ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 1638 1039846 1016334 2026-06-21T09:46:04Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:~2026-75215-0|~2026-75215-0]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 963658 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | type = ဘုရင် | name = နောင်တော်ကြီး | image = | caption = နောင်တော်ကြီး၏ခေတ်သစ်ပန်းချီ | reign = ၁၁ မေ ၁၇၆၀ – ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၇၆၃ | coronation = ၂၆ ဇူလိုင် ၁၇၆၀ | succession = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိဘုရင်များစာရင်း|မြန်မာဘုရင်]] <br/> [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]မင်းသား | predecessor = [[အလောင်းဘုရား]] | successor = [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = | regent = | spouse = ရှင်ဖောဦး | issue = သား ၅ ယောက်၊ သမီး ၂ ယောက် | issue-link = | issue-pipe = | regnal name = သိရီပဝရဓမ္မရာဇာ | house = [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်]] | father = [[အလောင်းဘုရား]] | mother = [[စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး]] | birth_name = မောင်လောက် | birth_date = ၁၀ ဩဂုတ် ၁၇၃၄ <br/> သက္ကရာဇ် ၁၀၉၆ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက် အင်္ဂါနေ့ | birth_place = [[ရွှေဘို|မုဆိုးဖို့]] | death_date = {{death date and age|1763|11|28|1734|8|10|df=y}} | death_place = [[စစ်ကိုင်း]] | date of burial = | place of burial = [[စစ်ကိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]] | signature = }} နောင်တော်ကြီးမင်း(ခေါ်) ဒီပဲယင်းမင်း(ခေါ်)စစ်ကိုင်းမင်း (ခရစ်နှစ် ၁၀ ဩဂုတ် ၁၇၃၄ -၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၇၆၃) သည် [[အလောင်းမင်းတရား]]၏ သားတော်အကြီးဆုံး မင်းထက်မောင်မောင် သည်။ အလောင်းမင်းတရားလက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး အလောင်းမင်းတရားကွယ်လွန်ချိန်တွင် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ မဟာနန္ဒကန်တွင်းစည်ခုံစေတီ ဒါယကာ၊ ဒုတိယစစ်ကိုင်းမြို့တည် နောင်တော်မင်းတရားကြီးသည် နန်းတက်ဘွဲ့မှာ''' သိရီပဝရဓမ္မရာဇာ'''ဟူသောဘွဲ့တံဆိပ် နာမံတော်ဖြင့် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၁၂၃-ခုနှစ် နန်းတက်သည်။ နန်းတက်စတွင် ဖခင်နှင့် ပြည်ထောင်ဘက် ရဲဘော်ကြီးဖြစ်သည့် မင်းလှနော်ရထာဘွဲ့ခံ မုဆိုးချုံဗိုလ်တွန် (ဦးတွန်)၏ ပုန်ကန်မှုကို စတင်ရင်ဆိုင်ရသည်။ ဗိုလ်တွန်က အင်းဝကို သိမ်းပိုက်ကာ အခိုင်အလုံနေသည်ကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နှင်းရသည်။ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အခြားဒေသများတွင်လည်း ပုန်ကန်မှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို ကောင်းစွာနှိမ်နှင်းနိုင်ခဲ့ပေသည်။ ၎င်းလက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အားအထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်ဆရာများဆိုကြသည်။ တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်ရှိကျိုင်းရုံးကြီးနယ်(ယခုတရုတ်ပြည်တွင်းရှိ စစ်ဆောင်ပန္နားနယ်)သည်မြန်မာပိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]]၏ ၅ ဆက်မြောက်မင်း [[ဖောင်းကားစား မောင်မောင်]]မှာ နောင်တော်ကြီးမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ {{ကုန်းဘောင်ခေတ်}} {{Lifetime|၁၇၃၄|၁၇၆၃}} [[Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်]] [[Category:ကုန်းဘောင် မင်းဆက်]] gey3x5ykfgi8dmu99k07hwrxibnq8gk 0 4493 1039853 1022460 2026-06-21T09:50:08Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/963791|963791]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1039853 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = နန္ဒဘုရင် | image = | caption = | reign = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | coronation = ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ | succession = {{collapsible list|titlestyle=background:transparent;text-align:center;| title=မြန်မာ ဘုရင် နှင့် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ပြည်များ| 1=[[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] (၁၅၈၁–၉၉)| 2=[[အင်းဝမင်းဆက်|အင်းဝ]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]] (၁၅၈၁–၉၇) | 3=[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] (၁၅၉၁–၉၇) | 4=[[ပြည်မြို့|ပြည်]] (၁၅၈၁–၉၅) | 5=[[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] (၁၅၈၁–၉၃)}} | predecessor = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor = [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး|ညောင်ရမ်းမင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = ဝန်ကြီးချုပ် | regent = ဗညားကျန်တော | succession1 = ဇင်းမယ်ပြည်၏ ဘုရင် | reign1 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – {{circa}} ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၉၇ | predecessor1 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor1 = [[နရဲစွမ်]] | reg-type1 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent1 = [[နော်ရထာ မင်းစော]] | succession2 = ယိုးဒယားပြည်၏ ဘုရင် | reign2 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၃ မေ ၁၅၈၄ | predecessor2 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor2 = ဖျက်သိမ်း | reg-type2 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent2 = [[:en:Mahathammarachathirat (king of Ayutthaya)|Maha Thammarachathirat]] | succession3 = [[လင်းဇင်းပြည်]]၏ ဘုရင် | reign3 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | predecessor3 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor3 = ဖျက်သိမ်း | reg-type3 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent3 = Maha Ouparat (၁၅၈၁–၈၈) <br> Sen Soulintha (၁၅၈၈–၉၁) <br> Nokeo Koumane (၁၅၉၁–၉၅) <br/> Vorapita (၁၅၉၆–၉၉) | spouse = • ဟံသာဝတီ မိဖုရား <br> • မင်းဖြူ <br> • မင်းထွေး <br> • သီရိရာဇဒေဝီ <br> • မင်းတရား မယ်တော် | issue = ၂၀ ထက်ပိုပြီ | issue-link = #မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ | issue-pipe = အခြားသူများအကြား... | full name = | house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူ]] | father = [[ဘုရင့်နောင်]] | mother = အတုလသီရိ မဟာရာဇဒေဝီ (ခေါ်) သခင်ကြီး | birth_date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၅ <br> အင်္ဂါနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၈၉၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် | birth_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | death_date = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၀ (သက်တော် ၆၅ နှစ်) <br> ကြာသပတေးနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၉၆၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁၀ ရက်<ref name=hy-3-106>မှန်နန်းရာဇဝင် အတွဲ (၃)၊ ၂၀၀၃</ref> | death_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | burial_date = ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၀ | burial_place = တောင်ငူ နန်းတော် | religion = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်]] | signature = }} '''နန္ဒဘုရင်''' (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် [[ဘုရင့်နောင်]] ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် [[တောင်ငူ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ပြည်]]၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် [[မိုးကုတ်]] ကျောက်တွင်းများကို [[မိုးမိတ်]] စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ယိုးဒယား]]၊ [[ပြည်]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။ ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း [[နတ်သျှင်နောင်]]အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် [[မင်းရာဇာကြီး]]၊ တောင်ငူဘုရင် [[မင်းရဲသီဟသူ]]တို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ [[နတ်သျှင်နောင်]]ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။ တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ [[မင်းကြီးဆွေ|မင်းရဲသီဟသူ]]က မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် [[နတ်သျှင်နောင်]] သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ နန္ဒဘုရင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား ‌‌‌‌နေရပ်စွန့်ခွာ‌‌စေပြီး လူမျိုး‌‌ ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။ အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် ‌‌‌နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်း‌အောင်းလာ‌ခဲ့လေသည်။ ‌နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီး‌နေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။ ==နန္ဒဘုရင်သားသမီး== * တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မြောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်သစုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မြောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မြောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတု ကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ် ။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစုန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူသမီးတော် ခင်ရွှေနန်း ၃၂ နှစ်တွင် အဆိပ်ခတ်ခံရပြီး တောင်ငူမှာ သေဆုံးသွားတယ် နတ်ရှင်နောင်သည် လူသတ်သမားဖြစ်သည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သဒိုဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံ သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ် ပါးတည် ။။ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး မြောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မြောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သုဝဏ္ဏလောက်စားဗညားဖြံခဲက်ကတော် ပစ်စဲစားဩဖဣန္ထရာရှိတ်သမီး မယ်နှင်း‌ဟွမ်ခံးအမတရုစ်သမီး‌တော် သဃင်ရွံန်ဘွားတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမ္မာရီ တပါး သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ မှာ ပိသာလောက်မိဖုရား ။။ ပုသိမ်မင်းသမီး နရသိင်္ခသူကတော်သမီး အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီးမွှေးလှမဏီ ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အနော်ဝိရုဋ္ဌ အမည်နှင့် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မြောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲသင်္ဃရာဇ် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး လည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွားကတော်မဟဒေဝီလိုင့်ဆိူ့တိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲမလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြိက်ကိုစားသည် ။။ လသာစော်ဘွား စဝ်ချင်လော်ဘွားသမီး ထဝ့်လဒါ့ဟူမ့်တွင် ။ သမီးတော် လှဒ္ဒသုတ္ဓ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် ။။ ဗညားနန်း‌ ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရန်နောင်၊ အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစား ပေးတော်မူသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ၊ အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် မြင်စိုင်းမင်းသား မြောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်ဆက် ။ မင်းသား ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိုးခန့်စားဗညားသေည်ထော်သမီး ခင်စဗိုယ်ဆုံတွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏီစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတကိုစားသည် နှမတော် ခင်သုရင်စော စုံဖက် ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက်ထိုကိုစားသည် ။။ သူ့နှမ ရတနာယွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာယွန့်ပေါင်းပုည်ညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ  နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွား‌ဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်လာသည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ဣန္ခံးဒိုင်းတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ အမည်နှင့် စည်သူကျော်ထင် တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူကို ဝန် ပြုသည် နှင့်စုံဖက် ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏီစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မ‌သောကခံ၍ မြောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပု ။။ ကျထတ်ရွာတွင်ငြဲတ္တာသူရအစ်မ ခင်ငယ်စုံဗုံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါးသာတည်း မဟာရာဇာမဏီစူဠာဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် ပြည်မြို့ကိုဝန်ပြုသည် မြောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးတီ‌စော်ဘွားဒါ့ဝ်‌ခေးဘွားသမီးကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မြောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလက‌တော်ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွားသမီး‌ ကျ‌နေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါးသာတည်း သူနဲ့ သူ့အမေး ဃတ်ဃဝ်ပို့တယ် နောက် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွားသိုခါပ်းဘွားဖြစ် ။။ မုတ္တမမင်းသမီး စောလကွန်းအိန်အစ်မ ရွှေနန်းချိုမ်မယ်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်မင်းတရားကြီးတွင် မုတ္တမစားသည် သူနဲ့ သူ့အမေ ဖမ်းပြီး ရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ လင်းဇင်းဘုရင့်ဗြဝရဝွံဆသမီး သီရိလုသာတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် ငားစဉ့်ကူးကိုစား နောက် အနော်ဘက်လွန်တွင်မြင်သည့် မြောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ကိုယ်လုပ် ဘုရင့်အဝတ်လဲရှင်ယဉ်ခဲကြီးတွင်မြင်သည့် သမီးတော် ရွှေဇင်း ။။ ယွန်းသုရင့် (မေဃုဋိ) သမီး‌ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မြောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ စုံဖက် ပေး သည် ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် ဣင်္စ‌န တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအ‌မေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည်ပါလေသည် ။။ ဖလူးဆိုင်းစလုံဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် ဦမာလာတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပါပိရ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နေမျိုးကျော်ထင်ခံသည် နံစံ ကိုစားသည် မြောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော်မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော်မင်းသမီး မဏီဩဃ နှင်းအတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရသီဟပတေ့မင်းမျိုးဆက် ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်‌‌ဗွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်‌‌ထွေးနောင် တပါး ခမည်းတော်မင်း‌တရားကြီးတွင် မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတပေါင်းမင်းသား သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် ။ သမီးတော် ခင်သုရင်စော တပါး မဟာရာဇာမဏီစူဠာ ဒါယကာတော် ဟင်္သာတမိဖုရား ဖြစ်လာသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်း‌တော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စ‌လေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို ပေးစားတယ် နောက် မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သုလျဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ကတော် ဒိုင်လာဘုရားလယ်အံ‌တော်သမီးတွင်ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးမီးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ အနော်ဘက်လွန်တွင်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန် ပေးတော်မူသည် ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒ မြေး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တစ် ။။ နှမတော် သုလျဝတီ အနော်ဘက်တွင်မြင်သည့် မြောက်ညီတော် မြောင်မြမင်းသား သီရိနန်း‌ရှေ့စွာ မင်းရဲနရသီဟခံသည် ။။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်‌နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ မိုးသင်စော်ဘွား ခံးထင်ဘွားသမီး နှင်းအုံန့်ခွမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနော်ရထာ တပါး မိုးသင်စော်ဘွားခံးလံဘွားဖြစ်လာသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ကျုံ့ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ်တွင် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားတွင် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် မင်းမဟာ သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်ထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲ လှအိန်ဖြူ ဇာဂရုံစား ကိုစားသည် ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲနရသိန်ကဒတ် ထုံပို ကိုစားသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းရဲနရသိန်ပု ဝင်ရော် ကိုစားသည် ။ မင်းသား ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ လင်းဇင်းဝိချုလ်ရာချ်တူမ နှင်းသီယံဝီယန်ချီင့်လုမ်းဘွားတွင် ။ သားတော် သူနဲကောင်း အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက် မင်းတရား မြင်သည့် လုံခပင်းစား သည် ။။ လယ်အာလ်တောင် သမီးတော် ဘီတရီငေါက်ဆူတွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတက် အနောက်ဘက် မင်းတရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အ‌မေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။။ မိုးနဲစော်ဘွား သိုပိမ်ဘွားသမီး သုဝနန္ဒားတွင် ။ သားတော် နရသိန်သာ စောမင်းမောင် အမည်နှင့် တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင် မိုးခေါင်းကိုစားသည် ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုထရာတီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင် တူမ သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နဝရတီ နှင့် ခင်မခဇာ ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ တိဂုံစား ဩက်ဖဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး၊ ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံ ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်ပို့တယ်၊ သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည်၊ ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း ပေးသည်၊ ရခိုင်ဘုရင်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင် စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဗူယရာဇာသမီး လပ်နော်ဗိနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရုမ္မန သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ဟံသာဝတီကိုစားကျော်ထင်နော်ရထာခံ၍ သူ့ပေးသည် ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနော်မြို့ ကို စားရ မြောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ အနောက်ဘက်လွန်တွင်ရတနာရွှေဂုံခံသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိဖုရားကြီးနှင့် မိဖုရားငယ်နှင့် ကိုယ်လုပ်တော် ဘယ်ဟာသားသမီးမရှိသော ။ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ ။။  တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ အစ်မ အလယ်နန်းတော် မိဖုရား မင်းထွေး ။။ ပြည်ဘုရင့် နန္ဒားယော်ဓား သမီးတော် အနောက်နန်းတော် မိဖုရား မင်းတရား မယ်တော် ။။ သရက်စည်သူသမီး စောမင်းညစ် ။။ ဘဝသံသရာသမီး ရှင်ထွေးကျိုင်သစ် ။။ ဗညားဒလသမီး ခင်နဲယုန် ။။ ဗညားကျန်တော်သမီး အတူမယ် ကျန္ဌမိတော် ။။ သကြာမြတ်ဆက်သမီး ခင်မအင်ပျို့ ။။ ခင်မအင်ပျို့အစ်မ ခင်မစိန်မြင့် ။။ စောလကွန်းအိန်သမီး ခင်မညွန့်စူ ။။ ဗညား‌လောသမီး ခင်စွယ်ညိုး ။။ တနင်္သာရီမင်းသမီး သမိန်ဝိရတ်သမီး ပုံဝေဠု ။။ နခရကြံပါ့ခ်နာဂ်ပုရီ မင်းတရားကြီး ဋိပ်ဘွပ်မဏီ သမီးတော် မဏီဝိချိုဠာ ။။ မိုနဲစော်ဘွားသိုပိမ်းဘွားသမီး ငွန်ပိင့်ဘွား ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွားသိုကျု့ဘွားသမီး နှင်းဃဝ်ဟံယူး ။။ သိုဆိုင်းဘွားဗန်းမော်စော်ဘွားသမီး ဒိပ္ဗယဆံသီ ။။ ခံရျမ်းဘွားညောင်ရွှေစော်ဘွားသမီး တော်လက္ကျူမ်းဘွား ။။ စံကားစော်ဘွားသိုဟုမ်ဘွားသမီး နော်မိုတ်ဆံ ။။ သို‌ခိုးဘွားကလေးစော်ဘွားသမီး စိန္ဒယာ သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုခဲန်းဘွားသမီး နှင်းသေဉ်လုံ သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ ပိတ်သံဘွားမိုးကိုင်စော်ဘွားသမီးငယ် ဃဝ်မင်းမားမိုး ။။ မိုးဆင်ဥပရာဇာဟော်ခံးနွဲ့သမီး ထဃဝ်ယုံန်ဘွား ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ဃဝ်မင်းဖောင်းမိုး ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံနောက်သမီးတစ်ဦးမှာ ချယ်ထြာဖ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွားစဝ်မိုးကျိုင်သမီး ဃဝ်ခံးခယိုင့် ။။ အုန်ပေါင်းလေးမင်းသမီး အုန်ပေါင်းလေးစော်ဘွားသို‌ချီင်ဘွားသမီး ထိူးဃဝ်ခိုင်ဘွား ။။ မိုးပတ်စော်ဘွားသိုဆိူ့းဘွားသမီး ထွယ်လှ ။။ ကျိုင်းရုံးစော်ဘွားစဝ်ဣန့်မိုးသမီး စဝ်မန်ဣန်း ။။ မိုးလိမ်စော်ဘွားထဝ်ဗိုင်သင်သမီး ဆရားဆုံမိုး ။။ လင်းဇင်းဘုရင့်ဆိုင်းဆုလင်းလူးဆိုင်ယသမီး အံဖ‌ကေတ် သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ ဒုတိယလင်းဇင်းမင်းသမီး ဗညားဖိုးဓိစလ္လာရှ်လင်းဇင်းဘုရင့် သမီး ထဲ့ခံးလောက် ။။ လင်းဇင်းဆိကောင်းမှာ ပန်းခံးသမီး နှင်းခံးအွယင်း နန္ဒဘုရင်က သူမအရမ်းချစ်တယ် ။။ ထဝ်ဟံမိုး ဘော်လိခမ်စိုင် ပါ့ခ်စန် ပါ့ခ်စိန်း မှာ သမီး နှင်းခံးဟုံ့ ။။ လင်းဇင်းမှာ နှင်းထပ်ခံးလုံ ။။ ထဝ်ကံကျိုင်ယကျိုင်းသေဉ် စော်ဘွားသမီး ထီပ်ခံးမိုင် ။။ မိုးဗျံစော်ဘွားစဝ်လှာဣန္ထြသမီး အုံ့ဒါဝ့်ရင့် ။။ လကွန်စားဗညားဝိရိယန်သမီး ကားသံဖြူ ။။ ကသည်းစော်ဘွားမန်းယန်ဂိမ်းဘွားသမီး ကွီးလိမ်းဘွား သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ သိင်္ဂိုမင်းသမီး တိုင်ခီရီဗန်ဒာရာသိင်္ဂိုဘုရင့်သမီးတော် ဝိရူပ်ပုဏ်ဝနာ သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးရမ်စော်ဘွားခွန်ဖံခံးသမီး ဣန္ဗျဟုံမိုး ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးလားစော်ဘွားဖာဆွံးဘွားနှမ ကျီန္တပါတီ မွေးရာပါ အမည် ဒေဝီပန်းနွဲ့ ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးလားစော်ဘွားဖာ‌ဆိုးဘွားသမီး ဃဝ်ဣန္ထာ ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးခံစလုံဗြမွမ်အွံဘွားသမီး ဣန်ဆိုင်းခိုး ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးဟွမ်းစော်ဘွားဗ္ယံကံဘွားသမီး မာန်ဗ္ယုံမာန့် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင်ပြည်နယ် မိုးလော်စော်ဘွားထါ့ဝ်ဒဲန်စွန်းသမီး‌တော် ဖန်းထဝိလှိုင် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ်ထံမှ ဖန်းထဝိလှိုင်များ ဖန်းခံး ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ် မိုးမွှေးစော်ဘွားစဝ်မာန်မိုး သုံ သမီးတော် မာန်လီပ်တာ ဃါ့ပ်ဃဝ် လါ့ပ်ခံး ။။ အိုင်လုံပြည့်နယ် မိုးယွန်းစော်ဘွားကွိုချင်ချိုင့်သမီး ခြယစည် ။။ မိုးယွင်စော်ဘွားစဝ်ကျိုင်းမုန်သမီး ချိုချိုမ်ဘွား ။။ ကျိုင်းသူ့နောင်စပ်စော်ဘွား သိုဟိတ်ပို့းမိုးငမ်း သမီးတော် စည်လိုဖုမ် နှင့် စဉ်ရုနိုး ။။ တာမ္မလိတ္တတိုင်းမင်းသမီး ဂာမန်နရာယံသမီး ဝိမတရာရန် ။။ မဂိုနန်းရိုး တရုဝရာဇာ သမီး‌တော် နှစ်ယောက် ခဖ္ဖပံဌျီ နှင့် ဂေရဆံတျီ ။။ အာရူနာချယ်ထဝီပ်စော်ဘွားခံးခိုင်ဘွားသမီးတော် ပန်းကောင်းဟိုင်‌ဘွား ။။ ဟိမဝန္တာတောင်ပေါ်ရှိ ဆိုလူခိုန်ဘူမှ အမျိုးသမီး ဘီဟာနာ့သင်ဆဘန်ထိတား ။။ ပုဏ္ဏား ဖီစမပိသာမဟသမီး ပထ္ထမနဟစ်စွာမိ။။ လုမ်ဆက်စားဗညားအဆင်းလူထိုင်သမီး ဖက်ခမ်းဆင်းမိုး ။။ ချောင်းဒွမ်သူ ချိုနှင်မိုး ။။ ယိုးဒယားဘုရင့်မဟဓ္မမရာဇာသမီး ဘုရင့်ဟောင်းတွင် မိဖုရားသားသမီးမရှိ အန္ဒြာဒေဝီ ။။ ယိုးဒယားမင်းသမီး ယိုးဒယားဘုရင့်ဖမဟင်ဒရာဒိရာ့ခ်ျသမီး ဖဖိကျစ်ကျင်းဒား၊ ဘုရင့်ဟောင်း မုဆိုးမ ကလေး မမွေးဘူး ။။ တောင်ငူရောက်မင်း အမည် နန္ဒဘုရင် တွင်မြင်သည့် သားတော် ၃၁ သုံချိပ်‌‌တ သမိးတော် ၁၇ တစ်ချိပ်ခုနှစ် ။ ပေါင်း လေးချိပ်ရှစ် ၄၈ ပါးတည်း ။။ <references responsive="1"></references> * <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဘားဂရာ ဗိမာန်တော် မော်ကွန်းတိုက်၊ ငါးဆူဒါယကာမင်း အာမဘွန် ရာဇဝင်၊ တောင်ငူရာဇဝင်</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] 16b5dibu1kzqh9uj7eev3qabkrmdbgo 0 4628 1039848 1023615 2026-06-21T09:47:22Z Ninjastrikers 22896 [[WP:NOR]] 1039848 wikitext text/x-wiki [[ဘိုးတော်ဘုရား]] (ခေါ်) ဗဒုံမင်း (ခေါ်) ဘိုးတော်ဦးဝိုင်း ၏ အိမ်တော်ပါ ငယ်ကျွန်ရင်းများအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘိုးတော်အလောင်းအလျာဖြစ်သော မောင်ဝိုင်း အိမ်နိမ့်စံဘဝကပင် ငမြတ်ထင်၊ ငစံရွေး စသောအိမ်တော်ပါ အမှုထမ်းများအနက် ပေါ်ဦးမှာ ဟာသဉာဏ်ရှိသူ ပညာရှိသူဖြစ်သည်။ ဦးပေါ်ဦးသည် လျှောက်ထုံးများထဲက ကဲ့သို့ ပျော်တော်ဆက် တစ်ဦးမဟုတ်ပါ။ ဝန်ကြီးတစ်ပါးလည်း မဟုတ်ပါ။ ပြက်တီးပြက်ချော် နေတတ်သူလည်း မဟုတ်ပါ။ အားလုံးသည် စာရေးဆရာ ဖန်တီးချက် များ သာ ဖြစ်သည်ဟု တင်နိုင်တိုး၏ အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးနှင့် သမိုင်းသုတေသနအမြင် တွင် အထောက်အထားခိုင်လုံစွာ ရေးသားဖော်ပြထားလေသည်။ == သမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး၏ အမှာစာမှ == အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦး၏ အကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဦးအောင်က လျှောက်ထုံးစာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသည်။ ထို့နောက် ပိဋကတ်ဆရာမြိုင်၊ စာတော်ပြန် ဆရာသိန်း၊ ဦးကျော်ထွန်းတို့က လျှောက်ထုံးစာအုပ်များ ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ဦးပေါ်ဦးအကြောင်း သက်ကြီးစကား သက်ငယ်ကြားဖြင့် ကြားဖူးနားဝရှိကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင်လည်း ယင်းစာအုပ်ပါ အကြောင်းအရာများကို ကိုးကားပြောဆိုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဦးပေါ်ဦးသည် လျှောက်ထုံးစာအုပ်တွင် ပါသကဲ့သို့ ပျော်တော်ဆက် တစ်ဦးမဟုတ်ပါ။ ထို့အတူ ဦးအောင် ဖော်ပြရေးသားထားသကဲ့သို့ ဝန်ကြီးတစ်ဦးလည်း မဟုတ်ပေ။ ဦးပေါ်ဦးသည် မြန်မာဘုရင်လက်ထက် နန်းတွင်းအဖွဲ့အစည်းတွင် မြေတိုင်းအတွင်းဝန်တစ်ဦး မျှသာ ဖြစ်သည်။ တင်နိုင်တိုးက အစဉ်အဆက် မှတ်သားလာခဲ့ပြီး ဦးပေါ်ဦးနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အကြောင်းအရာများကို သမိုင်းသုတေသနအမြင်ဖြင့် ချေဖျက်ထားသည်။ အချို့အချက်အလက်များကို သမိုင်းအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်လုံလုံဖြင့် ပယ်ဖျက်ထားသည်။ == တင်နိုင်တိုး၏ အမှာစာမှ == ဦးပေါ်ဦးသည် ပြင်ပလောကတွင် အမှန်တကယ်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်ငြားလည်း ဦးပေါ်ဦးသည် လျှောက်ထုံးများထဲက ကဲ့သို့ ပျော်တော်ဆက် တစ်ဦးမဟုတ်ပါ။ ဝန်ကြီးတစ်ပါးလည်း မဟုတ်ပါ။ ပြက်တီးပြက်ချော် နေတတ်သူလည်း မဟုတ်ပါ။ အားလုံးသည် စာရေးဆရာ ဖန်တီးချက်များသာ။ သို့သော် စာအုပ်စာတမ်းအချို့တွင် ယင်းလျှောက်ထုံးများထဲမှ သမိုင်းအချက်အလက်များအား အကိုးအကား ပြုနေကြသည်ကို တွေ့နေရသည်။ ဤစာရေးသူအနေဖြင့် နောင်တစ်ချိန်တွင် လျှောက်ထုံးထဲမှ ဦးပေါ်ဦးကို စာဖတ်သူအများက အစစ်အမှန်ဟု ယုံကြည်သွားကြမည်ကိုလည်း စိုးရိမ်မိပါသည်။ သို့ကြောင့်လည်း အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦး၏ ဘဝသရုပ်မှန်နှင့် သူ၏ လျှောက်ထုံးများကို သမိုင်းသုတေသနအမြင်ဖြင့် ချဉ်းကပ်ကြည့်ရှုရန် ကြိုးစားဖြစ်သည်။ (တင်နိုင်တိုး) == ဦးပေါ်ဦး အတ္ထုပ္ပတ္တိ == အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၁-ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၂)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ခရစ်သက္ကရာဇ် (၂.မတ်လ.၁၇၆၀)ရက်၌ ရေဦးနယ်၊ တန့်ဆည်မြို့တွင် အဖဦးစံခိုင် နှင့် အမိဒေါ်ပိုးဇီမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဦးပေါ်ဦး၏ မျိုးရိုးသည် သူကြီးမျိုးရိုး ဖြစ်သည်။ [[File:upawoo2.jpg|thumb|ဦးပေါ်ဦး၏ ဇာတာခွင်]] * ဤတွင်လည်း မွေးနေ့ သက္ကရာဇ်အတိအကျ အမှန်ဖြစ်ကြောင်းကို- # [[မောင်သုတ(ဗိုလ်မှူးဘသောင်း)]]၏ စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်တွင် ၁၁၂၁-ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၂)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (၃.မတ်လ.၁၇၆၀)ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ဒေါ်ရီရီပြုစုသော မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် ပြက္ခဒိန်အရ ယင်းနေ့မှာ တနင်္ဂနွေနေ့မဟုတ်ဘဲ တနင်္လာနေ့ ဖြစ်နေသည်။ # [[ဒေါက်တာတိုးလှ]]၏ '''ရက်ချုပ်စစ်တမ်း'''ဆောင်းပါးတွင်မူ `တင်္ခဏုပတ္တိဉာဏ် ရှင်သန်လှသည်ဟု ကျော်ကြားခဲ့သော အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးကား ၁၁၂၁-ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၂)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်တို့က တညီတညွတ်တည်း ဆိုမိန့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအဆိုအမိန့်အရ ရက်ချုပ်ကို စစ်ဆေးကြည့်သောအခါ တနင်္ဂနွေနေ့မဟုတ်ဘဲ တနင်္လာနေ့ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရသည်မှာ လဆန်းနှင့် လဆုတ်လွဲမှား မှတ်သားမိသောကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အမတ်ကြီး၏ ရက်ချုပ်ကို ၁၁၂၁-ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၂)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၇.ဖေဖော်ဝါရီလ.