့ခဲ့သည်။ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ သို့ ဝင်ရောက် ယှဥ်ပြိုင်သည့်အခါ ဦးမင်းသူ သည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ရပြီး၊နေပြည်တော် ဥတ္တရသီရီမြို့နယ် ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ထိုတာဝန်ကို ပထမအကြိမ် လွှတ်တော် သက်တမ်းပြီးဆုံးသည် အထိ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ၌ နေပြည်တော်မှ ယှဉ်ပြိုင်မည့်သူများစာရင်းတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးမောင်ဦးနှင့် ဦးမှတ်ကြီးတို့ ပြန်လည်ပါဝင်လာ |url=https://news-eleven.com/article/262970 |access-date=2026-06-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>ထို့နောက် ၎င်းသည် လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ဝင်ရောက် အရွေးမခံတော့ဘဲ ပါတီက တာဝန်ပေးသည့် နေပြည်တော်နယ်မြေ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်(၂) အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက် နေ့ အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်း နှစ်နာရီခန့်တွင် ရှောင်တိမ်းနေသည့်နေရာ၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော် NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://news-eleven.com/article/205238 |access-date=2026-06-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဝင်ဟောင်း ဦးမင်းသူ အား ပုဗ္ဗသီရိ မြို့နယ် ပတ္တာနယ်မြေရဲစခန်း၌ (ပ)၃၀/၂၀၂၁ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ဖမ်းဆီးအရေးယူထားကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေအတွင်းရှိ အစိုးရဝန်ထမ်းများအား CDM တွင် ပါဝင် လာစေရေး အဓိကကြိုးကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူတစ်ဦး အဖြစ် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ထဲ ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ယင်းအပြင် ဦးမင်းသူသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် ခရိုင်အလုပ်မှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးခန့် ဖြင့် NLDပါတီခရိုင်ရုံးတွင် အစည်းအဝေးကျင်းပ ခဲ့ပြီး အစည်းအဝေး၌ CDM Supporting Team အား ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်းလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် နေပြည်တော် အချုပ်ထောင်တွင်း တရားရုံးက ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက် တွင် ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဝင်ဟောင်း ဦးမင်းသူ အား ဖမ်းဆီးအရေးယူ |url=http://www.moi.gov.mm/news/12092 |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-12-22 |title=နေပြည်တော် NLD ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူ ထောင်နှစ်နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/npt-nld-chairman-minthu-sentenced-two-years-in-prison-12222021065146.html |access-date=2026-06-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဦးမင်းသူ၏ ဇနီးမှာ မနန်း (ခေါ်) မခင်ကြည်ဝင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် သမီး ၂ ဦး နှင့် သား ၁ဦး ရှိသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၆၁| }}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
9rzo9lqs8r9i39lmwnyiagr1frl8u17
1035877
1035875
2026-06-04T08:52:12Z
Zawzawaungthwin
100038
[[မင်းသူ၊ ကို]] စာမျက်နှာကို [[မင်းသူ (နိုင်ငံရေးသမား)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲ ထည့်ခြင်း
1035875
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguish|မင်းသူ (ဝန်ကြီး)}}
{{Infobox officeholder
|honorific prefix= ဦး
| name = မင်းသူ
| image = Kominthu.png
| caption = ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိုးကုတ် ခရီးစဉ်တွင် တွေ့ရသော (ရှေ့ဆုံးတန်း ဝဲမှ ယာသို့) မင်းသူ၊မိုးဟိန်းနှင့် မေနှင်းကြည်။ (ဓာတ်ပုံ - မိုးမခ)
| office1 = [[နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]] <br/> ကော်မတီဝင်(၂)
| appointer1 = [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ|ထင်ကျော်]]
| president1 =
* [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ထင်ကျော်]]
* [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
| term_start1 = ၂၀၁၆
| term_end1 = ၂၀၂၁
| predecessor1 =
| successor1 =
| office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
| constituency2 = [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရီမြို့နယ်]]
| term_start2 = ၂ မေ ၂၀၁၂
| term_end2 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|majority2= ၁၅၁၇၈ <br> (၅၉.၄၉%)<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=144.pdf&type=law&code=x&sno=5268&token=2f6c966a56584b563eefe7c34f83c9c33f4952225d02280fb7d9373e9373266e518234879d0af0072317f4f5adc2b07a08adb039bd22de487e42aedece1d8385|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ(၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ)|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|access-date=၄ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၁ ဧပြီ ၂၀၁၂}}</ref>
|predecessor2 = [[ကျော်စွာခိုင်]] <br>{{small|[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
|successor2 = ကျော်မင်းလှိုင် <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
| birth_date = {{Birth date and age|1961|8|10}}
| birth_place = ရေပူကျေးရွာ၊ [[မိုးကုတ်မြို့]]
| party = [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| education = [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား
}}
'''ဦးမင်းသူ''' (၁၀ ဩဂုတ် ၁၉၆၁ ဖွား) သည် မိုးကုတ်မြို့ဇာတိသား [[ရှမ်းလူမျိုး]] နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊နေပြည်တော် [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရိမဲဆန္ဒနယ်]] ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၂၀၁၂ -၂၀၁၆) အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ၏ မိုးကုတ်မြို့နယ်စည်းရုံးရေးကော်မတီဝင်ဟောင်း နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ၏ ပါတီ တာဝန်ခံ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ၎င်းသည် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံ]] နှင့် [[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး]]တို့တွင် ရှေ့တန်းမှ ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် အကြိမ်ကြိမ် ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Nay Pyi Taw DC |url=https://www.nptdc.gov.mm/mobile_news_preview_detail.php?news_id=RzYWPdXrrFGMmxe5qa/3zd4LbEyWPgOBpBhnkhYpBH8= |access-date=2026-06-04 |website=www.nptdc.gov.mm}}</ref><ref>{{Cite web |last=Editor |date=2021-12-23 |title=နေပြည်တော် NLD ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူကို ထောင်နှစ်နှစ် အမိန့်ချပြီး ရမည်းသင်းထောင်ပို့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2021/12/23/%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba-nld-%e1%80%a5%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%80%e1%80%8b%e1%80%b9%e1%80%8c-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%84/ |access-date=2026-06-04 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဦးမင်းသူကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ရေပူကျေးရွာ၌ အဖ ဦးလှအောင်နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်ကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်မြို့ အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]] မှ ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ==
ဦးမင်းသူသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံ]]ကာလအတွင်း မိုးကုတ်မြို့၌ လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့ အာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား ကျင်းပမှုဖြင့် မန္တလေးထောင် တွင် ၂ နှစ်ကျော် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။
ယင်းနောက် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အန်အယ်လ်ဒီ မြို့နယ်စည်းရုံးရေးကော်မတီ၏ တာဝန်ပေးချက်အရ မြို့နယ်စည်းရုံးရေးကော်မတီဝင်နှင့် လူငယ်ရေးရာတာဝန်ခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိုးကုတ်ခရီးစဉ်အပြီးတွင်လည်း ခြောက်လနီးပါးခန့် ထပ်မံထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
၎င်းသည် မိုးကုတ်မြို့နယ် အန်အယ်လ်ဒီ စည်းရုံးရေးကော်မတီဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီအချိန်တွင် ၎င်း၏နေအိမ်၌ အာဏာပိုင်များက လာရောက်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Eleven Broadcasting |date=2021-02-26 |title=နေပြည်တော် NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး မည်သည့်နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်ကိုမသိရှိရသေး |url=https://www.youtube.com/watch?v=rZ7ALqnteqU |access-date=2026-06-04}}</ref>
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ သောကြာနေ့တွင် မန္တလေး အိုးဘိုထောင်တွင်း တရားရုံးက ဦးမင်းသူအား အစိုးရကို အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)၊ သာသနာကို ညှိုးနွမ်းစေမှု ပုဒ်မ ၂၉၇ (က)၊ ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော အစုအဝေးတွင် ပါဝင်မှု ပုဒ်မ ၁၄၅၊ ရုံးရင်းဆန်ခတ်မှုတွင် ပါဝင်ကျူးလွန်မှု ပုဒ်မ ၁၄၇ နှင့် တာဝန်ဝတ္တရား နှောင့်ယှက်မှု ပုဒ်မ ၁၅၂ စသည့် ပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ တရားခွင်တွင် မိသားစုဝင်များ လာရောက်ကြားနာခွင့် မရရှိဘဲ စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ယခုကဲ့သို့ ဦးမင်းသူအား ဖမ်းဆီးထောင်ချခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်သည် ယခင် ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ [[သာခင်၊ သခင်|သခင်သာခင်]] အကျဉ်းချခံရပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသည့် မိုးကုတ်မြို့၏ ဒုတိယမြောက် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။သခင် သာခင်သည် ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ် တွင် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည့် အပြင် နိုင်ငံရေး အမြင်တွင်လည်း ထိုခေတ် အခါက ရှေ့တန်းရောက်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သခင် သာခင်ကို မိုးကုတ်မြို့နယ် ကင်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-04-23 |title=NLD ပါတီ နေပြည်တော် ဥက္ကဌ ဦးမင်းသူကို ယနေ့ ရုံးချိန်းတွင် ရှေ့နေ ပါဝါတင် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2021/04/23/241055.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== လွှတ်တော်အမတ်ဘဝ ==
ထောင်မှ ပြန်လွတ်လာပြီးနောက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တွင် ပင် နိုင်ငံရေးဘဝကို ဆက်လက် မြှပ်နှံ့ခဲ့သည်။ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ သို့ ဝင်ရောက် ယှဥ်ပြိုင်သည့်အခါ ဦးမင်းသူ သည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ရပြီး၊နေပြည်တော် ဥတ္တရသီရီမြို့နယ် ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ထိုတာဝန်ကို ပထမအကြိမ် လွှတ်တော် သက်တမ်းပြီးဆုံးသည် အထိ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ၌ နေပြည်တော်မှ ယှဉ်ပြိုင်မည့်သူများစာရင်းတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးမောင်ဦးနှင့် ဦးမှတ်ကြီးတို့ ပြန်လည်ပါဝင်လာ |url=https://news-eleven.com/article/262970 |access-date=2026-06-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>ထို့နောက် ၎င်းသည် လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ဝင်ရောက် အရွေးမခံတော့ဘဲ ပါတီက တာဝန်ပေးသည့် နေပြည်တော်နယ်မြေ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်(၂) အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက် နေ့ အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်း နှစ်နာရီခန့်တွင် ရှောင်တိမ်းနေသည့်နေရာ၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော် NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://news-eleven.com/article/205238 |access-date=2026-06-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဝင်ဟောင်း ဦးမင်းသူ အား ပုဗ္ဗသီရိ မြို့နယ် ပတ္တာနယ်မြေရဲစခန်း၌ (ပ)၃၀/၂၀၂၁ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ဖမ်းဆီးအရေးယူထားကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေအတွင်းရှိ အစိုးရဝန်ထမ်းများအား CDM တွင် ပါဝင် လာစေရေး အဓိကကြိုးကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူတစ်ဦး အဖြစ် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ထဲ ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ယင်းအပြင် ဦးမင်းသူသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် ခရိုင်အလုပ်မှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးခန့် ဖြင့် NLDပါတီခရိုင်ရုံးတွင် အစည်းအဝေးကျင်းပ ခဲ့ပြီး အစည်းအဝေး၌ CDM Supporting Team အား ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်းလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် နေပြည်တော် အချုပ်ထောင်တွင်း တရားရုံးက ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက် တွင် ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဝင်ဟောင်း ဦးမင်းသူ အား ဖမ်းဆီးအရေးယူ |url=http://www.moi.gov.mm/news/12092 |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-12-22 |title=နေပြည်တော် NLD ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းသူ ထောင်နှစ်နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/npt-nld-chairman-minthu-sentenced-two-years-in-prison-12222021065146.html |access-date=2026-06-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဦးမင်းသူ၏ ဇနီးမှာ မနန်း (ခေါ်) မခင်ကြည်ဝင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် သမီး ၂ ဦး နှင့် သား ၁ဦး ရှိသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၆၁| }}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
9rzo9lqs8r9i39lmwnyiagr1frl8u17
ပျူလူမျိုး
0
8373
1035871
1034982
2026-06-04T08:42:36Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035871
wikitext
text/x-wiki
'''ပျူလူမျိုး''' များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်တစ်လျှောက်တွင် [[ကျောက်ခေတ်]]နှောင်းပိုင်း၊ [[ကြေးခေတ်]] နှင့် [[သံခေတ်]] စသည့် လူသားတို့၏ ဆင့်ကဲဖြစ်တည်မှု ခေတ်အဆက်ဆက်ကို ဖြတ်သန်း၍ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော ဌာနီလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ပျူတို့သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်အုပ်စု]]မှ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား]] (Tibeto-Burman) အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ လူမျိုးခွဲခြားမှုဗေဒအရ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] (Mongoloid) ခေါ်မျိုးနွယ်စုတွင် ပါဝင်သည်။<ref name="HumGen2011">Summerer, M., et al. (2011). "The genetic distinctness of the Burmese people." ''Human Genetics''.</ref>
{{Infobox ethnic group
| group = ပျူလူမျိုး
| native_name = (Pyu people)
| native_name_lang = my
| image =
| image_size =
| image_caption =
| population =
| regions = [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်း၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| region1 = [[ဟန်လင်း]]၊ [[ဗိဿနိုး]]၊ [[သရေခေတ္တရာ]]
| pop1 =
| languages = [[ပျူဘာသာစကား]] (မျိုးသုဉ်းပြီး)
| religions = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒနှင့် မဟာယာန)၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related_groups = [[ဗမာလူမျိုး]]၊[[ပိုင်လူမျိုး]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ]]
| footnotes = ပျူလူမျိုးများသည် အေဒီ ၉ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် ဗမာလူမျိုးများနှင့် တဖြည်းဖြည်း ရောနှောကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သည်။
}}
== မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခြင်း ==
ပျူလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်လာကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပျူတို့၏ မူလဇစ်မြစ်မှာ တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင်(青海) နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများက ဆိုသည်။<ref name="Harvard2022">Posth, C., et al. (2022). "The genetic history of Southeast Asia." Nature Communications.</ref>၎င်းတို့သည် ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ (၅) ရာစုဝန်းကျင်တွင် လူဦးရေတိုးပွားလာခြင်းနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများကြောင့် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985" />
[[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]
ပျူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လမ်းကြောင်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ဝင်ရောက်လာနိုင်ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။တရုတ်ပြည် [[ယူနန်]]ဒေသမှတစ်ဆင့် [[တာပိန်မြစ်]]နှင့် [[ရွှေလီမြစ်]]ဝှမ်းများအတိုင်း ဆင်းသက်လာကာ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်သည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။<ref name="Moore2007">Moore, E.H. (2007). "Early Landscapes of Myanmar." River Books.</ref>ဧရာဝတီမြစ်ဖျားခံရာ ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြစ်ကြောင်းအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ စုန်ဆင်းလာသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာသော ပျူတို့သည် အေဒီ ၁ ရာစုမတိုင်မီကပင် မြောက်ဘက်တွင် [[တကောင်း]]၊ အလယ်ပိုင်းတွင် [[ဟန်လင်း]]၊ [[ဗိဿနိုး]] နှင့် တောင်ဘက်တွင် [[သရေခေတ္တရာ]] စသည့် မြို့ပြနိုင်ငံများကို အဆင့်ဆင့် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Aung-Thwin, M. (2005). "The Mists of Rāmañña." University of Hawai'i Press.</ref>ထိုစဉ်က နေထိုင်နှင့်ပြီးသားဖြစ်သော ဌာနေ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထရိုအေးရှားတစ်]] (Austroasiatic) နွယ်ဖွားများနှင့်လည်း ယဉ်ကျေးမှုချင်း ထိတွေ့ရောနှောခဲ့ကြသည်။
== ပျူမျိုးရိုးဗီဇ ==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပျူမြို့ဟောင်းများမှ တူးဖော်ရရှိသော အရိုးစုများအား မကြာသေးမီက ရှေးဟောင်းဒီအန်အေ (aDNA) စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ပျူတို့သည် တရုတ်-တိဗက် အနွယ်ဝင်များ ဖြစ်ကြောင်း သိပ္ပံနည်းကျ ပိုမိုခိုင်မာလာစေခဲ့သည်။<ref name="Harvard2022" />အဆိုပါ စစ်ဆေးမှုများအရ ပျူတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ [[ပိုင်လူမျိုး]]များ၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီလူမျိုး]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော်က တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ ဆင်းသက်လာသော ဘိုးဘွားတစ်ဦးတည်းမှ ပေါက်ဖွားလာသူများ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Wang2021">Wang, C.C. et al., "Genomic Insights into the Ancestry of Tibeto-Burman Populations", Science Advances (2021).</ref>
ပျူလူမျိုးတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇ ဇာစ်မြစ်ကို DNA သုတေသနပြုချက်များအရ လေ့လာရာတွင် ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သော Y-Chromosome Haplogroup အုပ်စုများမှာ အဓိက အထောက်အထားများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Kutanan2020">Kutanan, W. et al., "Genetic structure of the Tibeto-Burman populations in Northern Thailand and Myanmar", Human Genetics (2020).</ref> ပျူမြို့ဟောင်းများမှ ရရှိသော ရှေးဟောင်းဒီအန်အေ (aDNA) နမူနာများတွင် Haplogroup O-M122 (ယခုအခေါ် O2, ယခင် O3) သည် အဓိကလွှမ်းမိုးသော မျိုးရိုးဗီဇအမှတ်အသားအဖြစ် တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤအမှတ်အသားသည် တရုတ်-တိဗက် အနွယ်ဝင်များ၏ ဝိသေသလက္ခဏာဖြစ်သော အရှေ့အာရှမှ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုလမ်းကြောင်းကို ညွှန်ပြနေသည်။<ref name="Zhang2015">Zhang, X. et al., "The genetic history of the Tibeto-Burman speaking populations", BMC Evolutionary Biology (2015).</ref> ထို့ပြင် ပျူတို့တွင် Haplogroup O-M119 နှင့် Haplogroup O-M95 အမှတ်အသားအချို့ကိုလည်း တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းသည် ပျူတို့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ဒေသခံ မွန်-ခမာ (Austroasiatic) အနွယ်ဝင်များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ရောနှောမှု (Genetic Admixture) ရှိခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="NatureEastAsia2021">"The genomic formation of human populations in East Asia", Nature (2021).</ref>ယူနန်ဒေသရှိ ပိုင်လူမျိုးတို့၏ DNA တွင် တွေ့ရှိရသော Haplogroup O-M122 နှင့် O-F444 အမှတ်အသားများသည် ပျူအရိုးစုများမှ ရရှိသော aDNA နမူနာများနှင့် ၉၀%ကျော် တိုက်ရိုက်တူညီနေခြင်းက ၎င်းတို့သည် "ညီအစ်ကိုအရင်း" (Sister groups) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။<ref name="Liu2023">Liu, D. et al., "Ancient Genomes from Myanmar and the Origin of Tibeto-Burman Speakers", Current Biology (2023).</ref> အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာစကားဗေဒ ပညာရှင်များက ပျူ (Pyu) လူမျိုးတို့အား "ယူနန်ဘက်မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ စောစီးစွာ ဝင်ရောက်လာသော ပိုင်မျိုးနွယ်စုဝင်များ" ဟုပင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။<ref name="Luce1960">Luce, G.H., "The Ancient Pyu", Journal of the Burma Research Society (1960).</ref>
[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]တို့သည် အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် ပျူတို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းဒီအန်အေ လေ့လာချက်များအရ ယနေ့ခေတ် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် ပျူတို့၏ aDNA အမှတ်အသားများ သိသိသာသာ ပါဝင်နေပြီး၊ ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးများတွင် ပျူတို့၏ ဗီဇ အကြွင်းအကျန် များကို ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="Gronau2021">Gronau, I. et al., "The genetic history of Admixture in Myanmar Populations", PLOS Genetics (2021).</ref>
== ပျူလူမျိုးတို့၏ ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ ==
ပျူလူမျိုးတို့သည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်]] များဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ရုပ်သွင်ပြင်သည် အရှေ့အာရှသားစစ်စစ် ပုံစံရှိသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သမိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ပျူတို့၏ ထူးခြားသော မျက်နှာကျလက္ခဏာများမှာ ပါးရိုး မြင့်မားခြင်း (High Cheekbones) နှင့် မေးရိုးတည်ဆောက်ပုံ ပြတ်သားကျစ်လစ်ခြင်းတို့သည် ပျူမျိုးနွယ်တို့၏ အဓိကအမှတ်အသားဖြစ်သည်။<ref name="genetic">Tun, Aung Thwin. (2005). ''The Mists of Ramanna''. University of Hawaii Press.</ref> အသားအရေမှာ ပါးလွှာကြည်လင်ပြီး အနီဘက် သို့မဟုတ် အဝါဝင်းဝင်းဘက်သို့ သန်းလေ့ရှိသည်။ နေရောင်ခြည်ဒဏ်ထက် အေးမြသောရာသီဥတုနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသော ဗီဇအခံရှိပြီး<ref>မောင်ကြည်သန့်၊ ''မြန်မာ့သမိုင်းဝင် လူမျိုးစုများနှင့် မျိုးနွယ်စုများ''၊ ၂၀၀၆။</ref> ခန္ဓာကိုယ်တွင် အမွေးအမှင် ထွက်ရှိမှု အလွန်နည်းပါးပြီး ချွေးထွက်နှုန်း နည်းပါးသည့် ထူးခြားသော မျိုးရိုးဗီဇ (V370A Allele) ပါဝင်သည်။<ref name="genetic"/>ဆံသား တွင် အရှေ့အာရှသားများကဲ့သို့ ဆံပင်ဖြောင့်စင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရှေးဦးမျိုးနွယ်စုများ၏ အမွေအနှစ်ဖြစ်သော လှိုင်းတွန့်ဆံပင် များ ရှိတတ်ကြသည်။
အေဒီ (၉) ရာစုတွင် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ နိုင်ငံရေးအရ မှေးမှိန်သွားသော်လည်း ပျူလူမျိုးတို့သည် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမရှိဘဲ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းတလျှောက်နှင့် [[အညာဒေသ]] ကျေးလက်များတွင် ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့ကြသည်။ အချို့သော ကျေးရွာများတွင် ယနေ့တိုင် ပျူစစ်စစ် ရုပ်သွင်ပြင်များကို တွေ့ရှိနိုင်ဆဲဖြစ်သည်။အညာဒေသရှိ ရှေးဟောင်းပျူမြို့ဟောင်းများ (ဥပမာ- [[ဟန်လင်း]]၊ [[ဗိဿနိုး]]၊ [[သရေခေတ္တရာ]]) နှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ကျေးရွာအချို့တွင် "ရွာသားချင်းသာ လက်ထပ်ခြင်း"ကြောင့် ပြင်ပဗီဇများ စိမ့်ဝင်မှုနည်းပါးခဲ့သည်။<ref>Hudson, Bob. (2004). ''The Origins of Bagan''. PhD Thesis, University of Sydney.</ref><ref>Moore, Elizabeth. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.</ref>
== အမည်အခေါ်အဝေါ် ==
အေဒီလေးရာစုခန့်တွင် တရုတ်ပြည်၌ ''ချူကျူ''ရေးသော ခေတ်သည်[[သရေခေတ္တရာ|သ]]ရေခေတ္တရာခေတ်မှဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာနဲ့စာပေများကိုတိုက်ရိုက်ဆက်ခံခဲ့လေရာပုဂံခေတ်ဟန်ဖြစ်လာလေသည်။[[သရေခေတ္တရာ|ရေခေတ္တရာရေခေတ္တရာ]]'''ဟွာယန်ကောကျိ'''(The History of The State of Hua-Yang) တွင် ဖျောက် (သို့) ဖျောင်း ဟုခေါ်သော ပျူလူမျိုးများကို စတင်ရေးခဲ့သည်ဟုယူဆကြောင်း၊ ပျူကို တရုတ်တို့က ဖျောက်ဟုခေါ်၍ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က ''ထုလော်ကျူ''ဟု ခေါ်တွင်ကာ ဂျာဗားအမျိုးသားတို့က ''တုလီချူ ''ဟု ခေါ်ဆိုကြောင်း [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]မှ သုံးသပ်သည်။<ref>ဒေါက်တာသန်းထွန်း - ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်(တအကြိမ်)၊ p.61</ref>
မြန်မာ-တရုတ်သမိုင်းပညာရပ်သုတေသီ နှင့် မြန်မာ့သမိုင်းကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သော [[ချန်ရည်စိန်|ဦးရည်စိန်]]မှ ယခုလို သုံးသပ်ထား၏။ ခရစ်နှစ်သုံးရာစုနောက်ပိုင်းနှင့် လေးရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ပျူတို့တည်နေရာကို အတိအကျမှတ်တမ်းတင်ထားသော ရှေးတရုတ်မှတ်တမ်း လေးကျမ်းရှိ၏။ ထိုကျမ်းများသည်
*ဝေ့ပြည်ထောင်သမိုင်းအကျဉ်း (An Outline History of The Wei State - AD 220-25)
*အနောက်တောင်ဘက်ဒေသ ဦးဆောင်းကျမ်း (The Gazetteer of The South West Region)
*နန်းကျွန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်ရှစ်နယ်ဦးဆောင်းကျမ်း (The Gazetteer of The Eight Prefectures of Nan Chung or Present day Szechwan Yunnan and Kueichow Border Region)
*ဟွာယန်ဒေသသမိုင်း (The History of The State of Hua-Yang) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ယခုအခါ ''ဟွာယန်ဒေသသမိုင်း'' တစ်ခုပင်ကျန်ရှိ၍ အခြားသုံးကျမ်းမှာ ပျောက်ဆုံးနေပြီဖြစ်သည်။ သမိုင်းကျမ်းများအချို့နှင့် ရှေးဟောင်းစွယ်စုံကျမ်းများတွင် ကောက်နှုတ်ချက်အတိုအထွာများကိုတွေ့ရှိထားခြင်းကြောင့် ထိုကျမ်းများသည် လွန်ခဲ့သောအခါ၌ ရှိခဲ့ကြောင်းကို သိနိုင်သည်။
ဤကျမ်းသုံးကျမ်းများအနက် ပျူတို့ဒေသအမည်ကို ထူးခြားစွာဖော်ပြထားသောကျမ်းသည် ''ဝေ့ပြည်ထောင်သမိုင်းအကျဉ်း'' ဖြစ်၏။ သမိုင်းပညာရှင်ဖေယင်း (Fei Yin) သည်” [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]]သမိုင်း (The Annals of The Epoch of The Three Kingdoms - AD 220-80) ကိုမှတ်စုပေးခဲ့သည်။ မှတ်စုထည့်သွင်းပြီးစီးသည့်နှစ်သည် ခရစ်နှစ် ၄၂၉-ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်နှစ် ၄၂၉-ခုနှစ်၌ ''ဝေ့ပြည်ထောင်သမိုင်းအကျဉ်း'' သည်ထင်ရှားသောကျမ်းတကျမ်း ဖြစ်နေသေး၍ မပျောက်ဆုံးသေးကြောင်းသိသာသည်။ ဖေယင်းသည် [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]]သမိုင်းမှ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်#ဝေ|''ဝေ့ပြည်ထောင်သမိုင်း'']] ၏အဆုံး ''ဝေ့ပြည်ထောင်အကျဉ်း'' ၌ အနောက်ဘက်မျိုးနွယ်စုအခန်းကို ထုတ်နှုတ်၍ မှတ်စုသွင်းပေးခဲ့သည်။
Section of the His Jung (Xi Rong) in the Wei Lueh (Wei Lue) ၌ "ရှေးတရုတ်နိုင်ငံ (စိန့်တိုင်း) အနောက်ဘက်တခွင်ရှိ နိုင်ငံများအကြောင်းဖြစ်သည်။ ထိုနိုင်ငံများအကြောင်းများထဲ၌ '''ဖန်းယွယ့်''' (P'an-Yueh) နိုင်ငံရှိ၏။ ထီးယဲန်ကျူနိုင်ငံ (T 'ien Chu or Tian Zhu Kingdom) ၏အရှေ့တောင်ဘက်လီပေါင်း သုံးလေးငါးထောင်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။ ယီပု (I-Pu orYi Bu) နှင့်နီးကပ်၏။ ထိုဒေသ (ဖန်ယွယ့်နိုင်ငံ) မှလူတို့သည် အရပ်ပု၍ စိန့်တိုင်းသားတို့နှင့်တူညီသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်#ရှူ|ရှူနယ်]] (Shu State) မှကုန်သည်များသည် ထိုဒေသသို့ရောက်ခဲ့နိုင်သည်။" ဟုထူးထူးခြားခြားဖော်ပြထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။
ထီး-ယဲန်ကျူ (Ti 'en Chu or Tian Zhu) ဟူသည် ဟိန္ဒူကိုအသံလှယ်ထားခြင်းဖြစ်၏။ ထိုတရုတ်စာလုံးနှစ်လုံး၏ ရှေးဟောင်းအသံထွက်သည် Hindu နှင့်ခပ်ဆင်ဆင်ဖြစ်သည်။ ယခုအိန္ဒိယနိုင်ငံကိုဆိုလိုသည်။ ယီပုမှာ ယူနန်နယ်ကို ဆိုလိုသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ယူနန်နှင့် နီးကပ်သည့် ''ဖန်းယွယ့်''သည် ရှေးဟောင်းမြန်မာ သို့ ပျူနိုင်ငံ ဖြစ်သည်မှာထင်ရှား၏။
ဝေ့ပြည်ထောင်သမိုင်းအကျဉ်း၌ ပါသောစာပိုဒ်တွင် '''ဖန်ယွယ့်''' နိုင်ငံကို ''ဖန်ယွယ့်ဝမ်(င်)'' ဟူ၍လည်း ခေါ်၏။ ဟန့်ယိုယ့်မော်(င်) ဟူသည် ဟန့်လွယ့်မင်း ဟုအနက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင်ဤသို့အနက်အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်းသည်အဖြေမှန်မရနိုင်ချေ။ 'ဟန့်' ဟူသောစာလုံးသည် 'ဖျောင်း' (P'iao)(ပျူ) ဟူသောစာလုံးနှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သဖြင့် စာမူအဆင့်ဆင့်ရေးကူးရာ၌ မှားယွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ်လေးရာစုအလယ်တွင် ပြုစုပြီးစီးသော '''ဟွာယန်ဒေသသမိုင်း'''တွင် ‘ဖျောက်ယွယ့်” ဟုရေးသည်။ ''ဖျောင်းယွယ့်'' သို့မဟုတ် ''ဖျောက်ယွယ့်'' သည် ''ပျူဝတ်'' ကိုအသံလှယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>ရည်စိန် - ပျူနိုင်ငံ၊ p.167-178၊ ဉာဏ်လင်းဓမ္မစာပဒေသာ၊ ၁၉၈၄-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလထုတ်</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်ဒေသများသို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်အခြေချလာသူများမှာ တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင် များဖြစ်ကြသည့် ပျူလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="Luce1985" /> ပျူနှင့် အနွယ်တူ ရှေးဟောင်းတိဗက်-ဗမာစကားပြော လူမျိုးစုများသည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့ဘက်ဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ကြပြီး [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း]] ဒေသများတွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Moore2007" />ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရှေးဟောင်းမြို့ပျက်များနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို တူးဖော်တွေ့ရှိချက်များအရ ပျူလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း မြို့ပြပြည်ရွာများ ထူထောင်ခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားခိုင်မာစွာ တွေ့ရှိရသည်။ [[တကောင်း]]၊ [[ဟန်လင်း]] (ရွှေဘို)၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ဖိုလ်ဝင်တောင်]] နှင့် [[မြင်းခြံ]] ဒေသများ။<ref>သန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်" (၂၀၀၂)။</ref>[[ပုဂံ]]၊ [[ပုပ္ပါးတောင်|ပုပ္ပား]]၊ [[မကွေး]]၊ [[မင်းဘူးခရိုင်|မင်းဘူး]]၊ [[ဆင်ဖြူကျွန်း]] (ကျပင်းမြို့ဟောင်း)၊ [[တောင်တွင်းကြီး]] နှင့် [[ရမည်းသင်းခရိုင်|ရမည်းသင်း]] ဒေသများ နှင့် အောက်မြန်မာပြည်ရှိ [[ပြည်မြို့|ပြည်]]၊ [[မှော်ဇာရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|မှော်ဇာ]] (သရေခေတ္တရာ)၊ [[ထားဝယ်]] ဒေသများ တွင် ရှေးဟောင်းမြို့ပျက်များ၊ အသုံးအဆောင်များအား ရှာဖွေတူးဖော်ရရှိသည်။ <ref>Aung-Thwin, M. (2005). ''The Mists of Rāmañña''. University of Hawai'i Press.</ref>ဤသို့ မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် မြို့ပြများ တည်ထောင်နိုင်ခြင်းမှာ ပျူတို့၏ အဆင့်မြင့်မားသော ဆည်မြောင်းတာတမံ နည်းပညာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးစနစ် ထွန်းကားမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
[[သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း]]ကိုရှေးဟောင်း သုတေသနပြု တူးဖော်သည့်အခါ
ဝိကရာမ (Vikrama) နှင့် ဝါရမ (Varman) မင်းဆက်များ၏ အရိုးအိုးများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအရိုးအိုးများပေါ်ရှိ ကမ္ဗည်းစာတမ်းများအရ ၎င်းမင်းဆက်များသည် အေဒီ (၇) ရာစုခန့်တွင် သရေခေတ္တရာ၌ စိုးစံခဲ့ကြောင်း အခိုင်အမာ သက်သေထူလျက်ရှိသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား ပျူလူမျိုးများသည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]အရှေ့ပိုင်းဒေသသို့ ရောက်ရှိနှင့်နေသော [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|အင်ဒို-အာရိယန်]] (Indo-Aryan) များနှင့် နှစ်ကာလရှည်ကြာ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့ထံမှ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု အတွေ့အကြုံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများကို ဆက်ခံရရှိခဲ့ဖွယ် ရှိသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Moore2007" />
တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ဘုရားပုထိုးများနှင့် ရုပ်တုဆင်းထုများအရ ပျူတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုတွင် ဗြဟ္မဏဟိန္ဒူဘာသာ၊ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတို့ ရောထွေးနေကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ပျူတို့၏ ဗိသုကာပညာမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ[[:en:Gupta_Empire|ဂုတ္တခေတ်]](Gupta period) လက်ရာများနှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[သက္ကတဘာသာ|သက္ကတ]] နှင့် [[ပါဠိ]] စာပေများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>Aung-Thwin, M. (2005). ''The Mists of Rāmañña''. University of Hawai'i Press.</ref> အက္ခရာအရေးအသားမှာ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီ အရေးအသား|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]] အနွယ်ဝင် [[ကဒမ္ဘအက္ခရာ]] မျိုးနှင့် ဆင်တူလေသည်။
တရုတ်နန်းတွင်းမှတ်တမ်းများ (တန်မင်းဆက်မှတ်တမ်းဟောင်း "旧唐书") တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပျူလူမျိုးများကို အေဒီ (၄) ရာစုကတည်းက ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားနေသည့် လူမျိုးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Backus, C. (1981). ''The Nan-chao Kingdom and Ch'ien-p'i''. Cambridge University Press.</ref> အေဒီ (၈) ရာစုခန့်တွင် ပျူတို့၌ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော မြို့ကြီး (၅) မြို့နှင့် လက်အောက်ခံ ပြည်နယ်ငယ် (၁၈) နယ်ရှိခဲ့သည်။အေဒီ (၈၀၂) ခန့်တွင် [[နန်ကျောက်]] (Nanzhao) ဘုရင်သည် [[တရုတ်နိုင်ငံ|တရုတ်]]ဧကရာဇ်ထံ သံအဖွဲ့စေလွှတ်သည့်အခါ ပျူမင်းသားဦးဆောင်သော ကချေသည်အဖွဲ့လည်း ချစ်ကြည်ရေးအတွက် လိုက်ပါသွားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများရှိသည်။ ယင်းခရီးစဉ်သည် ပျူတို့၏ ဂီတနှင့် အနုပညာ အဆင့်အတန်း မြင့်မားမှုကို တရုတ်နန်းတွင်းက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်" (၂၀၀၂)။</ref>
== ပျူတို့၏ဇာတ်သိမ်း ==
အေဒီ ၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ယူနန်ဒေသမှ [[နန်ကျောက်]] တို့သည် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများကို အကြိမ်ကြိမ် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၈၃၂ တွင် နန်ကျောက်တို့သည် ဟန်လင်းမြို့ကို တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ပျူလူမျိုးအမြောက်အမြားကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ပျူတို့၏ နိုင်ငံရေးအာဏာနှင့် မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုမှာ အလွန်အမင်း ဆုတ်ယုတ်သွားခဲ့သည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
ပျူတို့ အင်အားနည်းသွားချိန်တွင် မြောက်ဘက်မှ အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား [[ဗမာလူမျိုး|ရှေးပြေးဗမာဘိုးဘေး]] တို့နှင့် ပေါင်းစီးခဲ့ကြပြီး တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်တူများ ဖြစ်ကြသည့်အလျောက် ရာစုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဗမာတို့သည် ပျူတို့၏ စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများကို ဆက်ခံခဲ့ကြသည်။<ref name="Moore2007" />သမိုင်းပညာရှင်များက "ပျူ" ဆိုသည်မှာ ရှေးဦးဗမာတို့၏ အမည်ကွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊၉ရာစုအတွင်း ယူနန်နယ်မှ ဝင်ရောက်လာသော အနွယ်တူ တိဗက်-ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောနှောကာ ဗမာလူမျိုးဟူသော အမည်သစ်ဖြင့် ဆက်လက်ရပ်တည်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်" (၂၀၀၂)။</ref>
ပျူစာပေနှင့် ဘာသာစကားသည် အေဒီ ၁၂ ရာစုအထိ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ အေဒီ ၁၁၁၃ တွင် [[ရာဇကုမာရ်]] ရေးထိုးခဲ့သည့် [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) သည် ပျူဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသော နောက်ဆုံးသော သမိုင်းဝင်အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref>Aung-Thwin, M. (2005). ''The Mists of Rāmañña''. University of Hawai'i Press.</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် ပျူစာပေအသုံးပြုမှု ကွယ်ပျောက်သွားပြီး မြန်မာစာပေက အစားထိုး နေရာယူလာခဲ့သည်။
ခေတ်အဆက်ဆက် ခမ်းနားထည်ဝါခဲ့သော ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများသည် အချိန်တန်သောအခါ ဧရာဝတီမြစ်ရိုးတစ်လျှောက် စုန်ဆင်းလာသော ယဉ်ကျေးမှုရေစီးကြောင်းသစ်များထဲတွင် တဖြည်းဖြည်းချင်း ပျော်ဝင်သွားခဲ့ကြသည်။ သီးခြားလူမျိုးတစ်မျိုးအနေဖြင့် ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သော်လည်း သူတို့တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အုတ်နီခဲများ၊ သူတို့ရေးထိုးခဲ့သည့် အက္ခရာများနှင့် သူတို့ယုံကြည်ခဲ့သည့် ဘာသာတရားများကို မြန်မာတို့၏ လက်ထဲသို့ အမွေအဖြစ် သိမ်မွေ့စွာ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။
ပျူတို့၏ နေဝင်ချိန်သည် အမှောင်ထုထဲသို့ ရောက်သွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော မြန်မာ့လူမျိုးစု သမိုင်းကြောင်းကြီးအတွင်းသို့ တစ်သားတည်း ပေါင်းစည်းသွားခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတော့သည်။ ယနေ့တိုင် မြစေတီကျောက်စာတိုင်၏ ပျူစာကြောင်းများထဲတွင်လည်းကောင်း၊ ပုဂံစေတီပုထိုးများ၏ အုတ်စီလက်ရာများထဲတွင်လည်းကောင်း ပျူတို့၏ နှလုံးသွေးများသည် မြန်မာတို့၏ သွေးကြောထဲ၌ စီးဆင်းလျက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
==ယဉ်ကျေးမှု==
၈ ရာစုနှစ်များအတွင်း ပျူလူမျိုးတို့ ရရှိပြီးဖြစ်သော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် အံ့ဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် မြင့်လှသည်။ လက်မှုပညာ၊ စာရေးသားမှု၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ လူမှုဆက်ဆံရေး စသည့်အချက်အလက်တို့၌ အထက်တန်းကျလေသည်။ ပျူလက်မှုပညာသည်တို့သည် ပန်းထိမ်၊ ပန်းပု၊ ကျောက်ဆစ်ပညာရပ်၌ ပုဂံခေတ် လက်မှုပညာသည်တို့ထက် သာလွန်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ဗုဒ္ဓဘုရား၏ ဆင်းတုတော်တို့မှာ ရွှေ၊ ငွေ၊ ငွေရည်စိမ်၊ ကြေးနီ၊ ခဲတို့ဖြင့် ပြီး၍ သပ္ပာယ်လှသည်။
ခြင်္သေ့ရုပ်၊ မကန်းရုပ်များကို ရုပ်လုံးဝက် ဖောင်းကြွဖော်ထားသော တကဲများနှင့် ရောင်ခြည်တော် လွှတ်ပုံများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ စက်ဝိုင်းပုံ၊ လခြမ်းပုံ၊ ဘဲဥပုံ ရှိသော ရွှေပန်းကန်၊ ငွေပန်းကန်များ လေးထောင့်အံစာပုံ ရှိသော၊ ကတော့ပုံရှိသော၊ ပြွန်ချောင်းပုံရှိသော ရွှေကြုတ်၊ ငွေကြုတ်များ၊ ငွေလှေငယ် ကျောက်စိမ်းဖြင့် ပြီးသော ဆင်ရုပ်၊ ဖလ်ကျောက် မကန်းရုပ်၊ မဟူရာဖြူ လိပ်ရုပ်၊ ဝမ်းဘဲရုပ်၊ သမင်ရုပ်၊ လိပ်ပြာရုပ်များ၊ ငွေခြင်းလုံး၊ ရွှေနန်းကြိုး၊ ကြေးနီနန်ကြိုး၊ သံနန်းကြိုး၊ ကျောက်မျက်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရွှေကြာပန်း၊ ငွေကြာပန်း၊ ဂေါဒန်၊ မဟူရာနီ၊ ဂေါ်မိတ်တို့ဖြင့်ပြီးသော စိတ်ပုတီးများ၊ နီလာ၊ ကျောက်နီ၊ ကြောင်၊ မဟူရာ ဥဿဖရားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အလှပစ္စည်းများသည် ပျူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြနေသည်။ ပုဂံနှင့် မန္တလေးမြို့ရိုးများထက် ထုထည်ပိုမိုကြီးမားခိုင်ခံ့၍ စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိ ပျူနေပြည်တော်၏ မြို့ရိုး (မှော်ဇာ)၊ ရှေးကျလှသော ဘုရားကြီး၊ ဘုရားမနှင့် ဘောဘောကြီး စေတီတော်တို့သည် ထိုခေတ်က ဗိသုကာပညာ မည်မျှ ထွန်းကားလက်မြောက်သည်ကို ဖော်ပြနေသည်။ ထို့အပြင် ဂုတ္တနှင့် မထုရာ သုခုမပညာတို့၏ အရိပ်အရောင် မကင်းသော ကျောက်ဆစ်၊ ကျောက်ပန်းပု လုပ်ငန်း အများကိုလည်း တွေ့ရသေးသည်။
ပျူတို့၏ မိမိတို့ပိုင် အက္ခရာနှင့် စာရေးသားမှုရှိသည်။ ပျူစာအပြင် နာဂရီအက္ခရာနှင့် ရေးသားသော သက္ကတစာလည်း ရှိခဲ့သည်။ ကြီးမားလှသော အုတ်ချပ်များ၊ မြေအိုးကြီးများ၊ ကျောက်ပြားများ၊ ဆင်းတုတော်ပလ္လင် ဘေးပတ်လည်တွင် ရေးသားခဲ့သော အထက်ပါစာများမှာ ယနေ့တိုင်ပင် ရှိနေသေးသည်။ ထို့အပြင် ပါဠိဘာသာနှင့် ရေးသားထားသော ရွှေပြားများ၊ကျောက်စာများနှင့် ရွှေပုရပိုက်များလည်း တွေ့ရသည်။ ရွှေရွက်ရေ ၂၀ ရှိသော ရွှေပုရပိုက်တွင် ပိဋကတ် ၃ ပုံမှ ကောက်နုတ်ချက်များကို ဖော်ပြထားသည်။
ရေးသားထားသော အက္ခရာမှာ တသမတ်တည်း မရှိပေ။ အကြမ်းအားဖြင့် အိန္ဒိယပြည် ကနရာနယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ၅ ရာစုနှစ်များက သုံးစွဲခဲ့သော ကဒမ္ဗအက္ခရာများနှင့်လည်းကောင်း၊ ပမ္ဖဝတို့၏ ကဉ္ဇီပုရ အက္ခရာတို့နှင့်လည်းကောင်း ဆင်တူယိုးမှားရှိသည်။ ယခုအခါ ပျူစာကို အသုံးမရှိကြသော်လည်း မြစေတီကျောက်စာကို မှီငြမ်းပြု၍ ယခုခေတ် သုတေသန ပညာရှင်များသည် ပျူစာကို ဖတ်ရှုနားလည် နိုင်ကြသည်။
== ပျူတို့၏ အနုပညာနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ==
ပျူလူမျိုးများသည် အမျိုးမျိုးသော ဂီတတူရိယာများကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူမင်းသား ဦးဆောင်သော ဂီတနှင့် အကအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် တရုတ်ဧကရာဇ်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] သို့ သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ ယင်းခရီးစဉ်တွင် ပျူတို့၏ တူရိယာပစ္စည်း ၁၂ မျိုးနှင့် သီချင်းများကို တရုတ်နန်းတွင်း၌ တင်ဆက်ခဲ့ရာ ပျူတို့၏ ဂီတအနုပညာ မြင့်မားမှုကို တရုတ်မှတ်တမ်းများတွင် အံ့ဩချီးကျူးစွာ ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ပျူတွေဘယ်ရောက်သွားသလဲ"၊ သီရိဆွေစာအုပ်တိုက်၊ စာ-၂၀၅-၂၀၆။</ref>
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် အလှပြင်ဓလေ့ ===
ရှေးဟောင်းတရုတ် ထန်ရာဇဝင် နှင့် တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ပျူရုပ်တုများအရ ပျူတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုမှာ ပျူရုပ်တုများရှိ အမျိုးသားများသည် ခန္ဓာကိုယ်အထက်ပိုင်းတွင် အဝတ်အစားမပါဘဲ ဗလာကျင်းထားလေ့ရှိပြီး အောက်ပိုင်းတွင်မူ ချည်ထည်စကို စနစ်တကျ ပတ်နှောင်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ တရုတ်မှတ်တမ်းများအရ အမျိုးသားများသည် ခေါင်းတွင် ပန်းရောင်ဖျဉ်စကို ပေါင်းထားပြီး ပန်းများနှင့် ငှက်တောင်များကို စိုက်ထူ၍ အလှဆင်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="ThanTun" />
အမျိုးသမီးများသည် ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာအမျိုးသမီး]]များကဲ့သို့ပင် ပန်းရောင်ပုဝါရှည်များကို လက်တွင်စုံချ၍ ကိုင်ဆောင်လေ့ရှိပြီး ယပ်တောင်များကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။ အိမ်ထောင်သည် အမျိုးသမီးများသည် ဆံပင်ကို သျှောင်ထုံး ထုံးဖွဲ့ထားကြသည်။ ပျူလူမျိုးများသည် ကျောက်မျက်ရတနာများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လက်ကောက်များနှင့် ပုတီးစေ့များကို အမြတ်တနိုး ဝတ်ဆင်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="ThanTun" />
==စာပေနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု==
ပျူလူမျိုးသည် ကိုယ်ပိုင်ပျူစာပေကိုတီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုစာပေများကို ကျောက်စာအဖြစ် ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုကျောက်စာများမှ အချို့သော ကျောက်စာများသည် ပျူလူမျိုးတို့၏ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရာတွင် မှတ်တမ်းအဖြစ် ရေထိုးခဲ့ကြသည်။ ပျူလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ပျူလူမျိုးတို့၏ အကြီးမားဆုံး သမိုင်အထောက်အထားမှာ ဘော်ဘော်ကြီးဘုရားဖြစ်သည်။ ပျူဘာသာဖြင့် နောက်ဆုံးတွေ့ရသည် ကျောက်စာမှာ [[ရာဇကုမာရ်]] ရေးထိုးသည့် [[မြစေတီကျောက်စာ]] ဖြစ်သည်။
=== ပျူတို့၏ အယူဝါဒ ===
တွေ့ရှိရသော စေတီ၊ ဆင်းတုတော်များနှင့် အယူဝါဒရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းတို့ကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် ပျူတို့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်သော အဓိက အယူဝါဒမှာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓ အယူဝါဒ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုခေတ် အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံတို့မှာ ကဲ့သို့ အခြားကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံ မိရိုးဖလာ ယုံကြည်မှုလည်း တွေ့ရသည်။
ဗိဿနိုးနတ်ကျောက်ရုပ်များကို တွေ့ရှိရခြင်းဖြင့် ထိုနတ်ကို ကိုးကွယ်သော ဗိဿနိုးအယူဝါဒ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဝ လောကီတေသွာရနှင့် ဗောဓိသတ္တတို့၏ ဆင်းတုငယ်များ ရှိနေခြင်းကလည်း မဟာယာန ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။
ထူးခြားချက်တရပ်မှာ သရေခေတ္တရာ၌ တိရစ္ဆာန်ငှက်မျိုးစုံတို့၏ အရိုးများကို စုပေါင်းသိုလှောင်ထားသောအုတ်၊ အဆောက်အဦးတစ်ခုကို တွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် မည်သို့ သက်ဆိုင်သည်ကိုမူ မသိရသေးပေ။
== ရှေးဟောင်း ပျူမြို့တော် ==
[[သရေခေတ္တရာ]] မြို့ဟောင်းသည် [[ ပြည်မြို့]]အရှေ့တောင်ဘက် ငါးမိုင်အကွာတွင်ရှိသည်။ အုတ်မြို့ရိုးကိုကျုံးပတ်လည် ဝိုင်းထားသည်။ စက်ဝိုင်းပုံမကျတကျဖြစ်ပြီးတောင် မြောက်နှစ်မိုင်ခွဲ၊ အရှေ့အနောက်နှစ်မိုင်ခန့်ကျယ်ဝန်းသည်။ ပြည်ပေါက်ခေါင်းသွားကားလမ်းကို မြောက်ဘက်မြို့ရိုးပေါ်မှ ဖြတ်လျက်တည်ဆောက်ထားသည်။ မှော်ဇာဘူတာသည်မြို့ဟောင်း၏ ဗဟိုနေရာအရှေ့မြောက်ဘက်ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပျူခေတ်ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများနေရာအနှံတွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြို့ရိုးအလယ်ဗဟိုတွင် နန်းတော်ကုန်းနေရာရှိသည်။ စတုဂံအုတ်ရိုး ကာရံထားသည်။ တောင်ဘက်မြို့ရိုးအပြင်ဘက်၌ အရှေ့ပျူတိုက်၊ အနောက်ပျူတိုက်နှင့် [[ဗိဿနိုး]] သင်္ချိုင်းကျန်ရှိသေးသည်။
=== သရေခေတ္တရာ နေဝင်ချိန်နှင့် ပြည်တွင်းစစ် ===
ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများအနက် အစည်ကားဆုံးဖြစ်သော [[သရေခေတ္တရာ]]သည် အေဒီ ၄ ရာစုနှင့် ၅ ရာစုခန့်တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ရာဇဝင်အဆိုအရ သရေခေတ္တရာ မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလတွင် နန်းလုပွဲများနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များကြောင့် အင်အားချည့်နဲ့လာခဲ့သည်။
=== သုပညာနဂရဆိန္ဒမင်းနှင့် ပြည်ပြိုကွဲခြင်း ===
သရေခေတ္တရာ မင်းဆက်၏ (၂၆) ဆက်မြောက်မင်းဖြစ်သော အတိတျာမင်းသည် သက္ကရာဇ် (၂) ခုနှစ်တွင် နန်းတက်ခဲ့သော်လည်း နန်းသက် ၃ နှစ်အကြာ သက္ကရာဇ် (၅) ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး (ပထမတွဲ)။</ref> ထိုအခါ အတိတျာမင်း၏ သားတော်နှင့် ညီတော်ဖြစ်သူ ဂြိဇတြ တတဗံး (ခေါ်) သုပညာ တို့ နန်းလုကြရာမှ ပြည်တွင်းစစ် မီးစတင်ခဲ့သည်။
ညီတော်ဖြစ်သူ သုပညာသည် သက္ကရာဇ် (၅) ခုနှစ်တွင် နန်းတက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ နန်းစံ (၁၁) နှစ်တာ ကာလအတွင်း မင်းအချင်းချင်း ပုန်ကန်ခြားနားခြင်း၊ စစ်ထိုးခြင်းများဖြင့်သာ အချိန်ကုန်ခဲ့ရသည်။<ref name="Hmannan">မှန်နန်းရာဇဝင်၊ သရေခေတ္တရာမင်းဆက်ကဏ္ဍ။</ref> ယင်းကဲ့သို့ မင်းနှင့်တကွ ပြည်သူများ အချင်းချင်း စိတ်ဝမ်းကွဲကာ သရေခေတ္တရာပြည်ကြီး ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်းကို အစွဲပြု၍ ဂြိဇတြ တတဗံးမင်းကို "သုပညာနဂရဆိန္ဒမင်း" (မြို့ပြကို ဖျက်ဆီးသောမင်း) ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>ဦးကုလား၊ "မဟာရာဇဝင်ကြီး"။</ref>
=== သမိုင်းအမြင်နှင့် သုံးသပ်ချက် ===
ရာဇဝင်လာ သက္ကရာဇ်များသည် ခေတ်သစ်သမိုင်း သက္ကရာဇ်များနှင့် ကွဲလွဲမှုအချို့ ရှိနိုင်သော်လည်း ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် သရေခေတ္တရာသည် နိုင်ငံရေးအရ အင်အားချည့်နဲ့သွားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Moore2007" />ပြည်တွင်းရေး မငြိမ်မသက်ဖြစ်မှုနှင့်အတူ မြောက်ဘက်မှ နန်ချို တို့၏ ကျူးကျော်မှုများ ပေါင်းစပ်ကာ သရေခေတ္တရာ၏ ခမ်းနားသော နေ့ရက်များ ကုန်ဆုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
* [http://ancientmyanmar.blogspot.com/2010/03/blog-post_21.html ရှေးမြန်မာ ဘလော့ခ်]
{{Stub}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[Category:ပျူခေတ်]]
[[en:Pyu city-states]]
b3fwvzxzkofthfrsi1wdcjiecr6ckvt
ဆလဗ်လူမျိုး
0
16663
1035873
366673
2026-06-04T08:50:00Z
Chenzeyan29
141880
[[ဆလဗလူမျိုး]] စာမျက်နှာကို [[ဆလဗ်လူမျိုး]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်၍ Chenzeyan29 က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား
366673
wikitext
text/x-wiki
'''ဆလဗလူမျိုး''' သည် အရှေ့ဥရောပနှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယားတွင်
နေထိုင်ကြသူများဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆလဗပေါင်း သန်း
၂ဝဝ ခန့်ရှိ၏။ ယင်းတို့တွင် ရုရှလူမျိုး၊ ပိုးလူမျိုး၊ ဝင်းလူမျိုး၊
ရုသီနီးယန်၊ ချက်၊ ဆလိုဗက်၊ ကရိုး အက်၊ ဆားဗီးယန်း၊
ဗူလဂေးရီးယန်းနှင့် မွန်တီနီးဂရင်း လူမျိုးများ ပါဝင်၏။
ဆလဗလူမျိုးများ၏ မူလဇာစ်မြစ်မှာ အာရိယန်သို့မဟုတ်
အင်ဒိုယူရိုပီယန်မျိုးရင်းမှ ဆင်းသက်လာ သူများဖြစ်၏။ ရှေးဦး
ဆလဗတို့သည် ယူကရိန်းပြည်၏ အနောက်မြောက်ဘက်နှင့်
ပိုလန်ပြည်၏ အရှေ့ တောင်ဘက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြ
သည်။ ထိုစဉ်က ဆလဗတို့သည် လယ်လုပ်၍ သိုးနွားတို့ကို
မွေးမြူကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၂ဝဝ မှ ၅ဝဝ
အတွင်း၌ကား ဆလဗတို့သည် ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ဥရောပ
တိုက်ဒေသအနှံအပြားသို့ သွားရောက်နေထိုင်ကြလေသည်။
ယင်းသို့ဖြင့် ဆလဗတို့သည် ဂျာမနီ၊ မွန်တီနီးဂရိုး၊ အယ်လ
ဗေးနီးယားနှင့် ရုရှပြည်များသို့ စတင်ရောက်ရှိလာကြလေ၏။
ထိုစဉ်က ဆလဗလူမျိုးများမှာ အရပ်မြင့်မား၍၊ ဦးခေါင်း
ရှည်ပြီးလျှင် အသားလတ်ကြ၏။ ထို့နောက် နှစ်ပေါင်းများစွာ
ကြာလာသောအခါ အခြားလူမျိုးများနှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြ
သဖြင့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲလာကြလေသည်။ ထို့ကြောင့်
ဆလဗအဆက်အနွယ်ချင်းဖြစ်သော်လည်း မြေထဲပင်လယ်ဘက်မှ
ဆလဗများနှင့် ရုရှဖက်မှ ဆလဗများသည် ရုပ်ရူပကာအားဖြင့်
မတူကြချေ။ ထိုနည်းအတူ အခြားတိုင်းပြည်များမှ ဆလဗများ
သည်လည်း ရုပ်ရည်အားဖြင့် ကွဲပြားခြားနားလေသည်။
ဆလဗနိုင်ငံများမှာ ဥရောပတိုက်တွင် မဖွံ့ဖြိုးသော နိုင်ငံ
များဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆလဗတို့မှာ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့်ပြည့်စုံသော်လည်း၊
စည်းလုံးညီညွှတ်မှုမရှိဘဲ၊ အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေကြသော
ကြောင့် အင်အားမရှိချေ။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းတိုင်းအပြည်ပြည်
မှ ဆလဗလူမျိုးမှန်သမျှတို့မှာ သူတစ်ပါး၏ ကျူးကျော်တိုက်
ခိုက်ခြင်းကို ခံရသည်သာဖြစ်ခဲ့၏။ သူတို့နိုင်ငံများ၏ ပထဝီ
အနေအထားမှာလည်း မကောင်းမွန်ချေ။ သူတို့သည် ဥရောပ
တိုက် အရှေ့ဆုံးအပိုင်း၌ နေထိုင်ကြရသဖြင့် အာရှတိုက်မှ
လူများ ဥရောပတိုက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါတိုင်း
သူတို့၏ ပြည်များမှာ ပထမဆုံးအတိုက်အခိုက်ခံကြရသည်။
အခြားတိုင်းပြည်များမှ ဆလဗများနှင့်စာလျှင် ရုရှတို့မှာ
ဖိနှိပ်တိုက်ခိုက်ခြင်းအခံရ နည်းခဲ့သည်။ သို့သော် ရုရှတောင်
ပိုင်းပင်လျှင် ဂျင်ဂစ်ခန် ခေါင်းဆောင်သော ကြမ်းတမ်းရက်စက်
သည့် လူမျိုးများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသေးသည်။
ဆားဗီးယန်းလူမျိုးတို့သည်လည်း ကော့ဆိုဗိုတိုက်ပွဲတွင်
ကျူးကျော်မှုကိုခံရ၍ နာလှန်မထူနိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့
ရသည်။ ချက်လူမျိုးများကား ဝှိုက်မောင်းတိန်းတိုက်ပွဲတွင်
ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်း ခြင်းကိုခံရသည်။ သို့သော်
ဆလဗအနွယ်တို့သည် သူတို့၏ လွတ်လပ်မှုကိုရရှိအောင်
ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref>
== ကိုးကား ==
<references/>
[[Category:ဥရောပတိုက်]]
[[Category:လူမျိုး]]
a4fmbzrfh6c0bknjcxawyhbc5u10ppd
1035876
1035873
2026-06-04T08:51:43Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035876
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လူမျိုးစုအုပ်စု ခွဲခြားမှု}}
'''ဆလဗ်လူမျိုးများ''' (Slavs သို့မဟုတ် Slavic people) ဆိုသည်မှာ [[ဆလဗ်ဘာသာစကားများ]] ကို ပြောဆိုကြသည့် လူမျိုးစုအုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ဆလဗ်လူမျိုးများသည် [[ယူရေးရှား]] (Eurasia) တိုက်ကြီး၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းဒေသများတစ်လျှောက် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ဥရောပအလယ်ပိုင်း]]၊ [[ဥရောပအရှေ့ပိုင်း]]၊ [[ဥရောပအရှေ့တောင်ပိုင်း]] နှင့် [[အာရှမြောက်ပိုင်း]] တို့တွင် အခြေချနေထိုင်ကြသော်လည်း [[ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများ]] နှင့် [[အာရှအလယ်ပိုင်း]] တို့တွင်လည်း ဆလဗ်လူနည်းစုများ အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြပြီး၊<ref>{{cite journal|last=Kirch|first=Aksel|title=Russians as a Minority in Contemporary Baltic States|jstor=44481642|publisher=[[SAGE Publishing]]|journal=[[Bulletin of Peace Proposals]]|volume=23|number=2|pages=205–212|date=June 1992|doi=10.1177/096701069202300212|s2cid=157870839}}</ref><ref>{{cite journal|last=Ramet|first=Pedro|title=Migration and Nationality Policy in Soviet Central Asia|jstor=23261898|journal=Humboldt Journal of Social Relations|publisher=[[California State Polytechnic University, Humboldt]]|date=1978|pages=79–101|volume=6|number=1}}</ref> [[အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပအနောက်ပိုင်း]] နှင့် [[ဥရောပမြောက်ပိုင်း]] တို့တွင်လည်း ဆလဗ်ဒီယာစပိုရာ (အမိမြေပြင်ပ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ) အမြောက်အမြား ရှိကြသည်။<ref name="msu" />
{{Infobox ethnic group
| image =
| image_caption = <!-- ဤနေရာတွင် ထည့်သွင်းမည့် မည်သည့်မြေပုံမဆို ခိုင်မာသော ကျမ်းကိုးအထောက်အထား ရှိရမည်။ -->
| group = ဆလဗ်လူမျိုးများ<br/>(Slavs)
| population = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ခန့်မှန်းခြေ '''သန်း ၃၀၀''' (၂၀၁၄)<br/>အသေးစိတ်ကို {{Section link||Population}} တွင်ကြည့်ပါ။
| regions = {{hlist|[[ဥရောပအလယ်ပိုင်း]] ([[အနောက်ဆလဗ်]])| [[ဥရောပအရှေ့တောင်ပိုင်း]] ([[တောင်ဆလဗ်]])| [[ဥရောပအရှေ့ပိုင်း]]၊ [[အာရှမြောက်ပိုင်း]] နှင့် [[အာရှအလယ်ပိုင်း]] ([[အရှေ့ဆလဗ်]])}}
| langs = [[ဆလဗ်ဘာသာစကားများ]]၊ ဒေသခံ [[လက်ဟန်ပြဘာသာစကား]]များ
| rels = အများစုမှာ [[ဥရောပရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်<br/>([[အရှေ့ပိုင်းအော်သိုဒေါ့စ်]]{{·}} [[ကက်သလစ်အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်]]{{·}} [[ပရိုတက်စတင့်]]{{·}} [[ဝိညာဉ်ရေးရာ ခရစ်ယာန်ဘာသာ]])
<br/>လူနည်းစုများ:<br/>[[ဘာသာမဲ့]]{{·}} [[ဥရောပရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]]{{·}} [[ဥရောပရှိ ယုဒဘာသာ|ယုဒဘာသာ]]{{·}} [[ဆလဗ်ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု]] ([[ဆလဗ်ခေတ်သစ်ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု|Neo-paganism]])
| related = အခြား [[အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပစကားပြော လူမျိုးများ]] (အထူးသဖြင့် [[ဘောလ်တ်လူမျိုးများ]])
}}
[[File:Slavic europe (Kosovo unshaded).svg|alt=|thumb|ဆလဗ်ဘာသာစကားပြောဆိုသည့် [[ဥရောပ]] နိုင်ငံများ၏ ခေတ်ပြိုင်မြေပုံ။
{{legend|#7cdc87|[[အနောက်ဆလဗ်]] နိုင်ငံများ}}
{{legend|#008000|[[အရှေ့ဆလဗ်]] နိုင်ငံများ}}
{{legend|#004040|[[တောင်ဆလဗ်]] နိုင်ငံများ}}]]
[[အလယ်ခေတ်စောပိုင်းမှ ဆလဗ်များ|ရှေးဦးဆလဗ်လူမျိုးများ]]သည် လူမျိုးစုများရွှေ့ပြောင်းအခြေချသည့်ခေတ် (Migration Period) နှင့် [[အလယ်ခေတ်စောပိုင်း]] (ခန့်မှန်းခြေ ခရစ်နှစ် ၅ ရာစုမှ ၁၀ ရာစုအထိ) အတွင်း နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၆ ရာစုနှင့် ၇ ရာစုအကြားတွင် ဥရောပအလယ်ပိုင်း၊ ဥရောပအရှေ့ပိုင်းနှင့် ဥရောပအရှေ့တောင်ပိုင်း ဒေသအများအပြားကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၇ ရာစုမှစ၍ ၎င်းတို့သည် တဖြည်းဖြည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Christianization of the Slavs</ref> ၁၂ ရာစု ရောက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် အလယ်ခေတ် ခရစ်ယာန်နိုင်ငံအများအပြား၏ အဓိကလူဦးရေ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည် - [[အရှေ့ဆလဗ်]]များသည် [[ကီးဗင်ရုစ်နိုင်ငံ]] (Kievan Rus') တွင်လည်းကောင်း၊ [[တောင်ဆလဗ်]]များသည် [[ပထမဘူဂေးရီးယားအင်ပါယာ]]၊ [[ဆားဘီးယားပဒေသရာဇ်နိုင်ငံ (အလယ်ခေတ်စောပိုင်း)]]၊ [[ခရိုအေးရှားနယ်စားမင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဘော့စနီးယားနယ်စားမင်းနိုင်ငံ]] တို့တွင်လည်းကောင်း၊ [[အနောက်ဆလဗ်]]များသည် နီထရာပဒေသရာဇ်နိုင်ငံ (Principality of Nitra)၊ [[မဟာမိုရေးဗီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဘိုဟီးမီးယားနယ်စားမင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပိုလန်ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၀၂၅–၁၃၈၅)]] တို့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး အခြေတည်ခဲ့ကြသည်။
၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းမှစ၍ [[ပန်-ဆလဗ်ဝါဒ]] (Pan-Slavism) လှုပ်ရှားမှုသည် ဆလဗ်လူမျိုးအားလုံး၏ ဘုံအမွေအနှစ်နှင့် ညီညွတ်ရေးကို အလေးပေးဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် [[ဘော်လ်ကန်ဒေသ]]တွင် အထူးသဖြင့် ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုအပေါ် [[ရုရှားအင်ပါယာ]]၏ သဘောထားမှာ ရှုပ်ထွေးပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် သတိကြီးစွာ ထားခဲ့သော်လည်း၊ ပန်-ဆလဗ်ဝါဒီ အများအပြားသည် ရုရှားကို အတိအလင်း ဆန့်ကျင်သူအဖြစ် ရှုမြင်မည့်အစား ၎င်းတို့အား ကူညီပံ့ပိုးပေးမည့်သူအဖြစ်သာ မျှော်လင့်အားကိုးခဲ့ကြသည်။
ဆလဗ်ဘာသာစကားများသည် [[အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများ]] မိသားစု၏ [[ဘောလ်တို-ဆလဗ်ဘာသာစကားများ|ဘောလ်တို-ဆလဗ် ဘာသာစကားခွဲ]]တွင် ပါဝင်သည်။ ယနေ့ခေတ် ဆလဗ်လူမျိုးများကို အုပ်စု ၃ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်:<ref name="Slav (people) - Britannica Online Encyclopedia" /><ref name="palgrave">{{cite book |last1=Kamusella |last2=Nomachi |last3=Gibson |first1=Tomasz |first2=Motoki |first3=Catherine |date=2016 |title= The Palgrave Handbook of Slavic Languages, Identities and Borders |location=London |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-137-34839-5}}</ref><ref name="CPotSN">{{cite web |url=https://www.academia.edu/32675557 |title=Cultural Proximity of the Slavic Nations |website=Academia |last=Serafin |first=Mikołaj |format=PDF |date=January 2015 |access-date=28 April 2017 |archive-date=22 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722200348/https://www.academia.edu/32675557/Cultural_Proximity_of_the_Slavic_Nations |url-status=dead }}</ref><ref name="belgrade">{{cite book |last1=Živković |last2=Crnčević |last3=Bulić |last4=Petrović |last5=Cvijanović |last6=Radovanović |first1=Tibor |first2=Dejan |first3=Dejan |first4=Vladeta |first5=Irena |first6=Bojana |date=2013 |title=The World of the Slavs: Studies of the East, West and South Slavs: Civitas, Oppidas, Villas and Archeological Evidence (7th to 11th Centuries AD) |location=Belgrade |publisher=Istorijski institut |isbn=978-86-7743-104-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Gasparov |first1=Boris |last2=Raevsky-Hughes |first2=Olga |title=Christianity and the Eastern Slavs, Volume I: Slavic Cultures in the Middle Ages |date=2018 |publisher=Univ of California Press |isbn=978-0-520-30247-1 |pages=120 & 124 |url=https://books.google.com/books?id=RbnADwAAQBAJ |language=en}}</ref>
* [[အနောက်ဆလဗ်]] (ချတ်လူမျိုးများ၊ ကာရှူးဘီးယန်းများ၊ မိုရေးဗီးယန်းများ၊ [[ပိုလန်လူမျိုးများ|ပိုလန်လူမျိုး]]၊ ဆီလေစီယန်းများ၊ ဆလိုဗက်များနှင့် ဆော့ဘ်လူမျိုးများ)၊
* [[အရှေ့ဆလဗ်]] ([[ဘီလာရုစ်လူမျိုးများ|ဘီလာရုစ်လူမျိုး]]၊ [[ရုရှားလူမျိုးများ|ရုရှားလူမျိုး]]၊ ရူဆင်းများနှင့် [[ယူကရိန်းလူမျိုးများ|ယူကရိန်းလူမျိုး]])၊
* [[တောင်ဆလဗ်]] (ဘော့စနီယက်များ၊ ဘူဂေးရီးယန်းများ၊ ခရိုအေးရှန်းများ၊ ဂိုရာနီလူမျိုးများ၊ [[မက်ဆီဒိုနီးယားလူမျိုးများ|မက်ဆီဒိုနီးယားလူမျိုး]]၊ မွန်တီနီဂရင်များ၊ ပိုမက်ခ်များ၊ ဆာ့ဘ်လူမျိုးများ၊ ဆလိုဗေးနီးယန်းများနှင့် တိုဘက်ရှ်လူမျိုးများ)။
ဆလဗ်လူမျိုးအများစုမှာ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ ဘော့စနီယက် (Bosniaks) ကဲ့သို့သော အချို့အုပ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[အစ္စလာမ်ဘာသာ|မွတ်စလင်များ]]အဖြစ် ခံယူကြသည်။ ယနေ့ခေတ် ဆလဗ်နိုင်ငံများနှင့် လူမျိုးစုများသည် မျိုးရိုးဗီဇအရရော ယဉ်ကျေးမှုအရပါ သိသိသာသာ ကွဲပြားစုံလင်ကြပြီး ၎င်းတို့အကြား ဆက်ဆံရေးသည် "လူမျိုးစုချင်း စာနာရိုင်းပင်းမှုမှသည် အပြန်အလှန် မုန်းတီးလိုစိတ်များ" အထိ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် — အုပ်စုတစ်ခုချင်းစီ၏ အတွင်း၌ပင် ထိုသို့ကွဲပြားမှုများ ရှိနိုင်ကြသည်။<ref name="Psychology Press">{{cite book |author1=Robert Bideleux |url=https://books.google.com/books?id=Vzw8CHYQobAC |title=A History of Eastern Europe: Crisis and Change |author2=Ian Jeffries |date=January 1998 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-16112-1 |page=325}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
== ကိုးကား ==
<references/>
[[Category:ဥရောပတိုက်]]
[[Category:လူမျိုး]]
fuko6fl0x82sv90koene75bvxnzqn82
ဆိုက်ဘေးရီးယား
0
16976
1035880
705705
2026-06-04T09:00:22Z
Chenzeyan29
141880
1035880
wikitext
text/x-wiki
'''ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသ''' ({{lang-ru|Сибирь}}) သို့မဟုတ် '''ရုရှားနိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသ''' သည် [[အာရှတိုက်]] မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]] (ယခင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ) ၏ အလွန်ကျယ်ဝန်းလှသော အရှေ့ဘက်ကုန်းမြေကြီး ဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက ဆိုက်ဗီးရီးယားသည် ရာသီဥတုအလွန်အေးစက်ခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမရှိဘဲ ရုရှားရာဇဝတ်ကောင်များကို နယ်နှင်ဒဏ်ပေးရာ "မဲဇာရပ်ပမာ" လူသူအရောက်အပေါက်နည်းသော ဒေသအဖြစ် လူသိများခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> သို့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးနောက်တွင် သဘာဝသယံဇာတ ကြွယ်ဝမှုနှင့်အတူ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ တရှိန်ထိုးတိုးတက်လာခဲ့ရာ ယခုအခါ ရုရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးစနစ်တွင် အလွန်အရေးပါသော စက်မှုဇုန်ဒေသကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia"/>
{{Infobox region
| name = ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသ
| native_name = Сибирь (Sibir)
| image = Ergaki, Taiga in Siberia, Dark coniferous forest, Sayan Mountains, Russia.jpg
| image_caption =
| country = {{RUS}}
| largest_city = [[နိုဗော်စီဗီယတ်စခမြို့|နိုဗော်စီဗီယတ်စခ]]
| area_total_sq_mi = 4887223
| population_total = 21981467
| population_as_of = ၁၉၃၉ သန်းခေါင်စာရင်း
| blank_name = အမြင့်ဆုံးတောင်
| blank_info = ကလျူချက်ဗစကာယာတောင် (၁၅,၆၆၆ ပေ)
| blank1_name = အကြီးဆုံးရေချိုအိုင်
| blank1_info = [[ဗိုက်ကာအိုင်]] (၁၂,၇၄၁ စတုရန်းမိုင်)
}}
== ပထဝီဝင်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်ပယ် ==
ဆိုက်ဗီးရီးယားသည် သီးခြားနိုင်ငံတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ရုရှားပြည်ထောင်စု (ရုရှဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ) ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်ရှိသော ယူရယ်တောင်တန်း အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသ ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia"/> အုပ်ချုပ်ရေးအရ ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသတွင် နယ်ပယ် ၁၇ ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည် -
* '''(က) နယ်ခွဲ (၁၀) ခု:''' ဆွာဒလော့စခ၊ ချီလျာဗျင့်စခ၊ အွမ့်စခ၊ နိုဗော်စီဗီယတ်စခ၊ အီယာကွတ်စခ၊ ချီတာ၊ တွမ့်စခ၊ ကူရဂန်၊ ကျူမင် နှင့် ကယ်မရိုဗို။
* '''(ခ) ဒေသခွဲ (၄) ခု:''' ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသခွဲ၊ ခဗာရပ်စခေဒေသခွဲ (ယဟူဒီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်ခွဲအပါအဝင်)၊ ကရက်စနိုယားစခ (ခကတ်စကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်ခွဲအပါအဝင်)၊ အယ်လတိုင်ဒေသခွဲ (အွိုင်ရတ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်အပါအဝင်)။
* '''(ဂ) နယ်ခွဲ (၃) ခု:''' တူးဗာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်ခွဲ၊ ယာကွတ်စခ နှင့် ဗူးရယတ်မွန်ဂို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ။
== နယ်မြေအကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေ ==
ဆိုက်ဗီးရီးယားဒေသ၏ အကျယ်အဝန်းသည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄,၈၈၇,၂၂၃ မိုင် ရှိပြီး၊ ၁၉၃၉ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေမှာ ၂၁,၉၈၁,၄၆၇ ယောက် ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia"/>
ဒေသအလိုက် ကွဲပြားခြားနားမှုများမှာ -
* '''မြောက်ပိုင်းဒေသ:''' အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိပြီး အစဉ်မပြတ် ရေခဲဖုံးလွှမ်းနေသော တန်ဒြာ (Tundra) ရေခဲပြင်ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် သားမွေးထုတ်လုပ်ငန်း အလွန်ကြီးကျယ်သည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်စာရင်းအရ မြေဧကပေါင်း ၇၉၀,၀၀၀ ခန့်ကို ကောက်ပဲသီးနှံစိုက်ပျိုးနိုင်အောင် ပြုပြင်နိုင်ခဲ့သည်။
* '''အနောက်ပိုင်းဒေသ:''' မြေနိမ့်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ကျောက်မီးသွေး၊ ဓာတ်သတ္တု၊ သစ်တောနှင့် ကောက်ပဲသီးနှံများ ထွက်ရှိသည်။
* '''အရှေ့ပိုင်းဒေသ:''' တောတောင်ထူထပ်ပြီး ဓာတ်သတ္တု၊ သံနှင့် သံမဏိများ ကြွယ်ဝသဖြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများ ထွန်းကားသည်။ ကမ်ချတ္တကာနယ်ရှိ ကလျူချက်ဗစကာယာတောင် (၁၅,၆၆၆ ပေ) သည် ဆိုက်ဗီးရီးယားတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။
=== မြစ်နှင့် အိုင်များ ===
အော့ဗ်မြစ်၊ ယိနျိဆယေယိမြစ်နှင့် လျိနာမြစ်တို့သည် မြောက်ဘက် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဝင်ကြပြီး၊ အာမူးဝါးမြစ်သည် အရှေ့ဘက် တာတာရေလက်ကြားသို့ စီးဝင်သည်။ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် စတုရန်းမိုင် ၁၂,၇၄၁ မိုင် ကျယ်ဝန်းသည့် [[ဗိုက်ကာအိုင်]] (Lake Baikal) တည်ရှိပြီး အာရှမြောက်ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံးသော ရေချိုအိုင်ကြီး ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia"/>
== ရာသီဥတု ==
ဆိုက်ဗီးရီးယားသည် ဆောင်းရာသီ အလွန်အမင်း ရှည်လျားသော ဒေသဖြစ်ပြီး မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းထက်ပင် ပိုမိုအေးခဲတတ်သည်။ အရှေ့ပိုင်းဒေသ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်မှာ ရေခဲပြင်များ တစ်ခါမျှ အရည်မပျော်ဘဲ အအေးဆုံးအချိန်တွင် အနှုတ် ၉၇.၆ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်ထိ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် သွေ့ခြောက်သော ရာသီဥတုဖြစ်၍ အအေးဒဏ် ခံသာသည်။ နွေဥတုတွင်မူ အပူချိန် ၅၀° မှ ၆၅° ဖာရင်ဟိုက်အထိ ရှိတတ်သည်။<ref name="encyclopedia"/>
== စီးပွားရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်း ==
မူလက ဂျုံစက်၊ သကြားစက်၊ သားရေလုပ်ငန်းများသာ ရှိခဲ့သော်လည်း ဆိုဗီယက်အစိုးရ၏ ငါးနှစ်စီမံကိန်းများ (ဥပမာ- ၁၉၅၆-၆၀ စီမံကိန်း) အရ အန်ကာရာမြစ်အနီးတွင် ရေအားလျှပ်စစ်ရုံများ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကျောက်မီးသွေးတွင်းများနှင့် သံ၊ သံမဏိလုပ်ငန်းများကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာ့ဒုတိယရွှေအများဆုံးထွက်ရာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ ရွှေအများစုမှာ ဆိုက်ဗီးရီးယားမှ ထွက်ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းသည်လည်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia"/>
== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ကမ္ဘာကျော် ကုန်စည်ကူးသန်းရာ လမ်းမကြီးဖြစ်သော ထရန်ဆိုက်ဗီးရီးယန်း မီးရထားလမ်း (Trans-Siberian Railway) သည် အရှေ့ဘက်အစွန် ဗလာဒီဗော့စတော့မြို့မှသည် [[မော်စကိုမြို့]]နှင့် [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့|လီနင်ဂရက်မြို့]]များအထိ ပေါက်ရောက်သည်။ ထို့ပြင် ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တရုတ်နှင့် မွန်ဂိုလီးယားကို ဆက်သွယ်သည့် ရထားလမ်းပြီးစီးခဲ့ရာ ပီကင်နှင့် မော်စကိုမြို့တို့သည် ရထားလမ်းဖြင့်ပါ ဆက်သွယ်မိသွားခဲ့သည်။ ဆိုက်ဗီးရီးယားနှင့် တာကီစတန်နယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော ရထားလမ်းမှာ ၉၀၆ မိုင် ရှည်လျားသည်။<ref name="encyclopedia"/>
== သမိုင်းကြောင်း ==
ရှေးဦးသမိုင်းတွင် မွန်ဂိုလူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုကြောင့် တိုင်းရင်းသားများသည် မြောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိကာ အိုးအိမ်ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၅၈၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနှင့် ကော့ဆက် (Cossack) လူမျိုးများက တာတာ (Tatar) လူမျိုးများကို အောင်နိုင်ပြီး "ဆယီဗျားရိ" ဟုခေါ်သောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရာမှ ရုရှားအင်ပိုင်ယာသည် အရှေ့ဘက်သို့ နယ်ချဲ့လာနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆ ရာစုတွင် အာမူးဝါးမြစ်ဝှမ်းသို့ ရုရှားဩဇာ ရောက်လာသော်လည်း မန်ချူးဘုရင်များက တွန်းလှန်ခဲ့သဖြင့် ၁၆၈၉ ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားစာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့ရသည်။<ref name="encyclopedia"/>
၁၈၅၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၆၀ ပြည့်နှစ် စာချုပ်များအရ တရုတ်တို့က ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသကို ပေးအပ်ခဲ့ရသဖြင့် ဗလာဒီဗော့စတော့အထိ ရုရှားပိုင်နက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၇၁၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ပီတာသဂရိတ်ဘုရင် (Peter the Great) က ဆိုက်ဗီးရီးယားကို အကျဉ်းသားများ နယ်နှင်ဒဏ်ခတ်ရာ တစ်ကျွန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေတွင်းနှင့် သတ္တုတွင်းများကို အကြောင်းပြု၍ ရုရှားတောင်သူလယ်သမားများ ကိုယ်တိုင် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသဖြင့် လူနေစည်ကားသော နယ်သစ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။<ref name="encyclopedia"/>
== ကိုးကား ==
<references />
[[Category:ရုရှားနိုင်ငံ]]
[[Category:ပထဝီဝင်]]
rl2fnqzq3vs1fap1qbs2gjyy9k6r1hy
ချင်းကုန်းရွာ၊ သက္ကယ်တန်း
0
39602
1035758
1019920
2026-06-03T14:05:45Z
Setpo
139793
1035758
wikitext
text/x-wiki
'''ချင်းကုန်းရွာ'''
{{Infobox settlement
|official_name = ချင်းကုန်း
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ချင်းကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ဟင်္သာတခရိုင်<ref> </ref>]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[အင်္ဂပူမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 =သက္ကယ်တန်း<ref>GAD, Feb 2011</ref>
|latNS = N
|latd = 17.80700
|longEW = E
|longd = 95.43600
|P-code = 162505
}}
'''
==ပထဝီဝင်==
'''
[[ဟင်္သာတ]]မြို့မှ ၁၆မိုင်အကွာတွင်ရှိသည်။[[အင်္ဂပူ]]မြို့နယ် တွင်ပါဝင်သော်လည်း ဟင်္သာတမြို့ပို၍နီးသည်။ မိုးရာသီတွင် ရေကြောင်းသွာလောရေးကိုသာ အဓိကအသုံးပြုရသည်။နှစ်စဉ်ရေလွှမ်းမိုးခံရသော ဒေသဖြစ်သည်။ယခုအခါ
ဟင်္သာတမြို့နယ်မှ ရွာများနှင့်ကျေးရွာချင်းဆက်ကုန်ဂရစ်လမ်းများတည်ဆောက်ထားသဖြင့် ဆိုင်ကယ်များ အချိန်မရွေးသွားလာနိုင်သည်။
ရပ်ကွက် များမှာ
* ချင်းကုန်းပိုင်း
* ရေသူကြီးကုန်း
* ရွှေပေါ်မြ
* ရွာသစ်ပိုင်း
* အောင်ချမ်းသာ
* ကွက်သစ်
* ရွာဟောင်းကုန်း
* အေးချမ်းကုန်း
* သကြားကျွန်း
'''ရေဆင်း'''
ချင်းကုန်းရွာသည် မြစ်ကမ်းပါးအောက် နိမ့်နေသည်။ ထိုကြောင့် မိုးရာသီအခါ ရေအိုင်ခြင်း၊ ရေဝပ်ခြင်းများ ရှိတတ်သည်။ မြစ်ဆိပ်ကမ်းပါးတလျှောက် ဧရာဝတီမြစ်ရေ လွှမ်းမိုးမူ ခံစားရသည်။ မြေအမျိုးအစားမှာ နုန်းတင်မြေနု ဖြစ်သည်။
'''ရာသီဥတု'''
ပူအိုက်စိုစွတ်သောရာသီဥတု ရှီပြီ၊ အမြင့်ဆုံးအပူချိန် 41ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် နှင့် အနိမ့်ဆုံး အပူချိနိမှာ 13 ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ဖြစ်ပါသည်။
'''ပညာရေး'''
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (ချင်းကုန်း)
အခြေခံပညာမူလတန်း (ကွက်သစ်)
'''ကျန်းမာရေး'''
ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ (ချင်းကုန်း)
'''လျှပ်စစ်မီး'''
အိမ်တိုင်းလိုလိုတွင် ကိုယ်ပိုင်ဆိုလာမီးများတပ်ဆင်ထားကြသည်။
လူထုဗဟိုပြုစီမံကိန်းဖြင့်ကျေးရွာ၏လမ်းအချို့တွင် ဆိုလာမီးတိုင်များရှိသည်။
'''လူမျိုး'''
ဗမာလူမျိုးအများဆုံးဖြစ်ပြီး ဒုတိယအများဆုံးမှာ ကရင်လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။
'''ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု'''
ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည်။
သုခကာရီကျောင်းတိုက်
ဓမ္မရတနာကျောင်းတိုက်
'''
==စီးပွားရေး==
'''
ကိုင်းကျွန်းစိုက်ပျိုးရေးကိုသာ အဓိကထားလုပ်ကိုင်ကြသည်။ငရုတ်၊ပဲမျိုးစုံ၊ခရမ်းချဉ်သီး၊ပြောင်း၊ဆေးရွက်ကြီးတိုကိုအဓိကစိုက်ပျိုးကြသည်။
အချို့အိမ်များတွင် ကြက်၊ဘဲ၊ဆိတ်၊နွား တစ်ပိုင်နိုင်မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများရှိသည်။
ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်ပေါ်ဒေသဖြစ်၍မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်ပေါများသောကြောင့်ငါဖမ်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။
'''
==သမိုင်း==
'''
ပါစပ်ရာဇဝင်များအရ မူလက ချင်းလူမျိုးများအစပြုနေထိုင်ရာ ကုန်း(နေရာ) ဖြစ်သောကြောင့် ချင်းကုန်း ဟု
ဆိုကြသည်။
'''ကိုးကား'''
<ref> https://myanmargeographicalsociety.org/ingapu-township/ </ref>
==ကိုးကား==
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]]
[[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]]
[[Category:BotUpload]]
9kfecq8a2m9r91plfnhltza1u1c76pp
သိုင်းပြောင်းပြန်
0
46858
1035869
722657
2026-06-04T08:40:51Z
~2026-32934-30
143736
/* သမိုင်း */
1035869
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
သိုင်းပြောင်းပြန်သည် မြန်မာ့သိုင်းအမျိုးအစားများတွင်ထင်ရှားသည့် သိုင်းပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သိုင်းပညာအများစု၏ အယူအဆများနှင့် မတူကွဲပြားသည့်အတွက် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ် ကြသည်။
မျက်နှာမူရာ အရပ်သို့ ပြန်ရောက်ရမှသာ သိုင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်ပေသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ရှမ်းစော်ဘွား၏ သက်တော်စောင့်ဆရာချယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး အဘိုးဦးမောင်လေးမှ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
==သမိုင်း==
သိုင်း ပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာ အပိုင်း (၁)
သိုင်း ပြောင်းပြန်(သို့)ခူးကာချန့် ကို ရှမ်း စော်ဘွားတစ်ဦး၏ သက် တော် စောင့်ဖြစ်သူဆရာချယ်မှ အဘိုးဦး မောင် လေးထံ သင် ပေးရာမှစ၍ မြေပြန့် ဒေသတွင် က မ္ဘောဇအနွယ် သိုင်းပညာစဥ်တခုစတင်ထွန်းကားလာခြင်းဖြစ်သည်။အဘိုးဦး မောင် လေး နောက်ပိုင်းအဖြစ်အပျက်များ၊သိုင်း ပြောင်းပြန်ပညာ၏ ပြန့်ပွားလာမှုများကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာ စနစ်တကျရှိ သော ကြောင့် သော်လည်း ကောင်း၊နှစ်ကာလအားဖြင့်မကြာမြင့် သေး သော ကြောင့်လည်း ကောင်း လူတိုင်းသိကြ၊လက်လှမ်းမှီကြသည်။သို့ သော် သိုင်း ပြောင်းပြန်၏ လက်ဦးဆရာဖြစ် သော ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းမှာမူ တိမ်မြုပ် နေ ပေသည်။ဆရာချယ်သည် ရှမ်းပြည်မှ မြေပြန့်သို့ဆင်းလာသည်၊အဘိုးဦး မောင် လေးအပါအ၀င် တပည့်သုံးဦးအား သုံးနှစ်သုံးမိုး ပညာသင် ပေး၍ ရှမ်းပြည်ပြန်တက်သွားသည်။ နောက်ပိုင်း ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကိုမကြားသိရ တော့။ဆရာချယ်အကြောင်းသိရသလောက်မှာ ဒီလောက်မျှသာဖြစ်၏။ သိုင်း ပြောင်းပြန် ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးတ ယောက်အ ကြောင်းမှာ ဤမျှ လောက်နဲ့ လမ်းဆုံးသွားရသည်ကို မချင့်မရဲဖြစ်မိသည်။သိုင်း ပြောင်းပြန်ကိုစိတ်၀င်စား သော သင်တန်းသားတစ်ဦးအ နေဖြင့် ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကို သု သေတနလုပ်ရန်၀တ္တရားရှိသည်ဟုလည်း မှတ်ယူမိသည်။ထိုအ ကြောင်းကိုလည်း ဆရာဖြစ်သူ ဆရာချစ်ကို ပြောပြအကူအညီ တောင်းမိသည်။ဆရာကလည်း အား ပေးပါသည်၊သူလည်းကူညီမည်ဟုဆိုသည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကို လိုက်လံရှာ ဖွေဖတ်ရှုစုံစမ်း တော့သည်။ ဆရာချယ်သည် ရှမ်းပြည်မှ စော်ဘွားတ ပါးပါး၏ သက် တော် စောင့် ဟုတ်မှန်သည် ဆိုပါလျှင် မည်သည့် စော်ဘွား၏သက် တော် စောင့်ဖြစ်မည်နည်း ဆိုသည့်အဆင့်က အရင်စရသည်။ပထမဆုံးလုပ်ရသည့်အလုပ်မှာ အဘိုးဦး မောင် လေး သိုင်း ပြောင်းပြန်ပညာ စသင်ယူသည့် နှစ်အပိုင်းအခြား၀န်းကျင်(1911-1914/မြန်မာသက္ကရာဇ်၁၂၇၃-၁၂၇၆)နဲ့ခေတ်ပြိုင် ရှမ်း စော်ဘွားများအ ကြောင်း လိုက်လံ လေ့လာဖတ်ရှုရခြင်းဖြစ်သည်။အ သေအချာဖတ်ကြည့်မှသိရသည်။ ရှမ်း စော်ဘွား တွေဟူသည်မှာလည်း များ လေစွ။မိုး ကောင်း၊မိုးညှင်း၊မိုးမိတ်၊ကျိုင်းတုံ၊သီ ပေါ၊ ညောင် ရွှေ၊မိုင်းပွန်၊မိုင်းရယ် စော်ဘွား တွေမှအများချည်း။ ကောက်ရိုးပုံထဲ အပ် ပျောက်ရှာရသလိုပင်။ကြာ တော့လဲ တွေ့သမျှစော်ဘွား တွေအ ကြောင်း လိုက်မဖတ်နိုင် တော့။စံတခုထားလိုက်သည်။ ၎င်းမှာ ဆရာချယ်အမှုထမ်းမည့် စော်ဘွားသည် ဆရာချယ်နဲ့ အတတ်ပညာအားဖြင့် သော်လည်း ကောင်း၊အမူအကျင့် characterအားဖြင့် သော်လည်း ကောင်း တနည်းနည်းထပ်တူညီရမည်ဆို သောစံဖြစ်သည်။ထို သောအခါမှ ရှာရမည့် radarအနည်းငယ်ကျုံ့သွားသည်။ထို ခေတ်ထိုအခါ အင်္ဂလိပ်လက် အောက်အမှုထမ်း၊ရာထူးစည်းစိမ်ယစ်မူး နေ သော စော်ဘွားအ တော်များများကို exclusion criteriaဖြင့် ဖယ်လိုက်နိုင်သည်။လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ပြည့်၀ သော စော်ဘွားများကိုဦးစား ပေးရှာ ဖွေလိုက်သည်။ ရှာ ဖွေ လေ၊ တွေ့ရှိ လေ ဟုပင်ဆိုရ လေမလား။ ရက်အတန်ကြာရှာပြီး နောက် တွေ့ပါပြီ။သိန္နီ စော်ဘွား။သိန္နီ စော်ဘွားကလည်း မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား နှင့် တောင်သိန္နီ စော်ဘွား(မိုင်းရယ် စော်ဘွား)ဟူ၍ နှစ်ပါးရှိပြန်သည်။စစ်စစ် ပေါက် ပေါက် ဖတ်ရှုကြည့်လိုက် တော့ တောင်သိန္နီ စော်ဘွားက မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား လောက် ဓါးမထက်၊လက်ရုံးရည် မ ကောင်း ဟု မှတ်ချက်ချရသည်။ နောက်ဆုံးဆန်ကာတင်အ နေဖြင့် ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော စော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီ စော်ဘွားသာ အဖြစ်နိုင်ဆုံးကျန်ရစ်ခဲ့ ပေသည်။ ၎င်း မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား၏အမည်မှာ ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းဟု အမည်ရသည်။ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားဖြစ်လာပုံမှာလည်း ပန်းခင်းလမ်း တော့မဟုတ်ပေ။၎င်းမှာ စော်ဘွားမျိုးရိုးအစစ်မဟုတ် ပေ။ စော်ဘွားများအချင်းချင်း နယ် မြေလုသည့်တိုက်ပွဲများကြားတွင် လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ထူးကဲ ကောင်းမွန်မှု ကြောင့် နေရာရလာကာ နောက်ဆုံးသိန္နီ စော်ဘွားအဆင့်ထိ တက်လှမ်းလာနိုင်ခြင်းဖြစ် ပေသည်။မလိုသူတို့ကမူ သူပုန်က နေ စော်ဘွားဖြစ်လာသူဟူ၍ ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့ ရေးသားကြသည်။သို့ သော် မထင်မရှား ဘဝမှ စော်ဘွားအဖြစ်ထိ ရောက်ခဲ့သည့်အဖြစ်တွင် ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည်တို့ကိုလည်း ကောင်း သူ့ နောက်လိုက် နောက်ပါများ၏ အစွမ်းအစတို့ကိုလည်း ကောင်း ချန်ထား၍ ရမည်မထင်ပါ။ဤသည်ကား ဆရာချယ် အမှုထမ်းခဲ့သူ(ဖြစ်နိုင်သူ) စော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းအ ကြောင်း အလျဥ်းသင့်၍ အကျဥ်းမျှ ဖော်ပြခြင်းဖြစ် ပေသည်။
ပထမအဆင့်အ နေဖြင့် ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော အဖြစ်နိုင်ဆုံးစော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီစော်ဘွားဖြစ်နိုင်သည်ဟု အကြမ်းဖျင်း ကောက်ချက်ချလိုက်သည်။ ဤသို့ ကောက်ချက်ချနေရင်း ကျွန်ုပ်၏ အယူအဆကို အ ထောက်အပံ့ ပေးနိုင် သော အချက် လေးတခုကို facebook ပေါ်မှာ တွေ့လိုက်ရသည်။၎င်းမှာ ဒေါက်တာ စိုင်းစံအိုက် ပြုစု၍ ၁၉၈၂ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဥ် ကျေးမှု ဟော ပြောပွဲ၌ ဖတ်ကြားခဲ့ သော သျှမ်းရိုးရာသိုင်းပညာအ ကြောင်းစာတမ်းမှ ကောက်နှုတ်ချက် လေးဖြစ်သည်။၎င်းမှာ ဆရာချယ်သည် ၁၂၇၇ခုနှစ်တွင်(ဤခုနှစ်မှာ အဘိုးသိုင်းပညာသင်သော အသက်အရွယ်နှင့်ချိန်ဆလျှင် မှားနေပါသည်)သိန္နီမြို့မှ ဟံသာဝတီခရိုင်၊တွံ တေးမြို့၊ ဇောတိကုန်းရွာသို့ ရောက်လာသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ စာ ကြောင်းကတိုတို လေး ဆို သော်လည်း ကျွန်ုပ်အဖို့မှာမူ ဝမ်းသာမဆုံး တော့ ပေ။အဘယ့် ကြောင့်ဆို သော် အထက်က ရှာ ဖွေ ကောက်ချက်ဆွဲခဲ့သမျှကို ၎င်းစာ ကြောင်းတို လေးက အတိုင်းအတာတခုထိ ထောက်ခံ ပေးလိုက်သလိုဖြစ် သော ကြောင့်ပင်တည်း။ ထိုသို့ဆိုလျှင် (၁) ဆရာချယ်သည် ရှမ်း စော်ဘွားတဦး၏ သက် တော် စောင့်ဖြစ်သည်။ (၂) ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော စော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းဖြစ်သည်။ဖြစ်နိုင် ချေအ တော်များပါသည်။ (၃) နံပါတ်၂ ကောက်ချက်မှန်မမှန်ဆိုသည်ကို ဆရာချယ်၏ မျိုးဆက်များ သိန္နီမြို့တွင် ကျန်ရှိသည်၊မကျန်ရှိသည် ဆိုသည်နဲ့ တိုတ်ဆိုင်စစ် ဆေးဖို့ လိုအပ်လာပါသည်။ဤအချက်မှာ အ ရေးလည်းကြီးသလို၊အ တော်လည်းခက်ခဲပါလိမ့်မည်။ အဘယ့် ကြောင့်ဆို သော် ဆရာချယ်မျိုး စေ့ချ ပေးခဲ့ သော သိုင်း ပြောင်းပြန်သည်ပင်လျှင် နှစ်၁၀၀ပြည့် မြောက်ကာ မျိုးဆက်အားဖြင့်လည်း တတိယမျိုးဆက်၊စတုတ္ထမျိုးဆက်များသို့တိုင် အောင်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ဆရာချယ်၏အဆက်အနွယ်တို့ကို လိုက်လံရှာ ဖွေရန််မှာ အနည်းငယ်အလှမ်း ဝေး နေ ပေပြီ။သို့ သော် တဦးအားဖြင့်ယူ သော်မရ၊အများအားဖြင့်ယူ သော်ရ၏ ဆိုသည့်အတိုင်း သိုင်း ပြောင်းပြန်ဟူ သော အမည်နာမ အောက်ရှိ ညီအကို၊မိသားစုဝင်များအားလုံး တတ်နိုင်သည့်ဖက်က ကြိုးစားကြလျှင်မူ သိုင်း ပြောင်းပြန်၏ မြစ်ဖျားခံရာ အစကို တွေ့နိုင်ပါသည် ဟု ယုံကြည်ရင်း ဤ ဆောင်းပါးကို အဆုံးသတ်လိုက်ပါသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာ အပိုင်း၂ ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏ ကိုယ်ရံတော်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပထမပိုင်းတွင် အကျဉ်းမျှတင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။နောက်တပိုင်းမှာမူကား ပထမပိုင်းတွင်ဆွဲခဲ့သောကောက်ချက်မှန်မမှန် လက်တွေ့လေ့လာကြည့်ရမည့်တာ၀န်ဖြစ်သည်။ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏ ကိုယ်ရံတော်ဆိုပါလျှင် ၎င်းကိုယ်ရံတော်၏နာမည်ကို nominateလုပ်ပေးရန်လိုသည်။သည့်အပြင် ထိုကိုယ်ရံတော်သည် ဆရာချယ်ဖြစ်နိုင်မဖြစ်နိုင်ဆိုသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိမှီထားသော အချက်အလက်များနှင့် သမိုင်းဖြစ်ရပ်များကို တိုက်ဆိုင်စိစစ်ရန်လည်းလိုသေး၏။ (အထူး၀န်ခံလိုသည်မှာ ယခုရေးထားသမျှအကြောင်းအရာတို့သည် ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏သက်တော်စောင့်ဖြစ်သည်ဟု အတင်းကာရော ကျားကျားမီးယပ် ဆွဲယူရေးသားခြင်းမျိုးမဟုတ်ပါ။Realistic factsများကိုသာ ကောက်ချက်ချရေးသားခြင်းဖြစ်ပါသည်။မကျေလည်သည့်အချက်များပါခဲ့ပါလျှင်၊သဘောမတူသည့်အချက်များရှိခဲ့ပါလျှင်လည်း ကြိုတင် တောင်းပန်ပါသည်ခင်ဗျာ။တတ်စွမ်းနိုင်သူတို့လည်း ထပ်မံလေ့လာစေလိုပါသည်။) အောက်တွင် ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် အချက်အလက်တို့မှာ သိန္နီဆိုင်ရာမှတ်တမ်းများ၊ဆရာစိုင်း၀င်းခိုင်( သိန္နီလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း/စာရေးဆရာ/သိန္နီအကြောင်းနှံ့နှံ့စပ်စပ်ကျွမ်း၀င်သူ)နှင့်အမေးအဖြေများအပေါ် အခြေခံ၍ ဆရာချယ်၏ ရုပ်လုံးကို တတ်အားသမျှ ပုံဖော်ကြည့်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားခဲ့သည့်အတိုင်း သိန္နီစော်ဘွားကြီး ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းမှာ စော်ဘွားမဖြစ်မီတည်းက လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည်နှင့် အထူးပြည့်စုံကာ ဦးလေးဖြစ်သူတုန်ဟုန်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း၊မုတ်ဟိုင်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း(ဗိုလ်ကြီးအဆင့်)၊ပန်ယန်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း(တပ်ရင်းမှုးအဆင့်) အမှုထမ်းနေခဲ့သည် ။၎င်း၏အရည်အချင်းအား သဘောကျနှစ်သက်၍ သိန္နီစော်ဘွား ခွန်ဆန်ဟိုက်က AD1873ခန့်တွင်( ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း အသက်၂၂နှစ်အရွယ်ခန့်)သူ၏လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းရန်ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။ထိုအခါ ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းနှင့်အတူ သွေးသောက်၁၂ယောက်သည် ခွန်ဆန်ဟိုက်ထံတွင် အမှုထမ်းရန်ရောက်ရှိလာကြသည်။၎င်း သွေးသောက်၁၂ယောက်မှာလည်း တိုက်ပွဲတိုင်းလိုလို အောင်မြင်ကြသည်။လက်ရုံးစွမ်းရည်၊နှလုံးရည်ထက်မြက်ကြသည်။အထူးပြောရန်မှာ ထိုသွေးသောက်၁၂ယောက်ထဲတွင်ထိပ်ဆုံးကပါ၀င်ပြီး နောက်ပိုင်းခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားဖြစ်လာသည့်အခါ၌ ကိုယ်ရံတော်၊သက်တော်စောင့်အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ ခွန်ဆန်ထွမ်း(ခ)စဝ်ဟိန်းဖိတ် ဖြစ်သည်။ခွန်ဆန်ထွမ်းသည် ရဲစွမ်းသတ္တိပြည့်၀ပြီး အင်းအိုင်နက္ခတ်ဗေဒင်အရာတို့၌ အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ စော်ဘွားလောင်း ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ တိုက်ပွဲအောင်မြင်မှုတိုင်း၌ ခွန်ဆန်ထွမ်း၏ အစွမ်းသည် အခရာကျ၏။သူပါလျှင် အမြဲအောင်မြင်သည်ဆို၏။(သွေးသောက်ခွန်ဆန်ထွမ်း ဦးဆောင်ပြီးတိုက်ပေးသမျှ အောင်ပွဲအသီးအပွင့်အားလုံး ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းက အရန်သင့်ခူးခပ်စားရသည်ဟုပင်ဆိုကြသည်)။ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားအရာကိုရသည်မှာ ခွန်ဆန်ထွမ်း၏ ပုခုံးထမ်းတင်ပေး မှု ကြောင့်အများကြီးပါသည် ဟုဆိုရမည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ ခွန်ဆန်ထွမ်းအား သေနာပတိချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ခွန်ဆန်ထွမ်းသည်လည်း စော်ဘွားကြီးအားသေမတူရှင်မကွာ သစ္စာထား၍ အပါးတော်အမြဲခစားပြီး စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။သိန္နီနယ်အေးချမ်း သာယာလာသောအချိန်တွင် ခွန်ဆန်ထွမ်းအား အမတ်ချုပ်အရာပေးပြီး သူ၏နှမတော်နန်းမန်နှင့်လက်ဆက်ပေးခဲ့၏။အုပ်ချုပ်ရေး၊စီမံရေးအာဏာတို့ကိုလည်း #အာဏာကုန်လွှဲအပ်ထား၏။ စော်ဘွား၏ သားတော်၊ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ကိုလည်း တတ်သင့်တတ်အပ်သော အဌာရဿပညာများကို အမတ်ကြီးကပင် တာ၀န်ယူသင်ကြားပေးရသည်။ အမတ်ကြီးမှာ ဓါးထက်လွန်းသောကြောင့် မလိုမုန်းထားသူတို့က စော်ဘွားနန်းရိုက်နန်းရာကို လုမည့်ပုံဟန် စကားတင်းဆိုခံရ၏။ ထိုသို့ နောက်ကွယ်မှအတင်းအဖျင်းများကြောင့် အမတ်ကြီး ခွန်ဆန်ထွမ်းမှာ နှလုံးမသာမယာဖြစ်ခဲ့ရ၏။ ဤမျှလောက်ရေးမိလျှင် ဆရာချယ်အဖြစ်နိုင်ဆုံးသူကို ခန့်မှန်းမိကြပေလိမ့်မည်။မှန်ပါသည်။ဆရာချယ်အဖြစ်နိုင်ဆုံးမှာ သိန္နီစော်ဘွားကြီး၏ ကိုယ်ရံတော် ခွန်ဆန်ထွမ်း(ခ)စဝ်ဟိန်းဖိတ် ပင်ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် စော်ဘွားများအကြောင်းကိုသာ အဓိကထား၍ ရေးကြသောကြောင့် အမတ်ကြီးခွန်ဆန်ထွမ်း၏ အကြောင်းမှာ တိတိကျကျမပါသည့်ကြားကပင် ၎င်း၏ အရည်အသွေးများမှာ တလက်လက်တောက်ပနေပေသည်။ အမတ်ကြီး ခွန်ဆန်ထွမ်းမှာ ဆရာချယ်ဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ပြန်လည်ချိန်ထိုးကြည့်သည့်အခါ (၁)စော်ဘွား၏ အားအထားရဆုံး သက်တော်စောင့် ဖြစ်ခြင်း (ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၂၄) (၂)ဆရာချယ်ကဲ့သို့ပင် အင်းအိုင်၊နက္ခတ်၊သိုင်းပညာတို့၌ တပါးသူမယှဉ်နိုင်လောက်အောင်တဖက်ကမ်းတတ်ခြင်း(ဆရာဦး၀င်းမြင့် ဖေ့ဘုတ် စာမျက်နှာ ဆရာချယ်အကြောင်း အပိုင်း၁၇/၁၈/၁၉)
(၃)အဘိုးဦးမောင်လေးတို့ သိုင်းစသင်ရာ၌ ပွဲချခါနီး၌ ဆရာချယ်ရွတ်သော ခွန်(န်)ဆွန်၊ခွန်(န်)ဆံ၊ကျန်စစ်သား၊ငထွေရူးအစချီသော အမိန့်ပြန်တမ်းတွင်ပါသည့် ခွန်ဆွန်၊ခွန်ဆံတို့မှာ သိန္နီမြို့စောင့်နတ်၁၂ပါးတွင်အပါအ၀င်ဖြစ်ခြင်း(သိန္နီဆိုင်ရာ သမိုင်းအကျဉ်း နှာ၅၀-၅၁)(ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၇၁) (၄)သိန္နီနယ် မအေးချမ်းစဉ်က တိုက်ပွဲများကြား ပျော်မွေ့ခဲ့သော်လည်း၊အေးချမ်းသောအခါ စကားတင်းဆိုမှုများကြား ငြီးငွေ့ကာ မြေပြန့်သို့ စိတ်ပြေလက်ပျောက် ဆင်းလာရန် အကြောင်းတရားများရှိခြင်း(ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ ၉၀/၉၁) (၅)အမှန်တကယ်လည်း ၁၉၁၁၊၁၂၇၄ခုနှစ် ပတ်ချာလည်တွင် မဟာမြတ်မုနိဘုရား တည်ဆောက်မှုပုံစံလေ့လာရန်တာ၀န်တရပ်ဖြင့် မန္တလေး(မြေပြန့်)သို့ ဆင်းလာကြောင်း မှတ်တမ်းရှိခြင်း (သိန္နီဆိုင်ရာသမိုင်းအကျဉ်း စာမျက်နှာ ၁၂၀/၁၂၁) (၆)ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းလွန်သော် သိန္နီနယ်အား တာ၀န်ယူ အုပ်ချုပ်ပေးနိုင်ခြင်း(စော်ဘွားလူများ လိုက်လံ ရှာဖွေခေါ်ဆောင်ပြီးနောက် ဆရာချယ်ပြန်သွားပုံ ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၉၃) စသည့်အချက်ပေါင်းများစွာ၊တိုက်ဆိုင်မှုများစွာကြောင့် ဆရာချယ်နှင့် ကိုယ်ရံတော်ခွန်ဆန်ထွမ်းသည် တယောက်တည်းဖြစ်သည်ဟုဆိုရမည်။ ၎င်းအပြင် ဆရာချယ်(ရှမ်းအသံထွက်-ဆရာခယ်)ဆိုသည်မှာ မြန်မာလို သိုင်းဆရာကြီး၊သိုင်းတဖက်ကမ်းခတ်တတ်သောဆရာကြီး ဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အမည်၀ှက်ပေးခြင်းဖြစ်ဟန်တူသည် ဟု ဆရာစိုင်း၀င်းခိုင်က မှတ်ချက်ပြုသည်။ ဖော်ပြခဲ့သမျှအချက်အလက်တို့ကိုပြန်ချုပ်ရသော် ဆရာချယ်သည် သိန္နီနယ်မငြိမ်းချမ်းခင်က စော်ဘွားနဲ့အတူ တိုက်ပွဲ၀င်ခဲ့သည်(၁၂၃၅-၁၂၆၄ /AD1873-1902)။ နယ်မြေ ငြိမ်းချမ်းလာသော် ကမ္ဘောဇနန်းတွင်းတွင်ငြီးငွေ့၍ မြေပြန့်သို့ လျှို့ဝှက်စွာဆင်းလာသည်။အဘိုးဦးမောင်လေးတို့အား ပညာအမွေပေးခဲ့သည်။ (၁၂၇၃-၁၂၇၆/1911-1914) ၃နှစ်ခန့်အကြာတွင် စော်ဘွားထံမှ အထောက်တော်များက ဆရာချယ်အား ရှာဖွေတွေ့ရှိကာ သိန္နီသို့ ပြန်သွားသည်(၁၂၇၆/1914)။ စော်ဘွားလွန်သော် သိန္နီအား တာ၀န်ယူအုပ်ချုပ်ပေးသည်။(၁၂၇၇-၁၂၈၄/1915-1922) ၁၂၉၃ 1931တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့ သိုင်းပြောင်းပြန်ပညာရပ်၏ ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးဆရာချယ်သည် မြောက်သိန္နီစော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ သက်တော်စောင့် အမတ်ကြီးစဝ်ဟိန်းဖိတ်(ခ)ခွန်ဆန်ထွမ်း ပင်ဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိရသမျှအချက်အလက်တို့ပေါ်အခြေခံ၍အဖြေထုတ်ရင်း ဆောင်းပါးကိုအဆုံးသတ်ပါမည်။ကျွန်ုပ်လေ့လာထားချက်တို့မှာ အားနည်းမှုများစွာရှိနိုင်ပါသည်။သို့သော် မြှုပ်ကွက်ဖြစ်နေသော ဆရာကြီး ဆရာချယ်အကြောင်းအနည်းငယ်မျှသိရလျှင် အားလုံးအတွက် အကျိုးများပြီဆိုသောစိတ်ဖြင့် အစွမ်းရှိသလောက် ကြိုးစားအားထုတ်ထားပါသည်။သိုင်းပြောင်းပြန်မိသားစု၀င်များအားလုံးအားလည်း အလျှင်းသင့်ခဲ့ပါက ဆရာချယ်အကြောင်းကို ဝိုင်း၀န်းကြိုးပမ်းစုံစမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း တိုက်တွန်းလိုက်ရပါသည်။ #Author- Ye Lin Tun(Supervised by Sayar Chit Nyi Nyi) ကိုးကား (၁) ပြောင်းပြန် မောင် လေး-ပွင့်လန်း(သတ္တုတွင်း) (၂)သိန္နီဆိုင်ရာသမိုင်းအကျဉ်း-စိုင်း၀င်းခိုင် (၃)သိန္နီဟော်နန်းမှ ကျောက်စာများ (၄)ဆရာဦး၀င်းမြင့် Facebook account မှ ဆရာချယ်အကြောင်း(အပိုင်း၁၇/၁၈/၁၉) (၅)Great lords of the sky:Burma's Shan Aristocracy by Sao Sanda Simms
သိုင်းပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာအပိုင်း(၁)link <nowiki>https://www.facebook.com/100057312285554/posts/799212025332533/</nowiki>
Facebook : တို့ရိုးရာ သိုင်းပြောင်းပြန်
Tik Tok : တို့ရိုးရာ သိုင်းပြောင်းပြန်
Contact : 09760555789
[[Category:ကိုယ်ခံပညာ]]
sahjxvznhkjne139x91zbxm337vq4j8
1035872
1035869
2026-06-04T08:48:47Z
~2026-32934-30
143736
ပိုမိုတိကျသည့် အချက်အလက်များကို အခြေခံသည့် သုတေသနတွေ့ရှိချက်များအတိုင်း ပြန်လည် ပြင်ဆင် တည်းဖြတ်ထားပါသည်။ မူလတင်ပြချက်များမှာ သိုင်းပြောင်းပြန်ပညာရပ်ကို ထဲထဲဝင်ဝင် နားမလည်သူက တင်ပြထားခြင်းသပ်သပ်သာ ဖြစ်ပေသည်။
1035872
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
သိုင်းပြောင်းပြန်သည် မြန်မာ့သိုင်းအမျိုးအစားများတွင်ထင်ရှားသည့် သိုင်းပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သိုင်းပညာအများစု၏ အယူအဆများနှင့် မတူကွဲပြားသည့်အတွက် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ် ကြသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို သိန္ဓီစော်ဘွား၏ ညာလက်ရုံး သက်တော်စောင့် ရှမ်းဆရာကြီး ဆရာချယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး အဘိုးဦးမောင်လေးမှ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
==သမိုင်း==
သိုင်း ပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာ အပိုင်း (၁)
သိုင်း ပြောင်းပြန်(သို့)ခူးကာချန့် ကို ရှမ်း စော်ဘွားတစ်ဦး၏ သက် တော် စောင့်ဖြစ်သူဆရာချယ်မှ အဘိုးဦး မောင် လေးထံ သင် ပေးရာမှစ၍ မြေပြန့် ဒေသတွင် က မ္ဘောဇအနွယ် သိုင်းပညာစဥ်တခုစတင်ထွန်းကားလာခြင်းဖြစ်သည်။အဘိုးဦး မောင် လေး နောက်ပိုင်းအဖြစ်အပျက်များ၊သိုင်း ပြောင်းပြန်ပညာ၏ ပြန့်ပွားလာမှုများကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာ စနစ်တကျရှိ သော ကြောင့် သော်လည်း ကောင်း၊နှစ်ကာလအားဖြင့်မကြာမြင့် သေး သော ကြောင့်လည်း ကောင်း လူတိုင်းသိကြ၊လက်လှမ်းမှီကြသည်။သို့ သော် သိုင်း ပြောင်းပြန်၏ လက်ဦးဆရာဖြစ် သော ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းမှာမူ တိမ်မြုပ် နေ ပေသည်။ဆရာချယ်သည် ရှမ်းပြည်မှ မြေပြန့်သို့ဆင်းလာသည်၊အဘိုးဦး မောင် လေးအပါအ၀င် တပည့်သုံးဦးအား သုံးနှစ်သုံးမိုး ပညာသင် ပေး၍ ရှမ်းပြည်ပြန်တက်သွားသည်။ နောက်ပိုင်း ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကိုမကြားသိရ တော့။ဆရာချယ်အကြောင်းသိရသလောက်မှာ ဒီလောက်မျှသာဖြစ်၏။ သိုင်း ပြောင်းပြန် ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးတ ယောက်အ ကြောင်းမှာ ဤမျှ လောက်နဲ့ လမ်းဆုံးသွားရသည်ကို မချင့်မရဲဖြစ်မိသည်။သိုင်း ပြောင်းပြန်ကိုစိတ်၀င်စား သော သင်တန်းသားတစ်ဦးအ နေဖြင့် ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကို သု သေတနလုပ်ရန်၀တ္တရားရှိသည်ဟုလည်း မှတ်ယူမိသည်။ထိုအ ကြောင်းကိုလည်း ဆရာဖြစ်သူ ဆရာချစ်ကို ပြောပြအကူအညီ တောင်းမိသည်။ဆရာကလည်း အား ပေးပါသည်၊သူလည်းကူညီမည်ဟုဆိုသည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကို လိုက်လံရှာ ဖွေဖတ်ရှုစုံစမ်း တော့သည်။ ဆရာချယ်သည် ရှမ်းပြည်မှ စော်ဘွားတ ပါးပါး၏ သက် တော် စောင့် ဟုတ်မှန်သည် ဆိုပါလျှင် မည်သည့် စော်ဘွား၏သက် တော် စောင့်ဖြစ်မည်နည်း ဆိုသည့်အဆင့်က အရင်စရသည်။ပထမဆုံးလုပ်ရသည့်အလုပ်မှာ အဘိုးဦး မောင် လေး သိုင်း ပြောင်းပြန်ပညာ စသင်ယူသည့် နှစ်အပိုင်းအခြား၀န်းကျင်(1911-1914/မြန်မာသက္ကရာဇ်၁၂၇၃-၁၂၇၆)နဲ့ခေတ်ပြိုင် ရှမ်း စော်ဘွားများအ ကြောင်း လိုက်လံ လေ့လာဖတ်ရှုရခြင်းဖြစ်သည်။အ သေအချာဖတ်ကြည့်မှသိရသည်။ ရှမ်း စော်ဘွား တွေဟူသည်မှာလည်း များ လေစွ။မိုး ကောင်း၊မိုးညှင်း၊မိုးမိတ်၊ကျိုင်းတုံ၊သီ ပေါ၊ ညောင် ရွှေ၊မိုင်းပွန်၊မိုင်းရယ် စော်ဘွား တွေမှအများချည်း။ ကောက်ရိုးပုံထဲ အပ် ပျောက်ရှာရသလိုပင်။ကြာ တော့လဲ တွေ့သမျှစော်ဘွား တွေအ ကြောင်း လိုက်မဖတ်နိုင် တော့။စံတခုထားလိုက်သည်။ ၎င်းမှာ ဆရာချယ်အမှုထမ်းမည့် စော်ဘွားသည် ဆရာချယ်နဲ့ အတတ်ပညာအားဖြင့် သော်လည်း ကောင်း၊အမူအကျင့် characterအားဖြင့် သော်လည်း ကောင်း တနည်းနည်းထပ်တူညီရမည်ဆို သောစံဖြစ်သည်။ထို သောအခါမှ ရှာရမည့် radarအနည်းငယ်ကျုံ့သွားသည်။ထို ခေတ်ထိုအခါ အင်္ဂလိပ်လက် အောက်အမှုထမ်း၊ရာထူးစည်းစိမ်ယစ်မူး နေ သော စော်ဘွားအ တော်များများကို exclusion criteriaဖြင့် ဖယ်လိုက်နိုင်သည်။လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ပြည့်၀ သော စော်ဘွားများကိုဦးစား ပေးရှာ ဖွေလိုက်သည်။ ရှာ ဖွေ လေ၊ တွေ့ရှိ လေ ဟုပင်ဆိုရ လေမလား။ ရက်အတန်ကြာရှာပြီး နောက် တွေ့ပါပြီ။သိန္နီ စော်ဘွား။သိန္နီ စော်ဘွားကလည်း မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား နှင့် တောင်သိန္နီ စော်ဘွား(မိုင်းရယ် စော်ဘွား)ဟူ၍ နှစ်ပါးရှိပြန်သည်။စစ်စစ် ပေါက် ပေါက် ဖတ်ရှုကြည့်လိုက် တော့ တောင်သိန္နီ စော်ဘွားက မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား လောက် ဓါးမထက်၊လက်ရုံးရည် မ ကောင်း ဟု မှတ်ချက်ချရသည်။ နောက်ဆုံးဆန်ကာတင်အ နေဖြင့် ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော စော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီ စော်ဘွားသာ အဖြစ်နိုင်ဆုံးကျန်ရစ်ခဲ့ ပေသည်။ ၎င်း မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား၏အမည်မှာ ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းဟု အမည်ရသည်။ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားဖြစ်လာပုံမှာလည်း ပန်းခင်းလမ်း တော့မဟုတ်ပေ။၎င်းမှာ စော်ဘွားမျိုးရိုးအစစ်မဟုတ် ပေ။ စော်ဘွားများအချင်းချင်း နယ် မြေလုသည့်တိုက်ပွဲများကြားတွင် လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ထူးကဲ ကောင်းမွန်မှု ကြောင့် နေရာရလာကာ နောက်ဆုံးသိန္နီ စော်ဘွားအဆင့်ထိ တက်လှမ်းလာနိုင်ခြင်းဖြစ် ပေသည်။မလိုသူတို့ကမူ သူပုန်က နေ စော်ဘွားဖြစ်လာသူဟူ၍ ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့ ရေးသားကြသည်။သို့ သော် မထင်မရှား ဘဝမှ စော်ဘွားအဖြစ်ထိ ရောက်ခဲ့သည့်အဖြစ်တွင် ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည်တို့ကိုလည်း ကောင်း သူ့ နောက်လိုက် နောက်ပါများ၏ အစွမ်းအစတို့ကိုလည်း ကောင်း ချန်ထား၍ ရမည်မထင်ပါ။ဤသည်ကား ဆရာချယ် အမှုထမ်းခဲ့သူ(ဖြစ်နိုင်သူ) စော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းအ ကြောင်း အလျဥ်းသင့်၍ အကျဥ်းမျှ ဖော်ပြခြင်းဖြစ် ပေသည်။
ပထမအဆင့်အ နေဖြင့် ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော အဖြစ်နိုင်ဆုံးစော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီစော်ဘွားဖြစ်နိုင်သည်ဟု အကြမ်းဖျင်း ကောက်ချက်ချလိုက်သည်။ ဤသို့ ကောက်ချက်ချနေရင်း ကျွန်ုပ်၏ အယူအဆကို အ ထောက်အပံ့ ပေးနိုင် သော အချက် လေးတခုကို facebook ပေါ်မှာ တွေ့လိုက်ရသည်။၎င်းမှာ ဒေါက်တာ စိုင်းစံအိုက် ပြုစု၍ ၁၉၈၂ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဥ် ကျေးမှု ဟော ပြောပွဲ၌ ဖတ်ကြားခဲ့ သော သျှမ်းရိုးရာသိုင်းပညာအ ကြောင်းစာတမ်းမှ ကောက်နှုတ်ချက် လေးဖြစ်သည်။၎င်းမှာ ဆရာချယ်သည် ၁၂၇၇ခုနှစ်တွင်(ဤခုနှစ်မှာ အဘိုးသိုင်းပညာသင်သော အသက်အရွယ်နှင့်ချိန်ဆလျှင် မှားနေပါသည်)သိန္နီမြို့မှ ဟံသာဝတီခရိုင်၊တွံ တေးမြို့၊ ဇောတိကုန်းရွာသို့ ရောက်လာသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ စာ ကြောင်းကတိုတို လေး ဆို သော်လည်း ကျွန်ုပ်အဖို့မှာမူ ဝမ်းသာမဆုံး တော့ ပေ။အဘယ့် ကြောင့်ဆို သော် အထက်က ရှာ ဖွေ ကောက်ချက်ဆွဲခဲ့သမျှကို ၎င်းစာ ကြောင်းတို လေးက အတိုင်းအတာတခုထိ ထောက်ခံ ပေးလိုက်သလိုဖြစ် သော ကြောင့်ပင်တည်း။ ထိုသို့ဆိုလျှင် (၁) ဆရာချယ်သည် ရှမ်း စော်ဘွားတဦး၏ သက် တော် စောင့်ဖြစ်သည်။ (၂) ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော စော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းဖြစ်သည်။ဖြစ်နိုင် ချေအ တော်များပါသည်။ (၃) နံပါတ်၂ ကောက်ချက်မှန်မမှန်ဆိုသည်ကို ဆရာချယ်၏ မျိုးဆက်များ သိန္နီမြို့တွင် ကျန်ရှိသည်၊မကျန်ရှိသည် ဆိုသည်နဲ့ တိုတ်ဆိုင်စစ် ဆေးဖို့ လိုအပ်လာပါသည်။ဤအချက်မှာ အ ရေးလည်းကြီးသလို၊အ တော်လည်းခက်ခဲပါလိမ့်မည်။ အဘယ့် ကြောင့်ဆို သော် ဆရာချယ်မျိုး စေ့ချ ပေးခဲ့ သော သိုင်း ပြောင်းပြန်သည်ပင်လျှင် နှစ်၁၀၀ပြည့် မြောက်ကာ မျိုးဆက်အားဖြင့်လည်း တတိယမျိုးဆက်၊စတုတ္ထမျိုးဆက်များသို့တိုင် အောင်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ဆရာချယ်၏အဆက်အနွယ်တို့ကို လိုက်လံရှာ ဖွေရန််မှာ အနည်းငယ်အလှမ်း ဝေး နေ ပေပြီ။သို့ သော် တဦးအားဖြင့်ယူ သော်မရ၊အများအားဖြင့်ယူ သော်ရ၏ ဆိုသည့်အတိုင်း သိုင်း ပြောင်းပြန်ဟူ သော အမည်နာမ အောက်ရှိ ညီအကို၊မိသားစုဝင်များအားလုံး တတ်နိုင်သည့်ဖက်က ကြိုးစားကြလျှင်မူ သိုင်း ပြောင်းပြန်၏ မြစ်ဖျားခံရာ အစကို တွေ့နိုင်ပါသည် ဟု ယုံကြည်ရင်း ဤ ဆောင်းပါးကို အဆုံးသတ်လိုက်ပါသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာ အပိုင်း၂ ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏ ကိုယ်ရံတော်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပထမပိုင်းတွင် အကျဉ်းမျှတင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။နောက်တပိုင်းမှာမူကား ပထမပိုင်းတွင်ဆွဲခဲ့သောကောက်ချက်မှန်မမှန် လက်တွေ့လေ့လာကြည့်ရမည့်တာ၀န်ဖြစ်သည်။ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏ ကိုယ်ရံတော်ဆိုပါလျှင် ၎င်းကိုယ်ရံတော်၏နာမည်ကို nominateလုပ်ပေးရန်လိုသည်။သည့်အပြင် ထိုကိုယ်ရံတော်သည် ဆရာချယ်ဖြစ်နိုင်မဖြစ်နိုင်ဆိုသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိမှီထားသော အချက်အလက်များနှင့် သမိုင်းဖြစ်ရပ်များကို တိုက်ဆိုင်စိစစ်ရန်လည်းလိုသေး၏။ (အထူး၀န်ခံလိုသည်မှာ ယခုရေးထားသမျှအကြောင်းအရာတို့သည် ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏သက်တော်စောင့်ဖြစ်သည်ဟု အတင်းကာရော ကျားကျားမီးယပ် ဆွဲယူရေးသားခြင်းမျိုးမဟုတ်ပါ။Realistic factsများကိုသာ ကောက်ချက်ချရေးသားခြင်းဖြစ်ပါသည်။မကျေလည်သည့်အချက်များပါခဲ့ပါလျှင်၊သဘောမတူသည့်အချက်များရှိခဲ့ပါလျှင်လည်း ကြိုတင် တောင်းပန်ပါသည်ခင်ဗျာ။တတ်စွမ်းနိုင်သူတို့လည်း ထပ်မံလေ့လာစေလိုပါသည်။) အောက်တွင် ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် အချက်အလက်တို့မှာ သိန္နီဆိုင်ရာမှတ်တမ်းများ၊ဆရာစိုင်း၀င်းခိုင်( သိန္နီလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း/စာရေးဆရာ/သိန္နီအကြောင်းနှံ့နှံ့စပ်စပ်ကျွမ်း၀င်သူ)နှင့်အမေးအဖြေများအပေါ် အခြေခံ၍ ဆရာချယ်၏ ရုပ်လုံးကို တတ်အားသမျှ ပုံဖော်ကြည့်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားခဲ့သည့်အတိုင်း သိန္နီစော်ဘွားကြီး ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းမှာ စော်ဘွားမဖြစ်မီတည်းက လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည်နှင့် အထူးပြည့်စုံကာ ဦးလေးဖြစ်သူတုန်ဟုန်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း၊မုတ်ဟိုင်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း(ဗိုလ်ကြီးအဆင့်)၊ပန်ယန်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း(တပ်ရင်းမှုးအဆင့်) အမှုထမ်းနေခဲ့သည် ။၎င်း၏အရည်အချင်းအား သဘောကျနှစ်သက်၍ သိန္နီစော်ဘွား ခွန်ဆန်ဟိုက်က AD1873ခန့်တွင်( ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း အသက်၂၂နှစ်အရွယ်ခန့်)သူ၏လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းရန်ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။ထိုအခါ ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းနှင့်အတူ သွေးသောက်၁၂ယောက်သည် ခွန်ဆန်ဟိုက်ထံတွင် အမှုထမ်းရန်ရောက်ရှိလာကြသည်။၎င်း သွေးသောက်၁၂ယောက်မှာလည်း တိုက်ပွဲတိုင်းလိုလို အောင်မြင်ကြသည်။လက်ရုံးစွမ်းရည်၊နှလုံးရည်ထက်မြက်ကြသည်။အထူးပြောရန်မှာ ထိုသွေးသောက်၁၂ယောက်ထဲတွင်ထိပ်ဆုံးကပါ၀င်ပြီး နောက်ပိုင်းခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားဖြစ်လာသည့်အခါ၌ ကိုယ်ရံတော်၊သက်တော်စောင့်အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ ခွန်ဆန်ထွမ်း(ခ)စဝ်ဟိန်းဖိတ် ဖြစ်သည်။ခွန်ဆန်ထွမ်းသည် ရဲစွမ်းသတ္တိပြည့်၀ပြီး အင်းအိုင်နက္ခတ်ဗေဒင်အရာတို့၌ အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ စော်ဘွားလောင်း ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ တိုက်ပွဲအောင်မြင်မှုတိုင်း၌ ခွန်ဆန်ထွမ်း၏ အစွမ်းသည် အခရာကျ၏။သူပါလျှင် အမြဲအောင်မြင်သည်ဆို၏။(သွေးသောက်ခွန်ဆန်ထွမ်း ဦးဆောင်ပြီးတိုက်ပေးသမျှ အောင်ပွဲအသီးအပွင့်အားလုံး ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းက အရန်သင့်ခူးခပ်စားရသည်ဟုပင်ဆိုကြသည်)။ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားအရာကိုရသည်မှာ ခွန်ဆန်ထွမ်း၏ ပုခုံးထမ်းတင်ပေး မှု ကြောင့်အများကြီးပါသည် ဟုဆိုရမည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ ခွန်ဆန်ထွမ်းအား သေနာပတိချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ခွန်ဆန်ထွမ်းသည်လည်း စော်ဘွားကြီးအားသေမတူရှင်မကွာ သစ္စာထား၍ အပါးတော်အမြဲခစားပြီး စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။သိန္နီနယ်အေးချမ်း သာယာလာသောအချိန်တွင် ခွန်ဆန်ထွမ်းအား အမတ်ချုပ်အရာပေးပြီး သူ၏နှမတော်နန်းမန်နှင့်လက်ဆက်ပေးခဲ့၏။အုပ်ချုပ်ရေး၊စီမံရေးအာဏာတို့ကိုလည်း #အာဏာကုန်လွှဲအပ်ထား၏။ စော်ဘွား၏ သားတော်၊ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ကိုလည်း တတ်သင့်တတ်အပ်သော အဌာရဿပညာများကို အမတ်ကြီးကပင် တာ၀န်ယူသင်ကြားပေးရသည်။ အမတ်ကြီးမှာ ဓါးထက်လွန်းသောကြောင့် မလိုမုန်းထားသူတို့က စော်ဘွားနန်းရိုက်နန်းရာကို လုမည့်ပုံဟန် စကားတင်းဆိုခံရ၏။ ထိုသို့ နောက်ကွယ်မှအတင်းအဖျင်းများကြောင့် အမတ်ကြီး ခွန်ဆန်ထွမ်းမှာ နှလုံးမသာမယာဖြစ်ခဲ့ရ၏။ ဤမျှလောက်ရေးမိလျှင် ဆရာချယ်အဖြစ်နိုင်ဆုံးသူကို ခန့်မှန်းမိကြပေလိမ့်မည်။မှန်ပါသည်။ဆရာချယ်အဖြစ်နိုင်ဆုံးမှာ သိန္နီစော်ဘွားကြီး၏ ကိုယ်ရံတော် ခွန်ဆန်ထွမ်း(ခ)စဝ်ဟိန်းဖိတ် ပင်ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် စော်ဘွားများအကြောင်းကိုသာ အဓိကထား၍ ရေးကြသောကြောင့် အမတ်ကြီးခွန်ဆန်ထွမ်း၏ အကြောင်းမှာ တိတိကျကျမပါသည့်ကြားကပင် ၎င်း၏ အရည်အသွေးများမှာ တလက်လက်တောက်ပနေပေသည်။ အမတ်ကြီး ခွန်ဆန်ထွမ်းမှာ ဆရာချယ်ဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ပြန်လည်ချိန်ထိုးကြည့်သည့်အခါ (၁)စော်ဘွား၏ အားအထားရဆုံး သက်တော်စောင့် ဖြစ်ခြင်း (ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၂၄) (၂)ဆရာချယ်ကဲ့သို့ပင် အင်းအိုင်၊နက္ခတ်၊သိုင်းပညာတို့၌ တပါးသူမယှဉ်နိုင်လောက်အောင်တဖက်ကမ်းတတ်ခြင်း(ဆရာဦး၀င်းမြင့် ဖေ့ဘုတ် စာမျက်နှာ ဆရာချယ်အကြောင်း အပိုင်း၁၇/၁၈/၁၉)
(၃)အဘိုးဦးမောင်လေးတို့ သိုင်းစသင်ရာ၌ ပွဲချခါနီး၌ ဆရာချယ်ရွတ်သော ခွန်(န်)ဆွန်၊ခွန်(န်)ဆံ၊ကျန်စစ်သား၊ငထွေရူးအစချီသော အမိန့်ပြန်တမ်းတွင်ပါသည့် ခွန်ဆွန်၊ခွန်ဆံတို့မှာ သိန္နီမြို့စောင့်နတ်၁၂ပါးတွင်အပါအ၀င်ဖြစ်ခြင်း(သိန္နီဆိုင်ရာ သမိုင်းအကျဉ်း နှာ၅၀-၅၁)(ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၇၁) (၄)သိန္နီနယ် မအေးချမ်းစဉ်က တိုက်ပွဲများကြား ပျော်မွေ့ခဲ့သော်လည်း၊အေးချမ်းသောအခါ စကားတင်းဆိုမှုများကြား ငြီးငွေ့ကာ မြေပြန့်သို့ စိတ်ပြေလက်ပျောက် ဆင်းလာရန် အကြောင်းတရားများရှိခြင်း(ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ ၉၀/၉၁) (၅)အမှန်တကယ်လည်း ၁၉၁၁၊၁၂၇၄ခုနှစ် ပတ်ချာလည်တွင် မဟာမြတ်မုနိဘုရား တည်ဆောက်မှုပုံစံလေ့လာရန်တာ၀န်တရပ်ဖြင့် မန္တလေး(မြေပြန့်)သို့ ဆင်းလာကြောင်း မှတ်တမ်းရှိခြင်း (သိန္နီဆိုင်ရာသမိုင်းအကျဉ်း စာမျက်နှာ ၁၂၀/၁၂၁) (၆)ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းလွန်သော် သိန္နီနယ်အား တာ၀န်ယူ အုပ်ချုပ်ပေးနိုင်ခြင်း(စော်ဘွားလူများ လိုက်လံ ရှာဖွေခေါ်ဆောင်ပြီးနောက် ဆရာချယ်ပြန်သွားပုံ ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၉၃) စသည့်အချက်ပေါင်းများစွာ၊တိုက်ဆိုင်မှုများစွာကြောင့် ဆရာချယ်နှင့် ကိုယ်ရံတော်ခွန်ဆန်ထွမ်းသည် တယောက်တည်းဖြစ်သည်ဟုဆိုရမည်။ ၎င်းအပြင် ဆရာချယ်(ရှမ်းအသံထွက်-ဆရာခယ်)ဆိုသည်မှာ မြန်မာလို သိုင်းဆရာကြီး၊သိုင်းတဖက်ကမ်းခတ်တတ်သောဆရာကြီး ဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အမည်၀ှက်ပေးခြင်းဖြစ်ဟန်တူသည် ဟု ဆရာစိုင်း၀င်းခိုင်က မှတ်ချက်ပြုသည်။ ဖော်ပြခဲ့သမျှအချက်အလက်တို့ကိုပြန်ချုပ်ရသော် ဆရာချယ်သည် သိန္နီနယ်မငြိမ်းချမ်းခင်က စော်ဘွားနဲ့အတူ တိုက်ပွဲ၀င်ခဲ့သည်(၁၂၃၅-၁၂၆၄ /AD1873-1902)။ နယ်မြေ ငြိမ်းချမ်းလာသော် ကမ္ဘောဇနန်းတွင်းတွင်ငြီးငွေ့၍ မြေပြန့်သို့ လျှို့ဝှက်စွာဆင်းလာသည်။အဘိုးဦးမောင်လေးတို့အား ပညာအမွေပေးခဲ့သည်။ (၁၂၇၃-၁၂၇၆/1911-1914) ၃နှစ်ခန့်အကြာတွင် စော်ဘွားထံမှ အထောက်တော်များက ဆရာချယ်အား ရှာဖွေတွေ့ရှိကာ သိန္နီသို့ ပြန်သွားသည်(၁၂၇၆/1914)။ စော်ဘွားလွန်သော် သိန္နီအား တာ၀န်ယူအုပ်ချုပ်ပေးသည်။(၁၂၇၇-၁၂၈၄/1915-1922) ၁၂၉၃ 1931တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့ သိုင်းပြောင်းပြန်ပညာရပ်၏ ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးဆရာချယ်သည် မြောက်သိန္နီစော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ သက်တော်စောင့် အမတ်ကြီးစဝ်ဟိန်းဖိတ်(ခ)ခွန်ဆန်ထွမ်း ပင်ဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိရသမျှအချက်အလက်တို့ပေါ်အခြေခံ၍အဖြေထုတ်ရင်း ဆောင်းပါးကိုအဆုံးသတ်ပါမည်။ကျွန်ုပ်လေ့လာထားချက်တို့မှာ အားနည်းမှုများစွာရှိနိုင်ပါသည်။သို့သော် မြှုပ်ကွက်ဖြစ်နေသော ဆရာကြီး ဆရာချယ်အကြောင်းအနည်းငယ်မျှသိရလျှင် အားလုံးအတွက် အကျိုးများပြီဆိုသောစိတ်ဖြင့် အစွမ်းရှိသလောက် ကြိုးစားအားထုတ်ထားပါသည်။သိုင်းပြောင်းပြန်မိသားစု၀င်များအားလုံးအားလည်း အလျှင်းသင့်ခဲ့ပါက ဆရာချယ်အကြောင်းကို ဝိုင်း၀န်းကြိုးပမ်းစုံစမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း တိုက်တွန်းလိုက်ရပါသည်။ #Author- Ye Lin Tun(Supervised by Sayar Chit Nyi Nyi) ကိုးကား (၁) ပြောင်းပြန် မောင် လေး-ပွင့်လန်း(သတ္တုတွင်း) (၂)သိန္နီဆိုင်ရာသမိုင်းအကျဉ်း-စိုင်း၀င်းခိုင် (၃)သိန္နီဟော်နန်းမှ ကျောက်စာများ (၄)ဆရာဦး၀င်းမြင့် Facebook account မှ ဆရာချယ်အကြောင်း(အပိုင်း၁၇/၁၈/၁၉) (၅)Great lords of the sky:Burma's Shan Aristocracy by Sao Sanda Simms
သိုင်းပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာအပိုင်း(၁)link <nowiki>https://www.facebook.com/100057312285554/posts/799212025332533/</nowiki>
Facebook : တို့ရိုးရာ သိုင်းပြောင်းပြန်
Tik Tok : တို့ရိုးရာ သိုင်းပြောင်းပြန်
Contact : 09760555789
[[Category:ကိုယ်ခံပညာ]]
i1x4whtlvt2agqrzmhjpydzghn4pvu8
1035887
1035872
2026-06-04T10:17:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[Special:Contributions/~2026-32934-30|~2026-32934-30]] ([[User talk:~2026-32934-30|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1035872|1035872]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1035887
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
သိုင်းပြောင်းပြန်သည် မြန်မာ့သိုင်းအမျိုးအစားများတွင်ထင်ရှားသည့် သိုင်းပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သိုင်းပညာအများစု၏ အယူအဆများနှင့် မတူကွဲပြားသည့်အတွက် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ် ကြသည်။
မျက်နှာမူရာ အရပ်သို့ ပြန်ရောက်ရမှသာ သိုင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်ပေသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ရှမ်းစော်ဘွား၏ သက်တော်စောင့်ဆရာချယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး အဘိုးဦးမောင်လေးမှ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
==သမိုင်း==
သိုင်း ပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာ အပိုင်း (၁)
သိုင်း ပြောင်းပြန်(သို့)ခူးကာချန့် ကို ရှမ်း စော်ဘွားတစ်ဦး၏ သက် တော် စောင့်ဖြစ်သူဆရာချယ်မှ အဘိုးဦး မောင် လေးထံ သင် ပေးရာမှစ၍ မြေပြန့် ဒေသတွင် က မ္ဘောဇအနွယ် သိုင်းပညာစဥ်တခုစတင်ထွန်းကားလာခြင်းဖြစ်သည်။အဘိုးဦး မောင် လေး နောက်ပိုင်းအဖြစ်အပျက်များ၊သိုင်း ပြောင်းပြန်ပညာ၏ ပြန့်ပွားလာမှုများကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာ စနစ်တကျရှိ သော ကြောင့် သော်လည်း ကောင်း၊နှစ်ကာလအားဖြင့်မကြာမြင့် သေး သော ကြောင့်လည်း ကောင်း လူတိုင်းသိကြ၊လက်လှမ်းမှီကြသည်။သို့ သော် သိုင်း ပြောင်းပြန်၏ လက်ဦးဆရာဖြစ် သော ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းမှာမူ တိမ်မြုပ် နေ ပေသည်။ဆရာချယ်သည် ရှမ်းပြည်မှ မြေပြန့်သို့ဆင်းလာသည်၊အဘိုးဦး မောင် လေးအပါအ၀င် တပည့်သုံးဦးအား သုံးနှစ်သုံးမိုး ပညာသင် ပေး၍ ရှမ်းပြည်ပြန်တက်သွားသည်။ နောက်ပိုင်း ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကိုမကြားသိရ တော့။ဆရာချယ်အကြောင်းသိရသလောက်မှာ ဒီလောက်မျှသာဖြစ်၏။ သိုင်း ပြောင်းပြန် ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးတ ယောက်အ ကြောင်းမှာ ဤမျှ လောက်နဲ့ လမ်းဆုံးသွားရသည်ကို မချင့်မရဲဖြစ်မိသည်။သိုင်း ပြောင်းပြန်ကိုစိတ်၀င်စား သော သင်တန်းသားတစ်ဦးအ နေဖြင့် ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကို သု သေတနလုပ်ရန်၀တ္တရားရှိသည်ဟုလည်း မှတ်ယူမိသည်။ထိုအ ကြောင်းကိုလည်း ဆရာဖြစ်သူ ဆရာချစ်ကို ပြောပြအကူအညီ တောင်းမိသည်။ဆရာကလည်း အား ပေးပါသည်၊သူလည်းကူညီမည်ဟုဆိုသည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ဆရာချယ်၏အ ကြောင်းကို လိုက်လံရှာ ဖွေဖတ်ရှုစုံစမ်း တော့သည်။ ဆရာချယ်သည် ရှမ်းပြည်မှ စော်ဘွားတ ပါးပါး၏ သက် တော် စောင့် ဟုတ်မှန်သည် ဆိုပါလျှင် မည်သည့် စော်ဘွား၏သက် တော် စောင့်ဖြစ်မည်နည်း ဆိုသည့်အဆင့်က အရင်စရသည်။ပထမဆုံးလုပ်ရသည့်အလုပ်မှာ အဘိုးဦး မောင် လေး သိုင်း ပြောင်းပြန်ပညာ စသင်ယူသည့် နှစ်အပိုင်းအခြား၀န်းကျင်(1911-1914/မြန်မာသက္ကရာဇ်၁၂၇၃-၁၂၇၆)နဲ့ခေတ်ပြိုင် ရှမ်း စော်ဘွားများအ ကြောင်း လိုက်လံ လေ့လာဖတ်ရှုရခြင်းဖြစ်သည်။အ သေအချာဖတ်ကြည့်မှသိရသည်။ ရှမ်း စော်ဘွား တွေဟူသည်မှာလည်း များ လေစွ။မိုး ကောင်း၊မိုးညှင်း၊မိုးမိတ်၊ကျိုင်းတုံ၊သီ ပေါ၊ ညောင် ရွှေ၊မိုင်းပွန်၊မိုင်းရယ် စော်ဘွား တွေမှအများချည်း။ ကောက်ရိုးပုံထဲ အပ် ပျောက်ရှာရသလိုပင်။ကြာ တော့လဲ တွေ့သမျှစော်ဘွား တွေအ ကြောင်း လိုက်မဖတ်နိုင် တော့။စံတခုထားလိုက်သည်။ ၎င်းမှာ ဆရာချယ်အမှုထမ်းမည့် စော်ဘွားသည် ဆရာချယ်နဲ့ အတတ်ပညာအားဖြင့် သော်လည်း ကောင်း၊အမူအကျင့် characterအားဖြင့် သော်လည်း ကောင်း တနည်းနည်းထပ်တူညီရမည်ဆို သောစံဖြစ်သည်။ထို သောအခါမှ ရှာရမည့် radarအနည်းငယ်ကျုံ့သွားသည်။ထို ခေတ်ထိုအခါ အင်္ဂလိပ်လက် အောက်အမှုထမ်း၊ရာထူးစည်းစိမ်ယစ်မူး နေ သော စော်ဘွားအ တော်များများကို exclusion criteriaဖြင့် ဖယ်လိုက်နိုင်သည်။လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ပြည့်၀ သော စော်ဘွားများကိုဦးစား ပေးရှာ ဖွေလိုက်သည်။ ရှာ ဖွေ လေ၊ တွေ့ရှိ လေ ဟုပင်ဆိုရ လေမလား။ ရက်အတန်ကြာရှာပြီး နောက် တွေ့ပါပြီ။သိန္နီ စော်ဘွား။သိန္နီ စော်ဘွားကလည်း မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား နှင့် တောင်သိန္နီ စော်ဘွား(မိုင်းရယ် စော်ဘွား)ဟူ၍ နှစ်ပါးရှိပြန်သည်။စစ်စစ် ပေါက် ပေါက် ဖတ်ရှုကြည့်လိုက် တော့ တောင်သိန္နီ စော်ဘွားက မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား လောက် ဓါးမထက်၊လက်ရုံးရည် မ ကောင်း ဟု မှတ်ချက်ချရသည်။ နောက်ဆုံးဆန်ကာတင်အ နေဖြင့် ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော စော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီ စော်ဘွားသာ အဖြစ်နိုင်ဆုံးကျန်ရစ်ခဲ့ ပေသည်။ ၎င်း မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား၏အမည်မှာ ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းဟု အမည်ရသည်။ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားဖြစ်လာပုံမှာလည်း ပန်းခင်းလမ်း တော့မဟုတ်ပေ။၎င်းမှာ စော်ဘွားမျိုးရိုးအစစ်မဟုတ် ပေ။ စော်ဘွားများအချင်းချင်း နယ် မြေလုသည့်တိုက်ပွဲများကြားတွင် လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည် ထူးကဲ ကောင်းမွန်မှု ကြောင့် နေရာရလာကာ နောက်ဆုံးသိန္နီ စော်ဘွားအဆင့်ထိ တက်လှမ်းလာနိုင်ခြင်းဖြစ် ပေသည်။မလိုသူတို့ကမူ သူပုန်က နေ စော်ဘွားဖြစ်လာသူဟူ၍ ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့ ရေးသားကြသည်။သို့ သော် မထင်မရှား ဘဝမှ စော်ဘွားအဖြစ်ထိ ရောက်ခဲ့သည့်အဖြစ်တွင် ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည်တို့ကိုလည်း ကောင်း သူ့ နောက်လိုက် နောက်ပါများ၏ အစွမ်းအစတို့ကိုလည်း ကောင်း ချန်ထား၍ ရမည်မထင်ပါ။ဤသည်ကား ဆရာချယ် အမှုထမ်းခဲ့သူ(ဖြစ်နိုင်သူ) စော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းအ ကြောင်း အလျဥ်းသင့်၍ အကျဥ်းမျှ ဖော်ပြခြင်းဖြစ် ပေသည်။
ပထမအဆင့်အ နေဖြင့် ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော အဖြစ်နိုင်ဆုံးစော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီစော်ဘွားဖြစ်နိုင်သည်ဟု အကြမ်းဖျင်း ကောက်ချက်ချလိုက်သည်။ ဤသို့ ကောက်ချက်ချနေရင်း ကျွန်ုပ်၏ အယူအဆကို အ ထောက်အပံ့ ပေးနိုင် သော အချက် လေးတခုကို facebook ပေါ်မှာ တွေ့လိုက်ရသည်။၎င်းမှာ ဒေါက်တာ စိုင်းစံအိုက် ပြုစု၍ ၁၉၈၂ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဥ် ကျေးမှု ဟော ပြောပွဲ၌ ဖတ်ကြားခဲ့ သော သျှမ်းရိုးရာသိုင်းပညာအ ကြောင်းစာတမ်းမှ ကောက်နှုတ်ချက် လေးဖြစ်သည်။၎င်းမှာ ဆရာချယ်သည် ၁၂၇၇ခုနှစ်တွင်(ဤခုနှစ်မှာ အဘိုးသိုင်းပညာသင်သော အသက်အရွယ်နှင့်ချိန်ဆလျှင် မှားနေပါသည်)သိန္နီမြို့မှ ဟံသာဝတီခရိုင်၊တွံ တေးမြို့၊ ဇောတိကုန်းရွာသို့ ရောက်လာသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ စာ ကြောင်းကတိုတို လေး ဆို သော်လည်း ကျွန်ုပ်အဖို့မှာမူ ဝမ်းသာမဆုံး တော့ ပေ။အဘယ့် ကြောင့်ဆို သော် အထက်က ရှာ ဖွေ ကောက်ချက်ဆွဲခဲ့သမျှကို ၎င်းစာ ကြောင်းတို လေးက အတိုင်းအတာတခုထိ ထောက်ခံ ပေးလိုက်သလိုဖြစ် သော ကြောင့်ပင်တည်း။ ထိုသို့ဆိုလျှင် (၁) ဆရာချယ်သည် ရှမ်း စော်ဘွားတဦး၏ သက် တော် စောင့်ဖြစ်သည်။ (၂) ဆရာချယ်အမှုထမ်းခဲ့ သော စော်ဘွားမှာ မြောက်သိန္နီ စော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းဖြစ်သည်။ဖြစ်နိုင် ချေအ တော်များပါသည်။ (၃) နံပါတ်၂ ကောက်ချက်မှန်မမှန်ဆိုသည်ကို ဆရာချယ်၏ မျိုးဆက်များ သိန္နီမြို့တွင် ကျန်ရှိသည်၊မကျန်ရှိသည် ဆိုသည်နဲ့ တိုတ်ဆိုင်စစ် ဆေးဖို့ လိုအပ်လာပါသည်။ဤအချက်မှာ အ ရေးလည်းကြီးသလို၊အ တော်လည်းခက်ခဲပါလိမ့်မည်။ အဘယ့် ကြောင့်ဆို သော် ဆရာချယ်မျိုး စေ့ချ ပေးခဲ့ သော သိုင်း ပြောင်းပြန်သည်ပင်လျှင် နှစ်၁၀၀ပြည့် မြောက်ကာ မျိုးဆက်အားဖြင့်လည်း တတိယမျိုးဆက်၊စတုတ္ထမျိုးဆက်များသို့တိုင် အောင်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ဆရာချယ်၏အဆက်အနွယ်တို့ကို လိုက်လံရှာ ဖွေရန််မှာ အနည်းငယ်အလှမ်း ဝေး နေ ပေပြီ။သို့ သော် တဦးအားဖြင့်ယူ သော်မရ၊အများအားဖြင့်ယူ သော်ရ၏ ဆိုသည့်အတိုင်း သိုင်း ပြောင်းပြန်ဟူ သော အမည်နာမ အောက်ရှိ ညီအကို၊မိသားစုဝင်များအားလုံး တတ်နိုင်သည့်ဖက်က ကြိုးစားကြလျှင်မူ သိုင်း ပြောင်းပြန်၏ မြစ်ဖျားခံရာ အစကို တွေ့နိုင်ပါသည် ဟု ယုံကြည်ရင်း ဤ ဆောင်းပါးကို အဆုံးသတ်လိုက်ပါသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာ အပိုင်း၂ ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏ ကိုယ်ရံတော်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပထမပိုင်းတွင် အကျဉ်းမျှတင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။နောက်တပိုင်းမှာမူကား ပထမပိုင်းတွင်ဆွဲခဲ့သောကောက်ချက်မှန်မမှန် လက်တွေ့လေ့လာကြည့်ရမည့်တာ၀န်ဖြစ်သည်။ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏ ကိုယ်ရံတော်ဆိုပါလျှင် ၎င်းကိုယ်ရံတော်၏နာမည်ကို nominateလုပ်ပေးရန်လိုသည်။သည့်အပြင် ထိုကိုယ်ရံတော်သည် ဆရာချယ်ဖြစ်နိုင်မဖြစ်နိုင်ဆိုသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိမှီထားသော အချက်အလက်များနှင့် သမိုင်းဖြစ်ရပ်များကို တိုက်ဆိုင်စိစစ်ရန်လည်းလိုသေး၏။ (အထူး၀န်ခံလိုသည်မှာ ယခုရေးထားသမျှအကြောင်းအရာတို့သည် ဆရာချယ်သည် သိန္နီစော်ဘွား၏သက်တော်စောင့်ဖြစ်သည်ဟု အတင်းကာရော ကျားကျားမီးယပ် ဆွဲယူရေးသားခြင်းမျိုးမဟုတ်ပါ။Realistic factsများကိုသာ ကောက်ချက်ချရေးသားခြင်းဖြစ်ပါသည်။မကျေလည်သည့်အချက်များပါခဲ့ပါလျှင်၊သဘောမတူသည့်အချက်များရှိခဲ့ပါလျှင်လည်း ကြိုတင် တောင်းပန်ပါသည်ခင်ဗျာ။တတ်စွမ်းနိုင်သူတို့လည်း ထပ်မံလေ့လာစေလိုပါသည်။) အောက်တွင် ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် အချက်အလက်တို့မှာ သိန္နီဆိုင်ရာမှတ်တမ်းများ၊ဆရာစိုင်း၀င်းခိုင်( သိန္နီလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း/စာရေးဆရာ/သိန္နီအကြောင်းနှံ့နှံ့စပ်စပ်ကျွမ်း၀င်သူ)နှင့်အမေးအဖြေများအပေါ် အခြေခံ၍ ဆရာချယ်၏ ရုပ်လုံးကို တတ်အားသမျှ ပုံဖော်ကြည့်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားခဲ့သည့်အတိုင်း သိန္နီစော်ဘွားကြီး ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းမှာ စော်ဘွားမဖြစ်မီတည်းက လက်ရုံးရည်၊နှလုံးရည်နှင့် အထူးပြည့်စုံကာ ဦးလေးဖြစ်သူတုန်ဟုန်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း၊မုတ်ဟိုင်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း(ဗိုလ်ကြီးအဆင့်)၊ပန်ယန်းနယ်စားထံတွင်လည်းကောင်း(တပ်ရင်းမှုးအဆင့်) အမှုထမ်းနေခဲ့သည် ။၎င်း၏အရည်အချင်းအား သဘောကျနှစ်သက်၍ သိန္နီစော်ဘွား ခွန်ဆန်ဟိုက်က AD1873ခန့်တွင်( ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း အသက်၂၂နှစ်အရွယ်ခန့်)သူ၏လက်အောက်တွင် အမှုထမ်းရန်ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။ထိုအခါ ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းနှင့်အတူ သွေးသောက်၁၂ယောက်သည် ခွန်ဆန်ဟိုက်ထံတွင် အမှုထမ်းရန်ရောက်ရှိလာကြသည်။၎င်း သွေးသောက်၁၂ယောက်မှာလည်း တိုက်ပွဲတိုင်းလိုလို အောင်မြင်ကြသည်။လက်ရုံးစွမ်းရည်၊နှလုံးရည်ထက်မြက်ကြသည်။အထူးပြောရန်မှာ ထိုသွေးသောက်၁၂ယောက်ထဲတွင်ထိပ်ဆုံးကပါ၀င်ပြီး နောက်ပိုင်းခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားဖြစ်လာသည့်အခါ၌ ကိုယ်ရံတော်၊သက်တော်စောင့်အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ ခွန်ဆန်ထွမ်း(ခ)စဝ်ဟိန်းဖိတ် ဖြစ်သည်။ခွန်ဆန်ထွမ်းသည် ရဲစွမ်းသတ္တိပြည့်၀ပြီး အင်းအိုင်နက္ခတ်ဗေဒင်အရာတို့၌ အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ စော်ဘွားလောင်း ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ တိုက်ပွဲအောင်မြင်မှုတိုင်း၌ ခွန်ဆန်ထွမ်း၏ အစွမ်းသည် အခရာကျ၏။သူပါလျှင် အမြဲအောင်မြင်သည်ဆို၏။(သွေးသောက်ခွန်ဆန်ထွမ်း ဦးဆောင်ပြီးတိုက်ပေးသမျှ အောင်ပွဲအသီးအပွင့်အားလုံး ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းက အရန်သင့်ခူးခပ်စားရသည်ဟုပင်ဆိုကြသည်)။ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားအရာကိုရသည်မှာ ခွန်ဆန်ထွမ်း၏ ပုခုံးထမ်းတင်ပေး မှု ကြောင့်အများကြီးပါသည် ဟုဆိုရမည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း စော်ဘွားအဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ ခွန်ဆန်ထွမ်းအား သေနာပတိချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ခွန်ဆန်ထွမ်းသည်လည်း စော်ဘွားကြီးအားသေမတူရှင်မကွာ သစ္စာထား၍ အပါးတော်အမြဲခစားပြီး စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။သိန္နီနယ်အေးချမ်း သာယာလာသောအချိန်တွင် ခွန်ဆန်ထွမ်းအား အမတ်ချုပ်အရာပေးပြီး သူ၏နှမတော်နန်းမန်နှင့်လက်ဆက်ပေးခဲ့၏။အုပ်ချုပ်ရေး၊စီမံရေးအာဏာတို့ကိုလည်း #အာဏာကုန်လွှဲအပ်ထား၏။ စော်ဘွား၏ သားတော်၊ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ကိုလည်း တတ်သင့်တတ်အပ်သော အဌာရဿပညာများကို အမတ်ကြီးကပင် တာ၀န်ယူသင်ကြားပေးရသည်။ အမတ်ကြီးမှာ ဓါးထက်လွန်းသောကြောင့် မလိုမုန်းထားသူတို့က စော်ဘွားနန်းရိုက်နန်းရာကို လုမည့်ပုံဟန် စကားတင်းဆိုခံရ၏။ ထိုသို့ နောက်ကွယ်မှအတင်းအဖျင်းများကြောင့် အမတ်ကြီး ခွန်ဆန်ထွမ်းမှာ နှလုံးမသာမယာဖြစ်ခဲ့ရ၏။ ဤမျှလောက်ရေးမိလျှင် ဆရာချယ်အဖြစ်နိုင်ဆုံးသူကို ခန့်မှန်းမိကြပေလိမ့်မည်။မှန်ပါသည်။ဆရာချယ်အဖြစ်နိုင်ဆုံးမှာ သိန္နီစော်ဘွားကြီး၏ ကိုယ်ရံတော် ခွန်ဆန်ထွမ်း(ခ)စဝ်ဟိန်းဖိတ် ပင်ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် စော်ဘွားများအကြောင်းကိုသာ အဓိကထား၍ ရေးကြသောကြောင့် အမတ်ကြီးခွန်ဆန်ထွမ်း၏ အကြောင်းမှာ တိတိကျကျမပါသည့်ကြားကပင် ၎င်း၏ အရည်အသွေးများမှာ တလက်လက်တောက်ပနေပေသည်။ အမတ်ကြီး ခွန်ဆန်ထွမ်းမှာ ဆရာချယ်ဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ပြန်လည်ချိန်ထိုးကြည့်သည့်အခါ (၁)စော်ဘွား၏ အားအထားရဆုံး သက်တော်စောင့် ဖြစ်ခြင်း (ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၂၄) (၂)ဆရာချယ်ကဲ့သို့ပင် အင်းအိုင်၊နက္ခတ်၊သိုင်းပညာတို့၌ တပါးသူမယှဉ်နိုင်လောက်အောင်တဖက်ကမ်းတတ်ခြင်း(ဆရာဦး၀င်းမြင့် ဖေ့ဘုတ် စာမျက်နှာ ဆရာချယ်အကြောင်း အပိုင်း၁၇/၁၈/၁၉)
(၃)အဘိုးဦးမောင်လေးတို့ သိုင်းစသင်ရာ၌ ပွဲချခါနီး၌ ဆရာချယ်ရွတ်သော ခွန်(န်)ဆွန်၊ခွန်(န်)ဆံ၊ကျန်စစ်သား၊ငထွေရူးအစချီသော အမိန့်ပြန်တမ်းတွင်ပါသည့် ခွန်ဆွန်၊ခွန်ဆံတို့မှာ သိန္နီမြို့စောင့်နတ်၁၂ပါးတွင်အပါအ၀င်ဖြစ်ခြင်း(သိန္နီဆိုင်ရာ သမိုင်းအကျဉ်း နှာ၅၀-၅၁)(ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၇၁) (၄)သိန္နီနယ် မအေးချမ်းစဉ်က တိုက်ပွဲများကြား ပျော်မွေ့ခဲ့သော်လည်း၊အေးချမ်းသောအခါ စကားတင်းဆိုမှုများကြား ငြီးငွေ့ကာ မြေပြန့်သို့ စိတ်ပြေလက်ပျောက် ဆင်းလာရန် အကြောင်းတရားများရှိခြင်း(ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ ၉၀/၉၁) (၅)အမှန်တကယ်လည်း ၁၉၁၁၊၁၂၇၄ခုနှစ် ပတ်ချာလည်တွင် မဟာမြတ်မုနိဘုရား တည်ဆောက်မှုပုံစံလေ့လာရန်တာ၀န်တရပ်ဖြင့် မန္တလေး(မြေပြန့်)သို့ ဆင်းလာကြောင်း မှတ်တမ်းရှိခြင်း (သိန္နီဆိုင်ရာသမိုင်းအကျဉ်း စာမျက်နှာ ၁၂၀/၁၂၁) (၆)ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းလွန်သော် သိန္နီနယ်အား တာ၀န်ယူ အုပ်ချုပ်ပေးနိုင်ခြင်း(စော်ဘွားလူများ လိုက်လံ ရှာဖွေခေါ်ဆောင်ပြီးနောက် ဆရာချယ်ပြန်သွားပုံ ပြောင်းပြန်မောင်လေး စာမျက်နှာ၉၃) စသည့်အချက်ပေါင်းများစွာ၊တိုက်ဆိုင်မှုများစွာကြောင့် ဆရာချယ်နှင့် ကိုယ်ရံတော်ခွန်ဆန်ထွမ်းသည် တယောက်တည်းဖြစ်သည်ဟုဆိုရမည်။ ၎င်းအပြင် ဆရာချယ်(ရှမ်းအသံထွက်-ဆရာခယ်)ဆိုသည်မှာ မြန်မာလို သိုင်းဆရာကြီး၊သိုင်းတဖက်ကမ်းခတ်တတ်သောဆရာကြီး ဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အမည်၀ှက်ပေးခြင်းဖြစ်ဟန်တူသည် ဟု ဆရာစိုင်း၀င်းခိုင်က မှတ်ချက်ပြုသည်။ ဖော်ပြခဲ့သမျှအချက်အလက်တို့ကိုပြန်ချုပ်ရသော် ဆရာချယ်သည် သိန္နီနယ်မငြိမ်းချမ်းခင်က စော်ဘွားနဲ့အတူ တိုက်ပွဲ၀င်ခဲ့သည်(၁၂၃၅-၁၂၆၄ /AD1873-1902)။ နယ်မြေ ငြိမ်းချမ်းလာသော် ကမ္ဘောဇနန်းတွင်းတွင်ငြီးငွေ့၍ မြေပြန့်သို့ လျှို့ဝှက်စွာဆင်းလာသည်။အဘိုးဦးမောင်လေးတို့အား ပညာအမွေပေးခဲ့သည်။ (၁၂၇၃-၁၂၇၆/1911-1914) ၃နှစ်ခန့်အကြာတွင် စော်ဘွားထံမှ အထောက်တော်များက ဆရာချယ်အား ရှာဖွေတွေ့ရှိကာ သိန္နီသို့ ပြန်သွားသည်(၁၂၇၆/1914)။ စော်ဘွားလွန်သော် သိန္နီအား တာ၀န်ယူအုပ်ချုပ်ပေးသည်။(၁၂၇၇-၁၂၈၄/1915-1922) ၁၂၉၃ 1931တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့ သိုင်းပြောင်းပြန်ပညာရပ်၏ ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးဆရာချယ်သည် မြောက်သိန္နီစော်ဘွား ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်း၏ သက်တော်စောင့် အမတ်ကြီးစဝ်ဟိန်းဖိတ်(ခ)ခွန်ဆန်ထွမ်း ပင်ဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိရသမျှအချက်အလက်တို့ပေါ်အခြေခံ၍အဖြေထုတ်ရင်း ဆောင်းပါးကိုအဆုံးသတ်ပါမည်။ကျွန်ုပ်လေ့လာထားချက်တို့မှာ အားနည်းမှုများစွာရှိနိုင်ပါသည်။သို့သော် မြှုပ်ကွက်ဖြစ်နေသော ဆရာကြီး ဆရာချယ်အကြောင်းအနည်းငယ်မျှသိရလျှင် အားလုံးအတွက် အကျိုးများပြီဆိုသောစိတ်ဖြင့် အစွမ်းရှိသလောက် ကြိုးစားအားထုတ်ထားပါသည်။သိုင်းပြောင်းပြန်မိသားစု၀င်များအားလုံးအားလည်း အလျှင်းသင့်ခဲ့ပါက ဆရာချယ်အကြောင်းကို ဝိုင်း၀န်းကြိုးပမ်းစုံစမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း တိုက်တွန်းလိုက်ရပါသည်။ #Author- Ye Lin Tun(Supervised by Sayar Chit Nyi Nyi) ကိုးကား (၁) ပြောင်းပြန် မောင် လေး-ပွင့်လန်း(သတ္တုတွင်း) (၂)သိန္နီဆိုင်ရာသမိုင်းအကျဉ်း-စိုင်း၀င်းခိုင် (၃)သိန္နီဟော်နန်းမှ ကျောက်စာများ (၄)ဆရာဦး၀င်းမြင့် Facebook account မှ ဆရာချယ်အကြောင်း(အပိုင်း၁၇/၁၈/၁၉) (၅)Great lords of the sky:Burma's Shan Aristocracy by Sao Sanda Simms
သိုင်းပြောင်းပြန်၏မြစ်ဖျားခံရာအပိုင်း(၁)link <nowiki>https://www.facebook.com/100057312285554/posts/799212025332533/</nowiki>
Facebook : တို့ရိုးရာ သိုင်းပြောင်းပြန်
Tik Tok : တို့ရိုးရာ သိုင်းပြောင်းပြန်
Contact : 09760555789
[[Category:ကိုယ်ခံပညာ]]
sahjxvznhkjne139x91zbxm337vq4j8
1035888
1035887
2026-06-04T10:18:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[Special:Contributions/~2026-32934-30|~2026-32934-30]] ([[User talk:~2026-32934-30|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1035869|1035869]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1035888
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
သိုင်းပြောင်းပြန်သည် မြန်မာ့သိုင်းအမျိုးအစားများတွင်အထင်ရှားဆုံး အကျော်ကြားဆုံး အရှုံးမရှိသည့်သိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းကြီးသည် လေးကွက်မှစ၍ ပြောင်းပြန်မှာ နှစ်ကွက်မှစသဖြင့်သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ် ကြသည်။
မူလစတင်မျက်နှာမူရာ အရပ်သို့ ပြန်ရောက်ရမှသာ သိုင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်ပေသည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ရှမ်းစော်ဘွား၏ သက်တော်စောင့်ဆရာချယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး အဘိုးဦးမောင်လေးမှ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
==သမိုင်း==