၁၇၆၀)ဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်မှ မှန်မည်ဖြစ်သည်။ # စာဆိုတော်[[ကျော်လှ၊ ဦး(မောင်းထောင်)|မောင်းထောင်ဦးကျော်လှ]] တစ်ကြိမ်တွင် အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦး၏ ဇာတိရပ်ရွာသို့ ရောက်ခဲ့လေရာ သံချိုတစ်ပုဒ်ကို အမှတ်တရ ရေးဖွဲ့ခဲ့လေသည်။ ယင်းသံချိုကို- `မွေးသက္ကရာဇ်ကယ်က၊ ဧဧက်ကယ်အံဧကာတဲ့၊ တစ်ထောင့်တစ်ရာနှစ်တစ်ခုရဲ့၊ ရတု နွေတန်ခူးတွင်မှ၊ ကြက်ဦးတွန်ရောင်ဖြူလင်းခဲ့၊ တနင်္ဂနွေရက်တွင်မှ၊ နေထွက်တွင် မြော်မြင်သွားသတဲ့၊ ထင်ရှားအောင် အထူးခေါ်သမုတ်တယ်၊ ဦးပေါ်ဦး သူ့နာမည်။´ ဟု အစပြုခဲ့ပေသည်။ သံချို၏ အလိုအရ အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦး၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို ၁၁၂၁-ခု၊ နှောင်းတန်ခူးလ၏ တနင်္ဂနွေရက်တစ်ရက်ဟု ဆိုလိုဟန်ရှိပေသည်။ # ဆရာဒဂုန် ရေးသားပြုစုသော မြန်မာ့ရိုးရာ ကောဇာဂြိုဟ်စီးဂြိုဟ်နင်း ဗေဒင်ပညာစာအုပ် (တတိယတွဲ) ဗဟုသုတအဖြစ် မှတ်သားထားရန် ဇာတာများ ကဏ္ဍတွင် အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦး၏ ဇာတာကို တွေ့ရှိရသည်။ ဇာတာတွင် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၁-ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၁)ရက်၊ (၃.မတ်လ.၁၇၆၀) ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ ဇာတာအနေအထားအရ တပေါင်းလဆန်း မဟုတ်ဘဲ လပြည့်ဝန်းကျင်ကို ရည်ညွှန်းနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် မွေးသက္ကရာဇ်အမှန်မှာ ၁၁၂၁-ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁)ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ခရစ်သက္ကရာဇ် (၂.မတ်လ.၁၇၆၀)ရက်သာ ဖြစ်သင့်ပါသည်။ ဇာတာကို လေ့လာကြည့်လျှင် တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်သည် ကုမ်ရာသီ၌ ရပ်တည်လျက် ရှိပြီး လဂ်မှာ ပြိဿရာသီသို့ ရောက်ရှိနေပေရာ ဇာတာရှင်မှာ နေမွန်းတက်ဝန်းကျင်၌ ဖွားမြင်ကြောင်း မှန်းဆနိုင်သည်။ မောင်သုတ၏ စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်တွင် အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးကို နေမွန်းတက်ချိန်၌ ဖွားမြင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပုံနှင့်လည်း ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ === မျိုးရိုးဆက်နွယ် === မောင်သုတ၏ စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်တွင် ဦးပေါ်ဦး၏ မိဘမျိုးမည်အကြောင်း မှတ်သားချက် မတွေ့ရပါ။ သို့သော် သန်းဝင်းရှိန်၏ မြတ်ဗုဒ္ဓ အမွေတော်များစာအုပ် စာမျက်နှာ(၁၄၉)၌မူ ဦးပေါ်ဦး၏ မိဘများကို ဦးစံခိုင် နှင့် ဒေါ်ပိုးဇီတို့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဖခင်ဘက်မှ မျိုးရိုးမှာ တန့်ဆည်ရွာသူကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ အမိ၏မျိုးရိုးမှာ မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ရွှေလင်းဆွဲရွာမှ ဖြစ်သည်။ ရွှေလင်းဆွဲရွာသူကြီး မိသားစုသည် သူကြီးအာဏာ အလုခံရသဖြင့် သူကြီးသစ်၏ရန်ကို ကြောက်ရွံ့ကာ [[ရေဦး]]နယ်၊ တန့်ဆည်ရွာသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းမိသားစုနှင့်အတူ သူကြီးသမီး မပိုးဇီလည်း လိုက်ပါလာခဲ့၏။ မပိုးဇီ အရွယ်ရောက်လာသောအခါ တန့်ဆည်သူကြီးသား မောင်စံခိုင်နှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။ မောင်စံခိုင်နှင့် မပိုးဇီမှ အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦး ဖြစ်လာမည့် မောင်ပေါ်ဦး ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ဦးပေါ်ဦးကို တည့်ဆည်ရွာသူကြီး မျိုးရိုးဟု ဆိုနိုင်သည်။ === မွေးချင်းများ === ဦးပေါ်ဦးတွင် ဦးတုတ်ကြီး ဆိုသူ အစ်ကိုတစ်ဦးရှိကြောင်း သန်းဝင်းရှိန်၏ မြတ်ဗုဒ္ဓ အမွေတော်များစာအုပ်က ဆိုသည်။ သို့သော် အမည်သာပါပြီး အခြားအမှတ်အသား တစ်စုံတစ်ရာမတွေ့ရပေ။ [[ပုဂံမင်း]]လက်ထက် ခရစ်နှစ်၁၈၅၁-ခုနှစ်တွင် မင်းလှသီရိသီဟသူ ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် `စာဆိုတော်သံဃာတော်တို့စာရင်း´ ပေမူအရ ဆိုပါလျှင် ဦးပေါ်ဦး၌ ဒေါ်နီဆိုသည့် အစ်မတစ်ယောက်ရှိသေးကြောင်း သိရသည်။ ဒေါ်နီသည် တတိယကျော်အောင်စံထား ဆရာတော် လူထွက် ဦးလွန်းပေါ်နှင့် စုံဖက်ခဲ့၏၊ သို့သော် ၁၇၉၈-ခုနှစ်တွင် ဒေါ်နီ သီလရှင်ဝတ်သွားသည်။ ဦးပေါ်ဦး၏အစ်မ ဒေါ်နီနှင့်ပတ်သက်၍ တတိယကျော်အောင်စံထား ဆရာတော်၏ ထေရုပ္ပတ္တိတွင် အတော်အတန် သိရှိရသည်။ ဒေါ်နီသည် တစ်ခုလတ်အမျိုးသမီး ဖြစ်ပြီး ၁၇၉၃-ခုနှစ်တွင် ငစင်ရိုင်းရွာသူကြီး ဦးရွှေပေါ်နှင့် ဒေါ်အေးသာတို့၏သား ရဟန်းလူထွက် ဦးလွန်းပေါ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးလွန်းပေါ်မှာ ထိုစဉ်က လွှတ်တော်စာရေး အဖြစ်အမှုထမ်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဦးလွန်းပေါ်သည် ဒေါ်နီနှင့် ငါးနှစ်မျှသာ ပေါင်းသင်းပြီး ၁၇၉၈-ခုနှစ်၌ ရဟန်းဘောင်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၃၉-ခုနှစ်တွင် ဒေါ်နီ၏ခင်ပွန်းဖြစ်ခဲ့သူ တတိယကျော်အောင်စံထား ဆရာတော် ရှင်ရဝသာမိ ပျံလွန်တော်မူသည်။ ဒေါ်နီသည် ဦးလွန်းပေါ်နှင့် သားသမီး မထွန်းကားခဲ့ပေ။ Who's who in Burma(Myanmar)စာအုပ် စာမျက်နှာ(၁၁၂)တွင် [[သာယာဝတီမင်း]]လက်ထက် ရွှေလှံဝန်ကြီး ဦးစိုသည် အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦးနှင့် ညီအစ်ကို တော်စပ်သူဟု မှတ်သားဖွယ် တွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ညီအစ်ကိုအရင်းအချာ မဟုတ်ဘဲ ဝမ်းကွဲညီအစ်ကို တော်စပ်သူသာ ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ဦးစိုသည် အိမ်ရှေ့ရုံးစာရေးကြီး ဦးဘော်၏သား ဖြစ်သည်။ ၎င်းဦးဘော်သည် ဦးပေါ်ဦး၏ ဖခင်(သို့မဟုတ်)မိခင် နှင့် မောင်နှမတော်စပ်သူ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ === ငယ်ဘဝ === ဦးပေါ်ဦးသည် ငယ်စဉ်က တန့်ဆည်ရွာတွင် နေထိုင်ပြီး အရွယ်ရောက်သောအခါ မိမိတို့မိသားစုအား ပစ်ပယ်ထားသော အဘိုးဖြစ်သူ တည့်ဆည်ရွာသူကြီးကို စိတ်နာသဖြင့် ရွှေဘိုသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုပေသည်။ သူသည် ရွှေဘိုတွင် ရဟန်းဝတ်ကာ စာပေကျမ်းဂန်များ လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဦးပေါ်ဦး လျှောက်ထုံးတစ်နေရာ၌ ရဟန်းသုံးဝါ ရခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထူးချွန်စွာ လေ့လာပြီးသောအခါ ဗဒုံမင်းသား[[ဘိုးတော်ဘုရား|(ဘိုးတော်ဘုရား]])နှင့် အဆက်အသွယ်ရကာ လူထွက်၍ အိမ်တော်၌ သွားရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ဗဒုံမင်းသားထံ အမှုထမ်းစဉ် ဗဒုံမင်းသားမှာ ရာထူးကျလျက် စစ်ကိုင်းဘက်တွင် နွမ်းပါးစွာ နေထိုင်ရချိန်ဖြစ်သည်။ [[မှော်ပီဆရာသိန်း]]၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်စာအုပ်အရ ဗဒုံမင်းသား၏ အိမ်တော်၌ အမှုထမ်းရွက်ရသည့် မောင်ကျော်ရွေးက မန်ကျည်းရွက်နုခူးပေးရပြီး မောင်ပေါ်ဦးက ရောင်းချရကြောင်း၊ မောင်မြတ်ထင်က ဗန်းမော်ကောင်းတုန် အရောက် လှေထိုးလိုက်ကာ ဗဒုံမင်းသား မိသားစုကို ကျွေးမွေးပြုစုရကြောင်း ဆိုသည်။ ပါးစပ်ရာဇဝင်ဆိုသည့်အတိုင်း မည်မျှမှန်ကန်သည်ကို မသိရပေ။ ထိုစဉ်က ဦးပေါ်ဦးအသက်မှာ အသက်နှစ်ဆယ်ကျော်မျှသာ ရှိပါသေးသည်။ ဦးပေါ်ဦး အနေဖြင့် စစ်ကိုင်း၌ ညှိုးငယ်စွာနေရသော ဗဒုံမင်းသား၏ အိမ်တော်သို့ မည်သို့မည်ပုံ ရောက်လာခဲ့သည်ကိုမူ အထောက်အထား မတွေ့ရပေ။ === မင်းမှုထမ်းအစ === ၁၇၈၂-ခုနှစ် ဗဒုံမင်းသား ဘုရင်ဖြစ်လာသောအခါ '''မဟာဇေယျသူရသင်္ခယာဘွဲ့''' နာခံတော်ရာထူး ခန့်အပ်ခံရကြောင်း ဆိုသည်။ ဤအဆိုမှာ ကဝိသေတ္တုမဉ္ဇူသာကျမ်း လာဖြစ်သည့်အလျောက် များစွာသံသယ ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ အထောက်အထား အခိုင်အမာ သိရှိရသော ရာထူးမှာ မြေတိုင်ရာထူးသာ ဖြစ်သည်။ မြေတိုင်းမဟုတ်ပါ။ '''မြေတိုင်'''ဟူသည် မြို့ရွာအုပ်ချုပ်သူ အရာရှိဖြစ်၏။ အချို့မြို့ရွာများတွင် သူကြီးအစား မြေတိုင်ကို တွေ့ရှိရပြီး အချို့ဒေသများ၌ မြေတိုင်ကို သူကြီးလက်အောက်ခံ ရာထူးအဖြစ် တွေ့ရှိရလေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် စလေ၊ မက္ခရာ၊ မြစ်သား စသည့်မြို့များ၌ မြေတိုင်သူကြီးများ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် ရှေးကရှိခဲ့ဘူးသော မြို့သူကြီးနှင့် မြေတိုင်ရာထူးနှစ်ခုကို အဆင့်တူပေါင်းစပ်ကာ တစ်ဦးတည်း ထားရှိသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းသို့ သတ်မှတ်လိုက်သည့်တိုင် မြေတိုင်ရာထူးကို မြို့ငယ်များနှင့် ကျေးရွာများ၌ တွေ့ရှိနေရဆဲဖြစ်သည်။ တစ်ခါတရံ မြို့ရွာတစ်ခုတည်း၌ပင်''' ပြည်စိုး'''နှင့် မြေတိုင်ဟူ၍ သူကြီးမျိုးရိုးနှစ်မျိုးကို တွေ့ရှိရ တတ်ပါသေးသည်။ ၁၄.မေ.၁၇၉၅-ခုနှစ်တွင် ရတနာသိင်္ဃ(ရွှေဘို)မြို့၌ ပြည်စိုးနှင့် မြေတိုင်သူကြီးမျိုးရိုးနှစ်မျိုး ရှိနေ၍ အမိန့်တော်ဖြင့် တားမြစ်ခဲ့ရသည်။ ဦးပေါ်ဦးသည် တန့်ဆည်ရွာသူကြီး အဆက်အနွယ်မှ ပေါက်ဖွားလာသူ ဖြစ်သဖြင့် မြေတိုင်ရာထူးကိုသာ ဦးစွာရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မြေတိုင်အမတ်ဟူ၍ အမည်တွင်လာခြင်း ဖြစ်၏။ မြေတိုင်ရာထူးရရှိပြီးမှသာ အဆင့်ဆင့်ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်ထားခံရခြင်းဖြစ်ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ * စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်တွင် ၁၇၈၂-ခုနှစ်၊ ဘိုးတော်ဘုရားနန်းတက်စ၌ ဦးပေါ်ဦးကို မဟာဇေယျသူရသင်္ခယာဘွဲ့ဖြင့် နာခံတော်ရာထူး ခန့်အပ်ခံရကြောင်း ကဝိသေတ္တုမဉ္ဇူသာကျမ်းကို ကိုးကားလျက် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၏ အမိန့်တော်များကို ဒေါက်တာသန်းထွန်း၏ Royal Orders of Burma(Myanmar)တွင် လေ့လာကြည့်သောအခါ ခရစ်နှစ် ၁၈၀၀-ပြည့်နှစ် မတိုင်မီအထိ အမှုထမ်းခဲ့သော နာခံတော်များစာရင်းကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။ # ကျော်စွာနော်ရထာ(၁၂.၉.၁၈၀၆ကွယ်လွန်) # ဇေယနော်ရထာ # ဇေယသိင်္ခသူ # နေမျိုးသင်္ကြန် # နန္ဒမိတ်စည်သူ # သီရိနန္ဒမိတ်ကျော်ထင် # သီဟနော်ရထာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းစာရင်းတွင် ဦးပေါ်ဦးရရှိခဲ့သည်ဆိုသော မဟာဇေယျသူရသင်္ခယာ ဘွဲ့မည်ကို မတွေ့ရှိရပေ။ ထို့ကြောင့် အမတ်ကြီးဦးပေါ်ဦးသည် ယင်းဘွဲ့ဖြင့် နာခံတော်ရာထူး ရရှိခဲ့ခြင်း မရှိဟု မှတ်ယူမိပါသည်။ === မြေတိုင်အတွင်းဝန် === ဦးပေါ်ဦးသည် အိမ်တော်ပါအမှုထမ်းဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ဗဒုံမင်းနန်းတက်လာပြီး များမကြာမီ၌ အတွင်းဝန်ရာထူး တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ အတွင်းဝန်ရာထူး ရရှိလာပြီးနောက် မြေတိုင်အမတ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြေတိုင်အတွင်းဝန်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံရသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ သူသည် ဟာသဉာဏ်အလွန်ရှိသည်။ == ဦးပေါ်ဦး၏ အမျက်‌‌ဖြည်ရတု ==               ဘိုးတော်မင်းတြားသည် မြစ်တော် ညောင်ရမ်းမင်းသားငယ် မြပုခက်တင် ဧယင်ကျူးရန်အတွက် သဿမေဓဆိုင်ရာမှ ငွေတော်ရှစ်သိန်းထုတ်ပြီး ယိုးဒယားပြည်သို့ မြကျောက်အဝယ်တော် စေလွှတ်အမိန့် ထုတ်ပြန်လေသည်။                အတွင်းဝန်အမတ် ဦးပေါ်ဦးကြားသော် `မင်းကြီးတို့ဘုရင်, ဘုရင်ဝါး မဝသေးဘူး၊ ဘုရင်မလုပ်တတ်သေးပါဘူး' ဟု ဆိုလေသည်။               ဘုရင်သိသော် မျက်တော်မူ၍ ရာထူးအဆောင်အယောင် နှုတ်သိမ်းပြီး သိန္နီသို့ အကျဉ်းနှင့် ပို့စေသည်။                သိန္နီရောက်မှ အမျက်တော်ဖြေရတု ၆-ပုဒ်ကို ဘိုးတော်ထံ ရေးသားဆက်သွင်းရာ ယခုရတုပါ အောက်ဆုံးအပိုဒ်ကို ဖတ်မိမှ မိမိအမှားသိ၍ ပြန်ခေါ်ကာ ချီးမြောက်မြဲ ချီးမြောက်လေသည်။ တင့်တိုးကျက်သရေ၊   မြင့်ဖြိုးဝေသား တက်နေပမာ၊              ချက်မြေချာဝယ် တေဇာကွန့်မြူး၊           ကြယ်သောက်ရှူးနှင့် ပျံလူးဥက္ကာ၊               ကဲ့ပမာသို့ ရောင်ဝါမှည့်ရွှန်း၊        လှည့်လည်ထွန်းသည် ကျွန်းကြီးသခင်၊          ဘုရင်သရဖူ တဆူဥက္ကဋ္ဌ်၊                နေနတ်မောဠိ သီရိပဝရ၊                   အာဒိစ၍ ဝိဇယာနန္တ၊                  ယသပဏ္ဍိ မဇ္ဈိမက္ခရာ၊                ပရိယောသာမှာ ဓိရာဇာကြီး၊                အဆုံးမီးလျှက် ဘုန်းမီးတောက်ထိန်၊    အသမ္ဘိန်ကို မာန်ရှိန်ညွတ်ပျော့၊       ကျွန်ဦးလျော့၍ ကန်တော့ပန်ထွာ၊         လျှောက်တင်ပါမည် နာတော် ခုမမှား           ဆင်တော့ဘုရား။   ။ ပင့်ညှိုးရွက်ကြွေ၊         မြူခိုးဝေသား ဂိမှေအခါ၊                  တိမ်ခြေဖြာ၍ ခေမာဝရ၊                   တိုင်းမမည်ရှိ သီဝိရဋ္ဌ၊                      ကမ္ဘောဇနှင့် ယုဒ္ဓရဒွါရာ၊                 မြိတ်စွန်းသာက ညွှန်းကာမျှော်တ၊         နန်းအမရသို့ မှန်းဆမမြင်၊                ဆဒ္ဒန်ရှင်ကို စိတ်တွင်ရည်စူး၊           ဘုရာ့းကျွန်ဖူးသော် ဆွတ်နူးလွမ်းငွေ့၊          မချမ်းမြေ့အောင် ကမ်းကွေ့တောင်မြိတ်၊  ရှစ်ရပ်ပိတ်လျက် ကိလိဋ္ဌမျိုး၊                  ဘေးရန်ဆိုးဟု မီးခိုးသူရိန်၊                  မြူတိမ်ဆီးနှင်း မလင်းခိုက်ပင်၊             မိုက်မှောင်ထွင်၍ ရောင်စင်ဝေပွင့်၊           အခြေတင့်အောင် နေမင့်ပမာ၊                  ရှင့်ရုပ်ဝါသည် လာသော် ရှုမခြား         ထင်ပေါ့ဘုရား။   ။ လင့်စိုးရက်ရှေ၊            ဆည်ခက်လေသား မျက်ရေဝန်းလည်၊       စိတ်မကြည်၍ ရွှေပြည်ကိုသာ၊           တမျှော်ကာနှင့် သစ္စာလေးနက်၊           ကျေးဇူးတက်သည့် မဟဂ္ဂနောင်၊                ကျွန်းဦးသျှေင်ကို ညဉ့်ရောင်ဆည်းဆာ၊  နေ့ညီလာ၌ ရွှေဗျာလှစ်ကြူ၊           မိန့်တော်မူလျက် ယူလျှင် ယူသင့်၊          မယူသင့်ဖြင့် ရှင်ပင့်မေးတော်၊         အရေးပေါ်လျှင် တွေးမျှော်မဆိုင်း၊        ဉာဏ်ချင့်နှိုင်း၍ ဟုတ်တိုင်းထင်ထင်၊    တင်လျှောက်အင်ကို နေ့စဉ်မသွေ၊               မှတ်ရချေ၍ ထွေထွေရာရာ၊           အောက်မေ့ပါသဖြင့် အောင်ချာရဋ္ဌ၊            နရိန္ဒနှင့် အမရသညီ၊                ပြည်ပူရီကို မအီမသာ၊                  လွမ်းမိုးရွာသည် ခါနော် ခုဘုရား           မြင်တော့သား။   ။ ခွင့်မျိုးပျက်ချေ၊         စက်တော်ရွှေတွင် ဆက်နေမယွင်း၊         နားတော်သွင်းဖြင့် လစ်ဟင်းခဲ့ပြီ၊            ဘွဲ့အသီဟု ဖွဲ့သီချိုမြူး၊                 နန်းချင်းကျူးကို ညွှတ်နူးဘုန်းရှိန်၊         တင်လျှောက်ချိန်၌ မနိနြေ္ဒ၊                      ရွှေစိတ်ပြေဖို့ ဖြေဖျော်ဖွယ်မြတ်၊     နေနွယ်နတ်ကို ဘယ်မတ် မဏ္ဍိုင်၊      လျှောက်ဆိုနိုင်လိမ့် ခရိုင်ဝေးစွာ၊              မြို့ကျေးရွာမှ ပြေးကာ စိုက်စိုက်၊     လိုတော်လိုက်ကို တိုက်ကရိုက်ပင်၊        လျှောက်စမ်းချင်၏ ဝမ်းရွှင်ကြည်နူး၊        စံတော်ဦးက သံကျူးသံသာ၊          သံချိုဝါနှင့် သာယာသမှု၊              နန်းရတုကို နန်းမှုကုံအောင်၊          နန်းဘုံဆောင်၌ နန်းယောင်မတ်များ၊  သိနိုးနားနှင့် စကားပြေစ္စာ၊            မရေရာပင် စာတော်မှုတပါး         တင်ပေါ့လား။   ။ ရှင့်မိုးစက်ရွှေ၊            ကနက်မြေမှ ထွက်စေရွှေခွန်း၊        ရွာစေသွန်း၍ ရှမ်းယွန်းတို့ပြည်၊       ရောက်ရသည်တွင် နေ့ရှည်ရက်များ၊        ဘာသာခြားမို့ နားပါးမြို့အီ၊               မြို့သိန္နီ၌ မပီမပြင်၊                   ထီမထင်ဘဲ စီစဉ်ဟန်မှာ၊              သံဝဲစွာနှင့် မည်းပြာဆင်လောင်း၊ ဝတ်ညစ်ဟောင်းကို ဦးပေါင်းရစ်ကာ၊        ပြောဆိုရာလည်း မမှာမီဘဲ၊                   ကြီးအကဲသို့ အီးအဲဟေဝူး၊             ယစ်မျိုးမူးလျက် ကျော်ကျူးဌာန၊         ဤဒေသဖြင့် နေရမူလျှင်၊                ဘယ်သူရွှင်လိမ့် ဂူမင်ချောင်မြိတ်၊         ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ပယ်ရိတ်လှီးကာ၊        ဘာဝနာနှင့် နေပါချင်တော့၊           အားအင်ပျော့၍ မာန်လျှော့ဆကြံ၊        မနောကံမှာ `သ သံ ပု က'၊            သိကြာ့းတံဆိပ် ခတ်နှိပ်ခဲ့သည့်၊           ဓမ္မိဿရော် စေတီတော်တွင်၊         ပူဇော်မပျက် ညဉ့်နံနက်ကို၊             တံမြက်လှည်းလျက် ပုတီးချက်နှင့် နောက်ဘက်ကိုပင်၊     ချောင်ကိုးခွင်သို့ ဝင်ချင်တော့ဘုရား     ရှင့်ကိုယ်စား။   ။ ကျင့်မျိုးခက်ဝေ၊        မြင့်တိုးစေသား မိုးမြေတုတ်ခွန်၊          ယုတ်မလွန်အောင် အမွန်ရှည်ကြာ၊          တည်စိမ့်ငှါဟု ကမ္ဘာဦးနတ်၊              လူ့ဥက္ကဋ္ဌ်တို့ ပညတ်တော်မှန်၊         ဝေဖန်ဟန်ကား- လေးတန် ဓမ္မ၊            သင်္ဂဟတွင် သဿမေဓော်၊           ခွန်သီးသော်မူ စစ်သူရိက္ခာ၊               ဖြစ်စေရာ၏……………(၁) ပဏ္ဏာတော်ပန်း၊          မြို့တနန်းက ပို့မြန်းဆက်လာ၊          ဂါရိကာနှင့် လယ်ယာမြေထု၊         အခြေပြုလျက် ပြည်သူ့ခြားပိုင်း၊         တရားပိုင်းဖြင့် လမိုင်းဆိုင်ရာ၊            ထိုသည့်တာကို ဘဏ္ဍာတော်မြတ်၊       မင်းသုံးမှတ်လော့………(၂) သိတတ်တော်ရန်၊        ရာဇဓမ်၌ လာဟန်ကျင့်နှုန်း၊        အခွင့်ထုံးမှာ နှလုံးမြဲစေ၊                 သုံးစွဲဝေအံ့။ မြေသုသာန၊               စဏ္ဍာလတွင် ရသည့်ခိုင်ခွန်၊             အရွတ်ဝန်က ကြေပွန်အောင်သာ၊     သံတို့လာသော် စားရာမှုရေး၊              ပြုစုကျွေးလော့………(၃) အိမ်ဈေးကုန်သွယ်၊     ထိုသူဝယ်နှင့် သူကြွယ်သေဌေး၊       တုတ်ခွန်ကြေးမှာ လမ်းရေးသာယာ၊       မြို့တန်ဆာဖြင့် ပြင်ရာနေရာချွန်၊        အသည်ဝန်သို့ ရည်ညွှန် မလပ်၊          သုံးရန်အပ်လော့……(၄) စည်းကြပ်စုပုံ၊             မှုတော်စုံကို ကျွန်ရုံမတ်များ၊          တင်လျှောက်ထားအံ့ ဘုရားဂူဟောင်း၊         တန်ဆောင်းပြာသာဒ် ဇရပ်ကျောင်းဘုံ၊         ထူပါရုံကို ကုံလုံ မကျန်၊              ပြင်ဆင်ရန်မှာ ဝတ္ထုကံထွက်၊             ခွန်ဆီနက်ဖြင့်………(၅) မပျက်စဉ်လာ၊            ထားရိုးသာဟု ရာဇနက္ကမ (ရာဇမတ္တန)၊ ကျမ်းဖွင့်ပြကာ၊           အသင့်ဖြာသည် ကြာပျော်နတ်တပါး      ဆင်ခြင်ဘုရား။   ။ ''' အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦး ''' == ဦးပေါ်ဦး လျှောက်ထုံးစာအုပ်များ == ဦးပေါ်ဦး လျှောက်ထုံးစာအုပ်များသည် ကိုလိုနီခေတ်ကာလတွင် အရောင်းရ အတွင်ကျယ်ဆုံးသော စာအုပ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဦးပေါ်ဦး လျှောက်ထုံးစာအုပ်များကို အဓိကရေးသားပြုစုခဲ့ကြသူများနှင့် စာအုပ်အမည်များမှာ- # ဦးအောင် - ကဝိသေတ္တုမဉ္ဇူသာကျမ်း (ပထမတွဲ) # ပိဋကတ်ဆရာမြိုင် - ဝန်ရှင်တော်အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးလျှောက်ထုံး (ပထမတွဲ)၊ (ဒုတိယတွဲ) # စာတော်ပြန် ဆရာသိန်း - ကဝိသေတ္တုမဉ္ဇူသာကျမ်း (ဒုတိယတွဲ) # ဦးကျော်ထွန်း - ကဝိစက္ခုပဿဒကျမ်း တို့ ဖြစ်သည်။ <ref>တင်နိုင်တိုး၏ အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦးနှင့် သမိုင်းသုတေသနအမြင်</ref> ထို့အပြင်- # ဦးပေါ်ဦး၏ စကားအလင်္ကာ # ရဲဘော်ကျော်ဆန်း - ရဟန်းပညာရှင်၊ လူပညာရှင်များနှင့် အမတ်ကြီး ဦးပေါ်ဦး လက်ရွေးစင်ဟာသများ # မြန်မာမြေ သိန်းလွင် - ဦးပေါ်ဦး၏ စကားပညာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{ကုန်းဘောင်ခေတ်}} {{DEFAULTSORT:ပေါ်ဦး}} [[Category:မြန်မာ မှူးမတ်များ]] 18i8w5exrdgxomw85djzet4xfhml3s0 0 4762 1039847 1031675 2026-06-21T09:46:46Z Ninjastrikers 22896 [[WP:NOR]] 1039847 wikitext text/x-wiki '''ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး'''(၁၆၀၀- ၁၆၀၆)၏ ငယ်မည်မှာ ရှင်သစ္စာဖြစ်သည်။ [[ဘုရင့်နောင်]] အိမ်နှိမ့်တွင်ရှိနေစဉ် အရပ်သူခင်ပြည့်စုံနှင့် သင့်မြတ်ပေါင်းသင်းကာ ဖွားမြင်သူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ နန်းတွင်းသို့ရောက်လာပုံမှာ [[ကျန်စစ်သား]]၊သမ္ဘူလနှင့် [[ရာဇကုမာရ်]]တို့ ဇာတ်လမ်းကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင်[[ဟံသာဝတီ]]တွင် စိုးစံနေချိန် ခင်ပြည့်စုံက သက်သေခံလက်စွပ်နှင့် သားဖြစ်သူကိုခေါ်ကာ နန်းတွင်းသို့ဝင်ရောက် ဖူးမြော်သည်။ ဘုရင့်နောင်က ချက်ချင်းလက်ခံအသိအမှတ်မပြုပဲ ငြင်းပယ်သေးသည်ဟုဆိုသည်။ သို့ဖြင့် [[မွန်ဝန်ကြီးဗညားဒလ]]၏ အကြံပေးမှုဖြင့် [[ကမ္ဘာလေးရပ်ပြိုင်ခြင်း|ရေပြိုင်]]ကြရာ ခင်ပြည့်စုံက နှာခေါင်းနှင့်မျက်နှာကို ရေဖလားတွင်နှစ်ရပြီး ဘုရင့်နောင်က မင်းဧကရာဇ်ဖြစ်သည့်အတွက် ခြေမသာနှစ်ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရင့်နောင်လည်း ချစ်ခင်ပေါင်းသင်းဖူးသည့် သံယောဇဉ်ဖြင့် သနားစိတ်ဝင်ကာ လက်ခံခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းမင်း၏မိဖုရားမှာ သီရိ မဟာ ဓမ္မရာဇာ ဓိပတိ ဒေဝီ ဖြစ်သည်။ ညောင်ရမ်းမင်းနှင့် အဖေတူ အမေကွဲ မောင်နှမဖြစ်သည်။ == မြို့စားဘဝ == အရွယ်ရောက်လျှင် ရှင်သစ္စာအား အခြားမင်းညီမင်းသားများနည်းတူ မြို့စားရွာစားပေးရန် စီစဉ်ကာ ညောင်ရမ်းမြို့ကိုစားစေသည်။ ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်တစ်လွှားတွင်လည်း ဟံသာဝတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် လှည့်လည်ရန် အာဏာပေးသည်။ [[ဘုရင့်နောင်]]လွန်၍ [[နန္ဒဘုရင်]]လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်မှ ပုန်ကန်မှုအချို့ကို နှိမ်နှင်းခဲ့ရာ '''မင်းရဲနန္ဒမိတ်'''ဟူသောဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှောက်ခဲ့သည်။ [[နန္ဒဘုရင်]]၏ ဗဟိုအာဏာအား အခြားလက်အောက်ခံတို့ ပုန်ကန်ခြားနားရာ ညောင်ရမ်းစား မင်းရဲနန္ဒမိတ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီကျဆုံးပြီးနောက် [[တောင်ငူ]]မှ [[မင်းရဲသီဟသူ]]နှင့် [[ပြည်]]မှ မင်းကြီးနှောင်းတို့ ပူးပေါင်းကာ ညောင်ရမ်းကို တိုက်ရန် စီစဉ်သော်လည်း မင်းကြီးနှောင်းကို အထိန်းတော်ရန်နိုင်စားက လှေပေါ်အတက်တွင် လုပ်ကြံသဖြင့် ပြည်တပ်များ မချီတက်နိုင်သကဲ့သို့ တောင်ငူတပ်များလည်း ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားသည်။ ပြည်တပ်မှ စလင်းစားနှင့် ငွေတရဖျားတို့လည်း အင်အားအလုံးအရင်းနှင့် ညောင်ရမ်းသို့ ခိုလှုံသည်။ == နယ်ပယ်များသိမ်းသွင်းခြင်း == ခရစ်နှစ် ၁၆၀၀တွင် အင်းဝနန်းကို သိမ်းပိုက်ကာ '''မဟာသီဟသူရ'''ဘွဲ့ဖြင့် မင်းအဖြစ်ကို ခံယူသည်။ သားတော် သခင်လတ်(နောင်တွင် [[အနောက်ဘက်လွန်မင်း]])ကို ဥပရာဇာဘွဲ့ဖြင့် အိမ်ရှေ့အရာပေးသည်။ သခင်လတ်မှာ ညောင်ရမ်းမင်းတရားအတွက် အလွန်အားထားရသည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်လည်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က အသက် ၂၃ခန့်သာရှိသေးသည်။ တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် ရမည်းသင်းအားသိမ်းပိုက်သည်။ ထိုနောက် ညောင်ရွှေ၊ ဗန်းမော်၊ မိုးနဲ၊ မိုးကောင်း၊ သိန္နီ၊ သီပေါ အစရှိသည့် ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းသည်။ ထိုတိုက်ပွဲစဉ်များအတွင်း သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းက ဗိုလ်မင်းအဖြစ်နှင့် တိုက်ပွဲတိုင်းကို အစွမ်းပြအောင်နိုင်သည်။ == တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေး == ကျောက်ဆည်ဒေသကို ရိက္ခာဆန်စပါး အထွက်တိုးစေရန် ဆည်မြောင်းများဖောက်လုပ်၍ စီစဉ်ပေးသည်း စစ်မှုထမ်းတို့ကိုလည်း အစုအငန်းလိုက်၍ နေရာချထားပေးသည်။ မဟာမြတ်မုနိဘုရားတစ်ဆူကိုလည်း တည်သည်။ နန်းစံသက် ၅နှစ်အကြာ ၁၆၀၆တွင် ရှမ်းပြည်သို့ စစ်ပြုကာ အပြန်လမ်းတွင် ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး နာမကျန်းဖြစ်ကာ ကွယ်လွန်လေသည်။ (နန်းစံသက် ၅ နှစ်ဆိုသည်မှာ အင်းဝတွင် နန်းတက်သည့် အချိန်မှစကာ ရေတွက်ခြင်းဖြစ်သည်။)ညောင်ရမ်းမင်းတရား လွန်လျှင် သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းက [[အနောက်ဘက်လွန်မင်း|မဟာဓမ္မရာဇာ]]ဘွဲ့ဖြင့် အင်းဝနန်းကို ဆက်ခံသည်။ ==ညောင်ရမ်းမင်းတရား (မြန်မာ ၉၅၉-၉၆၇)== မိတ္ထိလာခရိုင်ရှိ ညောင်ရမ်းသည် ကမ္ဗောဇ တိုင်းနှင့် တမ္ပဒီပတိုင်း နှစ်ဘက်စပ်ကြား လူတို့မရောစပ်စိမ့် သောငှာ နယ်ခြားမြို့ပေါင်း ၄၃ မြို့ကို သက္ကရာဇ် ၃၉၅ ခုနှစ် တွင်တည်ရာ ညောင်ရမ်းမြို့လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြို့ဝန်း မှာ ၆၅၄ တာရှိသည်။ သီဟသူရမဟာဓမ္မရာဇာအမည်ရှိသော ညောင်ရမ်းမင်းတရားသည် ငယ်စဉ်ကစ၍ မင်းဖြစ်သည်တိုင် ဤမြို့ကိုစားရသောကြောင့် ဤမြို့အမည်ဖြင့်ထင်ရှားလေသည်။ ညောင်ရမ်းမင်းတရားသည် ဘုရင့်နောင်မင်းကြီးနှင့် မိဖုရားခင်ပြည့်စုံတို့မှ သက္ကရာဇ် ၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သော ဒုတိယသားတော်ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ ရှင်သစ္စာဖြစ်၍၊ ဘွဲ့ မည်မှာ မင်းရဲနန္ဒာမိတ်(မင်းရဲရန္တမိတ်)ဖြစ်သည်။ ၉၅၈ ခုနှစ် ပုခန်းကြီးတွင် အခိုင်အလုံနေသော ပြည်စားရဲမက်တို့ကို နိုင်အောင်တိုက်သည်အတွက် နောင်တော်ဟံသာဝတီဘုရင် ငါးဆူဒါယကာ ([[နန္ဒဘုရင်]])က အောင်ဆုပေး၍ ယင်းဘွဲ့ ကိုရသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းကြီး၏ ထီးမွေနန်းမွေကိုဆက်ခံသော ငါးဆူဒါယကာမင်းတရားသည် သားတော်မြေးတော်၊ ဆွေတော် မျိုးတော်၊ မှူးတော်မတ်တော်၊ သူရဲသူခက်အပေါင်းတို့ကို ဝမ်း နည်းအောင်ပြုတော်မူလေ့ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အလုံးတွင် ရှိသော တိုင်းကြီးပြည်ကြီး ထီးဆောင်းမင်းတကာတို့ကိုလည်း ဝမ်းနည်း အောင်ပြုတော်မူလေ့ရှိသည်။ သားတော် အိမ်ရှေ့မဟာဥပရာဇာ သည်လည်း ပြည်သူရွာသားတို့နှင့် ဆန့်ကျင်သောအမှုကိုသာ ပြုတော်မူလေ့ရှိသည်။ ထိုကြောင့် နေပြည်တော်တွင် မကျေနပ်မှု များပေါ်ပေါက်၍ နိုင်ငံတော်တွင် ပုန်ကန် သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လေသည်။ ဇင်းမယ်ဘုရင်၊ တောင်ငူဘုရင်၊ ပြည် ဘုရင်တို့ခြားနားကြသည်။ ရခိုင် ဘုရင်နှင့် တောင်ငူဘုရင်တို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်သောအခါ ဟံသာဝတီပျက်၍ ငါးဆူဒါယကာ တောင်ငူသို့ပါလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ထောင်ခဲ့သော နိုင်ငံတော်ကြီး အစိတ်စိတ် ကွဲလေသည်။ ထိုအခါ ညောင်ရမ်းဘုရင်သည် ပထမသော် ညောင်ရမ်း မြို့ကို ခိုင်လုံအောင်စီရင်ပြီးလျှင် အလုံးအရင်းသွင်း၍ အခိုင် အလုံနေတော်မူသည်။ ထိုနောက်တွင်ကား ပြည်ထဲရေးကို ထေက်ရှုကာ မိမိမင်းပြုမှ နိုင်ငံအေးတော့ အံ့ဟု နှလုံးပိုက်မိ၍၊ ရတနပူရအဝရွှေပြည်သို့ ဗိုလ်ပါအင်အားနှင့် ချီတော်မူသည်။ ညောင်ရမ်းဘုရားအား ကိုးတော်မူသူတို့တွင် ဟံသာဝတီက ရောက်လာသော မွန်ဘုန်းကြီး [[ဗားမဲ့ဆရာတော်|ဘားမဲ့ဆရာတော်]]နှင့် သားတော် ကြီး သခင်လတ်တို့မှာ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ကြသည်။ ထို ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စွမ်းရည်ကြောင့် အရှေ့ဘက်က ယိုးဒယားဘုရင် ဗြနရာဇ်သည်၎င်း၊ အတောင်ဘက်ကသံလျှင်စား ငစင်္ကာသည် ၎င်း၊ အနောက်ဘက်က ရခိုင်ဘုရင်မင်းရာဇကြီးသည်၎င်း ညောင်ရမ်းဘုရားကို မချောက်ချားဝံ့ကြရှိချေသည် ငစင်္ကာကား ဖိလစ် ဒီဗရစ်တိုအမည်ရှိသော ပေါ်တူဂီလူမျိုးဖြစ်သည်။ ညောင်ရမ်းဘုရားကိုယ်တိုင်သည်လည်း ခမည်းတော်ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီးက ယုံကြည်ကိုးစားသည်ဖြစ်၍ 'ငါ့သားငါကဲ့သို့ မင်းတကာတို့၏အရှင်ဖြစ်မည်'ဟု မိန့်တော်မူသည်ကိုခံရဘူး သော ပုဂ္ဂိုလ်ချွန်ဖြစ်ပေသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အဝမြို့ကိုချဲ့၍ အသစ်တည် တော်မူသည်။ ၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ပြီးလေသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် သီဟသူရမဟာဓမ္မရာဇာ ဟူသောအမည်ကိုခံကာ ရွှေနန်းတက် တော်မူသည်။ သားတော်အကြီးကို မဟာဥပရာဇာဟူသော အမည်နှင့် အိမ်ရှေ့ပေးတော်မူသည်။ ညောင်ရမ်းဘုရားသည် မင်းပြုမည်ကြံလျှင်ပင် ရမည်း သင်း၊ ဝတီး၊ ယင်းတော်စသော မြို့တို့ကို၎င်း၊ ပုဂံ၊ စဉ့်ကူး၊ စလေစသော မြို့တို့ကို၎င်း၊ စစ်ကိုင်း၊ မြေတူး၊ ဒီပဲယင်းစသော မြို့တို့ကို၎င်း၊ စကု၊ စလင်း၊ကြာပင်း၊ဆင်ဖြူကျွန်း၊ ဘောင်းလင်း၊ လယ်ကိုင်းစသော မြို့တိုကို၎င်း တိုက်ခိုက်သိမ်းယူကာ နေသားတကျစီစဉ်သည်။ ထိုနောက် အိမ်ရှေ့မင်းမိုးညှင်းသို့ချီရသည်။ မိုးညှင်းကိုရ တော်မူသည်။ ထိုနောက် ညောင်ရမ်းမင်းတရား ကိုယ်တော်တိုင် သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းနှင့်အတူ ညောင်ရွှေသို့ချီတော်မူ၏။ အိမ် ရှေ့မင်း ညောင်ရွှေကို အဆောတလျှင် တိုက်၍ဆက်၏။ မင်းတရားကြီးသည် သားတော်ကို 'လူပျိုလူရွယ်ပီသည်။ အရပ် အနေမသင့်၍ ပြောင်းသေနတ်ထိခဲ့သော် အခက်ချေလော'ဟု နှုတ်ပြစ်တင်တော်မူ၏။ ထိုနောက် ဗန်းမော်သို့ချီတော်မူသည်။ ဗန်းမော်စော်ဘွား သည် မရပ်မခံနိုင်၍ မိုင်းဆည်သို့ပြေးလေ၏။ အိမ်ရှေ့မင်း လည်း 'ဗန်းမော်စော်ဘွားကိုပေး။ မပေးလျှင် တိုက်မည်'ဟူ၍ မိုင်းဆည်သို့စေသည်။ မိုင်းဆည်စော်ဘွားလည်း ဥတည်ဘွားကို လျှောက်ရသည်။ ဥတည်ဘွားက 'ပေးပါလေ။ လက်ခံ၍မထား ပေနှင့်'မှာသော ကြောင့် ဗန်းမော်စော်ဘွားကို သားမယားနှင့် ပို့လာရသည်။ ထိုနောက် မိုးနဲသို့ချီတော်မူသည်။ အိမ်ရှေ့မင်း ဆင်တော် ဘုန်းတောက်ပကို စီး၍ အပြင်းတိုက်ယူ ဆက်သပြန်သည်။ ဤ တွင်လည်း အထက်နည်းတူ သားတော်ကိုနှုတ်ပြစ်တင်ပြန်သည်။ ထိုနောက် အိမ်ရှေ့မင်းသည် မိုးကောင်းကိုတိုက်၍ဆက်သည်။ ထိုနောက် သက္ကရာဇ် ၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မင်းတရားကြီး သည် စစ်ရေးကိစ္စတိုင်ပင်တော်မူရာ အိမ်ရှေ့မင်းက မြောက် ဘက်တစ်လွှားကိုသိမ်းပြီးမှ တောင်ဘက် ပြည်၊ တောင်ငူကို သိမ်းမည်ဟု နားတော်လျှောက်သည်။ ထိုကြောင့် ထိုနှစ်တွင် မိုးမိတ်သို့ချီသည်။ အလွယ်နှင့်အောင်တော်မူ၏။ သိန္နီသို့ချီပြန် သည်။ အောင်တော်မူပြန်၏။ ထိုတွင် ညောင်ရမ်းမင်းတရား သည် သားတော်မဟာဥပရာဇာကို အားရနှစ်သက်တော်မူလှ၍ 'မောင့်မြို့ မောင့်နန်း'ဆိုသည့် ဧကရာဇ်တကာတို့ပေးခဲလှစွာ သော ဆုကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုနောက်တွင်ကား ကိုယ်တော် ကျန်းခံ့တော်မမူ၍ တပ်ခေါက်ကာနေပြည်တော်သို့ ပြန်တော်မူ သည်။ ရွှေသာလျောင်းတောင်သို့ ရောက်တော်မူလျှင် အိမ်ရှေ့ မင်းကို ဤသို့အမိန့်တော်ရှိသည်။ 'ငါသည် ဤအနာမှထ မြောက်တော်မူနိုင်မည်မထင်၊ ငါမရှိလျှင် မောင်တို့ညီနောင် သုံးဦး ကြီးစဉ်ငယ်လိုက်မင်းပြုရစ်၊ လူဆိုးလူသွမ်းတို့စကားကို လိုက်နာ၍ အနှောင့်အရှက်မဖြစ်ကြစေနှင့်'ဟူ၍ အမိန့်တော်ရှိ သည်။ ထိုအမိန့်တော်ကို ဦးထိပ်ရွက်ပါမည်လျှောက်၍ သစ္စာ တော်ခံစေသည်။ ဤသို့လည်း အမိန့်တော်ရှိပြန်သည်။ 'မောင် သည် ဘုန်းအာဏာနှင့် ရှေ့သို့အပြည်ပြည်ထောင်သော မင်းတို့ ကို နှိမ်နင်း၍ ခမည်းတော် ဆင်ဖြူရှင်နိုင်ငံအလုံးကို သိမ်းယူ ရစ်လိမ့်မည်။ နောက်နောင် ပြည်မြို့ကိုလုပ်ကြံ၍ အလိုတော် ပြည့်လျှင် [[ရန်နိုင်စား]]ကိုမကွပ်မမျက်ပါနှင့်။ ရန်နိုင်စားကျေးဇူး မောင်တို့ငါတို့တွင် ရှိချေသည်'ဟူ၍ အမိန့်တော်ရှိပြန်သည်။ သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းလည်း 'အမိန့်တော်ကို ဦးထိပ်ရွက်ပါမည်' ဟူ၍ လျှောက်သည်။ ဤသို့မှာထားတော်မူစဉ်ပင် ၉၆၇ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလပြည့်ကျော် တစ်ဆယ့်တစ်ရက် သောကြာနေ့ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးစစ်ခရီးတွင် လူ့ပြည်ငြီး၍ နတ်ပြည် စံတော်မူသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> == မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ == ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး၏ သားတော်၊ သမီးတော်များ ဘဝရှင် ညောင်ရမ်း မင်းတရားကြီးဘုရား <nowiki>*</nowiki> ရှင်မိဖုရားတွင် ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီး သမီးတော် ခင်ဘုန်းမြင့် မြင်သည့် သားတော် သမီးတော်ကား - <nowiki>**</nowiki> မိဖုရားခေါင်ကြီး ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမိးတော် ခင်ဘုန်းမြင့် သီရိ မဟာဓမ္မရာဇာ ဒီပတိ ဒေဝီ အတုလ စန္ဒဒေဝီ ခံပေးတော်မူသည် <nowiki>**</nowiki> သားတော် သခင်လတ် အိမ်ရှေ့နေသည်တစ်။ ဒီပဲယင်းမြို့ ကို စားသည် ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ သတိုး မင်းခေါင်းကျော်၊ မင်းတရားကြီး ဖြစ် တစ်ပါး ။ <nowiki>**</nowiki> ညီတော် သခင်ကြီး မင်းရဲသိင်္ခသူ အမည် / နှင့် တလုပ်မြို့ ကံကျွးခံရသည် မင်းတရားကြီး ဖြစ် သူ့ညီတစ်ပါး ။ <nowiki>**</nowiki> နှမတော် မင်တရား မယ်တော် မိဖုရားပေးသည် အတုလ စန္ဒဒေဝီ ခံသည် တစ် သူပထမညီ တစ် ။ <nowiki>**</nowiki> မောင်တော် သခင်ဖြူ စကူးမြို့ ကံကျွးခံရသည် တစ် မင်းရဲဥဇန ခံသည် နှင့် သူ့ဒုတိယညီတွင် မဟာဥပရာဇာမင်းရဲကျော်စွာ ပေးသည် ။ သားတော် ၃ ပါး၊ သမီးတော် ၁၊ ပေါင်း လေးပါ။။ - ကိုယ်လုပ်တော်တွင်မြင်သည့် သားတော် သမီးတော်ကား - <nowiki>*</nowiki> ဝတ္တနကတော် ရှင်မျိုးမြတ် ခ စွန့်စူရိုင် တွင် မြင်သည့် <nowiki>**</nowiki> သားတော် ရှင်စစ်နိုင် တပါးသာတည်း၊ အနောက်ဘက်မင်းတရားကြီးဘုရားတွင် မင်းရဲနော်ရထာ ခံသည်။ ရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးဘုရားတွင် သမီးတော် သီလဒေဝီ နှင့် စုံဖက်တော်မူ၍ ငစဉ့်ကူးကို ပေးတော်မူသည်။ သည်နှစ်ပါးကို ပြည်မင်းတရားတွင် မုတ္တမကိုစားသည် မင်းရဲရန္တမိတ်ခံ၍ ။။ <nowiki>*</nowiki> ထိမ်းမြန်းရာတွင် မြင်သည့် <nowiki>**</nowiki> သမီးတော် ခင်မင်းပု တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်တွင် လွန်သည် တစ်ပါး။ <nowiki>**</nowiki> ညီမတော် မင်းလတ် ပြည်မိဖုရားတစ်ပါး၊ သမီးတော် ပေါင်း နှစ် ပါးတည်း။ <nowiki>*</nowiki> ရှင်းခန္တီလုံစော်ဘွားသိုကွန်းဘွားသမီး နှင်းကျော်ဆတွင် <nowiki>**</nowiki> သားတော် မင်းရဲနော်ရထာ ၁၇ နှစ်တွင် လွန်သည် တစ်ပါး၊ <nowiki>**</nowiki> နှမတော် မင်းခင်ပုံ တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူရောက် မင်းတရား သားတော် ရှင်စည်သူ၊ မင်းရဲသင်္ခယာ ခံသည် ‌‌တောင်ငူမြို့ဝန်းလည်း၊ မဟရာဇာ မဏိစူဠာ ဒါယကာတော် သီရိဓမ္မသောက မိသည်။   <nowiki>**</nowiki> မောင်တော် မင်းရဲသီဟကျော်ထင် တစ်ပါး။ မဟရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးဘုရား တွင် ကြံညှပ်ကို စားသည်။ ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးတွင် မင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် မြတ်လှဘုန်းဖြိုးနှင့် ဖက်တော်မယ၍ ပုဂံ ကို ပေးတော်မူသည်။ ပြည်မင်းတရားတွင် မင်းရဲ‌နော်ရတာ ခံသည်။ သားတော် နှစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း သုံ ပါး သည်။။   <nowiki>*</nowiki> မိုးနဲစော်ဘွား သိုဦဘွားက‌တော်မိုးစိုင်းကတော်နှင်းနွယ်ခမ်းဆင်းသမီးတွင်မြင်သည့် နှင်းအုန်ရူန်တွင် <nowiki>**</nowiki> သားတော် ဝရသူရ ။ မဟရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးဘုရားတွင် မင်းရဲဒီဗ္ဗက ကူညီသည်ဟူ၍ မျက်တော် မူလည်း။ မြောက်သားတော်ကား ဘထွေးတော် မင်းရဲဒီဗ္ဗမင်းတရားကြီးသမီး‌တော် တိလဒေဝီတွင် ။ ပြည်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မင်းရဲနောရထာခံသည် တစ်ပါ ။ <nowiki>**</nowiki> နှမတော် ခင်မျိုးမြတ် ။ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော် သခင်လတ် မဟာဓမ္မရာဇာ မင်းတရားကြီးဘုရား လက်ထက် နန်းတင်၍ မင်းရဲဒီဗ္ဗကို မြင်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး သည်။။ <nowiki>*</nowiki> ရှမ်းလူမျိုး နဲအောင်သမီး ဇင်းမယ်မှ စွန်ရဲကတော် ရှင်‌ဒွေးလှ ခ နှင်းခံးဝဝ်းတွင် မြင်းသည့် <nowiki>**</nowiki> သားတော် မျိုးပြည်ကျော်သူ ။ မဟရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးတွင် မင်းရဲနန္ဒသူ ခံသည် ။ မြောက် သားတော်ကား ခမည်းတော် သမီးတော် ရတနာရွှေငုံး နောက် ဒဝယ်ကသည် ဟံသာဝတီကို ဝန်ပြုရသည်။ သားတော်ကား နေမျိုးဒတ္ထ၊ ပြည်မင်းတရားတွင် သမီးတော် အဉ္စနနှင့် စုံဖက် တော်မူ၍ မင်းရဲရန္တသူ ဟူသော အမည်နှင့် ငစဉ့်ကူးမြို့ကို ပေးတော်မူသည်။ နောက် ဇင်းမယ်ကိုဝန်ခန့်ရာမှာ လွန်သည် တစ်ပါး ။ <nowiki>**</nowiki> နှမတော် မျိုးပဘာ ။ မင်းရဲရန္တသူကြီး တစ်ပါး ။ <nowiki>**</nowiki> နှမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် တစ်ပါး ။ <nowiki>**</nowiki> ညီမတော် တောင်းတွင်း မင်းသမီး မြတ်မျိုးနိသလာ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် သုံ ပေါင်း လေး ပါး သည်။။ <nowiki>*</nowiki> ခညံဆိုညွင်္နသမီး မြင်းခေါင်းကတော် သွယ်တာရသီတွင် မြင်သည့် <nowiki>**</nowiki> သားတော် မင်းရဲညို တစ်ပါး၊ မဟရာဇမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးဘုရား တွင် မင်းရဲဒီဗ္ဗက ကူညီသည် ဟူ၍ ကွပ်မျက်တော်မူသည်။ <nowiki>**</nowiki> နှမတော် သီရိစံဖြိုး တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား မဟဥပရာဇာအိမ်ရှေ့လွန်သည် မင်းကြီးစွာသားတော် မြေးတူး မင်းရဲသီဟရာဇာ <nowiki>**</nowiki> ညီမတော် ရတနာရွှေငုံ၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတေယ် သားတော် ပြည်ကျော်သူ မင်းရဲရန္တသူခံ။ <nowiki>**</nowiki> မောင်တော် သီဟရဲကျော် တစ်ပါး ၊ မဟရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မင်းတရားကြီးဘုရား မင်းရဲနရာ အမည်နှင့် မြေးထဲကိုစားသည်။ မြောက်သားတော်ကား မိုးနဲစောဘွားဆိုဦဘွား သားတော် မောင်ပု၊ မျက်မမြင် တွင်သမီး နှင်းနော်ပင်မိုး တစ်ပါး။ သားတော် နှစ် သမီးတော် နှစ်၊ ပေါင်း လေး ပါးတည်း။။ <nowiki>*</nowiki> မိုးနဲစော်ဘွားသိုပန်းဘွားသမီးတွင်မြင့်သည် ခန့်သးမာလာတွင် <nowiki>**</nowiki> သားတော် ခင်နောင် တပါးသာတည်း၊ ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကာမင်းတရားကြီး ပန်းထိန်းကိုစားသည်။ ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကာမင်းတရားကြီး မင်းရဲရန်နောင် ခံသည်။ နောက်ပြည်မင်းတရားကြီးဘုရားတွင် ဇင်းမယ်သို့ဝန်ခန့်တော်မူသည်။ မာရ်အောင်ဒါယကာမင်းတရားတွင် မင်းရဲနော်ရထာ အမည်နှင့် ရွှေချက်ဝေါပလာ ပေးတော်မုူသည်။ <nowiki>*</nowiki> မင်းတရားရွှေထီသားတော် အင်းဝမင်းတရား မင်းလက်ျာသမီး ခင်မည်းတွင် မြင်သည့် <nowiki>**</nowiki> သမီးတော် ခင်မင်းလှ တစ်ပါး မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူရောက်မင်းတရားသားတော် ပြည်မြို့ဝန်း မင်းရဲသီဟ။ <nowiki>**</nowiki> ညီမတော် မင်းခင်လတ် တစ်ပါး မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူရောက်မင်းတရားသားတော် သောင်းလင်းမင်း မင်းရဲအောင်နိုင်။ သမီးတော် ပေါင်း နှစ်ပါးသည်။။ <nowiki>*</nowiki> ကျိုင်ကျင်ပြတ်ကတော်သမီးနှင်းစီဒါခမ်း မိုးနဲကတော်တွင်မြင်သည့် နှင်းခမ်းပွယ်တွင် <nowiki>**</nowiki> သားတော် နရာရွှေမျက်ခံ တစ်ပါး။ <nowiki>**</nowiki> ညီတော် ရွှေနန်းဝင် တစ်ပါး။ <nowiki>**</nowiki> ညီမတော် သီရိဧက။ မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူရောက်မင်းအိမ်ရှေ့လွန်သည် မင်းရဲကျော်စွာစုန့် သားတော် ကျောက်စရစ်စား မင်းရဲသင်္ဟရာဇ်။ ငါးထပ်ဒါယကာ မင်းတရားတွင် မင်းရဲနန္တမိတ် ခံသည်။ လွန်လျှင် မင်းရဲရန်နောင်နှင့် မဟရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်မင်းတရားကြီးဘုရားနှင့် စုံဖက်တော်မူသည်။ သားတော် နှစ် သမီးတော် တစ်၊ ပေါင်း သုံး ပါးတည်း။။ ကိုယ်လုပ်တော်တို့တွင် မြင်သည့် သားတော် ‌‌၁ဝ တစ်ကျိပ်၊ သမီးတော် ၁၂ တစ်ကျိပ်နှစ် ၊ ပေါင်း နှစ်ကျိပ်နှစ် ၂၂ ပါး မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့တွင် မြင်သည့် သားတော် ‌‌၃ သုံး၊ သမီးတော် ၁ တစ်၊ ပေါင်း လေး ၄ ပါး မိဖုရားကြီး တစ်ခု ၁ နှင့် ကိုယ်လုပ်တော် ကိုး ၉ သားတော် ၁၃ တစ်ဆယ်သုံး သမိးတော် ၁၃ တစ်ကျိပ်‌သုံး၊ ပေါင်း နှစ်ကျိပ်ခြောက် ၂၆ ပါးတည်း။။ ** <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဗားကရာဘုန်းကြီးကျောင်း မော်ကွန်းတိုက်</ref> ==ကိုးကား== <references/> * မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] {{အင်းဝခေတ်}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] b5dwarnipyxy8eumpjxffigc4kmoijp 0 4771 1039845 1023049 2026-06-21T09:43:44Z Ninjastrikers 22896 1039845 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | type = monarch | name = မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ | image = | caption = | reign = ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၇၃၃ – ၂၂ မတ် ၁၇၅၂ | coronation = ၈ ဇန်နဝါရီ ၁၇၃၅ | succession = [[ညောင်ရမ်းခေတ်|ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] | predecessor = [[တနင်္ဂနွေမင်း]] | successor = [[အလောင်းဘုရား]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = | regent = | spouse = မဟာဇာနိန္ဒဓိပတိဒေဝီ <br> မဟာရာဇဓိပတိဒေဝီ <br> မဟာဓိပတိဒေဝီ | issue = | issue-link = | full name = | house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူမင်းဆက်]] | father = [[တနင်္ဂနွေမင်း]] | mother = သီရိမဟာမင်္ဂလဒေဝီ<ref name=hy-3-364>Hmannan Vol. 3 2003: 364</ref> | birth_date = {{circa}} ၂၉ မတ် ၁၇၁၄ <br> ကြာသပတေးနေ့ {{circa}} [[တန်ခူးလ|နှောင်းတန်ခူး]]လပြည့် ၁၀၇၅ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|ကောဇာသက္ကရာဇ်]]{{efn|The chronicle ''[[ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်]]'' (Zata 1960: 48) says he was born on a Thursday in 1075 ME (12 April 1713 to 11 April 1714), and lost the throne at age 37 (38th year). According to ''[[မှန်နန်းရာဇဝင်]]'' (Hmannan Vol. 3 2003: 392, 395), he lost power on Wednesday, 8th waxing of Late Tagu 1113 ME (22 March 1752) at age 37 (38th year). It means, he must have been born ''after'' 8th waxing of Late Tagu 1075 ME, on either of the remaining two Thursdays of 1075 ME--full moon of Late Tagu (29 March 1714) or 7th waning of Late Tagu (5 April 1714).}} | birth_place = [[အင်းဝ|အဝ]] | death_date = ၁၃ အောက်တိုဘာ ၁၇၅၄<ref name=my-3-380>တနင်္ဂနွေ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၁၂ ရက် = {{OldStyleDate|13 October|1733|2 October}}</ref> (သက်တော် ၄၀) <br> တနင်္ဂနွေ [[သီတင်းကျွတ်]]လဆန်း ၁၂ ရက် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၆ ခုနှစ် | death_place = [[ပဲခူး]]အနီး | date of burial = | place of burial = | religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | signature = }} အင်းဝပြည့်ရှင် သီရိပဝရ မဟာဓမ္မရာဇာ ဓိပတိဘွဲ့ခံ [[တနင်္ဂနွေမင်း]]၏ သားတော်ဖြစ်၍ ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို ၁ဝ၉၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံစိုးစံသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ ဘွဲ့ခံ၍ လောကသရဖူဒါယကာဟူ၍လည်းကောင်း၊ '''ကြာသပတေးမင်း'''ဟူ၍ လည်းကောင်း တွင်၏။ ညောင်ရမ်းခေတ် နောက်ဆုံးမင်းလည်း ဖြစ်၏။ ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သည့် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဘွဲ့ခံမင်း(၁၇၃၃-၁၇၅၂)သည် သမိုင်းတွင် '''ဟံသာဝတီရောက်မင်း''' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ '''လောကသရဖူဒါယကာမင်း''' ဟူ၍လည်းကောင်း ကျော်ကြားလေသည်။ == နန်းဆက်ခံခြင်း == တနင်္ဂနွေမင်းလွန်ချိန်က ညီတော် သရက်စားမင်းသားမှာ အုပ်ချုပ်နိုင်သည့် အရည်အချင်းရှိသူအဖြစ် အများကလက်ခံပြီး လိုလားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သီရီဇေယျနော်ရထာဘွဲ့ခံ နန်းရင်းဝန်ကြီး ဦးပုက ဦးဆောင်ကာ အသက်(၁၆)နှစ်အရွယ် မင်းသားငယ်ကို ဝိုင်းဝန်းနန်းတင်လိုက်ရာမှ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဘွဲ့ဖြင့် ၂၃၊ နိုဝင်ဘာ၊ ၁၇၃၃ တွင် [[အင်းဝ]]နန်းကို စိုးစံရသည်။ ထိုမင်းသည် ရာဇဝင်၊ ပုံပြင်၊ ဗေဒင်၊ ဂဏန်း၊ ဗဟုသုတ၊ စောင်းညှင်း စသော အတီးအမှုတ်တို့နှင့်တကွ ကဗျာလင်္ကာရေးသားစပ်ဆိုရာ၌ များစွာ ကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။ သို့သော် တိုင်းရေးပြည်မှုတို့ကို များစွာ ဂရုမစိုက်၊ သောက်စားပျော်ပါးမှုတို့နှင့်သာ အချိန်ကုန်တတ်၏။ ဖခင်ဖြစ်သူလက်ထက်က ပျက်စီးနေသော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး နှင့်ပြည်ပ ကျူးကျော်နှောင့်ယှက်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် တာဝန်ရှိသော်လည်း ငယ်ရွယ်သူဖြစ်သည့် အတွက် ဝါသနာပါရာ [[ဗေဒင်ပညာ|ဗေဒင်]]ကိန်းခန်းနှင့် [[ဇာတာ]]ခွင် စစ်ဆေးခြင်း အလုပ်များတွင်သာ အာရုံထားပြီး တိုင်းပြည်တာဝန်ကို လှစ်လျှုရှုမြဲ ရှုနေခဲ့သည်။ သဘင်ကြီးစွာခံကာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ရိုးတစ်လျှောက် နောက်လိုက်များဖြင့် ခရီးထွက်ပျော်ပါးနေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဗေဒင်ကိန်းခန်း အလိုအရဟုဆိုကာ အင်းဝအနောက်တောင်ဘက်ရှိ ဆင်တဲအရပ်တွင် သစ်နန်းတည်ကာ နန်းစံနေခဲ့သည်။ အဆိုးဆုံးသောအမှားမှာ မိမိငယ်ဆရာ ရွှေဖြိုးကို နန္ဒမိတ်ကျော် ဘွဲ့ဖြင့်အပါးတွင်ခစားစေခြင်း၊ ထိုသူနှင့် အပေါင်းအပါများကသွေးထိုးသည်ကြောင့် နန်းရင်ဝန်ဦးပုအပါအဝင်၊ ရွှေတိုက်စိုး၊ အသည်ဝန်၊ သက်တော်ရှည်အမတ်ကြီး နှင့် ဝန်တစ်ပါး အပါအဝင် အရေးပါသည့် လူငါးဦးလုံးကို ကွပ်မျက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကွပ်မျက်ရန်အမိန့်ချစဉ် ဦးပုက “သေမယ့်အရေးထက် တိုင်းပြည်ပျက်မယ့်အရေးကို တွေးကြောက်မိတယ်။”ဟုပင် ညီးဆိုသွားခဲ့သေးသည်။ ထို့ပြင်လည်း ပျော်ပါးဘက် မှူးမတ်ငယ်များကိုသာ အရေးတယူ ပြုမှုသောကြောင့် ကာယ၊ ဉာဏ အရည်အချင်းပြည့်ဝသည့် မှူးကြီး မတ်ကြီးတို့ လွတ်ရာ ရှောင်တိမ်းနေကြ ရသည်။ ဤသို့အားဖြင့် နိုင်ငံတော်သည် များစွာ အင်အား ချို့တဲ့လျက်ရှိသည်သာမက မငြိမ်မဝပ် အစားအစာ ရှားပါး လေသည်။ == နန်းစွန့်ရခြင်း == ထိုအခါ ရှေးမင်းများလက်ထက်က စိုးပိုင်ခဲ့ဖူးသည့် ယိုးဒယား၊ ဇင်းမယ်၊ ရှမ်းနယ်၊ မွန်နယ်တို့သည် မြန်မာမင်းအား ပမာမထား ခြားနား ထောင်ထားကြလေ၏။ မဏိပူရ ကသည်းတို့ကလည်း နှစ်နှစ်တကြိမ်၊ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် ထိုမင်းလက်ထက် ကုန်ဆုံးသည့်တိုင် မြန်မာနိုင်ငံတော်သို့ ဆက်ကာဆက်ကာ လာရောက် ထိပါး နှောက်ယှက်ခဲ့ရာ တစ်ကြိမ်တွင် အင်းဝမြို့အနီးတိုင် ရောက်လာကြပြီးလျှင် များစွာ ဖျက်ဆီးသွား ကြလေသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁ဝ၉ ခုနှစ်ခန့်တွင် ငစဉ့်ကိုင် အရှေ့ အုတ်ဖိုတောင်ခြေ၌နေသော ကွေ့ရှမ်းတို့သည် မိမိတို့ အကြီးအကဲ ဂုဏ္ဏအိမ်နှင့်တကွ မတ္တရာ၊ အုတ်ဖို စသော အညာမြစ်စင် တစ်လျှောက်တွင် ချထားနေထိုင်ရသော မွန်ဟူသမျှနှင့် ညီညွတ် ပုန်ကန်ကြသည်။ ထို့ပြင် အင်းဝတွင် အားထားလောက်သည့် အမှူးအမတ်များမရှိတော့ကြောင်းကြားလျှင် ဟံသာဝတီကလည်း ၁၁ဝ၁ ခုနှစ်မှ အစပြု၍ ပုန်ကုန် ခြားနားလာခဲ့ရာ အင်းဝလက်အောက်ခံအဖြစ်မှ လွတ်မြောက်ကာ အင်အား တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာပြီးလျှင် အင်းဝတပ်များကိုပင် တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ အစဦးတွင် [[ဟံသာဝတီ]]မှအဝေးမြို့ဝန် အဖြစ်ရှိနေသည့် ဦးသာအောင်က မွန်လူမျိုးတို့ကို အတင်းအကျပ်စုဆောင်းကာ ပုန်ကန်သည်။ အင်းဝမှ တပ်တစ်တပ်လွတ်ကာ နှိမ်နှင်းသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီရှိမွန်တို့က သူတို့မလိုလားသည့် ဦးသာအောင်ကို လုပ်ကြံလိုက်သဖြင့် ပုန်ကန်မှု ချုပ်ငြိမ်းသည်။ ထိုပုန်ကန်မှုကို စစ်ဆေးရန် တာဝန်ပေးသည့် သန်လျင်မြို့ဝန်မင်း ရဲအောင်နိုင်က ကောင်းစွာစစ်ဆေးခြင်းမရှိပဲ သေဒဏ်များချမှတ်ရာမှ ဒုတိယအကြိမ် ပုန်ကန်ကြသည်။ ပုန်ကန်မှုကို ဦးဆောင်ရန်အတွက် ပုဂံစားမင်းသားမှ ဆင်းသက်သည့် ဦးသာလှဆိုသူကို '''သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ'''ဘွဲ့ဖြင့် အကြီးအမှူးတင်မြောက်ကြသည်။ ထိုစဉ်က အင်းဝမှ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်းလည်း အင်အားနည်းလှပြီဖြစ်၍ တပ်များစေလွှတ်နှိမ်နှင်းနိုင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။ ထိုသို့ မရည်ရွယ်ပဲ မင်းဖြစ်လာသည့် '''သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ'''မှာ မင်းဖြစ်လောက်သည့် အရည်အသွေးမရှိပေ။ အချိန်ရှိသရွေ့ ဆင်ကျော့(ဆင်ဖမ်း)၍သာ နေသဖြင့် ဟံသာဝတီနန်းတွင်း၌ပင် မနေဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ယေက္ခမဖြစ်သူ ဗညားဒလဘွဲ့ခံ ဆင်ဝန်ဦးအောင်လှက တောတွင်းသို့လိုက်ခေါ်သော်လည်း ပုန်ကန်သည်အမှတ်ဖြင့် ဇင်းမယ်သို့ ပြေးသည်။ သို့ဖြင့် အချိန်တိုအတွင်းတွင် ဟံသာဝတီ၌ ဦးအောင်လှက ဗြမိုင်းဓိရာဇာဘွဲ့ဖြင့် နန်းတက်တော့သည်။ ဗြမိုင်းဓိရာဇာမှာ မြန်မာမဟုတ်ပေ။ ဇင်းမယ်ဇာတိ လင်ဇင်းရှမ်းအနွယ် ဖြစ်သည်။ ဆင်မှုကျွမ်းကျင်သဖြင့် အင်းဝမင်းက [[ပဲခူး]]တွင် ဆင်ဝန်ခန့်ထားသူ ဖြစ်သည်။ နန်းတက်သည်နှင့် ညီတော်အကြီးကို ဥပရာဇာဘွဲ့ဖြင့် အိမ်ရှေ့ထားကာ ကျန်ညီတော်အငယ်ကို ဗညားဒလဘွဲ့ပင်ပေး၍ စစ်ပြင်လေသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီဘုရင့်ညီတော်အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာနှင့် ညီတော် ဗညားဒလတို့ ရေကြောင်း၊ ကြည်းကြောင်း အလုံးအရင်းနှင့်တကွ ချီတက်လာပြီးလျှင် အင်းဝမြို့ကို ဝန်းရံ လုပ်ကြံသည်။ အင်းဝမှာလည်း ဆယ်နှစ်၊ ကိုးနှစ်အတွင်း နိုင်ငံ မငြိမ်မသက်ရှိ၍ ဆင်းရဲသားတို့ ကောင်းစွာ မလုပ်ဆောင်ကြရသောကြောင့် ဆန်ရေစပါး ပါးရှားငတ်မွတ်သည်နှင့် ရဲမက်တော်တို့ ကောင်းစွာ မခုခံ မတိုက်ခိုက်နိုင်သဖြင့် တစ်မြို့လုံး မွန်တို့လက်သို့ ရောက်ရလေသည်။ ထိုအခါ မင်း၊ မိဖုရား၊ သားတော် သမီးတော်၊ မှူးမတ်၊ သူဌေး သူကြွယ်မှစ၍ ပိဋကတ်စာပေမကျန် သိမ်းယူပြီးသော် ဟံသာဝတီသို့ ဆောင်ယူလေသည်။ ဤတွင် မဟာဓမ္မရာဇဓိပတိမင်းကို ဟံသာဝတီပါ မင်းတရားကြီးဟု တွင်လေသည်။ မှူးမတ်များတွင်လည်း ကဗျာအရာတွင် အလွန်ကျော်ကြားသော [[ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ]]လည်း ပါဝင်၏။ ၂၁၊ မတ်၊ ၁၇၅၂ တွင် အင်းဝကျကာ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်းလည်း ဆွေတော်မျိုးတော်များနှင့် တကွ ဟံသာဝတီသို့ အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ပါကာ ညောင်ရမ်းမင်းဆက် ပြတ်လေတော့သည်။ == နောက်ဆက်တွဲ နှင့် ဘဝနိဂုံး == အင်းဝမင်း ဟံသာဝတီသို့ပါလျှင် မုဆိုးဘိုရွာသူကြီး ဦအောင်ဇေယျသည် မုဆိုးဘိုနှင့် အနီးအပါးမှ လူစွမ်းကောင်းများကို စုစည်းကာ အင်းဝအစောင့်နေသည့် မွန်စစ်သူကြီး တလပန်းအား ရင်ဆိုင်ကာတိုက်ခိုက်သည်။ ဗြမိုင်းဓိရာဇာ၏ မှူးမတ်များ ကုန်းတိုက်သည်ကြောင့်၎င်း၊ တောင်ပိုင်းတနင်္သာရီဒေသကို ယိုးဒယားတို့ ထိပါးသည်ကြောင့်၎င်း မုဆိုးဘိုကို ရင်ဆိုင်ဆဲမှာပင် တလပန်းအား ဟံသာဝတီသို့ပြန်ခေါ်ကာ အင်းဝတွင် ငွေခွန်ဝန်မှူးဆိုသူကို အကြီးအကဲခန့်ကာ မုဆိုးဘိုကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်စေသည်။ နောင်တွင် ဦးအောင်ဇေယျက အလောင်းဘုရားဘွဲ့ဖြင့် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်သည်။ ဟံသာဝတီတွင် အကျယ်ချုပ်ဖြင့်နေထိုင်သော မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိလည်း တစ်ရက်တွင် ငါးလင်ပန်းဆားနယ်တစ်ကောင်သည် ခေါင်းကလျောကျ ပုပ်ပွကာ သေဆုံးနေသော်လည်း အမြှီးပိုင်းမှာ ဖျက်ဖျက်ခုန်ကာ လှုပ်လျက်ရှိသည်ဟူသော အဖြစ်ထူးကို သိလျှင် ဝါသနာအလျောက် နိမိတ်ဖတ်လေသည်။ “ငါးကို ငါတို့ဗမာ(မြန်မာ)ဟု ယူရမည်။ ခေါင်းသေနေပြီဆိုသဖြင့် အကြီးအကဲဖြစ်သော ငါ့မှာ ရန်သူမွန်မင်းလက်တွင်းတွင် နေရသည်။ သို့သော် ကိုယ်အမြှီးမှာ လှုပ်ရှားရှင်သန်နေသည်ကို ထောက်လျှင် မိမိတို့ ဗမာအမျိုးသားတို့မှာ ခေါင်းဆောင်ကောင်းနှင့် တွေ့လျှင် ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်မည့် နိမိတ်ပင်ဖြစ်သည်။” ဟု ရေရွတ်နိမိတ်ဖတ်လေသည်။ ထိုအကြောင်းကို ကြားသည်ကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ ဟံသာဝတီရှိ မြန်မာလူမျိုးများနှင့် မြန်မာမင်းဆွေမင်းမျိုးတို့က မဟာဓမ္မရာဇာကို နန်းတင်ရန် ကြိုးပမ်းသည်ဟု သိရသဖြင့်၎င်း ဗြမိုင်းဓိရာဇာလည်း နောက်ရန်အေးစေရန် “နောင်တော် အဝမင်းတရားကို နတ်ပြည်သို့ပြောင်းရွှေ့စံမြန်းစေ။” ဟု မိန့်ကာ သတ်စေသည်။ သို့ဖြင့် ဟံသာဝတီအနီး ချောင်းတစ်ချောင်းတွင် ၁၃၊အောက်တိုဘာ၊ ၁၇၅၄ ညနေ၌ အဆွေအမျိုးများနှင့်တကွ ရေချကာ ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ မရှုမလှ အသက် ဆုံးရှုံးရမည်ကို လက်ဦးမဆွပင် သိပြီးဖြစ်သော မင်းတရားကြီးသည် အသတ်မခံရမီကပင် - ''ပုဂ္ဂိုလ်ခြောက်မည်၊ သန္ဓေတည်သား၊ ဤသည်ပရိတ်၊ ရှစ်ဆယ်စိတ်တွင်၊ ခု-တိတ် နောင်လျဉ်၊ သံယော ဇဉ်လည်း၊ အယဉ်စီစီ၊ တိထီသာခန်း၊ ပျော်မမြန်းခဲ့၊ တဆန်းကြူးလွန်း၊ ဘုံသုံးတန်တွင်၊ နှိုင်းရန်တူကြောင်း၊ ရွေးချယ်ပေါင်းသော်၊ သောင်းကလွတ်ခွာ၊ ရာကာ ကင်းဝေး၊ ကိုးယောက်ရွေးလျှင်၊ ရှင်ထွေးလှခေါင်၊ လှတန်ဆောင်သည်။ ရှင်အောင်ကိုသာ လွမ်းမိခဲ့''အစရှိသော ရတုပိုဒ်စုံကို စပ်ဆိုခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် ဟံသာဝတီ၌ အကျဉ်းခံနေရစဉ် အင်းဝမြို့ မျက်စိအောက်တွင် ပျက်စီးယိုယွင်း၍ သွားပုံကို နှမြောလှ၍''လုဇ္ဇတိပလုဇ္ဇတီတိ လောကော၊ သဘောနိယံ၊ လောကဓံနှင့်၊ ဆက်ဆံကြုံကြိုက်၊ ကိန်းခန်းလိုက်ဖြင့်၊ ရစ်ဝိုက်မြစ်ဆုံ၊ ရွှေဘုံအဝ၊ ပုရိန္ဒကား၊ နရသနင်း၊ မင်းလည်းကင်းကွာ၊ ပြည်ရွာပျက်စီး၊ တောကြီးဟူလောက်၊ မျက်မှောက်လင်္ကာ၊ သာသနာလည်း၊ ရောင်ဝါမလင်း၊ သို့ဖြစ်ခြင်းကို၊မြှော်တင်းစေ့စေ့၊ ကြံအောက်မေ့သော်၊ ပျောင်းခွေ့ညွတ်ခွေ၊ လွမ်းတာဝေခဲ့''အစရှိသော တမ်းချင်းတစ်ပုဒ်ကိုလည်းရေးသားထားခဲ့ လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == * မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] == မှတ်စု == {{notelist}} tl640255i2bs8bra9wvpsji2d3bjafv 0 5030 1039854 963552 2026-06-21T09:50:35Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:NjsBot|NjsBot]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 769907 wikitext text/x-wiki သမိန်ဗရမ်းသည် သူရှင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ ထင်ရှားသော သူရဲကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ရန်သူ ဗမာဘုရင်ကပင် ချီးကျူး ဂုဏ်ပြုရသော မွန်သူရဲကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ် အရာမှာလည်း စံတင်လောက်သည့် သူရဲကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သဗိန်ဗရမ်းဟု ဆိုသည်နှင့် သံခြေချင်းကို လည်ကောင်း၊ တရုတ်စစ်သူကြီး ဂါမဏိကို လည်းကောင်း၊ ခြင်းတောင်းကို လည်းကောင်း၊ မြင်ယောင်မိသည်။ မှန်ပါသည် သမိန်ဗရမ်းသည် ရန်သူဗမာဘုရင် ထံတွင် အကျဉ်းကျ နေသည်ကိုပင် ဗမာ၏ ရန်သူဖြစ်သော တရုတ်စစ်သူကြီးကို စီးချင်းထိုးခြင်း အားဖြင့် မိမိကို အကျဉ်းချထားခဲ့သော ဗမာဘုရင်ကို ကူညီခဲ့သည်။ ရန်သူ၏ အခက်အခဲကို မိမိအနေဖြစ် လျစ်လျူရှု ထားနိုင်သော်လည်း သမိန်ဗရမ်းက လျစ်လျူမရှုခဲ့ပေ။ သမိန်ဗရမ်းသည် လက်ဖျံရိုး တစ်ချောင်းတည်းသာ ရှိသဖြင့် အလွန်သန်မာသည်။ သူ၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို အလွန်နှစ်လို လေးစား သဖြင့် ထိုအချိန်က အင်းဝတွင် နန်းစံနေသော ဘုရင်မင်းခေါင် ကပင် စစ်ရပ်နားချိန်၌ သူ၏ တဲနန်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ ချီးမြှင့်ခဲ့သေးသည်။ တစ်ခါသော် သူ့ရှင်ရာဇာဓိရာဇ် တပ်များဆုတ်ခွာ ချိန်တွင် သမိန်ဗရမ်း၏ တပ်သည် နောက်ချန်၍ ဆုတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဆုတ်သွားရာတွင် တစ်နေရာတွင် လူရောဆင်ပါ တွင်းကြီးတစ်တွင်း ထဲသို့ ကျသွားလေသည်။ နောက်မှ လိုက်လံတိုက် ခိုက်သော မင်းရဲကျော်စွာ၏ တပ်များက သမိန်ဗရမ်းကို အရှင်ဖမ်းမိကြသည်။ သမိန်ဗရမ်း ကဲ့သို့သော သူရဲကောင်းကို စစ်ကာလတွင် အလွတ်ပေး၍ မဖြစ်ချေ ။ ထိုသူရဲကောင်း ရှိသည့်ဘက်က အသာစီးရမည် ဖြစ်သဖြင့် သူ့ကိုအကျဉ်း ချထားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် တရုတ်တပ်ကြီး တစ်တပ်သည် အင်းဝနေပြည်တော်သို့ ချီတက်လာသည်။ ထိုတပ်တွင် တရုတ်သူရဲကောင်း ဂါမဏိ ဆိုသူပါလေသည်။ တရုတ်ဘုရင်က မိမိသည် မိမိ၏ သူရဲကောင်း ဂါမဏိနှင့် လက်ရုံးရည်အရ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မည့်သူကို ရှာဖွေနေသူ ဖြစ်ကြောင်း၊ မိမိ၏ သူရဲကောင်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မည့် လူတစ်ယောက်ယောက်ကို ထုတ်ပေးပါ၊ သူရဲကောင်းနှစ်ယောက် ယှဉ်ပြိုင်ကြသည့် အချိန်တွင် အင်းဝဘက်မှ သူရဲကောင်းက နိုင်ပါက မိမိ၏ တပ်များက ရုပ်သိမ်း၍ပြန်မည်။ အင်းဝဘက်က ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါက အင်းဝကို မိမိလက်သို့ အပ်ပါဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သူရဲကောင်းကို ရှာဖွေရန်အတွက် အချိန် ၇ ရက်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ သူ၏ များလာလှသော တပ်များကလည်း အင်းဝနေပြည်တော်ကို ဝိုင်းထားလိုက်ကြသည်။ သို့သော်မြို့တွင်းနှင့် မြို့အပြင် ကူးသန်းသွားလာနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ အင်းဝဘုရင်၏ သူရဲကောင်းများလည်း စစ်မြေပြင်တွင် ရောက်ရှိနေကြသဖြင့် အင်းဝတွင် မြို့စောင့်တပ်မျှသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဖြစ်ရာ တရုတ်နိုင်ငံ အဝှမ်းတွင် ပွဲတိုင်းကျော် ဖြစ်နေသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ လာရောက် ယှဉ်ပြိုင်သော ဂါမဏိကို နိုင်အောင်တိုက်ပေး မည့်သူကို ၇ ရက်အတွင်း အဆင့်သင့်ဖြစ်အောင် ရှာဖွေရသည့် အလုပ်သည် ခက်ခဲသော အလုပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့တော် ပတ်လည်တွင် မောင်းကြေးနင်းခတ်ကာ သူရဲကောင်းကို ရှာဖွေပါသော်လည်း မရဘဲဖြစ်နေခဲ့သည်။ ထိုသို့ သူရဲကောင်းများ ရှာမရသည့်အကြောင်းနှင့် တရုတ်တို့ ကျူးကျော်လာသည့် အကြောင်းကို ထောင်မှူးများအချင်းချင်း ပြောဆိုနေကြသဖြင့် သမိန်ဗရမ်းက ကြားလိုက်သည်။ သမိန်ဗရမ်းက စဉ်းစားသည်မှာ “ငါသည် အင်းဝပြည်တွင် ရှိနေပါလျက် အင်းဝပြည် မကျဆုံးစကောင်း။ ထို့ပြင် အင်းဝသည် ဟံသာဝတီ(ပဲခူး-မွန်နေပြည်တော်)၏ တံခါးဝလည်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်တို့သည် အင်းဝကို နိုင်လျှင်သော်မှ ပြန်ကြမည်မထင်။ အင်းဝပျက်လျှင် ဟံသာဝတီကိုလည်း အလွတ်ပေးမည်မဟုတ်။ ထိုကြောင့် အင်းဝမကျဆုံးအောင် ငါ့ကိုထောင်မှ ထွက်ခွင့်ပြုပါ။ အင်းဝသားများ ကိုယ်စား ဂါမဏိနှင့် စီးချင်းထိုးပေးပါမည်ဟု ငါပြောရသော် ကောင်းမည်” ဟူ၍ စဉ်းစားလိုက်သည် ဆို၏။ ထိုသို့ စဉ်းစားထားသည့် အတိုင်းလည်း သူက ထောင်မှူးများမှ တစ်ဆင့် ဘုရင်မင်းခေါင်ထံသို့ လျှောက်ထားခဲ့လေသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်သည် ထောင်မှူးများမှ တဆင့် သမိန်ဗရမ်း၏ လျောက်တင်ချက်ကို ကြားရသည်တွင် များစွာဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ သမိန်ဗရမ်းကို သစ္စာရေတိုက်ပြီးနောက် ထောင်မှထုတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်က သမိန်ဗရမ်းကို ကောင်းစွာ ပြုစုကြစေရန် မင်းချင်းများအား အမိန့်ပေးထားသည်။ ထိုနောက် လိုအပ်သည့်ပစ္စည်းများကို မေးမြန်းသည်။ သမိန်ဗရမ်းက မြင်းကောင်းတစ်စီးကို လိုချင်သည်ဟုဆို၍ ဘုရင်မင်းခေါင်က သူ၏ မြင်းဇောင်းများထဲမှ မြင်းများကို သမိန်ဗရမ်း ကိုယ်တိုင်လိုက်လံ ကြည့်ရှု့စေသည်။ သမိန်ဗရမ်းက သူကြိုက်သည့်မြင်းကို ကိုယ်တိုင် ရှာခွင့်ပြုရန် ဘုရင်ထံမှ အခွင့်တောင်းလေသည်။ ဘုရင်ဆီမှ အခွင့်ရသည့် အချိန်တွင် သမိန်ဗရမ်းသည် မြင်းရှာရန် နန်းတော်မှ ထွက်သွားလိုက်သည်မှာ မြို့ရိုးအပြင်ဘက်သို့ပင် ရောက်သွားခဲ့သည်။ မြို့ရိုး အပြင်ဘက်တွင် မုဆိုးမတစ်ဦး ပိုင်သော မြင်းသားအမိကို သမိန်ဗရမ်းတွေ့သည့် အချိန်တွင် သမိန်ဗရမ်းက မြင်းမလေး၏ ကြန်အင်ကို ကြည့်ကာ သဘောကျသွားသည်။ မြင်းပိုင်ရှင် သခင်မကိုယ်တိုင် မြင်းမလေးကို ဖမ်း၍ သမိန်ဗရမ်းကို ပေးသဖြင့် သမိန်ဗရမ်းသည် တစ်နေ့လုံးလိုလို လေ့ကျင့်စီးနင်းသည်။ ထိုကဲ့သို့တစ်နေကုန် သမိန်ဗရမ်း ပျောက်နေသည့်အတွက် မှူးမတ်တချို့က သမိန်ဗရမ်း ထွက်ပြေးလေပြီဟု ပြောကြသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်ကမူ သူရဲကောင်း သမိန်ဗရမ်းကို ယုံသည်။ ပြန်လာမည် ဧကန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ သူဆိုသည့်အတိုင်း ညနေအေးချိန်တွင် သမိန်ဗရမ်းသည် မြင်းမလေးကို အသားကျစီးကာ အေးဆေးစွာ နန်းတော်သို့ ပြန်လေသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်ကိုယ်တိုင် သူ့ကိုစောင့်နေသည်ကို မြင်သော သမိန်ဗရမ်းသည် ဘုရင်ထံသို့သွားကာ စိတ်ကြိုက်မြင်းကောင်းကို တွေ့သဖြင့် ရန်သူနှင့် စီးချင်းတိုက်ရန် အသင့်ဖြစ်ပြီဟု လျောက်တင်လေသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်က နောက်ထပ်ဘာများ လိုသေးသနည်းဟု မေးသောအခါတွင် သမိန်ဗရမ်းက သံကြိုးဖြင့် ရက်လုပ် ထားသော ခြင်းတောင်းတစ်တောင်းကို လိုသည်ဟု လျောက်တင်သည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်က မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ခြင်းတောင်းကို တောင်းသနည်းဟု မေးသည်တွင် ဂါမဏိ၏ ဦးခေါင်းကို ထည့်ယူခဲ့ရန် အတွက်ဖြစ်သည်ဟု သမိန်ဗရမ်းက ဖြေသည်။ ထိုသို့ ဖြေလိုက်သည့် အချိန်တွင် မှူးမတ်တချို့ထံမှ ရယ်သံခပ်အုပ်အုပ်ကို ကြားရသည်။ ယုန်မရခင် သံပရာ ရှာသည်ဟု လှောင်ပြောင်ခဲ့ကြ သေးသည်။ စီးချင်းထိုးမည့်ရက်သို့ ရောက်ရှိလာလေပြီ။ သမိန်ဗရမ်း တောင်းဆိုထားသော ခြင်းတောင်းကို ဘုရင်မင်းခေါင်က အသင့်ပြင်ပေးထားသည်။ သူရဲကောင်းနှစ်ယောက် စီးချင်းထိုးမည့် နေရမှာ အင်းဝမြို့ မုခ်ဦး၏ အရှေ့ဘက်ဆင်ကျူံးနေရာတွင် ရှိသည်။ နှစ်ဖက်သောမင်းများနှင့် မင်းပရိသတ်များ ထိုင်ကြည့်သည့် ပွဲကြည့်ဆောင် များ၏ အလယ်တွင် တံခွန်များအလံများ စိုက်ထူထားသည်။ တင်းတိမ်များလည်း ကာရံထားသည်။ ပိုးဖဲကတ္ထီပါ ထိုင်ဖုံးများဖြင့်လည်း အပြိုင်အဆိုင် လှသထက်လှအောင် ပြင်ဆင်ထားသည်။ အကြောင်းမှာ သူရဲကောင်း တစ်ယောက်ချင်းသည် တစ်နိုင်ငံချင်းကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် နိုင်ငံတော်ပွဲဟု ယူဆသောကြောင့် ခမ်းနားစွာပြင်ဆင် ထားခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဝင်ကြမည့် သူရဲကောင်း များသည်လည်း သူ့ခေတ် နှင့်သူ ပြင်ဆင်ထားသည်။ ဂါမဏိသည် သူ၏တစ်ကိုယ် လုံးကို ရွှေနန်းကြိုးများဖြင့် ယက်လုပ်ထားသော ရွှေချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ လက်နက်များထည့်ထားသည့် ခြင်းတောင်းကို ကျောတွင်လွယ်၍ မြင်းစီးကာ ကွင်းလယ်ကို ထွက်လာသည်။ သမိန်ဗရမ်းကမူ ဂါမဏိကဲ့သို့ လေးလံသော ချပ်ဝတ်တန်ဆာ ကိုမဝတ်ပဲ ပေါ့ပါးသော ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ ရွှေဖြင့်မွမ်းမံထားသော ခေါင်းပေါင်းအနီကို ပေါင်းထားသည်။ ရွှေဆွဲကြိုး ရွှေလက်ကောက် ရွှေလက်စွပ်များကိုလည်း ဆင်မြန်းထားသည်။ လက်သန်းတွင် နဝရတ်ကိုးပါးလက်စွပ် ကိုဝတ်ဆင်ထားသည်။ ကျောပြင်ထက်တွင် ဓားရှည်တစ်ချောင်းကိုသာ လွယ်ထားလေသည်။ သူ၏မြင်းကုန်းနှီးတွင်မူ သံကြိုးဖြင့် ယက်လုပ်ထားသော ခြင်းတောင်းတစ်လုံးပါသည်။ သမိန်ဗရမ်းသည် တစ်ဖက်သား၏ ပျော့ကွက်ကို ရှာပြီးမှ ပျော့ကွက်ကိုထိုးဖောက် တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု ဉာဏ်ဖြင့် ချင့်ချိန်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် သူရဲကောင်းများ တွေ့ဆုံကာ နှုတ်ဆက်ပြီးသည့်နောက် သမိန်ဗရမ်းက ချိုသာသော အသံဖြင့်ပြောဆိုသည်မှာ “ဂါမဏိ သင်နှင့် ကျူပ်တို့ ယနေ့တိုက်ကြမည့်ပွဲသည် တစ်ယောက်ယောက် အတွက် နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲ ဖြစ်နိုင်သည်။ စ၍တိုက်သည်နှင့် တိုက်ပွဲကလည်း အဆုံးသတ်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဆိုသော် ကျူပ်တို့နှစ်ဦး မည်သို့မည်ပုံ တိုက်ခိုက်မည်ကို စောင့်ကြည့်နေသာ ပရိသတ်အဖို့ စိတ်မကျေနပ်စဖွယ် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုကြောင့် သင်ကလည်း သင်တို့၏ တေးသီချင်းကို ဆိုပြ၍ တေးနှင့်အတူကရသော ကကြိုးအတိုင်းကပြပါ။ ငါကလည်း သင်တို့ကကြိုးအတိုင်း လိုက်၍ကပါမည်။ ထို့နောက် ငါက သီချင်းဆိုက ငါတို့ကဟန် များကို ကပြမည်ဖြစ်သည်။ သင်ကလည်း ငါတို့ကဟန်အတိုင်း လိုက်၍က ပြပါဟု ပြောလေသည်။ ဂါမဏိကလည်း သဘောတူ၍ သီချင်းဆိုကာ မြင်းပေါ်တွင်ပင် ကပြလေသည်။ သမိန်ဗရမ်းကလည်း အားကျမခံ လိုက်၍ကလေသည်။ ထိုခေတ်က မြင်းကျောပေါ်တွင် စီးနင်းရင်း လက်နက်များကို ကစားကာကပြသော ဓလေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုကြောင့် ဂါမဏိက မငြင်းမဆန် ကပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဂါမဏိအလှည့် အပြီးတွင် သမိန်ဗရမ်းက