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဆရာချယ်ဆိုသူက တီထွင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ဆရာချယ်ဟူသောပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှမ်းစော်ဘွားကြီးတစ်ဦး၏ ကိုယ်ရံတော်သက်တော်စောင့်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟူသောအချက်မှလွဲ၍ အခြားကိုယ်ရေးအချက်များမသိရချေ။ ဆရာချယ်သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံသို့လှည့်လည်သွားလာရင်း တွံတေးမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဒေသခံများအား သင်နေကျသိုင်းများနှင့်မတူသော သိုင်းတစ်မျိုးကိုသင်ကြားပေးသည်။ ထို့နောက်ရှမ်းပြည်သို့ပြန်သွားရာ သတင်းမရတော့ပေ။ တပည့်များက အဆိုပါသိုင်းပညာကိုဖွံ့ဖြိုးအောင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရင်း အခြားသိုင်းပညာများနှင့်အကွက်မတူသဖြင့် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟုအမည်ပေးခဲ့ကြသည်။
ကိုလိုနီခေတ်တွင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သဖြင့် အချို့က အင်္ဂလိပ်အစိုးရကမြန်မာ့ရိုးရာသိုင်းပျောက်ကွယ်သွားစေရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရဘက်တော်သားဆရာချယ်အားစေလွှတ်ကာ မြန်မာ့သိုင်းကိုဖျက်ဆီးခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ မြန်မာ့သိုင်းများကဲ့သို့ ကန်တော့ပွဲအားထိုင်ကန်တော့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဓားဖြင့်ရွယ်ခြင်းများသည် မြန်မာ့သိုင်းအစဉ်အလာကိုဖျက်ဆီးသည်ဟုဆိုကြသည်။
[[Category:ကိုယ်ခံပညာ]]
3zs2v4tfpwplbmmhbtxkr5fwaxymxqw
ဧရာဝတီဘဏ်
0
47616
1035760
1035565
2026-06-03T14:29:05Z
Ninjastrikers
22896
/* ဝန်ဆောင်မှုများ */ WP:PRIMARY, WP:ADVERT
1035760
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
|company_name = ဧရာဝတီဘဏ် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်
|company_logo = File:Ayeyarwady-bank-logo.jpg
|native name = <small>Ayeyarwady Bank Public Company Limited</small>
|native_name_lang = my
|company_type = အများပိုင်ကုမ္ပဏီ (PCL)
|slogan = စိတ်ချယုံကြည် ဧရာဝတီ
|image = 2016 Rangun, Bank AYA (04).jpg
|caption =
|foundation = {{start date and age|2010|8|10}}
|founder = [[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]]
|key_people = [[ဇော်ဇော်၊ ဦး| ဦးဇော်ဇော်]]<br/><small>([[ဥက္ကဋ္ဌ]])</small><br/>ဒေါ်ခင်စောဦး<br/><small>(အမှုဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ)</small><br/>ဒေါ်သဇင်အောင်<br/><small>(အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်)</small> <ref name="aya-profile">{{cite web|url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile|title=AYA Bank Profile |publisher=ဧရာဝတီဘဏ် |access-date=နိုဝင်ဘာ ၂၀, ၂၀၂၅}}</ref>
|industry = [[ဘဏ်|ဘဏ်လုပ်ငန်း]]
|location=အမှတ်(၁၆၄)၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းမကြီး၊ <br> [[ကျောက်တံတားမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
|products = ငွေစုဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ချေးငွေလုပ်ငန်း၊ ကတ်ဝန်ဆောင်မှု၊ ငွေလဲလှယ်ခြင်း၊ Mobile Banking၊ Mobile Wallet
|num_employees = ၆,၅၀၀ ကျော် (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref>
|assets = {{profit}} ကျပ် ၉.၅ ထရီလီယံ (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref>
|equity = {{profit}} ကျပ် ၅၀၀.၃ ဘီလီယံ (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref>
|capital = ကျပ် ၂၉၇ ဘီလီယံ (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref>
|operating_income =
|homepage = {{url|https://www.ayabank.com/}}
|image_caption=ဧရာဝတီဘဏ်ရုံးချုပ်}}
'''ဧရာဝတီဘဏ်''' ({{langx|en|Ayeyarwady Bank}}; အတိုကောက် '''AYA''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုအဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီ (Public Company Limited - PCL) အဖြစ် တရားဝင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/news-room/press-release/Statement_by_Ayeyarwady_Bank_on_Changing_to_Public_Company_Limited |title=Statement by Ayeyarwady Bank on Changing to Public Company Limited |publisher=ဧရာဝတီဘဏ် |date=မတ် ၁၀, ၂၀၂၃ |access-date=နိုဝင်ဘာ ၂၀, ၂၀၂၅}}</ref>
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလှိုင်လတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ဦးဆောင်တည်ထောင်သူမှာ [[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]]ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီဘဏ် ရန်ကုန်ရုံးချုပ်သည် အမှတ်(၁၆၄)၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းမကြီး၊ [[ကျောက်တံတားမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ [[နေပြည်တော်]]ရုံးချုပ်မှာ ၁၁၀-၁၁၂၊ သီရိရတနာအဆင့်မြင့်ဈေး၊ [[ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်]]၊ [[နေပြည်တော်]]တွင် တည်ရှိသည်။
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ဘဏ်ခွဲပေါင်း ၂၆၁ ခု၊ ငွေလဲကောင်တာ ၁၆၂ ခုနှင့် ATM စက်ပေါင်း ၆၂၃ ခု ဖွင့်လှစ်ထားရှိပြီး ဝန်ထမ်းပေါင်း ၆,၅၀၀ ကျော်ဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
ဧရာဝတီဘဏ်ကို ၂ ဇူလှိုင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ ခွင့်ပြုမိန့် ရရှိခဲ့ပြီး ၁၁ ဩဂုတ်လ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
== မတည်ရင်းနှီးငွေ ==
ခွင့်ပြုပြီး မတည်ရင်းနှီးငွေမှာ မြန်မာကျပ်ငွေ ၇၅ ဘီလီယံဖြစ်ပြီး ၅၅ ကျပ်ဘီလီယံ ထည့်ဝင်ပြီးဖြစ်သည်။
== ဝန်ဆောင်မှုများ ==
ဧရာဝတီဘဏ်သည် သုံးစွဲသူများ၏ လိုအပ်ချက်အလိုက် အောက်ပါ ဘဏ်လုပ်ငန်းဝန်ဆောင်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။
* ငွေစုဘဏ်လုပ်ငန်း: ငွေစုစာရင်း၊ လက်ရှိစာရင်း၊ ပုံသေအပ်ငွေစာရင်း (Fixed Deposit)
* ချေးငွေလုပ်ငန်း: အိမ်ချေးငွေ၊ ကားချေးငွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ချေးငွေ
* ငွေလွှဲလုပ်ငန်း: ပြည်တွင်း ငွေလွှဲခြင်းနှင့် SWIFT အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ငွေလွှဲဝန်ဆောင်မှုများ
* Card Management: ဗီဇာကတ် (Visa)၊ မာစတာကတ် (Mastercard) စသည့် ကတ်များ ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း
* အခြား ဝန်ဆောင်မှုများ: လစာပေးခြင်း၊ ငွေကောက်ခံပေးခြင်း၊ ဘဏ်အာမခံ (Bancassurance) နှင့် လုံခြုံမှုသေတ္တာငှားရမ်းခြင်း
== ဆုတံဆိပ်များ ==
{| class="wikitable sortable"
! နှစ်
! ဆုပေးအပ်သူ
! ဆုအမည် (မြန်မာ)
! Award (English)
|-
| ၂၀၁၃
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ်
| Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards">{{cite web
|url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/awards
|title=Awards
|publisher=AYA Bank
|access-date=2 June 2026
}}</ref>
|-
| ၂၀၁၄
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ်
| Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၄
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး လက်လီဘဏ်
| Best Retail Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၄
| [[Global Banking & Finance Awards]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြန်ဆုံးတိုးတက်နေသော လက်လီဘဏ်
| Fastest Growing Retail Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၄
| [[Global Banking & Finance Awards]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုအကောင်းဆုံး ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှု
| Most Innovative Banking Services, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၄
| ''The Myanmar Times''
| တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး ဘဏ်ခေါင်းဆောင်
| Banker of the Year<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၅
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ်
| Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၅
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ဘဏ်အုပ်စု
| Best Banking Group, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၅
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့မှု အကောင်းဆုံးဘဏ်
| Most Sustainable Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၆
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ်
| Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၆
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ဘဏ်အုပ်စု
| Best Banking Group, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၆
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့မှု အကောင်းဆုံးဘဏ်
| Most Sustainable Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၇
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး လက်လီဘဏ်
| Best Retail Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၇
| [[World Finance]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်
| Best Commercial Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၇
| CFI.co Awards
| အရှေ့တောင်အာရှ၏ အကောင်းဆုံး ဒေသဆိုင်ရာ ဘဏ်မိတ်ဖက်
| Best Regional Banking Partner, Southeast Asia<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၇
| [[Asiamoney]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး CSR ဘဏ်
| Myanmar's Best Bank for CSR<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၈
| [[Asiamoney]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပြည်တွင်းဘဏ်
| Myanmar's Best Domestic Bank<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၉
| [[Asiamoney]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး SME ဘဏ်
| Myanmar's Best Bank for SMEs<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၉
| [[Asiamoney]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး CSR ဘဏ်
| Myanmar's Best Bank for CSR<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၁၉
| The Business Coalition for Gender Equality (BCGE)
| ကျား/မ တန်းတူညီမျှရေး EDGE အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်
| EDGE Certificate for Gender Equality<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၀
| [[Asiamoney]]
| မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး SME ဘဏ်
| Myanmar's Best Bank for SMEs<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၃
| The Business Coalition for Gender Equality (BCGE)
| ကျား/မ တန်းတူညီမျှရေး GEARS အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်
| GEARS Certificate for Gender Equality<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၅
| [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]
| အလုပ်သမားငွေလွှဲလုပ်ငန်း အကောင်းဆုံးဘဏ် (တတိယဆု)
| Best Bank Award (Workers' Remittance) – Third Prize<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၅
| [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]
| MMQR စွမ်းဆောင်ရည်အကောင်းဆုံးဆု (AYA Pay)
| Best Performance Award (MMQR)<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၅
| [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]
| စွမ်းဆောင်ရည်အကောင်းဆုံးဆု (AYA Bank CEO)
| Best Performance Award<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၅
| [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]
| MMQR ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုအကောင်းဆုံးဆု (AYA Pay)
| Best Participation Award (MMQR)<ref name="aya-awards" />
|-
| ၂၀၂၅
| [[PCI Security Standards Council]]
| PCI DSS v4.0.1 လုံခြုံရေးစံနှုန်း လိုက်နာမှု အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်
| PCI DSS v4.0.1 Compliance Certification<ref name="pci-dss">{{cite web
|url=https://www.ayabank.com/about-aya/news-room/announcements/AYA_Bank_PCL_Achieves_PCI_DSS_v4.0.1_Compliance%2C_Strengthening_Digital_Security_Standards
|title=AYA Bank PCL Achieves PCI DSS v4.0.1 Compliance, Strengthening Digital Security Standards
|publisher=AYA Bank
|date=17 July 2025
|access-date=2 June 2026
}}</ref>
|}
== အဓိကဖြစ်ရပ်များ ==
* ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၉) ရက်နေ့တွင် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဧရာဝတီဘဏ် Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား|url=https://news-eleven.com/article/311181|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-10|language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references/>
==ပြင်ပလင့်==
* [https://www.ayabank.com ဧရာဝတီဘဏ် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘဏ်များ}}
{{မြန်မာ-stub}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ]]
4zy1gevmx18e4fv5h4eev8cqhb6yx3j
သရက်သီး
0
49465
1035761
1017450
2026-06-03T14:59:22Z
~2026-32985-07
143695
/* */
1035761
wikitext
text/x-wiki
[[file:Mango_2.jpg|thumb|right|300px|သရက်သီး]]အနံ့အရသာနှင့် ပြည့်စုံသော '''သရက်သီး'''သည် အပူပိုင်းဒေသ၏ အမည်ကျော် အသီးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ [[သရက်ပင်]]၏ မူရင်းပေါက်ရောက်ရာဒေသသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း အာသံပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ထိုင်းနိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။
==သရက်ပင်၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်==
သရက်ပင်သည် အမြင့်ပေ ၁၁၅ပေမှ ၁၃၁ ပေအထိ ရှိနိုင်သည်။
နှစ်ရှည်ပင်မျိုးဖြစ်ပြီး နှစ် ၃၀၀ ကျော်သည်အထိ အသီးသီးနေသော အပင်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ သရက်ပင်၏အရွက်သည် နုစဉ်အခါ ပန်းနုရောင်သန်းသော လိမ္မော်ရောင်ရှိပြီး တဖြည်းဖြည်း အနီရောင် နောက်ပိုင်းတွင် အစိမ်းရင့်ရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ အရွက်များသည် အမြဲစိမ်းလန်းနေသည်။ သရက်ပင်အမျိုးပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ရှိပြီး အများစုမှာ နွေရာသီတွင် အသီးသီးကြ၍ တချို့မျိုးမှာ တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ခါ အသီးသီးကြသည်။
[[ဖိုင်:စိန်တစ်လုံး_သရက်သီး.jpg|thumb|right|alt=Diamond Mango|စိန်တစ်လုံး သရက်သီး]]
==သရက်သီး==
သရက်ပင်မှ သရက်သီးများ ရင့်မှည့်ရန် ၃ လ မှ ၆ လ အထိ ကြာမြင့်တတ်သည်။ အဖူး အပွင့်တို့တွင် သင်းပျံ့ပျံ့ရနံ့ရှိသည်။ အချို့အပွင့်တို့တွင် ဝတ်ဆံအဖိုအမနှစ်မျိုး ပါ၍ အချို့အပွင့်တို့တွင် ဝတ်ဆံဖိုသာပါလေသည်။ သရက်အဖူး အပွင့်တို့ကိုမြန်မာနိုင်ငံတွင်တို့စရာအဖြစ် စားသုံးကြလေသည်။ မတ်လလောက်တွင် တို့စားနိုင်သော အရွယ်သရက်သီး အကင်းများရရှိသည်။ ဧပြီလကုန်မေလဆန်းမှစ၍သရက် သီးများမှည့်ဝင်းလာကြသည်။ သရက်သီးမှည့်များကို ဧပြီလမှဇွန်လတိုင်အောင်စားကြရသည်။
သရက်သီးတို့သည်အမျိုးအစားလိုက်၍ အရွယ်အစား စားပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ရှိကြလေသည်။ အငယ်ဆုံးအမျိုး အစားသည် ဆီးသီးခန့်မျှသာရှိ၍ အချို့အမျိုးအစားသည် တစ်လုံးလျှင်တစ်ပိဿာ ကျော်ခန့်ပင်အလေးချိန်စီးအောင်ကြီးမား သည်။ အချို့အသီးများသည် ဘဲဥပုံဖြစ်၍ အချို့သည်လုံးဝန်းသည်။ အချို့သည်အရင်းကား၍ အဖျားရှူးပြီးလျှင် အချို့တို့သည် ရှည်လျားလျားပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်ကြသည်။ များသောအားဖြင့် အသီး၏အဖျားပိုင်းသည် ငှက်နှုတ်သီးကဲ့သို့ ခပ်ကောက်ကောက်ရှိတတ်လေသည်။ သရက်သီးများမှည့်လာလျှင်အသီးခွံသည်လှပစွာဝါဝင်းလာသည်။ အနံ့လည်းမွှေးလာသည်။ အချို့အသီးမှည့်များသည်အနီတစ်ပိုင်းအဝါတစ်ပိုင်းဖြင့်တစ်မျိုးတစ်ဖုံလှပကြ ပေသည်။ အချို့သရက်မျိုးတို့ကားမှည့်နေသည်တိုင်အောင်အစိမ်းပုပ်ရောင်ပင်ရှိနေတတ်လေသည်။
သရက်သီးကို အသီးများ၏ဘုရင်ဟုတင်စားခေါ်ဆိုကြသည်။ သရက်ကို မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အိမ်တိုင်းလိုလိုစိုက်ပျိုးကြသည်။ သရက်ပင်ဆိုသည်မှာ အလွန်အေးသောနေရာများ အထူးသဖြင့် ပေ၄၀၀၀ အထက်နေရာများတွင် မဖြစ်ထွန်းပါ။
==သရက်အမည်များ==
ကမ္ဘာပေါ်တွင် သရက်သီးမျိုးစိတ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုက်အများဆုံးသရက်မျိုးများမှာ စိန်တလုံး၊ ရွှေဟင်္သာ၊ ပတ္တမြားငမောက်၊ ရင်ကွဲ နှင့်မချစ်စုမျိုးတို့ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သရက်မျိုးကောင်းများစွာရှိသည်။ အချို့သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ကျော်ကြားထင်ရှားသောအမျိုးအစားဖြစ်သော်လည်း အချို့မှာမူ ဆိုင်ရာနယ်ပယ်၌သာ ကျော်ကြားကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သရက်တစ်မျိုးတည်းပင် တစ်နယ်တွင်နာမည်တစ်မျိုးစီဖြင့် ကျော်ကြားနေသည်ကို တွေ့ကြရလေသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်သာမက အရှေ့အာရှတိုက်တွင်ပါ ကျော်ကြားသော မြန်မာသရက်မျိုးတို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းမှ မန္တလေးနက်တဲ့ နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းမှ ဆံစုမေ့သရက် တို့ ဖြစ်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းမှ နာမည်ကျော်အခြားသရက်များမှာ ရာဇမတ်၊ အောင်ဒင်နှင့် ပလူအိုက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝါဆိုသရက်၊ ရွှေစာရံသရက်တို့ သည်လည်း သရက်မျိုးကောင်းများတွင် ပါဝင်သည်။ အောက်ပိုင်းတွင် ဆံစုမေ့အပြင်တလဖက်၊ ဥသျှစ်၊ မချစ်စု၊ ပန်းဆွဲတို့သည်လည်း နာမည်ကျော်ကြား သောသရက်မျိုး ကောင်းများဖြစ်ကြပေသည်။ စိုင်သရက်မျိုးကား အသီးနုစဉ်ကပင် အနံ့မွှေး၍တို့စားရာ၌ ကြွပ်သောကြောင့်အသီးစိမ်းကို ပို၍ နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။
အခြား မြန်မာသရက်မျိုးတို့မှာ ဂျပ်ပြား၊ ကောက်ချိတ်၊ ချမ်းသာအိုး၊ ငှက်ပြာ၊ စိမ်းစား၊ ဆင်ပေါင်၊ တလုပ်ထော်တမောက်၊ တောစာ၊ တောင်စွန်းရင်ကွဲ၊ ထိပ်နီ၊ ထိပ်ပေါက်၊ ထိပ်လုံး၊ မနော်နွယ်၊ ပါးနီ၊ ပျို့တငုံ ၊မင်းကြီး၊ မယ်တော်လက်သည်း၊ ကျောက်တိုင်၊ မယ်သီ၊ မရမ်းကြောင်၊ မိကျောင်းခေါင်း၊ မျောက်ခေါင်း၊ ရင်ကွဲ၊ ရေနံ၊ ရေဝင်၊ရွှေပေ၊ ရွှေလက်ရုံး၊ ရွှေလက်ဝါး၊ ရွှေလောက်စာ၊ ဝက်ခေါက်၊ သကြားဩဇာ၊ သရက်ညို၊ သရက်နီ၊ ငရက်ဖြူ၊ သလပ်ညို၊ သလပ်ဖြူ၊ ညိုကြီး၊ သုံးနှစ်၊ အစေ့စုတ်၊ အိုးတုတ်၊ သုံးလုံးတစ်တောင်၊ မြကျောက်၊ စသည်တို့ပင်တည်း။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှသရက်မျိုးတို့ကိုလည်း မျိုးယူစိုက်ပျိုးကြရာ ထိုသရက်မျိုးတို့ကို ဗင်္ဂလားဟုခေါ်ကြသည်။ ဗင်္ဂလား သရက်မျိုးပေါင်းလည်း အများအပြားရှိလေသည်။
[[ဖိုင်:သရက်သီးစိမ်း.jpg|thumb|right|alt=Shrimp Paste Mango|သရက်သီးစိမ်း ငပိထောင်း]]
==ပုံစံမျိုးစုံ စားသုံးနိုင်သော သရက်သီး==
သရက်သီးစိမ်းများကို နုစဉ်အခါတို့စရာ အဖြစ်အစိမ်း တို့စားကြသည်။ အသီးအနည်းငယ်ကြီးလာလျှင်သုပ်၍လည်းစား ကြသည်။ သနပ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆားရည်စိမ်ခြင်း စသည်ဖြင့်လည်း ပြုလုပ်သုံးဆောင်ကြသည်။ သရက်သီး မှည့်များကိုမူ ထိုအတိုင်း စားသုံးကြလေသည်။ အသီးမှည့်၏အတွင်းသားသည် ဝင်းဝါ၍သော် လည်းကောင်း၊ လိမ်မော်ရောင်သော်လည်းကောင်း ရှိတတ်၍ ပျော့အိနေသောထိုအတွင်းသားသည် ချိုအေးသောအရသာနှင့် တကွချိုမွှေး၍နေလေသည်။ သရက်သီးမှည့်၏အရသာကို အချို့စာဆိုကြီးများက နတ်သုဒ္ဓါ နှင့်ပင် ခိုင်းနှိုင်းကြလေသည်။ မျိုးကောင်းသော သရက်သီးမှည့်၏ အရသာသည်လျှာတွင် စွဲကျန်ကာစားရသူ၌ နှစ်သိမ့်တင်းတိမ်မှုကိုဖြစ်စေသည်။
==သရက်သီး၏အကျိုးကျေးဇူး==
သရက်သီးသည် ချိုချဉ်အရသာရှိ၏။ ခံတွင်းမြိန်စေ၏။ သွေးသည်းချေကိုဖျက်စေတတ်၏။ လေသလိပ်ကိုနိုင်၏။ ကျင်ကြီးအစုကိုဖျက်၍ ဝမ်းကိုရွှင်စေတတ်၏။
ကိုလက်စရောဓာတ်ကို လျော့ချပေး၏၊ ကင်ဆာရောဂါကို ကာကွယ်ပေးနိုင်၏၊ အစာကြေစေ၏၊ ဦးနှောက်သွေးကြောပြတ်ခြင်းအတွက် ကောင်းမွန်စေသည်၊ မျက်လုံးအတွက် ဆေးတစ်မျိုးလည်းဖြစ်သည်။
[[Category:သစ်သီး]]
lx483ivwjjyogjxnltj3r4l5wgt3688
ကညာစစ်သည်
0
49999
1035806
1035342
2026-06-04T05:08:10Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1035806
wikitext
text/x-wiki
ကညာစစ်သည် ( ဘန်းစကား) ဆိုသည်မှာ မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။ နှေးကွေးလေးလံစွာ ပြုလုပ်သည်ကို ဖော်ပြရာ၌ အသုံးပြုသည်။<ref name="ban"/>
== အဓိပ္ပါယ်==
အပျိုစင်မိန်းကလေးများသည် ရဲတင်းဖျတ်လတ်ခြင်း နည်းပါး၍ မရဲတရဲ၊ မဝံ့တဝံ့နှင့် ရှက်စနိုးအမူအရာဖြင့် နှေးကွေးဇာချဲ့ ၍ပြုမူလှုပ်ရှားတတ်ကြသည် ဖြစ်ရာ၊ တစ်စုံတစ်ရာကို နှေးကွေး လေးလံစွာ ကနွဲ့ ကလျ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နေသူအား အပျိုစင်ကလေးကဲ့သို့ ပြုလုပ်နေလေရော့သလားဟု အပြစ်တင်သောအားဖြင့် အပျိုစစ်ကျနေသည်၊ ကညာစစ်နေသည် စသည်ဖြင့် တင်စားပြောဆိုကြသည်။<ref name="ban">မြန်မာဘန်းစကား အဓိပ္ပာယ်နှင့် အသုံးအနှုန်း - လှသမိန် </ref>
==ကိုးကား==
<references/>
[[Category:ဗန်းစကား]]
{{stub}}
fj4b58vdtnho06oslwc82gcjhjike6g
တိုက်ကြီးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
0
53180
1035796
334337
2026-06-04T03:19:04Z
~2026-33291-25
143725
/* ကိုးကား */
1035796
wikitext
text/x-wiki
တိုက်ကြီးကျေးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်
တိုက်ကြီးကျေးရွာသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တွံတေးခရိုင်၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ကျေးရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြစ်ဝနှင့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင် အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက မွန်-မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှုများ ကူးလူးယှက်နွယ်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းရှိသော ကျေးရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
"တိုက်ကြီးကျေးရွာ" ဟူသော အမည်နာမ ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေသန္တရ နှုတ်ရာဇဝင် အယူအဆ နှစ်ခု ရှိသည်။ ပထမအယူအဆမှာ ရှေးယခင်က အခွန်အတုတ်များနှင့် ဘဏ္ဍာတော်များ သိုလှောင်ရာ ခိုင်ခံ့ကြီးမားသော အုတ်တိုက်ကြီး (သို့မဟုတ်) နယ်မြေအုပ်ချုပ်သူ သူဌေးကြီးများ၏ တိုက်တာအဆောက်အအုံ ရှိခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအယူအဆမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားရာ ဒေသဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ရှေးဟောင်း သိမ်တော်ကြီး သို့မဟုတ် အုတ်တိုက်ခံ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကြီးကို အစွဲပြု၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မြောက်ပိုင်းရှိ တိုက်ကြီးမြို့နယ်နှင့် အမည်တူသော်လည်း၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်ရှိ တိုက်ကြီးကျေးရွာသည် တောင်ပိုင်းပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် နီးစပ်သော သီးခြားကျေးရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သော နာဂစ်မုန်တိုင်းဒဏ်ကို အပြင်းအထန် ခံခဲ့ရဖူးပြီးနောက် ဒေသခံများ၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် လက်ရှိတွင် ပြန်လည်စည်ကားစိုပြေလာခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်နှင့် ရာသီဥတု
တိုက်ကြီးကျေးရွာသည် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မမှ ပင်လယ်ကမ်းခြေဘက်သို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစားရှိပြီး ပင်လယ်နှင့် နီးစပ်သည့်အတွက် မိုးရာသီတွင် မိုးရေချိန် မြင့်မားစွာ ရရှိကာ ပင်လယ်လေညင်း အမြဲမပြတ် ရရှိသဖြင့် စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းသော ရာသီဥတုရှိသည်။
စီးပွားရေး
ကျေးရွာ၏ အဓိက စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေး: ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်ဖြစ်သော ကွမ်းရွက်စိုက်ပျိုးခြင်း (ကွမ်းခြံလုပ်ငန်း) ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် မိုးစပါးစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် သီးနှံစုံ ဥယျာဉ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ရေလုပ်ငန်း: ပင်လယ်ဝနှင့် မြစ်ဝများနှင့် နီးစပ်သဖြင့် ရေချို/ရေငန် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ ပုစွန်ဖမ်းလုပ်ငန်းများနှင့် ဒေသတွင်း ရေထွက်ကုန်ခြောက် (ငါးခြောက်၊ ပုစွန်ခြောက်) လှန်းသည့် လုပ်ငန်းများကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု
ကျေးရွာတွင် နေထိုင်ကြသော သွေးချင်းများမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာနှင့် ကရင်လူမျိုးစုများ အများစု ဖြစ်ကြသည်။ မိရိုးဖလာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးကို ရိုသေကိုင်းရှိုင်းကြပြီး ရွာဦးကျောင်းတိုက်များ၌ ကျင်းပလေ့ရှိသော သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ၊ ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူဒါန်းပွဲများနှင့် ဘုရားပွဲများကို အစဉ်အလာမပျက် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မမှတစ်ဆင့် မော်တော်ကား၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သော ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေး ရှိသည်။ ဒေသတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် ကွမ်းခြံကုန်း-တွံတေး-ရန်ကုန် လမ်းကြောင်းကို အဓိက အသုံးပြုကြသည်။ဧရာ၀တီတိုင်း၊ေးဒရဲမြို့နှင့်လည်းနီးကပ််််လျှက်တည်ရှိပါသည်။ရွာ၏ြောက်ဘက်တွင် ော့မှူးမြို့နယ် ပုပ္ပါးျေးရွာနှင့်လည်း နယ်နိမိတ်ခြင်းထိစပ်လျှက်ရှိပါသည်။့်{{Infobox settlement
|official_name = တိုက်ကြီးရွာ
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = တိုက်ကြီးရွာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 =Taik Gyi<ref>GAD, Feb 2011.</ref>
|latNS = N
|latd = 16.45459
|longEW = E
|longd = 95.90580
|P-code = 161087
}}
==ကိုးကား==
<references/>
{{ရန်ကုန်တိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{Yangon-geo-stub}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]]
3w1f7ww6mofa78u5js9mf7g4q67b3nc
1035801
1035796
2026-06-04T04:11:57Z
~2026-33291-25
143725
/* ကိုးကား */
1035801
wikitext
text/x-wiki
တိုက်ကြီးကျေးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်
တိုက်ကြီးကျေးရွာသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တွံတေးခရိုင်၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ကျေးရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြစ်ဝနှင့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင် အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက မွန်-မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှုများ ကူးလူးယှက်နွယ်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းရှိသော ကျေးရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
"တိုက်ကြီးကျေးရွာ" ဟူသော အမည်နာမ ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေသန္တရ နှုတ်ရာဇဝင် အယူအဆ နှစ်ခု ရှိသည်။ ပထမအယူအဆမှာ ရှေးယခင်က အခွန်အတုတ်များနှင့် ဘဏ္ဍာတော်များ သိုလှောင်ရာ ခိုင်ခံ့ကြီးမားသော အုတ်တိုက်ကြီး (သို့မဟုတ်) နယ်မြေအုပ်ချုပ်သူ သူဌေးကြီးများ၏ တိုက်တာအဆောက်အအုံ ရှိခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအယူအဆမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားရာ ဒေသဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ရှေးဟောင်း သိမ်တော်ကြီး သို့မဟုတ် အုတ်တိုက်ခံ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကြီးကို အစွဲပြု၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မြောက်ပိုင်းရှိ တိုက်ကြီးမြို့နယ်နှင့် အမည်တူသော်လည်း၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်ရှိ တိုက်ကြီးကျေးရွာသည် တောင်ပိုင်းပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် နီးစပ်သော သီးခြားကျေးရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သော နာဂစ်မုန်တိုင်းဒဏ်ကို အပြင်းအထန် ခံခဲ့ရဖူးပြီးနောက် ဒေသခံများ၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် လက်ရှိတွင် ပြန်လည်စည်ကားစိုပြေလာခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်နှင့် ရာသီဥတု
တိုက်ကြီးကျေးရွာသည် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မမှ ပင်လယ်ကမ်းခြေဘက်သို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစားရှိပြီး ပင်လယ်နှင့် နီးစပ်သည့်အတွက် မိုးရာသီတွင် မိုးရေချိန် မြင့်မားစွာ ရရှိကာ ပင်လယ်လေညင်း အမြဲမပြတ် ရရှိသဖြင့် စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းသော ရာသီဥတုရှိသည်။
စီးပွားရေး
ကျေးရွာ၏ အဓိက စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေး: ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်ဖြစ်သော ကွမ်းရွက်စိုက်ပျိုးခြင်း (ကွမ်းခြံလုပ်ငန်း) ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် မိုးစပါးစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် သီးနှံစုံ ဥယျာဉ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ရေလုပ်ငန်း: ပင်လယ်ဝနှင့် မြစ်ဝများနှင့် နီးစပ်သဖြင့် ရေချို/ရေငန် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ ပုစွန်ဖမ်းလုပ်ငန်းများနှင့် ဒေသတွင်း ရေထွက်ကုန်ခြောက် (ငါးခြောက်၊ ပုစွန်ခြောက်) လှန်းသည့် လုပ်ငန်းများကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု
ကျေးရွာတွင် နေထိုင်ကြသော သွေးချင်းများမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာနှင့် ကရင်လူမျိုးစုများ အများစု ဖြစ်ကြသည်။ မိရိုးဖလာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးကို ရိုသေကိုင်းရှိုင်းကြပြီး ရွာဦးကျောင်းတိုက်များ၌ ကျင်းပလေ့ရှိသော သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ၊ ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူဒါန်းပွဲများနှင့် ဘုရားပွဲများကို အစဉ်အလာမပျက် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မမှတစ်ဆင့် မော်တော်ကား၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သော ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေး ရှိသည်။ ဒေသတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် ကွမ်းခြံကုန်း-တွံတေး-ရန်ကုန် လမ်းကြောင်းကို အဓိက အသုံးပြုကြသည်။ဧရာ၀တီတိုင်း၊ေးဒရဲမြို့နှင့်လည်းနီးကပ််််လျှက်တည်ရှိပါသည်။ရွာ၏ြောက်ဘက်တွင် ော့မှူးမြို့နယ် ပုပ္ပါးျေးရွာနှင့်လည်း နယ်နိမိတ်ခြင်းထိစပ်လျှက်ရှိပါသည်။့{{Infobox settlement
|official_name = တိုက်ကြီးရွာ
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = တိုက်ကြီးရွာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 =Taik Gyi<ref>GAD, Feb 2011.</ref>
|latNS = N
|latd = 16.45459
|longEW = E
|longd = 95.90580
|P-code = 161087
}}
==ကိုးကား==
<references group="ကွမ်းခြံကုန်း-ဖျာပုံလမ်း" />
{{ရန်ကုန်တိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{Yangon-geo-stub}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]]
4oxuuikl45w3a571og38hku8mvldpnw
ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်
0
67709
1035811
711717
2026-06-04T05:23:54Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035811
wikitext
text/x-wiki
'''ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်''' ဟူသည် မြန်မာ[[စကားပုံ]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
စေတီပုထိုး အဆောက်အအုံများကိုသာ ငြမ်းဆင်ရမြဲဖြစ်သည်။ ကလိမ်စေ့သည် ငြမ်းဆင်ရသော အရာမဟုတ်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါဘဲလျက် ကလိမ်စေ့ကို ငြမ်းဆင်သည်ဟု ဆိုသကဲ့သို့ ယုတ္တိမတန်သော စကားကို လှည့်ပတ်ပြောဆိုခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
==မူလရင်းမြစ်==
အဖိုးအိုမှာ အရက်သမားတို၏ "'ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်"'ကာ ယုတ်မာပုံကို...၊ ခေါင်းတခါခါနှင့် ရှင်းလင်းနေပါသည်။ [၁၃၁၉] မြဝတီ၊ ၅၊ ၃။ ၂၂၆။
==ကျမ်းကိုး==
{{reflist|
<ref>မြန်မာစာအဖွဲ့၊ မြန်မာ[[စကားပုံ]]၊ နှာ-၂</ref>
}}
[[Category:မြန်မာစကားပုံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
scdev2rgthwu0cox6nykme6ao3agadi
1035814
1035811
2026-06-04T05:34:29Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ရှင်းလင်းချက် */
1035814
wikitext
text/x-wiki
'''ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်''' ဟူသည် မြန်မာ[[စကားပုံ]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
စေတီပုထိုး အဆောက်အအုံများကိုသာ ငြမ်းဆင်ရမြဲဖြစ်သည်။ ကလိမ်စေ့သည် ငြမ်းဆင်ရသော အရာမဟုတ်။ ကလိမ်သီးမှ အစေ့သည် ပြောင်ချော၏။ ထို့ကြောင့် တစ်ခုပေါ်တွင် တစ်ခုထပ်ကာ ငြမ်းဆင်၍ လူတို့တက်ရောက်ရန် နေရာအဖြစ် ပြုလုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ခက်ခဲလွန်းသည့်အရာဖြစ်သည့် ကလိမ်စေ့ကို ငြမ်းဆင်သည်ဟု ဆိုသကဲ့သို့ ယုတ္တိမတန်သော စကားကို လှည့်ပတ်ပြောဆိုခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==မူလရင်းမြစ်==
အဖိုးအိုမှာ အရက်သမားတို၏ "'ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်"'ကာ ယုတ်မာပုံကို...၊ ခေါင်းတခါခါနှင့် ရှင်းလင်းနေပါသည်။ [၁၃၁၉] မြဝတီ၊ ၅၊ ၃။ ၂၂၆။
==ကျမ်းကိုး==
{{reflist|
<ref>မြန်မာစာအဖွဲ့၊ မြန်မာ[[စကားပုံ]]၊ နှာ-၂</ref>
}}
[[Category:မြန်မာစကားပုံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
egkf7fngyy9o51fxebh48xquaqddr4f
အသားတွင် ဝက်၊ အသီးတွင် သရက်၊ အရွက်တွင် လက်ဖက်
0
81838
1035802
857685
2026-06-04T04:13:26Z
~2026-33124-26
143726
1035802
wikitext
text/x-wiki
'''အသားတွင် ထက်ဝက်၊ အသီးတွင် တစ်ရက်၊ အရွက်တွင် လက်ဖဲ့''' သည် [[ဆိုရိုးစကား|မြန်မာဆိုရိုးစကား]] ဖြစ်သည်။<ref name="မြန်မာဆိုရိုးစကား">{{cite book|title= မြန်မာဆိုရိုးစကား |publisher=မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာန|location=|date=အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆|edition=ပထမအကြိမ်}}</ref>
===အဓိပ္ပာယ်===
'''အသားတွင် ထက်ဝက်၊ အသီးတွင် တစ်ရက်၊ အရွက်တွင် လက်ဖဲ့:'' အသားကိုစားမယ်ဆိုရင်တစ်ဝက်၊ ဝက်ပြီးအသီးအနှံနှင့်ရောချက်ပါလို့ဆိုလိုခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။ "အသားမှာထက်ဝက်" ဖြစ်ပါတယ်။။ အသီးဆိုရင်အပင်ကခူးပြီးတစ်ရက်ပဲထားပါ တစ်ရက်ထက်ပိုကြာရင် အသီးမှာပါဝင်တဲ့အာဟာရဓါတ်များလျော့ပါးသွားတတ်ပါတယ်။ "အသီးမှာတစ်ရက်"
ဟုဆိုလို့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အရွက်လေးတွေကိုခူးချက်တော့မယ်ဆိုရင် ဓါး ကတ်ကြေး စသည်တို့နှင့်မဖြတ်ဘဲ၊ လက်ကလေးနဲ့ဖဲ့ချွေပြီးမှချက်ပါက အာဟာရပို၍ဖြစ်စေပါတယ်။ "အရွက်မှာလက်ဖဲ့"ဟု ဆိုလိုခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။ မရှိခဏဆရာတော်ဘုရား၏တရားတော်တွင် ပါရှိပါသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ အစားအစာများနှင့်ပတ်သက်သော အကြိုက်နှင့် အထင်အမြင်များကို ဖော်ပြသည်။
===ကိုးကားချက်များ===
* "သူဟောင်းတို့လည်း အသီးတွင် သရက်၊ အသားတွင် ဝက်ကောင်းမြတ် ကြောင်းကို ဆိုရိုးပြုစကုန်သည်။" <ref name="WawLi126">[၁၁၉၂] ''ဝေါလီ''။ ၁၂၆။</ref>
* "သူဟောင်းတို့စကား၊ ပညတ်ထားသည်မှာ၊ အသားတွင်လည်း ဝက်၊အသီးတွင်လည်း သရက်၊ အရွက်တွင်လည်း လက်ဖ်က၊" <ref name="PuNya8">[၁၂၂၅-ခန့်] ''ပုည''။ ၈။</ref>
* "မှတ်ဘိနားတင်၊ များလူရှင်တို့၊ … သီးတွင် သရက်၊ သားတွင် ဝက်ဟူ၊ မြစ်မူဂင်္ဂါ၊ ထူးမြတ်စွာသို့၊" <ref name="MaGa548">[၁၂၆၆] ''မဃ'' ၅၄၈။</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[မံသေသု သူကရော၊ ဖလေသု အမ္ဗော]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ]]
kkuwznb96kngbz1vkoga3fc4b5rnl14
ရတနာပုံခေတ်
0
140130
1035752
641451
2026-06-03T12:05:15Z
Chenzeyan29
141880
1035752
wikitext
text/x-wiki
'''ရတနာပုံခေတ်''' သို့မဟုတ် '''မန္တလေးခေတ်''' (အင်္ဂလိပ်: Yadanabon Period) သည် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ ခုနှစ်မှ ၁၈၈၅ ခုနှစ်အထိ တည်ရှိခဲ့သော ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးအတောက်ပဆုံး ခေတ်ကာလတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီးက ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၈ ခုနှစ်) တွင် ရတနာပုံ (မန္တလေး) နေပြည်တော်ကို စတင်တည်နန်းစိုက်ခဲ့ရာမှ ဤခေတ်ကာလ စတင်ခဲ့ပြီး၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ် တတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲတွင် သီပေါမင်းတရား ပါတော်မူခဲ့ရသည်အထိ (၂၈) နှစ်တာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
{| class="infobox" style="width: 25em; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.5em; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 2px;"
|+ style="font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.2em; background-color: #e2e2e2; border: 1px solid #a2a9b1;" | ရတနာပုံခေတ်
|-
| colspan="2" style="text-align: center; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.5em;" | [[File:Mandalay Palace 1900ca.jpg|center|၂၅၀px]]<br><small>၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်က တွေ့ရသည့် ရတနာပုံ (မန္တလေး) မြနန်းစံကျော် ရွှေနန်းတော်ကြီး</small>
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em; width: 40%;" | အခြားအမည်
| [[မန္တလေးခေတ်]] (Mandalay Period)
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | နိုင်ငံ
| [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]])
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | မြို့တော်
| ရတနာပုံ နေပြည်တော် ([[မန္တလေးမြို့]])
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | အုပ်ချုပ်သူ ဘုရင်များ
| * [[မင်းတုန်းမင်း]] (၁၈၅၃–၁၈၇၈)<br>* [[သီပေါမင်း]] (၁၈၇၈–၁၈၈၅)
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ခေတ်ကာလ
| ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ – ၁၈၈၅
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | စတင်သည့် ဖြစ်ရပ်
| မန္တလေး ရတနာပုံ မြို့တော်တည်ခြင်း
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ပြီးဆုံးသည့် ဖြစ်ရပ်
| သီပေါမင်း ပါတော်မူခြင်း (တတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ပွဲ)
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ရိုးရာဘာသာစကား
| [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာစကား]]
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ
| [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)
|}
== သမိုင်းနောက်ခံ ==
အမရပူရ နေပြည်တော်တွင် စိုးစံနေသော မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ထားသည့် အခြေအနေတွင် တိုင်းပြည်ကို ခေတ်မီတိုးတက်အောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်နှင့် နယ်ချဲ့ရန်သူကို ကာကွယ်ရန်အတွက် မြို့တော်အသစ် တည်ထောင်ရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အောင်မြေ ၇ ဌာနကို ရွေးချယ်ကာ မန္တလေးတောင်ခြေ၌ ရတနာပုံ နေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
== ခေတ်မီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းများ ==
ရတနာပုံခေတ်သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အနောက်တိုင်းနည်းပညာများကို အမြန်ဆုံး မွေးစားရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ကာလဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စက်ရုံသုံး၍ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို သွန်းလုပ်ကာ ငွေကြေးစနစ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒေါနခြံ စက်ရုံဝင်းအတွင်း လက်နက်လုပ်စက်ရုံ၊ အထည်ချုပ်စက်ရုံ၊ သံရည်ကျိုစက်ရုံ အပါအဝင် စက်ရုံပေါင်း ၅၀ ကျော်ကို ကနောင်မင်းသားကြီး၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာလူငယ်များကို အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်နှင့် အီတလီနိုင်ငံများသို့ စစ်ပွဲဆိုင်ရာနည်းပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး ပညာရပ်များ သင်ယူရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။မြို့စား၊ ရွာစား စသည့် ပဒေသရာဇ်အခွန်ကောက်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး သုဓမ္မဆရာတော်များနှင့် မင်းမှုထမ်းများကို လစဉ်လစာငွေ ပေးဝေသည့်စနစ် (သဿမေဓအခွန်စနစ်) သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
== ဘာသာရေးနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ==
မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ရတနာပုံခေတ်တွင် (ပဉ္စမသံဂါယနာ) ကို တင်တော်မူခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ ပိဋကတ်သုံးပုံကို စကျင်ကျောက်ပြားပေါင်း ၇၂၉ ချပ်ပေါ်တွင် ကျောက်စာထုထွင်းကာ [[ကုသိုလ်တော်ဘုရား]]၌ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စာအုပ်အဖြစ် စိုက်ထူပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာ့ပထမဆုံး သတင်းစာဖြစ်သည့် "ရတနာပုံနေပြည်တော် သတင်းစာ" ကိုလည်း ဤခေတ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== ခေတ်၏နိဂုံး ==
ခရစ်နှစ် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းကြီး ကံကုန်တော်မူပြီးနောက် သားတော် သီပေါမင်း နန်းတက်ခဲ့သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် နန်းတွင်းရေး မတည်ငြိမ်မှုများနှင့် ဗြိတိသျှတို့၏ နယ်ချဲ့လိုမှု အကြံအစည်များကြောင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားကာ သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရတနာဂီရိသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဤတွင် သမိုင်းဝင် ရတနာပုံခေတ်နှင့်အတူ မြန်မာ့သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ်ပါ လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားခဲ့ရသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
* ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
* မောင်မောင်တင်၊ မဟာဝိဇ္ဇာ (ရတနာပုံမန္တလေးသမိုင်း)
[[Category:မြန်မာ့သမိုင်း]]
[[Category:ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]]
nxre8p8g7os0vpisp5kpge47h34ng62
1035753
1035752
2026-06-03T12:07:02Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035753
wikitext
text/x-wiki
'''ရတနာပုံခေတ်''' သို့မဟုတ် '''မန္တလေးခေတ်''' (အင်္ဂလိပ်: Yadanabon Period) သည် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ ခုနှစ်မှ ၁၈၈၅ ခုနှစ်အထိ တည်ရှိခဲ့သော ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးအတောက်ပဆုံး ခေတ်ကာလတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီးက ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၈ ခုနှစ်) တွင် ရတနာပုံ (မန္တလေး) နေပြည်တော်ကို စတင်တည်နန်းစိုက်ခဲ့ရာမှ ဤခေတ်ကာလ စတင်ခဲ့ပြီး၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ် တတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲတွင် သီပေါမင်းတရား ပါတော်မူခဲ့ရသည်အထိ (၂၈) နှစ်တာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
{| class="infobox" style="width: 25em; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.5em; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 2px;"
|+ style="font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.2em; background-color: #e2e2e2; border: 1px solid #a2a9b1;" | ရတနာပုံခေတ်
|-
| colspan="2" style="text-align: center; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.5em;" | [[File: Mandalay, Mandalay Palace, Myanmar.jog|center|၂၅၀px]]<br><small>ရတနာပုံ (မန္တလေး) မြနန်းစံကျော် ရွှေနန်းတော်ကြီး</small>
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em; width: 40%;" | အခြားအမည်
| [[မန္တလေးခေတ်]] (Mandalay Period)
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | နိုင်ငံ
| [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]])
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | မြို့တော်
| ရတနာပုံ နေပြည်တော် ([[မန္တလေးမြို့]])
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | အုပ်ချုပ်သူ ဘုရင်များ
| * [[မင်းတုန်းမင်း]] (၁၈၅၃–၁၈၇၈)<br>* [[သီပေါမင်း]] (၁၈၇၈–၁၈၈၅)
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ခေတ်ကာလ
| ခရစ်နှစ် ၁၈၅၇ – ၁၈၈၅
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | စတင်သည့် ဖြစ်ရပ်
| မန္တလေး ရတနာပုံ မြို့တော်တည်ခြင်း
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ပြီးဆုံးသည့် ဖြစ်ရပ်
| သီပေါမင်း ပါတော်မူခြင်း (တတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ပွဲ)
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ရိုးရာဘာသာစကား
| [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာစကား]]
|-
! style="text-align: left; padding: 0.3em;" | ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ
| [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)
|}
== သမိုင်းနောက်ခံ ==
အမရပူရ နေပြည်တော်တွင် စိုးစံနေသော မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ထားသည့် အခြေအနေတွင် တိုင်းပြည်ကို ခေတ်မီတိုးတက်အောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်နှင့် နယ်ချဲ့ရန်သူကို ကာကွယ်ရန်အတွက် မြို့တော်အသစ် တည်ထောင်ရန် ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အောင်မြေ ၇ ဌာနကို ရွေးချယ်ကာ မန္တလေးတောင်ခြေ၌ ရတနာပုံ နေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
== ခေတ်မီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းများ ==
ရတနာပုံခေတ်သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အနောက်တိုင်းနည်းပညာများကို အမြန်ဆုံး မွေးစားရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ကာလဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စက်ရုံသုံး၍ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို သွန်းလုပ်ကာ ငွေကြေးစနစ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒေါနခြံ စက်ရုံဝင်းအတွင်း လက်နက်လုပ်စက်ရုံ၊ အထည်ချုပ်စက်ရုံ၊ သံရည်ကျိုစက်ရုံ အပါအဝင် စက်ရုံပေါင်း ၅၀ ကျော်ကို ကနောင်မင်းသားကြီး၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာလူငယ်များကို အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်နှင့် အီတလီနိုင်ငံများသို့ စစ်ပွဲဆိုင်ရာနည်းပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး ပညာရပ်များ သင်ယူရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။မြို့စား၊ ရွာစား စသည့် ပဒေသရာဇ်အခွန်ကောက်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး သုဓမ္မဆရာတော်များနှင့် မင်းမှုထမ်းများကို လစဉ်လစာငွေ ပေးဝေသည့်စနစ် (သဿမေဓအခွန်စနစ်) သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
== ဘာသာရေးနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ==
မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် ရတနာပုံခေတ်တွင် (ပဉ္စမသံဂါယနာ) ကို တင်တော်မူခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ ပိဋကတ်သုံးပုံကို စကျင်ကျောက်ပြားပေါင်း ၇၂၉ ချပ်ပေါ်တွင် ကျောက်စာထုထွင်းကာ [[ကုသိုလ်တော်ဘုရား]]၌ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စာအုပ်အဖြစ် စိုက်ထူပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာ့ပထမဆုံး သတင်းစာဖြစ်သည့် "ရတနာပုံနေပြည်တော် သတင်းစာ" ကိုလည်း ဤခေတ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== ခေတ်၏နိဂုံး ==
ခရစ်နှစ် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းကြီး ကံကုန်တော်မူပြီးနောက် သားတော် သီပေါမင်း နန်းတက်ခဲ့သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် နန်းတွင်းရေး မတည်ငြိမ်မှုများနှင့် ဗြိတိသျှတို့၏ နယ်ချဲ့လိုမှု အကြံအစည်များကြောင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားကာ သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရတနာဂီရိသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဤတွင် သမိုင်းဝင် ရတနာပုံခေတ်နှင့်အတူ မြန်မာ့သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ်ပါ လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားခဲ့ရသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
* ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
* မောင်မောင်တင်၊ မဟာဝိဇ္ဇာ (ရတနာပုံမန္တလေးသမိုင်း)
[[Category:မြန်မာ့သမိုင်း]]
[[Category:ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]]
qqratkb7axxphpep8ntolbo8k7pbqkx
ငါးပြားပေးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
0
171399
1035759
972775
2026-06-03T14:14:31Z
~2026-32964-64
143694
/* */ x!0S0v8i5DGsQNZ
1035759
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = ငါးပြားပေး
|official_name = ငါးပြားပေးရွာ
|native_name =
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline =
|image_map =
|map_caption =
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = ရှောက်ပင်ရိုး
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population =
|population_as_of =
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|22.6991691589355|96.0221099853516|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_ft =
|elevation_m =
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}
'''ငါးပြားပေးရွာ''' ({{Lang-en|Ngarpyarpay}})သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်]]၊ [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်]]၊ [[ရှောက်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၉၉ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ရှောက်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၄၅ ဦး၊ မ ၁၅၂၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၃၁၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref>
== [[ကိုး]]ကား ==
{{Reflist}}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ငါးပြားပေး
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}
{{စဉ့်ကူးမြို့နယ်}}
[[ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]
{{Mandalay-geo-stub}}
1746mte68euc7s7b8gkwpjdl8l97z00
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin
3
223880
1035805
1035712
2026-06-04T05:04:18Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း */ အကြောင်းပြန်ခြင်း
1035805
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zawzawaungthwin ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၆၊ ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
== ဧပြီ ၂၀၂၂ ==
[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်ုပ်ကတော့ [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီက သင်ဟာ [[:ဖုန်ကြားရှင်]] မှ အကြောင်းအရာများကို လုံလောက်စွာ ရှင်းပြခြင်း မရှိဘဲ ဖယ်ရှားလိုက်တယ်ဆိုတာကို သတိပြုမိလိုက်ပါတယ်။ နောင်အခါ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သင်ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုများမှာ လုံလောက်တဲ့ [[H:ES|တည်းဖြတ်ခြင်း အတိုချုပ်]]ကို ဖော်ပြပေးနိုင်ရင် အခြားသူတွေအတွက် အကူအညီဖြစ်မှာပါ။ ဒါဟာ မှားယွင်းပြုလုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုရင် မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပြီးပါပြီ။ စမ်းသပ်မှုတွေ ပြုလုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:Sandbox|sandbox]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ် အမှားပြုလုပ်မိတယ်လို့ သင်ယူဆခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုရင် [[User_talk:Ninjastrikers|ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]]မှာ စာတိုချန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။<!-- Template:uw-delete1 --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
:ကျနော့်ကို တည်းဖြတ်ခွင့်ပိတ်ပင်ထားတာတွေ့လို့ ဘယ်လိုပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရမလဲ သိချင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၂၃၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] Do you use any VPN while editing Wikipedia? [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::ကိုနင်ဂျာရေ “[[သန်းသန်းဆွေ]]” ကိစ္စ ဆွေးနွေးကြရအောင်။သူက ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ပါ။သူ့ကို အမျိုးသမီးဝန်ကြီး ကဏ္ဍထဲ ထည့်သွင်းသင့်တယ်လို့မြင်တယ်။နိုင်ငံဝန်ထမ်းက ကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ပြဌာန်းထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ်ဥပဒေအရ ဆို သူက ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါ။ဝန်ကြီး လို့ မသုံးစေချင်ရင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ် များ ဆိုတာက ပိုသင့်တော် မလား။နိုင်ငံ ဝန်ထမ်းက မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၉၊ ၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::::ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]မှာ ၂၀ ဦးမြောက်မှာတော့ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့နေရာကို ဝန်ကြီးဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲတာမျိုး မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီး ကဏ္ဍကနေ ဖယ်လိုက်တာပါ။ ဘယ်ကဏ္ဍနဲ့ သင့်လျော်မလဲ ကြည့်တော့ အင်္ဂလိပ်ဆောင်းပါးမှာ ထည့်ထားတဲ့ civil servants ကိုပဲ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ ထည့်လိုက်တာပါ။ သီးခြားကဏ္ဍအနေနဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ" ဆိုပြီး လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ရပါတယ်။ "မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ" ဆောင်းပါးရယ်၊ တခြားသော ဥက္ကဋ္ဌအကြောင်း ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပြီး ထည့်ထားသင့်တဲ့ ကဏ္ဍပါ။ ဒါကလည်း [[:en:Category:Governors_of_the_Central_Bank_of_Malaysia]] ကို နမူနာကြည့်ပြီး ပြောတာပါ။ ဝန်ကြီးလို့ ဘယ်နေရာမှာမှ ရည်ညွှန်းထားတာ (ကျွန်တော့အနေနဲ့) မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီးကဏ္ဍထဲမှာတော့ မထည့်သင့်ဘူးလားလို့ပါဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၀၉၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::::ဟုတ်ကဲ့။ဝန်ကြီးကဏ္ဍ ကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တာ သဘောတူလက်ခံပါတယ်။ဖြစ်လည်းဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဗဟိုဘဏ် အပါအဝင် ရုံးနဲ့ကောင်စီ၊ကော်မရှင် ၉ ခုကို “ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ” များလို့ ရည်ညွှန်းသတ်မှတ်ဖော်ပြထားတာရှိတော့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်း ပုဂ္ဂိုလ်များ ဆိုရင်ရော။သင့်တော်မလား။နိုင်ငံဝန်ထမ်း နဲ့ စာရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::::::Agree and please proceed. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၂၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::::::အောင်ကို နှင့် ပတ်သတ်ပြီး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ ဖန်တီးမှု အဆင်မပြေ၍ ပြုလုပ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းမျှဝေပေးစေလိုပါတယ်. ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၈၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::အဆင်ပြေသလို လုပ်ကြည့်ထားပါတယ်။အမှားအယွင်းလုပ်ဆောင်မိတယ်ဆိုရင် ပြင်ဆင် ပေးပါခင်ဗျာ @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၂၉၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ စကားမစပ် [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(အဆိုပြုချက်များ)#Portal_နှင့်_Draft_အမည်ညွှန်း_ထည့်သွင်းရန်|ဒီနေရာက Portal နဲ့ Draft အမည်ညွှန်းအတွက်]] အဆိုပြုထားတာကို ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးပါဦးဗျ။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၄၅၊ ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::ကိုနင်ဂျာရေ ကျနော် [[ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့]] စာမျက်နှာ မှာ ဇယားဆွဲတာ လိုအပ်ချက်ရှိနေလို့ အဆင်ပြေရင် ကျေးဇူးပြု၍ ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::::နည်းနည်းပြင်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၁၆၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...[[မြန်မာ့ အစားအစာ]] ဆောင်းပါး ရဲ့ အမျိုးအမည်များ အက္ခရာစဉ် က သွင်ပြင်ပိုင်းမှာ မညီမညာဖြစ်နေပုံပဲ။အဆင်ပြေရင် ညှိပေးစေချင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။နောက်ပြီး ဆောင်းပါးအပေါ် ကျနော့်ရဲ့ နောက်ပြန်ပြင်မှုမှာ လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင်လည်း ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၂၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::::::အင်္ဂလိပ်ဝီကီဖက်က [[:en:Burmese cuisine]] ကို ပြန်ပြီး ရေးနိုင်ရင်တော့ ပိုကောင်းမယ်။ ခုတော့ columns-list ပုံစံပဲ ပြင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၃၀၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thanks..I will try. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၉၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
== Autopatrolled granted ==
[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]]
Hi Zawzawaungthwin, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers.
Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them.
Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:ကိုနင်ဂျာရေ...ဝီကီရဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ အတိုချုပ်ဖော်ပြလို့ရတဲ့ ဥပမာသူက ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာကို ဘယ်လို ထည့်သွင်းရတာလဲဗျာ။ကျနော် မသိလို့ လမ်းညွှန့်ပေးပါအုံး။ဥပမာ ဦးထွန်းထွန်းဦး ဆို သူက ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် အဲ့လိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::[[En:Wikipedia:Short description|short description]] လိုမျိုးကို ပြောတာထင်တယ်။ <nowiki>{{short description}}</nowiki> သုံးပြီး ရေးတာကတော့ enwiki တစ်ခုတည်းမှာပဲ ရသေးတာလို့ ကျနော်သိထားတယ်။ ပုံမှန်အနေနဲ့ မိုဘိုင်းလ်မှာ မြင်ရတဲ့ အတိုချုပ်ကိုတော့ wikidata ရဲ့ description အောက်က သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားနေရာမှာ ထည့်ထားလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ [[အောင်ဆန်း]]ရဲ့ [https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8 မိုဘိုင်းဗားရှင်း]မှာ မြင်ရတဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်" ဆိုတာကို သူ့ရဲ့ [[D:Q194161|ဝီကီဒေတာ]]က Description > Burmese မှာ ရေးထားပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၂၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::ဟုတ်ကဲ့ အောင်ဆန်း “ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်” အဲ့လိုမျိုးပါခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၉၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:ကိုနင်ဂျာ ရေ အဆင်ပြေရင် မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ကို လိုအပ်တာတွေ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ပေးပါအုံး။နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအကြောင်း ရေးသားနေတာတွေ့လို့ တတ်သလောက်မှတ်သလောက်လေး ကူညီပေးထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၉၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::ကူညီဖြည့်စွက်ရေးသားပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၉:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::ချက်-မြန်မာ Map မှာ နည်းနည်းလိုအပ်ချက်ရှိနေသေးတယ် ထင်တယ်။ကူညီပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::::မြေပုံက ဆွဲထားပြီးသား မရှိလို့ မပေါ်တာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန က ဝန်ကြီးအပြောင်းအလဲတွေကို ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ထားထာမှာ လိုအပ်ချက်တွေရှိလို့ ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးဗျာ.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၀၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::Done and thanks for updating. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၄၁၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::မေလ ၂၄ရက်နေ့က ဘဏ်ပုံတစ်ပုံကို ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုမဟုတ် ဖေ့ဘုတ်က ဖြစ်ဖွယ်ရှိတယ်ဆိုပြီး မှတ်ချက်ပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ဒီပုံက ကျနော် ဖုန်းနဲ့ လျှပ်တပြတ် ရိုက်ထားတဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။စံနှုန်းအရ ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာမှမပြောလိုပေမယ့် နောက်ပိုင်းတွေကျရင် ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုတွေကို စိစစ်ပြီးမှ ပယ်ဖျက်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၄၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] စိစစ်ပေးဖို့ပဲ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၂၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::ဟုတ်ကဲ့။ အကြံပြုတာကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံအများစုရဲ့ metadata မှာ ရိုက်ကူးမှု အချက်အလက်တွေ (ကင်မရာအမျိုးအစား၊ ရိုက်ကူးရက်စွဲ၊ အချိန်) စတာတွေ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ metadata ကို အတုလုပ်လို့ရတယ်ဆိုပေမယ့် အဲလိုမျိုး အချက်အလက်စုံလင်တာရယ်၊ ပုံအချိုးအစား မြင့်မားမှု၊ ဖိုင်အရွယ်အစား ကြီးမှုစတာတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ်တိုင်ရိုက်တဲ့ ဓာတ်ပုံဟုတ်မဟုတ် ယေဘုယျ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါတယ်။ အစ်ကို့တင်လိုက်တဲ့ပုံရဲ့ metadata မှာ ကင်မရာအချက်အလက်တွေ မပါဝင်ဘဲ FBMD နဲ့ စတဲ့ စာသားပဲပါနေတာရယ် ဖိုင်အရွယ်အစားငယ်တာကြောင့်ရယ်မို့ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ယူဆလိုက်တာပါ။ (FB ရဲ့ ကင်မရာနဲ့ ရိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် FB ကနေ ဒေါင်းလုပ် လုပ်ထားတဲ့ပုံတွေမှာ ကင်မရာအချက်လက်မပါဘဲ FBMD ကုဒ်တွေသာ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်)။ Commons မှာလည်း အဲဒီလို FBMD ပုံမျိုးတွေဟာ ဖျက်ချခံရလေ့ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၁၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thank you for this explanation, I will definitely keep it in mind [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၈၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဆရာ ကျနော် ပုံတွေ တင်မရတာ လနဲ့ချီကြာနေပါပြီ တင်မယ်ဆိုတိုင်းဝင်မရပါဘူး ခင်ဗျာ။ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ရမလဲ လမ်းညွန်ပေးပါအုံး ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၂၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::မြန်မာဝီကီမှာလား။ Commons မှာလားဗျ။ မြန်မာဝီကီမှာဆိုရင် တင်လို့ရတဲ့နေရာနှစ်ခု ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဖိုင်တင်ကူညီကိရိယာ]] ကနေ non-free ပုံတွေတင်လို့ရသလို [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်]] ကနေလည်း manual တင်လို့ရပါတယ်။ ဝင်လို့မရတာဆိုတာ ဘယ်လို အမှားပြနေသလဲဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၁၆၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
== Discussion of current problem with VPN. ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Due to the current situation in our country, We are facing very complicated problems with VPN. I'm fine with using VPN. If I don't use it, there is a problem of not being able to new post also new editorials .Please suggest me the best. How should I do it? [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၁၊ ၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:Please wait, I will create the information pages about how to. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၂၉၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::Please see [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ]]. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၄၅၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:::IPBE သက်တမ်းမကုန်ခင် နိုဝင်ဘာလကုန်လောက်ကျ တစ်ခေါက်ပြောပေးပါ။ အဲကျရင် IPBE သက်တမ်းထပ်တိုးပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၃၈၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
== မျောက်ကျောက်ရောဂါ စာမျက်နှာအသစ် ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ မျောက်ကျောက်စာမျက်နှာမှာ မြေပုံညွှန်းကို မြန်မာမှု ပြုလိုက်မိတာရှိပါတယ်။မှားတာရှိသွားရင် ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ။စာမျက်နှာရဲ့ လိုအပ်ချက်များကို လည်း ထောက်ပြပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၁၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC)
== Join the Myanmar Wikimedia Community User Group (MWCUG)! ==
We are a community of passionate volunteers working to promote free knowledge in Myanmar through Wikimedia projects like Wikipedia, Wiktionary, and more. Our goal is to support minority language projects and increase Burmese-language contributions. Whether you're an experienced editor or just starting out, we'd love for you to join us and make an impact!
Visit us here: [[metawiki:Myanmar_Wikimedia_Community_User_Group|Myanmar Wikimedia Community User Group]]. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၀၃၊ ၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
== မြေပုံအညွှန်းထည့်ခြင်း ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.. ကျနော် မြေပုံအညွှန်းမထည့်တတ်လို့ပါ။ဥပမာဗျာ မြို့တစ်ခု၊ကျေးရွာတစ်ခု အဲ့နေရာကို ဖော်ပြချင်ရင် ဘယ်လိုပြရသလဲ..လမ်းညွန်ပေးစေလိုပါတယ်... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
:[[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ကို သုံးပါတယ်။ Lat:Long သိဖို့တော့လိုပါတယ်။ Infobox မှာ ထည့်သုံးမယ်ဆိုရင် <code> |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ </code> နဲ့ <code> |coordinates = '''{{coord|'''''latitude'''''|'''''longitude'''''|'''''coordinate parameters'''''|'''''template parameters'''''}}''' </code> လိုပါတယ်။ ဥပမာ <code> {{coord|19|45|N|96|6|E|type:city_region:MM-18|display=it}} </code> infobox မှာ မဟုတ်ဘဲ [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ချည်းသပ်သပ်လည်း သုံးလို့ရပါတယ်။ အသေးစိတ်ကို [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ရဲ့ documentation မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၅၃၊ ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
VPN သုံးပြီး ပြင်ဆင်မှုတွေလုပ်နေတာကြာပြီ ခုတစ်လောလက်တော့ နဲ့ဆို VPN ဖွင့်ပြင်လည်းမရ ပိတ်ပြင်လည်းမရ ဖြစ်နေပါတယ်။တည်းဖြတ်မှုမလုပ်ရတာ ရက်အတော်ကြာပြီ။ဖုန်းနဲ့ဆိုရပြီး ဖုန်းနဲ့ပြင်ဆင်ရတာ လက်တော့လောက်မလွယ်တော့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ကိုနင်ဂျာ Please @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
:ဗီပီအန်သုံးပြီး ပြင်နိုင်ဖို့ [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ|အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်]] တစ်နှစ်သက်တမ်း သတ်မှတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သက်တမ်းပြည့်ခါနီး ဆက်လက်အသုံးပြုဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုရင် ပြန်ပြောပေးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၁:၅၆၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::Thanks [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၉၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ..@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း မှာ ပြင်ဆင်မှုအချို့ ဆောင်ရွက်လိုက်တာရှိပါတယ်ခင်ဗျာ. အဆင်မပြေဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့်.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၅၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.နိုင်မြန်မာ စာမျက်နှာမှာ ကျနော် ဘောက်ထည့်လိုက်တာ..လိုအပ်ချက်ရှိသွားလို့ ကူညီပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၇၊ ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျော်စိုးဦး ကျော်မျိုးမင်း တို့ကို မြန်မာဂျာနယ်လစ် များ လို့ သုံးနှုန်းရန် သင့်၊မသင့်။ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ရဲ့ ဆွေးနွေးချက်ကို ဖျက်ပစ်မှု မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံနှုန်းတွေ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၉၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::ငါးမင်းဆွေ တို့ ဇော်မိုးဟိန်း တို့ အောင်မင်း တို့ကို ရေးတင်ရင်လဲ လက်ခံဖို့ ရှိ၊မရှိ သိလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၄၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::(တရားဝင်)သတင်းမီဒီယာဌာနရဲ့ သတင်းသမားတွေဖြစ်တာကြောင့် နှစ်ယောက်စလုံးက Notable ဖြစ်တယ်လို့တော့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘက်မလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဖြစ်ဖို့တော့ လိုပြီး third party sources တွေ လိုပါတယ်။ enwiki ကဆောင်းပါးလို NPNew ကိုပဲ ပြန်ကိုးကားထားတာတွေဖြစ်နေတာကတော့ အဆင်မပြေဘူးပေါ့။ ပထမတစ်ကြိမ်ရေးလာတုန်းက အမွှမ်းတင်ပြီး ကြေညာတစ်ခုလို ရေးထားတာကြောင့် ဖျက်လိုက်ပါသေးတယ်။ ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ကတော့ လောလောဆယ် ရေးထားတဲ့အတိုင်းဆိုရင်တော့ ဖျက်လိုက်ရမယ့် သဘောမှာရှိတယ်။ အကုန်လုံးက Propaganda/Advert ပုံစံဖြစ်နေတယ်။ ကျန်တဲ့သူတွေထဲမှာ ငါးမင်းဆွေ အကြောင်းကတော့ third party ကိုးကားတွေရှိတာမို့ ရေးလို့ရနိုင်မယ်။ ကျန်နှစ်ယောက်ကတော့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးလို့ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၇:၁၁၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] အခုလို ရှုပ်ထွေးပွေလီနေတဲ့ ကာလကြီးထဲမှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေ၊လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းအရာတွေကို စနစ်တကျနဲ့ ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် မေးမြန်းရတာမို့လို့ အမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင် စိတ်မရှိကြပါနဲ့ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...ကျော်စိုးဦး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၀၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::အဆင်ပြေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၂၉၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ ကျနော် [[အယ်လ်ဘာစင်မြို့]] စာမျက်နှာကို စာလုံးပေါင်းလွဲမှားပြီး Done လုပ်လိုက်မိတဲ့အတွက် ပြန်ညွန်းမထားဘဲ အမည်မှန် အယ်လ်ဘာဆန်မြို့ သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၉၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::ဆောင်းပါးနာမည်ပြောင်းတာက confirmed user တွေလုပ်လို့ရပါတယ်။ စာမျက်နှာညာဖက်အပေါ်က Move (ရွှေ့ရန်) ကို နှိပ်ပြီး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၁:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ပြင်ဆင်ပြီး ရေးထားကြရင် ကောင်းမလား ။စကစက အခု ၂၆၇ မြို့နယ်မှာရွေးကောက်ပွဲလုပ်မယ်လို့ ပြောနေပါတယ်။လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တည်ဆဲလို့ ကြေညာထားတာက ၅၆ပါတီ ရှိနေပါတယ်။ဒါကို ဥပမာ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တည်ဆဲနိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်း၊၂၀၂၁ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရင်ကောင်းမလား ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::good idea. Love it. How about we start with a sandbox and edit from there and discuss accordingly?? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] Welcome [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::အစ်ကိုပဲ sandbox ကနေ စလိုက်ပါနော်။ ကျနော် ပါဝင်လိုက်ပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် ကို ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲ ထဲ ထည့်လို့မရပါဘူး.သူက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်မို့လို့ပါ ။လက်ရှိမှာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်း (၉) ခုပဲရှိပြီး အဲ့ဒီ့ထဲ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် နဲ့ ရုံးမပါပါဘူးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၈၊ ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::ဟုတ်၊ကောင်းပါပြီ. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲစာမျက်နှာတွေကို အပိုင်းလိုက် ဖြတ်လိုက်ကြရအောင်။ဥပမာ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ပေါ့ဗျာ.အဲ့စာ မျက်နှာဆိုရင် အဲ့ကာလက တည်ဆဲပါတီ စာရင်း၊ပြီးတော့ အဲ့ရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ထင်ရှားဖြစ်ရပ် စသည်တို့ပေါ့ဗျာ.တစ်နေရာထဲမှာ အပြီးအပြတ်ဖတ်လို့ရတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့.ဝိုင်းကူညီပေးပါအုံး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀]] မှာ ကျန်တာတွေရှိရင်လဲ ဖြည့်စွက်ပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၃၆၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::အိုကေနော်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၇၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]] မှာ နည်းနည်းတော့ ဝင်ဖြည့်ထားပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::အစ်ကိုက ရွေးကောက်ပွဲဆောင်းပါးများကို တစ်သမတ်တည်း ခေါင်းစဉ် ရှိစေချင်တယ်၊ ဟုတ်? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၁၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဟုတ်တယ်ဗျ။ဆက်စပ်ကြည့်လို့ရတဲ့ ဟာတွေလည်း ပါစေချင်တယ်။မှတ်တမ်းယူချင်ရင်လည်း တစ်နေရာထဲမှာ အကုန်ရသွားစေချင်တာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၃၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::ကောင်းပါပြီ။ အစ်ကိုရဲ့ flow ကို ယူလိုက်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တစ်နေရာထဲမှာ အကြောင်းအရာစုံစုံလင်လင် ကို တစ်ခါတည်း ကြည့်ရှုနိုင်အောင် ဖြည့်စွက်ပေးနေတဲ့အပေါ် အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::Pleasure <3 [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၃၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် စာမျက်နှာ အသစ်တွေ ရေးနေပါတယ်။ဝင်ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::okay naw [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၁၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဒီမှာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::အစ်ကို စလိုက်ပါတယ်။ ကျနော် လိုက်လာခဲ့မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၅၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] ဇယားဆွဲတာ တစ်ချက်ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::ok [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကာလုံစာမျက်နှာထဲမှာ အကြံပေးအဖွဲ့ကို မထည့်ဘဲ အကြံပေးအဖွဲ့ကို သီးခြားခွဲထုတ်ပြီး ခေါင်းစဥ်သစ် နဲ့ ရေးလိုက်ဖို့ကို အကြံပြုလိုပါတယ်။အကြံပေးအဖွဲ့ဟာ အစဥ်အမြဲမဟုတ်ဘဲ အခုလက်ထက် ကာလတစ်ခုအထိဘဲ ရှိမှာဆိုတော့ မူရင်း ကာလုံကောင်စီမှာထားရှိခြင်းက စာဖတ်သူတွေကို နောက်ပိုင်းမှာ တွေဝေ ရှုပ်ထွေးမှုဖြစ်စေမှာစိုးလို့ပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၅၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::ဒီဇင်ဘာကျရင် ကာလုံသက်တမ်းက အပြောင်းအလဲရှိမှာဆိုရင် လက်ရှိက ကာလုံသမိုင်းတစ်ခု ဖြစ်တဲ့အခါတော့ ဒီလိုပဲ အရင်ထားရအောင်လေနော်။ မရုတ်ထွေးအောင် ယာယီသမ္မတအောက်မှာ ခေါင်းစဉ်အသေးနဲ့ ရေးလိုက်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::Yes,I agree. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဦးညိုစောက ၅ဆက်မြောက် အစိုးရအဖွဲ့ လို့ သတ်မှတ်ရပါလိမ့်မယ် ။သူ့ရှေ့မှာ ဦးသိန်းစိန်၊ဦးထင်ကျော်၊ဦးဝင်းမြင့်၊အိမ်စောင့်အစိုးရ(၂၀၂၁-၂၀၂၅)တို့ ရှိနေလို့ပါ။ ဆွေးနွေးပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::::agree, ako. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ok ပါဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၈၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] သမ္မတရုံးမှာ အရင်လက်ထက်က ဒုဝန်ကြီးတွေပါ ထည့်လိုက်ရင် ကောင်းမလားဗျ။ပြန်ရှာပြီး.ပိုပြည့်စုံသွားအောင် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၆၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::::::ဟုတ်၊ အစ်ကို။ ရှာရသမျှ ထည့်လိုက်ပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် အကြည့်မှားသွားတာ။ကျော်ထင်က ၂ခု ဖြစ်နေတယ်။ဒီတော့ ကျနော့်ရဲ့ စာမျက်နှာကို ပယ်လိုက်ဖို့ လုပ်ရတော့မှာပဲ.@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၉၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::သံတူကြောင်းကွဲစာမျက်နှာဆီကိုပဲ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ် [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၁၁၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
== ဆွေးနွေးချက်များ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ခင်ဗျာ [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး မွမ်းမံပြင်ဆင်ပေးတာ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။အင်တာနက် ရှာဖွေမှုမှာ ကျနော်ဘက်က လိုအပ်ချက်တွေရှိသွားတာမို့ ရှာမရတဲ့အဆုံး အဟောင်းတန်းကနေ စာအုပ်အတွဲလိုက်ရှာပြီး သေသေချာချာဖတ်ပြီး ကောက်နုတ် ရေးလိုက်ရပါတယ်။ကိုးကားမှာလည်း ဖတ်ရှုလိုက်တဲ့ အခန်းခေါင်းစဥ်ပိုင်းလောက်ကိုပဲ ခြုံငုံ တတ်လိုက်ပါတယ်။အပိုဒ်တိုင်းကိုတော့ မတတ်ဖြစ်လိုက်ပါဘူး.လိုအပ်ချက်တွေကို ပံ့ပိုးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၀၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], my pleasure ပါ bro..!🙂 [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၁၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] [[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း]] ရဲ့ အောက်ပိုင်းမှာ ပေါင်းစပ်ဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ဟာရှိပါတယ်။အဆင်ပြေရင် ပေါင်းပေးစေချင်ပါတယ်။နောက်ပြီး ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက် နောက်ပိုင်း ဝန်ကြီးများစာရင်းမှာ ၁ဦးထဲနဲ့ ဝန်ကြီးဌာန၂နေရာ ကိုင်ထားတဲ့ သူတွေရှိပါတယ်။အဲ့ဒါ ကျနော်မခွဲတတ်လို့ ကူညီပေးပါအုံး။ကျနော် အခု ဒုဝန်ကြီးစာရင်း ဖြည့်နေပါတယ်။လိုအပ်တာများရှိရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၄၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] စစ်ထောက်ချုပ်ရုံးက ကျနော် ရေးလက်စကြီး ခင်ဗျားတို့ ရေးနေတယ်ဆိုရင် ကျနော် ရပ်လိုက်ပြီး အခြားဟာပဲ လုပ်လိုက်ပါ့မယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၆၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::အစ်ကို ရေးလက်စဆိုရင် ပိုတောင်းကောင်းတာပေါ့။ စစ်ရေး ရာထူး ဆောင်းပါးတွေ ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရေးတာ တွေ့တတ်လို့ တောင်းဆိုလိုက်တာပါ။ အစ်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] စတင်ရေးလိုက်ပါနော်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::ဒီဟာကို ရေးနေတာ ၂ ရက်လောက်တော့ရှိပြီး မပြီးသေးတာ စစ်ဆောင်းပါးတွေကို ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရဲ့မူနဲ့ဟန်အတိုင်း အတုခိုးရေးရတာပေါ့ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၁၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ဘရားသား ရေးလက်စဆို ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ လိုတဲ့ အကိုးအကားတွေ၊ ရည်ညွှန်းတွေ၊ ဖြည့်စွက်ချက်တွေ လုပ်ပေးပါ့မယ်။ အသစ် စ ရေးဖို့က data မစုရေးသေးလို့ပါ။ ဆောင်းပါး frame ကို ဘရားသားပဲ စ တည်လိုက်ပါလား။ [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၃၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::ပြီးခါနီးနေပြီဗျ။စစ်ထောက်ချုပ်ကနေ အငြိမ်းစားယူပြီး ထင်ရှားသူများအထိ ရောက်နေပြီ သူက စာအုပ်တွေထဲက လိုက်ရှာမှ နည်းနည်းစုံလို့ မကျန်အောင် ထပ်ရှာနေလို့ ကြာနေတာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွ ကွယ်လွန် ဆိုပြီး သတင်းဌာန အချို့ တက်လာတာတွေ့လို့ ဝင်ဖြည့်လိုက်ပြီးကာမှ မကွယ်လွန်ဆိုပြီး ပြန်တက်လာလို့ ကျနော်ပြန်ဖျက်လိုက်ရတယ်။ဒီနေ့ကတော့ ကံဆိုးတဲ့နေ့ပါပဲ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၅၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], သတင်းဌာနတွေက ခုနောက်ပိုင်း Reliable source ဖြစ်/မဖြစ် တော်တော် စဉ်းစားရတယ်။ ဒါတောင် Reliable ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ တချို့သတင်းဌာနကြီးတွေတောင် controversial ဖြစ်တဲ့ သတင်းမျိုးဆို တစ်ဌာနနဲ့ တစ်ဌာန အာဘော်မတူကြတော့ နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အာဘော်ကို citation လုပ်ပြီး ထည့်ရေးရတဲ့ အဖြစ်မျိုးတွေရှိတယ်။ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ဘရို။ 😅 - [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၄၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဟုတ်တယ် ဘရို လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာတွေဆို အတော့်ကိုသတိထားရတယ်။အချို့သော သတင်းဌာနကြီးတွေတောင်မှ အခုကာလမှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာတိုက်ခိုက်မှုတွေကိုပါ မသိမသာလုပ်လာကြတယ်။အဲ့ဒီ့ထဲ မျှောပါမသွားဖို့ အတော်လေးကို သတိထားနေရတယ်။ဝီကီဟာ ဝီကီပဲ ဖြစ်ရမယ်။သတင်းဌာန ဆန်ဆန်၊ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတိုက်ခိုက်မှု ဆန်ဆန် မဖြစ်ရဘူးဆိုတဲ့ မူကို သတိထားပြီး အတင်းဖက်တွယ်ထားနေရတယ်။ခုဟာကလဲ နာရေးအကြောင်းအရာလည်း ဖြစ်နေပြန်၊နောက်ပြီး အထူးစိုးရိမ်ရဆိုတဲ့အခြေအနေဖြစ်နေပြန်တော့ မလွဲလောက်ဘူးဆိုပြီး ဖြည့်စွက်လိုက်တာ။နောက်ဆို ဒါကိုလည်း အထူးသတိထားရတော့မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၀၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဦးမြင့်ဆွေ ရဲ့ ကိုယ်ရေးအကျဥ်းထွက်လာပြီ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
== ဆွေးနွေးမှုများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ဆောင်းပါး ၂ခု ပေါင်းစပ်ရန် လမ်းညွန်ထားတဲ့ [[ဘဖေ|ဘဖေ၊ဦး]] စာမျက်နှာ နဲ့ [[ဦးဘဘေ]] စာမျက်နှာ တို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားခြင်း၊ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်းခြင်း ပေါင်းစပ်ခြင်းတွေ လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။လိုအပ်ချက်များရှိရင် ကူညီပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၉၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]] စာမျက်နှာကို ပြင်ဆင်မှုတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ကာကွယ်မှု အတားအဆီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်ပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။အခုအချိန်မှာ အပြန်အလှန်စွပ်စွဲမှုတွေ၊ ဝန်မခံမှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးနေချိန် မို့လို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၂၃၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::{{done|semi-protection for one month}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၂၇၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ...အခုတလော စာမျက်နှာတွေရဲ့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်မှုတွေကို အထူးသတိပြုစောင့်ကြည့်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။လတ်တလောသတိထားမိရသလောက် ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံချိန်စံနှုန်းတွေနဲ့ သွေဖယ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ကို ဆောင်ရွက်နေကြတာတွေ့နေမြင်နေရပါတယ်။ဘက်မမျှတဲ့ ရေးသားချက်တွေ၊တစ်ဖက်တတ်ဆန်တဲ့ပြင်ဆင်မှုတွေက ဝီကီရဲ့ ထင်ရှားအရေးပါမှုအပေါ် ယိမ်းယိုင်သွားစေနိုင်ပါတယ်။အခုအချိန် အခုကာလက ပိုမိုပြီး အရေးပါအရာရောက်နေတာမို့လို့ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၅၅၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::အသိပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ သတိထားပြီး စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၀၄၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ [[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးချင်လို့ပါခင်ဗျာ.စာမျက်နှာထဲ အကြောင်းအရာအသစ်တွေ ထပ်ဖြည့်သွင်းထားရာမှာ ဧရာဝတီရဲ့ သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်လုံးကို ပုံစံမပြတ်ထည့်သွင်းထားတာ၊၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ရက်နေ့မှာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည် ကိုယ်တိုင်က စီမံကိန်းနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးကျော်ဝင်းကို တိုင်ကြားထားတဲ့ကိစ္စတွေဟာ အဂတိလိုက်စားမှု ဥပဒေ နဲ့ အရေးယူနိုင်ခြင်း မရှိတဲ့အကြောင်း တရားဝင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားခဲ့တာရှိပါလျှက် ဦးကျော်ဝင်း ဟာ သူနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖယ်ရှားခံရတယ်လို့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အသရေဖျက်မှုမြောက်တဲ့ စာတွေရေးထည့်ထားတာ စတာတွေဟာ ဝီကီရဲ့ '''[[ဝီကီပီးဒီးယား:Biographies of living persons|သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ]]''' မူဝါဒနဲ့ သွေဖယ်နေပါတယ်။အစီအစဥ်တကျတည်းဖြတ်ခွင့် ပြုပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၈၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::You don't need to inform me. Please [[ဝီကီပီးဒီးယား:သတ္တိရှိပါ|be bold]] in editing. Thanks. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၄၆၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ကိုကိုဦး နှစ်ယောက်ဖြစ်နေတဲ့အတွက် [[ကိုကိုဦး]] သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ နဲ့ [[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)]] ဆိုပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်.အဆင်မပြေတာများရှိရင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၉၊ ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::{{like|username=Ninjastrikers}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၁:၅၂၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ဟင်္သာတဦးမြ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် ဝန်ကြီး [[ဟင်္သာတဦးမြ]] ကို ဖြည့်စွက်ရေးသားတာတွေ စလုပ်နေပါတယ်။နက်ဖြန်လောက်ဆို အပြီးသတ်နိုင်လောက်ပါပြီ။ ပြီးသွားတဲ့အခါကျရင် ဝိုင်းကူပေးပါအုံး။ခုကတော့ ရေးနေဆဲပါ။တစ်လက်စထဲ နိုင်ငံရေးပါတီတွေထဲက ထင်ရှားသူတွေတွေ့ခဲ့ရင်လည်း [[ဘရှိန်|ဦးဘရှိန်]] လိုမျိုး တစ်ခါတည်းရေးလို့အဆင်ပြေအောင် ကူပေးခဲ့ပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:okay naw, ako. Thanks prr [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အသစ် စာမျက်နှာတော့ ဖန်တီးထားပါတယ် ခင်ဗျာ ။လိုတာပိုတာ စိစစ် ပေးနိုင်ပါတယ်။ နာမည်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] တစ်ချက် ကြည့်ပေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၂၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အချိန်ရရင် [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] နဲ့ [[ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ]] စာမျက်နှာတွေမှာ ဝင်ကူပေးပါအုံးဗျာ။ နီပေါ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ နဲ့ ဘုရင်အမည်တွေကို။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၉၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးကို နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်(ယာယီ) ဆိုပြီး တစ်ဦးက စာမျက်နှာရွှေ့သွားပါတယ်။ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်...အစရှိတဲ့ ဆောင်းပါးလိုမျိုးဖြစ်တဲ့အရာကို ယာယီ ဆိုပြီး လာထည့်ပြောင်းသွားပါတယ်။နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဆောင်းပါးဟာ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ဆောင်းပါးသာဖြစ်ပါတယ်။လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ဆောင်းပါးမဟုတ်ပါဘူး.ကျနော်ပြန်ရွှေ့တာ ရွှေ့မရဖြစ်နေပါတယ် အကူအညီတောင်းခံပါတယ် ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၀၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::revert ပြန်လုပ်ထားပါတယ်ဗျ။ @[[အသုံးပြုသူ:Mayor mt|Mayor mt]] ကိုမေယာရေ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးက [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးလိုမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်တွေ စာရင်း၊ တာဝန်၊ ခန့်အပ်ပုံ စတာတွေကို ဖော်ပြထားတဲ့ ဆောင်းပါးပါ။ ယာယီ ဆိုတာမျိုး ပါစရာမလိုပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၄၈၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ.. ဆောင်းပါးက မပြီးသေးဘူး။ရေးလက်စကြီးမလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၄၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:အခုလို ဝင်ကူခွင့်ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်ခမျာ၊ ဟုတ်၊ ကျနော် အတတ်နိုင်ဆုံးအဲ့မှာ နာမည်လေးတွေကြည့်လုပ်ထားတယ်ဗျ၊ နီပေါ သမ္မတ နာမည်ကိုတော့ ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ ဆိုပြီး နာမည်ဖလှယ်ရင် အဆင်ပြေလောက်လားဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အဆင်ပြေပါတယ် ခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၈၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== နိုင်ငံအမည်ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. အရှေ့တီမောဆိုတဲ့ အမည်ထက်ကို တီမောလက်စ်တေဆိုတဲ့ အမည် နဲ့ နိုင်ငံအဆင့် သံအမတ်ကြီးတွေ ခန့်အပ်မှုတွေကို ပြုလုပ်နေတာကြာပါပြီ.ဒီတော့ ကျနော်က [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]] ဖန်တီးထားပါတယ်။ခက်တာက ကဏ္ဍ တွေ ဖန်တီးတဲ့အခါမှာ မူလ လုပ်ထားတဲ့ အရှေ့တီမော နဲ့လား တီမောလက်စ်တေ နဲ့ လုပ်မလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေရှိလာပါတယ်။အဲ့ကိစ္စကို ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၀၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ နာမည်နဲ့ ဆက်လုပ်တာ ပိုသင့်လျော်မယ်ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၀:၅၆၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၈၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== အကြောင်းမဲ့ ပြန်ဖျက်နေခြင်းများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.လက်ရှိမှာ နိုဘယ်ဆုအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အကြောင်းမဲ့ပြန်ဖျက်ခြင်းများအပါအဝင် စာမျက်နှာအချို့ကို အကြောင်းမဲ့ခေါင်းစဥ်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းများ၊ဆောင်းပါးအချို့ရဲ့ အချက်အလက်အချို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ အကြောင်းအရာတွေ အစားထိုးခြင်းနဲ့ အကြောင်းမဲ့ပယ်ဖျက်ခြင်းတွေ ဆက်တိုက် တွေ့ရှိနေလို့ စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၄၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] တစ်လက်စထဲ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]</nowiki> နဲ့ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]</nowiki> ဆိုပြီး ဝီကီမှာ ၂ခု လုပ်ထားတာ တွေ့ပါတယ်။သေချာကြည့်လိုက်ရင် တူတယ်ဆိုပေမယ့် ကွဲပြားမှုတော့ဖြစ်နေပါတယ်။ဘာဆက်လုပ်သင့်ပါသလဲ.ကိုနင်ဂျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၇၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:: က နိုဘယ်ဆု ရတဲ့သူ အားလုံးအတွက် ကဏ္ဍဖြစ်ပြီး ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆု ရသူတွေအတွက် ဆိုတော့ သည်အတိုင်းဆက်ထားလို့ရပါတယ်။ တစ်ခုပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာထက် ဆုရှင်များဆိုရင်တော့ ပိုသင့်လျော်မလားပဲ။ ပုဂ္ဂိုလ်အနေနဲ့ရတာရှိသလို အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ရတာတွေလဲ ရှိတာမို့လို့ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[:ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ အဖွဲ့အစည်းများ]] ဆိုပြီး နောက်ထပ်တစ်ခု ထပ်လုပ်ထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== Freedom of Panorama ==
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရ Freedom of Panorama မရှိတော့တဲ့အတွက် [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] ရဲ့ Commons ပေါ်က ပုံကို [[Commons:COM:FOP Myanmar|COM:FOP Myanmar]] အရ deletion request လုပ်ထားပါတယ်။ အဲပုံကို မြန်မာဝီကီမှာပဲ local upload အနေနဲ့ ပြန်တင်ပြီး သုံးနိုင်ပါတယ်။ သုံးရမယ့် လိုင်စင်နမူနာကို [[:en:w:File:Gautama Buddha statue at Kyaikto, Myanmar.jpg]] မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၅၈၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ပုံတွေတင်ရတာ အားတောင်မရှိတော့ပါဘူးဗျာ။လူပုံပါသွားလို့များလား မသိ။နောက်ကို သတိထားဆင်ခြင်ပါ့မယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၁၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::လူပုံပါတာကြောင့် မဟုတ်ပါဘူးဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၁၉ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေမှာ FOP ခွင့်ပြုချက်မရှိတော့တာကြောင့် Commons မှာ တင်လို့မရတော့တာပါ။ အသေးစိတ်ကို [https://www.facebook.com/WikipediaMyanmar/posts/pfbid02z7E3N5FEzsNaCiqBibsTNDecXfH726p81JWPF5SPsE7a7LWdo1jHUcHWzucYiQJjl ဒီနေရာ] နဲ့ [[:c:COM:FOP|COM:FOP]] မှာ ဖတ်ကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၀၉၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နားလည်သဘောပေါက်ပါပြီ ကိုနင်ဂျာ။ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၇၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== Help me to Complete this Article ==
hi, sorry for distributing you
Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]] by adding info(with reference or image), actually I do not understand Burmese script but wanted create this article.
It will be helpful.
[[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ကင်မရွန်း သမ္မတများ၏ အမည် ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] များရဲ့ အမည် [[အမာဒူ အဟစ်ဂျို]] ၊ [[ပေါလ် ဘီယာ]] တွေကို မြန်မာမှုပြုထားတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အသံထွက် မှန်၊မမှန် စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၁၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:{{like|အဆင်ပြေပါတယ်}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၁၃၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== မျိုးဇော်သိမ်း အမည်ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. မျိုးဇော်သိမ်း စာမျက်နှာမှာ. မှတ်စု ဆိုပြီး ထည့်ချင်တာ ထည့်မရလို့ပါ.ရေးချင်တာက ၎င်း၏ နာမည်ကို မျိုးဇော်သိန်း ဟုဆိုပြီး မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားခြင်းရှိပြီး အမည်မှန်မှာ မျိုးဇော်သိမ်း ဖြစ်သည်..... လို့ ထည့်ချင်တာပါဗျာ..ထည့်မရဖြစ်နေလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၃၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== Notice of expiration of your ipblock-exempt right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "ipblock-exempt" (အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ) will expire on 2025-12-02 11:55:29. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[အသုံးပြုသူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Leaderbot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၂၊ ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)</div>
:@Ninjastrikers ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ သက်တမ်းကုန်သွားလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::{{Done|၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တစ်နှစ်သက်တမ်း တိုးပေးလိုက်ပါတယ်။}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၄:၀၀၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ အကောင့်က ဝင်လို့ကိုမရတာ။ခုရသွားပါပြီခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၁၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ရွာအမည်များကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ဒီရွာတွေကို တစ်ချက်လောက် ပြန်စစ်ပေးစေချင်ပါတယ်။၃ ခုတောင် ဖြစ်နေလို့ပါ။ရွာဟောင်းရွာသစ် ဖြစ်နေမလားလို့ပါခင်ဗျာ. [[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊ [[ထွန်းရဝေရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊[[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၀၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဒီမှာလဲနောက် တစ်ရွာပါ.[[ထွန်းရဝေရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::ဟုတ်တယ်ဗျ။ အရင်က ဘော့နဲ့ တင်ခဲ့တုန်းက ထပ်ကုန်တာပါ။ [[ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ#duplications|စာမျက်နှာ ၂၀၀၀ နီးပါး]] ထပ်နေပါလိမ့်မယ်။ သတိရရင် ရသလိုတော့ ဝင်ဖျက်တာ/ပေါင်းတာတွေတော့ လုပ်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၀၄၊ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ]]</nowiki> ဆိုပြီး ကျနော် ပြန်ပြုစုတာတွေ လုပ်နေပါတယ်။[[:en:Category:Lists_of_prime_ministers_by_country|Lists of prime ministers by country]] လိုမျိုးပေါ့ဗျာ. မှားယွင်းတာမျိုးရှိရင်လဲ အချိန်မရွေး ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၁၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
:အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၄၈၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
== တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်များ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅–၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများစာရင်း]] ဆောင်းပါးမှာ တတိယအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလွှတ်တော်တွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ (၂၀၂၆ ခုနှစ်) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
Wikipedia ရဲ့ election result presentation စံနှုန်းအရ constitutional maximum seat count အစား တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံတဲ့ actual result composition ကို အသုံးပြုထားပါတယ်။အဲ့လိုက historical record distortion ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး voting outcome ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်မယ်လို့ ယူဆလို့ပါ။
ယခင် ပထမအကြိမ် နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်တွေမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတဲ့ maximum seat framework (၄၄၀ ခုံ)၊(၂၂၄ ခုံ) အစား ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံသော ဖွဲ့စည်းပုံကိုသာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အမှားအယွင်းရှိပါက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။
[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၇၊ ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
== Translation request ==
Hello, Zawzawaungthwin.
Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Burmese Wikipedia?
Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Kurcke|Kurcke]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kurcke|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၂၊ ၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နှင့် တက္ကသိုလ် ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[:ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ]] ထဲက [[အင်ဖိုမြန်မာယူနီဗာစတီ]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါတယ်ခင်ဗျာ.ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်လက ရန်ကုန် ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ် ၆၄ ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက ကောလိပ်အဆင့်သို့ [https://bur.mizzima.com/2024/08/03/28996 လျှော့ချမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်]။အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်က ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ် အများစုပါခဲ့ပါတယ်။အချို့က တက္ကသိုလ်အစား ကောလိပ်ဆိုပြီး ပြန်ပြောင်းကြတာတွေတွေ့ရပါတယ်.အဲ့ထဲ အင်ဖိုမြန်မာက တက္ကသိုလ် website မတွေ့တော့ဘဲ ကောလိပ်ဆိုပြီး လိပ်စာပြောင်းထားတဲ့ website ကိုပဲ တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာဝီကီမှာ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နဲ့ တက္ကသိုလ် ဆိုပြီး ကဏ္ဍ: တစ်ခု ဖွင့်ကြမလား ဒါမှမဟုတ် ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ထဲ တစ်ခုထဲပါဝင်နေတဲ့ ဟာကို ဖယ်ရှားကြမလား၊ကြော်ငြာဆန်တဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းတွေကို ဖယ်ရှားသင့်သလား စသည်ဖြင့် အကြံပြု ဆွေးနွေးပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၅၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ကဏ္ဍကို ထပ်လုပ်ပြီး သပ်သပ်ခွဲထည့်တာကောင်းမယ်ဗျ။ (ရန်ကုန်)တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ဆိုတာကိုလည်း အချိန်ရရင်တော့ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ဆိုပြီးလည်း အသုံးအနှုန်းထပ်ဖြည့်ပါဦးမယ်။ ကြော်ငြာဆန်တာတွေကိုတော့ ဖျက်သင့်တာနဲ့ ရှင်းလင်းသင့်တာနဲ့ ပြန်ခွဲပြီး စိစစ်ပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၁၆၊ ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== Help ==
I need help to improving [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. My Burmese language is bad. You can look at the English version and improve the article. Thank you [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ရေတွင်းကုန်းကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] "အကိုရေ... ကျွန်တော် တစ်ချက်လောက် ပြောစရာရှိလို့ပါခင်ဗျာ။ဒီ [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လေ၊ အစက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲက 'ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ' လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားမိတာကို အခု ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ထဲက '''<nowiki/>'[[ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်းရွာမ]]'''' ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်ဗျ။
အစတုန်းကတော့ ဘီဘီစီ သတင်းဌာနရော၊ KNU ဗဟိုကပါ 'ကျောက်ကြီး ရေတွင်းကုန်း' လို့ပဲ ဖော်ပြခဲ့ကြတာမို့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို ကိုးကားပြီး [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]] ဖြစ်ရပ်ထဲ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်လို့ ထင်မြင်မိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု နောက်ဆုံးရရှိတဲ့ သတင်းတွေအရ ဘီဘီစီ ကိုယ်တိုင်ကရော၊ တခြား သတင်းဌာနတွေကပါ '[https://www.bbc.com/burmese/articles/c4gex4pvd5vo ညောင်လေးပင် ရေတွင်းကုန်း]' ဆိုပြီးတော့ပဲ ပြင်ဆင်ဖော်ပြလာကြပါတယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့ အရင်က မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့တဲ့ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ ဖြစ်စဉ်နေရာကို အချက်အလက် မှားယွင်းနေတဲ့အတွက် ပယ်နုတ်ခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။" [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၁၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:ဟုတ်၊ ပြောပြလို့ ကျေးဇူးပါ။ ပြင်ဆင်လို့ ရပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၄၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] "အကို... ခင်ဗျာ။[[၂၀၂၆ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]] စာမျက်နှာအသစ်ကို အကို့ရဲ့ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲရေးသားချက်များကို အများစု အခြေပြု ပံ့ပိုးရေးသားပြီး စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ပါ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲစာသားများကို ဖယ်ရှားပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးအနေနဲ့ ပြောင်းလဲခွင့်ပြုပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၅၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:ဟုတ် အဆင်ပြေ သဘောတူပါတယ်။ အနှစ်ချုပ်ကိုတော့ ချန်ခဲ့ပေါ့နော်။ ကွတ်ခိုင်က "က" သတ်မဟုတ်ပဲ၊ "တ" သတ် ဖြစ်သင့်သလာလို့ပါ။ သတ်ပုံ ကြည့်ဖို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၁၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::တ ကျနော် ရိုက်တာ မှားသွားတာပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၄၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ လွှတ်တော် စာမျက်နှာတွေကို သန့်စင်လိုက်ကြရင်ကောင်းမလား ။ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊အမျိုးသားလွှတ်တော် နဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် တို့ကို အဓိကစာမျက်နှာကြီးများအဖြစ် ထားကြမယ်။ ပထမအကြိမ်၊ဒုတိယအကြိမ်၊တတိယအကြိမ် ဆိုင်ရာ စာမျက်နှာတွေကို စာမျက်နှာခွဲတွေ အနေနဲ့ ထားသင့်ပြီး အဲ့စာမျက်နှာတွေမှာ သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ တင်သင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ရှေးက ရေးခဲ့ကြသူတွေက စာမျက်နှာကြီးတွေမှာ အစုံထည့်လိုက်ကြတော့ ဒါကို ပြန်ချုံပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးများဆိုပြီး ပြန်ပြပေးကြမလား၊အကြံပြုပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၂၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဒီမှာ [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကျနော်ဝင်ဖြည့်ထားသလိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၆၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::::okay, will contribute along naw. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ကျနော် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] နဲ့ [[ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဆိုပြီး ခွဲလိုက်ပါတယ်။နဂိုမူလရေးသားသူရဲ့ စာတွေကို မပျောက်ပျက်စေဘဲ စာမျက်နှာများခွဲလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။[[ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ထဲလဲ ထည့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ဖျက်သိမ်းခြင်း သို့တည်းမဟုတ် အခြားသင့်လျော်သလို စီမံခြကင်းမျိုးဆောင်ရွက်ပေးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:Edits history of "ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ" were merged to " ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်" [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၅၁၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ဦးညိုစော နောက်ဆုံးဓာတ်ပုံ ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုရန် ==
ညီ/အကိုခင်ဗျာ၊ ဦး[[ညိုစော]] ရဲ့ ပုံအဟောင်းကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းဓာတ်ပုံ တစ်ပုံပုံ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှု ပြုလုပ်ချင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Luandhiya|Luandhiya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Luandhiya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ကိစ္စ ==
[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] အကိုခင်ဗျာ.
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ စာမျက်နှာနှင့် ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတို့တွင် ပြုလုပ်သွားသော တည်းဖြတ်မှုအချို့အပေါ် အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ကန့်ကွက်အပ်ပါသည်။
၁။ '''စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော Box (Infobox) များအား ဖယ်ရှားခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်း:''' ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီသည် လွှတ်တော်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အချက်အလက်များကို Infobox ဖြင့် စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်းသည် Wikipedia ၏ စံနှုန်း (Standard) ဖြစ်ပါသည်။ ဤ Box ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် မှတ်တမ်းရှာဖွေလိုသူများအတွက် အချက်အလက် အနှစ်ချုပ်ကို ကြည့်ရှုရန် အခက်အခဲဖြစ်စေပြီး ဆောင်းပါး၏ လေးနက်မှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။
၂။ '''သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပယ်ဖျက်ခြင်း (History Erasure):''' ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတွင် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း အချက်အလက်များကို ပယ်ဖျက်ခြင်းသည် သမိုင်းကြောင်းကို ဖျောက်ဖျက်ရာ ရောက်ပါသည်။ Wikipedia သည် အစဉ်အဆက် မှတ်တမ်းတင်ရမည့် နေရာဖြစ်သဖြင့် ရှိပြီးသား အချက်အလက်များကို အစားထိုးပယ်ဖျက်ခြင်းထက် အပိုင်းလိုက် (Reorganization) စနစ်တကျ ထည့်သွင်းပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
၃။ '''တည်းဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စံနှုန်း တသမတ်တည်းမရှိခြင်း (Inconsistency):''' ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် တစ်မျိုး၊ နောက်တစ်ခုတွင် တစ်မျိုးနှင့် စံနှုန်းမငြိမ်ဘဲ တည်းဖြတ်နေခြင်းသည် Wikipedia ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပါသည်။ တည်းဖြတ်သူများအနေဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အမြင်မတူညီမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိရန်နှင့် သမိုင်းအချက်အလက်များကို အခြေအမြစ်မရှိ ပယ်ဖျက်ခြင်းမျိုး ရှောင်ကြဉ်ရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
အားလုံးသည် အချိန်ပေးပြီး ပူးပေါင်းရေးသားနေကြသူများဖြစ်သဖြင့် ခိုင်မာသော စံနှုန်းတစ်ခုဖြင့်သာ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်သွားရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၈၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:Hi, I noticed you reverted my edits. I didn’t make a fuss since it’s not the first time, and I figured you thought it was best. Just to explain though, I edited for relevance and accuracy, trimming out redundant info. That’s the approach you and I have been following here: keeping pages consistent, concise, and factual.
:I’m definitely not for erasing history, but as one of the main contributors, I believe in adding solid, factual content, like keeping a living person’s bio focused on their own information. We don’t need details about an entire committee on someone’s page just because they happen to be Chair, respective articles can have those information
:Anyway, I’ll try to step back more, but it would help if you could check in with me first before questioning my edits. Honestly, there aren’t many people editing current Myanmar politics besides you and me. So, like before, let’s consult each other first, I’ll do the same on my end. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၉၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::ကျွန်တော်တို့နှစ်ယောက်စလုံးက မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှတ်တမ်းတွေကို အချိန်ပေး ပြုစုနေကြတာမို့ အချက်အလက် တိကျဖို့နဲ့ စံနှုန်း (Standard) တစ်ခုတည်းရှိဖို့က အဓိကကျတယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ တည်းဖြတ်မှုမှာ အချက်အလက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုနဲ့ စံနှုန်းလွဲချော်မှု တချို့ကို အခုလို ထောက်ပြလိုပါတယ် -
::၁။ '''ဖွဲ့စည်းသည့်ရက်စွဲ (Accuracy):''' ဥပဒေကြမ်းကော်မတီကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်လို့ ပြောင်းလဲလိုက်တာဟာ မှားယွင်းနေပါတယ်။ အမှန်က ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ (ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ ဒုတိယနေ့) ကတည်းက ပုဒ်မ ၂၁ နဲ့ နည်းဥပဒေ ၃၃၊ ၄၀ အရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာပါ။ ဒါကို ၂၀၁၃ လို့ ပြောင်းလိုက်ရင် ကော်မတီရဲ့ အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း ၂ နှစ်စာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတဲ့ Accuracy နဲ့ မကိုက်ညီပါဘူး။
::၂။ '''Infobox Standard:''' လွှတ်တော်ကော်မတီတွေအတွက် <code><nowiki>{{Infobox organization}}</nowiki></code> သုံးတာဟာ Wikipedia ရဲ့ စံနှုန်းမဟုတ်ပါဘူး။ လွှတ်တော်ကော်မတီတွေမှာ သီးခြားရှိတဲ့ Parliamentary terms တွေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အခြေခံမှုတွေကို ဖော်ပြဖို့ <code><nowiki>{{Infobox legislative committee}}</nowiki></code> ကိုပဲ သုံးသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ တခြားနိုင်ငံတကာ လွှတ်တော်စာမျက်နှာတွေနဲ့ စံနှုန်းတူညီမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
::၃။ '''သမိုင်းမှတ်တမ်း (Historical Data):''' အချက်အလက်တွေကို လိုရင်းတိုရှင်း (Concise) ဖြစ်အောင် လုပ်တာကို လက်ခံပေမယ့် သမိုင်းအချက်အလက်တွေ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့အထိ ချုံ့ပစ်တာမျိုးတော့ မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှတ်တမ်းတွေဟာ သမိုင်းစဉ်ဆက် လေ့လာသူတွေအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။
::ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ '''၂၀၁၁ ဖွဲ့စည်းပုံအမှန်ကို ပြန်ထားဖို့''' နဲ့ '''မှန်ကန်တဲ့ Legislative Infobox Standard''' ကို သုံးဖို့ သဘောတူညီချက် ရယူချင်ပါတယ်။ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းပြီး ခိုင်မာတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ အတူတူ တည်ဆောက်သွားကြဖို့မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျနော် ဆိုရင်လည်း ရှေးရှေးက ရေးသားသူတွေရဲ့ စံချိန်စံညွန်းတွေကို လေ့လာသင်ယူပြီး အတတ်နိုင်ဆုံး စံနှုန်းတွေထဲကနေ ချော်မထွက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။အမှားအယွင်းဖြစ်ခဲ့လို့ ရှိရင်လည်း တည့်မတ်ပေးမှုကို အချိန်မရွေး အစဥ်အမြဲ လေးစားလက်ခံပြီး ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၃၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ. [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊အမျိုးသားလွှတ်တော်]] မှာ ဝိုင်းကူပါအုံး။နောက်ရက်တွေက အလုပ်တွေ ပြုံတော့မှာဆိုတော့ ခုထဲက လုပ်ထားရအောင်လို့။[[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ သမ္မတရွေးချယ်ရေး]] ကိုလည်း ကြိုပြင် ပေးထားပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးအား မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် အဆိုပြုချက်အပေါ် ကန့်ကွက်ခြင်း ==
မင်္ဂလာပါ အက်ဒမင် Zawzawaungthwin ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် MM TechEditor ပါ။ ကျွန်တော် ဖန်တီးထားသည့် 'အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးကို မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် (Speedy Deletion) အဆိုပြုထားခြင်းအပေါ် အောက်ပါအချက်များဖြင့် ကန့်ကွက်လိုပါသည်။
Test Page မဟုတ်ခြင်း: ဤစာမျက်နှာသည် စမ်းသပ်စာမျက်နှာ မဟုတ်ပါ။ Sandbox မှတစ်ဆင့် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးမှ ပင်မနယ်ပယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အရေးပါမှု (Notability): ဆောင်းပါးရှင် အောင်မြင့်မြတ်သည် ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော APCICT/ESCAP မှ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် Digital Transformation Consultant တစ်ဦး ဖြစ်သလို၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အင်တာနက်အဖွဲ့အစည်း ICANN (NCUC) ၏ အာရှပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။
ခိုင်မာသော ကိုးကားချက်များ: ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို PRLog နှင့် The Org ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ သတင်းရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။
သို့ဖြစ်ပါ၍ ဤဆောင်းပါးသည် CSD A7 နှင့် ငြိစွန်းခြင်း မရှိဘဲ အချက်အလက် ခိုင်မာမှု ရှိသောကြောင့် မဖျက်သိမ်းမီ အသေးစိတ် ထပ်မံစစ်ဆေးပေးပါရန် ယဉ်ကျေးပျူငှာစွာဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ လိုအပ်သည်များကိုလည်း ဆက်လက် ပြင်ဆင်သွားပါမည်။ [[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MM TechEditor|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးကိစ္စ ==
[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ
လက်ရှိ '''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ'''အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲနှင့် သမ္မတသစ် တင်မြှောက်မှုဖြစ်စဉ်များတွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ သမိုင်းမှတ်တမ်း တိကျခိုင်မာစေရန်အတွက် အောက်ပါအချက်ကို တင်ပြလိုပါသည်။
၁။ လက်ရှိ '''၄ ဧပြီ ၂၀၂၆''' ရက်စွဲပါ နေ့စဉ်သတင်းစာများ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ရုံးနှင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် "ဦး" ဟူသော အသုံးအနှုန်းအစား '''"ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး"''' ဟူသော ရာထူးအမည်ကိုသာ တရားဝင် ဆက်လက်သုံးနှုန်းထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။
၂။ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့အထိ '''"ယာယီသမ္မတ"''' အနေဖြင့် ဥပဒေများ ဆက်တိုက်ပြဋ္ဌာန်းနေခြင်းနှင့် တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်အတွင်းမှာပင် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ၎င်းကိုယ်တိုင် ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေသည့် အခြေအနေမှာ ထူးခြားသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းဖြစ်ပါသည်။ယနေ့သတင်းစာပါ ဖော်ပြချက်ကို ကိုးကားပြုပါသည်။[https://www.moi.gov.mm/mal/4-apr-26] တစ်ဖက်တွင် ပုဒ်မ ''၆၃။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရ သည့်နေ့မှစ၍ နုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။''ဆိုသည့်ပြဌာန်းချက် ရှိသည်ဆိုသော်ငြား ''[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/81370]'' ထုတ်ပြန်ချက်သည် ဦး..အစား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အသုံးအနှုန်းကိုသာ ဆက်လက်သုံးနှုန်းခြင်းမျိုး တွေ့နေရပါသည်။သို့ဖြစ်ပါ၍ လက်ရှိ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသေးသည့် "ဦး" တပ်ခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပြီး၊ မူရင်းအထောက်အထားများအတိုင်းသာ တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်သင့်ထားသည်ဟု ယူဆပါသည်။ဦးဟု ပြောင်းလဲချိန်တွင်မှ လိုက်ပါပြောင်းလဲသင့်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ရာနေရာဖြစ်သဖြင့် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေမှန်ကို ထင်ဟပ်စေရန်အတွက် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်ပါ အသုံးအနှုန်းများအတိုင်းသာ အသုံးပြုသင့်သည်ဟု ယူဆပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၈၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:Hi, Ko @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]],
:I only put that comment for U Nyo Saw and Nan Ni Ni Aye's role as members of Hluttaw, which ended constitutionally. For MAH, I don't know anymore, even he is not USDP party and ppl are putting USDP as his party. God knows what at this stage. Good luck! [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၂၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဟုတ်ကဲ့ဗျာ၊ ညိုစောနဲ့ နန်းနီနီအေးတို့ရဲ့ လွှတ်တော်သက်တမ်း ကိစ္စတွေကို သေချာပြင်ဆင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
::ကျွန်တော် အဓိက ပြောချင်တာက '''<nowiki/>'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး'<nowiki/>''' နဲ့ '''<nowiki/>'ဦး'''' အသုံးအနှုန်း ကိစ္စပါ။ အခုလောလောဆယ် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ 'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး' လို့ပဲ သုံးနှုန်းနေသေးသရွေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က 'ဦး' ဆိုတာကို လာပြင်ရင် လက်မခံဘဲ ဒီအတိုင်းပဲ ထားရှိသင့်လား ပြောင်းနေတာကို လက်ခံပေးလိုက်ကြမလား။ သူတို့ဘက်က တရားဝင် ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းလာတဲ့ အခါကျမှပဲ ကျွန်တော်တို့ ဝီကီမှာ လိုက်ပြင်ကြတာက ပိုပြီးကောင်းမလား။ အခုအချိန်က ဘယ်သူက တပ်ကို ကိုယ်စားပြုသလဲ၊ ဘယ်သူက ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြုသလဲဆိုတာတွေကလည်း တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်နေလို့၊ ဝီကီအယ်ဒီတာတွေအနေနဲ့ အသုံးအနှုန်းပိုင်းမှာ ပိုပြီး သတိထားကြမလားဆိုတာ တိုင်ပင်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::I have no idea, but follow the usage by state media at this stage as they are official and final. Even now, MAH is just a president-elect and he has sworn into office, thus this term of office hasn't started yet. For now, let's just keep it that way until they all are sworn in into offices. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၃၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::I just have ONE idea. ကျနော်က အမြဲလိုလို officeholder infobox မှာ နာမည်တွေ ထည့်ရင် ဦး/ဒေါ်/မစ္စတာ/မောင် တို့ကို မထည့်တော့ဘူး။ redundant လေးဖြစ်လို့။ ကျစ်ကျစ်လစ်လစ် ဖြစ်တာ ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် infobox လိုမျိုးမှာဆိုရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၁၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::::Infobox မှာ ဦး/ဒေါ် ထည့်မထည့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(ဝေါဟာရ)/မော်ကွန်း_၁#မြန်မာအမည်_နှင့်_လင့်ခ်များ|အရင်တုန်းက ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးတာ]] ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၄၇၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::::Thanks for sharing the previous discussion pr. လေ့လာမှတ်သားရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ် သတ်မှတ်ချက်တွေပေါ့။ ကိုနင်ဂျာက အနှစ်ချုပ်ရေးတဲ့ထဲမှာ infobox ဦး/ဒေါ်/ဗိုလ် အကြောင်း မပါဘူးနော်။ ကိုနင်ဂျာက အပေါ်မှာ ဆွေးနွေးတာတော့ တွေ့လိုက်တယ်ဗျာ။ As for me, I am okay with the group consensus. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::::အတော်လေးကို ကောင်းပါတယ်။ဆွေးနွေးကြတာတွေက။ကျေးဇူးပါ ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== မြတ်ကို ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[မြတ်ကို]] စာမျက်နှာမှာ ဆက်ခံသူထည့်တာ မပေါ်ဘူး ဖြစ်နေလို့ပါ။ကူညီပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၉၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:office2 ပါရာမီတာမှာ ပြဿနာရှိနေပုံရတယ်။ လောလောဆယ် 2 ကို ကျော်ပြီးပြင်ထားတယ်။ အားတဲ့အချိန် တမ်းပလိတ် ပြန်ပြင်ပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၁၄၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဟုတ်ကဲ့..ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၁၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== သောင်းအေး စာမျက်နှာကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]စာမျက်နှာကို တစ်ချက်စစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး]] နဲ့ အတူတူပဲလားမသိ။ယခုအခါ [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ဆိုတာက သောင်းအေးမှာ မပါတော့ စစ်ကြည့်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၉၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:အတူတူပဲ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ "သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)" စာမျက်နှာမှာက ကိုးကားတွေ မပါတော့ redirect ပဲ လုပ်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၁:၄၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::တစ်လက်စထဲ လွှတ်တော်တွေရဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပနေပုံတွေ၊အမတ်နေရာခွဲဝေမှု ပုံစံချပ်တွေကို ဘယ် [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Categories|ကဏ္ဍ]] တွေထဲ ထည့်ရမလဲဆိုတာပါ လမ်းညွန်ပေးခဲ့ပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၃၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သန်းမောင်]] စာမျက်နှာဖန်တီးနေရင်း အလိုအလျောက် အကောင့်က ထွက်သွားပြီး အခြားအကောင့်နဲ့ စာမျက်နှာတက်သွားပါတယ်။စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၆၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::IP-user account နဲ့ create သလိုဖြစ်သွားတာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၀၄၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== တမ်းပလိတ်ကိစ္စ ==
[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ [[အောင်နိုင်သူ]] စာမျက်နှာအောက်က တမ်းပလိတ်: မင်းအောင်လှိုင် အစိုးရအဖွဲ့ က ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသူတွေကို ဝင်ပြင်မရ ဖြစ်နေတယ်။ပျက်သွားတာလား ဒါမှမဟုတ် ဘာလို့လဲလို့မသိဘူး အဆင်ပြေရင်အဲ့ဒါလေးပါ ဝင်ကိုင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၁၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:okay, will take a look. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၂၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်ကိုဖျက်ခြင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်းကို ဖျက်ချ တာကို ဆွေးနွေးချင်တယ်။ အဲ့ဒီ စာရင်းက တိုက်ခိုက်ခြင်း ၊ ဘက်လိုက်ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းမဟုတ်ဘူး။ လက်ရှိ အမှန်တရားစာရင်းဖြစ်တယ်။ မြန်မာပြည်တွင်း တရာဝင် သတင်းဌာန တွေ့ ကလဲ မြန်မာခရိုနီ စာရင်းကို ပြုစုထား တွေ့ရှိတယ်။ Attack ခေါင်စဉ်တပ်ပြီး ဖျက်ချတာတော့မကောင်းပါဘူး။ ဆောင်းပါးရေးတဲ့သူကို လေးစားမှု့ မရှိသလို့ ခံစားရပါတယ်။ ဖျက်သင့်တယ်လို့ ယူဆရင် ဆွေးနွေးချက် ဖွင့်ပြီး ဆွေးနွေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၀၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:ဝီကီပီးဒီးယားရှိ ''မည်သည့်'' စာမျက်နှာတွင်မဆို '''သက်ရှိထင်ရှား ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်း ရေးသားထားသော အချက်အလက်များ'''တွင် တည်းဖြတ်သူများသည် ဂရုပြုဆင်ခြင်ရမည်။ ယင်းကဲ့သို့အကြောင်းအရာများသည် အင်မတန်တိကျမှန်ကန်ရန် လိုအပ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မ မူဝါဒသုံးခုနှင့် ကိုက်ညီရပါမည်။
:[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။ တည်းဖြတ်သူများသည် ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကြောင့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် ထိခိုက်နစ်နာမှု ရှိ၊ မရှိကို အစဉ်အမြဲ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ဤမူဝါဒသည် ဆောင်းပါး၏ အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူသာမက ဆောင်းပါးအတွင်း ဖော်ပြခြင်းခံရသည့် မည်သည့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်နှင့်မဆို သက်ဆိုင်ပြီး၊ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာများ အပါအဝင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သက်ရောက်မှုရှိသည်။
:အချက်အလက်တစ်ခု၏ ခိုင်လုံမှုကို သက်သေပြရန် တာဝန်မှာ ထိုအချက်အလက်ကို ထည့်သွင်းသူ သို့မဟုတ် ပြန်လည်တင်ပြသူ၏ တာဝန်သာ ဖြစ်သည်။ ကိုးကားချက်မပါသော အချက်အလက်များကို ခိုင်လုံကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ပါက ဝီကီပီးဒီးယား၏ စည်းမျဉ်းအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း သတိပြုရမည် ဖြစ်ပေသည်။
:ဝီကီပီးဒီးယားသည် အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန်လေးစားမှုရှိသော အရည်အသွေးမြင့် စွယ်စုံကျမ်းကို တည်ထောင်ခြင်းနှင့် အသုံးပြုရာတွင် စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိသည့် လူတစ်ဦးချင်းစီပါဝင်သော [[metawiki:The Wikipedia Community|အွန်လိုင်း အသိုင်းအဝိုင်း]]တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သင့်ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်များ၊ ဆန်းစစ်လေ့လာချက်များ သို့မဟုတ် သတင်းအချက်အလက်အသစ်များကို ဖြန့်ချိရန် နေရာမဟုတ်ပါ.အဆိုပါ စည်းမျဥ်းများအတိုင်း ပယ်နုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၁၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. စိစစ်ခံယူမှုပြုပါတယ်ခင်ဗျာ။[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။အဲ့ စည်းမျဥ်းအတိုင်း ဖျက်ချခဲ့ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၈၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်" (Businessperson) နဲ့ "ခရိုနီ" (Crony) ဆိုတာ အဓိပ္ပာယ် အလွန်ကွာခြားပါတယ်။
::* '''စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်:''' ဒါဟာ အလုပ်အကိုင် သို့မဟုတ် ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။
::* '''ခရိုနီ:''' ဒါဟာ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် ဝေဖန်ချက် (Label) ဖြစ်ပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သက်သေမရှိဘဲ လူတစ်ယောက်ကို "ခရိုနီ" လို့ တံဆိပ်ကပ်တာဟာ အဲဒီလူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို တိုက်ခိုက်ခြင်း (Character Assassination) မြောက်ပါတယ်။
::သက်သေမခိုင်လုံလျှင် မရေးသင့် (No Reliable Sources)ပါဘူး။ '''"သက်သေခိုင်မာမှရေး"''' ဆိုတာ ဝီကီရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး စည်းမျဉ်းပါ။တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က ကောလာဟလတွေကို အခြေခံပြီး ရေးလို့မရပါဘူး။အကယ်၍ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ ဒါမှမဟုတ် ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းဌာနတွေကနေ (ဥပမာ - Sanctions စာရင်းဝင်ခြင်း စသဖြင့်) တရားဝင် ဖော်ပြထားတာမျိုးရှိမှသာ "ဝေဖန်ခံရမှု" အနေနဲ့ ကိုးကားပြီး ရေးသားသင့်ပါတယ်။သတင်းဌာနတိုင်းမှာ နောက်ကွယ်က ထောက်ပံ့ပေးထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံရေးအမြင် (Editorial Line) ရှိတတ်ပါတယ်။အချို့သတင်းဌာနတွေဟာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဝါဒဖြန့်ဖို့ (Propaganda) အတွက်ပဲ ရေးသားလေ့ရှိပါတယ်။ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''"ဘက်လိုက်သော သတင်းရင်းမြစ်"''' တွေကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အမြဲတိုက်တွန်းထားပါတယ်။သတင်းဌာနအချို့ဟာ သတင်းဦးဖို့ကိုပဲ အဓိကထားပြီး သေချာစိစစ်ခြင်းမရှိဘဲ တင်ပြတတ်ပါတယ်။'''"ကြားရသည်"''' သို့မဟုတ် '''"သတင်းအရ သိရသည်"''' ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးပြီး ရေးသားတဲ့ သတင်းတွေကို ဝီကီမှာ သက်သေအဖြစ် သုံးလို့မရပါဘူး။ဝီကီပီးဒီးယားက လိုချင်တာဟာ '''Reputable''' (နာမည်ဂုဏ်သတင်းရှိပြီး)၊ '''Editorial Oversight''' (အယ်ဒီတာအဖွဲ့က အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးထားတဲ့) သတင်းဌာနမျိုးကိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။သတင်းဌာနတစ်ခုမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် '''"သတင်း" (News Report)''' နဲ့ '''"အာဘော်/ဆောင်းပါး" (Opinion Piece/Editorial)''' ဆိုတာ ကွာခြားပါတယ်။ဆောင်းပါးရှင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ အာဘော်ဟာ အဲဒီလူရဲ့ အမြင်သက်သက်သာ ဖြစ်လို့ "ခရိုနီ" လို့ သုံးနှုန်းထားရင်တောင် အဲဒါကို "အချက်အလက်" (Fact) အနေနဲ့ ဝီကီမှာ ယူသုံးလို့ မရပါဘူး။မြန်မာ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ "ခရိုနီ" (Crony) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေကို '''နိုင်ငံရေးအရ တိုက်ခိုက်ဖို့ (Political Attack)''' သို့မဟုတ် '''ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ (Social Punishment)''' အတွက် လက်နက်တစ်ခုလို အသုံးများလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ဒီအသုံးအနှုန်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားလို စွယ်စုံကျမ်းမျိုးမှာ ဘာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသလဲဆိုတာကို အချက်အချို့နဲ့ ထပ်လောင်းတင်ပြချင်ပါတယ် -"ဘယ်လောက်အထိ ချမ်းသာရင် ခရိုနီလဲ" သို့မဟုတ် "ဘယ်လို လုပ်ငန်းမျိုး လုပ်ကိုင်ရင် ခရိုနီလဲ" ဆိုတာကို တိကျတဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ သတ်မှတ်ချက် မရှိပါဘူး။ အဲဒီအစား လူထုရဲ့ အမြင် သို့မဟုတ် သတင်းဌာနတွေရဲ့ အာဘော်ပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတာပါ။ ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားလို နေရာမျိုးမှာ ဒီစကားလုံးကို သုံးနှုန်းခြင်းဟာ '''အစွဲ (Subjectivity)''' ပါဝင်နေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ "ခရိုနီစာရင်း" လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်လိုက်တာနဲ့တင် အဲဒီစာရင်းမှာ ပါဝင်တဲ့သူတွေအားလုံးကို အထောက်အထားမရှိဘဲ "လူဆိုး" တွေအဖြစ် တံဆိပ်ကပ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားစေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားဟာ '''စစ်တလင်း မဟုတ်သလို၊ တရားရုံးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။''' အကယ်၍ လူတစ်ယောက်ကို "ခရိုနီ" လို့ လူသိများနေရင်တောင်မှ ဝီကီတည်းဖြတ်သူက "သူသည် ခရိုနီဖြစ်သည်" လို့ မရေးရပါဘူး။အဲဒီအစား "X သတင်းဌာန သို့မဟုတ် Y အဖွဲ့အစည်းက ၎င်းအား ခရိုနီအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်" လို့သာ ကိုးကားချက်နဲ့တကွ (Attribution) ရေးသားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ဘယ်လိုလူမျိုးကို ခရိုနီလို့ ခေါ်မလဲဆိုတဲ့ တိကျတဲ့ စံနှုန်းမရှိဘဲ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့သူဆိုရင် "ခရိုနီ" လို့ ပြောနေကြတာဟာ တိုက်ခိုက်မှုသက်သက် (Personal Attack) သာ ဖြစ်ပါတယ်။အခုလိုမျိုး ရမ်းပြောနေတဲ့ စာရင်းတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ လာတင်တာဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ ခိုင်လုံမှုကို အသုံးချပြီး လူတစ်ဖက်သားကို ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ ကြိုးစားတာပဲ ဖြစ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားကို အသုံးချခြင်းတာဖြစ်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၉၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]], @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ခရိုနီစာရင်းဆိုတာဟာ "[[:en:Wikipedia:Articles for deletion/List of dictators (2nd nomination)|အာဏာရှင်များ စာရင်း]] နဲ့ အလားတူပါပဲ။ [[WP:NPOV|ဘက်မလိုက်တဲ့အမြင်]] နဲ့ ရေးသားဖော်ပြဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ခရိုနီများ စာရင်း၊ အာဏာရှင်များ စာရင်းဆိုတာတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ရေးသားဖော်ပြခြင်း ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၀၂၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] မှတ်သားထားပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ပါဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၅၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== အောင်နိုင်သူ(ဇွဲကပင်) ==
ငါ့ အကြောင်းတင်ထားတာ ဆွေးနွေးချင်လို့ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၆၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တာကို ကြိုဆိုပါတယ်ဗျ။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးကိစ္စဆိုရင်တော့ အောက်ပါ လမ်းညွန်ချက်များချမှတ်ထားတာရှိတော့ လေ့လာ ဆောင်ရွက်လို့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။
:* [[:en:Wikipedia:Conflict_of_interest|Wikipedia:Conflict of interest]]
:* [[:en:Wikipedia:Autobiography|Wikipedia:Autobiography]]
:[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၅၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ငါ က စာရေးဆရာ ပါ
::မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းဝင်အမှတ် ၁၀၃၉ ပါ
::အဓိကတော့ ငါ့ကဗျာ ငါ့စာပေ တွေ နောက်လူတွေဖတ်နိုင်ဖို့နဲ့ ငါ့ အကြောင်းကို နောက်လူတွေ လေ့လာဖို့ ငါ့အကြောင်းကို မင်းတို့ဆီမှာ တင်ပေးစေချင်ပါတယ်။
::ငါဘာသကါသေတေံ ပြဖို့ လိုပ်သလဲ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၂၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::ငါ လက်ရှိ ဆိုရင်
:::Bullet ဂျာနယ်နဲ့ Statesmans ဂျာနယ်မှာ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရေးသလို မြဝတီသတင်းစာ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း ငွေတာရီ သုတအလင်းမဂ္ဂဇင်း ပြည်သူ့တပ်မတော်စာစဥ် နဲ့ အခြားသော မဂ္ဂဇင်း စာစောင်များစွာမှာလည်း ငါစာရေးလျက်ရှိပါတယ်
:::အေပြီလ ၈ ရက်ကပဲ ငါကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး က စာပေ အနုပညာဆု ပေးခဲ့ပါသေးတယ်
:::အဲဒီသတင်း က မြန်မာ့ရုပ်သံ မြဝတီရုပ်သံ နဲ့ ရတနာ ပုံသတင်းစာ တို့မှာ ပါလာပါသေးတယ်
:::မင်းလိုချင် ရင် ငါ Link ပို့ထားလို့ရပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၇၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''"ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် ရေးတာကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ဥပမာ [[ရန်မျိုးသိန်း]] ကို ကြည့်ပါ ။အထင်အရှားတွေ့ရပါတယ်။ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်တိုင်ရေးတဲ့ ဆောင်းပါးအချို့ရှိနေတာ ရှိပေမယ့် ခွင့်မပြုထားတာကို ပြတာပါ။ တကယ်လို့ ရေးခဲ့ရင်တောင် အဲဒီလူဟာ ထင်ရှားအရေးပါမှု (Notability) ရှိကြောင်း ခိုင်လုံတဲ့ ထောက်ခံချက်တွေ ပါရပါမယ်။အခုကိစ္စမှာတော့ Admin က '''User space''' ထဲကို ရွှေ့လိုက်တာတွေ့ရပါတယ်။ "ဒါဟာ စွယ်စုံကျမ်းဝင် ဆောင်းပါးမဟုတ်သေးဘူး၊ Promotion ဆန်နေတယ်" လို့ မှတ်ချက်ပြုလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲဗျ။တကယ်ပဲ ထင်ရှားတယ်ဆိုရင်တောင် တခြားသူတစ်ယောက်က ရေးပေးတာက ပိုပြီး Standard ဖြစ်ပါတယ်ဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၄၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ]] ဒီမှာ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၀၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== Pages using bar box without float left or float right ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[သန့်ဇော်လွင်]] စာမျက်နှာမှာ [[:ကဏ္ဍ:Pages using bar box without float left or float right|Pages using bar box without float left or float right]] ဆိုပြီး ဖျောက်မရဖြစ်နေလို့ ဇယားမှာ ပြဿနာရှိနေတာလား ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတာ အချိန်ရရင် စစ်ဆေးပေးပါအုံးခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၄၊ ၁၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:{{tl|bar box}} ထဲက tracking category ကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၄၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] ဒီစာမျက်နှာတွေကို ပြန်လည်စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ အကုန်လျှောက်ပြင်နေကြတာတွေကို.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၃၂၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== The King's Warden ==
@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] The King's Warden က တောင်ကိုရီးယားအသုံးအနှုန်းတွေကို တစ်ချက်လောက် စစ်ပြီး ဝိုင်းကူပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၅၊ ၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== နယူးကလီးယား (သို့) နျူကလီးယား ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက် နဲ့ ထို [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ:]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက်တွင် ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။စက်ရုံကို [[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ|နျူကလီးယား]] လို့ သုံးပြီး [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ]] ကို နယူးကလီးယားလို့ သုံးနေတာက မတူညီမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်။ဘယ် စာလုံးရွေးသုံးကြမလဲ ဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးစရာလဲ ဖြစ်လာပါတယ်။ကျနော်က [[ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ကို ရေးထားတော့ [[:ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] လို့ သုံးမလားလို့ စီစဥ်ထားပါတယ်။နျူကလီးယား နဲ့ နယူးကလိယား တစ်ခုခု ရွေးဖြစ်ရင် ဖျက်တာတွေ ပြင်တာတွေ လုပ်ကြရမှာပါ။
ကျနော်ကတော့ .... တည်ဆဲအဏုမြူစွမ်းအင်ဥပဒေ၏ အခန်း(၁၂)၊ “တားမြစ်ချက်များ” ပါ ပုဒ်မ၊ (၂၉)၊ ပုဒ်မ(၃၀)၊ ပုဒ်မ (၃၁) နှင့် ပုဒ်မ(၃၂) တို့တွင် “မည်သူမျှ နျူကလီးယားပစ္စည်း၊ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း သို့မဟုတ် ရောင်ခြည်ထုတ် ကိရိယာကို ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းရန်နှင့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ကြိုတင် ခွင့်ပြုချက်၊ မှတ်ပုံတင် လက်မှတ် လျှောက်ထားခြင်း နှင့် လိုင်စင်မရှိဘဲ တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်းနှင့် ဌာနမှဆက်လက် သုံးစွဲရန်မသင့်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်ကို ဆက်လက်၍ လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်း မပြုရ” ဟု တားမြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ဆိုတဲ့ ပြဌာန်းချက်ကို ကိုးကားပြီး [https://www.daemyanmar.com] နျူကလီးယား လို့ သုံးချင်ပါတယ်။လမ်းညွန်မှုကို ခံယူပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၂၄၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ၊ဒီကိစ္စက ကျန်နေပါသေးတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၁၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::"နျူကလီးယား" အသုံးအနှုန်းကို သဘောတူပါတယ်ဗျာ။ Please proceed. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၄၅၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ. [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] ကို "နျူကလီးယား" အသုံးအနှုန်း နဲ့ <bdi>[[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ နယူကလိယားစက်ရုံများကို ဖယ်ရှားပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။</bdi> [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::::{{Done}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၀၃၊ ၁၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== အမှတ်တံဆိပ်လိုဂို ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ခင်ဗျာ။ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Logo_of_of_the_Ministry_of_Hotels,_Tourism_and_Culture.svg ကို တစ်ချက်စစ်ကြည့်ပေးပါလားခင်ဗျာ။အဆင်မပြေ ဖြစ်နေလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:Logo တွေက ဖန်တီးတဲ့ ရက်စွဲကို သေချာ မဖော်ပြနိုင်ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် Free license ဖြစ်တယ်ဆိုတာ မပြနိုင်ရင် copyrighted ဖြစ်ပါတယ်။ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/Files_uploaded_by_Ninjastrikers ဒီနမူနာ] ကို ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၇:၁၇၊ ၁၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ . . [[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]] က မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများကို ဆိုလိုတာဖြစ်လို့ ပိုမိုရှင်းလင်းမြင်သာအောင် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ လို့ အမည်ပြောင်းရင် ပိုကောင်းမလား၊နိုင်ငံအလိုက် တိုက်ပွဲများက ရှိပြီးသားဆိုတော့ ပိုအဆင်ပြေနိုင်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၂၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:English wiki အလိုက် ထားရှိတာ ပိုမိုသင့်တော်သလားလို့။ အစ်ကို ဆွေးနွေးချက်ကိုလည်း နားလည်ပါတယ်။ အခုနောက်ပိုင်း ENG category မှာ battle/war တွေကို tactical ဆန်မှုအေပါ်မှာပဲ သုံးကြတာများတာကို တွေ့ရတယ်။ ဥပမာ -အီရန်စစ်ပွဲ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲတွေဆိုရင် လိုမျိုးဆိုရင် conflict/ပဋိပက္ခ အောက်မှာ ထားရှိတာ များလားတယ်။ battle/war category ကို သိပ်မသုံးကြဘူး။ အာ့ကြောင့် ကျနော်က ပဋိပက္ခကဏ္ဍများကို ပြန်လည်မွမ်မံနေတာပါ။
:နောက်ပိုင်း ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေက ပဋိပက္ခများအောက်မှာ ပိုမိုထားရင် သင့်တော်သမလားလို့။ battle/war category ကလည်း စစ်သမိုင်းအောက်မှာတော့ အကြုံဝင်ပါတယ်။
:တိကျတဲ့ အဖြေတော့ ကျနော့်မှာ မရှိပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၆၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]] ကို '''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ''' ဆိုပြီး ပြောင်းကြမလားလို့ တိုင်ပင်တာပါ။ဒီမတူတဲ့ ကဏ္ဍနှစ်ခုကြားမှာ အဓိကကွာခြားချက်က ပါဝင်ပတ်သက်မှုနဲ့ တည်နေရာသတ်မှတ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းက မြန်မာနိုင်ငံ သို့မဟုတ် မြန်မာ့တပ်ဖွဲ့တွေ ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သမျှ တိုက်ပွဲအားလုံးကို စုစည်းတဲ့အတွက် ဘယ်သူတွေ တိုက်ပွဲဝင်သလဲဆိုတဲ့ Actor ကို ဦးစားပေးတဲ့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ကဏ္ဍမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ တဖက်မှာတော့ ပြန်ပြင်ချင်တဲ့ '''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ''' ဆိုတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထဝီဝင်နယ်နိမိတ်အတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကိုသာ တိကျစွာ ရည်ညွှန်းတာဖြစ်လို့ တည်နေရာကို ဦးစားပေးတဲ့ ပိုမိုရှင်းလင်းတဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံအလိုက် တိုက်ပွဲများဆိုတဲ့ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် တည်နေရာကို အခြေခံတဲ့ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ ဆိုတဲ့ အမည်က ပိုပြီး စနစ်ကျပြီး ရှာဖွေရလွယ်ကူတဲ့အတွက် ဆွေးနွေးရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ပဋိပက္ခကဏ္ဍများကို ပြန်လည်မွမ်းမံနေတဲ့အပေါ် ဆွေးနွေးချက်မရှိပါဘူး။'''နောက်ပိုင်း ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေက ပဋိပက္ခများအောက်မှာ ပိုမိုထားရင် သင့်တော်မလားလို့''' ဒီအချက်ကတော့ ဆွေးနွေးစရာဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ကဲ့သို့သော တိုက်ပွဲတွေကို တိုက်ပွဲလို့ သုံးမှ ပိုအဆင်ပြေပြီး အဲ့လောက် မပြင်းထန်ရင်တော့ ပဋိပက္ခလို့ဆောင်ရွက်သင့်ပါကြောင်း။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၈၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::ကျနော်တို့မှာ Manual of Style က [[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Military_history#Conflicts_and_operations|Wikipedia:Manual of Style/Military history - Wikipedia]] က အဓိက ဆင်းသက်တာဆိုတော့ အစ်ကို ကောင်းသလို လုပ်တာ အဆင်ပြေပါတယ်။. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၃၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ။ဒီကိစ္စကို အပြီးသတ်ပေးပါအုံး၊မူလအတိုင်းထားမလား၊ပြင်မလားဆိုတာကို၊ပြင်မယ်ဆိုရင်တော့ ရွေ့ရမှာပေါ့၊ဒီအတိုင်းပဲ သင့်တော်တယ်ဆိုရင် ဒီအတိုင်းပဲ ဆက်ထားပြီး အခြားအလုပ်တွေကို ဆက်ကြတာပေါ့။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၉၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::မူလကဏ္ဍကိုတော့ မရွှေ့ဘဲနဲ့ ''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ''' ကိုပဲ အသစ်ဖန်တီးပြီး '''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ''' အောက်မှာပဲ subcategory လုပ်လိုက်တာ အဆင်ပြေမယ် ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၅၅၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Since you are the administrator, I will abide by your decision. The history is always there. In the future, if there is a record that I requested such a correction, it is there [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၃၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] အဆင်ပြေကြရင် [[မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ]] inbox ကို ဝိုင်းဝန်း ပြင်ဆင်ပေးကြပါအုံး။မြေပုံက လွဲနေလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၂၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ==
@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ဆရာ ဝီကီမှာ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဆောင်းပါးက လိုအပ်နေတာကို တွေ့မိတယ်။ဆရာ အားရင် အဲ့ဆောင်းပါး ရေးပေးပါလား။[[:ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ]] ကလည်း အဆင်သင့်ရှိနေပြီးသား ဆရာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၁၉၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
:ဟုတ်ကဲ့။ အားရင် ဝင်ရေးပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၄၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
hwt71popwa95h4qg76f5p4vd8amt7sv
မင်းထင်ကိုကိုကြီး
0
234736
1035774
1035457
2026-06-03T18:11:25Z
~2026-32947-95
143704
/* မိသားစုဘဝ */
1035774
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=မင်းထင်ကိုကိုကြီး|image=|caption=|birth_name=
|birth_date= ၁၉၆၁
|birth_place=|nationality=ဗမာ|occupation=ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ|years_active=|height=|alma_mater=|children=မယ်မင်းထင်|parents=|awards=|signature=|spouse=
|death_date={{death date and age|2026|6|2|1961}}
}}
'''မင်းထင်ကိုကိုကြီး''' (၁၉၆၁ ဝန်းကျင် - ၂ ဇွန် ၂၀၂၆) သည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.poemscorner.com/post-type/myanmar-poems/19520 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143929/https://www.poemscorner.com/post-type/myanmar-poems/19520 }}</ref> ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://aappb.org/bu?p=10286 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143929/https://aappb.org/bu?p=10286 }}</ref> ယင်းအပြင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://hrhdiff.netscriper.biz/ |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143934/https://hrhdiff.netscriper.biz/ }}</ref> ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
== ကဗျာခရီးလမ်း ==
၁၉၉၀ ခုနှစ်က စပြီး မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများ စရေးသည်။ ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ သင့်ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ မင်းဒင်ကိုကိုကြီးစသည့် ကလောင်အမည်များ သုံးခဲ့သည်။ ကဗျာအပြင် အက်ဆေးအချို့လည်း ရေးသည်။ မင်းထင်ကိုကိုကြီးအမည်ကို ၁၉၉၄ အောက်တိုဘာလထုတ် ရှေ့ပြေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျိုးကျော့မြိုင်ည ကဗျာဖြင့် စသုံးခဲ့သည်။
== အနုပညာလမ်းခရီး ==
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကျော်ကတည်းက မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ – ၂၀၀၄ ခုနှစ်က “မောင်ရာဇာနေဝင်းကလုံး” ဆိုသည့် ဒီဗီဒီကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2014/02/10/54677.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143917/https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2014/02/10/54677.html }}</ref> ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားမှာ ပရိသတ်လက်ခံမှု ရာနှုန်းပြည့် မရခဲ့သော်လည်း ဒါရိုက်တာ မင်းထင်ကိုကိုကြီး ဆိုသည့် နာမည်တခုကို စတင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် လက်ရာအများစုသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် နေရာရယူနိုင်ခဲ့သည်။သူ၏ အစောပိုင်းလက်ရာများအနက် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ပြောင်းရွှေ့အခြေချသည့် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ် ပဒေါင်လူမျိုးများအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် မနုဿလှောင်ချိုင့် “Human Zoo”၊ အင်းလေးဒေသမှ ခရမ်းချဉ်သီးစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဂေဟစနစ်ပျက်စီးမှုအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် အင်းသီး “The Floating Tomatoes” မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/2012/07/28/16320.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143936/https://burma.irrawaddy.com/opinion/2012/07/28/16320.html }}</ref> ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် [[ဇာဂနာ(ရုပ်ရှင်နှင့် သဘင်ပညာရှင်)|ဇာဂနာ]] (ခ) ဒါရိုက်တာမောင်သူရနှင့်အတူ The Art of Freedom ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကို ရန်ကုန်တွင် စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၎င်း၏ လက်ရာများကို မြန်မာပရိသတ်က ကြည့်ရှုခွင့်ရခဲ့သည်။