မြင်းကျောပေါ်တွင် ကပြသည်။ သူ၏ကကွက်များကို ဂါမဏိက လိုက်လံအတုယူ ကပြနေသဖြင့် သူသိလိုသော ဂါမဏိ၏ပျော့ကွက်ကို သိရှိနိုင်ရန် လက်ကို မြှောက်ချည် ချချည် လုပ်၍လည်းကောင်း၊ ကင်းမြီးကောက် ထောင်၍လည်းကောင်း ကပြလေသည်။ ထိုနည်းအဖုံဖုံဖြင့် ကပြချိန်တွင် ဂါမဏိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာတွင် ချိုင်းအတွင်း၌ ချပ်ကြိုးပြတ်က အသားပေါ်နေသည်ကို သမိန်းဗရမ်းက မြင်လိုက်သည်။ သမိန်ဗရမ်းသည် ထိုသို့သော ရန်သူ၏ပျော့ကွက်ကို မြင်သည်တွင် ကကြိုးကို ရပ်လိုက်သည်။ ထို့နောက်တိုက်ပွဲ စလေသည်။ တိုက်ပွဲတွင် ဂါမဏိက မြင်းကို ဇက်ဖွင့်၍ လိုက်တိုင်း သမိန်ဗရမ်းက ပြေးသည်။ ထို့နောက်မြင်းကို ရုတ်တရက် လှည့်ကာ ဂါမဏိကို ပြန်လိုက်သည်။ ထိုသို့ပြေးလိုက်၊ လိုက်လိုက်နှင့် ဂါမဏိမောသွားသည့် အချိန်တွင်မှ သမိန်ဗရမ်းက ဂါမဏိအနီးသို့ ကပ်သွားသည်။ ဂါမဏိက လက်ကိုမြှောက်ကာ ဓားဖြင့် သမိန်ဗရမ်း၏ လည်ကိုပိုင်းမည် အပြုတွင် အမောလွန်နေသာ ဂါမဏိက လက်ကို လျင်မြန်စွာ မလှုပ်ရှားနိုင်တော့ချေ။ ထိုအချိန်တွင် သမိန်ဗရမ်းသည် ဂါမဏိ၏ ချပ်ကြိုးပြတ်နေသာ ချိုင်းကြားနေရာကို လှံဖြင့်ထိုးကာ ဂါမဏိ၏ ခန္ဓာကိုယ် မြင်းပေါ်မှမကျမီ သူ၏ဇက်ကို ဓားရှည်ဖြင့်ပိုင်း၍ ချွန်းဖြင့် ချိတ်ယူပြီး သံခြင်းထဲသို့ ထည့်လိုက်လေသည်။ သမိန်ဗရမ်းသည် ထိုသို့ ရန်သူ့ခေါင်းကို ရသည်တွင် ဘုရင်မင်းမြတ် စံတော်မူနေသည့် ပွဲကြည့်သဘင်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြန်လာရာတွင် မြင်းကိုအသားကျ စီးကာ ပြန်လာခြင်းဖြစ်သည်။ သမိန်ဗရမ်းသည် ဘုရင်မင်းခေါင်၏ အစွမ်းကုန် ချီးမြှောက်ခြင်း ခံရသည်။ မွန်မူတွင် သမီးတော်နှင့်ပင်လက်ဆက်ပေးသည်ဟု လွန်လွန်ကျူးကျူးရေးသားထားသော်လည်း မြန်မာမူတွင် တူမတော်သူနှင့်ပေးစားသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မိမိတို့ဘုရင်အပေါ် သစ္စာစောင့်သိတတ်သော သူရဲကောင်း သမိန်ဗရမ်းကမူ သူ၏ဌာနီသို့ ရောက်အောင် ပြန်ခဲ့လေသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်ကလည်း မင်းခမ်းမင်းနားဖြင့် ပို့စေခဲ့သည်။ == မွန်မူ == ဘုရင်မင်းခေါင် အနေနှင့် ဤတရုတ်သူရဲ့ကောင်း ဂါမဏိကို နိုင်အောင်တိုက်နိုင်လျှင် မည်သူမဆို အိမ်ရှေ့ဥပမရာဇဓိရာဇ်ပေးမည်ဟု မောင်းကြေးနင်းခတ်ကြေညာစေခဲ့သည်။ သမိန်ဗရမ်းက တိုက်မည်ဆိုသောအခါ ရာဇဓိရာဇ်ပေးသော စည်းစိမ်နှင့်ညီမျှအောင်ငါပေးမည်ဟု ကတိကဝတ်ထားခဲ့သည်။ ဘုရင်မင်ခေါင်းက မိမိ၏သမီးတော် ရာဇဓိတာအားအပ်နှင်း၍ အိမ်ရှေ့ဥပရာဇအား ပေးတော်မူသည်။ သို့သော် သမိန်ဗရမ်းက ကျွန်နိုပ်သည် သည်အမှုတော်ကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်မှာ (၁) သံခြေချင်းမှ လွတ်စေလိုခြင်း၊ (၂) ကျွနိုပ်၏ကျော်ကြားမှုကို အဆုံးတိုင်ကျော်ကြားစေလိုခြင်း၊ (၃) ကျွန်ုပ်အားကွပ်မျက်ခြင်း (သို့) ဟံသာဝတီသို့ပြန်ညလည်ပို့ဆောင်စေလိုခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုဆိုကာငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်းကလဲ သမိန်ဗရမ်းသည် ထီးဖြူကိုတည်တံ့အောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သူဖြစ်သော်ကြောင့် ကျေးဇူးရှိ၍ မကွပ်မျက်နိုင်။ တဖက်တွင်လည်း စစ်အတွင်းကာလဖြစ်၍ ရန်သူဘုရင် ဟံသာဝတီပြည့်ရှင်ထံပြန်မလွှတ်နိုင်သောကြောင့်အင်းဝတွင် အနေမြဲစေလို၏။ အဂ္ဂမလေသီ မိဖုရားကြီးနှင့်တိုင်ပင်၍ သမီးတော် ရာဇဓိတာအားမြင်လျှင် ပိတိသောမနုဿချင်ခြင်းအာရုံနှင့် ငြိတွယ်ပေမည်ဟု အကြံဉာဏ်ပေးသည်။ နောင်တနေ့မနက်တွင် ဘုရင်မင်းခေါင်းသည် သမိန်ဗရမ်းနှင့် နံနက်စာသုံးဆောင်နေစဉ် သမီးတော်အား ကွမ်းတည်ခိုင်း၏။ မင်းသမီးသည်လည်း တခါမျှ တပါးသောယောက်ျားတို့အား ကွမ်းမတည်စဖူး၊ မျက်နှာမပြစဖူးရှိလေရာ ရှက်သောစိတ်နှင့် တင်းတိမ်အကွယ်မှ မထွက်လာပေ။ ဘုရင်မင်းခေါင်းက ခေါ်သောအခါမှ ကွမ်းခွက်ကိုထုတ်လာ၏။ ရှက်အမ်းအမ်းနှင့် မျက်လွှာချကာ ခပ်ဝေးဝေးမှ သမိန်ဗရမ်းအားကြည့်သည်။ ထို့နောက် ရွှေကွမ်းခွက်ကို လာချပြီးသည်နှင့် ခပ်သုတ်သုတ်ပင် အတွင်းဆောင်သို့ပြန်ဝင်လေ၏။ သမိန်ဗရမ်းလည်း ရှုချင်ဖွယ်ကောင်းသော၊ ကျက်သရေမင်္ဂလာ ကောင်းခြည်းမင်္ဂလာအဖြာဖြာနှင့်ပြည်စုံသော မင်းသမီးကိုငေးကြည့်မိသည်မှာ ဝင်လာသည်မှာ ပြန်ထွက်သွားသည်ထိပင်။ ဘုရင်မင်းခေါင်းလဲသဘောကျကာ တဖန်ပြန်လည်မေးသောအခါ သမိန်းဗရမ်းအနေနှင့် ငါးအားပြန်လွှတ်တော့မည်မဟုတ်။ ငါ့အနေနှင့် ကုသိုလ်ကံရှိသော် ဟံသာဝတီသို့ပြန်ရပေမည်ဟုတွေးတောပြီး မိမိအနေနှင့် ဥပရာဇာကိုမခံယူသည်မှာ သားတော်ကြီးရှိ၍ဖြစ်ကြောင်း၊ မင်းကြီးအနေနှင့် ခြွင်းချက်နှစ်ခုကိုလိုက်နာပါက သမီးတော်နှင့်လက်ဆက်ကာ အမှုထမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်းလျှောက်ထားသည်။ (၁) ဟံသာဝတီနှင့် အင်းဝစစ်ဖြစ်ပါက မည်သည်ဘက်ကမျှမကူပဲ ကြားနေအဖြစ်နေရန်၊ (၂) ကျွန်ဟူသော အသုံးကိုမသုံးရန်၊ ကျွန်ဟူသော အသုံးကို ကြားပါက ဟံသာဝတီသို့ ပြန်မည်ဖြစ်ကြောင်းကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်းက လက်ခံ၍ သမိန်ဗရမ်းအား အိမ်ရှေ့ဥပရာဇ ပေးအပ်ကာ သမီးတော်နှင့်လက်ဆက်စေ၏။ သုံးလလွန်သော် သမီးတော်တွင်ကိုယ်ဝန်ရှိလာ၍ ဆယ်လပြည့်သောအခါ သားယောက်ျားမွေးဖွားလေ၏။ ထိုမြေးကို ဘုရင်မင်းခေါင်က ချစ်တော်မှု၍ လမ်းလျှောက်သင်စအရွယ် တနှစ်သားမြေးကို ညီလာခံတွင် ရင်ခွင်ပိုက်၍ တိုင်းပြည်ရေးရာဆွေးနွေးတော်၏။ တနေ့သော ဘုရင်မင်းခေါင်၏ ဆံပင်ကိုဆွဲချ၍ ခက်ထန်သော သည်ကျွန်သားတော့ ကြာလျှင် မင်းရဲကျော်စွာဖြစ်ပေးအုံးမည်ဟု မိန့်လေ၏။ ထိုနေ့ညတွင် သမိန်ဗရမ်းသည် ဟံသာဝတီသို့ပြန်လေ၏။ ဘုရင်မင်းခေါင်ကသိ၍ မြင်းတပ်နှင့်လိုက်စေသော် မြင်းတပ်ဗိုလ်မှူးအား ခါးကြားမှ ဘုရင်မင်းခေါင်အတွက် ရေးထားသော စာကိုပေးကာ မြင်းတပ်လဲပြန်လေ၏။ ဘုရင်မင်းခေါင်လဲ စာကိုဖတ်ကာ မိမိနှုတ်မှအမှတ်မထင် ထွက်သွားသောအမှားအတွက် လွန်စွာစိတ်ထိခိုက်လေ၏။ မနက်မိုးလင်းသော် သမီးတော် ရာဇဓိတာလဲ ခေါင်းအုံးအောက်မှ သူ့အတွက်ထားခဲ့သောစာကိုဖတ်၍ သည်းထန်စွာငိုသည်။ သမိန်ဗရမ်းသည် ဟံသာဝတီသို့ပြန်ရောက်သော် ရာဇဓိရာဇ်ထံဖြစ်ကြောင်းကုန်စင်လျှောက်လေသော် ရာဇဓိရာဇ်လဲ သမိန်ဗရမ်းကို ဒုန်ဝန်ကိုစားစေ၏။ တနေ့သော် သမိန်ဗရမ်းသည် ဟံသာဝတီမှအပြန် လမ်းခရီးတွင် သရဲ၊ တစ္ဆေတို့ခြောက်လှန့်သော သူခိုးခေါင်းပြတ်သည်မှ ဒူးခေါင်းကိုကိုက်မိသော သွားသုံးချောင်းမှ အဆိပ်သက်ကာ သမိန်ဗရမ်း အနိစ္စရောက်၏။ စာကြွင်း။ ။ သမိန်ဗရမ်းနှင့် ရာဇဓိတာ တို့မှဖွားမြင်သော ရာမရာဇဝံသမင်းသည် သက္ကရာဇ် ၇၈၇ တွင် တွင်အင်းဝထီးနန်းကိုရသော်မူသည်ဟု မွန်မူတွင်ပြသသည်။ ==သမိန်ဗရမ်း== သမိန်ဗရမ်း ဟူသည်မှာမွန်ဘုရင် ကချီးမြှင့်ထားသော ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည်။ သမိန်ဗရမ်း ဟူသောဘွဲ့ဖြင့် ရာဇဝင်တွင် ထင်ရှားသူနှစ်ဦး ရှိသည်။ တစ်ဦးမှာဟံသာဝတီပြည့်ရှင် ဘုရင်ရာဇာဓိရာဇ် လက်ထက်ပေါ်ပေါက်၍ကျန်တစ်ဦးမှာ ဘုရင်မကြီးရှင်စောပုနှင့် သမက်တော် ဓမ္မစေတီမင်းတို့လက်ထက် ပေါ်သော သူရဲကောင်းဖြစ်သည်။ ပထမသမိန်ဗရမ်းသည် ရာဇာဓိရာဇ်၏သမက်တော်ဖြစ်သည်။ လူမျိုးထက်တိုင်းပြည် ်ကိုပို၍ချစ်သောသူရဲကောင်းဖြစ်သဖြင့် ရာဇဝင်တွင် ကျော်ကြားသည်။ သမိန်ဗရမ်းသည်လက်ဖျံရိုးတစ်လုံးတည်းရှိ၍ အလွန်သန်စွမ်းပြီးလျှင်အတိုက်အခိုက်ကျင်လျင် ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဥပါကောင်းဟုလည်းခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့်ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံကျမ်း၌''ဥပါကောင်းခံ၊ ရဲအား သံ၊လက်ဖျံရိုးမကွဲ'ဟု စပ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ် ရရ၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင်မင်းခေါင်၏ သားတော်အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာသည်မွန်နိုင်ငံသို့ ကြည်းတပ်ရေတပ်အလုံးအရင်းနှင့်ချီ၍ လုပ်ကြံလေသည်။ ထိုနှစ်တပို့တွဲလတွင် ခဲပေါင်မြို့ကိုရလေသော် မွန်တပ် ်များသည်ပန်းကိုမြို့မှကြည်းရေနှစ်ဘက်ခံရာတွင် မင်းရဲကျော်စွာကလည်း ကြည်း ရေနှစ်ဘက်ညှပ်၍တိုက်သည်။ မွန်ဘုရင့်သမက်တော်သမိန်ဗရမ်း လှေနံကိုတစောင်းတိုက်မိ၏။ သမိန်ဗရမ်းလည်း လှေပေါ်မှမဆင်းဘဲထိုးပစ် ်၏။ နောက်မှ ကူမည့်သူမရှိသော်လည်းသမိန်ဗရမ်းသည်မပြေး၊ အသေခံ၍တိုက်၏။ လှေစီးများသည်အားလုံးသေချေ၏။ သရက် မြို့စားကပင်သမိန်ဗရမ်းအား'စစ်ပျက်ချေပြီ။ လူသူလည်းကုန်ခဲ့ချေပြီ။ သို့ကိုလည်းခံ၍တိုက် ်သေးသည်။ ရူးသလော' ဟုဆို၏။ ယင်းသို့သောအခါမှကြည်းက တပ်မပျက်သောကြောင့် သမိန်ဗရမ်းရေသို့ဆင်းကူး၍ကြည်း သို့တက်၏။ ဗကမတ်ဆင်ကိုစီး၍ သူရဲသုံးထောင်နှင့်တကွ တပ်ကထွက်၍ တောသို့သွား၏။ မင်းရဲကျော်စွာလည်းမြင်းနတ်ပေးကိုစီး၍ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါ နှင့်အပြင်းလိုက်တော်မူ၏။ မွန်အမှူးအမတ်များ စစ်ပျက်ချေ သောကြောင့် ကိုယ်လွတ်ခွာ၍ သွားကြသည်။ မြန်မာတို့လည်း တစ်ပါးသူနောက်သို့မလိုက်၊ဗကမတ်နှင့်သမိန်ဗရမ်းကိုသာ လိုက်သည်။ ဗကမတ်ဆင်မုန်ပြင်းလှသောကြောင့် မြန်မာတို ို့မချဉ်းဝံ့။ မြင်းသည်တို့သာဝန်းရံဆီးဆို့၍ ထိုးပစ်ကြသည်။ သမိန်ဗရမ်းတွင်လှံကုန်လျှင်ဗကမတ်ဦးစီးငပျံကိုမြင်းသည်တို့ လှံနှင့်ထိုးမိ၍ကျချေသည်။ နောက်ပဲ့ချိတ်ငယ်လည်း ဆင်း၍ပြေးချေသည်။ သမိန်ဗရမ်းနှင့်အတူပါသည့်သူရဲသုံးရာကျော်တို့လည်း မြင်းသည်တို့လက်တွင်သေချေ၏။ ဗကမတ်ဆင်မူ ကားအင်းတွင်ဆင်း၍မတက်နိုင်ရှိသည်ကို မင်းရဲကျော်စွာမြင်၍ သူရဲတို့ဝန်းရံထိုးပစ်သည်ကို မသေစေနှင့်ဟုဟစ်၍ဆို၏။ သမိန်ဗရမ်းကို ဗကမတ်နှင့်တကွရလေသည်။ သမိန်ဗရမ်းအားဖမ်းဆီး၍ အင်းဝမြို့သို့ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ သူရဲကောင်းကိုချစ်မြတ်နိုးတတ်သောဘုရင်မင်းခေါင်သည် သမိန်ဗရမ်းကမိမိ်၏သစ္စာတော်ကိုခံယူကာမိမိ၏ လက်အောက်၌အမှုထမ်းမည်ဆိုလျှင် ကြီးစွာ သောချီးမြှောက်ခြင်းဖြင့် သူကောင်းပြုထားလို၏။ သို့ရာတွင်သူရဲကောင်းတို့မည်သည် အလွယ်တကူသစ္စာခံရိုးမ ရှိသည့်အတိုင်းသုံ့ပန်းအဖြစ်ထောင်သွင်းထားရလေသည်။ ထိုအခိုက် ရှေးအထက်ကမြေဒူးမြို့ကို လာရောက်ထိပါး သဖြင့်မင်းရဲကျော်စွာတိ်ုက်၍ရှုံးကာထွက်ပြေးရသောမော်တုံ မော်ကယ်စားတို့သည် တရုတ်မင်း ဥတည်ဘွားထံသို့ သွား၍တိုင်ကြားသဖြင့်ဥတည်ဘွားသည်မစူးစမ်းမဆင်ခြင် ်ဘဲဲစစ်သည်ရဲမက်တို့ကိုစေလွှတ်ကာ အင်းဝနေပြည်တော် ကိုဝန်းရံစေသည်။ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်လည်း အင်းဝမြို့တော်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အခိုင်အလုံစီီရင်ပြီးနောက် ထွက်မတိုက်ဘဲမြို့တံခါး ကိုသာပိတ်၍ ခံနေလေသည်။ တစ်လခန့် ကြာသော် ဥတည်ဘွား၏စစ်သည်တို့တွင် စားရေရိက္ခာ နည်းပါး လာလေသည်။ ထိုအခါဥတည်ဘွား၏စစ်သူကြီးက မြန်မာမင်းထံ'ရွှေနန်းသခင်ထံမှသူရဲကောင်းတစ်ဦးထွက်ပါစေ၊ ကျွန်တော်တို့၏သူရဲကောင်း ကာမဏိက မြင်းစီးချင်း တိုက်ပါမည်။ ရွှေနန်းသခင်၏သူရဲကောင်းရှုံးလျှင် မော်တုံမော်ကယ်စားတို့၏သားမယားကိုပြန်ပေးပါ။ ကျွန်တော် တို့၏သူရဲကောင်း ရှုံးလျှင်ကျွန်တော်တို့ပြန်ပါမည်' ဟုစကားဆိုလာလေသည်။ ဆိုလာသောစကားသည် အရေးပင်သင့် သော်လည်း ဘုရင်မင်းခေါင်အဖို့အခက် ်တွေ့နေသည်။ ဆင်စီးမြင်းစီးသူရဲကောင်းတို့သည် သားတော်မင်းရဲကျော်စွာ နှင့်မွန်တို့ပြည်မှာချည်း ရှိလေသောကြောင့်တရုပ်သူရဲကောင်းနှင့် ထွက် ်တိုက်မည့်သူမရှိဖြစ်နေလေသည်။ ထိုအခါ အမတ်တစ်ဦးကအင်းဝတွင် စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ်ရောက်နေသော မွန်သူရဲကောင်း သမိန်ဗရမ်းရှိသည်မဟုတ်လော၊ သမိန် ဗရမ်းကိုစုံစမ်းသော်သင့်၏ဟုလျှောက်ရာ သမိန်ဗရမ်းကိုစုံ ုံစမ်းလေသည်။ မြန်မာမင်း၏ စစ်သုံ့ပန်းဖြစ်နေသော သမိန်ဗရမ်းသည် ငါကားမွန်၊ ယခုအရေးကား ဗမာအရေးဟူ၍သဘောမထား ဘဲတစ်တိုင်းပြည်လုံး၏ အရေးအဖြစ်မြင်သည်။ ယင်းသို့သော အမြင်မှန်ကြောင့် ''ရွှေနန်းသခင်၊ ဓားတစ်စင်း၊ လွှားတစ်ချပ်၊ဆင်စီးချင်း၊ မြင်းစီးချင်း၊ တစ်ယောက် ချင်းတွေ့သောဇဗ္ဗူဒိပ်မြေအပြင်ဝယ် ကျွန်တော့်ကို ခံနိုင်မည်လော၊ ကြောက်သည်မရှိ''ဟုဆိုရာ၊ ဘုရင်မင်းခေါင်သည်အားရတော်မူ၍သမိန်ဗရမ်းကို ခေါင်းဆေးစေ၏။ စားကောင်းသောက်ဖွယ်တို့ကို ကျွေးမွေးစေ၏။ ဥတည်ဘွား၏သူရဲကောင်းကာ မဏိကိုငါ့သားမြင်းစီးချင်းနိုင်လျှင်ငါသူကောင်းပြု တော်မူမည်ဟုလည်းမိန့်တော်မူလေသည်။ သမိန်ဗရမ်းလည်းဝန်ခံ၍ အင်းဝတွင်ရှိသမျှမြင်းတို့ကို ကြည့်ရာမကြိုက်သဖြင့်လိုက်ရှာလျှင်ကျုံးနားတွင် အစာစားနေသောမကျည်းစေ့ရောင်တစီးကိုမြင် ်မှကြိုက်၍ယူပြီးလျှင်အကျိုးအကြောင်းသိအောင် ခုနစ်ရက်စီးနင်းပြီ်းသော်ယောက်ျားကောင်းချင်း တွေ့စေမည်ဟုစေလေ၏။ တရုတ်သူရဲကောင်းကာမဏိသည် မြင်းနီကြီးကိုရွှေက ထိုး၍ရွှေကုန်းနှီးတင်၍စီးသည်။ သံချပ်ဝတ်သည်။ မျက်နှာမည်းဓားကို ပတ္တမြားအပြည့်စီ၍ဆွဲွဲသည်။ ရွှေလှံအောင်းခုနစ်ဆင့်နှင့်ကိုင်သည်။ နတ်မြင်းသည် နှင့်အတူတင့်တယ်၏။ ဘုရင်မင်းခေါင်ကလည်း သမိန်ဗရမ်း စီးမည့်မြင်းတွင်မိ်မိကိုယ်တိုင်သုံးသည့်ပတ္တမြားကုန်းနှီးကို ဆင်ယင်စေ၍လက်သုံးတော်ပတ္တမြားစီဓားကို ိုလည်းပေးအပ်တော်မူပြီးလျှင်'ငါ့သားသည်တစ်ခါ ငါ၏အမှုတော်ကိုကြိုး၍ထမ်း ပါ'ဟုဆိုကာကျောကိုသပ်၍ အားပေးတော်မူသည်။ သမိန်ဗရမ်းကလည်း'နိုင်ပါစေမည်၊ ကျွန်ု်ပ်ထိုး၍ကျလျှင်ခေါင်းကိုချွန်းနှင့်ချိတ်ငင်ဖြတ်ယူ ူပြီးသော်ခြင်းတွင်ထည့်ယူလာပါမည်။ ချိတ်စရာချွန်း နှင့်ထည့်စရာခြင်းကိုပေးတော်မူပါ' ဟု လျှောက်၏။ ကြားရသူအချို့က 'ယုန်မရခင် သံပရာရှာသည်'ဟု ပြက်ရယ်ပြုကြသည်ဆိုသည်။ အခါရောက်သော် သမိန်ဗရမ်းသည် ရှေးဦ်းစွာမိ်မိကိုယ် ကိုချုံ့၍ မြင်းကိုလျင်နိုင်သမျှလျင်စွာစီးပြသည်။ ကာမဏိလည်းတု၍စီး၏။ ထိုနောက်သမိ်န်ဗရမ်းသည် မြင်းပေါ်၌မတ်ရပ်ထ၍စီးပြပြန်သည်။ ကာမဏိလည်းတု၍စီးပြန် ်၏။ ထိုနောက်သမိန်ဗရမ်းသည် လက်နှစ်ဘက်ဆန့်၍ စီးပြပြန်သည်။ ကာမဏိလည်းတု၍စီးပြန်သည်။ ကာမဏိထိုသို့စီး သောအခါကာမဏိလက် ်အောက်၌ချပ်ကြိုးပြတ်၍ နံစပ်အသားလက်လေးသစ်ခန့် လပ်နေသည်ကို သမိန်ဗရမ်းမြင်လေသည်။ ထိုအခါမြင်းရေး ကိုကားပြပြီးကြပေပြီ။ ထိုးကြအံ့ဟုဆိုလေသည်။ သမိန်ဗရမ်းသည်လှံကိုနောက်ထား၍ လက်တစ်ဘက်ကို ဆန့်၍စီးလေသည်။ ကာမဏိလည်းလက်ကိုဆန့်၍ လိုက်လေ၏။ မိမိ၏အနီးသို့ကာမဏိ၏မြင်းရောက်လာသည်ကို သိသောအခါသမိန်ဗရမ်းသည်မိမိ၏မြင်းကိုလက် ယာဘက်သို့ရုတ်တရက်လှည့်လိုက်၏။ ထိုအခါကာမဏိ ိသည်သမိန်ဗရမ်းကိုခုတ်အံ့ဟုဓားကိုမြှောက်လိုက်ရာ သမိန် ဗရမ်း သည်ကာမဏိ၏ချပ်ကြိုးပြတ်နေသည့်နေရာ၌ နံစပ်အသားလက်လေးသစ်ခန့် လပ်သည်ကိုလှံဖြင့် တအားထိုးလိုက်ရာ လက်ဝဲကသည်လက်ယာသို့ပေါက်၍ ကာမဏိမြင်းပေါ်မှကျလေသည်။ သမိန်ဗရမ်းလည်းအကောင်ကို ချွန်းနှင့်ချိတ်ယူ ကာ ခေါင်းကိုဖြတ်၍ခြင်းတွင်ထည့်ယူခဲ့၏။ ဘုရင်မင်းခေါင်လည်း အလွန်အားရတော်မူကာသမိန်ဗရမ်းအား တူမတော်နှင့် စုလျားရစ်ပတ်လက်ထပ်ပေး၍မင်းညီမင်းသားတို့၏ အဆောင်အယောင်ကိုပေးတော်မူ၏။ ဆုလာဘ် များစွာလည်းပေး တော်မူ၏။ လယ်ကိုင်းမြို့ကိုလည်းပေးတော်မူသည်။ မင်းကသာမက ပြည်သူအပေါင်း တို့ကလည်း ဝမ်းမြောက်လှသဖြင့် ဆုလာဘ်များစွာပေးကြလေသည်။ ဥတည်ဘွား၏ စစ်သည်တို့လည်းအထက်ကတိစကားအတိုင်း ပြန်ကြရလေသည်။ဤကားရာဇဝင်၌ ထင်ရှားသည့် ပထမသမိန်ဗရမ်းအကြောင်းတည်း။ အခြားထင်ရှားသော သမိန်ဗရမ်းတစ်ဦးကားအင်းဝဘုရင် မဟာသီရိသူရနှင့် မွန်ဘုရင်မကြီးရှင်စောပုသမက်တော် ဓမ္မစေတီတို့လက်ထက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ သည်။ ပထမသမိန်ဗရမ်းနည်းတူပင် တရုတ်သူရဲကောင်းအမတ်စလုံကျော်ခေါင်နှင့်စီးချင်းယှဉ်၍ တိုက်ရသူဖြစ်သည်။ သမိန်ဗရမ်းနှစ်ဦးတိုက်ပွဲမှာ ၆၃ နှစ်ခြားသည်။ ပထမသမိန်ဗရမ်းသည်ရရ၆ ခုနှစ်တွင်စီးချင်းယှဉ်တိုက်ကာ အောင်ပွဲရ၍ဒုတိယသမိန်ဗရမ်းသည်၈၃၉ခုနှစ် ်တွင် စီးချင်းယှဉ်၍အောင်ပွဲရသည်။ ဒုတိယသမိန်ဗရမ်းကား နရက်(နရွဲ) အရပ်အနီးမာလာရွာနှင့်မောညပ်နှစ်ရွာကို အုပ်ချုပ်သောသူကြီးလောက်ကပိုက်၏သားဖြစ်၍ ငယ်မည်မင်းညီတုံးဖြစ်သည်။ လက်ဖျံတစ်လုံးတည်းရှိ၍အ လွန်သန်မာသည်။ ဓားခုတ်၊ လှံထိုး၊လေးပစ်၊ မြင်းစီး၊ နပန်းလုံး၊ သိုင်းစသောအတတ်တို့တွင်အလွန်ကျွမ်းကျင်၏။ အုန်းသီးကိုလူ၏ဦးခေါင်းထက်တင်၍ခွဲခုတ်ချလိုက်လျှင် အုန်းသီးထက်ခြမ်းကွဲပြတ်ကျ၏။ အသားကိုဓားမထိ ိပေ။ လူ၏ဦးခေါင်းကို ဓားနှင့်လျှပ်၍ခုတ် လိုက်လျှင် ကတ်ကျေးနှင့် ညီညီညာညာကိုက်သကဲ့သို့ ဆံပင်တို့ပြတ်ကျ၏။ အသားကိုမထိလေ။ ယင်းသို့သော အရည် အသွေးတို့ကြောင့် ဘုရင်မကြီးရှင်စောပု သဘောကျ၍ စက္ကဝါဒေဟူသောဘွဲ့နှင့်လဂွန်းဘိုင်မြို့ကိုသနား တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်နှစ်လခန့်အကြာတွင်'ဗရမ်း' ဟူသောဘွဲ့နှင့် ကျပ်ပေါမြို့ကိုပေးတော်မူသည်။ အထူးကားမင်းညီတုံးသည် အားနည်းသူတို့ကို အမြဲညှာတာကာကူညချီးမြှောက်တတ်၏။ သို့ရာတွင်အား ကောင်းသူဖြစ်ရကားကျား•မကြီးငယ်မဟူရန်ဖြစ်နေသည် ကိုတွေ့သော် နှစ်ဦးလုံးကိုကျုံး၍ရိုက်ပစ်တတ်၏။ အယုတ် သဖြင့်ခွေးချင်းကိုက်နေသည်ကိုပင် နှစ်ကောင်လုံးကို ရိုက်၍ဖျဉ်တတ်၏။ ထို့ကြောင့်လည်း မင်းညီတုံးရွာထဲသို့လျှောက်လာလျှင် မီးကိုရေနှင့်သတ်သကဲ့သို့ အလွန်ငြိမ်ဆိမ်နေတတ်ကြ၏။ တစ်ခါသော် ကုလားတို့သည် သင်္ဘော ခုနစ်စင်းနှင့် တိဂုံမြို့သို့ရောက်လာကြ၏။ မွန်ပြည်သည် ဝပြောသည်။ မင်းဘုန်းကြီးသည်။ သူရဲကောင်းပေါသည်ကြား၍ လာသည်။ သူရဲကောင်းချင်း တိုက်လိုသည်။ ကျွန်တော် ်တို့ရှုံးလျှင်ကုန်အပြည့်နှင့် သင်္ဘောခုနစ်စင်းကို သိမ်းတော်မူပါ။ ကျွန်တော်တို့နိုင်လျှင် သင်္ဘောနှင့်ကုန်တန်ဖိုးကို ပေးတော်မူပါဟုလျှောက်ကြ၏။ ထိုစကားကိုကြားလျှင် ဗရမ်းသည်ဘုရင်မကြီးထံ တိုက်ခွင့်တောင်း၏။ ရလျှင်ဝတ်စားဆင်ယင်ဓား လွှားကာစွဲ၍ထွက်လာ၏။ ကုလားတို့ကလည်း ဝက်ဝံကိုသံကြိုးနှင့်ယူလာသည်ကို မင်းစစ်သူကြီး စသည်တို့မြင်ကြလေ သော်လူချင်းသာတိုက်ရမည်၊ တိရစ္ဆာန်နှင့်မည်သို့ တိုက်မည်နည်းဟု ဆီးတားဟန့်ဆိုကြသည်။ ဗရမ်းကမူတိရစ္ဆာန်ပင် ဖြစ်စေကျွန်တော်တိုက်ပါမည်ဟု လျှောက်၍ထွက်၏။ ကုလားတို့ကလည်း သူတို့သူရဲမှာ လက်နက်မပါသဖြင့် ဗရမ်းလည်းလက်နက်စွဲကိုင်ခြင်း မပြုရန်တောင်းဆိုပြန်သဖြင့် ဗရမ်းလည်းလက်နက်ကို ပစ်ချ၍ဝင်လေ၏။ အနီးသို့ချဉ်းကပ်လာ သော ဝက်ဝံအားလက်ကို လှမ်းပေးလိုက်၏။ ဝက်ဝံကား ပါးစပ်ဟ၍ကိုက်မည်အလုပ် လက်ယာလက်ဖြင့် အောက်မေးစေ့ ကိုဆွဲငင်လွှဲပစ်လိုက်သည်။ ဝက်ဝံအလဲတွင်ရင်ပတ်ကြားကိုခြေနှင့်တအား ကျောက်ကန်လိုက်ရာ ဝက်ဝံသေလေသည်။ ထိုအခါ ကုလားတို့လည်း ကတိအတိုင်း သင်္ဘောနှင့်ကုန် ်များကိုမွန်တို့အားပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံကျမ်း၌ 'လက်ဖျံတစ်လုံး၊' မင်းညီတုံး၊ရှုံးလေလူဝံကျွန်း'။'သမိန်ဗရမ်း၊စစ်မှုထမ်း၊ မီးယမ်းမကူးနိုင်'ဟုစပ်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင်မရှင်စောပုနောက် သမက်တော် ဓမ္မစေတီ နန်းတက်သောအခါ ဗရမ်းအားရှေး ပထမသမိန်ဗရမ်းနှင့် ့အလားတူစွာ စွမ်းရည်ထက်မြက်သဖြင့် သမိန်ဟူသော ဘွဲ့ကိုထိုး၍ သမိန်ဟူသောဘွဲ့တွင်စေကာစစ်တောင်းမြို့ကိုပေး၍ ခြီးမြှင့်၏။ ထို့ပြင်မင်းဆွေမင်းမျိုးဖြစ်သောအမတ်ကြီး ဗညားလော၏သမီးလေးယောက်အနက် တတိယသမီး စောနှင်းညိုနှင့်ဆောင်နှင်းလေသည်။ တစ်ခါသော်သမိန်ဗရမ်းသည် တရုတ်ပြည်စပ် ခန္တီးမြို့ မြေခြား၌သံတိုင်သွားရောက်စိုက်လိုကြောင်း ဓမ္မစေတီမင်း ထံခွင့်တောင်းလေသည်။ ဘုရင်၏အခွင့်ရလေလျှင ်အရပ်ခုနစ်တောင်ရှိဆင်တော် (ချစ်နောင်ရင်း) ကိုစီး၍ ၈၃၉ ခုတွင်ခန္တီးမြို့သို့ချီတက်လေသည်။ သမိန်ဗရမ်းခန္တီးမြို့ မှအပြန်တွင်အင်းဝဘုရင်မဟာသီဟသူရက ရမည်းသင်းမှဆီး၍ ဖမ်းလေ၏။ သမိန်ဗရမ်းလည်းမခံနိုင်၍ ဆင်တော်နှင့်ပြေးရာ အင်းတစ်ခုအလယ်သို့ဆင်း၍ဆင်တော်ပင်ပန်းသည်နှင့် ရေစိမ်နေလေသည်။ မြန်မာမင်းကား သူရဲကောင်းဖြစ်၍မပစ်မခတ် ်ဘဲ လှေဖြင့်လွှတ်၍ဆောင်ခဲ့စေ၏။ မြို့တွင်းသို့မူ သံလျှင်းဖြင့်ဝင်လေသည်။ တရုတ်တို့လည်း နယ်ခြားသံတိုင် စိုက်ကြောင်းကြားသဖြင့် လာရောက်နှုတ် ်ပစ်သည့်အပြင် မြန်မာတို့စိုက်သည်ထင်မှား၍ အင်းဝသို့လာရောက် ပဏ္ဏာတောင်းလေသည်။ မရမှစီးချင်းတိုက်ရန်စကားဆို၍ မြန်မာဘက်မှ သုံ့ပန်းသမိန်ဗရမ်း၊နှင့်တရုတ်ဘက်မှ တရုတ်သူရဲကောင်း စလုံကျော်ခေါင်တို့ တိုက်ကြရ၏။ တရုတ်သူရဲ ဲကောင်းကျလေသည်။ အင်းဝဘုရင်လည်းအလွန် ဝမ်းမြောက်အားရတော်မူသဖြင့်အင်းဝတွင်နေလိုက ဓမ္မစေတီမင်းက ခြီးမြှောက် သည်နှင့်အမျှငါချီးမြှောက် ်တော်မူမည်။ ဟံသာဝတီသို့ပြန်လိုက ပို့ပေးမည်ဟုမိန့်တော်မူ၏။ သမိန်ဗရမ်းကလည်း မိမိ ရပ်ဌာန်သားမယားများရှိရာ ပြန်လိုကြောင်းလျှောက်သည်နှင့် အဝတ်အစားရတနာရွှေငွေ၊ ဆုလာဘ်များစွာပေးကာ လှော်ကားလက်ပြည့်နှင့်ဟံသာဝတ ီအရောက်ကောင်းစွာ ပို့တော်မူသည်။ သမိန်ဗရမ်းသည် လက်ရုံးရည်သာမဟုတ် နှလုံးရည်လည်း ကောင်းသည်။ တစ်ခါသော်ဓမ္မစေတီမင်းသည် သမိန်ဗရမ်းအားမင်းတမန်အဖြစ်ဖြင့် သီီဟိုဠ်မင်းသို့စေလိုက်၏။ သီဟိ်ုဠ်မင်းကသိင်္ဂုတ္တရကုန်း၌ ဘုရာလေးဆူ၏ ဓာတ်တော်ဆံတော်များတည်နေပုံကိုမေးရာ သမိန်ဗရမ်းသည ်စေ့စေ့စပ်စပ်တိတိ ကျကျဖြေဆိုနိုင်လေသည်။ ထိုနောက် သီဟိုဠ်မင်းကဓမ္မစေတီမင်း၏ အလုံးအရပ်အရောင် အဆင်းအနေအထိုင်အသွား အလာအကြည့်အရှုတို့ကို ိုမေးရာ သမိန်ဗရမ်းကဤတွင်တူသူမရှိ၍မပြနိုင်ပါ' ဟုဆိုလေသည်။ သီဟိုဠ်မင်းက'ငါ့ဘိုးတော် ကဲ့သို့လော'ဟု မေး၏။ ဘိုးတော်မြင့်လွန်းပါသည်''ငါ့နောင်တော်ကဲ့သို့လော ''နိမ့်လွန်းပါသည်''ငါ့ဦးရီးတော်ကဲ့သို့လော' 'ဦးရီးတော်ဝလွန်းပါသည်''ငါ့ဘထွေးတော်ကဲ့သို့လော ''ဘထွေးတော်ကြုံလွန်းပါသည်''ငါ့အမတ်လေးပါးကဲ့သို့လော'' တစ်ယောက်ကားကြီးသည်။ တစ်ယောက်ကားခွင်သည်။ တစ်ယောက်ကားကုန်းသည်။ တစ်ယောက်ကားငုံ့လျှိုးပါသည ်''ဤသို့ဖြစ်လျှင်ငါနှင့်တူသလော''ယခုထိုင်နေတော်မူ၍ မလျှောက်သာပါ၊ ရပ်၍ပြတော်မူပါ'ထိုအခါသီဟိုဠ်မင်း ရပ်၍ပြသည်။ အရှင်မင်းကြီး၊ အရှင်မင်းကြီး၏အဆင်းအသွင်တော်သည် လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ရှိသည်။ အဆွေတော်ဟံသာဝတီမင်းမှာ ဆန်းသစ်သောလကဲ့သို့ရှိသည်။ ထို့ပြင်အရှင်မင်းကြီးကား နေမင်းကဲ့သို့အဆွေတော်ကား လမင်းကဲ့သို့ ရှိသည်ဟု' လျှောက်ကြားလေသည်။ သီဟိုဠ်မင်းက သူ့အား လပြည့်ဝန်းနေမင်းတို့နှင့်နှိုင်း၍လျှောက်သဖြင့်ဝမ်းမြောက် တော်မူကာဆုလာဘ်များစွာ ပေးတော်မူသည်။ သို့ရာတွင်လပြည့်ဝန်းဟူသည်မှာ ပြည့်ဖြိုး ၍တင့်တယ်သော် လည်းရှေ့သို့တိုးတတ်ရန် မရှိတော့ပြီ။ တဖြည်းဖြည်းသာ ဆုတ်ရလေတော့မည်။ ဆန်းသစ်သောလ ဟူသည်မှာ တစ်နေ့တစ်ခြား ပြည့်ဖြိုးတင့်တယ်ဖို့သာရှိသည် ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် နှိုင်းခိုင်းခြင်းဖြစ်သဖြင့်မိမိဘုရင်အားလည်း ခြီးမြှင့်ပြောရာရောက်လေသည်။ နေမင်းသည်အခြံ အရံမရှိ။ လမင်းသည်ကြယ်တာရာအပေါင်းဖြင့်တင့်တယ်သဖြင့် မိ်မိဘုရင်အား ပညာရှိမှူးမတ် အခြံအရံ ပြည့်စုံတင့် တယ်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လျှောက်ထားခြင်း လည်းဖြစ်သည်။ သီဟိုဠ်မင်းကလည်း နေမင်းနှင့်အ နှိုင်းခံရ၍အားရတော် မူသည်။ ဤသို့လျှင် နှုတ်ရည်၌လိမ်မာပါးနပ်သော မင်းတမန် သမိန်ဗရမ်းကြောင့် နှစ်ပြည်ထောင်ချစ်ကြည်လေးစားမှုပိုမို ခိုင်မြဲလာလေသည်။ အဘက်ဘက်၌အစွမ်းထက်သော သူရဲကောင်းကြီးသမိန်ဗရမ်းသည် တစ်ခါသော် မိမိစားရ သည့်စစ်တောင်းမြို့သို့အပြန်လမ်း၌ နာမည်ကြီးသူခိုးကြီးမောင်မဲ အားဖမ်း၍ တံကျင်လျှိူကာသတ်ထားလေသည်။ နောက်တစ်နေ့တစ်ဖန်ဟံသာဝတီမှ စစ်တောင်းအပြန် သူခိုးကြီးအားသတ်ထားသောအနီးမှ ဖြတ်အသွားသူ ကောင်က 'ဟဲ့လူ ပြန်ခဲ့ဦး' ဟု ခေါ်သဖြင့် ဒေါသဖြစ်ဖြစ်နှင့် ခေါင်းကို ဓားနှင့်ဖြတ်ကာ မြင်းနံဘေးတွင် ဆွဲချိတ်လျက် မြင်းကိုစိုင်းခဲ့လေသည်။ လမ်းတွင် ထိုလူသေခေါင်းက သမိန်ဗရမ်း၏တင်ပါး ကိုတစပ်စပ်ဟတ်၍လိုက်၏။ အိမ်ရောက်မှခေါင်းကိုခွဲ ပစ်သော်လည်း သွားတို့ကား မကျွတ်ဘဲ ရှိနေသဖြင့် အနာအားကြီးလေရကား သမိန်ဗရမ်း အနိစ္စရောက်ရလေသည်။ ဓမ္မစေတီမင်းလည်း အလွန်နှမြောရှာ၏။ သမိန်ဗရမ်းကို ကြီးကျယ်ကောင်းမွန်စွာ သဂြိုဟ်ပြီးနောက် ကျန်ရစ်သ ူဇနီးစောနှင်းညိုအား ရေပွက် ဟူသောအရပ်နှင့်တကွ စားကျေးမြို့ရွာကိုလည်းကောင်း၊သားမင်းရဲကျော်စော အားအဖစားရသော စစ်တောင်းနှင့်ဗရမ်းအရာကိုလည်း ကောင်းပေးတော်မူလေသည်။ မှူးကြီးမတ်ကြီး မင်းညီမင်းသားသူဌေးသူကြွယ်တို့လည်း သမိန်ဗရမ်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သိမြင်စွာ သမိန်ဗရမ်းအတွက် လှူဒါန်းရန်ဟု ပစ္စည်းဥစ္စာစုဆောင်းကြ၍ ရသော ပုဆိုးတစ်ထောင်နှင့် ့ရွှေလေးပိဿာကို မင်းအားဆက်ကြ၏။ ဓမ္မစေတီမင်းလည်း အလွန်ဝမ်းမြောက်လျက်ပုဆိုးတို့ကို သံဃာတို့အားလှူ၏။ ရွှေနှစ်ပိဿာကို မြို့အနောက်၌ ဇရပ်တစ်ဆောင် ်ဆောက်၏။ ကျန်နှစ်ပိဿာကို ယခုဘုရားကလေး ဟုခေါ်သောရွာ၌ သိမ်သမုတ်၏။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> == ကိုးကား == <references/> * ရတ်မွန် ဘလော့ဂ် [http://roatmon.blogspot.com/search/label/%2B%2B%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8] * ရာဇာဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံကျမ်း- [[ဒေါက်တာ နိုင်ပန်းလှ]] {{မဂဒူး မင်းဆက်}} [[Category:မွန်လူမျိုးများ]] [[Category:မြန်မာ သူရဲကောင်းများ]] [[Category:မဂဒူး မင်းဆက်]] 4pdq9xcr65ip5vw5h0zoadar7ip095o 0 5303 1039814 954202 2026-06-21T06:56:44Z Andre Engels 101 merge 1039814 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = အချင်း |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀<sup>၅၃</sup> kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀<sup>−၃၁</sup> g/cm<sup>3</sup><ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြင်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) သို့မဟုတ် '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}({{lang-en|Universe}})ဟူသည် ရုပ်ဝတ္ထု အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး vorsum, versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လောက]] [[ကဏ္ဍ:လောကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] 2d0vr90jcgmphj62l59vhd8romlqqkt 0 6232 1039709 961579 2026-06-20T13:16:29Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039709 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox aircraft begin |name= F-4 Phantom II |image= File:F-4B VMFA-314 1968.jpg <!-- In flight images are preferred for aircraft. Please discuss changes on talk page beforehand. --> |long caption= A U.S. Marine F-4B Phantom II of fighter-attack squadron VMFA-314, the Black Knights, flying over South Vietnam in September 1968. }}{{Infobox aircraft type |type= ကြားဖြတ်တိုက်လေယာဉ်၊ fighter-bomber |national origin= [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] |manufacturer= McDonnell Aircraft /<br/>McDonnell Douglas |designer= |first flight= ၂၇ မေ ၁၉၅၈ |introduced= ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၆၀ |retired= ၁၉၉၆ (US combat use) <br/>၂၀၀၄ (အစ္စရေးလေတပ်) <br/>ဇွန် ၂၀၁၄ (ဂျာမန်လေတပ်) |produced= ၁၉၅၈–၁၉၈၁ |number built= ၅,၁၉၅ |status= အသုံးပြုနေဆဲ |unit cost= New build F-4E in FY1965: {{US$|2.4 million|link=yes}} |primary user= အမေရိကန်လေတပ် |more users= {{nowrap|အမေရိကန် ရေတပ်<small>(ယခင်)</small>}} <br/>{{nowrap|အမေရိကန် ကမ်းတပ်တပ်ဖွဲ့<small>(ယခင်)</small>}} <br/>အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ လေတပ် |variants with their own articles= }} |} အမေရိကန်တို့၏ အက်ဖ် ၄ [[တိုက်လေယာဉ်]] သည် အသံထက် မြန်သည့် အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် ၊ နှစ်ယောက်မောင်း ဗုံးကြဲ တိုက်လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ရေတပ်၊ ကမ်းတက်တပ်ဖွဲ့နှင့် လေတပ်တို့၏ အဓိက တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲအတွင်း မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေးနှင့် ကင်းထောက်ခြင်းများတွင် ပြောင်မြောက်စွာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ kill ratio မှာ 2.5 to 1 အဆင့်ရှိ၏။<ref>[https://www.history.com/videos/f-4-phantom-ii-highest-kill-ratio#:~:text=The%20F%2D4%20Phantom%20II,of%202.5%2Dto%2D1. Watch F-4 Phantom II: Highest Kill Ratio Clip - History.comhttps://www.history.com › videos › f-4-phantom-ii-highes...]</ref> ၁၉၆၀ တွင် စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း အဓိက တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုခေတ်မှီသော တိုက်လေယာဉ်များနှင့် အစားထိုးလာခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း (၅၁၉၅) စီး ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ == အချက်အလက်များ == [[File:McDONNELL DOUGLAS F-4 PHANTOM II.png|thumb ]] * ''' အထွေထွေ ''' ** လေယာဉ်မောင်း - (၂) ဦး ** လေယာဉ်အလျား - (၁၉.၂) မီတာ ** တောင်ပံ အလျား - (၁၁.၇) မီတာ ** အမြင့် - (၅.၀) မီတာ ** တောင်ပံ ဧရိယာ - (၄၉.၂) စတုရန်း မီတာ * ''' စွမ်းဆောင်နိုင်မှုများ ''' ** အမြင့်ဆုံး ပျံသန်းနိုင်သည့် အမြန်နှုန်း - တစ်နာရီလျင် ၂၃၇၀ ကီလိုမီတာ (အသံထက် ၂.၂၃ ဆ/mach 2.3) ** ပုံမှန် ပျံသန်းနှုန်း - တစ်နာရီလျင် - ၉၄၀ ကီလိုမီတာ ** အမြင့်ဆုံး တက်နိုင်သည့် အမြင့် - ၁၈၃၀၀ မီတာ [[File:F-4 Phantom II VF-301.jpg|left|thumb|အမေရိကန် ရေတပ်၏ F-4 တိုက်လေယာဉ်များ]] == ကိုးကား == <references/> {{Refbegin}} * Angelucci, Enzo. ''The American Fighter''. Sparkford, Somerset, UK: Haynes Publishing Group, 1987. ISBN 0-85429-635-2. * Beit-Hallahmi, Benjamin. ''The Israeli Connection: Whom Israel Arms and Why''. London: I.G Tauris, 1987. ISBN 1-85043-069-1. * Bowers, Peter M. and Enzo Angellucci. ''The American Fighter''. New York: Orion Books, 1987. ISBN 0-517-56588-9. * Burden, Rodney, Michael I. Draper, Douglas A. Rough, Colin R. Smith and David L. Wilton. ''Falklands: The Air War''. London: Arms and Armour Press, 1986. ISBN 0-85368-842-7. * Burgess, Richard E. ''The Naval Aviation Guide'', 4th ed. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1985. ISBN 0-87021-409-8. * Calvert, Denis. "Le Tigri della RAF (RAF's Tigers)"(in Italian). ''Aerei magazine N.5'', Parma, Italy: Delta editrice, 1991. * Carrara, Dino. "Phantom Targets: The USAFs Last F-4 Squadron". ''[[Air International]],'' Volume 71, no. 5, November 2006. Stamford, Lincolnshire, UK: Key Publishing, pp.&nbsp;42–48. ISSN 0306-5634. * Cooper, Tom and Farzad Bishop. "Target Saddam's Reactor: Israeli and Iranian Operations Against Iraqi Planes to Develop Nuclear Weapons". ''[[Air Enthusiast]]'', No. 110, March/April 2004. pp.&nbsp;2–12. ISSN 0143-5450. * Donald, David. "RAF Phantoms". ''Wings of Fame''. London: Aerospace. Volume 15, 1999. pp.&nbsp;4–21. ISBN 1-86184-033-0. * Donald, David and Jon Lake, eds. "Desert Storm: The First Phase". '' World Air Power Journal''. London: Aerospace, Volume 5, Spring 1991. ISSN 0959-0050. * Donald, David and Jon Lake, eds. "Desert Storm: Gulf Victory". ''World Air Power Journal''. London: Aerospace, Volume 6, Summer 1991. ISSN 0959-0050. * Donald, David and Jon Lake, eds. ''Encyclopedia of World Military Aircraft''. London: AIRtime Publishing, 1996. ISBN 1-880588-24-2. * Donald, David and Jon Lake, eds. ''McDonnell F-4 Phantom: Spirit in the Skies''. London: AIRtime Publishing, 2002. ISBN 1-880588-31-5. * [[Robert F. Dorr|Dorr, Robert F]]. "Navy Phantoms in Vietnam". ''[[Wings of Fame]]'', Volume 1, 1995. London: Aerospace Publishing. ISBN 1-874023-68-9. * Dorr, Robert F. "McDonnell F3H Demon". ''[[Aeroplane Magazine|Aeroplane]]''. Volume 36, No. 3, March 2008, pp.