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံအား ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည့် လူ့အခွင့်အရေး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ကျင်းပသည်။သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကိုလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးရေးတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် အစောဆုံး ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.youtube.com/watch?v=aa-CYqtF2As |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143934/https://www.youtube.com/watch?v=aa-CYqtF2As&feature=youtu.be }}</ref> သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်း နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။
== တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများ ==
မင်းထင်ကိုကိုကြီး<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://progressivevoicemyanmar.org/2022/04/05/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81/ |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143920/https://progressivevoicemyanmar.org/2022/04/05/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81/ }}</ref> သည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အား အမာခံ ထောက်ခံသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmaplatform.com/a/48193.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143935/https://www.myanmaplatform.com/a/48193.html }}</ref>
ယင်းအပြင် စစ်တပ်ကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မှုများ မကြာခဏဆိုသလို ပြုလုပ်သည်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး တပ်မတော်၏ရပ်တည်မှုနှင့်ပတ်သက်ကာ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ဖေ့စ်ဘုတ် ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ တပ်မတော်က မင်းထင်ကိုကိုကြီးအား ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုအမှုဖြင့် ၂၀၁၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ရက်နေ့ တွင် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်ချမှတ်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/minhtinkokogyi-free-02212020003306.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143917/https://www.rfa.org/burmese/news/minhtinkokogyi-free-02212020003306.html }}</ref>
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း]]တွင်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့်အတူ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် အစောဆုံး ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသူထဲ ပါဝင်ခဲ့ကာ ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/7831 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143936/https://www.myanmar-now.org/mm/news/7831 }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%81%85%E1%81%80%E1%81%85(%E1%80%81)-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6834968.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143933/https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%81%85%E1%81%80%E1%81%85(%E1%80%81)-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6834968.html }}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည်
အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ကွာရှင်းထားသည်။
သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၅ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-02 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ရွှေလီတစ်ဖက်ခြမ်း နမ့်ခမ်းမြို့က ပေါက်ကွဲမှုအလွန် လိုအပ်တာကူညီမယ်လို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3w2vz08q73t |access-date=2026-06-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ]]
<references />
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]]
rkfy1xu52vy97cn28gxp2sw83ij78hf
1035795
1035774
2026-06-04T02:28:37Z
Zawzawaungthwin
100038
ငယ်ဘဝ နှင့် ဘဝ ဖြတ်သန်းမှု
1035795
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=မင်းထင်ကိုကိုကြီး|image=|caption=|birth_name=
|birth_date= ၁၉၆၁
|birth_place=|nationality=ဗမာ|occupation=ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ|years_active=|height=|alma_mater=|children=မယ်မင်းထင်|parents=|awards=|signature=|spouse=
|death_date={{death date and age|2026|6|2|1961}}
}}
'''မင်းထင်ကိုကိုကြီး''' (၁၉၆၁ ဝန်းကျင် - ၂ ဇွန် ၂၀၂၆) သည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.poemscorner.com/post-type/myanmar-poems/19520 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143929/https://www.poemscorner.com/post-type/myanmar-poems/19520 }}</ref> ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://aappb.org/bu?p=10286 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143929/https://aappb.org/bu?p=10286 }}</ref> ယင်းအပြင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://hrhdiff.netscriper.biz/ |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143934/https://hrhdiff.netscriper.biz/ }}</ref> ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
== ငယ်ဘဝ နှင့် ဘဝ ဖြတ်သန်းမှုများ ==
ဒါရိုက်တာ၊ ကဗျာဆရာ မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]] ဇာတိသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မိဘများမှာ ဦးပန်နှင့် ဒေါ်ခင်အိ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် စာပေဝါသနာပါခဲ့သူဖြစ်ကာ ရန်ကုန်မြို့တွင် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ စိတ်ဝင်စားမှုရှိရာ ကဗျာနှင့် ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကသို့သာ စတင်ခြေချခဲ့သည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် လူ့အခွင့်အရေး၊ လူမှုဘဝနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင် (Documentary Film) ဒါရိုက်တာတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လူသားဂုဏ်သိက္ခာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ဦးဆောင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ တပ်မတော်၏ ရပ်တည်မှုကို လူမှုကွန်ရက် (Facebook) ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားခဲ့သည့် အချက် ၁၁ ချက်ကြောင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန်ရဲစခန်း၌ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် ဦးစွာအမှုဖွင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးလင်းထွန်းက တရားလိုပြုလုပ်၍ အင်းစိန်မြို့နယ်တရားရုံးတွင် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထပ်မံတိုင်ကြားခဲ့သဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတွင် အသည်းကင်ဆာဝေဒနာ ခံစားနေရသဖြင့် ကျန်းမာရေးဆိုးရွားနေသော်လည်း တရားရုံးက အာမခံပေးရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သောကြောင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးရောဘတ်ဆန်းအောင် နှင့်အတူ အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်တွင်းမှနေ၍ ၄ လကျော်ကြာ အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်တရားရုံးက ၎င်းအား ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၁) နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2020-01-22 |title=ဒါရိုက်တာမင်းထင်ကိုကိုကြီး၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း |url=https://aappb.org/bu/10286/ |access-date=2026-06-04 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=bu}}</ref>
== ကဗျာခရီးလမ်း ==
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်က စပြီး မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများ စရေးသည်။ ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ သင့်ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ မင်းဒင်ကိုကိုကြီးစသည့် ကလောင်အမည်များ သုံးခဲ့သည်။ ကဗျာအပြင် အက်ဆေးအချို့လည်း ရေးသည်။ မင်းထင်ကိုကိုကြီးအမည်ကို ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလထုတ် ရှေ့ပြေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျိုးကျော့မြိုင်ည ကဗျာ တွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
== အနုပညာလမ်းခရီး ==
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကျော်ကတည်းက မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ – ၂၀၀၄ ခုနှစ်က “မောင်ရာဇာနေဝင်းကလုံး” ဆိုသည့် ဒီဗီဒီကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2014/02/10/54677.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143917/https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2014/02/10/54677.html }}</ref> ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားမှာ ပရိသတ်လက်ခံမှု ရာနှုန်းပြည့် မရခဲ့သော်လည်း ဒါရိုက်တာ မင်းထင်ကိုကိုကြီး ဆိုသည့် နာမည်တခုကို စတင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် လက်ရာအများစုသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် နေရာရယူနိုင်ခဲ့သည်။သူ၏ အစောပိုင်းလက်ရာများအနက် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ပြောင်းရွှေ့အခြေချသည့် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ် ပဒေါင်လူမျိုးများအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် မနုဿလှောင်ချိုင့် “Human Zoo”၊ အင်းလေးဒေသမှ ခရမ်းချဉ်သီးစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဂေဟစနစ်ပျက်စီးမှုအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် အင်းသီး “The Floating Tomatoes” မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/2012/07/28/16320.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143936/https://burma.irrawaddy.com/opinion/2012/07/28/16320.html }}</ref> ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် [[ဇာဂနာ(ရုပ်ရှင်နှင့် သဘင်ပညာရှင်)|ဇာဂနာ]] (ခ) ဒါရိုက်တာမောင်သူရနှင့်အတူ The Art of Freedom ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကို ရန်ကုန်တွင် စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၎င်း၏ လက်ရာများကို မြန်မာပရိသတ်က ကြည့်ရှုခွင့်ရခဲ့သည်။
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံအား ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည့် လူ့အခွင့်အရေး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ကျင်းပသည်။သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကိုလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးရေးတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် အစောဆုံး ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.youtube.com/watch?v=aa-CYqtF2As |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143934/https://www.youtube.com/watch?v=aa-CYqtF2As&feature=youtu.be }}</ref> သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်း နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။
== တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများ ==
မင်းထင်ကိုကိုကြီး<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://progressivevoicemyanmar.org/2022/04/05/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81/ |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143920/https://progressivevoicemyanmar.org/2022/04/05/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81/ }}</ref> သည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အား အမာခံ ထောက်ခံသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmaplatform.com/a/48193.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143935/https://www.myanmaplatform.com/a/48193.html }}</ref>
ယင်းအပြင် စစ်တပ်ကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မှုများ မကြာခဏဆိုသလို ပြုလုပ်သည်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး တပ်မတော်၏ရပ်တည်မှုနှင့်ပတ်သက်ကာ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ဖေ့စ်ဘုတ် ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ တပ်မတော်က မင်းထင်ကိုကိုကြီးအား ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုအမှုဖြင့် ၂၀၁၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ရက်နေ့ တွင် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်ချမှတ်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/minhtinkokogyi-free-02212020003306.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143917/https://www.rfa.org/burmese/news/minhtinkokogyi-free-02212020003306.html }}</ref>
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း]]တွင်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့်အတူ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် အစောဆုံး ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသူထဲ ပါဝင်ခဲ့ကာ ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/7831 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143936/https://www.myanmar-now.org/mm/news/7831 }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%81%85%E1%81%80%E1%81%85(%E1%80%81)-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6834968.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143933/https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%81%85%E1%81%80%E1%81%85(%E1%80%81)-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6834968.html }}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ကွာရှင်းခဲ့သည်။သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၅ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-02 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ရွှေလီတစ်ဖက်ခြမ်း နမ့်ခမ်းမြို့က ပေါက်ကွဲမှုအလွန် လိုအပ်တာကူညီမယ်လို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3w2vz08q73t |access-date=2026-06-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ]]
<references />
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]]
pg0h8j8eucf4ktl9mpxoh3xo8dht4tn
1035858
1035795
2026-06-04T08:08:41Z
Zawzawaungthwin
100038
မွေးရက်/မွေးလ ထည့်သွင်း
1035858
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = မင်းထင်ကိုကိုကြီး
| image =
| caption =
| birth_date = {{birth date|1962|3|25}}
| birth_place = [[မင်းဘူးမြို့]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| nationality = ဗမာ
| occupation = ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ ကဗျာဆရာ
| children = မယ်မင်းထင်
| parents = ဦးပန် (ဖခင်)<br /> ခင်အိ (မိခင်)
| death_date = {{death date and age|2026|6|2|1962|3|25}}
}}
'''မင်းထင်ကိုကိုကြီး''' (၂၅ မတ် ၁၉၆၂ - ၂ ဇွန် ၂၀၂၆) သည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.poemscorner.com/post-type/myanmar-poems/19520 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143929/https://www.poemscorner.com/post-type/myanmar-poems/19520 }}</ref> ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://aappb.org/bu?p=10286 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143929/https://aappb.org/bu?p=10286 }}</ref> ယင်းအပြင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://hrhdiff.netscriper.biz/ |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143934/https://hrhdiff.netscriper.biz/ }}</ref> ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
== ငယ်ဘဝ နှင့် ဘဝ ဖြတ်သန်းမှုများ ==
ဒါရိုက်တာ၊ ကဗျာဆရာ မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]] ဇာတိသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မိဘများမှာ ဦးပန်နှင့် ဒေါ်ခင်အိ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် စာပေဝါသနာပါခဲ့သူဖြစ်ကာ ရန်ကုန်မြို့တွင် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ စိတ်ဝင်စားမှုရှိရာ ကဗျာနှင့် ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကသို့သာ စတင်ခြေချခဲ့သည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် လူ့အခွင့်အရေး၊ လူမှုဘဝနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင် (Documentary Film) ဒါရိုက်တာတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လူသားဂုဏ်သိက္ခာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ဦးဆောင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ တပ်မတော်၏ ရပ်တည်မှုကို လူမှုကွန်ရက် (Facebook) ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားခဲ့သည့် အချက် ၁၁ ချက်ကြောင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန်ရဲစခန်း၌ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် ဦးစွာအမှုဖွင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးလင်းထွန်းက တရားလိုပြုလုပ်၍ အင်းစိန်မြို့နယ်တရားရုံးတွင် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထပ်မံတိုင်ကြားခဲ့သဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတွင် အသည်းကင်ဆာဝေဒနာ ခံစားနေရသဖြင့် ကျန်းမာရေးဆိုးရွားနေသော်လည်း တရားရုံးက အာမခံပေးရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သောကြောင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးရောဘတ်ဆန်းအောင် နှင့်အတူ အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်တွင်းမှနေ၍ ၄ လကျော်ကြာ အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်တရားရုံးက ၎င်းအား ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၁) နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2020-01-22 |title=ဒါရိုက်တာမင်းထင်ကိုကိုကြီး၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း |url=https://aappb.org/bu/10286/ |access-date=2026-06-04 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=bu}}</ref>
== ကဗျာခရီးလမ်း ==
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်က စပြီး မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများ စရေးသည်။ ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ သင့်ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ မင်းဒင်ကိုကိုကြီးစသည့် ကလောင်အမည်များ သုံးခဲ့သည်။ ကဗျာအပြင် အက်ဆေးအချို့လည်း ရေးသည်။ မင်းထင်ကိုကိုကြီးအမည်ကို ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလထုတ် ရှေ့ပြေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျိုးကျော့မြိုင်ည ကဗျာ တွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
== အနုပညာလမ်းခရီး ==
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကျော်ကတည်းက မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ – ၂၀၀၄ ခုနှစ်က “မောင်ရာဇာနေဝင်းကလုံး” ဆိုသည့် ဒီဗီဒီကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2014/02/10/54677.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143917/https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2014/02/10/54677.html }}</ref> ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားမှာ ပရိသတ်လက်ခံမှု ရာနှုန်းပြည့် မရခဲ့သော်လည်း ဒါရိုက်တာ မင်းထင်ကိုကိုကြီး ဆိုသည့် နာမည်တခုကို စတင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် လက်ရာအများစုသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် နေရာရယူနိုင်ခဲ့သည်။သူ၏ အစောပိုင်းလက်ရာများအနက် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ပြောင်းရွှေ့အခြေချသည့် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ် ပဒေါင်လူမျိုးများအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် မနုဿလှောင်ချိုင့် “Human Zoo”၊ အင်းလေးဒေသမှ ခရမ်းချဉ်သီးစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဂေဟစနစ်ပျက်စီးမှုအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် အင်းသီး “The Floating Tomatoes” မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/2012/07/28/16320.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143936/https://burma.irrawaddy.com/opinion/2012/07/28/16320.html }}</ref> ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် [[ဇာဂနာ(ရုပ်ရှင်နှင့် သဘင်ပညာရှင်)|ဇာဂနာ]] (ခ) ဒါရိုက်တာမောင်သူရနှင့်အတူ The Art of Freedom ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကို ရန်ကုန်တွင် စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၎င်း၏ လက်ရာများကို မြန်မာပရိသတ်က ကြည့်ရှုခွင့်ရခဲ့သည်။
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံအား ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည့် လူ့အခွင့်အရေး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ကျင်းပသည်။သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကိုလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးရေးတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် အစောဆုံး ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.youtube.com/watch?v=aa-CYqtF2As |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143934/https://www.youtube.com/watch?v=aa-CYqtF2As&feature=youtu.be }}</ref> သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်း နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။
== တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများ ==
မင်းထင်ကိုကိုကြီး<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://progressivevoicemyanmar.org/2022/04/05/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81/ |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143920/https://progressivevoicemyanmar.org/2022/04/05/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81/ }}</ref> သည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အား အမာခံ ထောက်ခံသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmaplatform.com/a/48193.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143935/https://www.myanmaplatform.com/a/48193.html }}</ref>
ယင်းအပြင် စစ်တပ်ကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မှုများ မကြာခဏဆိုသလို ပြုလုပ်သည်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး တပ်မတော်၏ရပ်တည်မှုနှင့်ပတ်သက်ကာ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ဖေ့စ်ဘုတ် ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ တပ်မတော်က မင်းထင်ကိုကိုကြီးအား ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုအမှုဖြင့် ၂၀၁၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ရက်နေ့ တွင် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်ချမှတ်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/minhtinkokogyi-free-02212020003306.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143917/https://www.rfa.org/burmese/news/minhtinkokogyi-free-02212020003306.html }}</ref>
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း]]တွင်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့်အတူ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် အစောဆုံး ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသူထဲ ပါဝင်ခဲ့ကာ ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/7831 |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143936/https://www.myanmar-now.org/mm/news/7831 }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%81%85%E1%81%80%E1%81%85(%E1%80%81)-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6834968.html |access-date=15 November 2022 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115143933/https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%81%85%E1%81%80%E1%81%85(%E1%80%81)-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE/6834968.html }}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ကွာရှင်းခဲ့သည်။သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၅ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-02 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ရွှေလီတစ်ဖက်ခြမ်း နမ့်ခမ်းမြို့က ပေါက်ကွဲမှုအလွန် လိုအပ်တာကူညီမယ်လို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3w2vz08q73t |access-date=2026-06-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
ijv1g225jzd4rorcd3s87sjexkzqg1f
ဒေါင်း (သရုပ်ဆောင်)
0
283396
1035902
1021968
2026-06-04T11:51:00Z
~2026-33221-29
143746
/* */
1035902
wikitext
text/x-wiki
== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဒေါင်းကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[သာယာဝတီခရိုင်]]၊ [[မင်းလှမြို့နယ်]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၅ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်သည်။ ဒုတိယတန်းတွင် [[မန္တလေးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=http://www.7daydaily.com/video/106492|title=ဒေါင်းရဲ့ သရုပ်ဆောင်ဘဝအစ|last=Zay Thu|date=2017-09-04|work=7 Day Daily}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာစိတ်ဝင်စားမှုရှိခဲ့ပြီး ပဉ္စမတန်းကျောင်းသူဘဝကပင် ဂစ်တာဖြင့် မြန်မာသီချင်းများကိုကိုယ်တိုင်လေ့လာတီးခတ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တူရိယာမျိုးစုံကိုပါ တီးခတ်တတ်လာခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last=Foot |first=Sam |date=2020-02-09 |title=Daung: A cinematic artist |url=https://www.myanmore.com/2020/02/daung-a-cinematic-artist/ |access-date=2025-05-29 |website=MYANMORE |language=en-US |archive-date=22 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722052606/https://www.myanmore.com/2020/02/daung-a-cinematic-artist/ |url-status=live }}</ref> ဆယ်တန်းရောက်သော် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ အဆိုတော်တစ်ဦးအဖြစ် ဂီတလောကတွင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" />
== အနုပညာလောကသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း ==
== နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဆန္ဒပြပွဲများ နှင့် လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုသူများအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခဲ့သည်။ အခြားသော အနုပညာရှင်များနှင့်အတူ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]](CRPH) ကို ထောက်ခံခြင်း၊ CDMသပိတ်တွင် ပါဝင်ရန် တိုက်တွန်းခြင်း၊ နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ထိခိုက်စေခြင်းနှင့် ပြည်သူများအား နှိုးဆော်ကာ နိုင်ငံတော်၏ ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်မှုကို ဖျက်ဆီးခြင်းဟူသော စွဲချက်များဖြင့် အမှုဖွင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Warrants issued for artists, entertainers that called for CDM participation |url=https://elevenmyanmar.com/news/warrants-issued-for-artists-entertainers-that-called-for-cdm-participation |work=Eleven |date=3 April 2021 |archive-date=21 May 2021 |access-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210521110014/https://elevenmyanmar.com/news/warrants-issued-for-artists-entertainers-that-called-for-cdm-participation |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်ကောင်စီကိုဆန့်ကျင်တဲ့ အနုပညာရှင်တွေကို ဆက်တိုက်အမှုဖွင့်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-celebrities-arrest-warrant-myanmar-military-coup-04032021111747.html |work=Radio Free Asia |date=3 April 2021 |language=my |archive-date=3 April 2021 |access-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210403182343/https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-celebrities-arrest-warrant-myanmar-military-coup-04032021111747.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=CDM လှုပ်ရှားသူ အနုပညာရှင်တွေကို အာဏာပိုင်တွေ အရေးယူဖို့ကြေညာ |url=https://burmese.voanews.com/a/cdm-actor-actress-artist-505a/5839861.html |work=VOA |date=4 August 2021 |language=my |archive-date=4 April 2021 |access-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210404001557/https://burmese.voanews.com/a/cdm-actor-actress-artist-505a/5839861.html |url-status=live }}</ref>
=== ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ===
*''[[လိပ်ပြာစံအိမ်]]'' (၂၀၁၉)
*''[[လေဆန်ကကြိုး]]'' (၂၀၁၉)<ref>{{Cite web|url=http://mizzimaburmese.com/article/54762|title=ဘန်ကောက်တူမန္တလေး ဒါရိုက်တာ ရိုက်ကူးမဲ့ဇာတ်ကားအတွက် သရုပ်ဆောင်သစ်ခေါ်ယူမယ်|website=Mizzima Myanmar News and Insight|language=en|access-date=2019-03-12|archive-date=6 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906133209/http://www.mizzimaburmese.com/article/54762|url-status=live}}</ref>
*''[[ဒဏ္ဍာရီမိုး]]'' (၂၀၁၉)<ref>{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/112969.html|title=အနုပညာကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ချပြဖို့အတွက်ဆိုရင် အချိန်ကတော့ နည်းနည်းတော့ ကြာမှာပါဆိုတဲ့ သရုပ်ဆောင် ဒေါင်း|website=The Myanmar Times|language=my|access-date=2019-03-12|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329150317/https://myanmar.mmtimes.com/news/112969.html|url-status=dead}}</ref>
*''[[၁၀၁၄ (ရုပ်ရှင်)|၁၀၁၄]]'' (၂၀၁၉)
*''[[မိန်းမတစ်ယောက်၏ ဖွင့်ဟဝန်ခံချက်]]'' (၂၀၂၀)
*''[[အချစ်ဖြင့်လွမ်းစေ]]'' (၂၀၂၀)
*''အရုပ်ကျရာ ဆေးစက်ထင်'' (ထုတ်လွှင့်ရန် ရှိ)
*''လရဲ့အောက်ဘက်မိုင်အဝေးမှာ'' (ထုတ်လွှင့်ရန် ရှိ)
*''Omukade (First Thai film)''(ထုတ်လွှင့်ရန် ရှိ)
*''ဝတ်လဲတော်ရွှေပုဆိုးတန်းထိုးလို့ကြိုမယ်'' (ထုတ်လွှင့်ရန် ရှိ)
*''ဆားပုလဲနှင်းမောင်နှင့် စနေမောင်မောင်'' (ထုတ်လွှင့်ရန် ရှိ)
*''Love Equation'' (ထုတ်လွှင့်ရန် ရှိ)<ref>{{cite news |last1=Poe |first1=Chit |title="ကျနော် Gay တယောက် မဟုတ်ဘူး"လို့ ပြောလိုက်တဲ့ သရုပ်ဆောင် ဒေါင်း |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/08/16/166948.html |work=[[The Irrawaddy]] |date=16 August 2018 |archive-date=28 April 2023 |access-date=23 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428093928/https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/08/16/166948.html |url-status=live }}</ref>
=== ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ===
{{expand list|date=March 2019}}
*''ဒုတိယနှလုံးသား'' (၂၀၁၆)
*''အဖေ့ကျောင်း'' (၂၀၁၆)
*''ထီးကလေးပုံပြင်'' (၂၀၁၇)
=== ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ===
*''[[ပုဂံမြို့သူ]]'' (၂၀၁၇)<ref>{{Cite news|url=http://7daydaily.com/story/112001|title=ဇာတ်လမ်းတွဲအတွက် ပြင်ဆင်ချင်လို့ ဇာတ်ကားကမ်းလှမ်းမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့တဲ့ ဒေါင်း|last=ဇွဲဉာဏ်|date=November 3, 2017|work=7 Day Daily|archive-date=8 January 2018|access-date=12 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108233131/http://www.7daydaily.com/story/112001|url-status=live}}</ref>
*''[[အချစ်ဖြင့်လွမ်းစေ]]'' (၂၀၁၉)<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/archives/313545|title=ဒေါင်းနှင့် ပိုင်ဖြိုးသု ပါဝင်သည့် အချစ်ဖြင့်လွမ်းစေ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေး(ရုပ်သံ)|website=DVB|access-date=2019-03-12|archive-date=26 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226110321/http://burmese.dvb.no/archives/313545|url-status=live}}</ref>
*''[[ကျောက်ဖရားမှ ဧရာဝတီသို့]]'' (၂၀၂၂)
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
{{Lifetime|၁၉၉၀|}}
h2dkl3vrykxaoner5bq43uduojrqiou
ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
0
283801
1035804
1030751
2026-06-04T04:34:58Z
Zawzawaungthwin
100038
လင့်များ ချိတ်ခြင်း
1035804
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government cabinet
| cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
| flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
| flag_border =
| cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက်
| cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ
| jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ
| image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg
| image_size = 300px
| caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂)
| date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]]
| government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| deputy_government_head = {{unbulleted list
| [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]])
| [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]])
}}
| state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]]
| state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| current_number =
| political_party = {{unbulleted list
| [[တပ်မတော်]]
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
}}
|current_number= ၃၄
|opposition_party= '''အတိုက်အခံများ'''
* [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ
| election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]]
| incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ
| incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]
| previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]]
| successor =
}}
'''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။
အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>
ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;"
|-
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]]
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]
|-
|[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]]
| [[File:NyoSaw.jpg|x150px]]
| [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]]
|-
| style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]'''
| style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]'''
| style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]'''
|-
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
|}
== ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ==
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. -->
{| class="wikitable"
|+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း'''
|- style="background:#efefef;"
! စဉ် !! အမည် !! တာဝန်
|-
| ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ
|-
| ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ
|-
| ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ
|-
| ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
|-
| ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး
|}
== ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း ==
{{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable; text-align:center;"
|+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)'''
|- style="background:#0047AB; color:white;"
! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက်
|-
| ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small>
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|}
=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
{| class="wikitable; text-align:center;"
|+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)'''
|- style="background:#0047AB; color:white;"
! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း
|-
| ၁ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၅ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၆ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၇ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၈ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၉ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၀ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၁ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၄ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၁၂ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၃ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၅ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၆ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၇ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၈ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၉ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၀ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၁ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၂ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၃ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၄ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦး[[လင်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၅ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၆ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၈ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၉ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃၀ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၁ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၂ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၃၃ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃၄ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၅ || rowspan="2" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၆ || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၃၇ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၈ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၉ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၄၀ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၁ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄၂ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၃ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၄ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၄၅ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄၆ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|}
== ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု
|- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;"
! style="width:5%;" | စဉ်
! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည်
! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည်
! style="width:20%;" | ရာထူး
! style="width:12%;" | စတင်ရက်
! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက်
|-
| ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ
|-
| ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|}
== တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
{| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆)
|- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;"
! style="width:5%;" | စဉ်
! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့
! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ်
! style="width:15%;" | စတင်ရက်
! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက်
! style="width:10%;" | မှတ်ချက်
|-
| ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|-
| ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅
|-
| ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း)
|-
| ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
|-
| ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇
|-
| ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃
|-
| ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း
|-
| ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇
|-
| ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|-
| ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀
|-
| ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈
|-
| ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဥ် (၁၇)
|-
| ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄
|-
| ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|}
== အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse;"
|- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;"
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အရေအတွက်
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ကချင်ပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၅ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ကယားပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၃ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ကရင်ပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၂ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ချင်းပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၇ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၈ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော်
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၅ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၁ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ငါန်းဇွန်
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၁၄ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ်
|-
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၁၅ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား
|- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold;"
| style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: right;" | စုစုပေါင်း || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၆၀ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်များ
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}}
[[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]
rtziflgfhfq1g5min3e03fkd2ins031
၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု
0
286918
1035797
1035443
2026-06-04T03:20:51Z
Ninjastrikers
22896
1035797
wikitext
text/x-wiki
{{current}}
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| map = {{Location map
| Myanmar
| lat = 23.8437
| long = 97.7060
| width = 245
| label = ကောင်းတပ်ရွာ
| caption = ကောင်းတပ်ရွာ တည်နေရာပြ မြေပုံ
}}
| map_size =
| map_alt =
| map_caption =
| location = [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| target =
| coordinates = {{Coord|23.8437004089355|97.7060089111328|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| date = ၃၁ မေ ၂၀၂၆
| time = ၁၂:၃၀ ဝန်းကျင်
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] ([[UTC+06:30|UTC+6:30]])
| type = မတော်တဆ ပေါက်ကွဲမှု
| weapons = မိုင်းတွင်းကျောက်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုရန် သိုလှောင်ထားသော ယမ်းပျော့များ ပေါက်ကွဲခြင်း
| fatalities = ၄၃ ဦး (နမ့်ခမ်းဆေးရုံရောက်စာရင်းအရ တရားဝင်အတည်ပြု)
| injuries = ၁၁၂ ဦး (အနည်းငယ်ထိခိုက် ၇၅ ဦး၊ ပြင်းထန်းဒဏ်ရာရ ၃၇ ဦး)
| perpetrators =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] အလွန် ဖြစ်ရပ်များ
| notes = [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ရာနေရာအဖြစ် ဖော်ပြမှုလည်းရှိခဲ့ပြီး ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် ကောင်းတပ်ရွာအတွင်းရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံး ကွဲကြေပျက်စီးခဲ့သည်။
}}
'''၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မိုင်းတွင်းကျောက်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုရန် သိုလှောင်ထားသော "[[ယမ်း]]ပျော့" များ မတော်တဆ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်ဟု [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသား ၃ ဦး အပါအဝင် လူပေါင်း ၄၃ သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၁၂ ဦးအထိ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နမ့်ခမ်းတွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး ထိခိုက်သေဆုံးသူ များပြား |url=https://burmese.dvb.no/post/891329 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ပေါက်ကွဲမှုကြီး ဖြစ်ပွား၊ သေဆုံးသူ ၂၀ ကျော်အထိရှိလာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ (၇၀)ကျော်ရှိ |url=https://burmese.shannews.org/archives/52862 |access-date=2026-05-31 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-01 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် နမ့်ခမ်းက ယမ်းရုံပေါက်ကွဲမှုနဲ့ သေဆုံးမှုများနောက်ကွယ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgmp01427e8o |access-date=2026-06-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသည့် နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကောင်းတပ်ရွာအနီးရှိ သိုလှောင်ရုံ တွင် မတော်မဆဖြစ်ပြီး ကြီးမားသည့် ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ထားသည့် နေရာဟူ၍ ကနဦးသတင်းများတွင် ဖော်ပြချက်ရှိခဲ့ပြီး ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှုကြီးအရှိန်ကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံးကွဲကြေပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး |url=https://www.youtube.com/watch?v=kdWiESsMScw |access-date=2026-05-31}}</ref>
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ==
ကနဦး မြေပြင်သတင်းများတွင် အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအတွင်း နေရာ၌ပင် သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးထက်မနည်း ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးသိရှိရသော အခြေအနေများအရ သေဆုံးသူသည် ဆက်တိုက် တိုးလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အပျက်အစီးပုံများကြားတွင် ပိတ်မိနေသူများကိုလည်း ကယ်ဆယ်ရေးသမားများက ဆက်လက်ကယ်ထုတ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-31 |title=မေ ၃၁ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ် - မန္တလေးမှာ အာဆင်နယ်နဲ့ PSG ပွဲကြည့်ရင်း ရိုက်မှုဖြစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce9pe39d4y4o |access-date=2026-05-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူများကို နမ့်ခမ်းပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ အရေးပေါ် ပို့ဆောင်ကာ လူနာများအတွက် အရေးပေါ် သွေးအကူအညီများအပါအဝင် ဆေးဝါးကုသမှုများဖြင့် အသက်ကယ်ပေးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် နမ့်ခမ်းမြို့နှင့် အနီးနားရှိ [[မူဆယ်မြို့]]မှ လူမှုကူညီရေး ပရဟိတအသင်း တစ်ဒါဇင်နီးပါးခန့်က မြေပြင်တွင် ရုပ်အလောင်းများနှင့် ဒဏ်ရာရသူများကို ရှာဖွေကယ်ထုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။[[ဧရာဝတီသတင်းဌာန]]သည် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် လူပေါင်း ၅၀ ဝန်းကျင် သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးကျော်အထိ ရှိခဲ့ကြောင်း လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအသင်းများ၏ ပြောကြားချက်ကို ကိုးကားပြီး သတင်းရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/31/91870|title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=၃၁ မေ ၂၀၂၆}}</ref>
== တရုတ်နိုင်ငံ၏ တုန့်ပြန်မှု ==
တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရွှေလီမြို့တစ်ဖက်ခြမ်းတွင် ရှိသည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းအားမြင့် ပေါက်ကွဲမှုအလွန် နောက်ဆက်တွဲ ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်နိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့် အကူအညီများကို ပံ့ပိုးပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မစ္စတာ လင်ကျန်း (Lin Jian) က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Triumph |first=Ojo |date=2026-06-01 |title=46 Killed as Explosion Destroys Hundreds of Homes in Myanmar Village |url=https://www.arise.tv/46-killed-as-explosion-destroys-hundreds-of-homes-in-myanmar-village/ |access-date=2026-06-02 |language=en-US}}</ref>
ထို့ပြင် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ ကောင်းတပ်ကျေးရွာ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကိုလည်း အနီးကပ် ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ မစ္စတာ လင်ကျန်းက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson Lin Jian’s Regular Press Conference on June 1, 2026_Embassy of the People's Republic of China in the Republic of South Africa |url=https://za.china-embassy.gov.cn/eng/fyrth/202606/t20260601_11922642.htm |access-date=2026-06-02 |website=za.china-embassy.gov.cn}}</ref>
== တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် အကြောင်းရင်း ==
ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ယင်းနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက် ညနေပိုင်းတွင် ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး (PSLF/TNLA) က တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီခန့်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှုမှာ စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးဌာနပိုင် မိုင်းတွင်းကျောက်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုရန် သိုလှောင်ထားသော "ယမ်းပျော့" များ မတော်တဆ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန် ဝန်ခံခဲ့သည်။ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူနှင့် သေဆုံးသူစာရင်းအား ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2026-05-31 |title=TNLA ပိုင် ယမ်းသိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဒေသခံ ၂၀ ဝန်းကျင်သေဆုံးမှုအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်း TNLA ထုတ်ပြန် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/tnla-%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9A%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6/ |access-date=2026-05-31 |work=New Day Myanmar |language=en-US}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:100%; margin:1em auto; line-height:1.6; font-size: 90%;"
|-
! colspan="6" style="background:#8b0000; color:white; text-align:center; font-size:1.15em; padding:0.5em;" | (က) အသက်ဆုံးရှုံးရသူများစာရင်း (၄၃)ဦး
|- style="background:#f2d7d5; text-align:center; font-weight:bold;"
| rowspan="2" style="width:10%;" | စဉ်
| colspan="2" style="width:40%;" | လူကြီး (အသက် ၁၁ နှစ်အထက်)
| colspan="2" style="width:40%;" | ကလေး (အသက် ၁နှစ်မှ ၁၁နှစ်ထိ)
| rowspan="2" style="width:10%;" | စုစုပေါင်း
|- style="background:#f2d7d5; text-align:center; font-weight:bold;"
| style="width:20%;" | ကျား
| style="width:20%;" | မ
| style="width:20%;" | ကျား
| style="width:20%;" | မ
|-
| style="text-align:center;" | ၁
| style="text-align:center;" | ၆
| style="text-align:center;" | ၁
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ၇
|-
| style="text-align:center;" | ၂
| style="text-align:center;" | ၂၃
| style="text-align:center;" | ၁၃
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ၃၆
|-
| style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | စုစုပေါင်း
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၂၉
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၁၄
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ဝ
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ဝ
| style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | ၄၃
|-
| colspan="6" style="background:#ffffff; font-size: 95%; padding:0.5em;" | '''မှတ်ချက်။''' ။သေဆုံးသူ (၄၃)ထဲမှ (၇)ဦးသည် ကုသမှု ခံယူနေစဉ် ဆုံးပါးသွားသော လူနာဖြစ်ပြီး ကျန်သော (၃၆)ဦးသည် ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားရာနေရာတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။
|}
{| class="wikitable" style="width:100%; margin:1em auto; line-height:1.6; font-size: 90%;"
|-
! colspan="6" style="background:#d4ac0d; color:black; text-align:center; font-size:1.15em; padding:0.5em;" | (ခ) အနည်းငယ်ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ (လူနာ)စာရင်း (၇၅)ဦး
|- style="background:#fcf3cf; text-align:center; font-weight:bold;"
| rowspan="2" style="width:10%;" | စဉ်
| colspan="2" style="width:40%;" | လူကြီး (အသက် ၁၁ နှစ်အထက်)
| colspan="2" style="width:40%;" | ကလေး (အသက် ၁နှစ်မှ ၁၁နှစ်ထိ)
| rowspan="2" style="width:10%;" | စုစုပေါင်း
|- style="background:#fcf3cf; text-align:center; font-weight:bold;"
| style="width:20%;" | ကျား
| style="width:20%;" | မ
| style="width:20%;" | ကျား
| style="width:20%;" | မ
|-
| style="text-align:center;" | ၁
| style="text-align:center;" | ၃၃
| style="text-align:center;" | ၂၆
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ၅၉
|-
| style="text-align:center;" | ၂
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ၁၀
| style="text-align:center;" | ၆
| style="text-align:center;" | ၁၆
|-
| style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | စုစုပေါင်း
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၃၃
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၂၆
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၁၀
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၆
| style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | ၇၅
|}
{| class="wikitable" style="width:100%; margin:1em auto; line-height:1.6; font-size: 90%;"
|-
! colspan="6" style="background:#e67e22; color:white; text-align:center; font-size:1.15em; padding:0.5em;" | (ဂ) ပြင်းထန်းဒဏ်ရာရသူ လူနာစာရင်း (၃၇)ဦး
|- style="background:#f9ebd2; text-align:center; font-weight:bold;"
| rowspan="2" style="width:10%;" | စဉ်
| colspan="2" style="width:40%;" | လူကြီး (အသက် ၁၁ နှစ်အထက်)
| colspan="2" style="width:40%;" | ကလေး (အသက် ၁နှစ်မှ ၁၁နှစ်ထိ)
| rowspan="2" style="width:10%;" | စုစုပေါင်း
|- style="background:#f9ebd2; text-align:center; font-weight:bold;"
| style="width:20%;" | ကျား
| style="width:20%;" | မ
| style="width:20%;" | ကျား
| style="width:20%;" | မ
|-
| style="text-align:center;" | ၁
| style="text-align:center;" | ၉
| style="text-align:center;" | ၁၉
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ၂၈
|-
| style="text-align:center;" | ၂
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ဝ
| style="text-align:center;" | ၅
| style="text-align:center;" | ၄
| style="text-align:center;" | ၉
|-
| style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | စုစုပေါင်း
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၉
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၁၉
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၅
| style="background:#efefef; text-align:center;" | ၄
| style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | ၃၇
|-
| colspan="6" style="background:#ffffff; font-size: 95%; padding:0.5em;" | '''မှတ်ချက်။''' ။ဤလူနာစာရင်းများသည် နမ့်ခမ်းဆေးရုံတွင် ရောက်ရှိလာသော လူနာစာရင်းသာ ဖြစ်သည်။
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဘေးအန္တရာယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]
apv0j5xuyf6mfd5hz3k0z4uuee2qrnd
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khinzawwthway
3
287167
1035754
2026-06-03T13:02:55Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035754
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khinzawwthway ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၂၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
9w14r32vzqzguf5h79bmgi0u78dgwbn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-33080-97
3
287168
1035756
2026-06-03T14:03:05Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035756
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-33080-97 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၃၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
9vhbsopn63b5y36qhidsqkuttwq5v46
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Michanhtaw
3
287169
1035757
2026-06-03T14:03:15Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035757
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Michanhtaw ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၃၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
rguo4n13iz25w9yy21hsyntdfs8x3e3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32985-07
3
287170
1035762
2026-06-03T15:03:26Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035762
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32985-07 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၃၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
k95m5vueuwjp7u889dzsxdxzvhw1gow
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32964-64
3
287171
1035763
2026-06-03T15:03:36Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035763
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32964-64 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၃၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
5hfe85iiovlxqw8km1x2yqdeas4ldka
Li (မျိုးရိုးနာမည် 李)
0
287172
1035764
2026-06-03T15:43:45Z
Chenzeyan29
141880
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350995141|Li (surname 李)]]"
1035764
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox name|name=Li / Lee|image=Li (李).svg|image_size=|caption=The [[Chinese character]] for Li(Lee)|pronunciation=Lǐ ([[Standard Chinese|Mandarin]] [[Pinyin]])<br />Lei5 ([[Cantonese]] [[Jyutping]])<br />Lí ([[Hokkien]] [[Pe̍h-ōe-jī]])<br>Dy ([[Philippine Hokkien|Filipino]])|language=[[Chinese language|Chinese]], [[Korean language|Korean]], [[Thai language|Thai]], [[Vietnamese language|Vietnamese]]|languageorigin=[[Old Chinese]]|origin=|derivation=|meaning=[[Plum]], plum tree|variant=Lee, Lei, Dy|cognate=|derivative=[[Lee (Korean surname)|Lee/이 (Korean)]]<br />[[Lee (Chinese surname)|Lee/หลี่ (Thai)]]<br />[[Lý (Vietnamese name)|Ly/Lý (Vietnamese)]]<br />Ly/𖬃𖬰𖬞 (Hmong)<ref>{{cite web | title=Hmong | History, Culture & Language | Britannica | url=https://www.britannica.com/topic/Hmong }}</ref>}}
<references />
'''လီ''' ( {{IPAc-cmn|l|i|3}} ; {{Lang-zh|c={{linktext|李}}}} ) သည် တွေ့ရများသော တရုတ်မျိုးရိုးအမည် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျော်ကြားသော ''မိသားစုမျိုးရိုးအမည် တစ်ရာတွင် စာရင်းဝင် စတုတ္ထမြောက်အမည်ဖြစ်သည်။'' <ref>{{Cite web |script-title=zh:百家姓 |trans-title=Hundred Family Surnames |url=http://www.guoxue.com/gxrm/gx_bjx.htm |access-date=2014-01-16 |publisher=Guoxue |language=zh}}</ref> လီသည် အာရှတွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၉၂.၇၆ သန်း၊ <ref name="stats">{{Cite web |date=23 June 2014 |script-title=zh:张、王、李、赵谁最多—2010年人口普查姓氏结构和分布特点 |url=http://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MjM5Njg5MjAwMg==&mid=200354543&idx=1&sn=29de013ce1896a8e78f9c0d774cd528a&scene=3#rd |publisher=China Statistics Bureau}}</ref> နှင့် အာရှတွင် လူဦးရေ ၁၀၀ သန်းကျော်က အသုံးပြုကြသည်။ <ref name="eastday">{{Cite web |date=2013-05-29 |script-title=zh:李姓起源 |trans-title=Origin of the Li surname |url=http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203207/http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |archive-date=2016-03-03 |access-date=2013-11-20 |publisher=Eastday |language=zh}}</ref> ၎င်းသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံတွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး <ref name="stats" /> <ref name="xinhua">{{Cite news |date=2013-04-15 |script-title=zh:最新版百家姓排行榜出炉:王姓成中国第一大姓 |trans-title=Latest surname ranking: Wang is the number one surname in China |url=http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415090720/http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |archive-date=April 15, 2013 |access-date=2013-11-21 |work=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}</ref> [[ဟောင်ကောင်|ဟောင်ကောင်တွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး [[မကာအို]] တွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ကာ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်တွင်]] ပဉ္စမမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး " '''Lee''' " ဟု ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိသည်။ မျိုးရိုးနာမည်ကို {{IPAc-yue|l|ei|5}} ဟု အသံထွက်သည် ( {{Lang-zh}} ကွမ်တုံဘာသာစကား ဖြင့် )၊ ထိုင်ဝမ်ဟော့ကင်းဘာသာစကား ဖြင့် ''Lí'' ( poj ) ဖြစ်သော်လည်း [[ဟောင်ကောင်]] ၊ [[မကာအို]] ၊ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်]] ၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]] နှင့် ပြည်ပတရုတ် အသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် " '''Lee''' " အဖြစ် စာလုံးပေါင်းခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။ မကာအိုတွင် ၎င်းကို " '''Lei''' " ဟုလည်း စာလုံးပေါင်းသည်။ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှားတွင်]] ၎င်းကို " '''Lie''' " ဟု စာလုံးပေါင်းလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite book |last=Suryadinata |first=Leo |author-link=Leo Suryadinata |year=1995 |title=Prominent Indonesian Chinese: Biographical Sketches |url=https://books.google.com/books?id=n3J00OFuTpEC&pg=PA79 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=978-981-3055-04-9 |location=Singapore |pages=79–86}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSuryadinata1995">[[Leo Suryadinata|Suryadinata, Leo]] (1995). </cite></ref> အသုံးများသော ကိုရီးယားမျိုးရိုးနာမည် " '''[[အီ (ကိုရီးယား မျိုးနွယ်)|Lee]]''' " ("I", "Yi", "Ri" သို့မဟုတ် "Rhee" အဖြစ်လည်း ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားထားသည်) နှင့် ဗီယက်နမ်မျိုးရိုးနာမည် " '''Lý''' " နှစ်ခုစလုံးသည် Lee မှ ဆင်းသက်လာပြီး တရုတ်အက္ခရာ (李) တစ်ခုတည်းဖြင့် ရေးသားထားသည်။ <ref name="zhang">{{Cite web |last=Zhang, Xinbin (张新斌) |date=2011-06-06 |script-title=zh:中华李姓的文化特征与寻根的历史使命 |url=http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002824/http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |archive-date=2013-12-03 |access-date=2013-11-21 |publisher=China Laozi Network |language=zh}}</ref> ဒီစာလုံးက "တရုတ်ဆီးသီး" ဒါမှမဟုတ် "တရုတ်ဆီးသီးပင်" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။
edwdv6065r5tdsd92keuybiagwugaqy
1035765
1035764
2026-06-03T15:48:00Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035765
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox name|name=Li / Lee|image=Li (李).svg|image_size=|caption=The [[Chinese character]] for Li(Lee)|pronunciation=Lǐ ([[Standard Chinese|Mandarin]] [[Pinyin]])<br />Lei5 ([[Cantonese]] [[Jyutping]])<br />Lí ([[Hokkien]] [[Pe̍h-ōe-jī]])<br>Dy ([[Philippine Hokkien|Filipino]])|language=[[Chinese language|Chinese]], [[Korean language|Korean]], [[Thai language|Thai]], [[Vietnamese language|Vietnamese]]|languageorigin=[[Old Chinese]]|origin=|derivation=|meaning=[[Plum]], plum tree|variant=Lee, Lei, Dy|cognate=|derivative=[[Lee (Korean surname)|Lee/이 (Korean)]]<br />[[Lee (Chinese surname)|Lee/หลี่ (Thai)]]<br />[[Lý (Vietnamese name)|Ly/Lý (Vietnamese)]]<br />Ly/𖬃𖬰𖬞 (Hmong)<ref>{{cite web | title=Hmong | History, Culture & Language | Britannica | url=https://www.britannica.com/topic/Hmong }}</ref>}}
<references />
'''လီ''' ( {{IPAc-cmn|l|i|3}} ; {{Lang-zh|c={{linktext|李}}}} ) သည် တွေ့ရများသော တရုတ်မျိုးရိုးအမည် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျော်ကြားသော ''မိသားစုမျိုးရိုးအမည် တစ်ရာတွင် စာရင်းဝင် စတုတ္ထမြောက်အမည်ဖြစ်သည်။'' <ref>{{Cite web |script-title=zh:百家姓 |trans-title=Hundred Family Surnames |url=http://www.guoxue.com/gxrm/gx_bjx.htm |access-date=2014-01-16 |publisher=Guoxue |language=zh}}</ref> လီသည် အာရှတွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၉၂.၇၆ သန်း၊ <ref name="stats">{{Cite web |date=23 June 2014 |script-title=zh:张、王、李、赵谁最多—2010年人口普查姓氏结构 and 分布特点 |url=http://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MjM5Njg5MjAwMg==&mid=200354543&idx=1&sn=29de013ce1896a8e78f9c0d774cd528a&scene=3#rd |publisher=China Statistics Bureau}}</ref> နှင့် အာရှတွင် လူဦးရေ ၁၀၀ သန်းကျော်က အသုံးပြုကြသည်။ <ref name="eastday">{{Cite web |date=2013-05-29 |script-title=zh:李姓起源 |trans-title=Origin of the Li surname |url=http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203207/http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |archive-date=2016-03-03 |access-date=2013-11-20 |publisher=Eastday |language=zh}}</ref> ၎င်းသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံတွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး <ref name="stats" /> <ref name="xinhua">{{Cite news |date=2013-04-15 |script-title=zh:最新版百家姓排行榜出炉:王姓成中国第一大姓 |trans-title=Latest surname ranking: Wang is the number one surname in China |url=http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415090720/http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |archive-date=April 15, 2013 |access-date=2013-11-21 |work=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}</ref> [[ဟောင်ကောင်|ဟောင်ကောင်တွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး [[မကာအို]] တွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ကာ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်တွင်]] ပဉ္စမမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး " '''Lee''' " ဟု ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိသည်။
ဤစာလုံးသည် "တရုတ်ဆီးသီး" သို့မဟုတ် "တရုတ်ဆီးသီးပင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
{{Infobox name
| name = လီ / လီး
| image = Li (李).svg
| image_size =
| caption = တရုတ်အက္ခရာ "လီ" (李)
| pronunciation = Lǐ ([[စံပြတရုတ်ဘာသာစကား|မန်ဒရင်]] [[ဖျင်ယင်]])<br />Lei5 ([[ကွမ်တုံဘာသာစကား|ဂျုသ်ပင်း]])<br />Lí ([[မင်နန်ဘာသာစကား|ဟော့ကင်း]])<br>Dy ([[ဖိလစ်ပိုင်ဟော့ကင်း]])
| language = [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]၊ [[ကိုရီးယားဘာသာစကား|ကိုရီးယား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]]၊ [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်]]
| languageorigin = [[ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကား]]
| origin =
| derivation =
| meaning = [[ဆီးသီး]]၊ ဆီးသီးပင်
| variant = Lee, Lei, Dy, Lie
| cognate =
| derivative = [[Lee (Korean surname)|Lee/이 (ကိုရီးယား)]]<br />[[Lee (Chinese surname)|Lee/หลี่ (ထိုင်း)]]<br />[[Lý (Vietnamese name)|Ly/Lý (ဗီယက်နမ်)]]<br />Ly/𖬃𖬰𖬞 (မှုံ)<ref>{{cite web | title=Hmong | History, Culture & Language | Britannica | url=https://www.britannica.com/topic/Hmong }}</ref>
}}
မျိုးရိုးနာမည်ကို {{IPAc-yue|l|ei|5}} ဟု အသံထွက်သည် ( {{Lang-zh}} ကွမ်တုံဘာသာစကား ဖြင့် )၊ ထိုင်ဝမ်ဟော့ကင်းဘာသာစကား ဖြင့် ''Lí'' ( poj ) ဖြစ်သော်လည်း [[ဟောင်ကောင်]] ၊ [[မကာအို]] ၊ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်]] ၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]] နှင့် ပြည်ပတရုတ် အသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် " '''Lee''' " အဖြစ် စာလုံးပေါင်းခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။ မကာအိုတွင် ၎င်းကို " '''Lei''' " ဟုလည်း စာလုံးပေါင်းသည်။ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှားတွင်]] ၎င်းကို " '''Lie''' " ဟု စာလုံးပေါင်းလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite book |last=Suryadinata |first=Leo |author-link=Leo Suryadinata |year=1995 |title=Prominent Indonesian Chinese: Biographical Sketches |url=https://books.google.com/books?id=n3J00OFuTpEC&pg=PA79 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=978-981-3055-04-9 |location=Singapore |pages=79–86}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSuryadinata1995">[[Leo Suryadinata|Suryadinata, Leo]] (1995). </cite></ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[မြန်မာတရုတ်လူမျိုး|မြန်မာပြည်ပွားတရုတ်အနွယ်ဝင်များ]] (အထူးသဖြင့် ဖူကျန်/ဟော့ကင်းနှင့် ကွမ်တုံအနွယ်ဝင်များ) အကြားတွင်လည်း ဤမျိုးရိုးအမည်သည် အလွန်ခေတ်စားပြီး ၎င်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် " '''Lee''' " ဟု အများဆုံး ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Mya Than |year=1997 |title=The Chinese in Myanmar: An Overview |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore}}</ref>
အသုံးများသော ကိုရီးယားမျိုးရိုးနာမည် " '''[[အီ (ကိုရီးယား မျိုးနွယ်)|Lee]]''' " ("I", "Yi", "Ri" သို့မဟုတ် "Rhee" အဖြစ်လည်း ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားထားသည်) နှင့် ဗီယက်နမ်မျိုးရိုးနာမည် " '''Lý''' " နှစ်ခုစလုံးသည် Lee မှ ဆင်းသက်လာပြီး တရုတ်အက္ခရာ (李) တစ်ခုတည်းဖြင့် ရေးသားထားသည်။ <ref name="zhang">{{Cite web |last=Zhang, Xinbin (张新斌) |date=2011-06-06 |script-title=zh:中华李姓的文化特征与寻根的历史使命 |url=http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002824/http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |archive-date=2013-12-03 |access-date=2013-11-21 |publisher=China Laozi Network |language=zh}}</ref>
qucsskigtettasw82p41tmqwuasf2v8
1035766
1035765
2026-06-03T15:49:23Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035766
wikitext
text/x-wiki
'''လီ''' ( {{IPAc-cmn|l|i|3}} ; {{Lang-zh|c={{linktext|李}}}} ) သည် တွေ့ရများသော တရုတ်မျိုးရိုးအမည် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျော်ကြားသော ''မိသားစုမျိုးရိုးအမည် တစ်ရာတွင် စာရင်းဝင် စတုတ္ထမြောက်အမည်ဖြစ်သည်။'' <ref>{{Cite web |script-title=zh:百家姓 |trans-title=Hundred Family Surnames |url=http://www.guoxue.com/gxrm/gx_bjx.htm |access-date=2014-01-16 |publisher=Guoxue |language=zh}}</ref> လီသည် အာရှတွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၉၂.၇၆ သန်း၊ <ref name="stats">{{Cite web |date=23 June 2014 |script-title=zh:张、王、李、赵谁最多—2010年人口普查姓氏结构 and 分布特点 |url=http://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MjM5Njg5MjAwMg==&mid=200354543&idx=1&sn=29de013ce1896a8e78f9c0d774cd528a&scene=3#rd |publisher=China Statistics Bureau}}</ref> နှင့် အာရှတွင် လူဦးရေ ၁၀၀ သန်းကျော်က အသုံးပြုကြသည်။ <ref name="eastday">{{Cite web |date=2013-05-29 |script-title=zh:李姓起源 |trans-title=Origin of the Li surname |url=http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203207/http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |archive-date=2016-03-03 |access-date=2013-11-20 |publisher=Eastday |language=zh}}</ref> ၎င်းသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံတွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး <ref name="stats" /> <ref name="xinhua">{{Cite news |date=2013-04-15 |script-title=zh:最新版百家姓排行榜出炉:王姓成中国第一大姓 |trans-title=Latest surname ranking: Wang is the number one surname in China |url=http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415090720/http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |archive-date=April 15, 2013 |access-date=2013-11-21 |work=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}</ref> [[ဟောင်ကောင်|ဟောင်ကောင်တွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး [[မကာအို]] တွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ကာ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်တွင်]] ပဉ္စမမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး " '''Lee''' " ဟု ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိသည်။
ဤစာလုံးသည် "တရုတ်ဆီးသီး" သို့မဟုတ် "တရုတ်ဆီးသီးပင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
{{Infobox name
| name = လီ / လီး
| image = Li (李).svg
| image_size =
| caption = တရုတ်အက္ခရာ "လီ" (李)
| pronunciation = Lǐ ([[စံပြတရုတ်ဘာသာစကား|မန်ဒရင်]] [[ဖျင်ယင်]])<br />Lei5 ([[ကွမ်တုံဘာသာစကား|ဂျုသ်ပင်း]])<br />Lí ([[မင်နန်ဘာသာစကား|ဟော့ကင်း]])<br>Dy ([[ဖိလစ်ပိုင်ဟော့ကင်း]])
| language = [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]၊ [[ကိုရီးယားဘာသာစကား|ကိုရီးယား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]]၊ [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်]]
| languageorigin = [[ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကား]]
| origin =
| derivation =
| meaning = [[ဆီးသီး]]၊ ဆီးသီးပင်
| variant = Lee, Lei, Dy, Lie
| cognate =
| derivative = [[Lee (Korean surname)|Lee/이 (ကိုရီးယား)]]<br />[[Lee (Chinese surname)|Lee/หลี่ (ထိုင်း)]]<br />[[Lý (Vietnamese name)|Ly/Lý (ဗီယက်နမ်)]]<br />Ly/𖬃𖬰𖬞 (မှုံ)<ref>{{cite web | title=Hmong | History, Culture & Language | Britannica | url=https://www.britannica.com/topic/Hmong }}</ref>
}}
မျိုးရိုးနာမည်ကို {{IPAc-yue|l|ei|5}} ဟု အသံထွက်သည် ( {{Lang-zh}} ကွမ်တုံဘာသာစကား ဖြင့် )၊ ထိုင်ဝမ်ဟော့ကင်းဘာသာစကား ဖြင့် ''Lí'' ( poj ) ဖြစ်သော်လည်း [[ဟောင်ကောင်]] ၊ [[မကာအို]] ၊ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်]] ၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]] နှင့် ပြည်ပတရုတ် အသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် " '''Lee''' " အဖြစ် စာလုံးပေါင်းခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။ မကာအိုတွင် ၎င်းကို " '''Lei''' " ဟုလည်း စာလုံးပေါင်းသည်။ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှားတွင်]] ၎င်းကို " '''Lie''' " ဟု စာလုံးပေါင်းလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite book |last=Suryadinata |first=Leo |author-link=Leo Suryadinata |year=1995 |title=Prominent Indonesian Chinese: Biographical Sketches |url=https://books.google.com/books?id=n3J00OFuTpEC&pg=PA79 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=978-981-3055-04-9 |location=Singapore |pages=79–86}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSuryadinata1995">[[Leo Suryadinata|Suryadinata, Leo]] (1995). </cite></ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[မြန်မာတရုတ်လူမျိုး|မြန်မာပြည်ပွားတရုတ်အနွယ်ဝင်များ]] (အထူးသဖြင့် ဖူကျန်/ဟော့ကင်းနှင့် ကွမ်တုံအနွယ်ဝင်များ) အကြားတွင်လည်း ဤမျိုးရိုးအမည်သည် အလွန်ခေတ်စားပြီး ၎င်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် " '''Lee''' " ဟု အများဆုံး ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Mya Than |year=1997 |title=The Chinese in Myanmar: An Overview |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore}}</ref>
အသုံးများသော ကိုရီးယားမျိုးရိုးနာမည် " '''[[အီ (ကိုရီးယား မျိုးနွယ်)|Lee]]''' " ("I", "Yi", "Ri" သို့မဟုတ် "Rhee" အဖြစ်လည်း ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားထားသည်) နှင့် ဗီယက်နမ်မျိုးရိုးနာမည် " '''Lý''' " နှစ်ခုစလုံးသည် Lee မှ ဆင်းသက်လာပြီး တရုတ်အက္ခရာ (李) တစ်ခုတည်းဖြင့် ရေးသားထားသည်။ <ref name="zhang">{{Cite web |last=Zhang, Xinbin (张新斌) |date=2011-06-06 |script-title=zh:中华李姓的文化特征与寻根的历史使命 |url=http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002824/http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |archive-date=2013-12-03 |access-date=2013-11-21 |publisher=China Laozi Network |language=zh}}</ref>
h4vb2dfrterr3doqti3787bhm8recfu
1035767
1035766
2026-06-03T15:52:42Z
Chenzeyan29
141880
1035767
wikitext
text/x-wiki
'''လီ''' ( {{IPAc-cmn|l|i|3}} ; {{Lang-zh|c={{linktext|李}}}} ) သည် တွေ့ရများသော တရုတ်မျိုးရိုးအမည် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျော်ကြားသော ''မိသားစုမျိုးရိုးအမည် တစ်ရာတွင် စာရင်းဝင် စတုတ္ထမြောက်အမည်ဖြစ်သည်။'' <ref>{{Cite web |script-title=zh:百家姓 |trans-title=Hundred Family Surnames |url=http://www.guoxue.com/gxrm/gx_bjx.htm |access-date=2014-01-16 |publisher=Guoxue |language=zh}}</ref> လီသည် အာရှတွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၉၂.၇၆ သန်း၊ <ref name="stats">{{Cite web |date=23 June 2014 |script-title=zh:张、王、李、赵谁最多—2010年人口普查姓氏结构 and 分布特点 |url=http://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MjM5Njg5MjAwMg==&mid=200354543&idx=1&sn=29de013ce1896a8e78f9c0d774cd528a&scene=3#rd |publisher=China Statistics Bureau}}</ref> နှင့် အာရှတွင် လူဦးရေ ၁၀၀ သန်းကျော်က အသုံးပြုကြသည်။ <ref name="eastday">{{Cite web |date=2013-05-29 |script-title=zh:李姓起源 |trans-title=Origin of the Li surname |url=http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203207/http://enjoy.eastday.com/e/20130529/u1a7424158.html |archive-date=2016-03-03 |access-date=2013-11-20 |publisher=Eastday |language=zh}}</ref> ၎င်းသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံတွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး <ref name="stats" /> <ref name="xinhua">{{Cite news |date=2013-04-15 |script-title=zh:最新版百家姓排行榜出炉:王姓成中国第一大姓 |trans-title=Latest surname ranking: Wang is the number one surname in China |url=http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415090720/http://news.xinhuanet.com/edu/2013-04/15/c_124579209.htm |archive-date=April 15, 2013 |access-date=2013-11-21 |work=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}</ref> [[ဟောင်ကောင်|ဟောင်ကောင်တွင်]] ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး [[မကာအို]] တွင် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ကာ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်တွင်]] ပဉ္စမမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးရိုးအမည်ဖြစ်ပြီး " '''Lee''' " ဟု ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိသည်။
ဤစာလုံးသည် "တရုတ်ဆီးသီး" သို့မဟုတ် "တရုတ်ဆီးသီးပင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
{{Infobox name
| name = လီ / လီး
| image = Li (李).svg
| image_size =
| caption = တရုတ်အက္ခရာ "လီ" (李)
| pronunciation = Lǐ ([[တရုတ်ဘာသာစကား|မန်ဒရင်း]] [[ဖျင်ယင်]])<br />Lei5 ([[ကွမ်တုန်းဘာသာစကား|ဂျုသ်ပင်း]])<br />Lí ([[မင်နန်ဘာသာစကား|ဟော့ကင်း]])<br>Dy ([[ဖိလစ်ပိုင်ဟော့ကင်း]])
| language = [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]၊ [[ကိုရီးယားဘာသာစကား|ကိုရီးယား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]]၊ [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်]]
| languageorigin = [[ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကား]]
| origin =
| derivation =
| meaning = [[ဆီးသီး]]၊ ဆီးသီးပင်
| variant = Lee, Lei, Dy, Lie
| cognate =
| derivative = [[Lee (Korean surname)|Lee/이 (ကိုရီးယား)]]<br />[[Lee (Chinese surname)|Lee/หลี่ (ထိုင်း)]]<br />[[Lý (Vietnamese name)|Ly/Lý (ဗီယက်နမ်)]]<br />Ly/𖬃𖬰𖬞 (မှုံ)<ref>{{cite web | title=Hmong | History, Culture & Language | Britannica | url=https://www.britannica.com/topic/Hmong }}</ref>
}}
မျိုးရိုးနာမည်ကို {{IPAc-yue|l|ei|5}} ဟု အသံထွက်သည် ( {{Lang-zh}} ကွမ်တုံဘာသာစကား ဖြင့် )၊ ထိုင်ဝမ်ဟော့ကင်းဘာသာစကား ဖြင့် ''Lí'' ( poj ) ဖြစ်သော်လည်း [[ဟောင်ကောင်]] ၊ [[မကာအို]] ၊ [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|ထိုင်ဝမ်]] ၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]] နှင့် ပြည်ပတရုတ် အသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် " '''Lee''' " အဖြစ် စာလုံးပေါင်းခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။ မကာအိုတွင် ၎င်းကို " '''Lei''' " ဟုလည်း စာလုံးပေါင်းသည်။ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှားတွင်]] ၎င်းကို " '''Lie''' " ဟု စာလုံးပေါင်းလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite book |last=Suryadinata |first=Leo |author-link=Leo Suryadinata |year=1995 |title=Prominent Indonesian Chinese: Biographical Sketches |url=https://books.google.com/books?id=n3J00OFuTpEC&pg=PA79 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=978-981-3055-04-9 |location=Singapore |pages=79–86}}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွား တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] (အထူးသဖြင့် ဖူကျန်/ဟော့ကင်းနှင့် ကွမ်တုံအနွယ်ဝင်များ) အကြားတွင်လည်း ဤမျိုးရိုးအမည်သည် အလွန်ခေတ်စားပြီး ၎င်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် " '''Lee''' " ဟု အများဆုံး ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Mya Than |year=1997 |title=The Chinese in Myanmar: An Overview |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore}}</ref>
အသုံးများသော ကိုရီးယားမျိုးရိုးနာမည် " '''[[အီ (ကိုရီးယား မျိုးနွယ်)|Lee]]''' " ("I", "Yi", "Ri" သို့မဟုတ် "Rhee" အဖြစ်လည်း ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားထားသည်) နှင့် ဗီယက်နမ်မျိုးရိုးနာမည် " '''Lý''' " နှစ်ခုစလုံးသည် Lee မှ ဆင်းသက်လာပြီး တရုတ်အက္ခရာ (李) တစ်ခုတည်းဖြင့် ရေးသားထားသည်။ <ref name="zhang">{{Cite web |last=Zhang, Xinbin (张新斌) |date=2011-06-06 |script-title=zh:中华李姓的文化特征与寻根的历史使命 |url=http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002824/http://www.chinalaozi.cn/xinwen_Show.asp?ArticleID=1437 |archive-date=2013-12-03 |access-date=2013-11-21 |publisher=China Laozi Network |language=zh}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
gzsc5s6x24yoy8mhy61nb7tebbv68rf
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Linn Myat Myat Thu
3
287173
1035768
2026-06-03T17:03:57Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035768
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Linn Myat Myat Thu ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၃၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
r8gju8hnpdp6xfhz6ia3s07bhtwkk6f
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TheSqueakyOtter
3
287174
1035769
2026-06-03T17:04:07Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035769
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် TheSqueakyOtter ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၄၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
7sf6juyi647wrdu4n8crlx8vd5z6s9u
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Detonitru
3
287175
1035770
2026-06-03T17:04:17Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035770
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Detonitru ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၄၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
sgxcd7j0fq6svh2y8fczxurwmc662zq
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-27621-62
3
287176
1035771
2026-06-03T18:04:28Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035771
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-27621-62 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၄၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
hb6js2xutuldg1jcbwarhtgsj16m2d9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:GHOST RYOMEN
3
287177
1035772
2026-06-03T18:04:38Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035772
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် GHOST RYOMEN ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၄၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
9up2vfupxd9qxjwomgvzrhc1mmen64r
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kyu zin
3
287178
1035773
2026-06-03T18:04:48Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035773
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kyu zin ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၄၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
p2jhn0llc842xty2zirfssw71mpj4mn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Antoniokf5
3
287179
1035775
2026-06-03T19:04:58Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035775
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Antoniokf5 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၄၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
abp9gw29rxiq12qbknicqtm7l6gidhf
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:JairFKennedy
3
287180
1035776
2026-06-03T19:05:08Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035776
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် JairFKennedy ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၅၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
r3cg67d4eoq17s7l4tq6l3uyyygqmnx
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32380-30
3
287181
1035777
2026-06-03T19:05:19Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035777
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32380-30 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၅၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
ct7fj4i37w1117gulq2m4usixpydct4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-19205-46
3
287182
1035778
2026-06-03T19:05:28Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035778
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-19205-46 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၅၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
oayhdaugwa2koxzkvzru35jajdw0g2t
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32947-95
3
287183
1035779
2026-06-03T19:05:38Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035779
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32947-95 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၅၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
fbero9m10dg78w7gha89gnycrwczp5h
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Father8yoMother
3
287184
1035780
2026-06-03T20:05:49Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035780
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Father8yoMother ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၀၅၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
3txuiepnhot261sewgzig0d4mr8ftw4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ACAne.AQXVSAN-TVCHANNY
3
287185
1035781
2026-06-03T20:05:59Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035781
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ACAne.AQXVSAN-TVCHANNY ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၀၅၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
6048ksnrebmdcbchdz3mmzr2pjaaol9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Heinhtetzaw74
3
287186
1035782
2026-06-03T21:06:10Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035782
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Heinhtetzaw74 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၆၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
q1zoh6hxj3tg42sd1817umpexqk4nhn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32985-40
3
287187
1035783
2026-06-03T21:06:20Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035783
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32985-40 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၆၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
iljxg299pxtwfdkvbz5l1h76lainler
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:KuraiFenikkusu
3
287188
1035784
2026-06-03T21:06:30Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035784
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် KuraiFenikkusu ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၆၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
atfth4c2k0qbgmfedbvi1cytj03h8rc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:The4Pikmin
3
287189
1035785
2026-06-03T22:06:40Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035785
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် The4Pikmin ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၂:၀၆၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
bspc26u8zir7t8ls51md3g2gxuqs5pr
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MasterOfHighground
3
287190
1035786
2026-06-03T23:06:50Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035786
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MasterOfHighground ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၆၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
34faswejpg0rejdzua9jjrtk83g0a0m
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ayemyamyakhine
3
287191
1035787
2026-06-03T23:07:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035787
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ayemyamyakhine ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၇၊ ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
915gkg5xzmbu8n4w6j7gvwqpbv67f6t
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaung Myat Hmue
3
287192
1035788
2026-06-04T00:07:11Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035788
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kaung Myat Hmue ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၀၇၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
3sr3rv2qwuhgf4f6fjka0z2n9732ary
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OahgnohnehC
3
287193
1035789
2026-06-04T01:07:21Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035789
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် OahgnohnehC ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၀၇၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
m3jxlucs26g631tzan9ci81ozno0fjc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Cadsfranco
3
287194
1035790
2026-06-04T01:07:31Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035790
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Cadsfranco ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၀၇၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
3yz0mvc39yvlv7nyvcclb29891lejmd
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thantzin1992
3
287195
1035791
2026-06-04T02:07:42Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035791
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thantzin1992 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
5b94v2ohh0w7i9hmsklc8qsste76a2b
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ghozzttt1999
3
287196
1035792
2026-06-04T02:07:52Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035792
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ghozzttt1999 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
gv32pzc66v2rjjig5a3l4b6x3lf71tf
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thaepwint
3
287197
1035793
2026-06-04T02:08:02Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035793
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thaepwint ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
6mpifxneij3tdnfrf1uuh90x0kit5m8
နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
287198
1035794
2026-06-04T02:12:33Z
Zawzawaungthwin
100038
နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) နှင့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း တအာင်းတပ်မတော် (TNLA) က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နမ္မတူမြို့ရှိ တပ်မတော် ၏ အခြေစိုက်တပ်စခန်းများနှင့် မြို့ပြဧရိယာတစ်ခုလုံးကို
1035794
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 22.9691
| long = 97.6811
| width = 250
| float = center
| label = နမ္မတူမြို့
| caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာပြ မြေပုံ
}}
| image_size =
| alt =
| caption =
| date = ၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<br>(၄ ရက်ကြာ)
| place = [[နမ္မတူမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (တအာင်းပြည်နယ် တပ်မဟာ-၄ စစ်ဒေသ)
| territory = [[TNLA]] က နမ္မတူတစ်မြို့လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်ခဲ့။
| status = တအာင်းတပ်မတော် (TNLA) အောင်ပွဲ
| combatant1 = {{flagicon|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* ဗျူဟာမှူးအခြေချကွပ်ကဲမှုရုံး
* ခမရ-၃၂၄ (နမ္မတူအခြေစိုက် ဗျူဟာကုန်း)
* မန်စံတပ်စခန်း
* ပန်သပြေတပ်စခန်း
* နောင်ဆိုင်ကင်းစခန်း
* နမ္မတူမြို့မရဲစခန်း
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
* တပ်မဟာ (၄)
| commander1 = ဗျူဟာမှူး (အခြေချကွပ်ကဲ)
| commander2 = တပ်မဟာ (၄) မှူးများနှင့် တပ်ရင်းမှူးများ
| strength1 = ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းနှင့် လက်အောက်ခံစခန်းစုများ
| strength2 = မသိရ
| casualties1 = * ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများ အားလုံး အသိမ်းခံရ။
* ၁၂၀ မမ ဟောင်ဝစ်ဆာ အမြောက်ကြီး ၂ ခု၊ အဆင့်မြင့် ဒရုန်းရန်ကာကွယ်ရေး ဂျန်ဘာ (Jammer) စနစ်များနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြား ဆုံးရှုံး။
* တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရ။
| casualties2 = မသိရ
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်မတော် (TNLA)]] က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နမ္မတူမြို့]]ရှိ တပ်မတော် ၏ အခြေစိုက်တပ်စခန်းများနှင့် မြို့ပြဧရိယာတစ်ခုလုံးကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၄ ရက်ကြာ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် TNLA က မြို့တစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။နမ္မတူမြို့သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း TNLA သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ပဉ္စမမြောက်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-06-12 |title=TNLA က သိမ်းပိုက်ထားသော နမ္မတူမြို့နယ်၊ မန်လီကျေးရွာကို စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲ |url=https://yktnews.com/2025/06/217573/ |access-date=2026-06-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-12-28 |title=သတ္တုတွင်းတွေရှိရာ နမ္မတူမြို့ကို TNLA အပြီးသိမ်းယူ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ceq4vlyxz9eo |access-date=2026-06-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်းနှင့် ပထဝီအနေအထား ==
နမ္မတူမြို့သည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]မတိုင်မီ ကာလက ငွေနှင့် ခဲ အများဆုံး ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သတ္တုမိုင်း တည်ရှိရာ [[နမ္မတူဘော်တွင်း]] ဒေသအဖြစ် သမိုင်းတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ [[လားရှိုးမြို့]]နှင့် အနီးကပ်ဆုံး ဗျူဟာကျသည့် မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ နမ္မတူမြို့နယ်သည် တအာင်းပြည်နယ်၊ တပ်မဟာ (၄) စစ်ဒေသအတွင်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီအနေအထားအရ နမ္မတူမြစ် သည် မြို့လယ်မှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေပြီး မြစ်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းနှင့် မြောက်ဘက်ခြမ်းဟူ၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ မြို့ ၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတွင် ဗျူဟာမှူးကိုယ်တိုင် အခြေချကွပ်ကဲသည့် ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်း တည်ရှိရာဒေသဖြစ်ပြီး မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၊ ရဲစခန်းနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံ စသည့် အဓိက ဌာနဆိုင်ရာရုံးများ စုစိုက်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်ခြမ်း (ပန်ဟိုက် ရပ်ကွက်) သည် မြို့မဈေးနှင့် ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစု တည်ရှိရာ အရပ်ဘက် ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ကာလအတွင်း TNLA သည် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်တွင် မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ၊ ၁၅ ရက်တွင် [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ၊]] ၁၈ ရက်တွင် [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] နှင့် ၂၂ ရက်တွင် [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] တို့ကို ဆက်တိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်၊ စစ်ရေးဗျူဟာအရ ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင်း တပ်မတော် ၏ စခန်းများကို ပိုမိုဖြတ်တောက်ရန် နမ္မတူမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2023-12-28 |title=နမ္မတူမြို့ကို TNLAသိမ်းပိုက်၊ဟောင်ဝစ်ဆာအပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အများရရှိ - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2023/12/28/10566 |archive-url=http://web.archive.org/web/20251120202155/https://bur.mizzima.com/2023/12/28/10566 |archive-date=2025-11-20 |access-date=2026-06-04 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် တအာင်းတပ်မတော် (TNLA) တပ်မဟာ (၄) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် နမ္မတူမြစ်တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ဗျူဟာမှူးအခြေချကွပ်ကဲရာ ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းနှင့် လက်ကျန်စခန်းများကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော် သည် တိုက်ပွဲပထမရက် (ဒီဇင်ဘာ ၂၅) တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၇ ကြိမ်၊ ဒုတိယရက် (ဒီဇင်ဘာ ၂၆) တွင် ၄ ကြိမ် ခုခံခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတတိယရက်ဖြစ်သည့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ တစ်ရက်တာအတွင်း တပ်မတော်(လေ)သည် ဂျက်တိုက်လေယာဉ် (Jet Fighter) ဖြင့် ၈ ကြိမ်၊ Mi-35 တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ၄ ကြိမ်၊ Y-12 လေယာဉ်ဖြင့် ၈ ကြိမ် ပျံသန်းကာ စုစုပေါင်း ဗုံးသီး ၇၈ လုံးအထိ ပစ်ခတ်၍ လေကြောင်းပစ်ကူကို အပြင်းအထန်အသုံးပြုကာ ခုခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နမ္မတူမြို့ကို TNLA တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/658d0dc73760fd43639ae22b |access-date=2026-06-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
၄ ရက်တိုင်တိုင် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီခွဲခန့်တွင် TNLA က ဗျူဟာမှူးအခြေချကွပ်ကဲနေသည့် ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်း၊ မန်စံတပ်စခန်း၊ ပန်သပြေတပ်စခန်း၊ နောင်ဆိုင်ကင်းစခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအားလုံးကို အပြီးသတ် ဝင်ရောက်ရှင်းလင်းကာ အလုံးစုံ ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-28 |title=နမ္မတူမြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး TNLA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/namatu-battle-tnla-12282023001749.html |access-date=2026-06-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိမှု ==
တိုက်ပွဲအပြီး နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ဆောင်ရာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး ထွက်ပြေးသွားသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို TNLA က လိုက်လံရှာဖွေခဲ့သည်။ ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းအတွင်းမှ စစ်ကောင်စီ၏ အရေးပါသော စစ်သုံးပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ၁၂၀ မမ ဟောင်ဝစ်ဆာ (Howitzer) လက်နက်ကြီး ၂ ခု၊ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ရန် တပ်ဆင်ထားသည့် အဆင့်မြင့် ဒရုန်းရန်ကာကွယ်ရေး ဂျန်ဘာ (Drone Jammer) စနစ်များနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြားကို TNLA က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ထိုသို့ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သော လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြားကို တအာင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA က အများပြည်သူများ သိရှိစေရန်အတွက် ခင်းကျင်းပြသမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-28 |title=ကမ္ဘာကျော် သတ္တုတွင်းရှိသည့် နမ္မတူမြို့ကို PSLF/TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47301/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ထိခိုက်ပျက်စီးမှုနှင့် စစ်ဘေးဒုက္ခသည်များ ==
တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မြစ်တောင်ဘက်ခြမ်း ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ အရပ်သား နေအိမ်များနှင့် လမ်းမများသည် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုဒဏ်နှင့် လက်နက်ကြီးကျရောက်မှုဒဏ်တို့ကြောင့် အများအပြား ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့မှစတင်ကာ နမ္မတူမြို့ပေါ်ရှိ ထောင်နှင့်ချီသော ဒေသခံပြည်သူများသည် [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]]၊ [[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]]နှင့် မန်စံဘက်သို့ ဘေးလွတ်ရာ စစ်ဘေးရှောင်အဖြစ် တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=စံကျော် |date=2023-12-28 |title=နမ္မတူမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း TNLA အတည်ပြု |url=https://burmese.voanews.com/a/7415685.html |access-date=2026-06-04 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2023-12-28 |title=နမ္မတူမြို့ကို TNLA နဲ့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်လို့ ဒေသခံ ၂ ဦးသေဆုံး |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/11121/ |access-date=2026-06-04 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
နမ္မတူမြို့နှင့် ကမ္ဘာကျော် ဘော်တွင်းသတ္တုတွင်းဒေသကို တပ်မတော် ထံမှ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တအာင်းတပ်မတော် (TNLA) သည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အစီအစဉ်ဖြင့် သတ္တုပြန်လည်တူးဖော်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဘော်တွင်းသတ္တုတွင်းသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်တွင်း ဝင်းမြင့်မိုရ်ကုမ္ပဏီက လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး ဩစတြေးလျအခြေစိုက် Myanmar Metals Limited (MYL) ကုမ္ပဏီက ၅၁ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကာ ဖက်စပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]ကြောင့် ဩစတြေးလျကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏အစုရှယ်ယာများကို ဝင်းမြင့်မိုရ်ကုမ္ပဏီထံ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ ဖြင့် ရောင်းချကာ ၂၀၂၁ ဩဂုတ်လအတွင်း အပြီးအပိုင် နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=ဘော်တွင်းသတ္တုစီမံကိန်းမှ ဩစတေးလျကုမ္ပဏီ အပြီးအပိုင်ထွက်ခွာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/7848/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
TNLA သည် ဘော်တွင်းကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA)၊ တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့်အတူ စက်ယန္တရားများနှင့် ဝန်ထမ်းစာရင်းများကို စိစစ်ကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ်များ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ လုပ်ငန်းများ အပြည့်အဝ ပြန်မလည်ပတ်နိုင်သေးမီ ကာလအတွင်း၌ပင် ဘော်တွင်းမှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် သတ္တုရိုင်းအချောထည်များကို TNLA ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ နမ့်ခမ်းမြို့တောင်ဘက် နောင်တောင်းရွာ နယ်စပ်ဂိတ်မှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းသို့ တင်ပို့ရောင်းချခဲ့သည်။ ဒေသတွင်းရှိ သတ္တုလုပ်သား တစ်ထောင်ကျော်၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် မူလလုပ်ပိုင်ခွင့်ရ ဝင်းမြင့်မိုရ်ကုမ္ပဏီက အခြေခံလစာ ဆက်လက်ထုတ်ပေးထားသော်လည်း လုပ်ငန်းရပ်တန့်နေသဖြင့် လုပ်သားအချို့မှာ ဘော်တွင်းချောင်းအတွင်း ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်ဖြင့် သတ္တုရိုင်းရှာဖွေကာ တစ်ပိဿာ ငွေကျပ် ၁,၅၀၀ ကျပ်ဖြင့် အပိုဝင်ငွေရှာခဲ့ကြရပြီး၊ ယင်းသတ္တုရိုင်းရောင်းဝယ်မှုကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလဆန်းတွင် TNLA မြေပြင်အရာရှိများက လိုက်လံထိန်းချုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-05-25 |title=စစ်ကောင်စီထံမှ သိမ်းယူထားသည့် နမ္မတူဘော်တွင်းကို TNLA စီမံခန့်ခွဲမည် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52745/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
nfnrdlbs440v4gp65bs019xd5fi3uz7
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-33291-25
3
287199
1035798
2026-06-04T04:08:21Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035798
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-33291-25 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
s67vzu9gzbaopgbaznrljclzq8g7wyw
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Gradiaz
3
287200
1035799
2026-06-04T04:08:31Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035799
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Gradiaz ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
flxfmprthiaqt1fgfh89t5zhu56zb9d
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Moldogc
3
287201
1035800
2026-06-04T04:08:41Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035800
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Moldogc ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
fh2gnwx3sttgqkew0roimwe4j7jcy3q
ခိုင်ခိုင်စိုး
0
287202
1035803
2026-06-04T04:25:46Z
Zawzawaungthwin
100038
'''ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး'''သည် လက်ရှိ [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမား
1035803
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific prefix = ဒေါက်တာ
| name = ခိုင်ခိုင်စိုး
| image =
| caption =
| office1 = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] <br/>ဒုတိယဝန်ကြီး
| appointer1 = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
| president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| term_end1 =
| minister1 = [[မြင့်ကြိုင်]]
| alongside1 = [[လင်းဇော်ထွန်း]] နှင့် အတူ
| predecessor1 = ဌေးလှိုင်
| successor1 =
| office2 = ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန <br/>ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
| term_start2 = ၆ မတ် ၂၀၂၆
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor2 =
| successor2 =
| birth_date = ၁၉၇၀
| birth_place =
| nationality = [[မြန်မာနိုင်ငံသား|မြန်မာ]]
| party =
| education = B.Sc (Mathematics) <br/>DCSc <br/>DPS (Mumbai) <br/>Dip in Development Studies <br/>Master in Demography and Population Studies (Mahidol)
| occupation = လူဦးရေပညာရှင် နှင့် နိုင်ငံရေးသမား
}}
'''ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး'''သည် လက်ရှိ [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမား နှင့် လူဦးရေပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မေခ |date=2013-03-29 |title=မြို့နယ် ၂၀ အတွင်း စမ်းသပ်သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူမည် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2013/03/29/36652.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=လူမျိုး အချက်အလက်တွေ မထုတ်ပြန်နိုင်သေး |url=https://www.bbc.com/burmese/42374591 |access-date=2026-06-04 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/gunnthuucheaangbhaimaa-gunnthuucheaangttnchipmaa-khiimngapnng |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== ပညာရေး ==
ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစတင်ကာ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] တွင် သင်္ချာဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ (B.Sc, Mathematics) ကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၅ မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ [[ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]] တွင် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဒီပလိုမာ (DCSc)၊ ၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]]ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူဦးရေပညာသိပ္ပံသိပ္ပံ (IIPS) တွင် လူဦးရေပညာဒီပလိုမာ (DPS) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]] တွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုပညာ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ (Post Grad Diploma in Development Studies) ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] [[မဟီတလတက္ကသိုလ်|မဟီဒေါတက္ကသိုလ်]] (Mahidol University) တွင် လူဦးရေနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဆိုင်ရာပညာ မဟာဘွဲ့ (Master's degree, Demography and Population Studies) ကို Grade: A ဖြင့်လည်းကောင်း ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် လူဦးရေနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဆိုင်ရာပညာ ဖြင့် ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Processing the data |url=https://myanmar.unfpa.org/en/processing-data |archive-url=http://web.archive.org/web/20240927033045/https://myanmar.unfpa.org/en/processing-data |archive-date=2024-09-27 |access-date=2026-06-04 |website=UNFPA- Myanmar |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကြည့်ရှုမှု ၈.၄ ထောင် ကြိမ် · တုံ့ပြန်မှု ၃၇၀ ခု {{!}} ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဟာ အမျိုးသမီးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအပေါ် ပိုမိုထိခိုက်စေပါတယ်။ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးက လူဦးရေကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်ကို အခြေခံပြီး အခုလိုပြောပါတယ်။ “၂၀၁၄ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ သက်ကြီးဦးရေနှင့် အမျိုးသမီးဦးရေက ပိုမိုများပြားနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် COVID-19 နှင့်ပတ်သက်ပြီး ကာကွယ်၊ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရာမှာ သူတို့တွေအပေါ်သက်ရောက်မှုကို အထူးအလေးထားပြီး ဆောင်ရွက်သွားဖို့လိုပါတယ်။” COVID-19 has a great impact on women and elder population. “Since Myanmar has larger population of elder people and women according to 2014 Myanmar Population and Housing Census, we need to strengthen the COVID-19 response and prevention more attentively.” – Dr. Khaing Khaing Soe, Department of Population, Ministry of Labour, Immigration and Population. #WPD2020 Department of Population {{!}} UNFPA Myanmar |url=https://www.facebook.com/reel/756342591780855/ |access-date=2026-06-04 |language=my}}</ref>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနတွင် လုပ်ငန်းခွင်သက်တမ်းတစ်လျှောက် တောက်လျှောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ သမ္မတဦးသိန်းစိန် လက်ထက်မှစ၍ အဆိုပါဦးစီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် အထွေထွေလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင်လည်း ဦးစီးဌာန၏ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅l ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် စတင်အစမ်းခန့် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါ ရာထူးအဆင့်ကို အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူး ပြောင်းရွှေ့ခန့်ထားခြင်း၊ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူးများ အတည်ပြုခန့်ထားခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူး ခန့်ထားခြင်း |url=http://moi.gov.mm/index.php/news/80627 |access-date=2026-06-04 |website=moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ဒုတိယဝန်ကြီးဘဝ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ က ၎င်းအား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခဲ့ရာ အစိုးရအဖွဲ့၏ ဒုတိယဝန်ကြီး ၄၆ ဦးအနက် အမျိုးသမီးဒုတိယဝန်ကြီး ၄ ဦးတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။လက်ရှိတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးတာဝန်ကို [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]]နှင့်အတူ တွဲဖက်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81614 |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၇၀| }}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]]
fgpuo38nfjz9luawk6cmqnhj102f6ir
1035848
1035803
2026-06-04T06:46:46Z
Zawzawaungthwin
100038
သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ
1035848
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific prefix = ဒေါက်တာ
| name = ခိုင်ခိုင်စိုး
| image =
| caption =
| office1 = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] <br/>ဒုတိယဝန်ကြီး
| appointer1 = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
| president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| term_end1 =
| minister1 = [[မြင့်ကြိုင်]]
| alongside1 = [[လင်းဇော်ထွန်း]] နှင့် အတူ
| predecessor1 = ဌေးလှိုင်
| successor1 =
| office2 = ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန <br/>ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
| term_start2 = ၆ မတ် ၂၀၂၆
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor2 =
| successor2 =
| birth_date = ၁၉၇၀
| birth_place =
| nationality = [[မြန်မာနိုင်ငံသား|မြန်မာ]]
| party =
| education = B.Sc (Mathematics) <br/>DCSc <br/>DPS (Mumbai) <br/>Dip in Development Studies <br/>Master in Demography and Population Studies (Mahidol)
| occupation = လူဦးရေပညာရှင် နှင့် နိုင်ငံရေးသမား
}}
'''ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး'''သည် လက်ရှိ [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမား နှင့် လူဦးရေပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ၏ အိန္ဒိယခရီးစဥ် အပြီးတွင် သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဖြစ် စတင် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |last=မေခ |date=2013-03-29 |title=မြို့နယ် ၂၀ အတွင်း စမ်းသပ်သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူမည် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2013/03/29/36652.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=လူမျိုး အချက်အလက်တွေ မထုတ်ပြန်နိုင်သေး |url=https://www.bbc.com/burmese/42374591 |access-date=2026-06-04 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/gunnthuucheaangbhaimaa-gunnthuucheaangttnchipmaa-khiimngapnng |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== ပညာရေး ==
ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစတင်ကာ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] တွင် သင်္ချာဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ (B.Sc, Mathematics) ကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၅ မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ [[ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]] တွင် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဒီပလိုမာ (DCSc)၊ ၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]]ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူဦးရေပညာသိပ္ပံသိပ္ပံ (IIPS) တွင် လူဦးရေပညာဒီပလိုမာ (DPS) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]] တွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုပညာ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ (Post Grad Diploma in Development Studies) ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] [[မဟီတလတက္ကသိုလ်|မဟီဒေါတက္ကသိုလ်]] (Mahidol University) တွင် လူဦးရေနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဆိုင်ရာပညာ မဟာဘွဲ့ (Master's degree, Demography and Population Studies) ကို Grade: A ဖြင့်လည်းကောင်း ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် လူဦးရေနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဆိုင်ရာပညာ ဖြင့် ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Processing the data |url=https://myanmar.unfpa.org/en/processing-data |archive-url=http://web.archive.org/web/20240927033045/https://myanmar.unfpa.org/en/processing-data |archive-date=2024-09-27 |access-date=2026-06-04 |website=UNFPA- Myanmar |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကြည့်ရှုမှု ၈.၄ ထောင် ကြိမ် · တုံ့ပြန်မှု ၃၇၀ ခု {{!}} ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဟာ အမျိုးသမီးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအပေါ် ပိုမိုထိခိုက်စေပါတယ်။ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးက လူဦးရေကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်ကို အခြေခံပြီး အခုလိုပြောပါတယ်။ “၂၀၁၄ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ သက်ကြီးဦးရေနှင့် အမျိုးသမီးဦးရေက ပိုမိုများပြားနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် COVID-19 နှင့်ပတ်သက်ပြီး ကာကွယ်၊ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရာမှာ သူတို့တွေအပေါ်သက်ရောက်မှုကို အထူးအလေးထားပြီး ဆောင်ရွက်သွားဖို့လိုပါတယ်။” COVID-19 has a great impact on women and elder population. “Since Myanmar has larger population of elder people and women according to 2014 Myanmar Population and Housing Census, we need to strengthen the COVID-19 response and prevention more attentively.” – Dr. Khaing Khaing Soe, Department of Population, Ministry of Labour, Immigration and Population. #WPD2020 Department of Population {{!}} UNFPA Myanmar |url=https://www.facebook.com/reel/756342591780855/ |access-date=2026-06-04 |language=my}}</ref>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနတွင် လုပ်ငန်းခွင်သက်တမ်းတစ်လျှောက် တောက်လျှောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ သမ္မတဦးသိန်းစိန် လက်ထက်မှစ၍ အဆိုပါဦးစီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် အထွေထွေလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင်လည်း ဦးစီးဌာန၏ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅l ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် စတင်အစမ်းခန့် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါ ရာထူးအဆင့်ကို အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူး ပြောင်းရွှေ့ခန့်ထားခြင်း၊ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူးများ အတည်ပြုခန့်ထားခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူး ခန့်ထားခြင်း |url=http://moi.gov.mm/index.php/news/80627 |access-date=2026-06-04 |website=moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ဒုတိယဝန်ကြီးဘဝ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ က ၎င်းအား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခဲ့ရာ အစိုးရအဖွဲ့၏ ဒုတိယဝန်ကြီး ၄၆ ဦးအနက် အမျိုးသမီးဒုတိယဝန်ကြီး ၄ ဦးတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။လက်ရှိတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးတာဝန်ကို [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]]နှင့်အတူ တွဲဖက်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81614 |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ အိန္ဒိယနိုင်ငံခရီးစဉ်အပြီး နေပြည်တော် တပ်မတော်လေဆိပ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်၌ သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ခရီးစဉ်အခြေအနေများကို သတင်းမီဒီယာများသို့ ထွက်ပေါ်ရှင်းလင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယခင်အစိုးရသက်တမ်းများတွင် သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများအဖြစ် သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်တွင် [[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]]၊ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်လက်ထက်တွင် [[ဇော်ဌေး|ဦးဇော်ဌေး]] နှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလများတွင် နိုင်ငံအကြီးအကဲနှင့် တပ်မတော် တို့၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]] အစရှိသည့် အမျိုးသားများကသာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-04 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၄ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာမှာရှိနေတဲ့တရုတ်လွှမ်းမိုးမှုကြီးမားနေတယ်လို့ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c5yx1zj4j91t |access-date=2026-06-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၇၀| }}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]]
4d3sc9i4v0t2nvpqmi8nzyhz2xtlel3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kyaw yeaun
3
287203
1035807
2026-06-04T05:08:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035807
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kyaw yeaun ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
ja5aeecqsfdwzm9prs1ti69wfq3cp9y
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-33124-26
3
287204
1035808
2026-06-04T05:09:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035808
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-33124-26 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၉၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
rpcft0ihb38x10504uowqtvtrlttf6q
ကလီကမာလုပ်သည်
0
287205
1035809
2026-06-04T05:21:59Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကလီကမာလုပ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "ဗလောင်းဗလဲ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035809
wikitext
text/x-wiki
'''ကလီကမာလုပ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"ဗလောင်းဗလဲ ကပြောင်းကပြန် လုပ်သည်"ဟု ပြောဆိုရာ အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
မတည်မတန့် အပြောင်းအလဲ များသည်။ ရိုးသားမှုမရှိဘဲ လိမ်လည်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
3f29t9xyizusivlzpwh1230q2iy5t89
1035810
1035809
2026-06-04T05:22:12Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035810
wikitext
text/x-wiki
'''ကလီကမာလုပ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"ဗလောင်းဗလဲ ကပြောင်းကပြန် လုပ်သည်"ဟု ပြောဆိုရာ အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
မတည်မတန့် အပြောင်းအလဲ များသည်။ ရိုးသားမှုမရှိဘဲ လိမ်လည်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
383t7fixl0nop7ufbhmhw3k4lva3ilb
ကာလနဂါး
0
287206
1035812
2026-06-04T05:31:22Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကာလနဂါး''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== အအိပ်ကြီးသူ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035812
wikitext
text/x-wiki
'''ကာလနဂါး''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
အအိပ်ကြီးသူ၊ အအိပ်မက်သူတို့ကို တင်စားခေါ်ဝေါ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
မြတ်စွာဘုရား သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရရှိပြီးနောက် နေရဉ္စရာမြစ်တွင် ဃနာနို့ဆွမ်းဘုဉ်းပေး၏။ ဘုဉ်းပေးပြီးနောက်တွင် ရွှေခွက်ကို မြစ်အတွင်း မျှော၏။ ထိုသို့မျှောလိုက်သော ရွှေခွက်သည် ရှေးယခင်ဘုရားများစွာတို့ မျှေခဲ့သည့် ရွှေခွက်တို့နှင့် တိုက်မိကာ အသံထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ အိပ်ပျော်နေသည့် ကာလနဂါးသည် နိုးလာပြီး "နောက်ဘုရားတစ်ဆူ ပွင့်ပြီ" ဟု သိရှိလေသည်။ ထိုကာလနဂါးသည် ဘုရားတစ်ဆူပွင့်သည့်အခါမှ တစ်ကြိမ်နိုးသည်ဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် အအိပ်ကြီးသူ၊ အအိပ်မက်သူများကို "ကာလနဂါး" နှင့် ခိုင်းနှိုင်းကာ ပြောဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
i02a7a8ghpj78urmbv5p2umim2elays
1035813
1035812
2026-06-04T05:31:55Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035813
wikitext
text/x-wiki
'''ကာလနဂါး''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
အအိပ်ကြီးသူ၊ အအိပ်မက်သူတို့ကို တင်စားခေါ်ဝေါ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
မြတ်စွာဘုရား သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရရှိပြီးနောက် နေရဉ္စရာမြစ်တွင် ဃနာနို့ဆွမ်းဘုဉ်းပေး၏။ ဘုဉ်းပေးပြီးနောက်တွင် ရွှေခွက်ကို မြစ်အတွင်း မျှော၏။ ထိုသို့မျှောလိုက်သော ရွှေခွက်သည် ရှေးယခင်ဘုရားများစွာတို့ မျှေခဲ့သည့် ရွှေခွက်တို့နှင့် တိုက်မိကာ အသံထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ အိပ်ပျော်နေသည့် ကာလနဂါးသည် နိုးလာပြီး "နောက်ဘုရားတစ်ဆူ ပွင့်ပြီ" ဟု သိရှိလေသည်။ ထိုကာလနဂါးသည် ဘုရားတစ်ဆူပွင့်သည့်အခါမှ တစ်ကြိမ်နိုးသည်ဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် အအိပ်ကြီးသူ၊ အအိပ်မက်သူများကို "ကာလနဂါး" နှင့် ခိုင်းနှိုင်းကာ ပြောဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
b830xspsy8zs9v0purmi0hzcwfal2jj
ကြိုးကိုင်သည်
0
287207
1035815
2026-06-04T05:39:49Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကြိုးကိုင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== တစ်ပါ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035815
wikitext
text/x-wiki
'''ကြိုးကိုင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
တစ်ပါးသောသူအား အမိန့်ပေး၍ စေစားထိန်းချုပ်သည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
ရုပ်သေးရုပ်များဖြင့် ကပြရာတွင် အရုပ်များကို စေစားထိန်းချုပ်ရန် အရုပ်၏ ကြိုးများဖြင့် ထိန်းချုပ်ရသည်။ ထိုကဲ့သို့သဘောဖြင့် လူများတွင်လည်း တစ်ပါးသောသူကို စေစားထိန်းချုပ်သည်ဟု ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် "ကြိုးကိုင်သည်" ဟု သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
06u0v18ual2i823q0o15e4co00t8et5
1035819
1035815
2026-06-04T05:43:45Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035819
wikitext
text/x-wiki
'''ကြိုးကိုင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
တစ်ပါးသောသူအား အမိန့်ပေး၍ စေစားထိန်းချုပ်သည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
ရုပ်သေးရုပ်များဖြင့် ကပြရာတွင် အရုပ်များကို စေစားထိန်းချုပ်ရန် အရုပ်၏ ကြိုးများဖြင့် ထိန်းချုပ်ရသည်။ ထိုကဲ့သို့သဘောဖြင့် လူများတွင်လည်း တစ်ပါးသောသူကို စေစားထိန်းချုပ်သည်ဟု ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် "ကြိုးကိုင်သည်" ဟု သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
ee6w701m06phqoin5djkvbtc20v85cb
1035820
1035819
2026-06-04T05:43:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1035820
wikitext
text/x-wiki
'''ကြိုးကိုင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
တစ်ပါးသောသူအား အမိန့်ပေး၍ စေစားထိန်းချုပ်သည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အဓိပ္ပါယ်==
ရုပ်သေးရုပ်များဖြင့် ကပြရာတွင် အရုပ်များကို စေစားထိန်းချုပ်ရန် အရုပ်၏ ကြိုးများဖြင့် ထိန်းချုပ်ရသည်။ ထိုကဲ့သို့သဘောဖြင့် လူများတွင်လည်း တစ်ပါးသောသူကို စေစားထိန်းချုပ်သည်ဟု ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် "ကြိုးကိုင်သည်" ဟု သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
3iitkqt9bcdy30xr5f3cu5kd9phtinn
ကျမ်းရွက်သည်
0
287208
1035816
2026-06-04T05:42:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကျမ်းရွက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== ကျိန်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035816
wikitext
text/x-wiki
'''ကျမ်းရွက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
ကျိန်ဆိုပြောဆိုသည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
တရားရုံးများတွင် အမှန်အကန်ပြောဆိုပါမည်ဟု ကျိန်စာများရေးသားထားသည့် ကျမ်းထုပ်များကို ကိုင်မြှောက်ကာ ကျိန်စာဆိုရသည်။ ဤသဘောဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
8pmvu8b4ez942tgnr5l1iecdvlh7scc
1035817
1035816
2026-06-04T05:42:59Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1035817
wikitext
text/x-wiki
'''ကျမ်းရွက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
ကျိန်ဆိုပြောဆိုသည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
တရားရုံးများတွင် အမှန်အကန်ပြောဆိုပါမည်ဟု ကျိန်စာများရေးသားထားသည့် ကျမ်းထုပ်များကို ကိုင်မြှောက်ကာ ကျိန်စာဆိုရသည်။ ဤသဘောဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
3824t4knbx3xzn5w8olq9rfjzdk0psx
1035818
1035817
2026-06-04T05:43:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035818
wikitext
text/x-wiki
'''ကျမ်းရွက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
ကျိန်ဆိုပြောဆိုသည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
တရားရုံးများတွင် အမှန်အကန်ပြောဆိုပါမည်ဟု ကျိန်စာများရေးသားထားသည့် ကျမ်းထုပ်များကို ကိုင်မြှောက်ကာ ကျိန်စာဆိုရသည်။ ဤသဘောဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
hipxx0i6jl2j1qz2i4wnehls8n7ta2y
ကြိုးဆွဲသည်
0
287209
1035821
2026-06-04T05:47:06Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကြိုးဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "သူတစ်ပါးကို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035821
wikitext
text/x-wiki
'''ကြိုးဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သူတစ်ပါးကို ခြယ်လှယ်သည်" ဟု ပြောဆိုရာ၌ အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရုပ်သေးရုပ်များကို လှုပ်ရှားလာစေရန် လိုအပ်သလို ကြိုးကို ဆွဲပေးရသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဥပမာပြု၍ တစ်စုံတစ်ဦးအား မိမိအလိုကျ ပြုမူစေရန် ခြယ်လှယ်ခြင်း၊ အမိန့်ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်သည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
hmadlfwl9l9lvk3dronh71zc28bbwwl
1035822
1035821
2026-06-04T05:47:16Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035822
wikitext
text/x-wiki
'''ကြိုးဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သူတစ်ပါးကို ခြယ်လှယ်သည်" ဟု ပြောဆိုရာ၌ အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရုပ်သေးရုပ်များကို လှုပ်ရှားလာစေရန် လိုအပ်သလို ကြိုးကို ဆွဲပေးရသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဥပမာပြု၍ တစ်စုံတစ်ဦးအား မိမိအလိုကျ ပြုမူစေရန် ခြယ်လှယ်ခြင်း၊ အမိန့်ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်သည်ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
b8g2rx7kl0y1av0rvxu1uhuzem58on0
ကာတစ်
0
287210
1035824
2026-06-04T05:51:56Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကာတစ်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== အမျိုးသမီးတို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035824
wikitext
text/x-wiki
'''ကာတစ်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
အမျိုးသမီးတို့၏ တင်ပါးဆုံကို သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
"ကာတစ်" ဆိုသည်မှာ မန္တလေးမြို့ရှိ ဘယဆေးဆိုင်တစ်ဆိုင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဤဆေးဆိုင်မှာ ပိုင်ရှင်၏ အမည်ဖြင့် "ကာတစ်ဆေးတိုက်" ဟူ၍ စစ်မဖြစ်မီကာလကပင် မန္တလေးတွင် ရှိခဲ့သည်။ ဆေးတိုက်၏ အမှတ်တံဆိပ်မှာ ဆေးထောင်းသည့်ဆုံတွင် ကျည်ပွေ့စိုက်ထားသည့်ပုံ ဖြစ်သည်။ ကာတစ်ဟူသည့် အမည်ကို ကြားသည့်အခါတိုင်း ကျည်ပွေ့စိုက်ထားသည့်ဆုံကို မြင်မိလျက်သား ဖြစ်နေကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကာလသားများသည် အမျိုးသမီးများ၏ တင်ပါးဆုံကို သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုသည့်အခါ "ကာတစ်" ဟူသည့် ဗန်းစကားကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
j6u3czbhqd1m4f6xumdowufspepr53j
1035825
1035824
2026-06-04T05:52:29Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035825
wikitext
text/x-wiki
'''ကာတစ်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
အမျိုးသမီးတို့၏ တင်ပါးဆုံကို သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
"ကာတစ်" ဆိုသည်မှာ မန္တလေးမြို့ရှိ ဘယဆေးဆိုင်တစ်ဆိုင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဤဆေးဆိုင်မှာ ပိုင်ရှင်၏ အမည်ဖြင့် "ကာတစ်ဆေးတိုက်" ဟူ၍ စစ်မဖြစ်မီကာလကပင် မန္တလေးတွင် ရှိခဲ့သည်။ ဆေးတိုက်၏ အမှတ်တံဆိပ်မှာ ဆေးထောင်းသည့်ဆုံတွင် ကျည်ပွေ့စိုက်ထားသည့်ပုံ ဖြစ်သည်။ ကာတစ်ဟူသည့် အမည်ကို ကြားသည့်အခါတိုင်း ကျည်ပွေ့စိုက်ထားသည့်ဆုံကို မြင်မိလျက်သား ဖြစ်နေကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကာလသားများသည် အမျိုးသမီးများ၏ တင်ပါးဆုံကို သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုသည့်အခါ "ကာတစ်" ဟူသည့် ဗန်းစကားကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
ors6gfs3hz8f0q1k6e8nnw51smqb96e
ဆလန်တိုက်သည်
0
287211
1035826
2026-06-04T05:57:28Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆလန်တိုက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "အလေးပြုသည်၊..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035826
wikitext
text/x-wiki
'''ဆလန်တိုက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"အလေးပြုသည်၊ အလျှော့ပေးသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။ အခြားသော "ဆလံတင်သည်၊ ဆလံပေးသည်၊ ဆလံသသည်" စသဖြင့်လည်း အပြုအမူကိုလိုက်၍ အမျိုးမျိုး ပြောကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
အူရဒူဘာသာစကားတွင် "အလေးပြု ဦးတိုက်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်သည် "ဆလံ" ဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့သည် ထိုစကားကို ယူငင်သုံးစွဲကာ တစ်စုံတစ်ရာကို အရှုံးပေးခြင်း၊ အလေးပြုခြင်း စသည့်အဓိပ္ပါယ်များဖြင့် အသုံးပြုသည်။ ထို့အပြင် မလိုလားသဖြင့် တားမြစ်လိုသည့်အခါတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
d9zxlb6y9xsjniuv0uydkafyqok8i9o
ဆီမီးခွက် ထတောက်သည်
0
287212
1035827
2026-06-04T06:02:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆီမီးခွက် ထတောက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "ပျက်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035827
wikitext
text/x-wiki
'''ဆီမီးခွက် ထတောက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"ပျက်စီးခါနီး၍ အစွမ်းကုန် ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်သည်" ဟု နှိမ်ချပြောဆိုရာ၌ သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဆီမီးခွက်သည် ဆီကုန်၍ ငြိမ်းခါနီးတွင် ကျန်ရှိနေသည့် ဆီများကို တစ်ရှိန်ထဲ မီးစာမှ စုပ်ယူ၍ အစွမ်းကုန် ထွန်းလင်းသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် လူတို့တွင်လည်း ပျက်စီးလုနီးအခါတွင် အစွမ်ကုန် အောင်မြင်တတ်သည်ကို ပမာပြု၍ သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
dndbi6vokst1aarmett9n2k6g27xsks
1035828
1035827
2026-06-04T06:02:52Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035828
wikitext
text/x-wiki
'''ဆီမီးခွက် ထတောက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"ပျက်စီးခါနီး၍ အစွမ်းကုန် ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်သည်" ဟု နှိမ်ချပြောဆိုရာ၌ သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဆီမီးခွက်သည် ဆီကုန်၍ ငြိမ်းခါနီးတွင် ကျန်ရှိနေသည့် ဆီများကို တစ်ရှိန်ထဲ မီးစာမှ စုပ်ယူ၍ အစွမ်းကုန် ထွန်းလင်းသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် လူတို့တွင်လည်း ပျက်စီးလုနီးအခါတွင် အစွမ်ကုန် အောင်မြင်တတ်သည်ကို ပမာပြု၍ သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
dj6ygm0shpeebv1fx6va9zznzf1kzup
ဆလာမီ
0
287213
1035829
2026-06-04T06:06:07Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆလာမီ''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== အိမ်ငှားသည့်အခါတွင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035829
wikitext
text/x-wiki
'''ဆလာမီ''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
အိမ်ငှားသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း၊ ကုန်ပစ္စည်းများ လဲလှယ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ ဝယ်ယူရာတွင်လည်းကောင်း သီးခြားပိုငွေကို ပေးရသည်။ ထိုငွေသည့် စပေါ်ငွေကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ အလွတ်သက်သက်ပေးရသည့်ငွေဖြစ်ကာ ပြန်ရပိုင်ခွင့် မရှိပေ။ ထိုငွေကို "အပျောက်ငွေ" ဟုလည်း ခေါ်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဆလာမီသည် ဟန္ဒီဘာသာစကားဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
4g6xwo5hszsyjb7i4iw7qippupvzbxb
1035830
1035829
2026-06-04T06:06:20Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035830
wikitext
text/x-wiki
'''ဆလာမီ''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
အိမ်ငှားသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း၊ ကုန်ပစ္စည်းများ လဲလှယ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ ဝယ်ယူရာတွင်လည်းကောင်း သီးခြားပိုငွေကို ပေးရသည်။ ထိုငွေသည့် စပေါ်ငွေကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ အလွတ်သက်သက်ပေးရသည့်ငွေဖြစ်ကာ ပြန်ရပိုင်ခွင့် မရှိပေ။ ထိုငွေကို "အပျောက်ငွေ" ဟုလည်း ခေါ်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဆလာမီသည် ဟန္ဒီဘာသာစကားဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
gg3dbh760sq78lu5l0eufltvscm9aes
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Than1998
3
287214
1035831
2026-06-04T06:09:12Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035831
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Than1998 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၉၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
otk2xjojptvb5gwy389px75agrssspv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Win Khant Phyo Aung
3
287215
1035832
2026-06-04T06:09:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035832
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Win Khant Phyo Aung ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၉၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
8mxtdy1ko61xy3251w39dowoc41708u
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:苏郁可
3
287216
1035833
2026-06-04T06:09:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035833
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် 苏郁可 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၉၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
5ng5g21atnos68gylhvinuwopenlywn
ဆေးထသည်
0
287217
1035834
2026-06-04T06:12:16Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆေးထသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== တစ်စုံတစ်ယောက်သေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035834
wikitext
text/x-wiki
'''ဆေးထသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် မိမိကိုယ်စွမ်းမရှိဘဲ ကြိမ်းဝါးသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း၊ ငြိမ်သက်မှုမရှိဘဲ လှုပ်ရှားတက်ကြွနေသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း "ဆေးထသည်" ဟု ပြောဆိုသုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
မြန်မာတို့သည် မြွေပြီးဆေး၊ တုတ်ပြီးဓားပြီးဆေး၊ ကိုယ်ပေါ့ဆေး၊ စားခွက်နှိုက်ဆေး စသဖြင့် ဆေး၊ အင်းများကို ထိုးနံကြသည်။ ထို့အပြင် အချို့သူများသည် အလိုရှိသည့်အခါ စိတ်မာန်အင်အားကြီးမားလာစေသည့် ပုဏ္ဏကဆေး၊ ပေါရိသာရဆေး၊ အာဠာဝကဆေး စသည်တို့ကိုလည်း ထိုးနှံကြသည်။ ထိုဆေးအင်းများ တန်ခိုးသတ္တိပြလာသည့်အခါ ထိုးနှံထားသူသည် ဘီလူးသဘက်ကဲ့သို့ ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းလာ၏။ ၎င်းအခြင်းအရာနှင့် ခိုင်းနှိုင်းကာ "ဆေးထသည်" ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
h3vahsyibp3npf6h2evas6mqm08m8na
1035835
1035834
2026-06-04T06:12:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035835
wikitext
text/x-wiki
'''ဆေးထသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် မိမိကိုယ်စွမ်းမရှိဘဲ ကြိမ်းဝါးသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း၊ ငြိမ်သက်မှုမရှိဘဲ လှုပ်ရှားတက်ကြွနေသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း "ဆေးထသည်" ဟု ပြောဆိုသုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
မြန်မာတို့သည် မြွေပြီးဆေး၊ တုတ်ပြီးဓားပြီးဆေး၊ ကိုယ်ပေါ့ဆေး၊ စားခွက်နှိုက်ဆေး စသဖြင့် ဆေး၊ အင်းများကို ထိုးနံကြသည်။ ထို့အပြင် အချို့သူများသည် အလိုရှိသည့်အခါ စိတ်မာန်အင်အားကြီးမားလာစေသည့် ပုဏ္ဏကဆေး၊ ပေါရိသာရဆေး၊ အာဠာဝကဆေး စသည်တို့ကိုလည်း ထိုးနှံကြသည်။ ထိုဆေးအင်းများ တန်ခိုးသတ္တိပြလာသည့်အခါ ထိုးနှံထားသူသည် ဘီလူးသဘက်ကဲ့သို့ ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းလာ၏။ ၎င်းအခြင်းအရာနှင့် ခိုင်းနှိုင်းကာ "ဆေးထသည်" ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
1dgkzu1zlvrcx0os3t4t965as395zie
ဆောင်တော်ကူးသည်
0
287218
1035836
2026-06-04T06:15:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆောင်တော်ကူးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။ ==အသုံးပြုပုံ== "မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035836
wikitext
text/x-wiki
'''ဆောင်တော်ကူးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
==အသုံးပြုပုံ==
"မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
ရှေးခေတ် မင်းနှင့် မင်းသားတို့သည် မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်မောင်းမများ များစွာထားရှိကာ သီးခြားအဆောင်များဖြင့် နေထိုင်စေသည်။ မိမိတို့ ဆက်ဆံလိုသည့်အခါ ထိုမိဖုရား၏ အဆောင်သို့ ကူးဝင်သွားလာကြသည်။ ၎င်းကို "အဆောင်တော်ကူးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသဘောကို တင်စားကာ မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်ကို "ဆောင်တော်ကူးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
2k66q0q3q4zcmcybkw4wxrn5wpv7wpa
1035837
1035836
2026-06-04T06:15:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035837
wikitext
text/x-wiki
'''ဆောင်တော်ကူးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
==အသုံးပြုပုံ==
"မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
ရှေးခေတ် မင်းနှင့် မင်းသားတို့သည် မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်မောင်းမများ များစွာထားရှိကာ သီးခြားအဆောင်များဖြင့် နေထိုင်စေသည်။ မိမိတို့ ဆက်ဆံလိုသည့်အခါ ထိုမိဖုရား၏ အဆောင်သို့ ကူးဝင်သွားလာကြသည်။ ၎င်းကို "အဆောင်တော်ကူးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသဘောကို တင်စားကာ မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်ကို "ဆောင်တော်ကူးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
q6qqwely8dgjffsoflr4rk6egpb26au
1035838
1035837
2026-06-04T06:16:20Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1035838
wikitext
text/x-wiki
'''ဆောင်တော်ကူးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရှေးခေတ် မင်းနှင့် မင်းသားတို့သည် မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်မောင်းမများ များစွာထားရှိကာ သီးခြားအဆောင်များဖြင့် နေထိုင်စေသည်။ မိမိတို့ ဆက်ဆံလိုသည့်အခါ ထိုမိဖုရား၏ အဆောင်သို့ ကူးဝင်သွားလာကြသည်။ ၎င်းကို "အဆောင်တော်ကူးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသဘောကို တင်စားကာ မိန်းမတစ်ဦးဦးကို ကျူးလွန်ဆက်ဆံသည်ကို "ဆောင်တော်ကူးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
grzhx24e91ysaebscvfu5esuy1bvvrg
ဆိတ်ဝှေးစေ့
0
287219
1035839
2026-06-04T06:23:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆိတ်ဝှေးစေ့''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။ အသံထွက်အားဖြင့် "ဆိတ်လစေ့" ဟု ထွက်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |locatio..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035839
wikitext
text/x-wiki
'''ဆိတ်ဝှေးစေ့''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။ အသံထွက်အားဖြင့် "ဆိတ်လစေ့" ဟု ထွက်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
စိတ်တည်ငြိမ်မှုမရှိသူ၊ သာရာဘက်သို့ ပေါင်းတတ်သူ၊ ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်ဖြစ်တတ်သူများကို "ဆိတ်ဝှေးစေ့" ဟု ပြောဆိုသုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဆိတ်၏ ဝှေးစေ့သည် လမ်းလျှောက်သည့်အခါ တည်ငြိမ်မှုမရှိဘဲ ခြေလှမ်သည့်အခါတိုင်း ယိမ်းကာ ဘယ်ပေါင်ညာပေါင်သို့ ထိကာလှုပ်ရှား၏။ ထိုသို့သော သဘောကို ဥပမာပြု၍ လူတို့တွင်လည်း စိတ်တည်ငြိမ်မှုမရှိသူ၊ အခွင့်အရေးသာရာသို့ လိုက်ပါတတ်သူ၊ ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်ပြုတတ်သူများကို ပြောဆိုရာတွင် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==အခြားသောအသုံးများ==
မြန်မာစကားတွင် "ဆိတ်ဝှေးစေ့" နှင့် အဓိပ္ပါယ်တူ အခြားအသုံးများလည်း ရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ ပန်းပြားပင်၊ ဆောင်းလေ၊ ခွတုတ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
106ibjhj1eoyaon3tc2kgtpuazxmqld
ဆယ်လီကျသည်
0
287220
1035840
2026-06-04T06:31:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆယ်လီကျသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "အသေးစိတ်စနစ်က..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035840
wikitext
text/x-wiki
'''ဆယ်လီကျသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"အသေးစိတ်စနစ်ကျသည်၊ ဂဏန်းအတွက်အချက် ကျွမ်းကျင်သည်၊ စေ့စပ်သေချာသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။ ထို့အပြင် "ကပ်စေးနှဲသည်" ဟု ပြောရာတွင်လည်း သုံးသည်။<ref name="mmdic">မြန်မာအဘိဓာန်</ref><ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရှေးခေတ်ငွေကြေးတွင် တစ်ကျပ်သည် ၁၀၀ ပြား ရှိသည်။ ဆယ်ပြားသည် တစ်မူး ရှိသည်။ ကျပ်ကို မူးသို့ ပြောင်းပါက ၁ ကျပ်လျှင် ၁၀ မူး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ဈေးတွက်ချက်သည့်အခါတွင် ၁၀ မူးဖြင့် နှုန်းသင့်ကာ တွက်ချက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို "ဆယ်လီတွက်သည်၊ ဆယ်လီကျေသည်၊ ဆယ်လီစိတ်သည်၊ ဆယ်လီကျသည်" ဟူ၍ ပြောဆိုသုံးစွဲခဲ့ကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
b1mw62911ni4quesqpt9apr6dgmoftp
1035841
1035840
2026-06-04T06:31:29Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035841
wikitext
text/x-wiki
'''ဆယ်လီကျသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"အသေးစိတ်စနစ်ကျသည်၊ ဂဏန်းအတွက်အချက် ကျွမ်းကျင်သည်၊ စေ့စပ်သေချာသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။ ထို့အပြင် "ကပ်စေးနှဲသည်" ဟု ပြောရာတွင်လည်း သုံးသည်။<ref name="mmdic">မြန်မာအဘိဓာန်</ref><ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရှေးခေတ်ငွေကြေးတွင် တစ်ကျပ်သည် ၁၀၀ ပြား ရှိသည်။ ဆယ်ပြားသည် တစ်မူး ရှိသည်။ ကျပ်ကို မူးသို့ ပြောင်းပါက ၁ ကျပ်လျှင် ၁၀ မူး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ဈေးတွက်ချက်သည့်အခါတွင် ၁၀ မူးဖြင့် နှုန်းသင့်ကာ တွက်ချက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို "ဆယ်လီတွက်သည်၊ ဆယ်လီကျေသည်၊ ဆယ်လီစိတ်သည်၊ ဆယ်လီကျသည်" ဟူ၍ ပြောဆိုသုံးစွဲခဲ့ကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
o544dls5vq4x0t1v8vunk8h9crcwnhv
ဆန်းစသစ်သည်
0
287221
1035842
2026-06-04T06:34:46Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဆန်းစသစ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "သေချာကျနစွာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035842
wikitext
text/x-wiki
'''ဆန်းစသစ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သေချာကျနစွာ စိစစ်သည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ကဗျာလင်္ကာများ ရေးသည့်အခါတွင် အစချီနှင့် လိုရင်းအမည်များကို အလင်္ကာနည်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဆန်းကျမ်း" တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းများများနှင့်အညီ စိစစ်ရသည့် အစဉ်အလာရှိခဲ့သည်။ ဤအလေ့ကို အစွဲပြု၍ တစ်စုံတခုကို စနစ်တကျ သေချာစွာ စိစစ်သည့်အခါ "ဆန်းစသစ်သည်" ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
abh5cuokgfrco8ouripnwix6g08s8ky
1035843
1035842
2026-06-04T06:35:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035843
wikitext
text/x-wiki
'''ဆန်းစသစ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သေချာကျနစွာ စိစစ်သည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ကဗျာလင်္ကာများ ရေးသည့်အခါတွင် အစချီနှင့် လိုရင်းအမည်များကို အလင်္ကာနည်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဆန်းကျမ်း" တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းများများနှင့်အညီ စိစစ်ရသည့် အစဉ်အလာရှိခဲ့သည်။ ဤအလေ့ကို အစွဲပြု၍ တစ်စုံတခုကို စနစ်တကျ သေချာစွာ စိစစ်သည့်အခါ "ဆန်းစသစ်သည်" ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
ow45r512j91uw0zz8bayurzx9wc8c8v
ကာရန်သင့်သည်
0
287222
1035844
2026-06-04T06:37:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကာရန်သင့်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။ ==အသုံပြုပုံ== "ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်သည်၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုမရှိ" ဟု ပြောဆ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035844
wikitext
text/x-wiki
'''ကာရန်သင့်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
==အသုံပြုပုံ==
"ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်သည်၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုမရှိ" ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
gunl9d65vzrn46hoflsqzfaidei7vdm
1035845
1035844
2026-06-04T06:37:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035845
wikitext
text/x-wiki
'''ကာရန်သင့်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
==အသုံပြုပုံ==
"ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်သည်၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုမရှိ" ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
te21oio53lxk4nub1abnioyo2nsr273
1035846
1035845
2026-06-04T06:41:36Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ရှင်းလင်းချက် */
1035846
wikitext
text/x-wiki
'''ကာရန်သင့်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
==အသုံပြုပုံ==
"ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်သည်၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုမရှိ" ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။
==ရှင်းလင်းချက်==
ကဗျာလင်္ကာများတွင် အသတ်အစပ် အသံအားဖြင့် တူညီသည်ကို ကာရန်ကိုက်သည်၊ ကာရန်သင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ဗွေဝနာ၊ ဟေမဝါ၊ စေတနာ" ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုသဘောကို တင်စကားကို လူတို့တွင်လည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လိုက်လျောပြေပြစ်ခြင်း၊ သဘောတူညီခြင်းနှင့် လိုက်ဖက်မှုရှိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည့်အခါ "ကာရန်သင့်" သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အပြင် "ကာရန်လိုက်သည်" ဟု သုံးနှုန်းသည်လည်း ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
7oe8ky2opmkrgxgc7dgk89mdppphcwi
1035847
1035846
2026-06-04T06:42:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1035847
wikitext
text/x-wiki
'''ကာရန်သင့်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံပြုပုံ==
"ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်သည်၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုမရှိ" ဟု ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ကဗျာလင်္ကာများတွင် အသတ်အစပ် အသံအားဖြင့် တူညီသည်ကို ကာရန်ကိုက်သည်၊ ကာရန်သင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ဗွေဝနာ၊ ဟေမဝါ၊ စေတနာ" ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုသဘောကို တင်စကားကို လူတို့တွင်လည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လိုက်လျောပြေပြစ်ခြင်း၊ သဘောတူညီခြင်းနှင့် လိုက်ဖက်မှုရှိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည့်အခါ "ကာရန်သင့်" သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အပြင် "ကာရန်လိုက်သည်" ဟု သုံးနှုန်းသည်လည်း ရှိသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
8ovoqoxy0v4a9jg2ydwocbwamsy0dsy
ခါးစိပတ်တင်သည်
0
287223
1035849
2026-06-04T06:47:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ခါးစိပတ်တင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "သူတစ်ပါးအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035849
wikitext
text/x-wiki
'''ခါးစိပတ်တင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သူတစ်ပါးအပေါ်တွင် ပေးဆပ်ရန်၊ ကျေးဇူးတင်ရန်၊ တောင်းပန်ရန်၊ ဖြေရှင်းရန် တာဝန်များကျန်ရှိနေသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
သူတစ်ပါး၏ အိပ်ရာကို ပြစ်မှားမိပါက ပေးလျော်ရသည့် လျော်ကြေးငွေကို ခစိပတ်မြီ (ခါးဆီးပတ်မြီ) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို တင်စား၍ ခစိပတ်တင်သည်ဟု သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
flz1abnoip5rz0v9yuyvnvbedqerswx
1035850
1035849
2026-06-04T06:47:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035850
wikitext
text/x-wiki
'''ခါးစိပတ်တင်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သူတစ်ပါးအပေါ်တွင် ပေးဆပ်ရန်၊ ကျေးဇူးတင်ရန်၊ တောင်းပန်ရန်၊ ဖြေရှင်းရန် တာဝန်များကျန်ရှိနေသည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
သူတစ်ပါး၏ အိပ်ရာကို ပြစ်မှားမိပါက ပေးလျော်ရသည့် လျော်ကြေးငွေကို ခစိပတ်မြီ (ခါးဆီးပတ်မြီ) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို တင်စား၍ ခစိပတ်တင်သည်ဟု သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
tng3o6dfi3d2elf7gmgiv1jz4l3fqo8
ခုံကျိုးသည်
0
287224
1035851
2026-06-04T06:52:10Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ခုံကျိုးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "စေ့စပ်ညှိနှိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035851
wikitext
text/x-wiki
'''ခုံကျိုးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုပျက်စီးသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပါက နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပြေလည်မှုရစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးသော ပုဂ္ဂိုလ်အုပ်စုကို "ခုံအဖွဲ့"ဟု ခေါ်သည်။ စေ့စပ်မှုသည် မအောင်မြင်ဘဲ လက်လျှော့လိုက်ရသည့်အခါမျိုးတွင် "ခုံကျိုးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
mno1hk4ic7eeoncet39taoxoeewei7u
1035852
1035851
2026-06-04T06:52:20Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035852
wikitext
text/x-wiki
'''ခုံကျိုးသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုပျက်စီးသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပါက နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပြေလည်မှုရစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးသော ပုဂ္ဂိုလ်အုပ်စုကို "ခုံအဖွဲ့"ဟု ခေါ်သည်။ စေ့စပ်မှုသည် မအောင်မြင်ဘဲ လက်လျှော့လိုက်ရသည့်အခါမျိုးတွင် "ခုံကျိုးသည်" ဟု ဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
m87m2xtz9xw4u1n7eu92xlx2jx3dwmb
ချောသည်
0
287225
1035853
2026-06-04T06:56:31Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ချောသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "သေသည်" ဟူသည့် အဓိပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035853
wikitext
text/x-wiki
'''ချောသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သေသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
မွန်ဘာသာစကား "ချိုတ်" ဖြစ်ပြီး အသံထွက်မှာ "ချော" ဟုပင် အသံထွက်သည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ "သေသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ အချို့သောသူများသည် ဘန်းစကားအဖြစ်ဖြင့် "ကိစ္စချောသည်" ဟု သုံးနှုန်းကြသည်လည်း ရှိသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
0fwh3jprockwni1rff2cb9rpw9ggtye
1035854
1035853
2026-06-04T06:56:46Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035854
wikitext
text/x-wiki
'''ချောသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"သေသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
မွန်ဘာသာစကား "ချိုတ်" ဖြစ်ပြီး အသံထွက်မှာ "ချော" ဟုပင် အသံထွက်သည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ "သေသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ အချို့သောသူများသည် ဘန်းစကားအဖြစ်ဖြင့် "ကိစ္စချောသည်" ဟု သုံးနှုန်းကြသည်လည်း ရှိသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
02qexmdwqsu9y87ps3md8ejyntrfvit
ချော်တောငေါ့သည်
0
287226
1035855
2026-06-04T06:59:27Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ချော်တောငေါ့သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "လွဲချော်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035855
wikitext
text/x-wiki
'''ချော်တောငေါ့သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"လွဲချော်သည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
လွဲချော်ရုံမျှမက လွဲချော်သည့်ဘက်သို့ ပိုလွန်ငေါထွက်နေသည်ဟု တင်စားကာ ပြောဆိုရာမှ "ချော်တောငေါ့သည်" ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
3gd3yld2nsbxb46iuhp1lp9ynxguyq4
1035856
1035855
2026-06-04T06:59:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035856
wikitext
text/x-wiki
'''ချော်တောငေါ့သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"လွဲချော်သည်" ဟု ပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
လွဲချော်ရုံမျှမက လွဲချော်သည့်ဘက်သို့ ပိုလွန်ငေါထွက်နေသည်ဟု တင်စားကာ ပြောဆိုရာမှ "ချော်တောငေါ့သည်" ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
ph26cfwltpbfe24bhvp06omjnzk5c4a
The Backrooms (အဝါရောင် ဝင်္ကပါခန်း)
0
287227
1035857
2026-06-04T07:48:19Z
Simonpeter29
143576
Created page for The Backrooms
1035857
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| image = HobbyTown USA Oshkosh interior under construction 2002 (The Backrooms).jpg
| caption = 4chan ဝဘ်ဆိုက်ပေါ်မှ "The Backrooms" မူရင်းပုံ
| genre = * အင်နာလော့ဂ်
* အင်တာနက် မြို့ပြဒဏ္ဍာရီ
* ပြိုင်ဘက်စကြာဝဠာ
* ကြားခံနေရာလွတ်
| creator = Backrooms, internet users
| based_on = 4chan creepypasta
}}
'''The Backrooms''' ဆိုသည်မှာ [[အင်တာနက်]] ပေါ်မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အဆုံးအစ မရှိသည့် စိတ်ကူးယဉ်ကြောက်စရာ ကောင်းသော အဝါရောင်၀င်္ကပါ အခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို ပုံ သည် ၂၀၁၉ ခုနစ်တွင် [https://4chan.org/ 4chan] ဟုခေါ်သော imageboard [[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်|ဝက်ဘ်ဆိုက်]]တစ်ခုမှ စတင်လူသိများလာခဲ့သည်။ 4chan အသုံးပြုသူတစ်ဦးသည် အဆိုပါ အဝါရောင် နံရံကပ်စက္ကူများ၊ ဟောင်းနွမ်းသော [[ကော်ဇော|ကော်ဇောခင်း]]များ၊ [[အဝါရောင်]] မီးချောင်းအလင်းရောင်များဖြင့် ပြည့်နက်နေသော လူသူမရှိသည့် အခန်းပုံတစ်ပုံကို တင်ခဲ့ရာမှ '''The Backrooms''' ဆိုသည့် အယူအဆ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထို အရာသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လက်ရှိကမ္ဘာမြေမှ မမျှော်လင့်ဘဲ မတော်တဆ နံရံတစ်ခုထဲကို မှားယွင်းစွာ ဝင်ရောက်သွားနိုင်သလို၊ ကြမ်းပြင်တစ်နေရာကနေ ရုတ်တရက် ပြုတ်ကျသွား ပြီး အရှိတရားထဲမှ ပျောက်ကွယ်သွား ကာ ရောက်ရှိသွားနိုင်သောထူးဆန်းသည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ် စိတ်ကူးယဉ် ဖော်ပြကြသည်။ ထိုနေရာသည် သာမန်အခန်းများလို မြင်ရသော်လည်း အဆုံးမရှိသလို ကျယ်ပြန့်လှပြီး အခန်းတစ်ခန်းမှ နောက်တစ်ခန်းသို့ ဆက်တိုက်ဖြတ်သန်းသွားနေရသည့်အဆုံးမရှိသော ဝင်္ကပါ ပုံစံ ဖြစ်သည်။ အခန်းများသည် တစ်ပုံစံတည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်နေသလို ခံစားရစေပြီးထွက်ပေါက်ကိုလည်း အလွယ်တကူမတွေ့နိုင်သောကြောင့် စိတ် ကိုမသက်မသာ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ထိုနေရာတွင် အန္တရာယ်ရှိသော သတ္တဝါများရှိနိုင်သည်ဟု ဇာတ်လမ်းများအဖြစ်လည်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ '''The Backrooms''' ကို လူအများ စိတ်ဝင်စားရသည့် အကြောင်းအရင်းမှာ '''liminal space''' ဟုခေါ်သော ခံစားမှုမျိုးကို ပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ '''Liminal space''' ဆိုသည်မှာ သာမန်အားဖြင့် လူအများ ခဏတပြုတ် ဖြတ်သန်း သွားလာလေ့ရှိသည့် နေရာ၊ ပတ်ဝန်းကျင် မျိုးကို ဆိုသည်။ ကျောင်းများ၊ ရုံးများ၊ ကုန်တိုက်များ သည် အများပြည်သူများအတွက် ဘေးကင်း လုံခြုံသည့် ဟု ထင်ရပြီး သို့ပေမဲ့ ဘေးကင်းသည့်ဟုထင်ရသော အဆောက်အအုံအတွင်းပိုင်းကြီးက "ကိုယ့်ကို ပြန်ပြီး ထောင်ချောက်ဆင် ပိတ်လှောင်ထားသလို" ခံစားရစေတာကပင် '''Backrooms''' ၏ ဆွဲဆောင်မှု ဖြစ်သည်။ '''The Backrooms''' သည် ရိုးရိုး သရဲဇာတ်လမ်းများလို ကြောက်စရာကောင်းတာထက် ပိုပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိတ်လန့်မှုကို အဓိကထားသည့် အင်တာနက် ပေါ်တွင်ပေါ်ပေါက်လာ စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ '''The Backrooms''' ကို အခန်းအဆင့်များ၊ ထူးဆန်းသော သတ္တဝါများ၊ ထွက်ပေါက်ရှာဖွေမှုများ၊ အဆုံးမရှိသောလမ်းကြောင်းများ စသဖြင့် ထပ်မံချဲ့ထွင်ပြီး ဇာတ်လမ်းများ၊ ဗီဒီယိုများ၊ ဂိမ်းများအဖြစ် ဖန်တီးလာကြသည်။
== မူလ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာပုံပြင် ==
၂၀၁၁ နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကြားတွင် ဝါဖျော့ဖျော့နံရံများ၊ ဖလူအိုရီဆင် '''(fluorescent)''' မီးချောင်းများနှင့် ကော်ဇောခင်းထားသော အခန်းကျယ်ကြီးတစ်ခု၏ ဓာတ်ပုံသည် အင်တာနက် မက်ဆေ့ခ်ျဘုတ် အမျိုးမျိုးတွင် ပျံ့နှံ့နေခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမည်မဖော်လိုသူ အသုံးပြုသူတစ်ဦးက '''4chan''' ၏ သဘာဝလွန်ဖြစ်ရပ်များဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ တွင် '''"စိတ်မသက်မသာရစေမည့် ပုံတွေကို တင်ပေးကြပါ'''" ဟုဆိုကာအဆိုပါဓာတ်ပုံနှင့်အတူ ဆွေးနွေးပွဲ '''(Thread)''' တစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။ အခြားအသုံးပြုသူတစ်ဦးက ထို '''Post''' ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရာတွင် အဆိုပါပုံရိပ်ကို '''"The Backrooms"''' ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသော ဖော်ပြချက်ကို အောက်ပါ အတိုင်း ရေးသားခဲ့သည်။
"မင်းသာ သတိမထားလို့ တစ်နေရာရာမှာ လက်ရှိအရှိတရားထဲကနေ ကျွံထွက်သွားခဲ့ရင် '''Backrooms''' ထဲကို ရောက်သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီနေရာမှာ စိုစွတ်ပုပ်သိုးနေတဲ့ ကော်ဇောဟောင်းနံ့တွေ ပျင်းရိငြီးငွေ့စရာ ဝါကျင့်ကျင့် အရောင်တွေနဲ့ ဖလူအိုရီဆင် မီးချောင်းတွေရဲ့အဆက်မပြတ် တဝီဝီမြည်သံတွေပဲ ရှိတယ်။ ပြီးတော့ မင်းပိတ်မိနေဖို့အတွက် ကျပန်းဖွဲ့စည်းထားတဲ့ စတုရန်းမိုင် သန်းခြောက်ရာလောက် ကျယ်တဲ့ အခန်းလွတ်တွေပဲ ရှိတာ။ အကယ်၍ မင်းအနီးအနားမှာ တစ်ခုခု လျှောက်သွားနေတဲ့ အသံကို ကြားရရင်တော့ ဘုရားသခင်သာ မင်းကို ကယ်ပါစေတော့။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒီအရာကလည်း မင်းရှိနေမှန်း အသေအချာ ကြားသွားခဲ့ပြီမို့လို့ပဲ။
- အမည်မဖော်လိုသူ၊ 4chan (မေ ၁၂၊ ၂၀၁၉)
== ကျယ်ပြန့်လာမှု နှင့် ပရိတ်သတ်ထုများ ==
[[ဖိုင်:Backrooms Levels (1-2).png|thumb|298x298px|Backrooms ၏ နောက်ဆက်တွဲ များတွင် 'Levels' (အဆင့်များ) နေရာအသစ်များ ထည့်လာကြသည်။ အဆိုပါပုံတွင် ကားပါကင်ပုံစံ Level 1 နဲ့ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းပုံစံ Level 2 တို့ ဖြစ်ကြသည်။]]
မူလဇာတ်လမ်း ထွက်ပေါ်လာပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် အင်တာနက် အသုံးပြုသူများသည် '''r/creepypasta''' နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် '''r/backrooms''' ကဲ့သို့သော '''Reddit''' ကဏ္ဍများတွင် '''Backrooms''' နှင့်ပတ်သက်သည့်အကြောင်းအရာများကို စတင်မျှဝေခဲ့ကြသည်။ r/Backrooms တွင် ဖန်တီးသူများသည် ထပ်တိုးအလွှာများ သို့မဟုတ် "အဆင့်များ" '''(levels)''' နှင့် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သည့် "သက်ရှိများ" '''(entities)''' ကို ဖန်တီးကာ မူလဇာတ်လမ်းကို ပိုမိုချဲ့ထွင်လာကြသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် '''r/backrooms''' ၌ အဖွဲ့ဝင်ပေါင်း '''၁၅၇,၀၀၀''' ကျော် ရှိလာခဲ့သည်။ ပရိသတ်ထုများသည် '''YouTube၊ Twitter''' နှင့် '''TikTok''' ကဲ့သို့သော '''Internet platforms''' များတွင် ဗီဒီယိုများတင်ခြင်းဖြင့် အခြားလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန့်နှံ့လာခဲ့သည်။ '''Severance''' (၂၀၂၂) ရုပ်သံစီးရီးကို ဖန်တီးသူ '''Dan Erickson''' က လည်း သူ၏ စီးရီးကို လုပ်ဆောင်နေစဉ်အတွင်း '''Lumon''' ရုံးခန်းဒီဇိုင်းအတွက် '''Backrooms''' ပုံစံကို အခြေခံထားသည်ဟုဆိုသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် '''TikTok''' ပေါ်၌ '''Google''' '''Earth''' ကို ချဲ့ကြည့်ရာမှ '''Backrooms''' ၏ အဝင်ဝကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့်ဗီဒီယိုလှုပ်ရှားမှု '''(trend)''' တစ်ခု လည်းပေါ်ပေါက်ခဲ့သေးသည်။ ထို့အပြင်၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ရက်ပ်ပါ '''Juice Wrld''' သည် သူ၏ '''The Party Never Ends''' အယ်လ်ဘမ်အတွက် '''Backrooms''' ကို အခြေခံထားသော တေးဂီတဗီဒီယို '''(Music Video)''' တစ်ခုကို ထည့်သွင်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။
== ဓာတ်ပုံ၏ မူလအစ ==
[[ဖိုင်:Dsc00159.jpg Bức ảnh thứ 2 trong 2 bức ảnh nguồn gốc của The Backrooms.jpg|thumb|298x298px|ပရိဘောဂဆိုင်ဟောင်း ပြုပြင်မွမ်းမံနေစဉ်အတွင်း ရိုက်ကူးထားသောပုံ]]
၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ မူလ '''Backrooms''' ဓာတ်ပုံ၏ နောက်ခံသမိုင်းကို လူသိနည်းခဲ့သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလတွင် '''Backrooms''' ဆိုင်ရာ '''Discord''' အဖွဲ့တစ်ခုက '''Wayback Machine''' ကို အသုံးပြု၍ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လမှ သိမ်းဆည်းထားသော ဝက်ဘ်စာမျက်နှာဟောင်းတစ်ခု မှ ဓာတ်ပုံ၏ မူလအစကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုဓာတ်ပုံကို ဝစ္စကွန်ဆင် '''(Wisconsin)''' ပြည်နယ်ရှိ "နံရံအတုများနှင့် အခန်းကန့်များစွာရှိသော ပရိဘောဂဆိုင်ဟောင်း" တစ်ခုကို ပြုပြင်မွမ်းမံစဉ်အတွင်း ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများကို '''Sony Cyber-shot''' ကင်မရာဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အတွင်းပိုင်းမြင်ကွင်းများကို '''Oshkosh''' ဆိုင်ခွဲ၏ ပြုပြင်မွမ်းမံမှု မှတ်တမ်း ဓာတ်ပုံ အဖြစ် '''(Renovation Weblog)''' ပေါ်တွင် တင်ခဲ့သည်။ ထိုဓာတ်ပုံများထဲမှ '''"Dsc00161.jpg"''' ဟု အမည်ပေးထားသော ဝါကျင်ကျင်နောက်ခံနှင့် ဖလူအိုရီဆင်မီးများပါသော ကော်ဇောခင်းအခန်းကျယ်ကြီး၏ ဓာတ်ပုံသည် '''Backrooms''' ဟုသောအယူအဆကို ဖြစ်လာစေခြင်းဖြစ်သည်။
== ရုပ်ရှင်နှင့် အနုပညာဖန်တီးမှုများ ==
[[ဖိုင်:Async Logo.png|thumb|295x295px|Async Logo]]
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် '''"The Backrooms (Found Footage)"''' အမည်ရှိ သည်းထိတ်ရင်ဖို ရုပ်ရှင်တိုတစ်ကားသည် '''YouTube''' ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဖန်တီးသူမှာအသက် ၁၆ နှစ်သာရှိသေးသော[[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်|မြောက်ကယ်လီဖိုးနီးယား]] မှ '''Kane Parsons''' (အွန်လိုင်းအမည် '''Kane Pixels''') ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဇာတ်လမ်းမှာ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသူတစ်ဦးသည် '''Backrooms''' ထဲသို့မတော်တဆ ရောက်ရှိသွားကာအမည်မသိ သတ္တဝါတစ်ကောင် ၏လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရသည့်အကြောင်းကို '''VHS''' တိပ်ခွေမှတ်တမ်းပုံစံဖြင့် တင်ဆက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