&nbsp;58–61. London: IBC. * Dorr, Robert F. and Chris Bishop, eds. ''Vietnam Air War Debrief''. London: Aerospace Publishing, 1996. ISBN 1-874023-78-6. * Dorr, Robert F. and Jon Lake. ''Fighters of the United States Air Force''. London: Temple Press, 1990. ISBN 0-600-55094-X. * Dorr, Robert F. ''Phantoms Forever''. London: Osprey Publishing Limited, 1987. ISBN 0-85045-742-4 * Eden, Paul ed. ''The Encyclopedia of Modern Military Aircraft''. London: Amber Books Ltd, 2004. ISBN 1-904687-84-9 * Freeman, CJ and Gunston, Bill Consulting ed. ''The Encyclopedia of World Airpower''. Crown Publishers, 1979. ISBN 0-517-53754-0. * Fricker, John. "Boeing /McDonnell Douglas F-4 Phantom II Current Operators". ''World Air Power Journal''. London: Aerospace, Volume 40, Spring 2000. ISBN 1-86184-043-8. * Green, William and Gordon Swanborough. ''The Great Book of Fighters''. St. Paul, Minnesota: MBI Publishing, 2001. ISBN 0-7603-1194-3. * Grossnick, Roy and William J. Armstrong. ''United States Naval Aviation, 1910–1995''. Annapolis, Maryland: Naval Historical Center, 1997. ISBN 0-16-049124-X. * Gunston, Bill ed. ''The Illustrated History of Fighters''. New York, New York: Exeter Books Div. of Simon Schuster, 1981. ISBN 0-89673-103-0. * Gunston, Bill Consulting ed. ''The Encyclopedia of World Airpower''. Crown Publishers, 1979. ISBN 0-517-53754-0. * Higham, Robin and Carol Williams. ''Flying Combat Aircraft of USAAF-USAF (Vol.2)''. Manhattan, Kansas: Sunflower University Press, 1978. ISBN 0-8138-0375-6. * Hobson, Chris. ''Vietnam Air Losses, USAF, USN, USMC, Fixed-Wing Aircraft Losses in Southeast Asia 1961–1973''. North Branch, Minnesota: Specialty Press, 2001. ISBN 1-85780-115-6. * Jefford, C.G. ''RAF Squadrons: A Comprehensive Record of the Movement and Equipment of All RAF Squadrons and Their Antecedents Since 1912:''. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing, 2nd edition, 2001. ISBN 1-84037-141-2 * Jones, Lloyd S. ''U.S. Fighters: 1925–1980s''. Fallbrook, California: Aero Publishers, Inc., 1975. ISBN 0-8168-9200-8. * Knaack, Marcelle Size. ''Encyclopedia of U.S. Air Force Aircraft and Missile Systems: Volume 1 Post-World War II Fighters 1945–1973''. Washington, DC: Office of Air Force History, 1978. ISBN 0-912799-59-5. * Lake Jon. ''McDonnell F-4 Phantom: Spirit in the Skies''. London: Aerospace Publishing, 1992. ISBN 1-880588-04-8. * List, Friedrich. "German Air Arms Review". ''Air International,'' Volume 70, No. 5, May 2006, pp.&nbsp;50–57. Stamford, Lincolnshire, UK: Key Publishing. ISSN 0306-5634. * Melampy, Jake. "Phantoms West". ''Air International'', Volume 80, No. 1, January 2011, pp.&nbsp;36–38. Stamford, Lincolnshire, UK: Key Publishing. ISSN 0306-5634. * Nordeen, Lon. ''Fighters Over Israel: The Story of the Israeli Air Force from the War of Independence to the Bekaa Valley''. London: Guild Publishing, 1991. ISBN 1-85367-098-7. * Richardson, Doug and Mike Spick. ''F-4 Phantom II (Modern Fighting Aircraft, Volume 4) ''. New York: Arco Publishing, 1984. ISBN 0-668-06068-9. * Swanborough, Gordon and Peter Bowers. ''United States Military Aircraft Since 1909''. Washington, District of Columbia: Smithsonian, 1989. ISBN 0-87474-880-1. * Swanborough, Gordon and Peter Bowers. ''United States Navy Aircraft since 1911''. London: Putnam, 1976. ISBN 0-370-10054-9. * Taylor, Michael J.H. ''Jane's American Fighting Aircraft of the 20th century''. New York: Mallard Press, 1991. ISBN 0-7924-5627-0. * Thetford, Owen. ''British Naval Aircraft since 1912''. London: Putnam, Fourth Edition, 1994, pp.&nbsp;254–255. ISBN 0-85177-861-5. * Thornborough, Anthony M. and Peter E. Davies. ''The Phantom Story''. London: Arms and Armour Press, 1994. ISBN 1-85409-121-2. * Wagner, Ray. ''American Combat Planes, Third Enlarged Edition''. New York: Doubleday, 1982. ISBN 0-385-13120-8. {{Refend}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.boeing.com/history/mdc/phantomII.htm F-4 Phantom II history page on Boeing.com] * [http://www.f4phantom.com/main.html F-4 Phantom II Society site] * [http://www.phantomf4k.org/ PhantomF4K.org – Fleet Air Arm – Royal Navy site] * [http://www.f-4.nl/ F-4.nl site] * [http://www.nixonlibrary.gov/virtuallibrary/documents/mr/060173_saudi.pdf Countering Israeli Reaction to F-4 Sales to Saudi Arabia and Kuwait] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320224226/http://www.nixonlibrary.gov/virtuallibrary/documents/mr/060173_saudi.pdf |date=20 March 2012 }} * [http://www.8tfw.com/ 8th Tactical Fighter Wing site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061020130153/http://www.8tfw.com/ |date=20 October 2006 }} * [http://www.theaviationindex.com/aircraft-types/mcdonnell-douglas-f-4-phantom-ii F-4 Phantom II articles and publications, theaviationindex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612212239/http://www.theaviationindex.com/aircraft-types/mcdonnell-douglas-f-4-phantom-ii |date=12 June 2011 }} * [http://www.fas.org/programs/ssp/man/uswpns/air/fighter/f4phantom.html The Phantom page with images on fas.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131021184522/http://www.fas.org/programs/ssp/man/uswpns/air/fighter/f4phantom.html |date=21 October 2013 }} * [http://www.bringingjerryhome.com Widow travels to Vietnam after 40 years and finds her MIA husband's Marine Corps F-4 jet crash site in Que Son Mtns] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230520171921/https://www.bringingjerryhome.com/ |date=20 May 2023 }} * [https://web.archive.org/web/20121011231941/http://www.af.mil/news/story.asp?storyID=123009465 "'Silver Lobos' fly into retirement", af.mil] * [http://www.fencecheck.com/news/The_Phantom_Turns_50/ "The Phantom Turns 50" article at Fence Check site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219093713/http://www.fencecheck.com/news/The_Phantom_Turns_50/ |date=19 December 2008 }} * [http://www.aerospaceweb.org/aircraft/fighter/f4/ F-4 Phantom page on Aerospaceweb.org] * [http://www.vectorsite.net/avf4.html The McDonnell F-4 Phantom on Vectorsite.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090529064329/http://www.vectorsite.net/avf4.html |date=29 May 2009 }} * [http://www.ejection-history.org.uk/Aircraft_by_Type/F-4_Phantom_RAF.htm RAF Phantom Losses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824081714/http://www.ejection-history.org.uk/aircraft_by_type/f-4_phantom_raf.htm |date=24 August 2015 }} * [http://www.aviation-picture-hangar.co.uk/Phantom.html The Phantom Zone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220703204459/http://www.aviation-picture-hangar.co.uk/Phantom.html |date=3 July 2022 }} * [http://picasaweb.google.com/aeroimages/Ala12# Multiple photos about Spanish Air Force F-4C (in Spanish)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110704011744/http://picasaweb.google.com/aeroimages/Ala12 |date=4 July 2011 }} * [https://www.redstar.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3201:rf-4e-phantom-ii-reconnaissance-plane&catid=526&lang=en&Itemid=552 Greek Air Force RF-4 images] * [http://www.defensemedianetwork.com/photos/phantom-phiftieth-anniversary-photos/ Phantom 50th Anniversary Slideshow] * [http://www.jetdiscovery.com/wiki/mcdonnell-douglas-f-4-phantom-ii www.jetdiscovery.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626163540/http://www.jetdiscovery.com/wiki/mcdonnell-douglas-f-4-phantom-ii |date=26 June 2015 }} [[Category:စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်ပျံ‎]] [[Category:တိုက်လေယာဉ်]] 64jycixa1wpztm7qo859htqxwackhbs 0 6610 1039861 810064 2026-06-21T10:12:26Z ~2026-36087-79 144676 /* အမှုထမ်းဘဝ */ 1039861 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = မောင်ရဲနိုင် | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = File:yemyint.jpg | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = ရဲမြင့် | birth_date = {{birth date|၁၉၄၀|၂|၁၀}} | birth_place = [[ဖျာပုံမြို့]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]] | death_date = {{death date and age|၂၀၀၈|၇|၁၅|၁၉၄၀|၂|၁၀}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] | resting_place = | occupation = စာရေးဆရာ | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] | period = ၁၉၉၀–၂၀၀၈ | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | website = }} '''မောင်ရဲနိုင်''' (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၀ – ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၀၈) သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးရဲမြင့် ဖြစ်သည်။ == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == အဘ ဦးဘိုဝင်း၊ အမိ ဒေါ်မြနွယ်တို့မှ ၁ဝ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄ဝ ခုနှစ်တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဖျာပုံမြို့နယ်]]၌ သားအကြီးဆုံး အဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖျာပုံမြို့ အထက (၁) တွင် သတ္တမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုအစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[လသာမြို့နယ်]]တွင် Pre Medical School တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံမြို့ အထက (၁) မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်း တစ်တိုင်းလုံးတွင် ပထမဆု ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ၁၉၆ဝ - ၆၁ ခုနှစ် ဆေးသိပ္ပံ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ အမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို ၁၉၆၂ ခုနှစ် မျိုးဆက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်တွင် ခေတ္တ အထိန်းသိမ်းခံရခဲ့ရပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ အပြီး ခေတ္တ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို အောင်မြင်ပြီး ဒေါ်ဖြူဖြူနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ == အမှုထမ်းဘဝ == ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဌာန၊ စာတိုက်ဝန်ထောက် အဖြစ် စတင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]တွင် စာပို့တိုက်ပညာ လေ့လာရေး သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အတွင်း မကွေးတိုင်း ဆက်သွယ်ရေး တိုင်းမန်နေဂျာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|၈၈၈၈ လူထုတိုက်ပွဲ]]အပြီး နှစ်ကြိမ် အထိန်းသိမ်းခံရပြီး၊ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃ မှ ၁၉၉၈ အထိ Swiss Underwriting Services Ltd ၏ Resident Director အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သော ဘွဲ့များ == အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု Mellen တက္ကသိုလ်မှ Master of Literature ဘွဲ့နှင့် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ Dublin Metropolitan တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင် Fellow ဘွဲ့များ လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ == စာပေရေးသားခြင်း == မောင်ရဲနိုင် ကလောင်အမည်ဖြင့် # ''ယနေ့ ဂျပန်ပြည်'' (၁၉၉ဝ) # ''ယနေ့ တောင်ကိုရီးယား'' (၁၉၉၂) # ''မောင်ပေါက်ကျိုင်းသို့ စကားလက်ဆောင်'' (၁၉၉၃) # ''စီးပွားရေး လုပ်ငန်း စီမံ ခန့်ခွဲမှု ကျင့်စဉ်'' (၁၉၉၃) # ''အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှု စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ'' (၁၉၉၄) # ''အာရှ၏ ထိပ်တန်း ဘီလျှံနာ သူဌေးကြီး ၁ဝဝ'' (၂ဝဝ၂) စသည့်စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့ပြီး၊ မြဝတီ၊ ရှုမဝ၊ ဗြူတီ၊ စံပယ်ဖြူ၊ Life Style အပါအဝင် မဂ္ဂဇင်း၊ စာစောင်များမှ ဆောင်ပါး၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။ == ကွယ်လွန်ခြင်း == ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း [[နာဂစ်မုန်တိုင်း]] တိုက်ခတ်မှု အပြီး [[ဖျာပုံမြို့နယ်]]၊ ဧရာနှင့် တမံ ကျေးရွာများ ကယ်ဆယ်ရေးမှ အပြန် ကျန်းမာရေး အပြင်းအထန် ဆိုးရွားခဲ့ပြီး၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဗဟိုရ် ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသမီး လေးဦးနှင့် မြေး ခုနှစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၀|၂၀၀၈|ရဲနိုင်၊ မောင်}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 2t5amfa2oy5jzpou50spuzm6rdqo8bb 0 8148 1039867 1038727 2026-06-21T10:53:08Z ~2026-35963-30 144679 /* ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေပြီးမှ နာ‌မည်ကျော်တဲ့ ပန်းချီဆရာ */ 1039867 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}} {{Infobox artist | name = Vincent van Gogh | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | caption = Self-Portrait, 1887, Art Institute of Chicago | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man with a red beard facing to the left | birth_name = Vincent Willem van Gogh | birth_date = ၃၀ မတ် ၁၈၅၃ | birth_place = Zundert, Netherlands | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = Auvers-sur-Oise, France | nationality = ဒတ်ချ်လူမျိုး | training = Anton Mauve | field = [[ပန်းချီ]]၊ [[ပုံဆွဲခြင်း]] | works = ''[[The Starry Night|Starry Night]]'', ''[[Sunflowers (Van Gogh series)|Sunflowers]]'', ''[[Bedroom in Arles]]'', ''[[Portrait of Dr. Gachet|Portrait of Dr Gachet]]'', ''[[Sien (Van Gogh series)|Sorrow]]'' | movement = Post-Impressionism }} '''ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး''' ({{lang-en| Vincent Willem van Gogh}}) သည် အရောင်ဖြင့် စကားပြောသူဖြစ်သည်။ သူ၏စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်ဖြင့်ဖော်ပြသူဖြစ်သည်။ အရောင်ဖြင့် အလုပ်လုပ်သူတစ်ယောက်ဟု ပြောလျှင်လည်း မှားမည်မဟုတ်ပါ။ တိုတိုနှင့် လိုရင်းကို ပြောရပါက ဗန်ဂိုးသည် သူ၏ရင်တွင်းခံစားချက်များကို အရောင်များဖြင့်စကားပြောသည့် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုးဖြစ်သည်။ သူ့အား ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယခုလက်ရှိမှ ပြန်ရေတွက်ပါက သူသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်က လူဖြစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး[[ပန်းချီ]]ကား တစ်ချပ်ကို ရေးဆွဲပြီးနောက် သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားခဲ့သည်မှာ ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ သူကွယ်လွန်စဉ်က သူ့အသက်မှာ ၃၇ နှစ်မျှသာရှိသေးသည်။ ယခုဆိုလျှင် သူကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂ဝ ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဤမျှ နှစ်တွေကြာလာသော်လည်း ဗင်ဂိုး၏နာမည်မှာ မသေသေးပါ။ သူ၏ အလွန်အမင်း ထက်သန်ပြင်းပြသော စိတ်ခံစားမှုများကို ဖော်ပြနေသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ထိတိုင် လူများ၏ စိတ်နှလုံးသားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။ အမှန်တော့ ဗန်ဂိုး၏ ထူးခြားသောပါရမီသည် ယနေ့ခေတ် ပန်းချီလောကအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ချပေးနိုင်စွမ်းရှိခဲ့သည်ဟု ပန်းချီပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။ ယင်းအဆိုကို ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးမှ တည်ရှိလာခဲ့သည် မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများက နားလည်လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုအသိ ထိုအမြင်များကို ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကလည်း လက်ခံနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာများသည် ဗင်ဂိုးရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားအမြောက်အမြား ( ဗန်ဂိုးသည် ပန်းချီကားပေါင်း ၁၆၀ဝ ကျော်မျှရေးဆွဲသွားခဲ့သည်။) နှင့် ဗန်ဂိုး၏ ကြေကွဲစရာဘဝ ဇာတ်ကြောင်းကို အလွန်တအံ့တဩ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ တတိယမျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကတော့ သူ့လက်ရာများသည် ပန်းချီလောကမှ လိုက်မမှီနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားကျယ်ဝန်းနက်ရှိုင်းခဲ့ရုံသာမက ယင်းလောက၏ အသိအမြင် အယူအဆများကိုပါ တိုးတက် ကျယ်ပြန့် နက်ရှိုင်းသွားသည်အထိ တွန်းအားပေးခဲ့သည်ဟုပင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ ကြလေသည်။ “အဲဒီပန်းချီကားတွေကို ဗင်ဂိုးရေးဆွဲချိန်မှာ လူ့လောကကြီးမှာ အရင့်အရင်က မဖြစ်ဖူး၊ မရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ထိတ်လန့်စရာတွေ၊ စိတ်ချောက်ချားစရာတွေနဲ့ အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာတွေ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာနေတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခုပါ။ အဲဒီအခြေအနေဆိုးတွေက လူတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ပြောင်းလဲပစ်နေပါတယ်။ အဲဒီကာလကြီးမှာ အတိုင်းအဆမသိနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားတဲ့ အထီးကျန်မှုကြီးဟာ တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဗင်ဂိုးဟာ အဲဒီ အထီးကျန်မှုကြီးကို တစ်ယောက်တည်း ကြိတ်မှိတ်ခံစားရင်း အဲဒီ ပန်းချီကားတွေကို ရေးဆွဲသွားခဲ့တာပါ။ ကျတော်တို့ကတော့ အဲဒီပန်းချီကားအားလုံးကို ဗန်ဂိုးရဲ့ ခံစားမှုပန်းချီကားတွေလို့နားလည် သိမြင်ထားကြပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီခံစားမှုပန်းချီတွေဟာ ဒီနေ့ကျတော်တို့ခေတ်ရဲ့ ကံကြမ္မာတွေကို ဖော်ဆောင်ထားတဲ့ အရာတွေဖြစ်လာခဲ့ပါတော့တယ် ” ဟု ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာတို့က ဆိုခဲ့ကြလေသည်။ == ဗန်ဂိုး၏ဘဝခရီး == ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုး ပရိုတက်စတင့် ဘာသာဝင် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ သူ့အဖေသည် နယ်မြေသင်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်၍ သူတို့မျိုးနွယ်ထဲတွင် ဘုန်းတော်ကြီးအများအပြားရှိခဲ့သည်။ မိသားစုထဲတွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သော ဗင်ဂိုးသည် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့ဦးကြီးပိုင်သော ပန်းချီအရောင်းပြခန်းတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ အသက်၂၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်းဒေသသို့ သွား၍ တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့လေသည်။ သူသည်အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ငတ်ပြတ်မှုများကို ကြည့်ကာ များစွာစိတ်ထိခိုက် ကြေကွဲခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲ ဒုက္ခများကိုကြည့်၍ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် အယူအဆများသည် သိသိသာသာပင်ပြောင်းလဲသွားခဲ့လေသည်။ လက်တွေ့ဘဝတွင် တရားဟောဆရာဖြစ်သောသူကိုယ်တိုင်က အဆင်းရဲခံ အငတ်အပြတ်ခံကာ ကူညီစောင့်ရှောက်မှုပြုမှုကသာလျှင် အမှန်ကန်ဆုံးသော ဘာသာရေးခံယူချက် ဖြစ်သည်ဟု သူယူဆခဲ့သည်။ သို့မှပါလည်း ဘုရားသခင်ကို အမှန်တကယ်ယုံကြည်သက်ဝင် ချစ်ခင်ကြည်ညိုရာရောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် သူ့အထက်မှ အပေါ်ယံရွှေမှုံကျဲ၍ အထဲကနောက်ချေးခံထားသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဗန်ဂိုး၏အကြားတွင် အယူအဆကွဲပြားသည့် အမြင်မတူမှုများပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ သူ့အထက်မှ ဘုန်းကြီးများက သူ့အား အစွန်းရောက်ဘာသာရေးသမား ဟုအမည်တပ်ကာ တရားဟောဆရာအလုပ်မှ ထုတ်ပြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည်ပန်းချီစဆွဲခဲ့လေသည်။ သူပန်းချီစဆွဲချိန်မှာ သူ့အသက်မှာ ၂၇ နှစ်ပင်ရှိနေလေပြီ။ ဗင်ဂိုးသည် သူ၏အချစ်ဆုံးနှင့် သူ့အားအချစ်ဆုံးဖြစ်သော ညီငယ်သီအို၏ ထောက်ပံ့ငွေအပေါ် အမှီပြုကာ အစားဆင်းရဲ ခြင်း၊ အဝတ်ဆင်းရဲခြင်း၊ အနေဆင်းရဲခြင်း စသည့် ဒုက္ခများကို ခါးစည်းခံပြီး သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသမျှကို ကင်းဗတ်စပေါ်၌ အရောင်နှင့် တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။ ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲသောကာလသည် ဆယ်နှစ်မျှသာရှိခဲ့သော်လည်း သူရေးဆွဲထားခဲ့သည့် ပန်းချီကားများမှာ ၁၆၀ဝ ကျော်မျှ ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဗင်ဂိုးသည်ရေးဆွဲပြီးသမျှ ပန်းချီကားအားလုံးကို သူ့ညီသီအိုထံသာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သူ့ပန်းချီကားများကို ကြိုက်သူမှာ သူ့ညီသီအို တစ်ယောက်တည်းသာရှိခဲ့လေသည်။ သူ့ပန်းချီကားများကို ဝယ်မည့်သူလည်း တစ်ဦးမျှ မရှိခဲ့ချေ။ သူမကွယ်လွန်မှီ နောက်ဆုံးနှစ် ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ကျခါမှ သူ့မိတ်ဆွေ ပန်းချီဆရာ တစ်ယောက်က သူ့ပန်းချီကားတစ်ကားကို ဒေါ်လာ ၈ဝ ပေး၍ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။ [[File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|left|thumb|ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်]] ထိုပန်းချီကားမှာ “ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်” ဟုအမည်ပေးထားသည့် ပန်းချီကားဖြစ်သည်။ ထိုကားသည် တစ်ယောက်လက်မှ တစ်ယောက်သို့ အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းပြီးနောက် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပန်းချီလေလံပွဲတစ်ခုတွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုပွဲ၌ ဒေါ်လာငွေ ၁.၃ သန်းနှင့် ထိုပန်းချီကားကို ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများသည် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ တန်သော အဖိုးတန်ရတနာများ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ၁၉၇၁ နွေဦးပေါက်တွင် ဘရွတ်ကလင်းပြတိုက်၌ ဗင်းဆင့်ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကား ၁၁၄ ကားကို သီတင်းရှစ်ပတ်ကြာ ပြသခဲ့သည်။ ယခင် ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုမြို့ ၌ ပြသခဲ့ကစဉ်လိုပင် လူအများဆုံး လာရောက် ကြည့်ရှုသည့် ပန်းချီပြပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ပြတိုက်မှူး သောမတ်စ် အက်စ် ဘူချ်နာအား ပြပွဲတွင် လူများရသည့်အကြောင်းက ဘာကြောင့်ပါလဲဟု သတင်းထောက်များက မေးမြန်းခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအခါ သောမတ်စ်က “ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးရဲ့ ဘဝဖြစ်စဉ်က ဒဏ္ဏာရီ ပုံပြင်တစ်ခုလို ဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်လို့ ကျတော်ထင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ကြောင်းကတော့ သူ့ရဲ့လက်ရာပန်းချီကားတွေဟာ ဒီနေ့ဒီအချိန်ထိ ခေတ်မီရှင်သန်နေတုန်းမလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟုအဖြေပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူက ဆက်၍ “သူ့ခေတ်သူ့အချိန်က တည်ရှိခဲ့တဲ့ ပန်းချီလောကက သူ့ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ကြပေမယ့် သူရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ပန်းချီကားမှန်သမျှကို သူမရှိတော့တဲ့ နောက်ပိုင်းကာလမှာ အသိအမှတ်မပြုလို့ မရတော့ပါဘူး။ အခုဆိုရင် သူ့ပန်းချီကားတွေဟာ သူ့ဘဝလိုပဲ လူအများရဲ့ စိတ်ကို ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ လှုပ်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာ ခံစားနေရသမျှတွေကို မမိ မိအောင် အပြင်းအထန် ခံစားပြီး စုတ်ချက်တင်ထားတဲ့ ကားတွေမို့ပါ။ သူ့ကားတွေထဲမှာရှိနေတဲ့ သူ့ခံစားမှုတွေရဲ့ပမာဏကို ချက်ချင်းသိရှိခံစားလို့ရနေလို့ပါ” ဟု ပြန်ပြောခဲ့လေသည်။ တကယ်တော့ ဗင်ဂိုးသည် ကိုယ်ဟန်ပြမိုဒယ်လ်မငှားနိုင်၍ သူ့ရှုးဖိနပ်စုတ်ကြီးကိုမျက်စိရှေ့ထားကာ ပုံပေါင်းအမြောက်အမြားကို ရေးဆွဲခဲ့ရရှာသော ပန်းချီဆရာဖြစ်လေသည်။ သူ့ရုပ်သူ မှန်ထဲပြန်ကြည့်ပြီး ပုံပေါင်း ၄ဝ ကျော်ရေးဆွဲခဲ့ရသော ပန်းချီဆရာလည်းဖြစ်သည်။ သူအသက်ရှင်စဉ်က ဗန်ဂိုးသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်က သူ့အားဖိစီးနှိပ်စက်နေကြသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများ၊ သူ့ရင်တွင်းခံစားချက်များနှင့် သူရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားများ အကြောင်းကို သူ့ညီသီအိုထံ စာပေါင်းအမြောက်အမြား ရေးသား၍ရင်ဖွင့်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထိုပေးစာများသည် သူ့ဘဝ၊ သူ၏နက်ရှိုင်းသော ခံစားချက်များနှင့် အတွေးအမြင်များကို အံ့ဩတသဖွယ် ဖြစ်အောင်ရေးဖွဲ့ထားသည့် စာများဖြစ်လေသည်။ တစ်ကြိမ်တွင် ဗန်ဂိုးက သူ့ပေးစာတစ်စောင်ထဲ၌ “ကိုယ်ဟာ ဒီကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်မှာ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်တိတိ လမ်းလျှောက်နေခဲ့ပြီးပြီ။ အဲဒီအတွက် ကျေးဇူးတင်တဲ့အနေနဲ့ အမှတ်တရ စုဆောင်းသိမ်းဆည်းထားနိုင်မယ့် ပစ္စည်းတချို့ ထားခဲ့ချင်တယ် ငါ့ညီရယ်” ဟုရေးခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြထားသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ကမ္ဘာအား စကားပြောလျက်ရှိသည်။ သူ့ညီထံ ရေးခဲ့သည့်စာများထဲမှ သူ့စကားမှန်ကန်ကြောင်းကို ထိုအချက်က သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ == ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သူ == ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးသည် ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ အများအတွက် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်၊ ကောင်းသော စေတနာ၊ ကောင်းသော မေတ္တာဖြင့် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ သူတစ်ဦးတည်း အကျိုးရှိခြင်းကို သာကြည့်၍ အများဒုက္ခရောက်အောင် နစ်နာအောင်၊ အကျိုးပျက်ပြားအောင် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားရခြင်းမဟုတ်ပါ။ တကယ်တော့ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူများ ( ပထမအမျိုးအစားကိုဆိုလိုသည်။) ၏ဘဝသည် အဆင်မပြေတတ်ပါ။ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ခြင်းရှိတတ်သည်။ ဆင်းရဲ ဒုက္ခပေါင်းစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။ သို့တစေလည်း သူတို့၏ ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသမျှသည် လူ့လောကကြီးကိုတော့ တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်းဖြင့် အကျိုးပြုတတ်သည်။ ဗင်ဂိုးက သူမသေခင် သူ့အချစ်ဆုံးညီ သီအိုထံသို့ “အကို့ရဲ့ အနာဂတ်ဘဝဟာ မှောင်မိုက်လာနေတယ်။ အစ်ကို့ဘဝရဲ့ ရှေ့အလားအလာကို စိတ်ချမ်းမြေ့ စွာနဲ့ မှ မျှော်ကြည့်လို့ မရနိုင်တော့ဘူး။ အစ်ကို့ရဲ့ ဘဝဟာ အမြစ်ကဆုပ်ကိုင်ပြီး လှုပ်တာကို ခံနေရပြီ။ အစ်ကိုလှမ်းနေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေက မမှန်တော့ဘူး” ဟုရေးခဲ့သည်။ သူရေးခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး၏ ဘဝအဆုံးသတ်ရပုံသည် မလှပနိုင်ခဲ့ရှာပေ။ သို့သော်လည်း သူ့ပန်းချီကားများကတော့ ယနေ့အချိန်ထိ လှပနေဆဲ၊ဖြစ်သည်။ ယနေ့အချိန်ထိ လူအများကိုလည်း အကျိုးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ သူ၏ပန်းချီကားများကို ခံစားကြည့်ကြပါ။ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားခဲ့ပြီး လူ့လောကကိုအကျိုးပြုသွားသည့် စစ်မှန်သော အနုပညာရှင် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး၏ ဘဝကို မြင်ရတွေ့ရ၊ သိရှိနားလည်လာကြရပါလိမ့်မည်။ ဗန်ဂိုး၏ နာမည်ကြီးပန်းချီကားသည် `ကြယ်တွေစုံတဲ့ည´ ဖြစ်သည်။ ဒီပန်းချီကားကို သူစိတ်ကျန်းမာရေး ဆေးရုံတက်နေတုန်းက အခန်းပြတင်းပေါက်ကနေ ကောင်းကင်ကြီးကို သံတိုင်တွေ ကြားကနေကြည့်ပြီး ရေးဆွဲခဲ့ရတာ ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးရဲ့ ပန်းချီကားတွေထဲက ကျွန်တော် အနှစ်သက်ဆုံးပန်းချီကားလည်းဖြစ်သည်။ [[File:VanGogh-starry night ballance1.jpg|thumb|ကြယ်တွေစုံတဲ့ည]] ညရဲ ကောင်းကင်တွင် လှည့်ပတ်နေသော တိမ်တိုက်များရှိလေသည်။ ကြယ်များမှာ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်လေးများနှင့် တောက်ပလျက်ရှိလေသည်။ ထို့ပြင် မီးအိမ်ပုံလမင်းကြီးပါဝင်လေသည်။ ထိုပုံများကို ဗန်ဂိုးက အကျယ်ချဲ့ ခံစားပြီး အရောင်များပိုသုံးပြီးဆွဲထားသော်လည်း ထိုမြင်ကွင်းမှာ ကျတော်တို့ အားလုံးနှင့် ရင်းနှီးပြီးသား မြင်ကွင်းမျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တစ်ယောက်ချင်းဆီ၏ ခံစားချက်များ ရှိနေပါက တိုက်ဆိုင်ပါက ပိုပြီးမြင်သာ ခံစားတတ်မည်ဖြစ်သည်။ ဗင်ဂိုးဆွဲထားသော တိမ်တိုက်များ၏ ကောက်ကြောင်းကွေးကွေးများသည် ပန်းချီကားကိုကြည့်သူကို ကင်းဗတ်စအနှံကို လိုက်လံကြည့်ရှုသွားမိစေလေသည်။ ထိုနောက် ကြယ်ကလေးများကို အရောင်စက်လေးများနှင့် ရေးသည်။ အဓိကဆိုလိုရင်းဖြစ်သော ကြယ်ကလေးများကိုအားလုံးမြင်အောင်ကြည့် မိစေရန် ဗန်ဂိုးက တိမ်တိုက်များနှင့် လည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်လေသည်။ လိမ့်နေသော တောင်ကုန်းများ၏အောက်တွင်မူ မြို့လေးတစ်မြို့ ရှိလေသည်။ ထိုမြို့၏ ပုံမှာ ပန်းချီကားတည်ဆောက်ပုံထဲမှ စီးထွက်လာသော ငြိမ်းချမ်းလှသောအနှစ်သာရ ဖြစ်လေသည်။ အေးမြလှသော အရောင်ရင့်ရင့်ထူထူများနှင့်ဆွဲထားသော အိမ်လေးများနှင့် မီးရောင်တောက်နေသော ပြတင်းပေါက်ကလေးများသည် ကျတော်တို့၏ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝက ညအချိန်တွင် ကြယ်ရောင်တောက်သော ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်ခဲ့ရသော အချိန်ကို ပြန်ပြီးသတိရအောင်လုပ်ပေးနေသကဲ့သို့ ရှိလေသည်။ မြို့၏ အဓိကကျသောအချက်မှာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းပုံဖြစ်လေသည်။ အိမ်သေးသေးလေးများကို အုပ်မိုးနေပုံက ခိုင်မာမှု၊ တည်ငြိမ်မှုကိုဖော်ပြနေသည်။ ထို့ပြင်အရွယ်အစားကလည်း ပန်းချီကားကြည့်သူကို စွဲဆောင်သွားလေသည်။ ပန်းချီကား၏ ဘယ်ဖက်တွင်မူ အနက်ရောင်ရင့်ရင့်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသော တသီးတခြားဖြစ်နေသော ပုံသဏ္ဏန် တစ်ခုရှိလေသည်။ ထိုသဏ္ဏာန်၏ အရွယ်အစားမှာ ပုံထဲမှ တခြားအရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်လျှင် ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ ပြောင်မြောက်လှပေသည်။ ကောက်ကွေးသော စုတ်ချက်များသည် ကောင်းကင်ပြင်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်လျက်ရှိသလို ပန်းချီကားအား ခံစားမှုကိုလည်း ပို၍နက်ရှိုင်းအောင် ခံစားမိစေလေသည်။ ပြောရမည်ဆိုလျှင် တောင်ကုန်းများမှအစ ခြုံပုတ်များအထိ ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ အမျိုးစုံလင်လှပြီး ဝေဖန်ခံစားဖို့ရန် ကျယ်ဝန်းလှပေသည်။ ဗန်ဂိုး၏ (၁၈၇၆ - ၁၈၈၀) နှစ်များအတောအတွင်းတွင် သူ့ဘဝ၏ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုများ၊ ကြမ်းတမ်းမှုများကို သူဖော်ပြချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုများ ( ဗန်ဂိုးသည် ဘယ်လ်ဂျီယံတွင် တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့ )ကို ဤပန်းချီကား၏ ကြယ်ဆယ့်တစ်လုံးတွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်ဟုပြောကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သမ္မာကျမ်းစာ အပိုဒ် ၃၇၊ ၉ တွင်ရေးထားသော စာကြောင်းမှာ သူသည်လည်း အိပ်မက်နောက်တစ်ခု မက်မြင်လေ၏။ သူ၏နောင်တော်အား ပြောလေ၏။ “နားထောင်လော့ ငါသည်နောက်ထပ်အိပ်မက်တစ်ခုကို မက်မြင်ခဲ့ပြန်လေပြီ။ နားထောင်လော့။ နေမင်းကြီးနှင့် လမင်းကြီး နှင့် ကြယ်မင်းဆယ့်တစ်လုံးအားလုံး ငါ့ကိုနာခံကြလေပြီ။” ထိုဘာသာရေးအယူအဆမှာ မှန်သည်ဖြစ်စေ၊ မှားသည်ဖြစ်စေ ဗန်ဂိုး၏ ကြယ်စုံသောကောင်းကင်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည့် တစ်ခုမကသော ပန်းချီကားများအနက် အားလ်စ် တွင် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင်ဆွဲခဲ့သော ရုန်းမြစ်တွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသော ကြယ်များကိုရေးဆွဲထားသည့် ဤပန်းချီကားကို ဗန်ဂိုးက အမြဲဂုဏ်ယူလေ့ရှိသည်။ ဗန်ဂိုးကြယ်များထူးခြားချက်မှာ ကြယ်များကိုဝန်းရံလျက်ရှိသော အလင်းစက်ဝိုင်းကိုယ်စီရှိခြင်းဖြစ်သည်။မြို့ဆီမှအလင်းရောင်များသည် မြစ်ပြင်တွင် အရိပ်ကျလျက်ရှိသည်။ ထိုအလင်းရောင်များသည်လည်း ပန်းချီကားအနှံ့ကို လှည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားပြန်လေသည်။ ပန်းချီကားထဲမှ ပုံရိပ်များ၊ ဖွဲ့စည်းထားပုံများသည် ခပ်ဝေးဝေးတွင်ရှိနေပြီး နွေးထွေးသောအလင်းရောင် တောက်တောက်နှင့်ရေးဆွဲထားသည်။ ရုန်းပေါ်ကကြယ်စုံည တွင် ကြယ်စုံသောည နှင့် ကွာခြားချက်ကြီးတစ်ခုရှိသည်။ လူပုံများပင်ဖြစ်သည်။ ပန်းချီကား၏ ညာဘက်ထောင့်ကျကျနားတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျောက် လမ်းလျှောက်နေသော စုံတွဲတစ်ခုကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ပန်းချီကားကို သဘာဝကျကျဖြစ်စေပြီး ရင်မောစေသည်။ ဤပန်းချီကားသည် ကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားလောက် နာမည်မကြီးသော်လည်း သာယာကြည်နူးဖွယ်ညမြင်ကွင်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသော ပန်းချီကားကောင်းတစ်ချပ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နာမည်ကြီးလက်ရာ ကြယ်စုံသောည ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အခြေခံခဲ့သောပန်းချီကားတစ်ချပ်လည်း ဖြစ်လေသည်။ == ကဖေးတဲ့ရန့်စ်၏ ညအချိန် == [[File:Vincent Willem van Gogh - Cafe Terrace at Night (Yorck).jpg|left|thumb|ကဖေးတဲ့ရန့်စ်ည]] ‘ကဖေးတဲရန့်စ်ည’ သည်လည်း ၁၈၈၈ ခုနှစ်၌ အားလ်စ်မြို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပန်းချီကားတွင်မူ ကြယ်များပြည့်နေသောကောင်းကင်၏ အနီးအဝေးမြင်ကွင်း (Perspective) ပုံစံအသစ်ကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ကြယ်များမှာကိုယ့်အလင်းနှင့်ကိုယ်တည်နေလေသည်။ ဤပန်းချီကားတွင်မူ အဝါရောင်တောက်တောက်နံရံသည် ပန်းချီကားကိုလည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်မည့်အစား ပန်းချီကားကြည့်သူ၏အာရုံကို စုပြုံဆွဲဆောင်ထားလေသည်။ ပန်းချီကား၏ညာဘက်တွင်ရှိသော မြို့၏အမည်းရောင်အရိပ်နှင့် အဝါရောင်နံရံတွင် ကောင်းကင်နှင့် လိုက်ဖက်ညီအောင်အားပြိုင်နေခြင်းကိုတွေ့ရသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားသုံးချပ်သည် လူသန်းပေါင်းများစွာကိုတအံတဩ ဖြစ်စေခဲ့လေသည်။ ဗန်ဂိုး၏ စုတ်ချက်များအောက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော လက်ရာကောင်းများထဲတွင် ကြယ်စုံသောပန်းချီကားများပါဝင်နေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့တစ်နေ့ လူအုပ်ကြီးများသည် ဗန်ဂိုး၏ မူရင်းလက်ရာများရှိရာ ပြခန်းများသို့ သွားရောက်၍ ပန်းချီကားများမှပေးသော အဓိပ္ပာယ်များကို ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက် အသီးသီးဖြင့် ကြည့်ရှုခံစားလျက်ရှိသည်။ ဗင်းဆင့် ကိုယ်တိုင် ထိုပန်းချီကားများကို မည်ကဲ့သို့ ခံစားရေးဆွဲခဲ့သည်ကို ကျတော်တို့ ဘယ်သောအခါမှသိနိုင်တော့မည်မဟုတ်သော်လည်း ဗန်ဂိုး၏ ကြီးကျယ်သော လက်ရာများသည် လူသားအားလုံးကို ထွေးပွေ့လျက်ရှိဆဲပင်ဖြစ်လေတော့သည်။ == ဗန်ဂိုးနှင့် အာလူးစားသူများ == နူနင်သည် ဗန်ဂိုး၏မွေးရပ်ဇာတိဖြစ်သည်။ ဘိုးရင်းနိတ်နယ်တွင် တရားဟောဆရာအဖြစ် မအောင်မြင်ခဲ့၍ သီအို က ဗန်ဂိုးကို အိမ်သို့ပြန်ခေါ်လာကာ အနားယူစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗန်ဂိုးထံ၌ ပန်းချီဆွဲချင်စိတ်သည် ပြင်းပြထက်သန်လျက်ရှိလေပြီ။ သို့သော် သူသည် အခြေခံပန်းချီဆွဲနည်းကို လားလားမျှ မသိခဲ့။ သူ၏စိတ်အာရုံအတိုင်း ခံစားမှုများကို ကင်းဗတ်စပေါ်တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လန်ဒန်တွင် ပန်းချီ အရောင်းပြခန်း၌ မန်နေဂျာလုပ်ခဲ့ခြင်းက ပန်းချီကားမျာကို ခံစားနားလည်တတ်စေရန် အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မမေ့သင့်သည်က ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲရန်ပြင်းပြသော စိတ်ဓာတ်နှင့် သူ၏ ပါရမီရှင် လက်ရာကိုပင် ဖြစ်သည်။ [[File:Van-willem-vincent-gogh-die-kartoffelesser-03850.jpg|left|thumb|ဗန်ဂိုးနှင့် အားလူးစားသူများ]] သူသည် နူနင်တွင် ပန်းချီတစ်နေ့တစ်ကားမျှ ဆွဲသည်။ ပုံများအားလုံးကိုသဘောမကျ။ အချိုးအစားမမှန်။ ဆိုလိုရင်းကိုမထိဟု သူမြင်သည်။ သူ နူနင်တွင်ပျော်သည်။ လယ်သမားများ၊ ရက်ကန်းသမားများကို ပန်းချီဆွဲရသည်ကို သူပျော်သည်။ လယ်သမားများအနက် ဒီဂရု တို့မိသားစုနှင့် အရင်းနှီးဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော် တစ်နေ့ ဒီဂရု ၏ သမီး၌ကိုယ်ဝန်ရှိလာသည်။ အရပ်က ဗန်ဂိုးအားဝိုင်းစွပ်စွဲကြသည်။ ဗန်ဂိုးကလည်း သူမဟုတ်ဘဲ တာဝန်မယူနိုင်။ ဤသို့ဖြင့် အားလုံးကရှောင်ပယ်လာသောကြောင့် နူနင်တွင် သူနေရန်ခက်ခဲလာသည်။ သူတစ်ယောက်တည်းက အကြောင်းမဟုတ်။ သူ့အိမ်၊ သူ့မိသားစုကိုပါ အရပ်က ဝိုင်းပယ်လာသောကြောင့် ဗန်ဂိုးလည်း ပါရီသို့ ထွက်ရန်ပြင်ရလေတော့သည်။ သူ့ညီ သီအို က ပါရီသို့ခေါ်နေသည်မှာ ကြာပြီ။ နူနင်ကိုသူမခွဲနိုင်သောကြောင့်သာ ဆက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ နူနင်တွင် သူ့အားနှစ်နှစ်ကာကာချစ်ခဲ့သောချစ်သူ၊ သူ့အတွက်နှင့် အဆိပ်သောက်သတ်သေသွားသော ချစ်သူ ရှိနေသည်မဟုတ်လော။ ခုတော့ နူနင်ကို သူခွာရတော့မည်။ ဤတွင် ဗန်ဂိုးသည် အကောင်းဆုံးလက်ရာ တစ်ခုလောက် ကို ပြင်းပြင်းပြပြဆွဲချင်လာသည်။ သူနူနင်တွင် ဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကား ဟုသူလက်ညှိုးထိုးပြချင်သည်။ ထို့ပြင် ယခုလက်ရာများသည် ဗန်ဂိုးလက်ရာစစ်စစ်များဖြစ်သည်။ သူ့အားမည်သူမျှ လွှမ်းမိုးခြင်းမရှိ။ သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသည့် အတိုင်း သူဆွဲသည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းများကိုလည်း သူအလေးမထား။ သိလည်းမသိ။ သူ့နည်းသူ့ဟန်နှင့် အရောင်စပ်ကြည့်သည်။ ဆေးအချိုးအစားများကို ပြောင်းပြီး စပ်ကြည့်သည်။ အရောင်များကို ညတိုင်းစမ်းသပ်ပြီး စပ်ဟပ်ဆွဲကြည့်သည်။ သူသွားရတော့မည့်ရက်ကနီးလာပြီ။ ဗန်ဂိုးသည် သူလိုချင်သော ပုံရအောင် အရူးအမူးဆွဲသည်။ အစားလည်းမစား အိပ်လည်းမအိပ် သူလိုချင်သော ဖမ်းမိချင်သော အရာကိုမရလေ အရူးအမူးဖြစ်လာလေပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် နာရီပေါင်းများစွာ မရပ်မနားလုပ်သည်။ ဒီဂရု တို့မိသားစုကလည်း သူ့ကိုနားလည်ပေးကြသည်။ ညစာစားပွဲတွင် ကိုယ်ဟန်ပြထိုင်ပေးကြသည်။ ထမင်းစားပြီးသည့်တိုင် ထိုစားပွဲမှာပင် ထိုင်ရင်းစကားစမြည်ပြောကြသည်။ ဗန်ဂိုးကမူ ဘာသံမှမကြား သူ့ကိုယ်သူဘာတွေ ဆွဲနေမှန်းလည်း သိပုံမရ ကင်းဗတ်နှင့် စုတ်တံအကြားတွင် အရူးအမူးလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ညဆယ်နာရီထိုးသော် ဒီဂရုတို့ အိပ်ပျော်ကုန်သည်။ ဗန်ဂိုးလည်း အလွန်အမင်းပင် ပင်ပန်းလျက်ရှိပြီ။ မနက်ဖြန်သူ နူနင်မှသွားတော့မည်။ သူသည် ပန်းချီကားနှင့် ပစ္စည်းများကိုသိမ်းကာ စတိန်း ( ဒီဂရု သမီး ) အားနမ်း၍နှုတ်ဆက်သည်။ စတူဒီယိုခန်းသို့ပြန်ရောက်သောအခါ ပန်းချီကားကို ကုလားထိုင်တစ်လုံးပေါ်၌တင်သည်။ ဆေးတံတစ်အိုးကို ဆေးကုန်သည် အထိဖွာရင်း ကြည့်သည်။ အချိန်မည်မျှ ကုန်သွားသည်မသိ။ အားလုံးမှားနေပြီဟု သူမြင်သည်။ ပန်းချီကားထဲတွင် သူလိုချင်သည့် အသက်ကိုမမြင်ရသေး။ သူရှုံးရပြန်လေပြီ။ သူသည် ပန်းချီကားကို ဆွဲဖြုတ်ကာ လုံးချေပြီး ထောင့်တစ်ထောင့်သို့ လွှင့်ပစ်လိုက်သည်။ ကင်းဗတ်အသစ်ကို ပြန်ယူ၍ ဆေးများကိုစပ်သည်။ ပြီးတော့ ကုလားထိုင်၌ထိုင်ကာ အလုပ်လုပ်သည်။ သူသည် မြေမှုံများကပ်နေသော အခွံမနွှာရသေးသော အာလူးတစ်လုံးကိုဆွဲသည်။ ညစ်ပတ်ပေရေနေသော စားပွဲခင်း၊ မီးခိုးငွေ့များကပ်ညိနေသော နံရံ၊ ထုတ်တန်း၌တွဲလောင်းကျနေသော မီးအိမ်စသည်တို့ကို ဆွဲသည်။ စတိန်းသည် သူ့အဖေပန်းကန်ထဲသို့ အာလူးပြုတ်များထည့်ပေးနေသည်။ အမေသည် ဘလက်ကော်ဖီကိုငှဲ့ပေးနေသည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူသည် ကော်ဖီခွက်ကို နှုတ်ခမ်းဆီသို့ မယူနေသည်။ အားလုံး၏မျက်နှာများသည် တည်ငြိမ်အေးဆေးခြင်းကို ဖော်ပြနေကြသည်။ နေမြင့်လာပြီ။ အလင်းရောင်သည် စတူဒီယိုခန်းပြတင်းပေါက်မှ ဝင်ရောက်လာသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ခုံပေါ်တွင်ထိုင်နေရာမှ ထလိုက်သည်။ သူ့စိတ်သည် တည်ငြိမ်နေသည်။ အေးဆေးနေသည်။ ဆယ်နှစ်တိတိ စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ရမှုသည် ပြီးဆုံးသွားခဲ့လေပြီ။ သူသည် သူ့လက်ရာကိုကြည့်သည်။ ဝက်ပေါင်ခြောက်၊ မီးခိုးနှင့် အာလူးတို့မှ အခိုးအငွေ့များထွက်နေသည်။ သူသည် တစ်ချက်မျှ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် ပြုံးလိုက်သည်။ သူမိမိရရဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီ။ ဘရားဘန့်လယ်သမားသည် ဘယ်တော့မှသေတော့မည်မဟုတ်။ သူသည် ပန်းချီကားကို ကြက်ဥအကာဖြင့် ပွတ်ပေးသည်။ ထို့နောက်ပန်းချီကားများထည့်ထားသော သေတ္တာကို သူ့အမေထံသို့ပို့သည်။ ပြီးတော့ သူ့အဖေအား ဖက်လှဲတကင်းနှုတ်ဆက်ကာ စတူဒီယိုခန်းသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ သူဆွဲထားသည့် ပန်းချီကားအောက်တွင် “အာလူးစားသူများ” ဟုရေးလိုက်သည်။ ထိုပန်းချီကားကို အရေအတွက် အားဖြင့် အနည်းငယ်မျှသာရှိသော အကောင်းဆုံးပန်းချီကားများနှင့် ရောထည့်ကာ ပါရီမြို့သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့လေသည်။ ဗန်ဂိုး ပါရီ ရောက်သောအခါ ပထမဆုံးခင်မင်သူမှာ ပန်းချီဆရာ လော့ထ်ရက် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမှာ ဂေါ်ဂင်ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးသည်သူငယ်ချင်းများထဲတွင် ဂေါ်ဂင် ကို အခင်မင်ဆုံးဖြစ်လေသည်။ သူသည် ဂေါ်ဂင်နှင့်အတူ အားလ်စ် တွင် ၂ နှစ်ခန့်နေ၍ အတူတူပန်းချီဆွဲခဲ့ကြသည်။ ဂေါ်ဂင်သည် ပါရီတွင် ပန်းချီလောက၌ သူငယ်ချင်းများသူဖြစ်သည်။ ဂေါ်ဂင်၏ ကျေးဇူးကြောင့် မိုးနေး၊ ဆူးရက်၊ စေဆန်းစသောနောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် အင်ပရက်ရှင်းနစ်ပန်းချီကို အသက်သွင်းသူများ နှင့် ဗန်ဂိုးရင်းနှီးခွင့်ရကာ ပန်းချီလောက တော်လှန်ရေးတွင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး လည်း တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ခင်မင်ခွင့်ရခဲ့သူများထဲတွင် ပီရီတန်ဂိုင်း ဆိုသူလည်း ပါသည်။ တန်ဂိုင်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသော ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သူသည် ပန်းချီစုတ်တံနှင့် ဆေးများစသော ကရိယာများကို ရောင်းသည်။ ပန်းချီပြခန်းလည်း တွဲဖွင့်ထားသည်။ သို့သော် သူ့ဆိုင်မှ ပန်းချီကားများမှာ ပါရီတစ်မြို့လုံး တွင်မည်သူမျှမတင်ရဲ ကြသည့် အင်ပရက် ရှင်းနစ်ကားများချည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခါက စေဇန်း၏ သူအကြိုက်ဆုံးပန်းချီကားကို ဝယ်သူတစ်ယောက်လာမေးသည်။ တခြားသူများက ဒေါ်လာ ၆ဝလောက်ရလျှင်ပင် ကပြီးရောင်းကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်သူသည် ဒေါ်လာခြောက်ရာပေးလျှင်ပင် မရောင်းနိုင်ပါဟု ပြောလွှတ်လိုက်လေသည်။ ထို့နောက် ပန်းချီကားကို ကြည့်ကာ မျက်ရည်များဝဲနေသည်ကို ဗန်ဂိုးတို့ တွေ့ခဲ့ဖူးလေသည်။ ထိုမျှထိ ပန်းချီကိုချစ်သူတည်း။ သူသည် ပန်းချီဆရာများကို ဆေးများ၊ စုတ်တံများကိုလည်း အကြွေးရောင်းသည်။ ဘယ်တော့မှလည်း ပြန်မတောင်း။ တကယ့် ဘုံဝါဒသမား ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သို့သော်သူ့မိန်းမ မှာမူ ပန်းချီကားများကိုခံစားမရ။ သူ့ယောက်ျားကို နားမလည်။ တစ်ခါက စေဆန်း၏ ပန်းသီးများ ဆိုသောပန်းချီကားကို ပြတင်းပေါက်မှာ ချိတ်ထားသည်။ သူ့ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပုံကိုကြည့်ပြီး လမ်းသွားလမ်းလာများ စိတ်ချမ်းသာစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ တနေ့ လမ်းသွားတစ်ယောက်က ပန်းသီးပုံကိုသဘောကျပြီး ဈေးဝင်မေးသည်။ တန်ဂိုင်းက မရောင်းချင်။ သို့သော် သူ့မိန်းမက ဖရန့်ငွေ တစ်ရာဟုပြောလိုက်သည်။ ဈေးဝယ်က မဝယ်ချင်။ နှစ်ဆယ်လောက်နဲ့ရမည်ဟု ဈေးဆစ်သည်။ မဒမ်တန်ဂိုင်းက ကတ်ကျေးကိုယူကာ ပန်းသီးငါးလုံးထဲမှတစ်လုံးကို ညှပ်ကာ ဖရန့် နှစ်ဆယ်နှင့် ရောင်းလိုက်လေသည်။ သူတို့လင်မယားအဖြစ်ကိုကြည့်ပြီး ဗန်ဂိုးနှင့် ဂေါ်ဂင်တို့ ရယ်၍မဆုံးနိုင်။ ထို့နောက်ဗန်ဂိုးသည် တန်ဂိုင်း၏ပြခန်းထဲမှ ဂျပန်ပန်းချီကားများကို ကြည့်ကာ အရောင်ယူပုံ၊ အရောင်စပ်ပုံ တို့ကိုမြင်ကာ သဘောကျသွားခဲ့သည်။ ထိုပုံများကိုကြည့်ပြီး လေ့လာချင်သည်။ သို့သော် ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှမပါ။ ဂေါ်ဂင်ကလည်း အကြွေးလာဝယ်သူဖြစ်သည်။ သို့သော် တန်ဂိုင်းသည် ချက်ချင်းပင်စက္ကူနှင့်ထုပ်ပြီး ပန်းချီကား နှစ်ကားကို ဗန်ဂိုးအားလက်ဆောင်ပေးလိုက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗန်ဂိုး၏ လက်ရာများထဲတွင် ထူးထူးခြားခြား ဂျပန်လက်ရာပန်းချီကား အနည်းငယ်သည် တန်ဂိုင်းကျေးဇူးဖြင့် ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ <ref>မောင်ထွန်းသူ၏ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး</ref> == ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေပြီးမှ နာ‌မည်ကျော်တဲ့ ပန်းချီဆရာ67 == ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုးသည် ပထမဦးဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သော ခေတ်သစ်အနုပညာသမားများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သော်လည်း သူရှင်သန်နေစဉ် အတောအတွင်းမှာ လူများက သူနှင့်သူ့အနုပညာတို့ကို နားမလည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဆင်းဆင်းရဲရဲဘဝနှင့်နေထိုင်ပြီး မပျော်မရွှင်ဘဝနှင့် ကွယ်လွန်ရသည်။ ယနေ့တွင် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီကား တချပ် ရောင်းဈေးသည် ဒေါ်လာငွေ သန်း ၈၀ ကျော် ရှိသည်။ သို့သော် သူသက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ သူ့အနုပညာကို မဝယ်ယူချေ။ ဗန်ဂိုးသည် အနုပညာတစ်ခုတည်းကို လုပ်ကိုင်ရာတွင် အလွန့်ကို ထူးချွန်သည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် သင်ယူသည်။ တစုံတရာကို ရေးဆွဲလျှင် စားသောက်ဆိုင် ဟင်းလျာ စာရွက်များ၊ စာအုပ်များနှင့် စာရွက်အစအနများကို ရှာသည်။ ၁၈၈၁ တွင် အနုပညာကို စတင်လေ့လာသည်။ ပထမဆုံး ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ဘရပ်ဆဲလ် သွားသည်။ နောက် ပြင်သစ်သွားသည်။ အစောဆုံး ပန်းချီကားများသည် ဟော်လန်ရှိ နွမ်းပါးသူများအကြောင်း ဆွဲထားသော အနက်ရောင် ပန်းချီကားများ ဖြစ်ကာ၊ ပန်းချီကားထဲမှ လူများသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေကြသည်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ပြင်သစ် သို့ သွားရောက်သောအခါ တောက်ပသည့်အရောင်များကို ရွေး၍ ဆွဲပြီး ပန်းချီကားမှာ စိတ်ခံစားမှု ပြင်းထန်နေမှုကို ပြသနေသည်။ သူ့ဘဝတွင် အမြဲတမ်း သာမန်အရာဝတ္ထု ပစ္စည်းများကိုသာ ဆွဲလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ သူ့အိပ်ခန်း ကုလားထိုင် တလုံး၊ သို့မဟုတ် ပန်းပွင့်အချို့တို့သာ ဖြစ်သည်။ မကြာခဏ ဆိုသကဲ့သို့ ကျေးလက်သို့ သွားပြီး၊ ငှက်များ၊ ပန်းပွင့်များနှင့် လယ်ကွင်းများကို ‌ဆွဲလေ့ရှိသည်။ အခြား ပန်းချီဆရာများ ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများနှင့် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများက အလွန့်ကို ကွာခြား၍ လူတွေက သူ့ပန်းချီကားကို မနှစ်သက်။ နေရာ တနေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသည့်အခါ မကြာခဏ ပန်းချီကားများ ထားခဲ့ရပြီး လူတွေက တွေ့သော်၊ ထင်းဆိုက်ပစ်ကြသကဲ့သို့ ဆောက်လုပ်ရာတွင်လည်း သုံးပစ်လိုက်သည်။ ပန်းချီကားများကို သူ ရောင်းချ မရတော့၍ သူ့တွင် ငွေကြေး မရချေ။ မကြာခဏပင် အစားအသောက် မစားရချေ။ သူ့ငွေများကို ကင်းဗတ်စများ၊ ဆေးများ၊ စုတ်တံများ၊ ပန်းချီကားဘောင်များ ဝယ်ရန် သုံးသည်။ သူ့မှာ ရှိသော အဝတ်အစားများကိုလည်း မရှိဆင်းရဲသားများအား ပေးကမ်းလေ့ရှိသည်။ သူ့တွင် ထူးဆန်းသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စိတ်သဘောထားများ ရှိပြီး၊ သူက မဟုတ်တာ မမှန်တာ ပြောဆိုရခြင်းနှင့် ငြင်းခုံရခြင်းကို သဘောကျသည်။ အချို့က သူ့ကို ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သည်။ အချို့က ရယ်စရာ သဘောထားသည်။ ကလေးများက လမ်းတွင်တွေ့လျှင် ရရာပစ္စည်းများနှင့် ကောက်ပေါက်သည်။ သူ့ကို နာမည်အမျိုးမျိုး တပ်ခေါ်သည်။ အနုပညာပစ္စည်း ရောင်းချသော ညီဖြစ်သူ သီအိုသာလျှင် စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေ တဦး ဖြစ်သည်။ သူက သူ့အစ်ကို ဗန်ဂိုးသည် ပါရမီရှင်ဟု ယုံကြည်သည်။ ငွေများ ထောက်ပံ့ပေးပြီး ပန်းချီ ဆက်ဆွဲရန် အားပေးသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ဘဝနောက်ဆုံး နှစ်နှစ်တာ ကာလကို ပြင်သစ်တောင်ပိုင်း၌ ကုန်ဆုံးနေစဉ် အတောအတွင်း ပန်းချီကားပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၈ တွင် ပန်းချီဆရာ ပေါလ်ဂေါ်ဂင်က သူနှင့် လာနေသည်။ တညသ၌ ထိတ်လန့်စရာ‌ ကောင်းလောက်အောင် ငြင်းခုံမှု ဖြစ်ကာ၊ ဗန်ဂိုးက သင်တုန်းဓားတလက် ကိုင်ပြီး၊ ဂေါ်ဂင်ကို လမ်းထဲ လိုက်ထိုးသည်။ သူသည် အိမ်ပြန်ပြီး ဘယ်ဘက် နားရွက် တဖက်ကို ဓားဖြင့် လှီးလိုက်ရာ သွေးထွက်လွန်၍ သေလုနီးပါး ဖြစ်သည်။ သူသည် စိတ်ကျန်းမားရေး ဆေးရုံသို့ သွား၍ ဆေးရုံတက် ကုသနေစဉ် ပန်းချီကား များ ရေးဆွဲသည်။ သူ့ဘဝ၏ နောက်ဆုံး ရက် ၂၀ အချိန်အတွင်း နေ့စဉ် ပန်းချီဆွဲသည်။ ကြယ်‌စုံသောည ပန်းချီကားသည် ဆေးရုံရှိ သူ့အခန်း ပြတင်းပေါက်ကနေ မြင်ရသော ကောင်းကင် မြင်ကွင်းကို ဆွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး ၁၈၉၀ ဇူလိုင် ၂၇ တွင် သေနတ်ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။ ကွယ်လွန်ပြီး ၂ ရက်အကြာ သူ့အသက် ၃၇ ပြည့်သည်။ အစ်ကို ဆုံးသည့်အတွက် သီအိုသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ရပြီး၊ နောက်ခြောက်လအကြာတွင် နာမကျန်းဖြစ်၊ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန် ၃၃ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။ သီအို၏ ‌ဇနီး မုဆိုးမ ဂျိုဟန်နာက ဗန်ဂိုး၏ ကျော်ကြားလာမည့် ပန်းချီကားများကို ခက်ခဲစွာ ထိန်းသိမ်းရသည်။ ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ရောက်ခါနီးမှ ကမ္ဘာတည်သ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားမည့် အနုပညာရှင်များထဲမှ တဦးအဖြစ် ဗန်ဂိုးကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများကို ကမ္ဘာကျော် အနုပညာပြတိုက်များတွင် ချိတ်ဆွဲပြသထားကာ၊ "ကြယ်စုံသောည"၊ "နေကြာပန်းများ"၊ "ဆိုက်ပရပ်စ်လမ်း"နှင့် "အာလူးစားသူများ" ပန်းချီကားတို့သည် ယခုအခါ တချပ်လျှင် ဒေါ်လာသန်း ရာချီ၍ တန်ဖိုး ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=ရဲကျော်မြင့်|title=ကမ္ဘာကျော်(၃၃)ဦး အနှစ်ချုပ်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၈၉|date=မတ်လ၊ ၂၀၁၇}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဒတ်ချ် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ]] {{Lifetime|၁၈၅၃|၁၈၉၀}} cfb6ukf0vleumn1fudhrlz9dk6q8ojc 1039868 1039867 2026-06-21T10:54:10Z Quinlan83 93319 [[Special:Contributions/~2026-35963-30|~2026-35963-30]] ([[User talk:~2026-35963-30|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:~2026-34916-63|~2026-34916-63]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1038727 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}} {{Infobox artist | name = Vincent van Gogh | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | caption = Self-Portrait, 1887, Art Institute of Chicago | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man with a red beard facing to the left | birth_name = Vincent Willem van Gogh | birth_date = ၃၀ မတ် ၁၈၅၃ | birth_place = Zundert, Netherlands | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = Auvers-sur-Oise, France | nationality = ဒတ်ချ်လူမျိုး | training = Anton Mauve | field = [[ပန်းချီ]]၊ [[ပုံဆွဲခြင်း]] | works = ''[[The Starry Night|Starry Night]]'', ''[[Sunflowers (Van Gogh series)|Sunflowers]]'', ''[[Bedroom in Arles]]'', ''[[Portrait of Dr. Gachet|Portrait of Dr Gachet]]'', ''[[Sien (Van Gogh series)|Sorrow]]'' | movement = Post-Impressionism }} '''ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး''' ({{lang-en| Vincent Willem van Gogh}}) သည် အရောင်ဖြင့် စကားပြောသူဖြစ်သည်။ သူ၏စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်ဖြင့်ဖော်ပြသူဖြစ်သည်။ အရောင်ဖြင့် အလုပ်လုပ်သူတစ်ယောက်ဟု ပြောလျှင်လည်း မှားမည်မဟုတ်ပါ။ တိုတိုနှင့် လိုရင်းကို ပြောရပါက ဗန်ဂိုးသည် သူ၏ရင်တွင်းခံစားချက်များကို အရောင်များဖြင့်စကားပြောသည့် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုးဖြစ်သည်။ သူ့အား ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယခုလက်ရှိမှ ပြန်ရေတွက်ပါက သူသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်က လူဖြစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး[[ပန်းချီ]]ကား တစ်ချပ်ကို ရေးဆွဲပြီးနောက် သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားခဲ့သည်မှာ ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ သူကွယ်လွန်စဉ်က သူ့အသက်မှာ ၃၇ နှစ်မျှသာရှိသေးသည်။ ယခုဆိုလျှင် သူကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂ဝ ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဤမျှ နှစ်တွေကြာလာသော်လည်း ဗင်ဂိုး၏နာမည်မှာ မသေသေးပါ။ သူ၏ အလွန်အမင်း ထက်သန်ပြင်းပြသော စိတ်ခံစားမှုများကို ဖော်ပြနေသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ထိတိုင် လူများ၏ စိတ်နှလုံးသားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။ အမှန်တော့ ဗန်ဂိုး၏ ထူးခြားသောပါရမီသည် ယနေ့ခေတ် ပန်းချီလောကအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ချပေးနိုင်စွမ်းရှိခဲ့သည်ဟု ပန်းချီပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။ ယင်းအဆိုကို ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးမှ တည်ရှိလာခဲ့သည် မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများက နားလည်လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုအသိ ထိုအမြင်များကို ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကလည်း လက်ခံနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာများသည် ဗင်ဂိုးရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားအမြောက်အမြား ( ဗန်ဂိုးသည် ပန်းချီကားပေါင်း ၁၆၀ဝ ကျော်မျှရေးဆွဲသွားခဲ့သည်။) နှင့် ဗန်ဂိုး၏ ကြေကွဲစရာဘဝ ဇာတ်ကြောင်းကို အလွန်တအံ့တဩ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ တတိယမျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကတော့ သူ့လက်ရာများသည် ပန်းချီလောကမှ လိုက်မမှီနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားကျယ်ဝန်းနက်ရှိုင်းခဲ့ရုံသာမက ယင်းလောက၏ အသိအမြင် အယူအဆများကိုပါ တိုးတက် ကျယ်ပြန့် နက်ရှိုင်းသွားသည်အထိ တွန်းအားပေးခဲ့သည်ဟုပင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ ကြလေသည်။ “အဲဒီပန်းချီကားတွေကို ဗင်ဂိုးရေးဆွဲချိန်မှာ လူ့လောကကြီးမှာ အရင့်အရင်က မဖြစ်ဖူး၊ မရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ထိတ်လန့်စရာတွေ၊ စိတ်ချောက်ချားစရာတွေနဲ့ အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာတွေ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာနေတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခုပါ။ အဲဒီအခြေအနေဆိုးတွေက လူတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ပြောင်းလဲပစ်နေပါတယ်။ အဲဒီကာလကြီးမှာ အတိုင်းအဆမသိနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားတဲ့ အထီးကျန်မှုကြီးဟာ တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဗင်ဂိုးဟာ အဲဒီ အထီးကျန်မှုကြီးကို တစ်ယောက်တည်း ကြိတ်မှိတ်ခံစားရင်း အဲဒီ ပန်းချီကားတွေကို ရေးဆွဲသွားခဲ့တာပါ။ ကျတော်တို့ကတော့ အဲဒီပန်းချီကားအားလုံးကို ဗန်ဂိုးရဲ့ ခံစားမှုပန်းချီကားတွေလို့နားလည် သိမြင်ထားကြပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီခံစားမှုပန်းချီတွေဟာ ဒီနေ့ကျတော်တို့ခေတ်ရဲ့ ကံကြမ္မာတွေကို ဖော်ဆောင်ထားတဲ့ အရာတွေဖြစ်လာခဲ့ပါတော့တယ် ” ဟု ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာတို့က ဆိုခဲ့ကြလေသည်။ == ဗန်ဂိုး၏ဘဝခရီး == ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုး ပရိုတက်စတင့် ဘာသာဝင် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ သူ့အဖေသည် နယ်မြေသင်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်၍ သူတို့မျိုးနွယ်ထဲတွင် ဘုန်းတော်ကြီးအများအပြားရှိခဲ့သည်။ မိသားစုထဲတွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သော ဗင်ဂိုးသည် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့ဦးကြီးပိုင်သော ပန်းချီအရောင်းပြခန်းတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ အသက်၂၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်းဒေသသို့ သွား၍ တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့လေသည်။ သူသည်အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ငတ်ပြတ်မှုများကို ကြည့်ကာ များစွာစိတ်ထိခိုက် ကြေကွဲခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲ ဒုက္ခများကိုကြည့်၍ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် အယူအဆများသည် သိသိသာသာပင်ပြောင်းလဲသွားခဲ့လေသည်။ လက်တွေ့ဘဝတွင် တရားဟောဆရာဖြစ်သောသူကိုယ်တိုင်က အဆင်းရဲခံ အငတ်အပြတ်ခံကာ ကူညီစောင့်ရှောက်မှုပြုမှုကသာလျှင် အမှန်ကန်ဆုံးသော ဘာသာရေးခံယူချက် ဖြစ်သည်ဟု သူယူဆခဲ့သည်။ သို့မှပါလည်း ဘုရားသခင်ကို အမှန်တကယ်ယုံကြည်သက်ဝင် ချစ်ခင်ကြည်ညိုရာရောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် သူ့အထက်မှ အပေါ်ယံရွှေမှုံကျဲ၍ အထဲကနောက်ချေးခံထားသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဗန်ဂိုး၏အကြားတွင် အယူအဆကွဲပြားသည့် အမြင်မတူမှုများပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ သူ့အထက်မှ ဘုန်းကြီးများက သူ့အား အစွန်းရောက်ဘာသာရေးသမား ဟုအမည်တပ်ကာ တရားဟောဆရာအလုပ်မှ ထုတ်ပြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည်ပန်းချီစဆွဲခဲ့လေသည်။ သူပန်းချီစဆွဲချိန်မှာ သူ့အသက်မှာ ၂၇ နှစ်ပင်ရှိနေလေပြီ။ ဗင်ဂိုးသည် သူ၏အချစ်ဆုံးနှင့် သူ့အားအချစ်ဆုံးဖြစ်သော ညီငယ်သီအို၏ ထောက်ပံ့ငွေအပေါ် အမှီပြုကာ အစားဆင်းရဲ ခြင်း၊ အဝတ်ဆင်းရဲခြင်း၊ အနေဆင်းရဲခြင်း စသည့် ဒုက္ခများကို ခါးစည်းခံပြီး သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသမျှကို ကင်းဗတ်စပေါ်၌ အရောင်နှင့် တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။ ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲသောကာလသည် ဆယ်နှစ်မျှသာရှိခဲ့သော်လည်း သူရေးဆွဲထားခဲ့သည့် ပန်းချီကားများမှာ ၁၆၀ဝ ကျော်မျှ ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဗင်ဂိုးသည်ရေးဆွဲပြီးသမျှ ပန်းချီကားအားလုံးကို သူ့ညီသီအိုထံသာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သူ့ပန်းချီကားများကို ကြိုက်သူမှာ သူ့ညီသီအို တစ်ယောက်တည်းသာရှိခဲ့လေသည်။ သူ့ပန်းချီကားများကို ဝယ်မည့်သူလည်း တစ်ဦးမျှ မရှိခဲ့ချေ။ သူမကွယ်လွန်မှီ နောက်ဆုံးနှစ် ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ကျခါမှ သူ့မိတ်ဆွေ ပန်းချီဆရာ တစ်ယောက်က သူ့ပန်းချီကားတစ်ကားကို ဒေါ်လာ ၈ဝ ပေး၍ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။ [[File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|left|thumb|ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်]] ထိုပန်းချီကားမှာ “ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်” ဟုအမည်ပေးထားသည့် ပန်းချီကားဖြစ်သည်။ ထိုကားသည် တစ်ယောက်လက်မှ တစ်ယောက်သို့ အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းပြီးနောက် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပန်းချီလေလံပွဲတစ်ခုတွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုပွဲ၌ ဒေါ်လာငွေ ၁.