'''Backrooms''' ပုံစံကို ဖန်တီးရန် '''Blender''' နှင့် '''Adobe After Effects''' ဆော့ဖ်ဝဲလ်များကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ပြီးမြောက်ရန် တစ်လခန့်အချိန်ယူခဲ့ရသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုဗီဒီယိုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိကြည့်ရှုသူ ၇၈ သန်းကျော် ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါရုပ်ရှင်တို သည် ပရိသတ်များ၏ ချီးကျူးမှုများကို ရရှိခဲ့ပြီး ဝေဖန်ရေးသမားများထံမှလည်း အကြိုက်တွေ့စေခဲ့သည်။ '''Parsons''' သည် ဗီဒီယိုများကို ဇာတ်လမ်းတိုစီးရီးအဖြစ်ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် '''Backrooms''' ထဲသို့ ဝင်ပေါက်တစ်ခုဖွင့်ကာ သုတေသနပြုလုပ်ခဲ့သည့် '''Async''' အဖွဲ့အစည်းကဲ့သို့သော ဇာတ်ကွက်များကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ စီးရီးသည် စုစုပေါင်းကြည့်ရှုသူ ၁၉၇ သန်းကျော်အထိရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် '''A24''' ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးက '''Parsons''' ၏ ဗီဒီယိုများကို အခြေခံ၍ '''Backrooms''' ရုပ်ရှင်ကားကြီးတစ်ကားကို ထုတ်လုပ်မည်ဖြစ်ပြီး '''Parsons''' ကိုယ်တိုင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို '''Will Soodik''' က ရေးသားခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ကားကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့၌ ရုံတင်ပြခဲ့သည်။
0musoqop0a23pvpfqnt921zb3qzkl3r
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr aung myo thet
3
287228
1035859
2026-06-04T08:09:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035859
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mr aung myo thet ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၉၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
n4f4bdwqinvou1nm8j7auxtlf91awmr
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thet Oo Naing
3
287229
1035860
2026-06-04T08:10:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035860
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thet Oo Naing ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၀၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
a4leu9gcnzgf3dv0lz1we9z6d1hj013
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32489-68
3
287230
1035861
2026-06-04T08:10:11Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035861
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32489-68 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၀၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
fdz72sjgst6k3utxhwm23gm8lzomsm5
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Win Thiri Htwe
3
287231
1035862
2026-06-04T08:10:21Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035862
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Win Thiri Htwe ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၀၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
niz1cdus782qoweedjse79gtk0beght
မွန်ဂိုလွိုက်
0
287232
1035863
2026-06-04T08:13:00Z
Chenzeyan29
141880
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344771264|Mongoloid]]"
1035863
wikitext
text/x-wiki
{{Other uses}}'''မွန်ဂိုလွိုက်''' ( {{IPAc-en|ˈ|m|ɒ|ŋ|g|ə|ˌ|l|ɔɪ|d}} ) သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]] ၊ [[အမေရိက|အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အိုရှန်းနီးယား|သမုဒ္ဒရာ]] ဒေသအချို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသား အမျိုးမျိုး၏ ခေတ်ဟောင်း လူမျိုးစုသတ်မှတ်ချက် တစ်ခုဖြစ်သည် ။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် ယခုအခါ ငြင်းဆိုထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးသီအိုရီမှ ဆင်းသက်လာသည်။ <ref>{{Cite book |last=Templeton, A. |year=2016 |title=How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society |publisher=Princeton University Press |editor-last=Losos, J. |location=Princeton; Oxford |pages=346–361 |chapter=Evolution and Notions of Human Race |doi=10.2307/j.ctv7h0s6j.26 |editor-last2=Lenski, R.}}</ref> အတိတ်ကာလတွင် " [[မွန်ဂို|မွန်ဂိုးလီးယား]] လူမျိုး"၊ "အဝါရောင်"၊ "အာရှတိုက်သား" နှင့် " အရှေ့တိုင်းသား " ကဲ့သို့သော အခြားအသုံးအနှုန်းများကို အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက်၊ ကော့ကေးဆွိုက် နှင့် နီဂရွိုက် လူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ၁၇၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဂေါ့တင်ဂန် သမိုင်းကျောင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များက မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အနောက်တိုင်းပညာရှင်များက [[ကိုလိုနီစနစ်|ကိုလိုနီခေတ်]] အတွင်း [[လူမျိုးစွဲဝါဒ|လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု]] ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်၍ ထပ်မံတီထွင်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite book |last=Demel |first=Walter |date=1 January 2013 |title=Race and Racism in Modern East Asia |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004237414/B9789004237414_004.xml |publisher=Brill |isbn=978-90-04-23741-4 |pages=59–85 |chapter=How the “Mongoloid Race” Came into Being: Late Eighteenth-Century Constructions of East Asians in Europe |via=brill.com}}</ref> ခေတ်သစ် [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ|မျိုးရိုးဗီဇ]]လေ့လာမှုဆိုင်ရာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ ကွဲပြားသော လူသားမျိုးနွယ်များဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ခေတ်မမီတော့ပါ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင်များအသင်းက "လူ့ဇီဝဗေဒ၏ သဘာဝရှုထောင့်များအဖြစ် 'လူမျိုး' ဟူသောယုံကြည်ချက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်များမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မညီမျှမှု (လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု) ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် အတိတ်ကာလနှစ်ခုလုံးတွင် လူသားများ၏အတွေ့အကြုံတွင် အဆိုးရွားဆုံးသောအချက်များထဲတွင် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref name="AAPARace" />
''မွန်ဂိုလွိုက်'' ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် [[ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း|Down syndrome]] ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် အလွန်စော်ကားမှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ <ref name="Smay and Armelagos">{{Cite web |last=Smay |first=Diana |last2=Armelagos |first2=George |title=Galileo Wept: A Critical Assessment of the Use of Race in Forensic Anthropology |url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |archive-date=2018-08-18 |access-date=2012-10-10 |publisher=Emory University}}</ref> <ref name="Lieberman">{{Cite journal |last=Lieberman |first=Leonard |year=1997 |title=Out of Our Skulls: Caucasoid, Mongoloid, Negroid? |journal=Anthropology News |volume=38 |issue=9 |page=56 |doi=10.1111/an.1997.38.9.56}}</ref> <ref name="Templeton">{{Cite web |last=Templeton |first=Alan R. |title=Human Races: A Genetic and Evolutionary Perspective |url=http://www.realfuture.org/GIST/Readings/Templeton(1998).pdf |website=Washington University |publisher=Realfuture.org}}</ref> <ref name="Keevak">Keevak, Michael. "Becoming Yellow: A Short History of Racial Thinking". Princeton: Princeton University Press, 2011. {{ISBN|978-0-691-14031-5}}.</ref> ထိခိုက်ခံရသူများကို မကြာခဏ "မွန်ဂိုလွိုက်များ" သို့မဟုတ် " မွန်ဂိုလီးယား idiocy " သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား imbecility" ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
aw8lwyy4o4lbs99ouoiyqiis9z2a0kt
1035864
1035863
2026-06-04T08:16:40Z
Chenzeyan29
141880
1035864
wikitext
text/x-wiki
'''မွန်ဂိုလွိုက်''' ( {{IPAc-en|ˈ|m|ɒ|ŋ|g|ə|ˌ|l|ɔɪ|d}} ) သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]]၊ [[အမေရိက|အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အိုရှန်းနီးယား|သမုဒ္ဒရာ]] ဒေသအချို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသား အမျိုးမျိုး၏ ခေတ်ဟောင်း လူမျိုးစုသတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် ယခုအခါ ငြင်းဆိုထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးသီအိုရီမှ ဆင်းသက်လာသည်။<ref>{{Cite book |last=Templeton, A. |year=2016 |title=How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society |publisher=Princeton University Press |editor-last=Losos, J. |location=Princeton; Oxford |pages=346–361 |chapter=Evolution and Notions of Human Race |doi=10.2307/j.ctv7h0s6j.26 |editor-last2=Lenski, R.}}</ref> အတိတ်ကာလတွင် "[[မွန်ဂို|မွန်ဂိုးလီးယား]] လူမျိုး"၊ "အသားအဝါရောင်"၊ "အာရှတိုက်သား" နှင့် "အရှေ့တိုင်းသား" ကဲ့သို့သော အခြားအသုံးအနှုန်းများကို အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက်၊ ကော့ကေးဆွိုက် နှင့် နီဂရွိုက် လူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ၁၇၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဂေါ့တင်ဂန် သမိုင်းကျောင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များက မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အနောက်တိုင်းပညာရှင်များက [[ကိုလိုနီစနစ်|ကိုလိုနီခေတ်]] အတွင်း [[လူမျိုးစွဲဝါဒ|လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု]] ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်၍ ထပ်မံတီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Demel |first=Walter |date=1 January 2013 |title=Race and Racism in Modern East Asia |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004237414/B9789004237414_004.xml |publisher=Brill |isbn=978-90-04-23741-4 |pages=59–85 |chapter=How the “Mongoloid Race” Came into Being: Late Eighteenth-Century Constructions of East Asians in Europe |via=brill.com}}</ref>ခေတ်သစ် [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ|မျိုးရိုးဗီဇ]]လေ့လာမှုဆိုင်ရာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ ကွဲပြားသော လူသားမျိုးနွယ်များဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ခေတ်မမီတော့ပါ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင်များအသင်းက "လူ့ဇီဝဗေဒ၏ သဘာဝရှုထောင့်များအဖြစ် 'လူမျိုး' ဟူသောယုံကြည်ချက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်များမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မညီမျှမှု (လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု) ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် အတိတ်ကာလနှစ်ခုလုံးတွင် လူသားများ၏အတွေ့အကြုံတွင် အဆိုးရွားဆုံးသောအချက်များထဲတွင် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="AAPARace" />
မွန်ဂိုလွိုက် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် [[ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း|Down syndrome]] ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် စော်ကာ မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Smay and Armelagos">{{Cite web |last=Smay |first=Diana |last2=Armelagos |first2=George |title=Galileo Wept: A Critical Assessment of the Use of Race in Forensic Anthropology |url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |archive-date=2018-08-18 |access-date=2012-10-10 |publisher=Emory University}}</ref><ref name="Lieberman">{{Cite journal |last=Lieberman |first=Leonard |year=1997 |title=Out of Our Skulls: Caucasoid, Mongoloid, Negroid? |journal=Anthropology News |volume=38 |issue=9 |page=56 |doi=10.1111/an.1997.38.9.56}}</ref><ref name="Templeton">{{Cite web |last=Templeton |first=Alan R. |title=Human Races: A Genetic and Evolutionary Perspective |url=http://www.realfuture.org/GIST/Readings/Templeton(1998).pdf |website=Washington University |publisher=Realfuture.org}}</ref><ref name="Keevak">Keevak, Michael. "Becoming Yellow: A Short History of Racial Thinking". Princeton: Princeton University Press, 2011. {{ISBN|978-0-691-14031-5}}.</ref> ထိခိုက်ခံရသူများကို မကြာခဏ "မွန်ဂိုလွိုက်များ" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား idiocy" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား imbecility" ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
0lxxm6ibl9wxm1sg9rhuv9aicmsw1gk
1035865
1035864
2026-06-04T08:22:48Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035865
wikitext
text/x-wiki
'''မွန်ဂိုလွိုက်''' ( {{IPAc-en|ˈ|m|ɒ|ŋ|g|ə|ˌ|l|ɔɪ|d}} ) သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]]၊ [[အမေရိက|အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အိုရှန်းနီးယား|သမုဒ္ဒရာ]] ဒေသအချို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသား အမျိုးမျိုး၏ ခေတ်ဟောင်း လူမျိုးစုသတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် ယခုအခါ ငြင်းဆိုထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးသီအိုရီမှ ဆင်းသက်လာသည်။<ref>{{Cite book |last=Templeton, A. |year=2016 |title=How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society |publisher=Princeton University Press |editor-last=Losos, J. |location=Princeton; Oxford |pages=346–361 |chapter=Evolution and Notions of Human Race |doi=10.2307/j.ctv7h0s6j.26 |editor-last2=Lenski, R.}}</ref> အတိတ်ကာလတွင် "[[မွန်ဂို|မွန်ဂိုးလီးယား]] လူမျိုး"၊ "အသားအဝါရောင်"၊ "အာရှတိုက်သား" နှင့် "အရှေ့တိုင်းသား" ကဲ့သို့သော အခြားအသုံးအနှုန်းများကို အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက်၊ ကော့ကေးဆွိုက် နှင့် နီဂရွိုက် လူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ၁၇၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဂေါ့တင်ဂန် သမိုင်းကျောင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များက မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အနောက်တိုင်းပညာရှင်များက [[ကိုလိုနီစနစ်|ကိုလိုနီခေတ်]] အတွင်း [[လူမျိုးစွဲဝါဒ|လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု]] ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်၍ ထပ်မံတီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Demel |first=Walter |date=1 January 2013 |title=Race and Racism in Modern East Asia |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004237414/B9789004237414_004.xml |publisher=Brill |isbn=978-90-04-23741-4 |pages=59–85 |chapter=How the “Mongoloid Race” Came into Being: Late Eighteenth-Century Constructions of East Asians in Europe |via=brill.com}}</ref>ခေတ်သစ် [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ|မျိုးရိုးဗီဇ]]လေ့လာမှုဆိုင်ရာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ ကွဲပြားသော လူသားမျိုးနွယ်များဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ခေတ်မမီတော့ပါ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင်များအသင်းက "လူ့ဇီဝဗေဒ၏ သဘာဝရှုထောင့်များအဖြစ် 'လူမျိုး' ဟူသောယုံကြည်ချက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်များမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မညီမျှမှု (လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု) ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် အတိတ်ကာလနှစ်ခုလုံးတွင် လူသားများ၏အတွေ့အကြုံတွင် အဆိုးရွားဆုံးသောအချက်များထဲတွင် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="AAPARace" />
မွန်ဂိုလွိုက် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် [[ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း|Down syndrome]] ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် စော်ကာ မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Smay and Armelagos">{{Cite web |last=Smay |first=Diana |last2=Armelagos |first2=George |title=Galileo Wept: A Critical Assessment of the Use of Race in Forensic Anthropology |url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |archive-date=2018-08-18 |access-date=2012-10-10 |publisher=Emory University}}</ref><ref name="Lieberman">{{Cite journal |last=Lieberman |first=Leonard |year=1997 |title=Out of Our Skulls: Caucasoid, Mongoloid, Negroid? |journal=Anthropology News |volume=38 |issue=9 |page=56 |doi=10.1111/an.1997.38.9.56}}</ref><ref name="Templeton">{{Cite web |last=Templeton |first=Alan R. |title=Human Races: A Genetic and Evolutionary Perspective |url=http://www.realfuture.org/GIST/Readings/Templeton(1998).pdf |website=Washington University |publisher=Realfuture.org}}</ref><ref name="Keevak">Keevak, Michael. "Becoming Yellow: A Short History of Racial Thinking". Princeton: Princeton University Press, 2011. {{ISBN|978-0-691-14031-5}}.</ref> ထိခိုက်ခံရသူများကို မကြာခဏ "မွန်ဂိုလွိုက်များ" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား idiocy" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား imbecility" ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
== အယူအဆဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း ==
=== စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
လူမျိုးတစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းရန် "မွန်ဂိုလီးယား" (Mongolian) ဟူသော ဝေါဟာရကို ခရစ်နှစ် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ထိုခေတ်ကာလက ခေတ်မီဆန်းသစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ် (Göttingen University) မှ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ခရစ်စတိုဖာ မိန်းနားစ် (Christoph Meiners) က ပထမဆုံး စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မိန်းနားစ်သည် လူသားမျိုးနွယ်ကို "တာတာ-ကော့ကေးဆွိုက်" (Tartar-Caucasians) နှင့် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူ၍ လူမျိုးစုနှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ ကော့ကေးဆွိုက်များသည် လှပသူများဖြစ်ကြပြီး မွန်ဂိုလီးယားများသည် "ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းသူများ၊ ဆိုးသွမ်းသူများနှင့် သီလဂုဏ်သိက္ခာ ကင်းမဲ့သူများ" ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။
သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လည်းဖြစ်၊ ပိုမိုဩဇာညောင်းသူလည်းဖြစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ်မှ ဂျိုဟန် ဖရီးဒရစ် ဘလူးမန်းဘက် (Johann Friedrich Blumenbach) သည် ခရစ်နှစ် ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေခဲ့သော သူ၏ ''De generis humani varietate nativa'' ("လူသားမျိုးနွယ်တို့၏ သဘာဝကွဲပြားခြားနားမှုများအကြောင်း") စာအုပ်တွင် လူသားတို့ကို လူမျိုးစု ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားရန် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူသော ဝေါဟာရကို ငှားရမ်းအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ ဤလူမျိုးစု ၅ ခု အယူအဆသည် နောက်ပိုင်းတွင် "သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ" (Scientific Racism) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ အခြေခံအယူအဆများမှာမူ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်သဘော ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် လူသားအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော "မျိုးစိတ်" (Species) အဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် အသားပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ လူမျိုးတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းမှုသည် အလွန်တရာ ဖြည်းညှင်းလွန်းလှသဖြင့် သူကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ပြခဲ့သည့် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များသည်ပင် "အလွန်အမင်း စိတ်ကူးယဉ်ဆန်လွန်းသည်" ဟု ထောက်ပြခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ အယူအဆအရ "မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုး" တွင် အုပ်စုခွဲခြားမှုအရ ကော့ကေးဆွိုက်နှင့် အီသီယိုးပီးယားကြား အကူးအပြောင်းကာလ လူမျိုးစုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် မလေးလူမျိုးများမှလွဲ၍ အုပ်မြစ် (Ob River)၊ ကက်စပီယန်ပင်လယ် (Caspian Sea) နှင့် ဂင်္ဂါမြစ် (Ganges River) တို့၏ အရှေ့ဘက် အာရှတိုက်တွင် နေထိုင်ကြသူများ ပါဝင်သည်။ အာရှတိုက်ပြင်ပတွင် နေထိုင်သူများအနက် မြောက်အမေရိကရှိ "အက်စကီမို" (Eskimos) များနှင့် ဥရောပတိုက်ရှိ ဖင်လန်လူမျိုးများ (၎င်းအထဲတွင် ဆာမီ သို့မဟုတ် လာ့ပ်စ်လူမျိုးများ ပါဝင်သည်) ကိုလည်း မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးစုထဲသို့ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
=== သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ အခြေအနေ ===
၁၉ ရာစုအတွင်း အနောက်တိုင်းပညာရှင်များအကြား လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "လူသားအားလုံး ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများ (Monogenists) နှင့် "လူမျိုးစုတစ်ခုစီတွင် သီးခြားဇာစ်မြစ်စီ ရှိကြသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ (Polygenists) အကြား အချေအတင်ဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။ ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများသည် ၎င်းတို့၏အယူအဆကို [[အာဒံနှင့်ဧဝ]] (Adam and Eve) တို့၏ ကျမ်းစာလာဇာတ်လမ်းကို စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် လောကီသုတေသနပြုချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ချေပခဲ့ကြသည်။ ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒသည် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များကိုသာ ပိုမိုဇောင်းပေးသောကြောင့် လူဖြူအသာစီးရဝါဒီများ၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူကျွန်ပိုင်ရှင်များအကြား ရေပန်းစားခဲ့သည်။
ဒါဝင်ဝါဒ (Darwinism) ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံသူနှင့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီ ဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှ ဇီဝဗေဒပညာရှင် သောမတ်စ် ဟက်စလေ (Thomas Huxley) က ခရစ်နှစ် ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ၏ ရှုမြင်ပုံကို ယခုကဲ့သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ "အချို့သောသူများက လူသားမျိုးနွယ်တို့သည် လက်ရှိတွေ့ရှိရသည့် နေရာများတွင်ပဲ သီးခြားစီ ဖန်ဆင်းခံခဲ့ရသည်ဟု တွေးထင်နေကြသည်။ ဥပမာ- မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးများသည် အိုရန်အူတန် (Orangutangs) မျောက်ဝံများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်"။
၁၉ ရာစုအတွင်း အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ သို့မဟုတ် မလေးလူမျိုးများကို တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလီးယား" သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလွိုက်" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အုပ်စုကြီးထဲတွင် ထည့်သွင်းသင့်၊ မသင့်အပေါ် မတူကွဲပြားသော သဘောထားအမြင်များ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ဒီ. အမ်. ဝါရင် (D. M. Warren) သည် "မလေး" သို့မဟုတ် "အမေရိကန်" လူမျိုးစုများ မပါဝင်သည့် ကျဉ်းမြောင်းသော သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ဟက်စလေ (၁၈၇၀) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ဝင်ချဲလ် (Alexander Winchell) (၁၈၈၁) တို့ကမူ မလေးနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသား နှစ်ခုစလုံးကို ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အိုင်စီဒေါ ဂျီအိုဖရိုင်း စိန့်-ဟီလဲယား (Isidore Geoffroy Saint-Hilaire) က ဩစတြေးလျလူမျိုးကို မွန်ဂိုလွိုက်၏ ဒုတိယတန်းစား လူမျိုးစုခွဲ (Subrace) အဖြစ် ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ (Adolf Hitler) အပေါ် ဩဇာသက်ရောက်စေခဲ့သည့် ပြင်သစ်မှူးမတ် အာသာ ဒီ ဂိုဘီနိုး (Arthur de Gobineau) သည် သူ၏ ''Essai sur l'inégalité des races humaines'' ("လူ့လူမျိုးစုများ မညီမျှမှုဆိုင်ရာ ကျမ်းစာ"၊ ၁၈၅၃–၅၅ တွင် ထုတ်ဝေ) စာအုပ်၌ လူမျိုးစုကြီး ၃ စုကို "လူဖြူ"၊ "လူမည်း" နှင့် "လူဝါ" ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ "လူဝါရောင်" အယူအဆသည် အခြားစာရေးဆရာများ၏ "မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုး" နှင့် ထပ်တူဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် "အော်လ်တေးအစ် (Altaic)၊ မွန်ဂို၊ ဖင်လန်နှင့် တာတာ မျိုးနွယ်စုခွဲများ" ပါဝင်သည်။ သူသည် "လူဖြူမျိုးနွယ်" ကို အသာလွန်ဆုံးဟု ရှုမြင်ခဲ့သော်လည်း "လူဝါရောင်မျိုးနွယ်" သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဉာဏ်ပညာပိုင်းအရ အလယ်အလတ်သာရှိသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော ရုပ်ဝါဒစိတ်ဓာတ် (Materialism) ရှိကြသဖြင့် အချို့သော ရလဒ်ကောင်းများကို အောင်မြင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ကြသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
Meyers Konversations-Lexikon (၁၈၈၅–၉၀) စွယ်စုံကျမ်းအရ မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုးစုတွင် မြောက်ပိုင်းမွန်ဂို၊ တရုတ်နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနားလူမျိုးများ၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ၊ တိဗက်နှင့် ဗမာလူမျိုးများ၊ မလေး၊ ပိုလီနီးရှန်း၊ မオリ (Maori)၊ မိုက်ခရိုနီးရှန်း၊ အက်စကီမိုနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟားဘတ် ဟုပ် ရစ်စလေ (Herbert Hope Risley) ၏ တောင်အာရှလူမျိုးစု ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ဝေခဲ့သော မြေပုံတစ်ခုတွင် ဘင်္ဂလား (Bengal) နှင့် ဩဒိဿ (Odisha) ဒေသအချို့မှ နေထိုင်သူများကို မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် ဒြာဗီးဒီးယန်း (Dravidian) သွေးနှောထားသည့် "မွန်ဂိုလို-ဒြာဗီးဒီးယန်း" (Mongolo-Dravidians) များအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ ခရစ်နှစ် ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပွန်နမ်ဘာလမ် အာရူနာချလမ် (Ponnambalam Arunachalam) က သီရိလင်္ကာရှိ ဆင်ဟာလီလူမျိုး (Sinhalese) များသည် အင်ဒို-အာရိယန်၊ ဒြာဗီးဒီးယန်းနှင့် ဗတ်ဒါ (Vedda) ဇာစ်မြစ်များအပြင် "မွန်ဂိုလီးယား" နှင့် "မလေး" လူမျိုးစုများ သွေးနှောရာမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဟောင်းဝပ် အက်စ်. စတောက်ဒ် (Howard S. Stoudt) ၏ ''The Physical Anthropology of Ceylon'' (၁၉၆၁) နှင့် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) ၏ ''The Living Races of Man'' (၁၉၆၆) တို့တွင်လည်း ဆင်ဟာလီလူမျိုးများကို မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ် အချို့ပါဝင်သည်ဟု အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြသည်။
နာဇီဂျာမနီခေတ်တွင် လူမျိုးစုလေ့လာရေး (Rassenkunde) ၏ ဩဇာကြီးမားသော ထောက်ခံအားပေးသူ ဂျာမန်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင် အီဂွန် ဖရိုင်ဟာ ဗွန် အိုက်စတက်ဒ် (Egon Freiherr von Eickstedt) က နီပေါ၊ ဘူတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်း၊ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသအချို့၊ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့မှ လူများကို အင်ဒစ် (Indid) နှင့် တောင်ဘက်မွန်ဂိုလစ် (South Mongolid) တို့ သွေးနှောထားသည့် "အရှေ့ဘရာချစ်" (East Brachid) အဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိုက်စတက်ဒ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ ယူနန်၊ တိဗက်တောင်ပိုင်း၊ ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအချို့မှ လူများကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်လူမျိုး (Palaung people) ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ "ပလောင်ဂစ်" (Palaungid) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့ပြင် ဗမာ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ရှမ်း၊ သီရိလင်္ကာသားများ၊ တိုင်လူမျိုးများ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းသားများ၊ မန်ဒါ (Munda) နှင့် ဂျွမ်း (Juang) လူမျိုးစုများသည် "ပလောင်ဂစ်" ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ (Phenotype) နှင့် "သွေးနှော" နေကြသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၀ ရာစုအစောပိုင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေအနေကို မှတ်ချက်ပေးရာတွင် လီယိုနတ် လီဘာမန်း (Leonard Lieberman) က ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးကို ကော့ကေးဆွိုက်၊ မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် နီဂရွိုက်ဟူ၍ ကွဲပြားခြားနားသော လူမျိုးကြီး ၃ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟူသော အယူအဆသည် ယုံကြည်လောက်စရာ ဖြစ်နေရခြင်းမှာ အမေရိကန်သို့ လာရောက်ကြသော ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ အများစုသည် တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဥရောပအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကအနောက်ပိုင်း ဟူသော ဒေသ ၃ ခုမှ လာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအချက်က လူမျိုးကြီး ၃ ခု ရှိသည်ဟူသော အမြင်ကို "မှန်ကန်၊ သဘာဝကျပြီး ရှောင်လွှဲမရနိုင်သော အချက်" အဖြစ် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ယူနက်စကို (UNESCO) သည် ၎င်းတို့၏ "လူမျိုးစုဆိုင်ရာ မေးခွန်း" (The Race Question) ဟူသော ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများထဲတွင် "လူသားများနှင့် လူမျိုးစုများအကြား မညီမျှမှုဝါဒ" ပါဝင်သည်ဟု အပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ လူပြိန်းအသုံးအနှုန်းဖြင့် "လူမျိုး" (Race) ဟူသော စကားလုံးကို သုံးစွဲသည့်အခါ "ဆိုးရွားသောအမှားများ အလေ့အထလို ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်" ကြောင့် ၎င်းအစား "လူမျိုးစုအုပ်စုများ" (Ethnic groups) ဟူသော စကားလုံးဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။
==== ခရိုဘာ၏ လူမျိုးစုခွဲများ အယူအဆ ====
ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ် (ဘာကလေ) မှ မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ အဲလ်ဖရက် အယ်လ် ခရိုဘာ (Alfred L. Kroeber - ၁၉၄၈) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များအပေါ် အခြေခံ၍ လူသားမျိုးနွယ်ကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြေခံအားဖြင့် "မဟာခွဲခြားမှု ၃ ခု" ရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အဆိုပါ သုံးပိုင်းခွဲခြားမှုစနစ်တွင် မွန်ဂိုလွိုက်၊ နီဂရွိုက်နှင့် ကော့ကေးရှန်းတို့သည် လူသားမျိုးနွယ်၏ "အဓိက ဇာစ်မြစ်လူမျိုးစုကြီး ၃ ခု" ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ ခွဲခြားမှုများတွင် "အရှေ့အာရှ၏ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်"၊ "အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၏ မလေးရှားအနွယ်" နှင့် "အမေရိကန်အင်ဒီယန်း ဌာနေတိုင်းရင်းသား" တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာသည် မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ အုပ်စုခွဲများကို "အာရှမွန်ဂိုလွိုက်"၊ "သမုဒ္ဒရာပိုင်းမွန်ဂိုလွိုက်" နှင့် "အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်" ဟူ၍လည်း အလဲအလှဲ သုံးနှုန်းခဲ့သည်။
ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အုပ်စုကြီး ၃ ခုအကြား ခြားနားချက်များသည် ကြီးမားလှသည်မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာ၏ အဆိုအရ မလေးရှားအနွယ်နှင့် အမေရိကန်အင်ဒီယန်းတို့သည် ယေဘုယျဆန်သော အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး၊ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်မှာမူ အစွန်းဆုံး သို့မဟုတ် အထင်ရှားဆုံးသော ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ မူလမွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်သည် လက်ရှိ မလေးရှားအနွယ်၊ လက်ရှိ အမေရိကန်အင်ဒီယန်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့နှစ်ခုကြား အလယ်အလတ်အမျိုးအစားနှင့် ပိုမိုတူညီရမည်ဟု ခရိုဘာက ယူဆခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းရုပ်သွင်ကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားသည့် ဤယေဘုယျဆန်သော လူမျိုးများမှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများကဲ့သို့သော လူမျိုးများ တဖြည်းဖြည်းချင်း ကွဲထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် "မျက်လုံးစောင်းခြင်း" (Epicanthic fold) နှင့် "ထူးခြားသော ယေဘုယျ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှု" တို့ကို ပိုင်ဆိုင်လာကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။
ခရိုဘာက မနုဿဗေဒ တိုင်းတာရေးပညာရှင် အများစု၏ အဆိုအရ အက်စကီမို (Eskimo) သည် အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်များအနက် အထူးခြားဆုံးသော မျိုးကွဲငယ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အထူးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် လျော့နည်းသော အမျိုးအစားကို "ပရိုတို-မလေးရှား" (Proto-Malaysian) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် ပိုမိုထင်ရှားသော အမျိုးအစားကို "ဒီယူတရို-မလေးရှား" (Deutero-Malaysian) ဟု ရံဖန်ရံခါ ခွဲခြားနိုင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်း (Polynesians) များသည် မလေးရှားအနွယ်များမှတစ်ဆင့် မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် အဓိက ဆက်နွှယ်မှု ရှိပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့တွင် ပါဝင်သော မွန်ဂိုလွိုက်အသွင်သည် အထူးပြုမွန်ဂိုလွိုက်မျိုး မဟုတ်သော်လည်း၊ ပိုလီနီးရှန်းတို့၌ ပါဝင်သော ကော့ကေးရှန်းအနွယ်ထက်မူ ပိုမိုများပြားပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့အကြောင်း ပြောရာတွင် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်ရန် လက်ရှိ ပါပူအာ-မီလာနီးရှန်း နီဂရွိုက်များ နေထိုင်ရာ ကျွန်းစုများကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ရသဖြင့် ဒေသအလိုက် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော နီဂရွိုက်သွေး အနည်းငယ် ရောနှောစုပ်ယူမှုများ ရှိနိုင်ကြောင်း ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။
=== ကွန်း၏ "လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်" အယူအဆ ===
အမေရိကန် မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) သည် အငြင်းပွားစရာဖြစ်ခဲ့သော သူ၏ ''Origin of Races'' (လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်) စာအုပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကွန်းသည် ''[[Homo sapiens]]'' (လူသားမျိုးစိတ်) ကို အုပ်စု ၅ ခု ခွဲခြားခဲ့သည် - ကော့ကေးဆွိုက် (Caucasoid)၊ မွန်ဂိုလွိုက် (Mongoloid) နှင့် ဩစတြေလွိုက် (Australoid) လူမျိုးများအပြင်၊ ဆဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိကရှိ ဌာနေလူဦးရေအကြား လူမျိုးစု ၂ ခုဖြစ်သည့် တောင်ဘက်မှ "ကပွိုက်လူမျိုး" (Capoid race) နှင့် "ကွန်ဂွိုက်လူမျိုး" (Congoid race) တို့ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကွန်း၏ အဆိုပြုချက်မှာ ''[[Homo erectus]]'' (မတ်တပ်ရပ်လူသား) အဆင့်ကတည်းက လူမျိုးစု သို့မဟုတ် မျိုးစိတ်ခွဲ ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီးဖြစ်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "''Homo Erectus'' သည် မိမိတို့ပိုင်နက်နယ်မြေအသီးသီးတွင် နေထိုင်ရင်း ကြမ်းတမ်းသောအခြေအနေမှ ပိုမိုဉာဏ်ပညာရှိသော (Sapient) အခြေအနေသို့ ကူးပြောင်းသည့် အရေးကြီးသော အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် ''Homo Sapiens'' အဖြစ်သို့ တစ်ကြိမ်တည်းမဟုတ်ဘဲ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် သီးခြားစီ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ကွန်းသည် လူသားများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန်အတွက် ထွန်းသစ်စ "မျိုးရိုးဗီဇပညာ" အပေါ် မမှီခဲဘဲ ရုပ်သွင်ပြင်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များကို အားကိုးသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒ၏ ရိုးရာနည်းလမ်းများကိုသာ လိုက်နာခဲ့သောကြောင့်၊ ''Origin of Races'' အပေါ် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "မကြာမီ အစားထိုးခံရတော့မည့် ခေတ်မမီတော့သော သိပ္ပံနည်းနာတစ်ခု၏ နောက်ဆုံးထွက်သက်" အဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
=== ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာဖြင့် ချေပခြင်း ===
ယူဆထားသော လူမျိုးစုအုပ်စုများအကြား ပြတ်သားသော ခွဲခြားမှုများ မရှိဟူသောအချက်ကို ဘလူးမန်းဘက်က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ချားလ်စ် ဒါဝင် (Charles Darwin) ကလည်း သတိပြုမိခဲ့သည်။
ခေတ်သစ် မျိုးရိုးဗီဇပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကြောင့် အချက်အလက်သစ်များ ရရှိလာသောအခါ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ သဘောတရားအရ "လူမျိုး" ဟူသော အယူအဆသည် ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပေ။ ထိုအယူအဆ၏ ပြဿနာများမှာ - ၎င်းသည် "သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးမဝင်သလို လိုလည်းမလိုချင်တော့ခြင်း"၊ သိပ္ပံပညာရှင်များကိုယ်တိုင်က သတ်မှတ်ထားသော လူမျိုးစုတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် သဘောတူညီမှုမရနိုင်ခြင်းနှင့် အချို့သော အယူအဆထောက်ခံသူများက "လူမျိုး" ပေါင်း ၃၀၀ သို့မဟုတ် ထိုထက်မက ရှိသည်ဟု အဆိုပြုနေကြသဖြင့် လူမျိုးအရေအတွက်အပေါ်၌ပင် သဘောတူညီမှု မရှိကြခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရရှိလာသော အချက်အလက်များသည် သစ်ပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့ ဖြာထွက်သည့် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် (Treelike evolution) အယူအဆနှင့်လည်းကောင်း၊ "ဇီဝဗေဒအရ သီးခြားကွဲပြားနေသော၊ အထီးကျန်ဖြစ်နေသော သို့မဟုတ် တည်ငြိမ်နေသော" လူဦးရေအယူအဆများနှင့်လည်းကောင်း ကိုက်ညီမှု မရှိတော့ပေ။
=== လက်ရှိ သိပ္ပံနည်းကျ အများသဘောတူညီချက် ===
{{See also|လူမျိုးစုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇပညာ}}
ဇီဝဗေဒတွင် မျိုးစိတ်ခွဲများ (Subspecies) သို့မဟုတ် လူမျိုးစုများ (Races) ကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုသည့် စံနှုန်းအမျိုးမျိုးကို ဆွေးနွေးပြီးနောက်၊ အလန် အာရ်. တန်ပယ်လ်တန် (Alan R. Templeton) က ခရစ်နှစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ယခုကဲ့သို့ ကောက်ချက်ချခဲ့သည် - "လူသားတွေကြားထဲမှာ လူမျိုး (Race) ဆိုတာ တကယ်ရှိသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းရဲ့ အဖြေကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ ရှိပါတယ်... အဖြေကတော့ 'မရှိပါ' ဆိုတာပါပဲ။"<ref name="Templeton2016">Templeton, A. (2016). Evolution and Notions of Human Race. In Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346–361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}. That this view reflects the consensus among American anthropologists is stated in: {{cite journal|last2=Yu|first2=Joon-Ho|last3=Ifekwunigwe|first3=Jayne O.|last4=Harrell|first4=Tanya M.|last5=Bamshad|first5=Michael J.|last6=Royal|first6=Charmaine D.|date=February 2017|title=Anthropologists' views on race, ancestry, and genetics|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=162|issue=2|pages=318–327|doi=10.1002/ajpa.23120|pmid=27874171|last1=Wagner|first1=Jennifer K.|pmc=5299519}} See also: {{cite web|author=American Association of Physical Anthropologists|author-link=American Association of Physical Anthropologists|title=AAPA Statement on Race and Racism |website=American Association of Physical Anthropologists|access-date=19 June 2020 |date=27 March 2019 |url=https://physanth.org/about/position-statements/aapa-statement-race-and-racism-2019/}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
5wrrol46sb89ehi0wvjizd5f77e0ufx
1035866
1035865
2026-06-04T08:26:12Z
Chenzeyan29
141880
/* အယူအဆဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း */
1035866
wikitext
text/x-wiki
'''မွန်ဂိုလွိုက်''' ( {{IPAc-en|ˈ|m|ɒ|ŋ|g|ə|ˌ|l|ɔɪ|d}} ) သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]]၊ [[အမေရိက|အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အိုရှန်းနီးယား|သမုဒ္ဒရာ]] ဒေသအချို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသား အမျိုးမျိုး၏ ခေတ်ဟောင်း လူမျိုးစုသတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် ယခုအခါ ငြင်းဆိုထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးသီအိုရီမှ ဆင်းသက်လာသည်။<ref>{{Cite book |last=Templeton, A. |year=2016 |title=How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society |publisher=Princeton University Press |editor-last=Losos, J. |location=Princeton; Oxford |pages=346–361 |chapter=Evolution and Notions of Human Race |doi=10.2307/j.ctv7h0s6j.26 |editor-last2=Lenski, R.}}</ref> အတိတ်ကာလတွင် "[[မွန်ဂို|မွန်ဂိုးလီးယား]] လူမျိုး"၊ "အသားအဝါရောင်"၊ "အာရှတိုက်သား" နှင့် "အရှေ့တိုင်းသား" ကဲ့သို့သော အခြားအသုံးအနှုန်းများကို အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက်၊ ကော့ကေးဆွိုက် နှင့် နီဂရွိုက် လူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ၁၇၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဂေါ့တင်ဂန် သမိုင်းကျောင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များက မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အနောက်တိုင်းပညာရှင်များက [[ကိုလိုနီစနစ်|ကိုလိုနီခေတ်]] အတွင်း [[လူမျိုးစွဲဝါဒ|လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု]] ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်၍ ထပ်မံတီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Demel |first=Walter |date=1 January 2013 |title=Race and Racism in Modern East Asia |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004237414/B9789004237414_004.xml |publisher=Brill |isbn=978-90-04-23741-4 |pages=59–85 |chapter=How the “Mongoloid Race” Came into Being: Late Eighteenth-Century Constructions of East Asians in Europe |via=brill.com}}</ref>ခေတ်သစ် [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ|မျိုးရိုးဗီဇ]]လေ့လာမှုဆိုင်ရာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ ကွဲပြားသော လူသားမျိုးနွယ်များဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ခေတ်မမီတော့ပါ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင်များအသင်းက "လူ့ဇီဝဗေဒ၏ သဘာဝရှုထောင့်များအဖြစ် 'လူမျိုး' ဟူသောယုံကြည်ချက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်များမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မညီမျှမှု (လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု) ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် အတိတ်ကာလနှစ်ခုလုံးတွင် လူသားများ၏အတွေ့အကြုံတွင် အဆိုးရွားဆုံးသောအချက်များထဲတွင် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="AAPARace" />
မွန်ဂိုလွိုက် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် [[ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း|Down syndrome]] ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် စော်ကာ မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Smay and Armelagos">{{Cite web |last=Smay |first=Diana |last2=Armelagos |first2=George |title=Galileo Wept: A Critical Assessment of the Use of Race in Forensic Anthropology |url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |archive-date=2018-08-18 |access-date=2012-10-10 |publisher=Emory University}}</ref><ref name="Lieberman">{{Cite journal |last=Lieberman |first=Leonard |year=1997 |title=Out of Our Skulls: Caucasoid, Mongoloid, Negroid? |journal=Anthropology News |volume=38 |issue=9 |page=56 |doi=10.1111/an.1997.38.9.56}}</ref><ref name="Templeton">{{Cite web |last=Templeton |first=Alan R. |title=Human Races: A Genetic and Evolutionary Perspective |url=http://www.realfuture.org/GIST/Readings/Templeton(1998).pdf |website=Washington University |publisher=Realfuture.org}}</ref><ref name="Keevak">Keevak, Michael. "Becoming Yellow: A Short History of Racial Thinking". Princeton: Princeton University Press, 2011. {{ISBN|978-0-691-14031-5}}.</ref> ထိခိုက်ခံရသူများကို မကြာခဏ "မွန်ဂိုလွိုက်များ" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား idiocy" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား imbecility" ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
== အယူအဆဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း ==
=== စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
လူမျိုးတစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းရန် "မွန်ဂိုလီးယား" (Mongolian) ဟူသော ဝေါဟာရကို ခရစ်နှစ် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ထိုခေတ်ကာလက ခေတ်မီဆန်းသစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ် (Göttingen University) မှ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ခရစ်စတိုဖာ မိန်းနားစ် (Christoph Meiners) က ပထမဆုံး စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မိန်းနားစ်သည် လူသားမျိုးနွယ်ကို "တာတာ-ကော့ကေးဆွိုက်" (Tartar-Caucasians) နှင့် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူ၍ လူမျိုးစုနှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ ကော့ကေးဆွိုက်များသည် လှပသူများဖြစ်ကြပြီး မွန်ဂိုလီးယားများသည် "ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းသူများ၊ ဆိုးသွမ်းသူများနှင့် သီလဂုဏ်သိက္ခာ ကင်းမဲ့သူများ" ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။
သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လည်းဖြစ်၊ ပိုမိုဩဇာညောင်းသူလည်းဖြစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ်မှ ဂျိုဟန် ဖရီးဒရစ် ဘလူးမန်းဘက် (Johann Friedrich Blumenbach) သည် ခရစ်နှစ် ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေခဲ့သော သူ၏ ''De generis humani varietate nativa'' ("လူသားမျိုးနွယ်တို့၏ သဘာဝကွဲပြားခြားနားမှုများအကြောင်း") စာအုပ်တွင် လူသားတို့ကို လူမျိုးစု ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားရန် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူသော ဝေါဟာရကို ငှားရမ်းအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ ဤလူမျိုးစု ၅ ခု အယူအဆသည် နောက်ပိုင်းတွင် "သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ" (Scientific Racism) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ အခြေခံအယူအဆများမှာမူ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်သဘော ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် လူသားအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော "မျိုးစိတ်" (Species) အဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် အသားပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ လူမျိုးတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းမှုသည် အလွန်တရာ ဖြည်းညှင်းလွန်းလှသဖြင့် သူကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ပြခဲ့သည့် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များသည်ပင် "အလွန်အမင်း စိတ်ကူးယဉ်ဆန်လွန်းသည်" ဟု ထောက်ပြခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ အယူအဆအရ "မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုး" တွင် အုပ်စုခွဲခြားမှုအရ ကော့ကေးဆွိုက်နှင့် အီသီယိုးပီးယားကြား အကူးအပြောင်းကာလ လူမျိုးစုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် မလေးလူမျိုးများမှလွဲ၍ အုပ်မြစ် (Ob River)၊ ကက်စပီယန်ပင်လယ် (Caspian Sea) နှင့် ဂင်္ဂါမြစ် (Ganges River) တို့၏ အရှေ့ဘက် အာရှတိုက်တွင် နေထိုင်ကြသူများ ပါဝင်သည်။ အာရှတိုက်ပြင်ပတွင် နေထိုင်သူများအနက် မြောက်အမေရိကရှိ "အက်စကီမို" (Eskimos) များနှင့် ဥရောပတိုက်ရှိ ဖင်လန်လူမျိုးများ (၎င်းအထဲတွင် ဆာမီ သို့မဟုတ် လာ့ပ်စ်လူမျိုးများ ပါဝင်သည်) ကိုလည်း မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးစုထဲသို့ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
=== သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ အခြေအနေ ===
၁၉ ရာစုအတွင်း အနောက်တိုင်းပညာရှင်များအကြား လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "လူသားအားလုံး ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများ (Monogenists) နှင့် "လူမျိုးစုတစ်ခုစီတွင် သီးခြားဇာစ်မြစ်စီ ရှိကြသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ (Polygenists) အကြား အချေအတင်ဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။ ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများသည် ၎င်းတို့၏အယူအဆကို [[အာဒံနှင့်ဧဝ]] (Adam and Eve) တို့၏ ကျမ်းစာလာဇာတ်လမ်းကို စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် လောကီသုတေသနပြုချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ချေပခဲ့ကြသည်။ ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒသည် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များကိုသာ ပိုမိုဇောင်းပေးသောကြောင့် လူဖြူအသာစီးရဝါဒီများ၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူကျွန်ပိုင်ရှင်များအကြား ရေပန်းစားခဲ့သည်။
ဒါဝင်ဝါဒ (Darwinism) ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံသူနှင့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီ ဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှ ဇီဝဗေဒပညာရှင် သောမတ်စ် ဟက်စလေ (Thomas Huxley) က ခရစ်နှစ် ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ၏ ရှုမြင်ပုံကို ယခုကဲ့သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ "အချို့သောသူများက လူသားမျိုးနွယ်တို့သည် လက်ရှိတွေ့ရှိရသည့် နေရာများတွင်ပဲ သီးခြားစီ ဖန်ဆင်းခံခဲ့ရသည်ဟု တွေးထင်နေကြသည်။ ဥပမာ- မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးများသည် အိုရန်အူတန် (Orangutangs) မျောက်ဝံများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်"။
၁၉ ရာစုအတွင်း အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ သို့မဟုတ် မလေးလူမျိုးများကို တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလီးယား" သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလွိုက်" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အုပ်စုကြီးထဲတွင် ထည့်သွင်းသင့်၊ မသင့်အပေါ် မတူကွဲပြားသော သဘောထားအမြင်များ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ဒီ. အမ်. ဝါရင် (D. M. Warren) သည် "မလေး" သို့မဟုတ် "အမေရိကန်" လူမျိုးစုများ မပါဝင်သည့် ကျဉ်းမြောင်းသော သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ဟက်စလေ (၁၈၇၀) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ဝင်ချဲလ် (Alexander Winchell) (၁၈၈၁) တို့ကမူ မလေးနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသား နှစ်ခုစလုံးကို ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အိုင်စီဒေါ ဂျီအိုဖရိုင်း စိန့်-ဟီလဲယား (Isidore Geoffroy Saint-Hilaire) က ဩစတြေးလျလူမျိုးကို မွန်ဂိုလွိုက်၏ ဒုတိယတန်းစား လူမျိုးစုခွဲ (Subrace) အဖြစ် ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ (Adolf Hitler) အပေါ် ဩဇာသက်ရောက်စေခဲ့သည့် ပြင်သစ်မှူးမတ် အာသာ ဒီ ဂိုဘီနိုး (Arthur de Gobineau) သည် သူ၏ ''Essai sur l'inégalité des races humaines'' ("လူ့လူမျိုးစုများ မညီမျှမှုဆိုင်ရာ ကျမ်းစာ"၊ ၁၈၅၃–၅၅ တွင် ထုတ်ဝေ) စာအုပ်၌ လူမျိုးစုကြီး ၃ စုကို "လူဖြူ"၊ "လူမည်း" နှင့် "လူဝါ" ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ "လူဝါရောင်" အယူအဆသည် အခြားစာရေးဆရာများ၏ "မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုး" နှင့် ထပ်တူဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် "အော်လ်တေးအစ် (Altaic)၊ မွန်ဂို၊ ဖင်လန်နှင့် တာတာ မျိုးနွယ်စုခွဲများ" ပါဝင်သည်။ သူသည် "လူဖြူမျိုးနွယ်" ကို အသာလွန်ဆုံးဟု ရှုမြင်ခဲ့သော်လည်း "လူဝါရောင်မျိုးနွယ်" သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဉာဏ်ပညာပိုင်းအရ အလယ်အလတ်သာရှိသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော ရုပ်ဝါဒစိတ်ဓာတ် (Materialism) ရှိကြသဖြင့် အချို့သော ရလဒ်ကောင်းများကို အောင်မြင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ကြသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
Meyers Konversations-Lexikon (၁၈၈၅–၉၀) စွယ်စုံကျမ်းအရ မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုးစုတွင် မြောက်ပိုင်းမွန်ဂို၊ တရုတ်နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနားလူမျိုးများ၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ၊ တိဗက်နှင့် ဗမာလူမျိုးများ၊ မလေး၊ ပိုလီနီးရှန်း၊ မオリ (Maori)၊ မိုက်ခရိုနီးရှန်း၊ အက်စကီမိုနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟားဘတ် ဟုပ် ရစ်စလေ (Herbert Hope Risley) ၏ တောင်အာရှလူမျိုးစု ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ဝေခဲ့သော မြေပုံတစ်ခုတွင် ဘင်္ဂလား (Bengal) နှင့် ဩဒိဿ (Odisha) ဒေသအချို့မှ နေထိုင်သူများကို မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် ဒြာဗီးဒီးယန်း (Dravidian) သွေးနှောထားသည့် "မွန်ဂိုလို-ဒြာဗီးဒီးယန်း" (Mongolo-Dravidians) များအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ ခရစ်နှစ် ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပွန်နမ်ဘာလမ် အာရူနာချလမ် (Ponnambalam Arunachalam) က သီရိလင်္ကာရှိ ဆင်ဟာလီလူမျိုး (Sinhalese) များသည် အင်ဒို-အာရိယန်၊ ဒြာဗီးဒီးယန်းနှင့် ဗတ်ဒါ (Vedda) ဇာစ်မြစ်များအပြင် "မွန်ဂိုလီးယား" နှင့် "မလေး" လူမျိုးစုများ သွေးနှောရာမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဟောင်းဝပ် အက်စ်. စတောက်ဒ် (Howard S. Stoudt) ၏ ''The Physical Anthropology of Ceylon'' (၁၉၆၁) နှင့် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) ၏ ''The Living Races of Man'' (၁၉၆၆) တို့တွင်လည်း ဆင်ဟာလီလူမျိုးများကို မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ် အချို့ပါဝင်သည်ဟု အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြသည်။
နာဇီဂျာမနီခေတ်တွင် လူမျိုးစုလေ့လာရေး (Rassenkunde) ၏ ဩဇာကြီးမားသော ထောက်ခံအားပေးသူ ဂျာမန်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင် အီဂွန် ဖရိုင်ဟာ ဗွန် အိုက်စတက်ဒ် (Egon Freiherr von Eickstedt) က နီပေါ၊ ဘူတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်း၊ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသအချို့၊ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့မှ လူများကို အင်ဒစ် (Indid) နှင့် တောင်ဘက်မွန်ဂိုလစ် (South Mongolid) တို့ သွေးနှောထားသည့် "အရှေ့ဘရာချစ်" (East Brachid) အဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိုက်စတက်ဒ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ ယူနန်၊ တိဗက်တောင်ပိုင်း၊ ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအချို့မှ လူများကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်လူမျိုး (Palaung people) ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ "ပလောင်ဂစ်" (Palaungid) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့ပြင် ဗမာ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ရှမ်း၊ သီရိလင်္ကာသားများ၊ တိုင်လူမျိုးများ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းသားများ၊ မန်ဒါ (Munda) နှင့် ဂျွမ်း (Juang) လူမျိုးစုများသည် "ပလောင်ဂစ်" ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ (Phenotype) နှင့် "သွေးနှော" နေကြသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၀ ရာစုအစောပိုင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေအနေကို မှတ်ချက်ပေးရာတွင် လီယိုနတ် လီဘာမန်း (Leonard Lieberman) က ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးကို ကော့ကေးဆွိုက်၊ မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် နီဂရွိုက်ဟူ၍ ကွဲပြားခြားနားသော လူမျိုးကြီး ၃ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟူသော အယူအဆသည် ယုံကြည်လောက်စရာ ဖြစ်နေရခြင်းမှာ အမေရိကန်သို့ လာရောက်ကြသော ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ အများစုသည် တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဥရောပအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကအနောက်ပိုင်း ဟူသော ဒေသ ၃ ခုမှ လာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအချက်က လူမျိုးကြီး ၃ ခု ရှိသည်ဟူသော အမြင်ကို "မှန်ကန်၊ သဘာဝကျပြီး ရှောင်လွှဲမရနိုင်သော အချက်" အဖြစ် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ယူနက်စကို (UNESCO) သည် ၎င်းတို့၏ "လူမျိုးစုဆိုင်ရာ မေးခွန်း" (The Race Question) ဟူသော ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများထဲတွင် "လူသားများနှင့် လူမျိုးစုများအကြား မညီမျှမှုဝါဒ" ပါဝင်သည်ဟု အပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ လူပြိန်းအသုံးအနှုန်းဖြင့် "လူမျိုး" (Race) ဟူသော စကားလုံးကို သုံးစွဲသည့်အခါ "ဆိုးရွားသောအမှားများ အလေ့အထလို ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်" ကြောင့် ၎င်းအစား "လူမျိုးစုအုပ်စုများ" (Ethnic groups) ဟူသော စကားလုံးဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။
==== ခရိုဘာ၏ လူမျိုးစုခွဲများ အယူအဆ ====
ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ် (ဘာကလေ) မှ မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ အဲလ်ဖရက် အယ်လ် ခရိုဘာ (Alfred L. Kroeber - ၁၉၄၈) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များအပေါ် အခြေခံ၍ လူသားမျိုးနွယ်ကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြေခံအားဖြင့် "မဟာခွဲခြားမှု ၃ ခု" ရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အဆိုပါ သုံးပိုင်းခွဲခြားမှုစနစ်တွင် မွန်ဂိုလွိုက်၊ နီဂရွိုက်နှင့် ကော့ကေးရှန်းတို့သည် လူသားမျိုးနွယ်၏ "အဓိက ဇာစ်မြစ်လူမျိုးစုကြီး ၃ ခု" ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ ခွဲခြားမှုများတွင် "အရှေ့အာရှ၏ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်"၊ "အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၏ မလေးရှားအနွယ်" နှင့် "အမေရိကန်အင်ဒီယန်း ဌာနေတိုင်းရင်းသား" တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာသည် မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ အုပ်စုခွဲများကို "အာရှမွန်ဂိုလွိုက်"၊ "သမုဒ္ဒရာပိုင်းမွန်ဂိုလွိုက်" နှင့် "အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်" ဟူ၍လည်း အလဲအလှဲ သုံးနှုန်းခဲ့သည်။
ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အုပ်စုကြီး ၃ ခုအကြား ခြားနားချက်များသည် ကြီးမားလှသည်မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာ၏ အဆိုအရ မလေးရှားအနွယ်နှင့် အမေရိကန်အင်ဒီယန်းတို့သည် ယေဘုယျဆန်သော အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး၊ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်မှာမူ အစွန်းဆုံး သို့မဟုတ် အထင်ရှားဆုံးသော ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ မူလမွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်သည် လက်ရှိ မလေးရှားအနွယ်၊ လက်ရှိ အမေရိကန်အင်ဒီယန်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့နှစ်ခုကြား အလယ်အလတ်အမျိုးအစားနှင့် ပိုမိုတူညီရမည်ဟု ခရိုဘာက ယူဆခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းရုပ်သွင်ကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားသည့် ဤယေဘုယျဆန်သော လူမျိုးများမှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများကဲ့သို့သော လူမျိုးများ တဖြည်းဖြည်းချင်း ကွဲထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် "မျက်လုံးစောင်းခြင်း" (Epicanthic fold) နှင့် "ထူးခြားသော ယေဘုယျ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှု" တို့ကို ပိုင်ဆိုင်လာကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။
ခရိုဘာက မနုဿဗေဒ တိုင်းတာရေးပညာရှင် အများစု၏ အဆိုအရ အက်စကီမို (Eskimo) သည် အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်များအနက် အထူးခြားဆုံးသော မျိုးကွဲငယ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အထူးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် လျော့နည်းသော အမျိုးအစားကို "ပရိုတို-မလေးရှား" (Proto-Malaysian) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် ပိုမိုထင်ရှားသော အမျိုးအစားကို "ဒီယူတရို-မလေးရှား" (Deutero-Malaysian) ဟု ရံဖန်ရံခါ ခွဲခြားနိုင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်း (Polynesians) များသည် မလေးရှားအနွယ်များမှတစ်ဆင့် မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် အဓိက ဆက်နွှယ်မှု ရှိပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့တွင် ပါဝင်သော မွန်ဂိုလွိုက်အသွင်သည် အထူးပြုမွန်ဂိုလွိုက်မျိုး မဟုတ်သော်လည်း၊ ပိုလီနီးရှန်းတို့၌ ပါဝင်သော ကော့ကေးရှန်းအနွယ်ထက်မူ ပိုမိုများပြားပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့အကြောင်း ပြောရာတွင် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်ရန် လက်ရှိ ပါပူအာ-မီလာနီးရှန်း နီဂရွိုက်များ နေထိုင်ရာ ကျွန်းစုများကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ရသဖြင့် ဒေသအလိုက် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော နီဂရွိုက်သွေး အနည်းငယ် ရောနှောစုပ်ယူမှုများ ရှိနိုင်ကြောင်း ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။
=== ကွန်း၏ "လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်" အယူအဆ ===
အမေရိကန် မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) သည် အငြင်းပွားစရာဖြစ်ခဲ့သော သူ၏ ''Origin of Races'' (လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်) စာအုပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကွန်းသည် ''[[Homo sapiens]]'' (လူသားမျိုးစိတ်) ကို အုပ်စု ၅ ခု ခွဲခြားခဲ့သည် - ကော့ကေးဆွိုက် (Caucasoid)၊ မွန်ဂိုလွိုက် (Mongoloid) နှင့် ဩစတြေလွိုက် (Australoid) လူမျိုးများအပြင်၊ ဆဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိကရှိ ဌာနေလူဦးရေအကြား လူမျိုးစု ၂ ခုဖြစ်သည့် တောင်ဘက်မှ "ကပွိုက်လူမျိုး" (Capoid race) နှင့် "ကွန်ဂွိုက်လူမျိုး" (Congoid race) တို့ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကွန်း၏ အဆိုပြုချက်မှာ ''[[Homo erectus]]'' (မတ်တပ်ရပ်လူသား) အဆင့်ကတည်းက လူမျိုးစု သို့မဟုတ် မျိုးစိတ်ခွဲ ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီးဖြစ်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "''Homo Erectus'' သည် မိမိတို့ပိုင်နက်နယ်မြေအသီးသီးတွင် နေထိုင်ရင်း ကြမ်းတမ်းသောအခြေအနေမှ ပိုမိုဉာဏ်ပညာရှိသော (Sapient) အခြေအနေသို့ ကူးပြောင်းသည့် အရေးကြီးသော အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် ''Homo Sapiens'' အဖြစ်သို့ တစ်ကြိမ်တည်းမဟုတ်ဘဲ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် သီးခြားစီ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ကွန်းသည် လူသားများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန်အတွက် ထွန်းသစ်စ "မျိုးရိုးဗီဇပညာ" အပေါ် မမှီခဲဘဲ ရုပ်သွင်ပြင်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များကို အားကိုးသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒ၏ ရိုးရာနည်းလမ်းများကိုသာ လိုက်နာခဲ့သောကြောင့်၊ ''Origin of Races'' အပေါ် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "မကြာမီ အစားထိုးခံရတော့မည့် ခေတ်မမီတော့သော သိပ္ပံနည်းနာတစ်ခု၏ နောက်ဆုံးထွက်သက်" အဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
=== ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာဖြင့် ချေပခြင်း ===
ယူဆထားသော လူမျိုးစုအုပ်စုများအကြား ပြတ်သားသော ခွဲခြားမှုများ မရှိဟူသောအချက်ကို ဘလူးမန်းဘက်က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ချားလ်စ် ဒါဝင် (Charles Darwin) ကလည်း သတိပြုမိခဲ့သည်။
ခေတ်သစ် မျိုးရိုးဗီဇပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကြောင့် အချက်အလက်သစ်များ ရရှိလာသောအခါ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ သဘောတရားအရ "လူမျိုး" ဟူသော အယူအဆသည် ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပေ။ ထိုအယူအဆ၏ ပြဿနာများမှာ - ၎င်းသည် "သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးမဝင်သလို လိုလည်းမလိုချင်တော့ခြင်း"၊ သိပ္ပံပညာရှင်များကိုယ်တိုင်က သတ်မှတ်ထားသော လူမျိုးစုတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် သဘောတူညီမှုမရနိုင်ခြင်းနှင့် အချို့သော အယူအဆထောက်ခံသူများက "လူမျိုး" ပေါင်း ၃၀၀ သို့မဟုတ် ထိုထက်မက ရှိသည်ဟု အဆိုပြုနေကြသဖြင့် လူမျိုးအရေအတွက်အပေါ်၌ပင် သဘောတူညီမှု မရှိကြခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရရှိလာသော အချက်အလက်များသည် သစ်ပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့ ဖြာထွက်သည့် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် (Treelike evolution) အယူအဆနှင့်လည်းကောင်း၊ "ဇီဝဗေဒအရ သီးခြားကွဲပြားနေသော၊ အထီးကျန်ဖြစ်နေသော သို့မဟုတ် တည်ငြိမ်နေသော" လူဦးရေအယူအဆများနှင့်လည်းကောင်း ကိုက်ညီမှု မရှိတော့ပေ။
=== လက်ရှိ သိပ္ပံနည်းကျ အများသဘောတူညီချက် ===
{{See also|လူမျိုးစုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇပညာ}}
ဇီဝဗေဒတွင် မျိုးစိတ်ခွဲများ (Subspecies) သို့မဟုတ် လူမျိုးစုများ (Races) ကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုသည့် စံနှုန်းအမျိုးမျိုးကို ဆွေးနွေးပြီးနောက်၊ အလန် အာရ်. တန်ပယ်လ်တန် (Alan R. Templeton) က ခရစ်နှစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ယခုကဲ့သို့ ကောက်ချက်ချခဲ့သည် - "လူသားတွေကြားထဲမှာ လူမျိုး (Race) ဆိုတာ တကယ်ရှိသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းရဲ့ အဖြေကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ ရှိပါတယ်... အဖြေကတော့ 'မရှိပါ' ဆိုတာပါပဲ။"<ref name="Templeton2016">Templeton, A. (2016). Evolution and Notions of Human Race. In Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346–361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}. That this view reflects the consensus among American anthropologists is stated in: {{cite journal|last2=Yu|first2=Joon-Ho|last3=Ifekwunigwe|first3=Jayne O.|last4=Harrell|first4=Tanya M.|last5=Bamshad|first5=Michael J.|last6=Royal|first6=Charmaine D.|date=February 2017|title=Anthropologists' views on race, ancestry, and genetics|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=162|issue=2|pages=318–327|doi=10.1002/ajpa.23120|pmid=27874171|last1=Wagner|first1=Jennifer K.|pmc=5299519}} See also: {{cite web|author=American Association of Physical Anthropologists|author-link=American Association of Physical Anthropologists|title=AAPA Statement on Race and Racism |website=American Association of Physical Anthropologists|access-date=19 June 2020 |date=27 March 2019 |url=https://physanth.org/about/position-statements/aapa-statement-race-and-racism-2019/}}</ref>
== ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များ ==
=== ယေဘုယျ ရုပ်သွင်ပြင် ===
ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းဖြစ်သည့် ''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'' ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ဝေမှု (၁၉၇၁–၇၉၊ အတွဲ ၂၅ တွဲ) တွင် အာရှဒေသရှိ "မွန်ဂိုလွိုက်" လူဦးရေ၏ ထူးခြားချက်များကို ယခုကဲ့သို့ စာရင်းပြုစုဖော်ပြထားသည်။ "နှာခေါင်းရင်း နိမ့်ပြီး ပြားသောမျက်နှာ၊ ထင်ရှားသော [[ပါးရိုး]] (Zygomatic arches) များ၊ မျက်ခွံများ ပြားကပ်နေခြင်း မျက်ရစ်မရှိခြင်း (မျက်လုံးစောင်းလေ့ရှိခြင်း)၊ ထူထဲပြီး သန်စွမ်းနက်မှောင်သော ဆံပင်၊ နက်မှောင်သော မျက်လုံး၊ ဝါညိုရောင်အသားအရေ၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်ပု၍ တုတ်ခိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာ တည်ဆောက်ပုံ ရှိခြင်း။"
=== ဦးခေါင်းခွံ တည်ဆောက်ပုံ ===
ခရစ်နှစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာရိုလိုင်း ဝီလ်ကင်ဆန် (Caroline Wilkinson) က တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ မျက်နှာပြန်လည်ပုံဖော်ခြင်း (Forensic facial reconstruction) ဆိုင်ရာ သူမ၏ စာအုပ်တွင် "မွန်ဂိုလွိုက်" ဦးခေါင်းခွံများ၏ သဘာဝကို ယခုကဲ့သို့ ဖော်ပြခဲ့သည် "မွန်ဂိုလွိုက် ဦးခေါင်းခွံသည် လုံးဝန်းသော ဦးခေါင်းပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး နှာခေါင်းပေါက် အကျယ်အဝန်းမှာ အလယ်အလတ်ရှိကာ၊ မျက်လုံးအိမ်အနားသတ်များ လုံးဝန်းခြင်း၊ ပါးရိုးကြီးမားခြင်း၊ [[စွယ်စွားအဝင့်]] (Canine fossae) အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်း၊ မေးရိုးအနည်းငယ် ရှေ့သို့ငေါထွက်ခြင်း (Moderate prognathism)၊ မျက်ခုံးရိုးမရှိခြင်း၊ ဦးခေါင်းခွံအဆက်များ ရိုးရှင်းခြင်း၊ ပါးရိုးများ ထင်ရှားပေါ်လွင်ခြင်း၊ နှာခေါင်းရင်းကျယ်၍ ပြားကာ တဲပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်နေခြင်း၊ နှာခေါင်းရိုးဆူးချွန်တိုခြင်း၊ အပေါ်ရှေ့သွားများ ဇွန်းပုံသဏ္ဌာန် (အနောက်ဘက်တွင် ခွက်နေခြင်း) ရှိခြင်း၊ နှာခေါင်းလိုင်းဖြောင့်ခြင်း၊ အာခေါင်ပုံသဏ္ဌာန် အသင့်အတင့်ကျယ်ခြင်း၊ ဦးခေါင်းအလယ်မြောင်း ကွေးညွတ်ခြင်း၊ မျက်နှာအကျယ် ကျယ်ပြန့်ခြင်းနှင့် ပိုမိုပြားသော မျက်နှာအသွင်အပြင် ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။"
=== အအေးဒဏ် ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း ===
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon)၊ စတန်လေ အမ်. ဂါန်း (Stanley M. Garn) နှင့် ဂျိုးဇက် ဘီ. ဘတ်ဆဲလ် (Joseph B. Birdsell) တို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" များ၏ မျက်နှာအနည်းငယ် ပြားရခြင်းမှာ ဝေဟင်နှင့် အာတိတ်ဒေသ၏ အလွန်အမင်းအေးစက်သော အခြေအနေများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" များ၏ မျက်လုံးအိမ်များသည် မျက်လုံးတစ်ဝိုက်တွင် အဆီတစ်ရှူးများ (Adipose tissue) ရှိနေနိုင်ရန်အတွက် ဒေါင်လိုက်ကျယ်ပြန့်လာရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မျက်ခုံးရိုး "လျော့နည်း" သွားခြင်းက အအေးဒဏ်ကို "ထိခိုက်လွယ်သော" မျက်ခုံးရိုးအတွင်းရှိ လေအိတ်များ ဖြစ်ကြသည့် [[နဖူးဆိုင်းနပ်စ်]] (Frontal sinuses) အပေါက်ငယ်များ၏ အရွယ်အစားကို သေးငယ်သွားစေသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" တို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်များသည် မျက်နှာနှင့် ကပ်လျက်ပြားနေသော နှာခေါင်းရိုးများရှိခြင်းနှင့် ရှေ့သို့ငေါထွက်နေသော ပါးရိုးကြီးများရှိခြင်းတို့ကြောင့် နှာခေါင်း၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာကို လျော့နည်းစေကာ နှာခေါင်းအပြင်ဘက်သို့ ပြူးထွက်နေမှုကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟုလည်း ယူဆခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အေ. တီ. စတစ်မန်း (A. T. Steegmann) ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အအေးဒဏ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲထားသည်ဆိုသော မွန်ဂိုလွိုက် မျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်သည် ဥရောပသားများ၏ မျက်နှာတည်ဆောက်ပုံထက် အအေးလောင်ခြင်း (Frostbite) ဒဏ်မှ ပိုမိုကာကွယ်ပေးနိုင်စွမ်း မရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
dvsnqthkfrn79b0sidadf0rhh2pql7s
1035867
1035866
2026-06-04T08:36:24Z
Chenzeyan29
141880
/* အအေးဒဏ် ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း */
1035867
wikitext
text/x-wiki
'''မွန်ဂိုလွိုက်''' ( {{IPAc-en|ˈ|m|ɒ|ŋ|g|ə|ˌ|l|ɔɪ|d}} ) သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]]၊ [[အမေရိက|အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အိုရှန်းနီးယား|သမုဒ္ဒရာ]] ဒေသအချို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသား အမျိုးမျိုး၏ ခေတ်ဟောင်း လူမျိုးစုသတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် ယခုအခါ ငြင်းဆိုထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးသီအိုရီမှ ဆင်းသက်လာသည်။<ref>{{Cite book |last=Templeton, A. |year=2016 |title=How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society |publisher=Princeton University Press |editor-last=Losos, J. |location=Princeton; Oxford |pages=346–361 |chapter=Evolution and Notions of Human Race |doi=10.2307/j.ctv7h0s6j.26 |editor-last2=Lenski, R.}}</ref> အတိတ်ကာလတွင် "[[မွန်ဂို|မွန်ဂိုးလီးယား]] လူမျိုး"၊ "အသားအဝါရောင်"၊ "အာရှတိုက်သား" နှင့် "အရှေ့တိုင်းသား" ကဲ့သို့သော အခြားအသုံးအနှုန်းများကို အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက်၊ ကော့ကေးဆွိုက် နှင့် နီဂရွိုက် လူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ၁၇၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဂေါ့တင်ဂန် သမိုင်းကျောင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များက မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အနောက်တိုင်းပညာရှင်များက [[ကိုလိုနီစနစ်|ကိုလိုနီခေတ်]] အတွင်း [[လူမျိုးစွဲဝါဒ|လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု]] ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်၍ ထပ်မံတီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Demel |first=Walter |date=1 January 2013 |title=Race and Racism in Modern East Asia |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004237414/B9789004237414_004.xml |publisher=Brill |isbn=978-90-04-23741-4 |pages=59–85 |chapter=How the “Mongoloid Race” Came into Being: Late Eighteenth-Century Constructions of East Asians in Europe |via=brill.com}}</ref>ခေတ်သစ် [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ|မျိုးရိုးဗီဇ]]လေ့လာမှုဆိုင်ရာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ ကွဲပြားသော လူသားမျိုးနွယ်များဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ခေတ်မမီတော့ပါ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင်များအသင်းက "လူ့ဇီဝဗေဒ၏ သဘာဝရှုထောင့်များအဖြစ် 'လူမျိုး' ဟူသောယုံကြည်ချက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်များမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မညီမျှမှု (လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု) ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် အတိတ်ကာလနှစ်ခုလုံးတွင် လူသားများ၏အတွေ့အကြုံတွင် အဆိုးရွားဆုံးသောအချက်များထဲတွင် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="AAPARace" />
မွန်ဂိုလွိုက် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် [[ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း|Down syndrome]] ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် စော်ကာ မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Smay and Armelagos">{{Cite web |last=Smay |first=Diana |last2=Armelagos |first2=George |title=Galileo Wept: A Critical Assessment of the Use of Race in Forensic Anthropology |url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |archive-date=2018-08-18 |access-date=2012-10-10 |publisher=Emory University}}</ref><ref name="Lieberman">{{Cite journal |last=Lieberman |first=Leonard |year=1997 |title=Out of Our Skulls: Caucasoid, Mongoloid, Negroid? |journal=Anthropology News |volume=38 |issue=9 |page=56 |doi=10.1111/an.1997.38.9.56}}</ref><ref name="Templeton">{{Cite web |last=Templeton |first=Alan R. |title=Human Races: A Genetic and Evolutionary Perspective |url=http://www.realfuture.org/GIST/Readings/Templeton(1998).pdf |website=Washington University |publisher=Realfuture.org}}</ref><ref name="Keevak">Keevak, Michael. "Becoming Yellow: A Short History of Racial Thinking". Princeton: Princeton University Press, 2011. {{ISBN|978-0-691-14031-5}}.</ref> ထိခိုက်ခံရသူများကို မကြာခဏ "မွန်ဂိုလွိုက်များ" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား idiocy" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား imbecility" ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
== အယူအဆဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း ==
=== စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
လူမျိုးတစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းရန် "မွန်ဂိုလီးယား" (Mongolian) ဟူသော ဝေါဟာရကို ခရစ်နှစ် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ထိုခေတ်ကာလက ခေတ်မီဆန်းသစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ် (Göttingen University) မှ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ခရစ်စတိုဖာ မိန်းနားစ် (Christoph Meiners) က ပထမဆုံး စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မိန်းနားစ်သည် လူသားမျိုးနွယ်ကို "တာတာ-ကော့ကေးဆွိုက်" (Tartar-Caucasians) နှင့် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူ၍ လူမျိုးစုနှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ ကော့ကေးဆွိုက်များသည် လှပသူများဖြစ်ကြပြီး မွန်ဂိုလီးယားများသည် "ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းသူများ၊ ဆိုးသွမ်းသူများနှင့် သီလဂုဏ်သိက္ခာ ကင်းမဲ့သူများ" ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။
သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လည်းဖြစ်၊ ပိုမိုဩဇာညောင်းသူလည်းဖြစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ်မှ ဂျိုဟန် ဖရီးဒရစ် ဘလူးမန်းဘက် (Johann Friedrich Blumenbach) သည် ခရစ်နှစ် ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေခဲ့သော သူ၏ ''De generis humani varietate nativa'' ("လူသားမျိုးနွယ်တို့၏ သဘာဝကွဲပြားခြားနားမှုများအကြောင်း") စာအုပ်တွင် လူသားတို့ကို လူမျိုးစု ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားရန် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူသော ဝေါဟာရကို ငှားရမ်းအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ ဤလူမျိုးစု ၅ ခု အယူအဆသည် နောက်ပိုင်းတွင် "သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ" (Scientific Racism) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ အခြေခံအယူအဆများမှာမူ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်သဘော ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် လူသားအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော "မျိုးစိတ်" (Species) အဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် အသားပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ လူမျိုးတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းမှုသည် အလွန်တရာ ဖြည်းညှင်းလွန်းလှသဖြင့် သူကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ပြခဲ့သည့် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များသည်ပင် "အလွန်အမင်း စိတ်ကူးယဉ်ဆန်လွန်းသည်" ဟု ထောက်ပြခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ အယူအဆအရ "မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုး" တွင် အုပ်စုခွဲခြားမှုအရ ကော့ကေးဆွိုက်နှင့် အီသီယိုးပီးယားကြား အကူးအပြောင်းကာလ လူမျိုးစုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် မလေးလူမျိုးများမှလွဲ၍ အုပ်မြစ် (Ob River)၊ ကက်စပီယန်ပင်လယ် (Caspian Sea) နှင့် ဂင်္ဂါမြစ် (Ganges River) တို့၏ အရှေ့ဘက် အာရှတိုက်တွင် နေထိုင်ကြသူများ ပါဝင်သည်။ အာရှတိုက်ပြင်ပတွင် နေထိုင်သူများအနက် မြောက်အမေရိကရှိ "အက်စကီမို" (Eskimos) များနှင့် ဥရောပတိုက်ရှိ ဖင်လန်လူမျိုးများ (၎င်းအထဲတွင် ဆာမီ သို့မဟုတ် လာ့ပ်စ်လူမျိုးများ ပါဝင်သည်) ကိုလည်း မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးစုထဲသို့ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
=== သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ အခြေအနေ ===
၁၉ ရာစုအတွင်း အနောက်တိုင်းပညာရှင်များအကြား လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "လူသားအားလုံး ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများ (Monogenists) နှင့် "လူမျိုးစုတစ်ခုစီတွင် သီးခြားဇာစ်မြစ်စီ ရှိကြသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ (Polygenists) အကြား အချေအတင်ဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။ ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများသည် ၎င်းတို့၏အယူအဆကို [[အာဒံနှင့်ဧဝ]] (Adam and Eve) တို့၏ ကျမ်းစာလာဇာတ်လမ်းကို စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် လောကီသုတေသနပြုချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ချေပခဲ့ကြသည်။ ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒသည် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များကိုသာ ပိုမိုဇောင်းပေးသောကြောင့် လူဖြူအသာစီးရဝါဒီများ၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူကျွန်ပိုင်ရှင်များအကြား ရေပန်းစားခဲ့သည်။
ဒါဝင်ဝါဒ (Darwinism) ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံသူနှင့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီ ဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှ ဇီဝဗေဒပညာရှင် သောမတ်စ် ဟက်စလေ (Thomas Huxley) က ခရစ်နှစ် ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ၏ ရှုမြင်ပုံကို ယခုကဲ့သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ "အချို့သောသူများက လူသားမျိုးနွယ်တို့သည် လက်ရှိတွေ့ရှိရသည့် နေရာများတွင်ပဲ သီးခြားစီ ဖန်ဆင်းခံခဲ့ရသည်ဟု တွေးထင်နေကြသည်။ ဥပမာ- မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးများသည် အိုရန်အူတန် (Orangutangs) မျောက်ဝံများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်"။
၁၉ ရာစုအတွင်း အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ သို့မဟုတ် မလေးလူမျိုးများကို တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလီးယား" သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလွိုက်" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အုပ်စုကြီးထဲတွင် ထည့်သွင်းသင့်၊ မသင့်အပေါ် မတူကွဲပြားသော သဘောထားအမြင်များ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ဒီ. အမ်. ဝါရင် (D. M. Warren) သည် "မလေး" သို့မဟုတ် "အမေရိကန်" လူမျိုးစုများ မပါဝင်သည့် ကျဉ်းမြောင်းသော သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ဟက်စလေ (၁၈၇၀) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ဝင်ချဲလ် (Alexander Winchell) (၁၈၈၁) တို့ကမူ မလေးနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသား နှစ်ခုစလုံးကို ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အိုင်စီဒေါ ဂျီအိုဖရိုင်း စိန့်-ဟီလဲယား (Isidore Geoffroy Saint-Hilaire) က ဩစတြေးလျလူမျိုးကို မွန်ဂိုလွိုက်၏ ဒုတိယတန်းစား လူမျိုးစုခွဲ (Subrace) အဖြစ် ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ (Adolf Hitler) အပေါ် ဩဇာသက်ရောက်စေခဲ့သည့် ပြင်သစ်မှူးမတ် အာသာ ဒီ ဂိုဘီနိုး (Arthur de Gobineau) သည် သူ၏ ''Essai sur l'inégalité des races humaines'' ("လူ့လူမျိုးစုများ မညီမျှမှုဆိုင်ရာ ကျမ်းစာ"၊ ၁၈၅၃–၅၅ တွင် ထုတ်ဝေ) စာအုပ်၌ လူမျိုးစုကြီး ၃ စုကို "လူဖြူ"၊ "လူမည်း" နှင့် "လူဝါ" ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ "လူဝါရောင်" အယူအဆသည် အခြားစာရေးဆရာများ၏ "မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုး" နှင့် ထပ်တူဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် "အော်လ်တေးအစ် (Altaic)၊ မွန်ဂို၊ ဖင်လန်နှင့် တာတာ မျိုးနွယ်စုခွဲများ" ပါဝင်သည်။ သူသည် "လူဖြူမျိုးနွယ်" ကို အသာလွန်ဆုံးဟု ရှုမြင်ခဲ့သော်လည်း "လူဝါရောင်မျိုးနွယ်" သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဉာဏ်ပညာပိုင်းအရ အလယ်အလတ်သာရှိသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော ရုပ်ဝါဒစိတ်ဓာတ် (Materialism) ရှိကြသဖြင့် အချို့သော ရလဒ်ကောင်းများကို အောင်မြင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ကြသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
Meyers Konversations-Lexikon (၁၈၈၅–၉၀) စွယ်စုံကျမ်းအရ မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုးစုတွင် မြောက်ပိုင်းမွန်ဂို၊ တရုတ်နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနားလူမျိုးများ၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ၊ တိဗက်နှင့် ဗမာလူမျိုးများ၊ မလေး၊ ပိုလီနီးရှန်း၊ မオリ (Maori)၊ မိုက်ခရိုနီးရှန်း၊ အက်စကီမိုနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟားဘတ် ဟုပ် ရစ်စလေ (Herbert Hope Risley) ၏ တောင်အာရှလူမျိုးစု ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ဝေခဲ့သော မြေပုံတစ်ခုတွင် ဘင်္ဂလား (Bengal) နှင့် ဩဒိဿ (Odisha) ဒေသအချို့မှ နေထိုင်သူများကို မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် ဒြာဗီးဒီးယန်း (Dravidian) သွေးနှောထားသည့် "မွန်ဂိုလို-ဒြာဗီးဒီးယန်း" (Mongolo-Dravidians) များအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ ခရစ်နှစ် ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပွန်နမ်ဘာလမ် အာရူနာချလမ် (Ponnambalam Arunachalam) က သီရိလင်္ကာရှိ ဆင်ဟာလီလူမျိုး (Sinhalese) များသည် အင်ဒို-အာရိယန်၊ ဒြာဗီးဒီးယန်းနှင့် ဗတ်ဒါ (Vedda) ဇာစ်မြစ်များအပြင် "မွန်ဂိုလီးယား" နှင့် "မလေး" လူမျိုးစုများ သွေးနှောရာမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဟောင်းဝပ် အက်စ်. စတောက်ဒ် (Howard S. Stoudt) ၏ ''The Physical Anthropology of Ceylon'' (၁၉၆၁) နှင့် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) ၏ ''The Living Races of Man'' (၁၉၆၆) တို့တွင်လည်း ဆင်ဟာလီလူမျိုးများကို မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ် အချို့ပါဝင်သည်ဟု အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြသည်။