၃ သန်းနှင့် ထိုပန်းချီကားကို ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများသည် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ တန်သော အဖိုးတန်ရတနာများ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ၁၉၇၁ နွေဦးပေါက်တွင် ဘရွတ်ကလင်းပြတိုက်၌ ဗင်းဆင့်ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကား ၁၁၄ ကားကို သီတင်းရှစ်ပတ်ကြာ ပြသခဲ့သည်။ ယခင် ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုမြို့ ၌ ပြသခဲ့ကစဉ်လိုပင် လူအများဆုံး လာရောက် ကြည့်ရှုသည့် ပန်းချီပြပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ပြတိုက်မှူး သောမတ်စ် အက်စ် ဘူချ်နာအား ပြပွဲတွင် လူများရသည့်အကြောင်းက ဘာကြောင့်ပါလဲဟု သတင်းထောက်များက မေးမြန်းခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအခါ သောမတ်စ်က “ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးရဲ့ ဘဝဖြစ်စဉ်က ဒဏ္ဏာရီ ပုံပြင်တစ်ခုလို ဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်လို့ ကျတော်ထင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ကြောင်းကတော့ သူ့ရဲ့လက်ရာပန်းချီကားတွေဟာ ဒီနေ့ဒီအချိန်ထိ ခေတ်မီရှင်သန်နေတုန်းမလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟုအဖြေပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူက ဆက်၍ “သူ့ခေတ်သူ့အချိန်က တည်ရှိခဲ့တဲ့ ပန်းချီလောကက သူ့ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ကြပေမယ့် သူရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ပန်းချီကားမှန်သမျှကို သူမရှိတော့တဲ့ နောက်ပိုင်းကာလမှာ အသိအမှတ်မပြုလို့ မရတော့ပါဘူး။ အခုဆိုရင် သူ့ပန်းချီကားတွေဟာ သူ့ဘဝလိုပဲ လူအများရဲ့ စိတ်ကို ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ လှုပ်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာ ခံစားနေရသမျှတွေကို မမိ မိအောင် အပြင်းအထန် ခံစားပြီး စုတ်ချက်တင်ထားတဲ့ ကားတွေမို့ပါ။ သူ့ကားတွေထဲမှာရှိနေတဲ့ သူ့ခံစားမှုတွေရဲ့ပမာဏကို ချက်ချင်းသိရှိခံစားလို့ရနေလို့ပါ” ဟု ပြန်ပြောခဲ့လေသည်။ တကယ်တော့ ဗင်ဂိုးသည် ကိုယ်ဟန်ပြမိုဒယ်လ်မငှားနိုင်၍ သူ့ရှုးဖိနပ်စုတ်ကြီးကိုမျက်စိရှေ့ထားကာ ပုံပေါင်းအမြောက်အမြားကို ရေးဆွဲခဲ့ရရှာသော ပန်းချီဆရာဖြစ်လေသည်။ သူ့ရုပ်သူ မှန်ထဲပြန်ကြည့်ပြီး ပုံပေါင်း ၄ဝ ကျော်ရေးဆွဲခဲ့ရသော ပန်းချီဆရာလည်းဖြစ်သည်။ သူအသက်ရှင်စဉ်က ဗန်ဂိုးသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်က သူ့အားဖိစီးနှိပ်စက်နေကြသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများ၊ သူ့ရင်တွင်းခံစားချက်များနှင့် သူရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားများ အကြောင်းကို သူ့ညီသီအိုထံ စာပေါင်းအမြောက်အမြား ရေးသား၍ရင်ဖွင့်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထိုပေးစာများသည် သူ့ဘဝ၊ သူ၏နက်ရှိုင်းသော ခံစားချက်များနှင့် အတွေးအမြင်များကို အံ့ဩတသဖွယ် ဖြစ်အောင်ရေးဖွဲ့ထားသည့် စာများဖြစ်လေသည်။ တစ်ကြိမ်တွင် ဗန်ဂိုးက သူ့ပေးစာတစ်စောင်ထဲ၌ “ကိုယ်ဟာ ဒီကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်မှာ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်တိတိ လမ်းလျှောက်နေခဲ့ပြီးပြီ။ အဲဒီအတွက် ကျေးဇူးတင်တဲ့အနေနဲ့ အမှတ်တရ စုဆောင်းသိမ်းဆည်းထားနိုင်မယ့် ပစ္စည်းတချို့ ထားခဲ့ချင်တယ် ငါ့ညီရယ်” ဟုရေးခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြထားသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ကမ္ဘာအား စကားပြောလျက်ရှိသည်။ သူ့ညီထံ ရေးခဲ့သည့်စာများထဲမှ သူ့စကားမှန်ကန်ကြောင်းကို ထိုအချက်က သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ == ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သူ == ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးသည် ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ အများအတွက် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်၊ ကောင်းသော စေတနာ၊ ကောင်းသော မေတ္တာဖြင့် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ သူတစ်ဦးတည်း အကျိုးရှိခြင်းကို သာကြည့်၍ အများဒုက္ခရောက်အောင် နစ်နာအောင်၊ အကျိုးပျက်ပြားအောင် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားရခြင်းမဟုတ်ပါ။ တကယ်တော့ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူများ ( ပထမအမျိုးအစားကိုဆိုလိုသည်။) ၏ဘဝသည် အဆင်မပြေတတ်ပါ။ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ခြင်းရှိတတ်သည်။ ဆင်းရဲ ဒုက္ခပေါင်းစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။ သို့တစေလည်း သူတို့၏ ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသမျှသည် လူ့လောကကြီးကိုတော့ တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်းဖြင့် အကျိုးပြုတတ်သည်။ ဗင်ဂိုးက သူမသေခင် သူ့အချစ်ဆုံးညီ သီအိုထံသို့ “အကို့ရဲ့ အနာဂတ်ဘဝဟာ မှောင်မိုက်လာနေတယ်။ အစ်ကို့ဘဝရဲ့ ရှေ့အလားအလာကို စိတ်ချမ်းမြေ့ စွာနဲ့ မှ မျှော်ကြည့်လို့ မရနိုင်တော့ဘူး။ အစ်ကို့ရဲ့ ဘဝဟာ အမြစ်ကဆုပ်ကိုင်ပြီး လှုပ်တာကို ခံနေရပြီ။ အစ်ကိုလှမ်းနေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေက မမှန်တော့ဘူး” ဟုရေးခဲ့သည်။ သူရေးခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး၏ ဘဝအဆုံးသတ်ရပုံသည် မလှပနိုင်ခဲ့ရှာပေ။ သို့သော်လည်း သူ့ပန်းချီကားများကတော့ ယနေ့အချိန်ထိ လှပနေဆဲ၊ဖြစ်သည်။ ယနေ့အချိန်ထိ လူအများကိုလည်း အကျိုးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ သူ၏ပန်းချီကားများကို ခံစားကြည့်ကြပါ။ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားခဲ့ပြီး လူ့လောကကိုအကျိုးပြုသွားသည့် စစ်မှန်သော အနုပညာရှင် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး၏ ဘဝကို မြင်ရတွေ့ရ၊ သိရှိနားလည်လာကြရပါလိမ့်မည်။ ဗန်ဂိုး၏ နာမည်ကြီးပန်းချီကားသည် `ကြယ်တွေစုံတဲ့ည´ ဖြစ်သည်။ ဒီပန်းချီကားကို သူစိတ်ကျန်းမာရေး ဆေးရုံတက်နေတုန်းက အခန်းပြတင်းပေါက်ကနေ ကောင်းကင်ကြီးကို သံတိုင်တွေ ကြားကနေကြည့်ပြီး ရေးဆွဲခဲ့ရတာ ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးရဲ့ ပန်းချီကားတွေထဲက ကျွန်တော် အနှစ်သက်ဆုံးပန်းချီကားလည်းဖြစ်သည်။ [[File:VanGogh-starry night ballance1.jpg|thumb|ကြယ်တွေစုံတဲ့ည]] ညရဲ ကောင်းကင်တွင် လှည့်ပတ်နေသော တိမ်တိုက်များရှိလေသည်။ ကြယ်များမှာ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်လေးများနှင့် တောက်ပလျက်ရှိလေသည်။ ထို့ပြင် မီးအိမ်ပုံလမင်းကြီးပါဝင်လေသည်။ ထိုပုံများကို ဗန်ဂိုးက အကျယ်ချဲ့ ခံစားပြီး အရောင်များပိုသုံးပြီးဆွဲထားသော်လည်း ထိုမြင်ကွင်းမှာ ကျတော်တို့ အားလုံးနှင့် ရင်းနှီးပြီးသား မြင်ကွင်းမျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တစ်ယောက်ချင်းဆီ၏ ခံစားချက်များ ရှိနေပါက တိုက်ဆိုင်ပါက ပိုပြီးမြင်သာ ခံစားတတ်မည်ဖြစ်သည်။ ဗင်ဂိုးဆွဲထားသော တိမ်တိုက်များ၏ ကောက်ကြောင်းကွေးကွေးများသည် ပန်းချီကားကိုကြည့်သူကို ကင်းဗတ်စအနှံကို လိုက်လံကြည့်ရှုသွားမိစေလေသည်။ ထိုနောက် ကြယ်ကလေးများကို အရောင်စက်လေးများနှင့် ရေးသည်။ အဓိကဆိုလိုရင်းဖြစ်သော ကြယ်ကလေးများကိုအားလုံးမြင်အောင်ကြည့် မိစေရန် ဗန်ဂိုးက တိမ်တိုက်များနှင့် လည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်လေသည်။ လိမ့်နေသော တောင်ကုန်းများ၏အောက်တွင်မူ မြို့လေးတစ်မြို့ ရှိလေသည်။ ထိုမြို့၏ ပုံမှာ ပန်းချီကားတည်ဆောက်ပုံထဲမှ စီးထွက်လာသော ငြိမ်းချမ်းလှသောအနှစ်သာရ ဖြစ်လေသည်။ အေးမြလှသော အရောင်ရင့်ရင့်ထူထူများနှင့်ဆွဲထားသော အိမ်လေးများနှင့် မီးရောင်တောက်နေသော ပြတင်းပေါက်ကလေးများသည် ကျတော်တို့၏ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝက ညအချိန်တွင် ကြယ်ရောင်တောက်သော ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်ခဲ့ရသော အချိန်ကို ပြန်ပြီးသတိရအောင်လုပ်ပေးနေသကဲ့သို့ ရှိလေသည်။ မြို့၏ အဓိကကျသောအချက်မှာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းပုံဖြစ်လေသည်။ အိမ်သေးသေးလေးများကို အုပ်မိုးနေပုံက ခိုင်မာမှု၊ တည်ငြိမ်မှုကိုဖော်ပြနေသည်။ ထို့ပြင်အရွယ်အစားကလည်း ပန်းချီကားကြည့်သူကို စွဲဆောင်သွားလေသည်။ ပန်းချီကား၏ ဘယ်ဖက်တွင်မူ အနက်ရောင်ရင့်ရင့်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသော တသီးတခြားဖြစ်နေသော ပုံသဏ္ဏန် တစ်ခုရှိလေသည်။ ထိုသဏ္ဏာန်၏ အရွယ်အစားမှာ ပုံထဲမှ တခြားအရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်လျှင် ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ ပြောင်မြောက်လှပေသည်။ ကောက်ကွေးသော စုတ်ချက်များသည် ကောင်းကင်ပြင်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်လျက်ရှိသလို ပန်းချီကားအား ခံစားမှုကိုလည်း ပို၍နက်ရှိုင်းအောင် ခံစားမိစေလေသည်။ ပြောရမည်ဆိုလျှင် တောင်ကုန်းများမှအစ ခြုံပုတ်များအထိ ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ အမျိုးစုံလင်လှပြီး ဝေဖန်ခံစားဖို့ရန် ကျယ်ဝန်းလှပေသည်။ ဗန်ဂိုး၏ (၁၈၇၆ - ၁၈၈၀) နှစ်များအတောအတွင်းတွင် သူ့ဘဝ၏ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုများ၊ ကြမ်းတမ်းမှုများကို သူဖော်ပြချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုများ ( ဗန်ဂိုးသည် ဘယ်လ်ဂျီယံတွင် တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့ )ကို ဤပန်းချီကား၏ ကြယ်ဆယ့်တစ်လုံးတွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်ဟုပြောကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သမ္မာကျမ်းစာ အပိုဒ် ၃၇၊ ၉ တွင်ရေးထားသော စာကြောင်းမှာ သူသည်လည်း အိပ်မက်နောက်တစ်ခု မက်မြင်လေ၏။ သူ၏နောင်တော်အား ပြောလေ၏။ “နားထောင်လော့ ငါသည်နောက်ထပ်အိပ်မက်တစ်ခုကို မက်မြင်ခဲ့ပြန်လေပြီ။ နားထောင်လော့။ နေမင်းကြီးနှင့် လမင်းကြီး နှင့် ကြယ်မင်းဆယ့်တစ်လုံးအားလုံး ငါ့ကိုနာခံကြလေပြီ။” ထိုဘာသာရေးအယူအဆမှာ မှန်သည်ဖြစ်စေ၊ မှားသည်ဖြစ်စေ ဗန်ဂိုး၏ ကြယ်စုံသောကောင်းကင်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည့် တစ်ခုမကသော ပန်းချီကားများအနက် အားလ်စ် တွင် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင်ဆွဲခဲ့သော ရုန်းမြစ်တွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသော ကြယ်များကိုရေးဆွဲထားသည့် ဤပန်းချီကားကို ဗန်ဂိုးက အမြဲဂုဏ်ယူလေ့ရှိသည်။ ဗန်ဂိုးကြယ်များထူးခြားချက်မှာ ကြယ်များကိုဝန်းရံလျက်ရှိသော အလင်းစက်ဝိုင်းကိုယ်စီရှိခြင်းဖြစ်သည်။မြို့ဆီမှအလင်းရောင်များသည် မြစ်ပြင်တွင် အရိပ်ကျလျက်ရှိသည်။ ထိုအလင်းရောင်များသည်လည်း ပန်းချီကားအနှံ့ကို လှည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားပြန်လေသည်။ ပန်းချီကားထဲမှ ပုံရိပ်များ၊ ဖွဲ့စည်းထားပုံများသည် ခပ်ဝေးဝေးတွင်ရှိနေပြီး နွေးထွေးသောအလင်းရောင် တောက်တောက်နှင့်ရေးဆွဲထားသည်။ ရုန်းပေါ်ကကြယ်စုံည တွင် ကြယ်စုံသောည နှင့် ကွာခြားချက်ကြီးတစ်ခုရှိသည်။ လူပုံများပင်ဖြစ်သည်။ ပန်းချီကား၏ ညာဘက်ထောင့်ကျကျနားတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျောက် လမ်းလျှောက်နေသော စုံတွဲတစ်ခုကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ပန်းချီကားကို သဘာဝကျကျဖြစ်စေပြီး ရင်မောစေသည်။ ဤပန်းချီကားသည် ကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားလောက် နာမည်မကြီးသော်လည်း သာယာကြည်နူးဖွယ်ညမြင်ကွင်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသော ပန်းချီကားကောင်းတစ်ချပ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နာမည်ကြီးလက်ရာ ကြယ်စုံသောည ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အခြေခံခဲ့သောပန်းချီကားတစ်ချပ်လည်း ဖြစ်လေသည်။ == ကဖေးတဲ့ရန့်စ်၏ ညအချိန် == [[File:Vincent Willem van Gogh - Cafe Terrace at Night (Yorck).jpg|left|thumb|ကဖေးတဲ့ရန့်စ်ည]] ‘ကဖေးတဲရန့်စ်ည’ သည်လည်း ၁၈၈၈ ခုနှစ်၌ အားလ်စ်မြို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပန်းချီကားတွင်မူ ကြယ်များပြည့်နေသောကောင်းကင်၏ အနီးအဝေးမြင်ကွင်း (Perspective) ပုံစံအသစ်ကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ကြယ်များမှာကိုယ့်အလင်းနှင့်ကိုယ်တည်နေလေသည်။ ဤပန်းချီကားတွင်မူ အဝါရောင်တောက်တောက်နံရံသည် ပန်းချီကားကိုလည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်မည့်အစား ပန်းချီကားကြည့်သူ၏အာရုံကို စုပြုံဆွဲဆောင်ထားလေသည်။ ပန်းချီကား၏ညာဘက်တွင်ရှိသော မြို့၏အမည်းရောင်အရိပ်နှင့် အဝါရောင်နံရံတွင် ကောင်းကင်နှင့် လိုက်ဖက်ညီအောင်အားပြိုင်နေခြင်းကိုတွေ့ရသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားသုံးချပ်သည် လူသန်းပေါင်းများစွာကိုတအံတဩ ဖြစ်စေခဲ့လေသည်။ ဗန်ဂိုး၏ စုတ်ချက်များအောက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော လက်ရာကောင်းများထဲတွင် ကြယ်စုံသောပန်းချီကားများပါဝင်နေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့တစ်နေ့ လူအုပ်ကြီးများသည် ဗန်ဂိုး၏ မူရင်းလက်ရာများရှိရာ ပြခန်းများသို့ သွားရောက်၍ ပန်းချီကားများမှပေးသော အဓိပ္ပာယ်များကို ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက် အသီးသီးဖြင့် ကြည့်ရှုခံစားလျက်ရှိသည်။ ဗင်းဆင့် ကိုယ်တိုင် ထိုပန်းချီကားများကို မည်ကဲ့သို့ ခံစားရေးဆွဲခဲ့သည်ကို ကျတော်တို့ ဘယ်သောအခါမှသိနိုင်တော့မည်မဟုတ်သော်လည်း ဗန်ဂိုး၏ ကြီးကျယ်သော လက်ရာများသည် လူသားအားလုံးကို ထွေးပွေ့လျက်ရှိဆဲပင်ဖြစ်လေတော့သည်။ == ဗန်ဂိုးနှင့် အာလူးစားသူများ == နူနင်သည် ဗန်ဂိုး၏မွေးရပ်ဇာတိဖြစ်သည်။ ဘိုးရင်းနိတ်နယ်တွင် တရားဟောဆရာအဖြစ် မအောင်မြင်ခဲ့၍ သီအို က ဗန်ဂိုးကို အိမ်သို့ပြန်ခေါ်လာကာ အနားယူစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗန်ဂိုးထံ၌ ပန်းချီဆွဲချင်စိတ်သည် ပြင်းပြထက်သန်လျက်ရှိလေပြီ။ သို့သော် သူသည် အခြေခံပန်းချီဆွဲနည်းကို လားလားမျှ မသိခဲ့။ သူ၏စိတ်အာရုံအတိုင်း ခံစားမှုများကို ကင်းဗတ်စပေါ်တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လန်ဒန်တွင် ပန်းချီ အရောင်းပြခန်း၌ မန်နေဂျာလုပ်ခဲ့ခြင်းက ပန်းချီကားမျာကို ခံစားနားလည်တတ်စေရန် အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မမေ့သင့်သည်က ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲရန်ပြင်းပြသော စိတ်ဓာတ်နှင့် သူ၏ ပါရမီရှင် လက်ရာကိုပင် ဖြစ်သည်။ [[File:Van-willem-vincent-gogh-die-kartoffelesser-03850.jpg|left|thumb|ဗန်ဂိုးနှင့် အားလူးစားသူများ]] သူသည် နူနင်တွင် ပန်းချီတစ်နေ့တစ်ကားမျှ ဆွဲသည်။ ပုံများအားလုံးကိုသဘောမကျ။ အချိုးအစားမမှန်။ ဆိုလိုရင်းကိုမထိဟု သူမြင်သည်။ သူ နူနင်တွင်ပျော်သည်။ လယ်သမားများ၊ ရက်ကန်းသမားများကို ပန်းချီဆွဲရသည်ကို သူပျော်သည်။ လယ်သမားများအနက် ဒီဂရု တို့မိသားစုနှင့် အရင်းနှီးဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော် တစ်နေ့ ဒီဂရု ၏ သမီး၌ကိုယ်ဝန်ရှိလာသည်။ အရပ်က ဗန်ဂိုးအားဝိုင်းစွပ်စွဲကြသည်။ ဗန်ဂိုးကလည်း သူမဟုတ်ဘဲ တာဝန်မယူနိုင်။ ဤသို့ဖြင့် အားလုံးကရှောင်ပယ်လာသောကြောင့် နူနင်တွင် သူနေရန်ခက်ခဲလာသည်။ သူတစ်ယောက်တည်းက အကြောင်းမဟုတ်။ သူ့အိမ်၊ သူ့မိသားစုကိုပါ အရပ်က ဝိုင်းပယ်လာသောကြောင့် ဗန်ဂိုးလည်း ပါရီသို့ ထွက်ရန်ပြင်ရလေတော့သည်။ သူ့ညီ သီအို က ပါရီသို့ခေါ်နေသည်မှာ ကြာပြီ။ နူနင်ကိုသူမခွဲနိုင်သောကြောင့်သာ ဆက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ နူနင်တွင် သူ့အားနှစ်နှစ်ကာကာချစ်ခဲ့သောချစ်သူ၊ သူ့အတွက်နှင့် အဆိပ်သောက်သတ်သေသွားသော ချစ်သူ ရှိနေသည်မဟုတ်လော။ ခုတော့ နူနင်ကို သူခွာရတော့မည်။ ဤတွင် ဗန်ဂိုးသည် အကောင်းဆုံးလက်ရာ တစ်ခုလောက် ကို ပြင်းပြင်းပြပြဆွဲချင်လာသည်။ သူနူနင်တွင် ဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကား ဟုသူလက်ညှိုးထိုးပြချင်သည်။ ထို့ပြင် ယခုလက်ရာများသည် ဗန်ဂိုးလက်ရာစစ်စစ်များဖြစ်သည်။ သူ့အားမည်သူမျှ လွှမ်းမိုးခြင်းမရှိ။ သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသည့် အတိုင်း သူဆွဲသည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းများကိုလည်း သူအလေးမထား။ သိလည်းမသိ။ သူ့နည်းသူ့ဟန်နှင့် အရောင်စပ်ကြည့်သည်။ ဆေးအချိုးအစားများကို ပြောင်းပြီး စပ်ကြည့်သည်။ အရောင်များကို ညတိုင်းစမ်းသပ်ပြီး စပ်ဟပ်ဆွဲကြည့်သည်။ သူသွားရတော့မည့်ရက်ကနီးလာပြီ။ ဗန်ဂိုးသည် သူလိုချင်သော ပုံရအောင် အရူးအမူးဆွဲသည်။ အစားလည်းမစား အိပ်လည်းမအိပ် သူလိုချင်သော ဖမ်းမိချင်သော အရာကိုမရလေ အရူးအမူးဖြစ်လာလေပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် နာရီပေါင်းများစွာ မရပ်မနားလုပ်သည်။ ဒီဂရု တို့မိသားစုကလည်း သူ့ကိုနားလည်ပေးကြသည်။ ညစာစားပွဲတွင် ကိုယ်ဟန်ပြထိုင်ပေးကြသည်။ ထမင်းစားပြီးသည့်တိုင် ထိုစားပွဲမှာပင် ထိုင်ရင်းစကားစမြည်ပြောကြသည်။ ဗန်ဂိုးကမူ ဘာသံမှမကြား သူ့ကိုယ်သူဘာတွေ ဆွဲနေမှန်းလည်း သိပုံမရ ကင်းဗတ်နှင့် စုတ်တံအကြားတွင် အရူးအမူးလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ညဆယ်နာရီထိုးသော် ဒီဂရုတို့ အိပ်ပျော်ကုန်သည်။ ဗန်ဂိုးလည်း အလွန်အမင်းပင် ပင်ပန်းလျက်ရှိပြီ။ မနက်ဖြန်သူ နူနင်မှသွားတော့မည်။ သူသည် ပန်းချီကားနှင့် ပစ္စည်းများကိုသိမ်းကာ စတိန်း ( ဒီဂရု သမီး ) အားနမ်း၍နှုတ်ဆက်သည်။ စတူဒီယိုခန်းသို့ပြန်ရောက်သောအခါ ပန်းချီကားကို ကုလားထိုင်တစ်လုံးပေါ်၌တင်သည်။ ဆေးတံတစ်အိုးကို ဆေးကုန်သည် အထိဖွာရင်း ကြည့်သည်။ အချိန်မည်မျှ ကုန်သွားသည်မသိ။ အားလုံးမှားနေပြီဟု သူမြင်သည်။ ပန်းချီကားထဲတွင် သူလိုချင်သည့် အသက်ကိုမမြင်ရသေး။ သူရှုံးရပြန်လေပြီ။ သူသည် ပန်းချီကားကို ဆွဲဖြုတ်ကာ လုံးချေပြီး ထောင့်တစ်ထောင့်သို့ လွှင့်ပစ်လိုက်သည်။ ကင်းဗတ်အသစ်ကို ပြန်ယူ၍ ဆေးများကိုစပ်သည်။ ပြီးတော့ ကုလားထိုင်၌ထိုင်ကာ အလုပ်လုပ်သည်။ သူသည် မြေမှုံများကပ်နေသော အခွံမနွှာရသေးသော အာလူးတစ်လုံးကိုဆွဲသည်။ ညစ်ပတ်ပေရေနေသော စားပွဲခင်း၊ မီးခိုးငွေ့များကပ်ညိနေသော နံရံ၊ ထုတ်တန်း၌တွဲလောင်းကျနေသော မီးအိမ်စသည်တို့ကို ဆွဲသည်။ စတိန်းသည် သူ့အဖေပန်းကန်ထဲသို့ အာလူးပြုတ်များထည့်ပေးနေသည်။ အမေသည် ဘလက်ကော်ဖီကိုငှဲ့ပေးနေသည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူသည် ကော်ဖီခွက်ကို နှုတ်ခမ်းဆီသို့ မယူနေသည်။ အားလုံး၏မျက်နှာများသည် တည်ငြိမ်အေးဆေးခြင်းကို ဖော်ပြနေကြသည်။ နေမြင့်လာပြီ။ အလင်းရောင်သည် စတူဒီယိုခန်းပြတင်းပေါက်မှ ဝင်ရောက်လာသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ခုံပေါ်တွင်ထိုင်နေရာမှ ထလိုက်သည်။ သူ့စိတ်သည် တည်ငြိမ်နေသည်။ အေးဆေးနေသည်။ ဆယ်နှစ်တိတိ စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ရမှုသည် ပြီးဆုံးသွားခဲ့လေပြီ။ သူသည် သူ့လက်ရာကိုကြည့်သည်။ ဝက်ပေါင်ခြောက်၊ မီးခိုးနှင့် အာလူးတို့မှ အခိုးအငွေ့များထွက်နေသည်။ သူသည် တစ်ချက်မျှ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် ပြုံးလိုက်သည်။ သူမိမိရရဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီ။ ဘရားဘန့်လယ်သမားသည် ဘယ်တော့မှသေတော့မည်မဟုတ်။ သူသည် ပန်းချီကားကို ကြက်ဥအကာဖြင့် ပွတ်ပေးသည်။ ထို့နောက်ပန်းချီကားများထည့်ထားသော သေတ္တာကို သူ့အမေထံသို့ပို့သည်။ ပြီးတော့ သူ့အဖေအား ဖက်လှဲတကင်းနှုတ်ဆက်ကာ စတူဒီယိုခန်းသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ သူဆွဲထားသည့် ပန်းချီကားအောက်တွင် “အာလူးစားသူများ” ဟုရေးလိုက်သည်။ ထိုပန်းချီကားကို အရေအတွက် အားဖြင့် အနည်းငယ်မျှသာရှိသော အကောင်းဆုံးပန်းချီကားများနှင့် ရောထည့်ကာ ပါရီမြို့သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့လေသည်။ ဗန်ဂိုး ပါရီ ရောက်သောအခါ ပထမဆုံးခင်မင်သူမှာ ပန်းချီဆရာ လော့ထ်ရက် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမှာ ဂေါ်ဂင်ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးသည်သူငယ်ချင်းများထဲတွင် ဂေါ်ဂင် ကို အခင်မင်ဆုံးဖြစ်လေသည်။ သူသည် ဂေါ်ဂင်နှင့်အတူ အားလ်စ် တွင် ၂ နှစ်ခန့်နေ၍ အတူတူပန်းချီဆွဲခဲ့ကြသည်။ ဂေါ်ဂင်သည် ပါရီတွင် ပန်းချီလောက၌ သူငယ်ချင်းများသူဖြစ်သည်။ ဂေါ်ဂင်၏ ကျေးဇူးကြောင့် မိုးနေး၊ ဆူးရက်၊ စေဆန်းစသောနောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် အင်ပရက်ရှင်းနစ်ပန်းချီကို အသက်သွင်းသူများ နှင့် ဗန်ဂိုးရင်းနှီးခွင့်ရကာ ပန်းချီလောက တော်လှန်ရေးတွင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး လည်း တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ခင်မင်ခွင့်ရခဲ့သူများထဲတွင် ပီရီတန်ဂိုင်း ဆိုသူလည်း ပါသည်။ တန်ဂိုင်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသော ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သူသည် ပန်းချီစုတ်တံနှင့် ဆေးများစသော ကရိယာများကို ရောင်းသည်။ ပန်းချီပြခန်းလည်း တွဲဖွင့်ထားသည်။ သို့သော် သူ့ဆိုင်မှ ပန်းချီကားများမှာ ပါရီတစ်မြို့လုံး တွင်မည်သူမျှမတင်ရဲ ကြသည့် အင်ပရက် ရှင်းနစ်ကားများချည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခါက စေဇန်း၏ သူအကြိုက်ဆုံးပန်းချီကားကို ဝယ်သူတစ်ယောက်လာမေးသည်။ တခြားသူများက ဒေါ်လာ ၆ဝလောက်ရလျှင်ပင် ကပြီးရောင်းကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်သူသည် ဒေါ်လာခြောက်ရာပေးလျှင်ပင် မရောင်းနိုင်ပါဟု ပြောလွှတ်လိုက်လေသည်။ ထို့နောက် ပန်းချီကားကို ကြည့်ကာ မျက်ရည်များဝဲနေသည်ကို ဗန်ဂိုးတို့ တွေ့ခဲ့ဖူးလေသည်။ ထိုမျှထိ ပန်းချီကိုချစ်သူတည်း။ သူသည် ပန်းချီဆရာများကို ဆေးများ၊ စုတ်တံများကိုလည်း အကြွေးရောင်းသည်။ ဘယ်တော့မှလည်း ပြန်မတောင်း။ တကယ့် ဘုံဝါဒသမား ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သို့သော်သူ့မိန်းမ မှာမူ ပန်းချီကားများကိုခံစားမရ။ သူ့ယောက်ျားကို နားမလည်။ တစ်ခါက စေဆန်း၏ ပန်းသီးများ ဆိုသောပန်းချီကားကို ပြတင်းပေါက်မှာ ချိတ်ထားသည်။ သူ့ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပုံကိုကြည့်ပြီး လမ်းသွားလမ်းလာများ စိတ်ချမ်းသာစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ တနေ့ လမ်းသွားတစ်ယောက်က ပန်းသီးပုံကိုသဘောကျပြီး ဈေးဝင်မေးသည်။ တန်ဂိုင်းက မရောင်းချင်။ သို့သော် သူ့မိန်းမက ဖရန့်ငွေ တစ်ရာဟုပြောလိုက်သည်။ ဈေးဝယ်က မဝယ်ချင်။ နှစ်ဆယ်လောက်နဲ့ရမည်ဟု ဈေးဆစ်သည်။ မဒမ်တန်ဂိုင်းက ကတ်ကျေးကိုယူကာ ပန်းသီးငါးလုံးထဲမှတစ်လုံးကို ညှပ်ကာ ဖရန့် နှစ်ဆယ်နှင့် ရောင်းလိုက်လေသည်။ သူတို့လင်မယားအဖြစ်ကိုကြည့်ပြီး ဗန်ဂိုးနှင့် ဂေါ်ဂင်တို့ ရယ်၍မဆုံးနိုင်။ ထို့နောက်ဗန်ဂိုးသည် တန်ဂိုင်း၏ပြခန်းထဲမှ ဂျပန်ပန်းချီကားများကို ကြည့်ကာ အရောင်ယူပုံ၊ အရောင်စပ်ပုံ တို့ကိုမြင်ကာ သဘောကျသွားခဲ့သည်။ ထိုပုံများကိုကြည့်ပြီး လေ့လာချင်သည်။ သို့သော် ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှမပါ။ ဂေါ်ဂင်ကလည်း အကြွေးလာဝယ်သူဖြစ်သည်။ သို့သော် တန်ဂိုင်းသည် ချက်ချင်းပင်စက္ကူနှင့်ထုပ်ပြီး ပန်းချီကား နှစ်ကားကို ဗန်ဂိုးအားလက်ဆောင်ပေးလိုက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗန်ဂိုး၏ လက်ရာများထဲတွင် ထူးထူးခြားခြား ဂျပန်လက်ရာပန်းချီကား အနည်းငယ်သည် တန်ဂိုင်းကျေးဇူးဖြင့် ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ <ref>မောင်ထွန်းသူ၏ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး</ref> == ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေပြီးမှ နာ‌မည်ကျော်တဲ့ ပန်းချီဆရာ == ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုးသည် ပထမဦးဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သော ခေတ်သစ်အနုပညာသမားများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သော်လည်း သူရှင်သန်နေစဉ် အတောအတွင်းမှာ လူများက သူနှင့်သူ့အနုပညာတို့ကို နားမလည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဆင်းဆင်းရဲရဲဘဝနှင့်နေထိုင်ပြီး မပျော်မရွှင်ဘဝနှင့် ကွယ်လွန်ရသည်။ ယနေ့တွင် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီကား တချပ် ရောင်းဈေးသည် ဒေါ်လာငွေ သန်း ၈၀ ကျော် ရှိသည်။ သို့သော် သူသက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ သူ့အနုပညာကို မဝယ်ယူချေ။ ဗန်ဂိုးသည် အနုပညာတစ်ခုတည်းကို လုပ်ကိုင်ရာတွင် အလွန့်ကို ထူးချွန်သည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် သင်ယူသည်။ တစုံတရာကို ရေးဆွဲလျှင် စားသောက်ဆိုင် ဟင်းလျာ စာရွက်များ၊ စာအုပ်များနှင့် စာရွက်အစအနများကို ရှာသည်။ ၁၈၈၁ တွင် အနုပညာကို စတင်လေ့လာသည်။ ပထမဆုံး ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ဘရပ်ဆဲလ် သွားသည်။ နောက် ပြင်သစ်သွားသည်။ အစောဆုံး ပန်းချီကားများသည် ဟော်လန်ရှိ နွမ်းပါးသူများအကြောင်း ဆွဲထားသော အနက်ရောင် ပန်းချီကားများ ဖြစ်ကာ၊ ပန်းချီကားထဲမှ လူများသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေကြသည်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ပြင်သစ် သို့ သွားရောက်သောအခါ တောက်ပသည့်အရောင်များကို ရွေး၍ ဆွဲပြီး ပန်းချီကားမှာ စိတ်ခံစားမှု ပြင်းထန်နေမှုကို ပြသနေသည်။ သူ့ဘဝတွင် အမြဲတမ်း သာမန်အရာဝတ္ထု ပစ္စည်းများကိုသာ ဆွဲလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ သူ့အိပ်ခန်း ကုလားထိုင် တလုံး၊ သို့မဟုတ် ပန်းပွင့်အချို့တို့သာ ဖြစ်သည်။ မကြာခဏ ဆိုသကဲ့သို့ ကျေးလက်သို့ သွားပြီး၊ ငှက်များ၊ ပန်းပွင့်များနှင့် လယ်ကွင်းများကို ‌ဆွဲလေ့ရှိသည်။ အခြား ပန်းချီဆရာများ ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများနှင့် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများက အလွန့်ကို ကွာခြား၍ လူတွေက သူ့ပန်းချီကားကို မနှစ်သက်။ နေရာ တနေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသည့်အခါ မကြာခဏ ပန်းချီကားများ ထားခဲ့ရပြီး လူတွေက တွေ့သော်၊ ထင်းဆိုက်ပစ်ကြသကဲ့သို့ ဆောက်လုပ်ရာတွင်လည်း သုံးပစ်လိုက်သည်။ ပန်းချီကားများကို သူ ရောင်းချ မရတော့၍ သူ့တွင် ငွေကြေး မရချေ။ မကြာခဏပင် အစားအသောက် မစားရချေ။ သူ့ငွေများကို ကင်းဗတ်စများ၊ ဆေးများ၊ စုတ်တံများ၊ ပန်းချီကားဘောင်များ ဝယ်ရန် သုံးသည်။ သူ့မှာ ရှိသော အဝတ်အစားများကိုလည်း မရှိဆင်းရဲသားများအား ပေးကမ်းလေ့ရှိသည်။ သူ့တွင် ထူးဆန်းသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စိတ်သဘောထားများ ရှိပြီး၊ သူက မဟုတ်တာ မမှန်တာ ပြောဆိုရခြင်းနှင့် ငြင်းခုံရခြင်းကို သဘောကျသည်။ အချို့က သူ့ကို ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သည်။ အချို့က ရယ်စရာ သဘောထားသည်။ ကလေးများက လမ်းတွင်တွေ့လျှင် ရရာပစ္စည်းများနှင့် ကောက်ပေါက်သည်။ သူ့ကို နာမည်အမျိုးမျိုး တပ်ခေါ်သည်။ အနုပညာပစ္စည်း ရောင်းချသော ညီဖြစ်သူ သီအိုသာလျှင် စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေ တဦး ဖြစ်သည်။ သူက သူ့အစ်ကို ဗန်ဂိုးသည် ပါရမီရှင်ဟု ယုံကြည်သည်။ ငွေများ ထောက်ပံ့ပေးပြီး ပန်းချီ ဆက်ဆွဲရန် အားပေးသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ဘဝနောက်ဆုံး နှစ်နှစ်တာ ကာလကို ပြင်သစ်တောင်ပိုင်း၌ ကုန်ဆုံးနေစဉ် အတောအတွင်း ပန်းချီကားပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၈ တွင် ပန်းချီဆရာ ပေါလ်ဂေါ်ဂင်က သူနှင့် လာနေသည်။ တညသ၌ ထိတ်လန့်စရာ‌ ကောင်းလောက်အောင် ငြင်းခုံမှု ဖြစ်ကာ၊ ဗန်ဂိုးက သင်တုန်းဓားတလက် ကိုင်ပြီး၊ ဂေါ်ဂင်ကို လမ်းထဲ လိုက်ထိုးသည်။ သူသည် အိမ်ပြန်ပြီး ဘယ်ဘက် နားရွက် တဖက်ကို ဓားဖြင့် လှီးလိုက်ရာ သွေးထွက်လွန်၍ သေလုနီးပါး ဖြစ်သည်။ သူသည် စိတ်ကျန်းမားရေး ဆေးရုံသို့ သွား၍ ဆေးရုံတက် ကုသနေစဉ် ပန်းချီကား များ ရေးဆွဲသည်။ သူ့ဘဝ၏ နောက်ဆုံး ရက် ၂၀ အချိန်အတွင်း နေ့စဉ် ပန်းချီဆွဲသည်။ ကြယ်‌စုံသောည ပန်းချီကားသည် ဆေးရုံရှိ သူ့အခန်း ပြတင်းပေါက်ကနေ မြင်ရသော ကောင်းကင် မြင်ကွင်းကို ဆွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး ၁၈၉၀ ဇူလိုင် ၂၇ တွင် သေနတ်ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။ ကွယ်လွန်ပြီး ၂ ရက်အကြာ သူ့အသက် ၃၇ ပြည့်သည်။ အစ်ကို ဆုံးသည့်အတွက် သီအိုသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ရပြီး၊ နောက်ခြောက်လအကြာတွင် နာမကျန်းဖြစ်၊ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန် ၃၃ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။ သီအို၏ ‌ဇနီး မုဆိုးမ ဂျိုဟန်နာက ဗန်ဂိုး၏ ကျော်ကြားလာမည့် ပန်းချီကားများကို ခက်ခဲစွာ ထိန်းသိမ်းရသည်။ ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ရောက်ခါနီးမှ ကမ္ဘာတည်သ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားမည့် အနုပညာရှင်များထဲမှ တဦးအဖြစ် ဗန်ဂိုးကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများကို ကမ္ဘာကျော် အနုပညာပြတိုက်များတွင် ချိတ်ဆွဲပြသထားကာ၊ "ကြယ်စုံသောည"၊ "နေကြာပန်းများ"၊ "ဆိုက်ပရပ်စ်လမ်း"နှင့် "အာလူးစားသူများ" ပန်းချီကားတို့သည် ယခုအခါ တချပ်လျှင် ဒေါ်လာသန်း ရာချီ၍ တန်ဖိုး ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=ရဲကျော်မြင့်|title=ကမ္ဘာကျော်(၃၃)ဦး အနှစ်ချုပ်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၈၉|date=မတ်လ၊ ၂၀၁၇}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဒတ်ချ် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ]] {{Lifetime|၁၈၅၃|၁၈၉၀}} d7xud8uvwcsctpqcqa64oyfqrwzlf3u 0 8170 1039819 797610 2026-06-21T07:09:36Z Mayor mt 1506 1039819 wikitext text/x-wiki {{Infobox စာရေးဆရာ | အမည် = နီကိုရဲ | ဓာတ်ပုံ = Nikoye1.gif | သက်တမ်း = (၁၉၆၆-၂၀၀၉) | မွေးသက္ကရာဇ် = ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ (၂)ရက် | အမည်ရင်း = ရဲဝင်း | မိဘအမည် = ဦးတင်ဝင်း + ဒေါ်မြကြည် | မွေးဖွားရာဒေသ = ရန်ကုန်မြို့ | နိုင်ငံသား = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ | လူမျိုး = ဗမာ | ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ = ဗုဒ္ဓဘာသာ | ပညာအရည်အချင်း = သိပ္ပံ (ရုက္ခဗေဒပညာ)ဘွဲ့ | အလုပ်အကိုင်= စာရေးဆရာ၊ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ | ကလောင် အမည်ခွဲများ = နီကိုရဲ | ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု = ယနေ့လူငယ်အကြား ရေပန်းစားသော စာရေးဆရာ | စာပေအမျိုးအစား = ဟာသဝတ္တု | ထင်ရှားသည့်စာ = မကြည်ပြာနှင့် ချစ်ခြင်း၏နဂ္ဂတစ်များ၊ ငတုံး၊ ဇွတ် | ရရှိသည့်ဆု = | ကြင်ဖော် = မနိုင်နိုင်ဝင်း | သားသမီး = မောင်လင်းမြတ် | ကွယ်လွန်ရက် = ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄ | ကွယ်လွန်ရာဒေသ = ရန်ကုန်မြို့ | လက်မှတ် = | ကွန်ယက် = }} စာရေးဆရာ နီကိုရဲ [၁၉၆၆-၂၀၀၉] ရေးသားခဲ့သည့် ဟာသနှောသော လူ့ဘဝ ဇာတ်စုံဇာတ်လမ်းများအနက် ဇွတ်၊ ရည်စားစာ (ဝတ္ထုတိုစု)၊ ကျနော်နှင့် လက်တွဲဖော်များ၊ ကျနော်နှင့် ဈေးသည် အလွဲများ၊ လွယ်အိတ်ထဲက အလွဲများ၊ နှလုံးသားထဲ ကြွက်ဝင်နေသည်၊ သကြားနဲ့အသူရာ၊ စိတ်အိုင်ပက်သူ၊ မကြည်ပြာ၊ နတ်ဆိုးတကောင်နဲ့ ရင်လွဲသူ အစရှိသည့် ဝတ္တုများမှာ လူငယ်ထုကြား ရေပန်းစားသော ဝတ္ထုများဖြစ်သည်။ သူ၏ ဝတ္ထုများနှင့် သူရေးသားသည့် ရုပ်ရှင် ဗီဒီယို ဇာတ်ညွန်းတို့ကို ဒါရိုက်တာ [[မောင်မျိုးမင်း(ရင်တွင်းဖြစ်)]] က အရုပ် အသံများဖြင့် ဖော်ပြရိုက်ကူးရာ ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ == ဘဝဖြစ်စဉ် == စာရေးဆရာ နီကိုရဲအား ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ (၂) ရက်နေ့၊ ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးတင်ဝင်းနှင့် အမိ ဒေါ်မြကြည်မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းနှစ်ဦးအနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ရဲဝင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံ (ရုက္ခဗေဒပညာ) ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ == စာရေးဆရာဘဝ == အသက် (၂၇) နှစ်အရွယ်တွင် ရုပ်ရှင်အောင်လံ မဂ္ဂဇင်းတွင် "'''တိတ်ဆိတ်ခြင်း တံတားပေါ်မှာ'''" ဝတ္တုတိုဖြင့် စာပေလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဟန်သစ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ၊ ကျွန်တော်နှင့် ချစ်ခြင်းနဂ္ဂတစ်များ၊ အခန်းဆက်ရေးသားရင်းမှ နာမည်ကျော် စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္တုကို "'''တောင်ပံမပါတဲ့ ပန်းအကြောင်း'''"အမည်ဖြင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ <ref>နီကိုရဲ - မကြည်ပြာနှင့် ချစ်ခြင်းနဂ္ဂတစ်များ (ငါတို့စာပေ)။</ref> ပင်နီစာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေသည့် '''ချစ်ခြင်း၏ နဂ္ဂတစ်များ''' လုံးချင်းဝတ္တုဖြင့် အရောင်းရဆုံး စာရင်းဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုဝတ္တုကို "ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ"အမည်ဖြင့် [[လွင်မိုး]]၊[[ထွန်းအိန္ဒြာဗို]]တို့နှင့် ဇာတ်ကားရိုက်ကူးခဲ့ရာတွင်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ထိုဝတ္တုကို "ငါတို့စာပေ"မှ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ လုံးချင်းဝတ္တု (၃၀)အုပ်ကျော် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယို၊ ရေဒီယို ဇာတ်ညွှန်းပေါင်း (၁၀၀)ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကိုလည်း ကိုယ်တိုင် ရိုက်ကူးခဲ့သူဖြစ်သည်။ အိုက်ဒီယာ မဂ္ဂဇင်း စတင်တည်ထောင်သော အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဝတ္တု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[ဒွေး]]နှင့် [[ထက်ထက်မိုးဦး]]တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သော '''သစ်ခက်ငါး''' ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ နီကိုရဲသည် ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်းနှင့် ကားကြီး ၄ ကားခန့် ဗီဒီယို ၄ဝ နီးပါး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ နီကိုရဲနှင့် ခေတ်ပြိုင်စာရေးဆရာများမှာ [[တာရာမင်းဝေ]]၊ [[မင်းခိုက်စိုးစံ]]တို့ ဖြစ်သည်။ == ဘဝနိဂုံး == နီကိုရဲ (ခ) ကိုရဲဝင်း သည် (၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄) စနေနေ့ နံနက် ဝဝး၃ဝ နာရီခန့်က ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်၊ လုဗ္ဗနီအထူးကုဆေးခန်း၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၄၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီး ဒေါ်နိုင်နိုင်ဝင်း (အီတွန့်ပွမ်) နှင့် အသက် (၇) နှစ် အရွယ် သား မောင်လင်းမြတ်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ရေဝေးသုဿာန်၌ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ == ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုများ == {{columns-list|3| # မကြည်ပြာနှင့်ချစ်ခြင်း၏နဂ္ဂတစ်များ # နှလုံးသားထဲကြွက်ဝင်နေသည် # ကျွန်တော်နှင့် ရိုက်ကွင်းပေါ်မှ အလွဲများ # ကျွန်တော်နှင့် ရိုက်ကွင်းပေါ်မှ ဒုတိယအလွဲများ # ကျွန်တော်နှင့်လက်တွဲဖော်များ # ကျွန်တော်နှင့်ဈေးသည်အလွဲများ # လွယ်အိတ်ထဲကအလွဲများ # နတ်ဆိုးတစ်ကောင်နဲ့ရင်လွဲသူ # တစ်သုံးခုနှစ်ရှစ် # လှည့်စား # သံစုံကြူးတဲ့ည # လူနှင့်သူတို့၏ဟာသများ # ဇွတ် # ဇက်ပေါ်ကဆီးသီး # အိုးလေး # ရည်းစားစာ (ဝတ္ထုတိုစု) # ပန်းပွင့်ကို ဖယ်ကြည့်မှ မြင်ရမယ့် လမင်း # အိတ် # သူရာထောင့်မှအလွဲများ # သူရာထောင့်မှ ဒုတိယအလွဲများ # အူကြောင်ကြား # အနောက် # ပန်းသီးထဲကနံရိုး ပန်းသီးထဲကဗုံး # ပန်းသီးဖန်တုံးတစ်တုံးရဲ့ ဘိုင်အိုဂရပ်ဖီ # မသိကိန်းများ # ယောက်ပျား # ဘာကြီးလဲ # ဝတ်မှုန်...