နာဇီဂျာမနီခေတ်တွင် လူမျိုးစုလေ့လာရေး (Rassenkunde) ၏ ဩဇာကြီးမားသော ထောက်ခံအားပေးသူ ဂျာမန်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင် အီဂွန် ဖရိုင်ဟာ ဗွန် အိုက်စတက်ဒ် (Egon Freiherr von Eickstedt) က နီပေါ၊ ဘူတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်း၊ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသအချို့၊ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့မှ လူများကို အင်ဒစ် (Indid) နှင့် တောင်ဘက်မွန်ဂိုလစ် (South Mongolid) တို့ သွေးနှောထားသည့် "အရှေ့ဘရာချစ်" (East Brachid) အဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိုက်စတက်ဒ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ ယူနန်၊ တိဗက်တောင်ပိုင်း၊ ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအချို့မှ လူများကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်လူမျိုး (Palaung people) ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ "ပလောင်ဂစ်" (Palaungid) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့ပြင် ဗမာ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ရှမ်း၊ သီရိလင်္ကာသားများ၊ တိုင်လူမျိုးများ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းသားများ၊ မန်ဒါ (Munda) နှင့် ဂျွမ်း (Juang) လူမျိုးစုများသည် "ပလောင်ဂစ်" ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ (Phenotype) နှင့် "သွေးနှော" နေကြသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၀ ရာစုအစောပိုင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေအနေကို မှတ်ချက်ပေးရာတွင် လီယိုနတ် လီဘာမန်း (Leonard Lieberman) က ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးကို ကော့ကေးဆွိုက်၊ မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် နီဂရွိုက်ဟူ၍ ကွဲပြားခြားနားသော လူမျိုးကြီး ၃ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟူသော အယူအဆသည် ယုံကြည်လောက်စရာ ဖြစ်နေရခြင်းမှာ အမေရိကန်သို့ လာရောက်ကြသော ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ အများစုသည် တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဥရောပအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကအနောက်ပိုင်း ဟူသော ဒေသ ၃ ခုမှ လာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအချက်က လူမျိုးကြီး ၃ ခု ရှိသည်ဟူသော အမြင်ကို "မှန်ကန်၊ သဘာဝကျပြီး ရှောင်လွှဲမရနိုင်သော အချက်" အဖြစ် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ယူနက်စကို (UNESCO) သည် ၎င်းတို့၏ "လူမျိုးစုဆိုင်ရာ မေးခွန်း" (The Race Question) ဟူသော ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများထဲတွင် "လူသားများနှင့် လူမျိုးစုများအကြား မညီမျှမှုဝါဒ" ပါဝင်သည်ဟု အပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ လူပြိန်းအသုံးအနှုန်းဖြင့် "လူမျိုး" (Race) ဟူသော စကားလုံးကို သုံးစွဲသည့်အခါ "ဆိုးရွားသောအမှားများ အလေ့အထလို ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်" ကြောင့် ၎င်းအစား "လူမျိုးစုအုပ်စုများ" (Ethnic groups) ဟူသော စကားလုံးဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။
==== ခရိုဘာ၏ လူမျိုးစုခွဲများ အယူအဆ ====
ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ် (ဘာကလေ) မှ မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ အဲလ်ဖရက် အယ်လ် ခရိုဘာ (Alfred L. Kroeber - ၁၉၄၈) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များအပေါ် အခြေခံ၍ လူသားမျိုးနွယ်ကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြေခံအားဖြင့် "မဟာခွဲခြားမှု ၃ ခု" ရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အဆိုပါ သုံးပိုင်းခွဲခြားမှုစနစ်တွင် မွန်ဂိုလွိုက်၊ နီဂရွိုက်နှင့် ကော့ကေးရှန်းတို့သည် လူသားမျိုးနွယ်၏ "အဓိက ဇာစ်မြစ်လူမျိုးစုကြီး ၃ ခု" ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ ခွဲခြားမှုများတွင် "အရှေ့အာရှ၏ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်"၊ "အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၏ မလေးရှားအနွယ်" နှင့် "အမေရိကန်အင်ဒီယန်း ဌာနေတိုင်းရင်းသား" တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာသည် မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ အုပ်စုခွဲများကို "အာရှမွန်ဂိုလွိုက်"၊ "သမုဒ္ဒရာပိုင်းမွန်ဂိုလွိုက်" နှင့် "အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်" ဟူ၍လည်း အလဲအလှဲ သုံးနှုန်းခဲ့သည်။
ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အုပ်စုကြီး ၃ ခုအကြား ခြားနားချက်များသည် ကြီးမားလှသည်မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာ၏ အဆိုအရ မလေးရှားအနွယ်နှင့် အမေရိကန်အင်ဒီယန်းတို့သည် ယေဘုယျဆန်သော အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး၊ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်မှာမူ အစွန်းဆုံး သို့မဟုတ် အထင်ရှားဆုံးသော ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ မူလမွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်သည် လက်ရှိ မလေးရှားအနွယ်၊ လက်ရှိ အမေရိကန်အင်ဒီယန်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့နှစ်ခုကြား အလယ်အလတ်အမျိုးအစားနှင့် ပိုမိုတူညီရမည်ဟု ခရိုဘာက ယူဆခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းရုပ်သွင်ကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားသည့် ဤယေဘုယျဆန်သော လူမျိုးများမှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများကဲ့သို့သော လူမျိုးများ တဖြည်းဖြည်းချင်း ကွဲထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် "မျက်လုံးစောင်းခြင်း" (Epicanthic fold) နှင့် "ထူးခြားသော ယေဘုယျ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှု" တို့ကို ပိုင်ဆိုင်လာကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။
ခရိုဘာက မနုဿဗေဒ တိုင်းတာရေးပညာရှင် အများစု၏ အဆိုအရ အက်စကီမို (Eskimo) သည် အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်များအနက် အထူးခြားဆုံးသော မျိုးကွဲငယ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အထူးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် လျော့နည်းသော အမျိုးအစားကို "ပရိုတို-မလေးရှား" (Proto-Malaysian) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် ပိုမိုထင်ရှားသော အမျိုးအစားကို "ဒီယူတရို-မလေးရှား" (Deutero-Malaysian) ဟု ရံဖန်ရံခါ ခွဲခြားနိုင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်း (Polynesians) များသည် မလေးရှားအနွယ်များမှတစ်ဆင့် မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် အဓိက ဆက်နွှယ်မှု ရှိပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့တွင် ပါဝင်သော မွန်ဂိုလွိုက်အသွင်သည် အထူးပြုမွန်ဂိုလွိုက်မျိုး မဟုတ်သော်လည်း၊ ပိုလီနီးရှန်းတို့၌ ပါဝင်သော ကော့ကေးရှန်းအနွယ်ထက်မူ ပိုမိုများပြားပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့အကြောင်း ပြောရာတွင် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်ရန် လက်ရှိ ပါပူအာ-မီလာနီးရှန်း နီဂရွိုက်များ နေထိုင်ရာ ကျွန်းစုများကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ရသဖြင့် ဒေသအလိုက် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော နီဂရွိုက်သွေး အနည်းငယ် ရောနှောစုပ်ယူမှုများ ရှိနိုင်ကြောင်း ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။
=== ကွန်း၏ "လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်" အယူအဆ ===
အမေရိကန် မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) သည် အငြင်းပွားစရာဖြစ်ခဲ့သော သူ၏ ''Origin of Races'' (လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်) စာအုပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကွန်းသည် ''[[Homo sapiens]]'' (လူသားမျိုးစိတ်) ကို အုပ်စု ၅ ခု ခွဲခြားခဲ့သည် - ကော့ကေးဆွိုက် (Caucasoid)၊ မွန်ဂိုလွိုက် (Mongoloid) နှင့် ဩစတြေလွိုက် (Australoid) လူမျိုးများအပြင်၊ ဆဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိကရှိ ဌာနေလူဦးရေအကြား လူမျိုးစု ၂ ခုဖြစ်သည့် တောင်ဘက်မှ "ကပွိုက်လူမျိုး" (Capoid race) နှင့် "ကွန်ဂွိုက်လူမျိုး" (Congoid race) တို့ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကွန်း၏ အဆိုပြုချက်မှာ ''[[Homo erectus]]'' (မတ်တပ်ရပ်လူသား) အဆင့်ကတည်းက လူမျိုးစု သို့မဟုတ် မျိုးစိတ်ခွဲ ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီးဖြစ်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "''Homo Erectus'' သည် မိမိတို့ပိုင်နက်နယ်မြေအသီးသီးတွင် နေထိုင်ရင်း ကြမ်းတမ်းသောအခြေအနေမှ ပိုမိုဉာဏ်ပညာရှိသော (Sapient) အခြေအနေသို့ ကူးပြောင်းသည့် အရေးကြီးသော အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် ''Homo Sapiens'' အဖြစ်သို့ တစ်ကြိမ်တည်းမဟုတ်ဘဲ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် သီးခြားစီ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ကွန်းသည် လူသားများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန်အတွက် ထွန်းသစ်စ "မျိုးရိုးဗီဇပညာ" အပေါ် မမှီခဲဘဲ ရုပ်သွင်ပြင်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များကို အားကိုးသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒ၏ ရိုးရာနည်းလမ်းများကိုသာ လိုက်နာခဲ့သောကြောင့်၊ ''Origin of Races'' အပေါ် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "မကြာမီ အစားထိုးခံရတော့မည့် ခေတ်မမီတော့သော သိပ္ပံနည်းနာတစ်ခု၏ နောက်ဆုံးထွက်သက်" အဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
=== ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာဖြင့် ချေပခြင်း ===
ယူဆထားသော လူမျိုးစုအုပ်စုများအကြား ပြတ်သားသော ခွဲခြားမှုများ မရှိဟူသောအချက်ကို ဘလူးမန်းဘက်က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ချားလ်စ် ဒါဝင် (Charles Darwin) ကလည်း သတိပြုမိခဲ့သည်။
ခေတ်သစ် မျိုးရိုးဗီဇပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကြောင့် အချက်အလက်သစ်များ ရရှိလာသောအခါ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ သဘောတရားအရ "လူမျိုး" ဟူသော အယူအဆသည် ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပေ။ ထိုအယူအဆ၏ ပြဿနာများမှာ - ၎င်းသည် "သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးမဝင်သလို လိုလည်းမလိုချင်တော့ခြင်း"၊ သိပ္ပံပညာရှင်များကိုယ်တိုင်က သတ်မှတ်ထားသော လူမျိုးစုတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် သဘောတူညီမှုမရနိုင်ခြင်းနှင့် အချို့သော အယူအဆထောက်ခံသူများက "လူမျိုး" ပေါင်း ၃၀၀ သို့မဟုတ် ထိုထက်မက ရှိသည်ဟု အဆိုပြုနေကြသဖြင့် လူမျိုးအရေအတွက်အပေါ်၌ပင် သဘောတူညီမှု မရှိကြခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရရှိလာသော အချက်အလက်များသည် သစ်ပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့ ဖြာထွက်သည့် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် (Treelike evolution) အယူအဆနှင့်လည်းကောင်း၊ "ဇီဝဗေဒအရ သီးခြားကွဲပြားနေသော၊ အထီးကျန်ဖြစ်နေသော သို့မဟုတ် တည်ငြိမ်နေသော" လူဦးရေအယူအဆများနှင့်လည်းကောင်း ကိုက်ညီမှု မရှိတော့ပေ။
=== လက်ရှိ သိပ္ပံနည်းကျ အများသဘောတူညီချက် ===
{{See also|လူမျိုးစုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇပညာ}}
ဇီဝဗေဒတွင် မျိုးစိတ်ခွဲများ (Subspecies) သို့မဟုတ် လူမျိုးစုများ (Races) ကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုသည့် စံနှုန်းအမျိုးမျိုးကို ဆွေးနွေးပြီးနောက်၊ အလန် အာရ်. တန်ပယ်လ်တန် (Alan R. Templeton) က ခရစ်နှစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ယခုကဲ့သို့ ကောက်ချက်ချခဲ့သည် - "လူသားတွေကြားထဲမှာ လူမျိုး (Race) ဆိုတာ တကယ်ရှိသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းရဲ့ အဖြေကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ ရှိပါတယ်... အဖြေကတော့ 'မရှိပါ' ဆိုတာပါပဲ။"<ref name="Templeton2016">Templeton, A. (2016). Evolution and Notions of Human Race. In Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346–361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}. That this view reflects the consensus among American anthropologists is stated in: {{cite journal|last2=Yu|first2=Joon-Ho|last3=Ifekwunigwe|first3=Jayne O.|last4=Harrell|first4=Tanya M.|last5=Bamshad|first5=Michael J.|last6=Royal|first6=Charmaine D.|date=February 2017|title=Anthropologists' views on race, ancestry, and genetics|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=162|issue=2|pages=318–327|doi=10.1002/ajpa.23120|pmid=27874171|last1=Wagner|first1=Jennifer K.|pmc=5299519}} See also: {{cite web|author=American Association of Physical Anthropologists|author-link=American Association of Physical Anthropologists|title=AAPA Statement on Race and Racism |website=American Association of Physical Anthropologists|access-date=19 June 2020 |date=27 March 2019 |url=https://physanth.org/about/position-statements/aapa-statement-race-and-racism-2019/}}</ref>
== ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များ ==
=== ယေဘုယျ ရုပ်သွင်ပြင် ===
ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းဖြစ်သည့် ''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'' ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ဝေမှု (၁၉၇၁–၇၉၊ အတွဲ ၂၅ တွဲ) တွင် အာရှဒေသရှိ "မွန်ဂိုလွိုက်" လူဦးရေ၏ ထူးခြားချက်များကို ယခုကဲ့သို့ စာရင်းပြုစုဖော်ပြထားသည်။ "နှာခေါင်းရင်း နိမ့်ပြီး ပြားသောမျက်နှာ၊ ထင်ရှားသော [[ပါးရိုး]] (Zygomatic arches) များ၊ မျက်ခွံများ ပြားကပ်နေခြင်း မျက်ရစ်မရှိခြင်း (မျက်လုံးစောင်းလေ့ရှိခြင်း)၊ ထူထဲပြီး သန်စွမ်းနက်မှောင်သော ဆံပင်၊ နက်မှောင်သော မျက်လုံး၊ ဝါညိုရောင်အသားအရေ၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်ပု၍ တုတ်ခိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာ တည်ဆောက်ပုံ ရှိခြင်း။"
=== ဦးခေါင်းခွံ တည်ဆောက်ပုံ ===
ခရစ်နှစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာရိုလိုင်း ဝီလ်ကင်ဆန် (Caroline Wilkinson) က တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ မျက်နှာပြန်လည်ပုံဖော်ခြင်း (Forensic facial reconstruction) ဆိုင်ရာ သူမ၏ စာအုပ်တွင် "မွန်ဂိုလွိုက်" ဦးခေါင်းခွံများ၏ သဘာဝကို ယခုကဲ့သို့ ဖော်ပြခဲ့သည် "မွန်ဂိုလွိုက် ဦးခေါင်းခွံသည် လုံးဝန်းသော ဦးခေါင်းပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး နှာခေါင်းပေါက် အကျယ်အဝန်းမှာ အလယ်အလတ်ရှိကာ၊ မျက်လုံးအိမ်အနားသတ်များ လုံးဝန်းခြင်း၊ ပါးရိုးကြီးမားခြင်း၊ [[စွယ်စွားအဝင့်]] (Canine fossae) အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်း၊ မေးရိုးအနည်းငယ် ရှေ့သို့ငေါထွက်ခြင်း (Moderate prognathism)၊ မျက်ခုံးရိုးမရှိခြင်း၊ ဦးခေါင်းခွံအဆက်များ ရိုးရှင်းခြင်း၊ ပါးရိုးများ ထင်ရှားပေါ်လွင်ခြင်း၊ နှာခေါင်းရင်းကျယ်၍ ပြားကာ တဲပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်နေခြင်း၊ နှာခေါင်းရိုးဆူးချွန်တိုခြင်း၊ အပေါ်ရှေ့သွားများ ဇွန်းပုံသဏ္ဌာန် (အနောက်ဘက်တွင် ခွက်နေခြင်း) ရှိခြင်း၊ နှာခေါင်းလိုင်းဖြောင့်ခြင်း၊ အာခေါင်ပုံသဏ္ဌာန် အသင့်အတင့်ကျယ်ခြင်း၊ ဦးခေါင်းအလယ်မြောင်း ကွေးညွတ်ခြင်း၊ မျက်နှာအကျယ် ကျယ်ပြန့်ခြင်းနှင့် ပိုမိုပြားသော မျက်နှာအသွင်အပြင် ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။"
=== အအေးဒဏ် ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း ===
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon)၊ စတန်လေ အမ်. ဂါန်း (Stanley M. Garn) နှင့် ဂျိုးဇက် ဘီ. ဘတ်ဆဲလ် (Joseph B. Birdsell) တို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" များ၏ မျက်နှာအနည်းငယ် ပြားရခြင်းမှာ ဝေဟင်နှင့် အာတိတ်ဒေသ၏ အလွန်အမင်းအေးစက်သော အခြေအနေများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" များ၏ မျက်လုံးအိမ်များသည် မျက်လုံးတစ်ဝိုက်တွင် အဆီတစ်ရှူးများ (Adipose tissue) ရှိနေနိုင်ရန်အတွက် ဒေါင်လိုက်ကျယ်ပြန့်လာရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မျက်ခုံးရိုး "လျော့နည်း" သွားခြင်းက အအေးဒဏ်ကို "ထိခိုက်လွယ်သော" မျက်ခုံးရိုးအတွင်းရှိ လေအိတ်များ ဖြစ်ကြသည့် [[နဖူးဆိုင်းနပ်စ်]] (Frontal sinuses) အပေါက်ငယ်များ၏ အရွယ်အစားကို သေးငယ်သွားစေသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" တို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်များသည် မျက်နှာနှင့် ကပ်လျက်ပြားနေသော နှာခေါင်းရိုးများရှိခြင်းနှင့် ရှေ့သို့ငေါထွက်နေသော ပါးရိုးကြီးများရှိခြင်းတို့ကြောင့် နှာခေါင်း၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာကို လျော့နည်းစေကာ နှာခေါင်းအပြင်ဘက်သို့ ပြူးထွက်နေမှုကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟုလည်း ယူဆခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အေ. တီ. စတစ်မန်း (A. T. Steegmann) ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အအေးဒဏ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲထားသည်ဆိုသော မွန်ဂိုလွိုက် မျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်သည် ဥရောပသားများ၏ မျက်နှာတည်ဆောက်ပုံထက် အအေးလောင်ခြင်း (Frostbite) ဒဏ်မှ ပိုမိုကာကွယ်ပေးနိုင်စွမ်း မရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
== ခေတ်ဟောင်းမွန်ဂိုလွိုက် သတ်မှတ်ချက်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ==
၁၈ ရာစုမှ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းအထိ အနောက်တိုင်း မနုဿဗေဒပညာရှင်များအကြား ရေပန်းစားခဲ့သည့် လူသားမျိုးနွယ်စုကြီး ၃ စု ခွဲခြားမှုစနစ် (ကော့ကေးဆွိုက်၊ မွန်ဂိုလွိုက်၊ နီဂရွိုက်) တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုအများစုကို "မွန်ဂိုလွိုက်မျိုးနွယ်စုကြီး" ၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ဟောင်း သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ (Scientific Racism) စာပေများနှင့် ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းများတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများကို အာရှတိုက်၏ ထူးခြားသော ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသည့် အုပ်စုခွဲများအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ကန့်သတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'', 4th ed., 1885–90.</ref>
=== စွယ်စုံကျမ်းများနှင့် လူမျိုးစုခွဲခြားမှု အယူအဆဟောင်းများ ===
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းဖြစ်သည့် ''Meyers Konversations-Lexikon'' (၁၈၈၅–၉၀) တွင် ကမ္ဘာ့လူမျိုးစုများကို ခွဲခြားရာ၌ [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့်အတူ [[ဗမာလူမျိုး]] များကို မွန်ဂိုလွိုက် မျိုးနွယ်စုကြီး၏ တိုက်ရိုက်အနွယ်ဝင်များအဖြစ် ပထမဆုံး ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'', 4th ed., 1885–90.</ref> ထို့အပြင် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်း ခေတ်သစ်မနုဿဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် အဲလ်ဖရက် အယ်လ် ခရိုဘာ (Alfred L. Kroeber) ကလည်း အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ လူမျိုးများကို "အာရှမွန်ဂိုလွိုက်" (Asiatic Mongoloids) ဟု အုပ်စုခွဲခဲ့ပြီး မြန်မာအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှသားများသည် မူလမွန်ဂိုလွိုက် ရုပ်သွင်စစ်စစ် (ဥပမာ- မျက်လုံးစောင်းခြင်း) ထက် ပိုမို၍ ယေဘုယျဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။<ref>[[A. L. Kroeber|Kroeber, A.L.]] (1948). ''Anthropology: Race, Language, Culture, Psychology, Prehistory.'' New York: Harcourt, Brace and Company. pp. 136–137.</ref>
=== နာဇီဂျာမနီခေတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုများ ===
နာဇီဂျာမနီခေတ်အတွင်း လူမျိုးစုလေ့လာရေး (Rassenkunde) အယူအဆကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံခဲ့သည့် ဂျာမန်မနုဿဗေဒပညာရှင် အီဂွန် ဖရိုင်ဟာ ဗွန် အိုက်စတက်ဒ် (Egon Freiherr von Eickstedt) သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူမျိုးစုများ၏ ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ (Phenotype) အပေါ် မူတည်၍ ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းသော လူမျိုးစုခွဲ အမျိုးအစားနှစ်ခု ထပ်မံခွဲခြားခဲ့သည်။
#အရှေ့ဘရာချစ် (East Brachid)မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းဒေသ (ချင်းတောင်တန်းနှင့် ရခိုင်ရိုးမတစ်လျှောက်) ရှိ လူမျိုးစုများကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ အင်ဒစ် (Indid) အနွယ်နှင့် တောင်ဘက်မွန်ဂိုလစ် (South Mongolid) တို့ သွေးနှောရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |jstor=29535004 |title=Die Indien-Expedition des Staatlichen Forschungsinstituts für Völkerkunde in Leipzig. 1. Anthropologischer Bericht |first=Egon Frhr. |last=von Eickstedt |date=1927 |journal=Anthropologischer Anzeiger |volume=4 |issue=3 |pages=208–219}}</ref>
#ပလောင်ဂစ် (Palaungid)မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်လူမျိုး (Palaung) တို့၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း (ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်) ဒေသများမှ လူမျိုးစုများကို "ပလောင်ဂစ်အနွယ်" ဟု ကာလတန်အိုက်စတက်ဒ်က ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အယူအဆအရ ဗမာ၊ ကရင်၊ ကချင်နှင့် ရှမ်းလူမျိုးများသည် အဆိုပါ ပလောင်ဂစ် ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာများနှင့် အဓိက သွေးနှောရောယှက်နေကြသည့် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=ykgRAQAAMAAJ |title=Rassenkunde und Rassengeschichte der Menschheit |first=Egon von |last=Eickstedt |date=1934 |publisher=F. Enke |via=Google Books}}</ref>
=== ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာနှင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်မှု ===
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ယူနက်စကို (UNESCO) ၏ "လူမျိုးစုဆိုင်ရာ မေးခွန်း" (The Race Question) ကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်း<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0012/001282/128291eo.pdf "The Race Question"], UNESCO, 1950, 11pp</ref> နှင့် ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာ (Modern Genetics) ထွန်းကားလာမှုများကြောင့် လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက် သို့မဟုတ် ကော့ကေးဆွိုက်ဟူ၍ အသေပိတ် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အုပ်စုများခွဲခြားခြင်းသည် သိပ္ပံနည်းကျ ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ဘဲ ခေတ်မမီတော့သော သီအိုရီအဟောင်းများသာ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>Templeton, A. (2016). Evolution and Notions of Human Race. In Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346–361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}.</ref> ခေတ်သစ် မနုဿဗေဒတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကို ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ "လူမျိုး (Race)" အနေဖြင့် မရှုမြင်တော့ဘဲ ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်မှုအပေါ် အခြေခံသည့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] (Tibeto-Burman)၊ [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|တိုင်-ကဒိုင်]] (Tai-Kadai) နှင့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (Mon-Khmer) စသည့် "လူမျိုးစုအုပ်စုများ" (Ethnic groups) အဖြစ်သာ အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ကြတော့သည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
kp8mrj6glkqiq3yfpww8pdvrp0t2kqn
1035868
1035867
2026-06-04T08:39:53Z
Chenzeyan29
141880
/* */
1035868
wikitext
text/x-wiki
'''မွန်ဂိုလွိုက်''' ( {{IPAc-en|ˈ|m|ɒ|ŋ|g|ə|ˌ|l|ɔɪ|d}} ) သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]]၊ [[အမေရိက|အမေရိကတိုက်]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အိုရှန်းနီးယား|သမုဒ္ဒရာ]] ဒေသအချို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသား အမျိုးမျိုး၏ ခေတ်ဟောင်း လူမျိုးစုသတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် ယခုအခါ ငြင်းဆိုထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးသီအိုရီမှ ဆင်းသက်လာသည်။<ref>{{Cite book |last=Templeton, A. |year=2016 |title=How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society |publisher=Princeton University Press |editor-last=Losos, J. |location=Princeton; Oxford |pages=346–361 |chapter=Evolution and Notions of Human Race |doi=10.2307/j.ctv7h0s6j.26 |editor-last2=Lenski, R.}}</ref> အတိတ်ကာလတွင် "[[မွန်ဂို|မွန်ဂိုးလီးယား]] လူမျိုး"၊ "အသားအဝါရောင်"၊ "အာရှတိုက်သား" နှင့် "အရှေ့တိုင်းသား" ကဲ့သို့သော အခြားအသုံးအနှုန်းများကို အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက်၊ ကော့ကေးဆွိုက် နှင့် နီဂရွိုက် လူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ၁၇၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဂေါ့တင်ဂန် သမိုင်းကျောင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များက မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အနောက်တိုင်းပညာရှင်များက [[ကိုလိုနီစနစ်|ကိုလိုနီခေတ်]] အတွင်း [[လူမျိုးစွဲဝါဒ|လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု]] ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်၍ ထပ်မံတီထွင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Demel |first=Walter |date=1 January 2013 |title=Race and Racism in Modern East Asia |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004237414/B9789004237414_004.xml |publisher=Brill |isbn=978-90-04-23741-4 |pages=59–85 |chapter=How the “Mongoloid Race” Came into Being: Late Eighteenth-Century Constructions of East Asians in Europe |via=brill.com}}</ref>ခေတ်သစ် [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ|မျိုးရိုးဗီဇ]]လေ့လာမှုဆိုင်ရာပညာရပ်များ ထွန်းကားလာမှုနှင့်အတူ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ ကွဲပြားသော လူသားမျိုးနွယ်များဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ခေတ်မမီတော့ပါ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင်များအသင်းက "လူ့ဇီဝဗေဒ၏ သဘာဝရှုထောင့်များအဖြစ် 'လူမျိုး' ဟူသောယုံကြည်ချက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်များမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မညီမျှမှု (လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု) ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် အတိတ်ကာလနှစ်ခုလုံးတွင် လူသားများ၏အတွေ့အကြုံတွင် အဆိုးရွားဆုံးသောအချက်များထဲတွင် ပါဝင်သည်" ဟု ဖေါ်ပြခဲ့သည်။<ref name="AAPARace">{{cite web|author=American Association of Physical Anthropologists|author-link=American Association of Physical Anthropologists|title=AAPA Statement on Race and Racism |website=American Association of Physical Anthropologists|access-date=19 June 2020 |date=27 March 2019 |url=https://physanth.org/about/position-statements/aapa-statement-race-and-racism-2019/}}</ref>
မွန်ဂိုလွိုက် ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် [[ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း|Down syndrome]] ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် စော်ကာ မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Smay and Armelagos">{{Cite web |last=Smay |first=Diana |last2=Armelagos |first2=George |title=Galileo Wept: A Critical Assessment of the Use of Race in Forensic Anthropology |url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf |archive-date=2018-08-18 |access-date=2012-10-10 |publisher=Emory University}}</ref><ref name="Lieberman">{{Cite journal |last=Lieberman |first=Leonard |year=1997 |title=Out of Our Skulls: Caucasoid, Mongoloid, Negroid? |journal=Anthropology News |volume=38 |issue=9 |page=56 |doi=10.1111/an.1997.38.9.56}}</ref><ref name="Templeton">{{Cite web |last=Templeton |first=Alan R. |title=Human Races: A Genetic and Evolutionary Perspective |url=http://www.realfuture.org/GIST/Readings/Templeton(1998).pdf |website=Washington University |publisher=Realfuture.org}}</ref><ref name="Keevak">Keevak, Michael. "Becoming Yellow: A Short History of Racial Thinking". Princeton: Princeton University Press, 2011. {{ISBN|978-0-691-14031-5}}.</ref> ထိခိုက်ခံရသူများကို မကြာခဏ "မွန်ဂိုလွိုက်များ" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား idiocy" သို့မဟုတ် "မွန်ဂိုလီးယား imbecility" ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
== အယူအဆဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း ==
=== စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
လူမျိုးတစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းရန် "မွန်ဂိုလီးယား" (Mongolian) ဟူသော ဝေါဟာရကို ခရစ်နှစ် ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ထိုခေတ်ကာလက ခေတ်မီဆန်းသစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ် (Göttingen University) မှ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ခရစ်စတိုဖာ မိန်းနားစ် (Christoph Meiners) က ပထမဆုံး စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မိန်းနားစ်သည် လူသားမျိုးနွယ်ကို "တာတာ-ကော့ကေးဆွိုက်" (Tartar-Caucasians) နှင့် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူ၍ လူမျိုးစုနှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ ကော့ကေးဆွိုက်များသည် လှပသူများဖြစ်ကြပြီး မွန်ဂိုလီးယားများသည် "ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းသူများ၊ ဆိုးသွမ်းသူများနှင့် သီလဂုဏ်သိက္ခာ ကင်းမဲ့သူများ" ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။
သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လည်းဖြစ်၊ ပိုမိုဩဇာညောင်းသူလည်းဖြစ်သည့် ဂေါ့တင်ဂန်တက္ကသိုလ်မှ ဂျိုဟန် ဖရီးဒရစ် ဘလူးမန်းဘက် (Johann Friedrich Blumenbach) သည် ခရစ်နှစ် ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေခဲ့သော သူ၏ ''De generis humani varietate nativa'' ("လူသားမျိုးနွယ်တို့၏ သဘာဝကွဲပြားခြားနားမှုများအကြောင်း") စာအုပ်တွင် လူသားတို့ကို လူမျိုးစု ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားရန် "မွန်ဂိုလီးယား" ဟူသော ဝေါဟာရကို ငှားရမ်းအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ ဤလူမျိုးစု ၅ ခု အယူအဆသည် နောက်ပိုင်းတွင် "သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ" (Scientific Racism) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ အခြေခံအယူအဆများမှာမူ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်သဘော ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် လူသားအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော "မျိုးစိတ်" (Species) အဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် အသားပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ လူမျိုးတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းမှုသည် အလွန်တရာ ဖြည်းညှင်းလွန်းလှသဖြင့် သူကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ပြခဲ့သည့် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များသည်ပင် "အလွန်အမင်း စိတ်ကူးယဉ်ဆန်လွန်းသည်" ဟု ထောက်ပြခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘလူးမန်းဘက်၏ အယူအဆအရ "မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုး" တွင် အုပ်စုခွဲခြားမှုအရ ကော့ကေးဆွိုက်နှင့် အီသီယိုးပီးယားကြား အကူးအပြောင်းကာလ လူမျိုးစုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် မလေးလူမျိုးများမှလွဲ၍ အုပ်မြစ် (Ob River)၊ ကက်စပီယန်ပင်လယ် (Caspian Sea) နှင့် ဂင်္ဂါမြစ် (Ganges River) တို့၏ အရှေ့ဘက် အာရှတိုက်တွင် နေထိုင်ကြသူများ ပါဝင်သည်။ အာရှတိုက်ပြင်ပတွင် နေထိုင်သူများအနက် မြောက်အမေရိကရှိ "အက်စကီမို" (Eskimos) များနှင့် ဥရောပတိုက်ရှိ ဖင်လန်လူမျိုးများ (၎င်းအထဲတွင် ဆာမီ သို့မဟုတ် လာ့ပ်စ်လူမျိုးများ ပါဝင်သည်) ကိုလည်း မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးစုထဲသို့ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
=== သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ အခြေအနေ ===
၁၉ ရာစုအတွင်း အနောက်တိုင်းပညာရှင်များအကြား လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "လူသားအားလုံး ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများ (Monogenists) နှင့် "လူမျိုးစုတစ်ခုစီတွင် သီးခြားဇာစ်မြစ်စီ ရှိကြသည်" ဟု ယူဆသည့် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ (Polygenists) အကြား အချေအတင်ဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။ ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီများသည် ၎င်းတို့၏အယူအဆကို [[အာဒံနှင့်ဧဝ]] (Adam and Eve) တို့၏ ကျမ်းစာလာဇာတ်လမ်းကို စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် လောကီသုတေသနပြုချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ချေပခဲ့ကြသည်။ ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒသည် လူမျိုးစုများအကြား ခြားနားချက်များကိုသာ ပိုမိုဇောင်းပေးသောကြောင့် လူဖြူအသာစီးရဝါဒီများ၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူကျွန်ပိုင်ရှင်များအကြား ရေပန်းစားခဲ့သည်။
ဒါဝင်ဝါဒ (Darwinism) ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံသူနှင့် ဇာစ်မြစ်တစ်ခုတည်းဝါဒီ ဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှ ဇီဝဗေဒပညာရှင် သောမတ်စ် ဟက်စလေ (Thomas Huxley) က ခရစ်နှစ် ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ဇာစ်မြစ်အသွယ်သွယ်ဝါဒီများ၏ ရှုမြင်ပုံကို ယခုကဲ့သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ "အချို့သောသူများက လူသားမျိုးနွယ်တို့သည် လက်ရှိတွေ့ရှိရသည့် နေရာများတွင်ပဲ သီးခြားစီ ဖန်ဆင်းခံခဲ့ရသည်ဟု တွေးထင်နေကြသည်။ ဥပမာ- မွန်ဂိုလီးယားလူမျိုးများသည် အိုရန်အူတန် (Orangutangs) မျောက်ဝံများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်"။
၁၉ ရာစုအတွင်း အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ သို့မဟုတ် မလေးလူမျိုးများကို တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလီးယား" သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ "မွန်ဂိုလွိုက်" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အုပ်စုကြီးထဲတွင် ထည့်သွင်းသင့်၊ မသင့်အပေါ် မတူကွဲပြားသော သဘောထားအမြင်များ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ဒီ. အမ်. ဝါရင် (D. M. Warren) သည် "မလေး" သို့မဟုတ် "အမေရိကန်" လူမျိုးစုများ မပါဝင်သည့် ကျဉ်းမြောင်းသော သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ဟက်စလေ (၁၈၇၀) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ဝင်ချဲလ် (Alexander Winchell) (၁၈၈၁) တို့ကမူ မလေးနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသား နှစ်ခုစလုံးကို ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အိုင်စီဒေါ ဂျီအိုဖရိုင်း စိန့်-ဟီလဲယား (Isidore Geoffroy Saint-Hilaire) က ဩစတြေးလျလူမျိုးကို မွန်ဂိုလွိုက်၏ ဒုတိယတန်းစား လူမျိုးစုခွဲ (Subrace) အဖြစ် ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ (Adolf Hitler) အပေါ် ဩဇာသက်ရောက်စေခဲ့သည့် ပြင်သစ်မှူးမတ် အာသာ ဒီ ဂိုဘီနိုး (Arthur de Gobineau) သည် သူ၏ ''Essai sur l'inégalité des races humaines'' ("လူ့လူမျိုးစုများ မညီမျှမှုဆိုင်ရာ ကျမ်းစာ"၊ ၁၈၅၃–၅၅ တွင် ထုတ်ဝေ) စာအုပ်၌ လူမျိုးစုကြီး ၃ စုကို "လူဖြူ"၊ "လူမည်း" နှင့် "လူဝါ" ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ "လူဝါရောင်" အယူအဆသည် အခြားစာရေးဆရာများ၏ "မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုး" နှင့် ထပ်တူဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် "အော်လ်တေးအစ် (Altaic)၊ မွန်ဂို၊ ဖင်လန်နှင့် တာတာ မျိုးနွယ်စုခွဲများ" ပါဝင်သည်။ သူသည် "လူဖြူမျိုးနွယ်" ကို အသာလွန်ဆုံးဟု ရှုမြင်ခဲ့သော်လည်း "လူဝါရောင်မျိုးနွယ်" သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဉာဏ်ပညာပိုင်းအရ အလယ်အလတ်သာရှိသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော ရုပ်ဝါဒစိတ်ဓာတ် (Materialism) ရှိကြသဖြင့် အချို့သော ရလဒ်ကောင်းများကို အောင်မြင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ကြသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
Meyers Konversations-Lexikon (၁၈၈၅–၉၀) စွယ်စုံကျမ်းအရ မွန်ဂိုလွိုက်လူမျိုးစုတွင် မြောက်ပိုင်းမွန်ဂို၊ တရုတ်နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနားလူမျိုးများ၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ၊ တိဗက်နှင့် ဗမာလူမျိုးများ၊ မလေး၊ ပိုလီနီးရှန်း၊ မオリ (Maori)၊ မိုက်ခရိုနီးရှန်း၊ အက်စကီမိုနှင့် အမေရိကန်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟားဘတ် ဟုပ် ရစ်စလေ (Herbert Hope Risley) ၏ တောင်အာရှလူမျိုးစု ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ဝေခဲ့သော မြေပုံတစ်ခုတွင် ဘင်္ဂလား (Bengal) နှင့် ဩဒိဿ (Odisha) ဒေသအချို့မှ နေထိုင်သူများကို မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် ဒြာဗီးဒီးယန်း (Dravidian) သွေးနှောထားသည့် "မွန်ဂိုလို-ဒြာဗီးဒီးယန်း" (Mongolo-Dravidians) များအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ ခရစ်နှစ် ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပွန်နမ်ဘာလမ် အာရူနာချလမ် (Ponnambalam Arunachalam) က သီရိလင်္ကာရှိ ဆင်ဟာလီလူမျိုး (Sinhalese) များသည် အင်ဒို-အာရိယန်၊ ဒြာဗီးဒီးယန်းနှင့် ဗတ်ဒါ (Vedda) ဇာစ်မြစ်များအပြင် "မွန်ဂိုလီးယား" နှင့် "မလေး" လူမျိုးစုများ သွေးနှောရာမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဟောင်းဝပ် အက်စ်. စတောက်ဒ် (Howard S. Stoudt) ၏ ''The Physical Anthropology of Ceylon'' (၁၉၆၁) နှင့် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) ၏ ''The Living Races of Man'' (၁၉၆၆) တို့တွင်လည်း ဆင်ဟာလီလူမျိုးများကို မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ် အချို့ပါဝင်သည်ဟု အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြသည်။
နာဇီဂျာမနီခေတ်တွင် လူမျိုးစုလေ့လာရေး (Rassenkunde) ၏ ဩဇာကြီးမားသော ထောက်ခံအားပေးသူ ဂျာမန်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒပညာရှင် အီဂွန် ဖရိုင်ဟာ ဗွန် အိုက်စတက်ဒ် (Egon Freiherr von Eickstedt) က နီပေါ၊ ဘူတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်း၊ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသအချို့၊ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့မှ လူများကို အင်ဒစ် (Indid) နှင့် တောင်ဘက်မွန်ဂိုလစ် (South Mongolid) တို့ သွေးနှောထားသည့် "အရှေ့ဘရာချစ်" (East Brachid) အဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိုက်စတက်ဒ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ ယူနန်၊ တိဗက်တောင်ပိုင်း၊ ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအချို့မှ လူများကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်လူမျိုး (Palaung people) ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ "ပလောင်ဂစ်" (Palaungid) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့ပြင် ဗမာ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ရှမ်း၊ သီရိလင်္ကာသားများ၊ တိုင်လူမျိုးများ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းသားများ၊ မန်ဒါ (Munda) နှင့် ဂျွမ်း (Juang) လူမျိုးစုများသည် "ပလောင်ဂစ်" ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ (Phenotype) နှင့် "သွေးနှော" နေကြသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၀ ရာစုအစောပိုင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေအနေကို မှတ်ချက်ပေးရာတွင် လီယိုနတ် လီဘာမန်း (Leonard Lieberman) က ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးကို ကော့ကေးဆွိုက်၊ မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် နီဂရွိုက်ဟူ၍ ကွဲပြားခြားနားသော လူမျိုးကြီး ၃ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟူသော အယူအဆသည် ယုံကြည်လောက်စရာ ဖြစ်နေရခြင်းမှာ အမေရိကန်သို့ လာရောက်ကြသော ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူ အများစုသည် တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဥရောပအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကအနောက်ပိုင်း ဟူသော ဒေသ ၃ ခုမှ လာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအချက်က လူမျိုးကြီး ၃ ခု ရှိသည်ဟူသော အမြင်ကို "မှန်ကန်၊ သဘာဝကျပြီး ရှောင်လွှဲမရနိုင်သော အချက်" အဖြစ် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ယူနက်စကို (UNESCO) သည် ၎င်းတို့၏ "လူမျိုးစုဆိုင်ရာ မေးခွန်း" (The Race Question) ဟူသော ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများထဲတွင် "လူသားများနှင့် လူမျိုးစုများအကြား မညီမျှမှုဝါဒ" ပါဝင်သည်ဟု အပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ လူပြိန်းအသုံးအနှုန်းဖြင့် "လူမျိုး" (Race) ဟူသော စကားလုံးကို သုံးစွဲသည့်အခါ "ဆိုးရွားသောအမှားများ အလေ့အထလို ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်" ကြောင့် ၎င်းအစား "လူမျိုးစုအုပ်စုများ" (Ethnic groups) ဟူသော စကားလုံးဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။
==== ခရိုဘာ၏ လူမျိုးစုခွဲများ အယူအဆ ====
ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ် (ဘာကလေ) မှ မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ အဲလ်ဖရက် အယ်လ် ခရိုဘာ (Alfred L. Kroeber - ၁၉၄၈) သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များအပေါ် အခြေခံ၍ လူသားမျိုးနွယ်ကို အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြေခံအားဖြင့် "မဟာခွဲခြားမှု ၃ ခု" ရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အဆိုပါ သုံးပိုင်းခွဲခြားမှုစနစ်တွင် မွန်ဂိုလွိုက်၊ နီဂရွိုက်နှင့် ကော့ကေးရှန်းတို့သည် လူသားမျိုးနွယ်၏ "အဓိက ဇာစ်မြစ်လူမျိုးစုကြီး ၃ ခု" ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ ခွဲခြားမှုများတွင် "အရှေ့အာရှ၏ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်"၊ "အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၏ မလေးရှားအနွယ်" နှင့် "အမေရိကန်အင်ဒီယန်း ဌာနေတိုင်းရင်းသား" တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာသည် မွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်၏ အုပ်စုခွဲများကို "အာရှမွန်ဂိုလွိုက်"၊ "သမုဒ္ဒရာပိုင်းမွန်ဂိုလွိုက်" နှင့် "အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်" ဟူ၍လည်း အလဲအလှဲ သုံးနှုန်းခဲ့သည်။
ခရိုဘာက မွန်ဂိုလွိုက်အုပ်စုကြီး ၃ ခုအကြား ခြားနားချက်များသည် ကြီးမားလှသည်မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာ၏ အဆိုအရ မလေးရှားအနွယ်နှင့် အမေရိကန်အင်ဒီယန်းတို့သည် ယေဘုယျဆန်သော အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး၊ မွန်ဂိုလီးယားစစ်စစ်မှာမူ အစွန်းဆုံး သို့မဟုတ် အထင်ရှားဆုံးသော ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ မူလမွန်ဂိုလွိုက်အနွယ်သည် လက်ရှိ မလေးရှားအနွယ်၊ လက်ရှိ အမေရိကန်အင်ဒီယန်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့နှစ်ခုကြား အလယ်အလတ်အမျိုးအစားနှင့် ပိုမိုတူညီရမည်ဟု ခရိုဘာက ယူဆခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းရုပ်သွင်ကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားသည့် ဤယေဘုယျဆန်သော လူမျိုးများမှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများကဲ့သို့သော လူမျိုးများ တဖြည်းဖြည်းချင်း ကွဲထွက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် "မျက်လုံးစောင်းခြင်း" (Epicanthic fold) နှင့် "ထူးခြားသော ယေဘုယျ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှု" တို့ကို ပိုင်ဆိုင်လာကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။
ခရိုဘာက မနုဿဗေဒ တိုင်းတာရေးပညာရှင် အများစု၏ အဆိုအရ အက်စကီမို (Eskimo) သည် အမေရိကန်မွန်ဂိုလွိုက်များအနက် အထူးခြားဆုံးသော မျိုးကွဲငယ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခရိုဘာက အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အထူးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် လျော့နည်းသော အမျိုးအစားကို "ပရိုတို-မလေးရှား" (Proto-Malaysian) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး မွန်ဂိုလွိုက်ရုပ်သွင် ပိုမိုထင်ရှားသော အမျိုးအစားကို "ဒီယူတရို-မလေးရှား" (Deutero-Malaysian) ဟု ရံဖန်ရံခါ ခွဲခြားနိုင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်း (Polynesians) များသည် မလေးရှားအနွယ်များမှတစ်ဆင့် မွန်ဂိုလွိုက်နှင့် အဓိက ဆက်နွှယ်မှု ရှိပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုသည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့တွင် ပါဝင်သော မွန်ဂိုလွိုက်အသွင်သည် အထူးပြုမွန်ဂိုလွိုက်မျိုး မဟုတ်သော်လည်း၊ ပိုလီနီးရှန်းတို့၌ ပါဝင်သော ကော့ကေးရှန်းအနွယ်ထက်မူ ပိုမိုများပြားပုံရသည်ဟု ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။ ပိုလီနီးရှန်းတို့အကြောင်း ပြောရာတွင် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်ရန် လက်ရှိ ပါပူအာ-မီလာနီးရှန်း နီဂရွိုက်များ နေထိုင်ရာ ကျွန်းစုများကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ရသဖြင့် ဒေသအလိုက် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော နီဂရွိုက်သွေး အနည်းငယ် ရောနှောစုပ်ယူမှုများ ရှိနိုင်ကြောင်း ခရိုဘာက ဆိုခဲ့သည်။
=== ကွန်း၏ "လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်" အယူအဆ ===
အမေရိကန် မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon) သည် အငြင်းပွားစရာဖြစ်ခဲ့သော သူ၏ ''Origin of Races'' (လူမျိုးများ၏ ဇာစ်မြစ်) စာအုပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကွန်းသည် ''[[Homo sapiens]]'' (လူသားမျိုးစိတ်) ကို အုပ်စု ၅ ခု ခွဲခြားခဲ့သည် - ကော့ကေးဆွိုက် (Caucasoid)၊ မွန်ဂိုလွိုက် (Mongoloid) နှင့် ဩစတြေလွိုက် (Australoid) လူမျိုးများအပြင်၊ ဆဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိကရှိ ဌာနေလူဦးရေအကြား လူမျိုးစု ၂ ခုဖြစ်သည့် တောင်ဘက်မှ "ကပွိုက်လူမျိုး" (Capoid race) နှင့် "ကွန်ဂွိုက်လူမျိုး" (Congoid race) တို့ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကွန်း၏ အဆိုပြုချက်မှာ ''[[Homo erectus]]'' (မတ်တပ်ရပ်လူသား) အဆင့်ကတည်းက လူမျိုးစု သို့မဟုတ် မျိုးစိတ်ခွဲ ၅ ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီးဖြစ်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "''Homo Erectus'' သည် မိမိတို့ပိုင်နက်နယ်မြေအသီးသီးတွင် နေထိုင်ရင်း ကြမ်းတမ်းသောအခြေအနေမှ ပိုမိုဉာဏ်ပညာရှိသော (Sapient) အခြေအနေသို့ ကူးပြောင်းသည့် အရေးကြီးသော အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် ''Homo Sapiens'' အဖြစ်သို့ တစ်ကြိမ်တည်းမဟုတ်ဘဲ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် သီးခြားစီ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ကွန်းသည် လူသားများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန်အတွက် ထွန်းသစ်စ "မျိုးရိုးဗီဇပညာ" အပေါ် မမှီခဲဘဲ ရုပ်သွင်ပြင်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များကို အားကိုးသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မနုဿဗေဒ၏ ရိုးရာနည်းလမ်းများကိုသာ လိုက်နာခဲ့သောကြောင့်၊ ''Origin of Races'' အပေါ် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများသည် "မကြာမီ အစားထိုးခံရတော့မည့် ခေတ်မမီတော့သော သိပ္ပံနည်းနာတစ်ခု၏ နောက်ဆုံးထွက်သက်" အဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
=== ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာဖြင့် ချေပခြင်း ===
ယူဆထားသော လူမျိုးစုအုပ်စုများအကြား ပြတ်သားသော ခွဲခြားမှုများ မရှိဟူသောအချက်ကို ဘလူးမန်းဘက်က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ချားလ်စ် ဒါဝင် (Charles Darwin) ကလည်း သတိပြုမိခဲ့သည်။
ခေတ်သစ် မျိုးရိုးဗီဇပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကြောင့် အချက်အလက်သစ်များ ရရှိလာသောအခါ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ သဘောတရားအရ "လူမျိုး" ဟူသော အယူအဆသည် ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပေ။ ထိုအယူအဆ၏ ပြဿနာများမှာ - ၎င်းသည် "သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးမဝင်သလို လိုလည်းမလိုချင်တော့ခြင်း"၊ သိပ္ပံပညာရှင်များကိုယ်တိုင်က သတ်မှတ်ထားသော လူမျိုးစုတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် သဘောတူညီမှုမရနိုင်ခြင်းနှင့် အချို့သော အယူအဆထောက်ခံသူများက "လူမျိုး" ပေါင်း ၃၀၀ သို့မဟုတ် ထိုထက်မက ရှိသည်ဟု အဆိုပြုနေကြသဖြင့် လူမျိုးအရေအတွက်အပေါ်၌ပင် သဘောတူညီမှု မရှိကြခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရရှိလာသော အချက်အလက်များသည် သစ်ပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့ ဖြာထွက်သည့် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် (Treelike evolution) အယူအဆနှင့်လည်းကောင်း၊ "ဇီဝဗေဒအရ သီးခြားကွဲပြားနေသော၊ အထီးကျန်ဖြစ်နေသော သို့မဟုတ် တည်ငြိမ်နေသော" လူဦးရေအယူအဆများနှင့်လည်းကောင်း ကိုက်ညီမှု မရှိတော့ပေ။
=== လက်ရှိ သိပ္ပံနည်းကျ အများသဘောတူညီချက် ===
{{See also|လူမျိုးစုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇပညာ}}
ဇီဝဗေဒတွင် မျိုးစိတ်ခွဲများ (Subspecies) သို့မဟုတ် လူမျိုးစုများ (Races) ကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုသည့် စံနှုန်းအမျိုးမျိုးကို ဆွေးနွေးပြီးနောက်၊ အလန် အာရ်. တန်ပယ်လ်တန် (Alan R. Templeton) က ခရစ်နှစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ယခုကဲ့သို့ ကောက်ချက်ချခဲ့သည် - "လူသားတွေကြားထဲမှာ လူမျိုး (Race) ဆိုတာ တကယ်ရှိသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းရဲ့ အဖြေကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ ရှိပါတယ်... အဖြေကတော့ 'မရှိပါ' ဆိုတာပါပဲ။"<ref name="Templeton2016">Templeton, A. (2016). Evolution and Notions of Human Race. In Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346–361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}. That this view reflects the consensus among American anthropologists is stated in: {{cite journal|last2=Yu|first2=Joon-Ho|last3=Ifekwunigwe|first3=Jayne O.|last4=Harrell|first4=Tanya M.|last5=Bamshad|first5=Michael J.|last6=Royal|first6=Charmaine D.|date=February 2017|title=Anthropologists' views on race, ancestry, and genetics|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=162|issue=2|pages=318–327|doi=10.1002/ajpa.23120|pmid=27874171|last1=Wagner|first1=Jennifer K.|pmc=5299519}} See also: {{cite web|author=American Association of Physical Anthropologists|author-link=American Association of Physical Anthropologists|title=AAPA Statement on Race and Racism |website=American Association of Physical Anthropologists|access-date=19 June 2020 |date=27 March 2019 |url=https://physanth.org/about/position-statements/aapa-statement-race-and-racism-2019/}}</ref>
== ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များ ==
=== ယေဘုယျ ရုပ်သွင်ပြင် ===
ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းဖြစ်သည့် ''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'' ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ဝေမှု (၁၉၇၁–၇၉၊ အတွဲ ၂၅ တွဲ) တွင် အာရှဒေသရှိ "မွန်ဂိုလွိုက်" လူဦးရေ၏ ထူးခြားချက်များကို ယခုကဲ့သို့ စာရင်းပြုစုဖော်ပြထားသည်။ "နှာခေါင်းရင်း နိမ့်ပြီး ပြားသောမျက်နှာ၊ ထင်ရှားသော [[ပါးရိုး]] (Zygomatic arches) များ၊ မျက်ခွံများ ပြားကပ်နေခြင်း မျက်ရစ်မရှိခြင်း (မျက်လုံးစောင်းလေ့ရှိခြင်း)၊ ထူထဲပြီး သန်စွမ်းနက်မှောင်သော ဆံပင်၊ နက်မှောင်သော မျက်လုံး၊ ဝါညိုရောင်အသားအရေ၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်ပု၍ တုတ်ခိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာ တည်ဆောက်ပုံ ရှိခြင်း။"
=== ဦးခေါင်းခွံ တည်ဆောက်ပုံ ===
ခရစ်နှစ် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ မနုဿဗေဒပညာရှင် ကာရိုလိုင်း ဝီလ်ကင်ဆန် (Caroline Wilkinson) က တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ မျက်နှာပြန်လည်ပုံဖော်ခြင်း (Forensic facial reconstruction) ဆိုင်ရာ သူမ၏ စာအုပ်တွင် "မွန်ဂိုလွိုက်" ဦးခေါင်းခွံများ၏ သဘာဝကို ယခုကဲ့သို့ ဖော်ပြခဲ့သည် "မွန်ဂိုလွိုက် ဦးခေါင်းခွံသည် လုံးဝန်းသော ဦးခေါင်းပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး နှာခေါင်းပေါက် အကျယ်အဝန်းမှာ အလယ်အလတ်ရှိကာ၊ မျက်လုံးအိမ်အနားသတ်များ လုံးဝန်းခြင်း၊ ပါးရိုးကြီးမားခြင်း၊ [[စွယ်စွားအဝင့်]] (Canine fossae) အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်း၊ မေးရိုးအနည်းငယ် ရှေ့သို့ငေါထွက်ခြင်း (Moderate prognathism)၊ မျက်ခုံးရိုးမရှိခြင်း၊ ဦးခေါင်းခွံအဆက်များ ရိုးရှင်းခြင်း၊ ပါးရိုးများ ထင်ရှားပေါ်လွင်ခြင်း၊ နှာခေါင်းရင်းကျယ်၍ ပြားကာ တဲပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်နေခြင်း၊ နှာခေါင်းရိုးဆူးချွန်တိုခြင်း၊ အပေါ်ရှေ့သွားများ ဇွန်းပုံသဏ္ဌာန် (အနောက်ဘက်တွင် ခွက်နေခြင်း) ရှိခြင်း၊ နှာခေါင်းလိုင်းဖြောင့်ခြင်း၊ အာခေါင်ပုံသဏ္ဌာန် အသင့်အတင့်ကျယ်ခြင်း၊ ဦးခေါင်းအလယ်မြောင်း ကွေးညွတ်ခြင်း၊ မျက်နှာအကျယ် ကျယ်ပြန့်ခြင်းနှင့် ပိုမိုပြားသော မျက်နှာအသွင်အပြင် ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။"
=== အအေးဒဏ် ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း ===
ခရစ်နှစ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကာလတန် အက်စ်. ကွန်း (Carleton S. Coon)၊ စတန်လေ အမ်. ဂါန်း (Stanley M. Garn) နှင့် ဂျိုးဇက် ဘီ. ဘတ်ဆဲလ် (Joseph B. Birdsell) တို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" များ၏ မျက်နှာအနည်းငယ် ပြားရခြင်းမှာ ဝေဟင်နှင့် အာတိတ်ဒေသ၏ အလွန်အမင်းအေးစက်သော အခြေအနေများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" များ၏ မျက်လုံးအိမ်များသည် မျက်လုံးတစ်ဝိုက်တွင် အဆီတစ်ရှူးများ (Adipose tissue) ရှိနေနိုင်ရန်အတွက် ဒေါင်လိုက်ကျယ်ပြန့်လာရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မျက်ခုံးရိုး "လျော့နည်း" သွားခြင်းက အအေးဒဏ်ကို "ထိခိုက်လွယ်သော" မျက်ခုံးရိုးအတွင်းရှိ လေအိတ်များ ဖြစ်ကြသည့် [[နဖူးဆိုင်းနပ်စ်]] (Frontal sinuses) အပေါက်ငယ်များ၏ အရွယ်အစားကို သေးငယ်သွားစေသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့က "မွန်ဂိုလွိုက်" တို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်များသည် မျက်နှာနှင့် ကပ်လျက်ပြားနေသော နှာခေါင်းရိုးများရှိခြင်းနှင့် ရှေ့သို့ငေါထွက်နေသော ပါးရိုးကြီးများရှိခြင်းတို့ကြောင့် နှာခေါင်း၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာကို လျော့နည်းစေကာ နှာခေါင်းအပြင်ဘက်သို့ ပြူးထွက်နေမှုကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟုလည်း ယူဆခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အေ. တီ. စတစ်မန်း (A. T. Steegmann) ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အအေးဒဏ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲထားသည်ဆိုသော မွန်ဂိုလွိုက် မျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်သည် ဥရောပသားများ၏ မျက်နှာတည်ဆောက်ပုံထက် အအေးလောင်ခြင်း (Frostbite) ဒဏ်မှ ပိုမိုကာကွယ်ပေးနိုင်စွမ်း မရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
== ခေတ်ဟောင်းမွန်ဂိုလွိုက် သတ်မှတ်ချက်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ==
၁၈ ရာစုမှ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းအထိ အနောက်တိုင်း မနုဿဗေဒပညာရှင်များအကြား ရေပန်းစားခဲ့သည့် လူသားမျိုးနွယ်စုကြီး ၃ စု ခွဲခြားမှုစနစ် (ကော့ကေးဆွိုက်၊ မွန်ဂိုလွိုက်၊ နီဂရွိုက်) တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုအများစုကို "မွန်ဂိုလွိုက်မျိုးနွယ်စုကြီး" ၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ဟောင်း သိပ္ပံနည်းကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဝါဒ (Scientific Racism) စာပေများနှင့် ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းများတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများကို အာရှတိုက်၏ ထူးခြားသော ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသည့် အုပ်စုခွဲများအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ကန့်သတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'', 4th ed., 1885–90.</ref>
=== စွယ်စုံကျမ်းများနှင့် လူမျိုးစုခွဲခြားမှု အယူအဆဟောင်းများ ===
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းဖြစ်သည့် ''Meyers Konversations-Lexikon'' (၁၈၈၅–၉၀) တွင် ကမ္ဘာ့လူမျိုးစုများကို ခွဲခြားရာ၌ [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့်အတူ [[ဗမာလူမျိုး]] များကို မွန်ဂိုလွိုက် မျိုးနွယ်စုကြီး၏ တိုက်ရိုက်အနွယ်ဝင်များအဖြစ် ပထမဆုံး ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>''[[Meyers Konversations-Lexikon]]'', 4th ed., 1885–90.</ref> ထို့အပြင် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်း ခေတ်သစ်မနုဿဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် အဲလ်ဖရက် အယ်လ် ခရိုဘာ (Alfred L. Kroeber) ကလည်း အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ လူမျိုးများကို "အာရှမွန်ဂိုလွိုက်" (Asiatic Mongoloids) ဟု အုပ်စုခွဲခဲ့ပြီး မြန်မာအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှသားများသည် မူလမွန်ဂိုလွိုက် ရုပ်သွင်စစ်စစ် (ဥပမာ- မျက်လုံးစောင်းခြင်း) ထက် ပိုမို၍ ယေဘုယျဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။<ref>[[A. L. Kroeber|Kroeber, A.L.]] (1948). ''Anthropology: Race, Language, Culture, Psychology, Prehistory.'' New York: Harcourt, Brace and Company. pp. 136–137.</ref>
=== နာဇီဂျာမနီခေတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုများ ===
နာဇီဂျာမနီခေတ်အတွင်း လူမျိုးစုလေ့လာရေး (Rassenkunde) အယူအဆကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံခဲ့သည့် ဂျာမန်မနုဿဗေဒပညာရှင် အီဂွန် ဖရိုင်ဟာ ဗွန် အိုက်စတက်ဒ် (Egon Freiherr von Eickstedt) သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူမျိုးစုများ၏ ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာ (Phenotype) အပေါ် မူတည်၍ ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းသော လူမျိုးစုခွဲ အမျိုးအစားနှစ်ခု ထပ်မံခွဲခြားခဲ့သည်။
#အရှေ့ဘရာချစ် (East Brachid)မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းဒေသ (ချင်းတောင်တန်းနှင့် ရခိုင်ရိုးမတစ်လျှောက်) ရှိ လူမျိုးစုများကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ အင်ဒစ် (Indid) အနွယ်နှင့် တောင်ဘက်မွန်ဂိုလစ် (South Mongolid) တို့ သွေးနှောရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |jstor=29535004 |title=Die Indien-Expedition des Staatlichen Forschungsinstituts für Völkerkunde in Leipzig. 1. Anthropologischer Bericht |first=Egon Frhr. |last=von Eickstedt |date=1927 |journal=Anthropologischer Anzeiger |volume=4 |issue=3 |pages=208–219}}</ref>
#ပလောင်ဂစ် (Palaungid)မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်လူမျိုး (Palaung) တို့၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း (ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်) ဒေသများမှ လူမျိုးစုများကို "ပလောင်ဂစ်အနွယ်" ဟု ကာလတန်အိုက်စတက်ဒ်က ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အယူအဆအရ ဗမာ၊ ကရင်၊ ကချင်နှင့် ရှမ်းလူမျိုးများသည် အဆိုပါ ပလောင်ဂစ် ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာများနှင့် အဓိက သွေးနှောရောယှက်နေကြသည့် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=ykgRAQAAMAAJ |title=Rassenkunde und Rassengeschichte der Menschheit |first=Egon von |last=Eickstedt |date=1934 |publisher=F. Enke |via=Google Books}}</ref>
=== ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာနှင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်မှု ===
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ယူနက်စကို (UNESCO) ၏ "လူမျိုးစုဆိုင်ရာ မေးခွန်း" (The Race Question) ကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်း<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0012/001282/128291eo.pdf "The Race Question"], UNESCO, 1950, 11pp</ref> နှင့် ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇပညာ (Modern Genetics) ထွန်းကားလာမှုများကြောင့် လူသားများကို မွန်ဂိုလွိုက် သို့မဟုတ် ကော့ကေးဆွိုက်ဟူ၍ အသေပိတ် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အုပ်စုများခွဲခြားခြင်းသည် သိပ္ပံနည်းကျ ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ဘဲ ခေတ်မမီတော့သော သီအိုရီအဟောင်းများသာ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>Templeton, A. (2016). Evolution and Notions of Human Race. In Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346–361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}.</ref> ခေတ်သစ် မနုဿဗေဒတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကို ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ "လူမျိုး (Race)" အနေဖြင့် မရှုမြင်တော့ဘဲ ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်မှုအပေါ် အခြေခံသည့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] (Tibeto-Burman)၊ [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|တိုင်-ကဒိုင်]] (Tai-Kadai) နှင့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (Mon-Khmer) စသည့် "လူမျိုးစုအုပ်စုများ" (Ethnic groups) အဖြစ်သာ အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ကြတော့သည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
3t9jyv7dis1al6dn7plku3u8wz3v2um
ဆလဗလူမျိုး
0
287233
1035874
2026-06-04T08:50:00Z
Chenzeyan29
141880
[[ဆလဗလူမျိုး]] စာမျက်နှာကို [[ဆလဗ်လူမျိုး]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်၍ Chenzeyan29 က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား
1035874
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ဆလဗ်လူမျိုး]]
jfk5q5piqd7tkov8uvlr8pdnhyguja9
မင်းသူ၊ ကို
0
287234
1035878
2026-06-04T08:52:12Z
Zawzawaungthwin
100038
[[မင်းသူ၊ ကို]] စာမျက်နှာကို [[မင်းသူ (နိုင်ငံရေးသမား)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲ ထည့်ခြင်း
1035878
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[မင်းသူ (နိုင်ငံရေးသမား)]]
7tx8efbqf37eir145yud86usprfjp4q
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.KoYeLin
3
287236
1035881
2026-06-04T09:10:31Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035881
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mr.KoYeLin ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၀၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
cl8bc4d1gr9dojcexmkioz6ah8klfen
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:U pyae pgyo aung
3
287237
1035882
2026-06-04T09:10:41Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035882
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် U pyae pgyo aung ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၀၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
o9vzu4c0gth4dne3y2knpst9hw3migf
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ellhy
3
287238
1035883
2026-06-04T09:10:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035883
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ellhy ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၀၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
dgx8cvz2xxwrbitsz603lhf5rp5iqig
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32934-30
3
287239
1035884
2026-06-04T09:11:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035884
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32934-30 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၁၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
ihfuh77r3y1v9vtu8toaaej7y6056cn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-29058-23
3
287240
1035885
2026-06-04T10:11:15Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035885
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-29058-23 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၁၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
t548448i7m3ruros52bof5va0u1jdbs
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mohmohkyaw
3
287241
1035886
2026-06-04T10:11:25Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035886
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mohmohkyaw ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၁၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
ah91b5x911sm8t76o78hfia4jhhf4r0
ဇယားကိုက်သည်
0
287242
1035889
2026-06-04T10:25:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဇယားကိုက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "မျှတညီညွတ်သ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035889
wikitext
text/x-wiki
'''ဇယားကိုက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"မျှတညီညွတ်သည်၊ တွက်ခြေကိုက်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဂဏန်းများတွက်ချက်ရာတွင်လည်းကောင်း စာရင်းများတွက်ချက်ရာတွင်လည်းကောင်း အဝင်အထွက် စာရင်းနှစ်ဖက်ဖြစ်စေ၊ စာရင်းတစ်ခုတည်းကိုပင် တွက်နည်းနှစ်မျိုးခွဲ၍ တွက်ချက်သည့်အခါတွင် ရလဒ်သည် ကိုက်ညီမှု ရှိနေသည့်အခါတွင် ဇယားကိုက်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသဘောကို တင်စားကာ အဝင်အထွက်၊ အရှုံးအမြတ်၊ အပေးအယူ၊ အကျိုးအပြစ်တို့သည် မပိုလွန်းမလိုလွန်းသည့်အခါမျိုးတွင် "ဇယားကိုက်သည်" ဟု ပြောဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
kszc5wwhzzfmyara3d5h3nrxkj1csdw
1035890
1035889
2026-06-04T10:26:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035890
wikitext
text/x-wiki
'''ဇယားကိုက်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"မျှတညီညွတ်သည်၊ တွက်ခြေကိုက်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ဂဏန်းများတွက်ချက်ရာတွင်လည်းကောင်း စာရင်းများတွက်ချက်ရာတွင်လည်းကောင်း အဝင်အထွက် စာရင်းနှစ်ဖက်ဖြစ်စေ၊ စာရင်းတစ်ခုတည်းကိုပင် တွက်နည်းနှစ်မျိုးခွဲ၍ တွက်ချက်သည့်အခါတွင် ရလဒ်သည် ကိုက်ညီမှု ရှိနေသည့်အခါတွင် ဇယားကိုက်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသဘောကို တင်စားကာ အဝင်အထွက်၊ အရှုံးအမြတ်၊ အပေးအယူ၊ အကျိုးအပြစ်တို့သည် မပိုလွန်းမလိုလွန်းသည့်အခါမျိုးတွင် "ဇယားကိုက်သည်" ဟု ပြောဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
5vdr495ir2emb9j1ohih03i842ctjbr
ဇော်ဆွဲသည်
0
287243
1035891
2026-06-04T10:29:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဇော်ဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံပြုပုံ== "ထိပ်တန်းကျသည်၊..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035891
wikitext
text/x-wiki
'''ဇော်ဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံပြုပုံ==
"ထိပ်တန်းကျသည်၊ ထူးချွန်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရုပ်သေးကပြရာတွင် ဇော်ရုပ်ကို ကပြရသူ၏ အရည်အချင်းသည် အထူးလိုအပ်သည်။ ဇော်ရုပ်သည် ခုန်ခြင်း၊ ကျွမ်းထိုးခြင်းများဖြင့် ကပြရသည်ဖြစ်ရာ ကြိုးဆွဲကောင်းသူ၊ ထူးချွန်သူမှသာ ဇော်ရုပ်ကို ဆွဲရသည်။ ထို့ကြောင့် နယ်ပယ်တစ်ခုခုတွင် ထူးချွန်သည်ဟု ပြောဆိုသည့်အခါ "ဇော်ဆွဲသည်" ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
1qd0df9anjjru1jox254s2s2kz7vkjt
1035892
1035891
2026-06-04T10:30:00Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035892
wikitext
text/x-wiki
'''ဇော်ဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံပြုပုံ==
"ထိပ်တန်းကျသည်၊ ထူးချွန်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရုပ်သေးကပြရာတွင် ဇော်ရုပ်ကို ကပြရသူ၏ အရည်အချင်းသည် အထူးလိုအပ်သည်။ ဇော်ရုပ်သည် ခုန်ခြင်း၊ ကျွမ်းထိုးခြင်းများဖြင့် ကပြရသည်ဖြစ်ရာ ကြိုးဆွဲကောင်းသူ၊ ထူးချွန်သူမှသာ ဇော်ရုပ်ကို ဆွဲရသည်။ ထို့ကြောင့် နယ်ပယ်တစ်ခုခုတွင် ထူးချွန်သည်ဟု ပြောဆိုသည့်အခါ "ဇော်ဆွဲသည်" ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
he44ji2ktxd5jlnolt7ctznik7vn5h5
ဇက်ဆွဲသည်
0
287244
1035893
2026-06-04T10:34:36Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဇက်ဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "နှေးဖင့်အောင်လ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035893
wikitext
text/x-wiki
'''ဇက်ဆွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"နှေးဖင့်အောင်လုပ်သည်၊ ထိန်းချုပ်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
မြင်းပွဲများကို မြင်းများကို ရပ်တန့်စေခြင်း၊ အရှိန်ထိန်းချင်သည့်အခါမျိုးတွင် ဇက်ကြိုးကို ဆွဲကာ ထိန်းချုပ်ကြသည်။ ထိုသဘောကို ပမာပြု၍ တစ်စုံတရာကို နှေးဖင့်အောင်ပြုလုပ်ရာတွင်ဖြစ်စေ ထိန်းချုပ်ရာတွင်ဖြစ်စေ "ဇက်ဆွဲသည်" ဟု သုံးကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
b8agaa9h2djnpm6bfuj2h6yp401yhge
ဇာတ်ခေါင်းကွဲသည်
0
287245
1035894
2026-06-04T10:39:27Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဇာတ်ခေါင်းကွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "အသင်းအဖ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035894
wikitext
text/x-wiki
'''ဇာတ်ခေါင်းကွဲသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"အသင်းအဖွဲ့များ ကွဲပြားပြတ်တောက်သည်" ဟု ဆိုလိုသည့်အခါ သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ရှေးအခါက ယခုခေတ်ကာလကဲ့သို့ မိုးလုံလေလုံအဆောက်အဦ မရှိသဖြင့် ဇာတ်သဘင်အဖွဲ့များသည် နွေကာလ၌သာ နယ်လှည့်ကပြကြရသည်။ မိုးရာသီရောက်လျှင် ထိုဇာတ်သဘင်အဖွဲ့သည့် ဇာတ်ကခြင်းကို ရပ်နားကာ အသီးသီး မိမိနေရပ်သို့ ပြန်ကြရလေသည်။ နောက်တစ်နှစ် နွေရာသီကာလရောက်ချိန်၌ ဇာတ်ဆရာ သို့မဟုတ် ဇာတ်ခေါင်းအိမ်၌ ဆုံ၍ ဇာတ်ကပြကြရသည်။ ဤသဘောကို ပမာပြု၍ တစ်ကြိမ်တခါ ပေါင်းစုလုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုသည် ကွဲပြားပျက်စီးသွားသည်ကို "ဇာခေါင်းကွဲသည်" ဟု ပြောဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
i018wpe6kcdxrkg1em0cdqgqmdry9w8
ညိုမြလုပ်သည်
0
287246
1035895
2026-06-04T10:45:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ညိုမြလုပ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "ဟန်လုပ်သည်၊..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035895
wikitext
text/x-wiki
'''ညိုမြလုပ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"ဟန်လုပ်သည်၊ မူသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
တစ်စုံတရာကို ကြိုက်နှစ်သက်သော်လည်း ရှက်စနိုးနှင့် ဣန္ဒြေကို ချုပ်တည်းဟန်ဆောင်ပြီးမှ နှစ်သက်သည့်သဘောကို မသိမသာ ပြသခြင်း၊ နှစ်သက်ကြောင်းကိုလည်း ပြသမှုမရှိဘဲ အတွင်းစိတ်ကို သိစေခြင်းစသည့် အပြုအမူများပြုသည်ကို "ညိုမြလုပ်သည်" တင်စားပြောဆိုသည်။ ရှေးအခါက အငြိမ့်မင်းသမီးတစ်ဦး၏ ဟန်အမူအရာကို တင်စားပြောဆိုရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုမင်းသမီးမှာ ယူနီဗာစတီမြသန်းကြည်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
d1vl47xgpkoj7qg8crgx4qrczws6ma6
1035896
1035895
2026-06-04T10:46:38Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035896
wikitext
text/x-wiki
'''ညိုမြလုပ်သည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"ဟန်လုပ်သည်၊ မူသည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးနှုန်းကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
တစ်စုံတရာကို ကြိုက်နှစ်သက်သော်လည်း ရှက်စနိုးနှင့် ဣန္ဒြေကို ချုပ်တည်းဟန်ဆောင်ပြီးမှ နှစ်သက်သည့်သဘောကို မသိမသာ ပြသခြင်း၊ နှစ်သက်ကြောင်းကိုလည်း ပြသမှုမရှိဘဲ အတွင်းစိတ်ကို သိစေခြင်းစသည့် အပြုအမူများပြုသည်ကို "ညိုမြလုပ်သည်" တင်စားပြောဆိုသည်။ ရှေးအခါက အငြိမ့်မင်းသမီးတစ်ဦး၏ ဟန်အမူအရာကို တင်စားပြောဆိုရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုမင်းသမီးမှာ ယူနီဗာစတီမြသန်းကြည်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
tlrt8l91meo3s405rpj0ocgvvb6hs0j
ဋီကာချဲ့သည်
0
287247
1035897
2026-06-04T10:52:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ဋီကာချဲ့သည် ''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book |title= ဘန်းစကား |author= လှသမိန် |publisher= |location= |date= |pages= }}</ref> ==အသုံးပြုပုံ== "အကျယ်ချဲ့သည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035897
wikitext
text/x-wiki
'''ဋီကာချဲ့သည် ''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"အကျယ်ချဲ့သည်၊ အပိုဖြည့်စွက်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ပါဠိပိဋကတ်တော်များ၏ အဓိပ္ပါယ်တို့ကို အကျယ်ရှင်းလင်းရာတွင် ရဟန်းတော်တို့သည် အဋ္ဌကထာကျမ်းများကို ရေးသားဖွင့်ဆိုကြသည်။ ထိုအဋ္ဌကထာကျမ်းများကိုပင် ထပ်မံ၍ ပညာရှင်များက ချဲ့ထွင်ရေးသားကာ ရှင်းလင်းတင်ပြမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းကို အစွဲပြု၍ တစ်စုံတခုကို အကျယ်ချဲ့ထွင် ပြောဆိုနေခြင်းကို "ဋီကာချဲ့သည်" ဟု အသုံးပြုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
chj0okyo58po942623d44bg5ie2qm6e
1035898
1035897
2026-06-04T10:52:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဗန်းစကား]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1035898
wikitext
text/x-wiki
'''ဋီကာချဲ့သည် ''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။<ref name="hlathamein">{{cite book
|title= ဘန်းစကား
|author= လှသမိန်
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==အသုံးပြုပုံ==
"အကျယ်ချဲ့သည်၊ အပိုဖြည့်စွက်သည်" ဟူသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ရှင်းလင်းချက်==
ပါဠိပိဋကတ်တော်များ၏ အဓိပ္ပါယ်တို့ကို အကျယ်ရှင်းလင်းရာတွင် ရဟန်းတော်တို့သည် အဋ္ဌကထာကျမ်းများကို ရေးသားဖွင့်ဆိုကြသည်။ ထိုအဋ္ဌကထာကျမ်းများကိုပင် ထပ်မံ၍ ပညာရှင်များက ချဲ့ထွင်ရေးသားကာ ရှင်းလင်းတင်ပြမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းကို အစွဲပြု၍ တစ်စုံတခုကို အကျယ်ချဲ့ထွင် ပြောဆိုနေခြင်းကို "ဋီကာချဲ့သည်" ဟု အသုံးပြုကြသည်။<ref name="hlathamein"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား]]
6rtnfbbwase7huipvxkkm02obln8kkv
တံတွေးကွက် ပက်လက်မျောသည်
0
287248
1035899
2026-06-04T10:53:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''တံတွေးကွက် ပက်လက်မျောသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1035899
wikitext
text/x-wiki
'''တံတွေးကွက် ပက်လက်မျောသည်''' သည် မြန်မာဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
nxf037mevirv0z5ga2kif1zuxnr58va
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:BlockatePollop2
3
287249
1035900
2026-06-04T11:11:36Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1035900
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် BlockatePollop2 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၁၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
oxzlacox03b3w9xq68ry6vdeqbxfnyi
ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
287250
1035901
2026-06-04T11:31:04Z
Zawzawaungthwin
100038
ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) ကာလ ချင်း စစ်မြေပြင် ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ တွန်းဇံမြို့နယ်၊ မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ ကျီခါးမြို့ကို
1035901
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 23.889757
| longitude = 93.53347
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျီခါးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ကျီခါး
| place = [[ကျီခါးမြို့]]၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| date = ၁၉ မေ ၂၀၂၄ – ၁၁ မေ ၂၀၂၆
| result = ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အောင်မြင်ပြီး ၂နှစ်အကြာတွင် ပြန်လည် လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်
| combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* [[တပ်မတော်]]
** [[ခလရ (၂၆၉)|ခလရ - ၂၆၉]] (တပ်ခွဲ)
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
* [[File:Flag of Zomi Re-unification Organisation.svg|23px|border]] [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA)
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ
* [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (CDF)
| commander1 = တပ်မတော်
| commander2 = CNA
| strength1 = မသိရှိရ
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = ရဲ ၂ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ
| casualties2 = ၂ ဦး သေဆုံး၊ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ
| notes = ကျီခါးမြို့ (အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်) ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ကျော်နှင့် ကျေးရွာ ၁၅ ရွာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]၊ မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ [[ကျီခါးမြို့]]ကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆင်ရေး စတင်ခဲ့ပြီး မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကျီခါးမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျီခါးမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/652645 |access-date=2026-06-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-05-19 |title=ကျီခါးမြို့ ကို ချင်းပြည်တော်လှန်ရေးအစိုးရတပ်များက သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲနေကာ မကြာမီ သတင်းကောင်းကြားရမည်ဟုဆို |url=https://yktnews.com/2024/05/163287/ |access-date=2026-06-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေ ==
ကျီခါးမြို့သည် အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်၊ လူဦးရေ ၃,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်သည့် နယ်စပ်မြို့ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျီခါးမြို့နှင့် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာတွင် အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ ကျော်၊ လူဦးရေ ၈,၀၀၀ ခန့်ရှိသော တွန်းဇံမြို့ တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့များတွင် တပ်စွဲထားသော တပ်များသည် [[တီးတိန်မြို့]]အခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း [[ခလရ (၂၆၉)|ခလရ - ၂၆၉]] ၏ တပ်ခွဲများ ဖြစ်ကြသည်။ယင်းအပြင် တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးဒေသဝန်းကျင်တွင် စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်|ဇိုမီးတော်လှန်ရေးအဖွဲ့]] (ZRA) ကလည်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-21 |title=ချင်းပြည်နယ် ကျီခါးမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သိမ်းယူ |url=https://burmese.voanews.com/a/7620394.html |access-date=2026-06-04 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် မြို့သိမ်းခြင်း ==
[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) အပါအဝင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကျီခါးနှင့် တွန်းဇံရှိ စစ်တပ်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းပူးပေါင်းတပ်များက ကျီခါးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ကျီခါးမြို့မှ ဆုတ်ခွာလာသော တပ်သားအချို့သည် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာရှိ တွန်းဇံမြို့သို့ သွားရောက်ပူးပေါင်းကာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များကို ဆက်လက်ခုခံခဲ့ကြသည်။တပ်မတော် သည် တွန်းဇံမြို့ကို လက်မလွှတ်ရရေးအတွက် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ရဟတ်ယာဉ်များအသုံးပြု၍ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့လည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ် ကျီခါးမြို့ကို ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/tonzang-kyekha-chin-revolutionary-occupied-05202024023752.html |access-date=2026-06-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== စစ်ဘေးဒုက္ခသည် အခြေအနေ ==
တိုက်ပွဲများနှင့် လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုများကြောင့် တွန်းဇံမြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး မြို့ခံအချို့မှာမူ မြို့တွင်း၌ ပိတ်မိနေခဲ့သဖြင့် ဒေသခံလူငယ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများက ဘေးလွတ်ရာသို့ ကယ်ထုတ်ခဲ့ရသည်။ တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့ ကားလမ်းဘေးရှိ [[တွီးထန်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|တွီးထန်]]၊ နာဇန်၊ [[ဖိုင်တူရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|ဖိုင်တူ]] ကျေးရွာများအပါအဝင် ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၁၅ ရွာခန့်မှ ဒေသခံပြည်သူ ၈,၀၀၀ ကျော်သည် တောတောင်များထဲသို့လည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယနယ်စပ်နှင့် [[ကလေးမြို့]]ဘက်သို့လည်းကောင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် နေအိမ်အများအပြားလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-05-20 |title=တွန်းဇံမြို့ရှိ မြို့မရဲစခန်းနှင့် တပ်စခန်းအပါဝင် ကျီးခါးမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=https://ayartimes.com/?p=37115 |access-date=2026-06-04 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref>
== မြို့ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ခြင်း ==
{{main|တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖလမ်းမြို့ အား [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] ဖြင့် တပ်မတော်က အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖလမ်း - သိုင်းငင်း - တီးတိန် - တွန်းဇံမြို့ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်ကြောင်းများခွဲ၍ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ထိုးစစ် ကို ဆက်လက် ဆင်နွဲခဲ့သည်။တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် သိုင်းငင်းလမ်းဆုံ၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကနေဒီတောင် နှင့် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[တီးတိန်မြို့]]သို့ ရောက်ရှိစုဖွဲ့ နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဆက်လက်၍ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ (CDF၊ CNA၊ PDF) စိုးမိုးထားသည့် [[တွန်းဇံမြို့]]ကို ထိုးစစ်ဖြင့် ချီတက်ခဲ့ရာ မေလ ၁၁ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၅၀၄ တောင်ကုန်း၊ မေလ ၁၂ ရက်တွင် [[မောင်ကင်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|မောင်ကင်ရွာ]]နှင့် [[တွာလ်မူးရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|တွာလ်မူးရွာ]]၊ မေလ ၁၄ ရက်တွင် [[ဂမ်ငိုင်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဂမ်ငိုင်ရွာ]]၊ မေလ ၁၆ ရက်တွင် [[လွမ့်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|လွမ့်ဇန်ရွာ]]နှင့် [[ဗျာလ်ကျင်းရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|ဗျာလ်ကျင်းရွာ]]၊ မေလ ၁၇ ရက်တွင် [[တပ်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|တပ်ဇန်ရွာ]]၊ မေလ ၁၉ ရက်တွင် [[တုံးတွောင်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|တုံးထောင်ရွာ]]နှင့် ပွိုင့်-၁၉၈၅ တောင်ကုန်းတို့ကို အသီးသီး ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် တွန်းဇံမြို့ မှနေ၍ ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အပြီးတိုင်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။စစ်တပ်သည် တွန်းဇံမြို့ မသိမ်းပိုက်နိုင်မီ ကျီခါးမြို့တို့ကို မေလ ၁၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီတွင် သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ထိုမြို့တွင် စစ်ရေးစုဖွဲ့ပြင်ဆင်ပြီးနောက် မေလ ၁၁ ရက် တွင် တွန်းဇံကို တီးတိန်မြို့ဘက် နှင့်အပြိုင် စတင်စစ်ကြောင်းထိုးလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေများ ==
တပ်မတော်သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများဖြင့် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ဟားခါးမြို့]]၊ [[ထန်တလန်မြို့]]၊ [[ဖလမ်းမြို့]]၊ [[တီးတိန်မြို့]]၊ [[တွန်းဇံမြို့]]နှင့် [[ကျီခါးမြို့]] စသည့် ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တွန်းဇံမြို့ကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်က ထပ်မံလက်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-115064 |access-date=2026-06-04 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
ထို့ကြောင့် ဟားခါး - ဖလမ်း - တီးတိန် - တွန်းဇံ - ကျီခါး လမ်းကြောင်းနှင့် [[ကလေးမြို့|ကလေး]] - ဖလမ်း - ဟားခါး လမ်းကြောင်းများသည် ပြန်လည်ပွင့်သွားခဲ့ပြီး [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]မှတစ်ဆင့် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မြို့များသို့ ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်မည့် အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မေရီခိုင် |date=2026-05-20 |title=တွန်းဇံမြို့မှ ချင်းပူးပေါင်းတပ်များ ဆုတ်ခွာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2026/05/20/413414.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
soa8qkygr44ff78h8fct7xby1k6wocy