အချိုး # မုန်းဆိုး # မိန်းမအလွဲများ # စိတ်နှင့်ခြွေတဲ့အကြွေ # ပန်းစိတ်ကူး # ခင်ဗျား...ဘယ်သူပါလဲခင်ဗျား # မွေးစားသမီး # ရင်ရဲ့ရိုးရာ # ညို့တံမဲ့မြှားနှစ်စင်း # မချစ်ဘူး # နတ်ငယ် # ကြက်ဖ # သစ္စာမြှား # ငတုံး # သစ်ခက်ငါး # ဒုတိယသစ်ခက်ငါး # တို့ဖေဖေ # စိတ်အိုင်ပက်သူ # ချဲဝီး # ကျွန်မ၏ပြား # ဘ…နာ # ဒဏ်ရာရလိပ်ပြာအထူးကု # နှလုံးသားနှင့်ကန်တဲ့ ဘောလုံး # နှလုံးသားနှင့်ကန်တဲ့ ဘောလုံး-၂ # နှလုံးသားနှင့်ကန်တဲ့ ဘောလုံး-၃ # ကျွန်တော်ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးသော မျဉ်းဖျောင့်တစ်ကြောင်း }} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၆|၂၀၀၉ |}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 7k7v3i74izolw8rarod3w281ec416cl 0 8778 1039719 1033058 2026-06-20T14:29:07Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039719 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = အဘူဒါဘီ | native_name = {{lang|ar|أَبُو ظَبْيٍ}} | settlement_type = မြို့တော် နှင့် မတ်ထရိုပိုလစ် | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Shades of Abu Dhabi Midnight.jpg | alt1 = Abu Dhabi Skyline | image2 = Emirates Palace.jpg | alt2 = Emirates Palace | image3 = Al Ras Al Akhdar - Abu Dhabi - United Arab Emirates - panoramio (1).jpg | alt3 = Al Ras Al Akhdar | image4 = Front of Sheikh Zayed Mosque.jpg | alt4 = Sheikh Zayed Mosque | image5 = Turbo Track 1.jpg | alt5 = Ferrari World Abu Dhabi | image6 = | alt6 = }} | image_caption = '''From top, left to right''': [[List of tallest buildings in Abu Dhabi|Abu Dhabi's skyline]], [[Emirates Palace]], Al Ras Al Akhdar, [[Sheikh Zayed Mosque]], [[Ferrari World]] | image_size = 300 | image_flag = Flag of Abu Dhabi.svg | flag_size = 120px | image_shield = Emblem of Abu Dhabi.svg | shield_size = 80px | pushpin_map = United Arab Emirates#Persian Gulf#Arab world#Asia | pushpin_label_position = left | pushpin_relief = yes | pushpin_mapsize = | pushpin_map_caption = Location of Abu Dhabi within UAE | coordinates = {{coord|24|28|N|54|22|E|region:AE-AZ_type:city|display=inline,title}} | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = [[Emirates of the United Arab Emirates|Emirate]] | subdivision_name1 = [[Emirate of Abu Dhabi|Abu Dhabi]] | subdivision_type2 = [[Emirate of Abu Dhabi#Sub-divisions|Municipal region]] | subdivision_name2 = [[Abu Dhabi Central Capital District|Central Capital District]]<ref name="OBG2016">{{cite book |title=The Report Abu Dhabi 2016 |publisher=Oxford Business Group |page=14 |url=https://books.google.com/books?id=_JorDwAAQBAJ&pg=PA14 |isbn=978-1-910068-58-8 |date=9 May 2016}}</ref> | government_type = [[Municipality]] | leader_title = General Manager of City Municipality | leader_name = HE Saif Badr Al Qubaisi | area_total_km2 = 972 | area_note = | elevation_m = 27 | population_total = 1,512,000 | population_as_of = 2021 | population_footnotes = <ref name="wg">{{cite web |title=Middle East :: United Arab Emirates |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ |publisher=Central Intelligence Agency |access-date=5 April 2013 |archive-date=10 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |title=Middle East :: United Arab Emirates – The World Factbook – Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ |website=www.cia.gov |access-date=15 September 2019 |archive-date=10 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates |url-status=dead }}</ref> | population_density_km2 = auto | population_demonyms = Abu Dhabian, Dhabyani | blank_name = GDP PPP | blank_info = 2014 estimate | blank1_name = စုစုပေါင်း | blank1_info = [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ|US$]] 178&nbsp;billion<ref>{{cite web |url=https://www.brookings.edu/research/global-metro-monitor/ |first1=Alan |last1=Berube |first2=Jesus Leal |last2=Trujillo |first3=Tao |last3=Ran |first4=Joseph |last4=Parilla |title=Global Metro Monitor |publisher=Brookings |date=22 January 2015 |access-date=28 July 2021 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804181417/https://www.brookings.edu/research/global-metro-monitor/ |archive-date=4 August 2016 }}</ref> | blank2_name = Per capita | blank2_info = [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ|US$]] 61,000 | website = {{URL|http://www.tamm.abudhabi/|tamm.abudhabi}} | timezone = [[Time in the United Arab Emirates|UAE Standard Time]] | utc_offset = +4 | image_blank_emblem = Abu Dhabi Logo.svg | blank_emblem_type = Wordmark }} '''အဘူဒါဘီမြို့''' သည် [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]] ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ အနောက်အလယ်ပိုင်း ကမ်းခြေရှိ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ တီ (T) ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ ကျွန်းကလေးတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း (၂၆,၀၀၀) (၆၇,၃၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိပြီး ၂၀၀၈ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေ (၈သိန်း ၆သောင်း) ရှိသည်။ <ref name=wg_ad>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-12 United Arab Emirates: largest cities and towns and statistics of their population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723182430/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-12 |date=23 July 2013 }}. World Gazetteer.</ref> အဘူဒါဘီမြို့တော်သည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး ဂျီဒီပီ၏ ၅၆.၇% ရှိသည်။ <ref>[http://archive.gulfnews.com/articles/09/06/17/10323520.html Gulfnews: Dubai contributes more than 30% of the UAE economy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090925122323/http://archive.gulfnews.com/articles/09/06/17/10323520.html |date=25 September 2009 }}. Archive.gulfnews.com (2009-06-16). Retrieved on 2009-07-16.</ref><ref>[http://web.dcci.ae/LibNewsLetter/EN/EN_November06/Gulfnews%20Abu%20Dhabi%20and%20Dubai%20lead%20in%20contributions%20to%20GDP.htm Gulfnews: Abu Dhabi and Dubai lead in contributions to GDP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100109100531/http://web.dcci.ae/LibNewsLetter/EN/EN_November06/Gulfnews%20Abu%20Dhabi%20and%20Dubai%20lead%20in%20contributions%20to%20GDP.htm |date=9 January 2010 }}. Web.dcci.ae. Retrieved on 2009-07-16.</ref> အဘူဒါဘီမြို့သည် ကမ္ဘာ့ လူနေမှုစရိတ်အမြင့်မားဆုံးမြို့များစာရင်းတွင် အဆင့်(၂၆)ရှိသည်။ <ref name="City Mayors">{{cite web |url=http://www.citymayors.com/features/cost_survey.html |title=Cost of living&nbsp;— The world's most expensive cities |publisher=City Mayors |accessdate=2009-07-22}}</ref> ၂၀၀ရခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးမြို့အဖြစ် [[ဖော်ကျူးန်းမဂ္ဂဇင်း]] မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2007/03/19/8402357/ |title=CNN.com |access-date=3 March 2010 |archive-date=6 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100206095719/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2007/03/19/8402357/ |url-status=dead }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == == အုပ်ချုပ်ရေး == == ပထဝီဝင်အနေအထား == == ရာသီဥတု == == မြို့တော်အလှအပရှုခင်းများ == {{wide image|Abu Dhabi skyline night (Nepenthes).jpg|850px|<div class="center">A panoramic view of Abu Dhabi's skyline as seen from the corniche street </div>}} {{wide image|Abu Dhabi Night Skyline Panorama.jpg|850px|<div class="center">A panoramic view of modern Abu Dhabi, as seen from the Marina</div>}} == ဗိသုကာလက်ရာများ == == ပန်းခြံများနှင့်ဥယျာဉ်များ == == စီးပွားရေး == == မြို့တော်စီမံကိန်းများ == == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == {{wide image|abudabi1.jpg|850px|<div class="center">The Abu Dhabi Public Library and Cultural Center </div>}} <ref name=migrationinformation>[http://www.migrationinformation.org/dataHub/GCMM/Dubaidatasheet.pdf "Country and Metropolitan Stats in Brief]. MPI Data Hub</ref> == နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး == == ညီအစ်မမြို့တော်များ == * [[ဘက်သလီဟမ်]]၊ [[ပါလက်စတိုင်း]] <ref name="BethlehemTwinning">{{cite web |url=http://www.bethlehem-city.org/Twining.php |title=Bethlehem Municipality |publisher=www.bethlehem-city.org |accessdate=2009-10-10 |archivedate=13 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140713234635/http://www.bethlehem-city.org/Twining.php }}</ref> * [[မဒရစ်]]၊ [[စပိန်နိုင်ငံ]] <small>''(2007)'' <ref name="hermanadas">{{cite web | title = Mapa Mundi de las ciudades hermanadas | publisher = Ayuntamiento de Madrid | url = http://www.munimadrid.es/portal/site/munimadrid/menuitem.dbd5147a4ba1b0aa7d245f019fc08a0c/?vgnextoid=4e84399a03003110VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=4e98823d3a37a010VgnVCM100000d90ca8c0RCRD&vgnextfmt=especial1&idContenido=1da69a4192b5b010VgnVCM100000d90ca8c0RCRD Madrid city council webpage | accessdate = 2009-07-22}}</ref></small> * [[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] <small>''(2002)'' <ref>[http://www.uaeinteract.com/docs/Abu_Dhabi_Houston_to_sign_Sister_City_pact/5673.htm Abu Dhabi, Houston to sign 'Sister City' pact UAE - The Official Web Site - News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091031053402/http://www.uaeinteract.com/docs/Abu_Dhabi_Houston_to_sign_Sister_City_pact/5673.htm |date=31 October 2009 }}. Uaeinteract.com. Retrieved on 2009-07-16.</ref></small> * [[ဘရစ္စဘိန်း]]၊ [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] <small>''(since 2009)'' <ref>[http://www.zawya.com/Story.cfm/sidWAM20090203063026923/Abu%20Dhabi,%20Brisbane%20ink%20sister%20city%20agreement/ Zawya.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414234137/https://www.zawya.com/Story.cfm/sidWAM20090203063026923/Abu%20Dhabi,%20Brisbane%20ink%20sister%20city%20agreement/ |date=14 April 2021 }} Abu Dhabi, Brisbane ink sister city agreement</ref></small> * [[မင့်စ်ခ်]]၊ [[ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံ]] <small>''(since 2007)'' <ref name="Minsk">{{cite web|url=http://minsk.gov.by/cgi-bin/org_ps.pl?k_org=3604&mode=doc&doc=3604_2_a&lang=eng|title=''Twin towns of Minsk''|publisher=<small>[[copyright|©]] 2008 The department of protocol and international relations of Minsk City Executive Committee|accessdate=2008-12-08|archivedate=30 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090830121424/http://minsk.gov.by/cgi-bin/org_ps.pl?k_org=3604&mode=doc&doc=3604_2_a&lang=eng}}</small></ref></small> == ပညာရေး == == ကိုးကား == {{reflist|colwidth=30em}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == {{sisterlinks|display=အဘူဒါဘီမြို့|wikt=Abu Dhabi}} {{wikivoyage|Abu Dhabi}} * [http://www.abudhabi.ae/ Abu Dhabi information portal], abudhabi.ae * [http://www.europe-autos.com/abu-dhabi-free-things/ Free Things in Abu Dhabi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217113241/http://www.europe-autos.com/abu-dhabi-free-things/ |date=17 February 2010 }} * [http://www.etihadairways.com Etihad Airways Flights to Abu Dhabi], etihadairways.com * [http://www.dma.abudhabi.ae/ Department of Municipal Affairs Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012122624/http://www.dma.abudhabi.ae/ |date=12 October 2008 }}, abudhabi.ae * [http://en.wikivoyage.org/wiki/Abu_Dhabi Abu Dhabi City Bus Route], Wikivoyage.org * {{dmoz|Regional/Middle_East/United_Arab_Emirates/Abu_Dhabi}} * [http://www.dot.abudhabi.ae/index.php?sel_page=310&id=28&lang=en 2030 transport master plan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090830182043/http://www.dot.abudhabi.ae/index.php?sel_page=310&id=28&lang=en |date=30 August 2009 }}, dot.abudhabi.ae * [http://www.dubainetwork.com/pages/aboutuae.asp Dubainetwork.com - The Complete guide to UAE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091202045619/http://www.dubainetwork.com/pages/aboutuae.asp |date=2 December 2009 }}, dubainetwork.com * [http://www.belevari.com - explore the Abu Dhabi islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309091542/http://www.belevari.com/ |date=9 March 2010 }}, belevari.com {{ဒေသအလိုက် အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ}} [[Category:အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ]] quipqyq0p6ius9fxdyegxymbxvk5ego 0 11056 1039849 1014933 2026-06-21T09:48:15Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Pho Sai|Pho Sai]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 955299 wikitext text/x-wiki {{About|ဟံသာဝတီဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ စစ်သူကြီး|မုတ္တမနယ် ဘုရင်ခံ|စောလဂွန်းအိန်}} {{Infobox military person | honorific_prefix = မဟာစော | name = လဂွန်းအိန် | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_name = မသံလုံ | other_name = | nickname = | birth_date = {{circa}} ၁၃၆၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်ခန့် | birth_place = အထွတ်မြို့ | death_date = {{circa}} ၁၄၁၃ ခုနှစ် မတ်လ | death_place = [[ပြည်မြို့]]အနီး | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = ဟံသာဝတီဘုရင့်တပ် | branch = | serviceyears = {{circa}} ၁၃၈၇–၁၄၁၃ | serviceyears_label = | rank = စစ်သူကြီး၊ တပ်မှူး | rank_label = | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[အင်းဝ-ဟံသာဝတီ အနှစ်လေးဆယ်စစ်]] | awards = | memorials = | spouse = [[မေနှင်းကေသရာ]] | relations = }} မွန်သူရဲကောင်း လဂွန်းအိန်သည် [[အင်းဝ-ဟံသာဝတီ အနှစ်လေးဆယ်စစ်]] အတွင်းထင်ရှားသည့် စစ်သူရဲဖြစ်သည်။ ဟံသာဝတီတပ်၏ ပုံရိပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ [[ရာဇာဓိရာဇ်]]၏ အားထားရသည့် စစ်ဗိုလ်၊ တပ်မှူးလည်းဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း '''မသလုံ''' ဖြစ်ပြီး မူလက အမတ်ကြီး သမိန်သံဗြတ်ထံတွင် ခစားပြီးနေသူဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်ကပင် အရှေ့ဘက်တလွှားသို့ သိမ်းသွင်းရန်လာသည့် ရာဇာဓိရာဇ်နားတွင် မသလုံအမည်မှာ ပေါက်ကြားပြီးဖြစ်သည်။ သံမောင်မြို့စား မဂြိုင်းပုန်ကန်သောကြောင့် ရာဇာဓိရာဇ်က "ကျွန်ပျက် မဂြိုင်းငယ်၏ ခေါင်းကိုမည်သူဖြတ်ပြီး ဆက်သနိုင်သနည်း။"ဟု ဆိုသည်ကို ဦးသုံးကြိမ်ချပြီး မိမိဆက်သမည်ဟုလျှောက်ကာ ဓား၊လွှားကိုင်၍ အမှန်ပင်ရန်သူတပ်ချထားသည့် နေရာသို့သွားပြီး ထမင်းအိုးကိုခေါင်းရသည်အယောင်ဆောင်၍ မဂြိုင်းအားဆက်မည့်ဟန်သွား၏။ မဂြိုင်း၏လူတို့သည်လည်း ညဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့၏လူပင်ထင်၍ မတားမဆီးဝင်ရ၏။ မဂြိုင်းအနီးသို့ရောက်မှ ထမင်းအိုးကိုပစ်၍ မဂြိုင်းကိုခုတ်ချလိုက်ပြီးလျှင် ခေါင်းကိုယူခဲ့၏။ မသလုံသည် မဂြိုင်းခေါင်းကိုဖြတ်ပြီး ဆက်သခြင်းဖြင့် ကျော်ကြားလာသည်။ သို့သော် ဆုလာဘ်တစ်စုံတစ်ရာ မချီးမြှင့်သဖြင့် နှလုံးမသာမယာရှိလေသည်။ နောင်တွင် အရှေ့ဘက် မော်လမြိုင်၊ မုတ္တမ မြို့များကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီး ဟံသာဝတီတပ်များ အပြန်လမ်းတွင် တိုက်ကုလားမြို့ရောက်မှ ခေါင်ငါးဆက်အိမ်ကြီး ဆောက်စေကာ၊ ကိုယ်လုပ်တော် မေနှင်းကေသရာ နှင့်တကွပေးပြီး ဘွဲ့အမည်ကိုလည်း "လဂွန်းအိန်" (လဂွန်း=လက်နက်ကဲ့သို့စွမ်းသူ၊ အိန်=မိုးသိကြားနတ်(အိန)၊ မိုးသိကြားလက်နက်ကဲ့သို့စွမ်းသူ) ဟုချီးမြှင့်သည်။ ထိုမှစကာ အကြီးတန်းစစ်ဗိုလ်၊တပ်မှူးအဖြစ် တိုက်ပွဲတိုင်းတွင် ပါဝင်လာရသူဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသည့် အခြင်းအရာမှာ ပုသိမ်တပ်ကို ပေါက်လှိုင်(လှိုင်မြစ်)တွင် ပရိယာယ်နှင့်အနိုင်တိုက်ရန် ရှင်ဘုရင်က မိန့်၏။ လဂွန်းအိန်သည် ပုသိမ်သားတို့အားကြီးသည်၊ ငါတို့ကား အားနည်းသည်။ ငါ့သခင်စိတ်တော်ကို စမ်းဦးမည်၊ ချစ်တော်မူသည်မှန်မှ အသက်နှင့် အမှုတော်ကိုထမ်းမည်ဟု ခေါင်းမြီးခြုံ၍အိပ်နေလေ၏။ လဂွန်းအိန်က စစ်ချီချိန်ရောက်သည့်တိုင် စစ်မထွက်သဖြင့် အမတ်ကြီးများဖြစ်သည့် သမိန်ဗြတ်ဇ နှင့် အမတ်ဒိန် တို့မေးရာ မိဖုရားကွမ်းတည်စဉ် ရင်ဝတ်လှနေသည်ကိုမြင်သဖြင့် စွဲလမ်းလှသည်။ ထို့ကြောင့်စစ်မထွက်နိုင်ပဲ ဖြစ်ရသည်ဟုဆိုသည်။ အမတ်ကြီးနှစ်ပါးလည်း အရဲစွန့်ပြီး ရှင်ဘုရင်ကို လျှောက်ရာ ရာဇာဓိရာဇ်ကလည်း မိဖုရားထက် သူရဲကောင်းကို ပိုချစ်သည်ဟုဆိုကာ မိဖုရား ဒလသုဓမာယာ ([[ရှင်စောပု]]၏မယ်တော်)ကို လှေဖြင့်တင်ပြီး လဂွန်းအိန်ထံပို့စေသည်။ သို့သော် လဂွန်းအိန်က မိဖုရားကိုတောင်းပန်ဦးချကာ "အကျွန်ုပ် သခင်၏စိတ်တော်ကို စမ်းခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ အကျွန်ုပ်ကို အကယ်ချစ်မြတ်နိုးကြောင်း သိရပါပြီ။ ယခုသော် အသက်နှင့် အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်ပါတော့မည်" ဟု လျှောက်ကာ တပ်များနှင့်ထွက်၍တိုက်လေလျှင် ပုသိမ်လှေတပ်ပျက်ကာ အောင်ပန်းရလေသည်။ နောင် အင်းဝ နှင့်စစ်ပြုပြန်ရာတွင်လည်း တိုက်ပွဲတိုင်းတွင်ရှေ့ဖျားချီတပ်မှူးအဖြစ် ချီတက်လိုက်ပါရမြဲဖြစ်သည်။ တပ်မှူးချုပ်ဖြစ်သည့် သမိန်ဗြတ်ဇ အမိန့်ကို မနာခံသဖြင့် တစ်ကြိမ်တွင် သတိပေးခံရသေးသည်။ နောက် မြသီတင်းဘုရားတွင် မွန်-မြန်မာ အမတ်များနှစ်ဖက် သစ္စာဆိုရန်ချိန်းချက်ပြီး မွန်တို့က အကောက်ကြံကာ မြန်မာတို့ကို မင်းနှင့် အမတ်ပါမကျန် သတ်ရန်အစီအစဉ်ချသည်။ သို့သော် သစ္စာဆိုသည့်နေ့တွင် မြန်မာဖက်မှ [[မိုးညှင်းသတိုး]]မေးသည့် "သွေးသောက်၊ ယနေ့ပြုမည့် သစ္စာမှန်မည်လော" ကို "ဟယ် သတိုး..အရူး၊စစ်အတွင်းတွင် ပြုသည့် သစ္စာမှန်မည်လော၊ နင့်ကို ငါရလည်း သတ်မည်သာ၊ ငါ့ကိုနင်ရလည်း သတ်မည်သာ။" ဟုဖြေသဖြင့် မြန်မာတို့ထပြန်ကာ ပွဲပျက်ပြီး ဘုရင့်အမျက်ရှခြင်းကို ကြီးစွာခံရပြီး သေဒဏ်ချခံရသည်။ သို့သော် ထုံးစံအတိုင်း အမတ်ကြီးနှစ်ပါး အလျှောက်ကောင်းသဖြင့် သေဒဏ်ဆိုင်းငံ့ကာ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်အား အရလုပ်ကြံပေးလျှင် သေဒဏ်မှ လွတ်မည်ဟုမိန့်သည်။ ပထမ အကြိမ် အဖိုးဒနီရဲချောင်းတွင် ညအချိန်လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းရာ ဘုရင်မင်းခေါင်ညီဖြစ်သူ မင်းသိဒ္ဓတ် မှဖျက်သဖြင့် အကြံမအောင်ချေ။ နောက်တစ်ကြိမ် အင်းဝတပ်ချသည့် နေရာသို့ တိတ်တဆိတ်ဝင်ရောက် လုပ်ကြံသော်လည်း လုပ်ကြံရန်သင့် မသင့် စဉ်းစားနေခိုက် ဘုရင်မင်းခေါင်တဲနန်းထဲမှ မောင်းမတစ်ဦး အော်ဟစ် သတိပေးသဖြင့် အကြံမအောင်ပြန်။ သို့သော် ဘုရင်မင်းခေါင်၏ လက်သုံးပတ္တမြားကျောက်စီဓား နှင့်ရွှေကွမ်းအစ်ကို သာယူ၍ ပြန်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့ တွင် ဘုရင်မင်းခေါင်ထံ အမတ် သမိန်ဥဒိန် အားသံအဖြစ်စေလွတ်၍ ကျောက်စီဓားနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်ကို ပြန်ဆက်သစေသည်။ ရှင်ဘုရင် စိတ်တွင်အားရလေသဖြင့် သေဒဏ်မှနုတ်ပြီး ဘွဲ့အမည်ကိုလည်း မဟာစောလဂွန်းအိန် ဟုတိုးကာချီးမြှင့်သည်။ အင်းဝမှ မင်းရဲကျော်စွာက [[ပြည်မြို့]]အနီးတွင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ သားဖြစ်သူ ဗညားပုသိမ်တပ်ကို ဝန်းရံပိတ်ဆို့ထားသဖြင့် ပုညားပုသိမ် တို့ကိုကယ်တင်ရန် ရာဇာဓိရာဇ်ချီတက်ရာ လိုက်ပါရပြန်သည်။ ယခုအကြိမ်မှာ လဂွန်းအိန်အတွက် နောက်ဆုံးစစ်ချီခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ စစ်မချီစဉ်ကပင် အမတ်ကြီး သမိန်ဗြတ်ဇ ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ရသည်။ စစ်ဆိုင်ထားစဉ် တွင်မင်းရဲကျော်စွာက မွန်-မြန်မာ နှစ်ဖက် သူရဲကောင်းနှစ်ဦး ရေတွင်စီးချင်းထိုးသည်ကို ရှုစားရန်သံစေပြီး စိန်ခေါ်သည်ကို လဂွန်းအိန် တိုက်မည်ဟု လျှောက်သည်။ အမှန်တွင် လှေတစ်စီးချင်းမဟုတ်ပဲ အင်းဝတို့က ပရိယာယ်ပြုပြီး လှေလေးစီး ဖြင့်တိုက်၍ အင်အားမမျှသည့် လဂွန်းအိန် ရှုံးသည်။ ပေါင်တွင်လှံချက်မိကာ ဒဏ်ရာရလေသည်။ ထိုအခါ ဘေးကကြည့်နေသော [[မင်းရဲကျော်စွာ]]က "မသေစေနှင့် မသေစေနှင့်" ဟုဟစ်၍ဆိုသဖြင့် လဂွန်းအိန်ကို အသာအယာယူဆောင်ခဲ့ကြ၏။ ထိုအကြောင်းကို [[ပထမမင်းခေါင်|မင်းခေါင်]] ကြားသော် "စစ်လိုလားသည့် မင်းဧကရာဇ် ၏သားသည် သူရဲကောင်းကို အသေသတ်ရသည်လော၊ ရှင်အောင်ကုဘိ" ဟုမိန့်တော်မူ၏။ မင်းရဲကျော်စွာသည် လဂွန်းအိန်ထားရာသို့လာခဲ့၍ "အားမငယ်ပါနှင့်၊ မကြောက်ပါနှင့်၊ ကောင်းစွာပြုစုပါမည်။ " (မင်းရဲကျော်စွာ) "အားမငယ်ပါ၊ သေရမည်ကိုလည်း မကြောက်ပါ၊ အလိမ်ခံရသည်ကိုသာ ရှက်ပါသည်" (လဂွန်းအိန်) "ထမင်းစားမည်လော" (မင်းရဲကျော်စွာ) "ကျွန်တော် သေခါနီးမှ အရှင်နှစ်ပါးထမင်းကို ဝမ်းတွင်းသို့ မသွင်းပြီ " (လဂွန်းအိန်) "ကွမ်းစားမည်လော " (မင်းရဲကျော်စွာ) "ကွမ်းစားမည်၊ ရေသောက်ပါမည် " (လဂွန်းအိန်) ထိုအခါ စားတော်ကွမ်း (မင်းရဲကျော်စွာ ကိုယ်တိုင်စားသည့်ကွမ်းအစ်မှကွမ်း)၊ သောက်တော်ရေ (မင်းရဲကျော်စွာ ကိုယ်တိုင်သောက်သည့်ရေ) တို့ကိုပေး၍ စားသောက်ပြီးသော် "ရွှေနန်းရှင် သားတော်၏ ကွမ်းနှင့်ရေကို စားသောက်ရပေသည်။ တစ်ပွဲတစ်လမ်းမျှ ကျေးဇူးတော်ကို မဆပ်ခဲ့ရပါ။ အရေးတော်ကိုကား လျှောက်ခဲ့ပါမည်၊ ယူတော်မူပါ။ ရွှေနန်းရှင် သားတော်ပင် မယူသော်လည်း မှူးတော် မတ်တော်တို့ မှတ်သားကြပါ။ အရှင့် ဘကြီးတော် လှေစီးချင်း ဆင်စီးချင်း မြင်းစီးချင်း မတွေ့ပါလေနှင့်။ အလွန်ရဲရင့် ကျွမ်းကျင်၏။ အရံသားတို့မှာလည်း ဆွေသားမျိုးသားချည်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်၏ စကားကို မယုံသော် နောင်တွေ့သောအခါ သိတော်မူပါလိမ့်မည် " ထိုအခါ [[မင်းရဲကျော်စွာ]]က "သည် မွန်ကား သေသည်အထိ အဆိပ် မပြယ်သောမြွေကဲ့သို့ ဖြစ်သည် "ဟုဆို၍ပြုံးတော်မူ၏။ ထိုညတွင်ပင်သေလေသည်။ ဘုရင်[[ပထမမင်းခေါင်|မင်းခေါင်]]က "သင်းအလောင်းကို သင်းသခင်ဆီသို့ မျှောလိုက်ဘိ"ဟု အမိန့်တော်ရှိသဖြင့် အလောင်းကို အင်းဝတပ်ရှိရာ မြစ်ညှာမှ အောက်ဘက်ဟံသာဝတီတပ်ရှိရာသို့ ငှက်ပျောဖောင်ပေါ်တင်၊ အဝတ်ဖြူပတ်ပြီး မျှောချစေသည်။ [[ရာဇာဓိရာဇ်]]လည်း ပူဆွေးနှမြောလှသဖြင့် ငိုသည်။ နောက် ရှေးသူရဲကောင်း၊ အမတ်၊ မြို့စားတို့ ထုံးစံအတိုင်း မီးင်္သဂြိုဟ် စေကာအရိုးကို ရွှေကျုတ်ဖြင့်ထည့်ပြီး [[ရွှေမောဓောဘုရား]]ခြေရင်းတွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မဂဒူး မင်းဆက်}} [[Category:မဂဒူး မင်းဆက်]] [[Category:မွန်လူမျိုးများ]] 18tosdqlbr6j0qv4n9lt2fcibgdd1dc 0 12431 1039716 1016961 2026-06-20T13:51:29Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 4 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039716 wikitext text/x-wiki {{Coord|40.3|47.7|dim:300000_region:AZ|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံအမည်အပြည့် = အဇာဘိုင်ဂျန် သမ္မတနိုင်ငံ | native_name = {{native name|az|Azərbaycan Respublikası}} | ပုံ_အလံ = Flag of Azerbaijan.svg | alt_flag = Three equally sized horizontal bands of blue, red, and green, with a white crescent and an eight-pointed star centered in the red band | ပုံ_တံဆိပ် = Emblem of Azerbaijan.svg | symbol_type = National emblem | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = | နိုင်ငံတော်သီချင်း = {{vunblist |''[[Azərbaycan marşı]]'' |{{small|"March of Azerbaijan"}}|[[File:Azerbaijan national anthem (vocal version).ogg|center]]}} | ပုံ_နေရာ = Azerbaijan (orthographic projection).svg | map_caption = အဇာဘိုင်ဂျန်တည်နေရာကို အစိမ်းရောင်ဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး မိမိဘာသာနိုင်ငံကြေညာထားသော အာဆက်သမ္မတနိုင်ငံထိန်းချုပ်ထားသောနယ်မြေအား အစိမ်းဖျော့ရောင်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။<ref group=lower-alpha name="region"/> | image_map2 = Azerbaijan - Location Map (2013) - AZE - UNOCHA.svg | မြို့တော် = [[File:Coat of arms of Baku.svg|border|15px]] [[ဘာကူးမြို့]] | အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော် | coordinates = {{coord|40|23|43|N|49|52|56|E|type:city}} | အကြီးဆုံးပြည်နယ် = | ရုံးသုံးဘာသာများ = အဇာဘိုင်ဂျန် ဘာသာစကား<ref>{{cite web |title=The Constitution of the Republic of Azerbaijan |url=http://ask.org.az/wp-content/uploads/2019/10/Konstitusiya_ENG.pdf |website=President of the Republic of Azerbaijan |publisher=The Official Website of the President of the Republic of Azerbaijan |access-date=ဇူလိုင် ၇၊ ၂၀၂၁ |archive-date=9 October 2022 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://ask.org.az/wp-content/uploads/2019/10/Konstitusiya_ENG.pdf }}</ref> | ethnic_groups_year = ၂၀၀၉<ref name="auto">[https://web.archive.org/web/20131110034957/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/az/AP_/AZ_1.shtml The State Statistical Committee of the Azerbaijan Republic, The ethnic composition of the population according to the 2009 census.] azstat.org</ref> | ethnic_groups = {{Unbulleted list |၉၁.၆% အဇာဘိုင်ဂျန် |၂.၀% လိဇ်ဂျင်း|၁.၄% အာမေးနီးယား|၁.၃% ရုရှား|၁.၃% တာလဲ့ရှ်|item3_style=padding-top:0.2em;line-height:1.2em|၂.၄% အခြား}} | languages_type = လူနည်းစုဘာသာစကားများ | languages = [[:en:Languages of Azerbaijan|စာရင်းအပြည့်အစုံကို ကြည့်ရှုရန်]] | religion = {{unbulleted list| ၉၆.၉% [[:en:Islam in Azerbaijan|အစ္စလာမ်]]|၃.၀% [[:en:Christianity in Azerbaijan|ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]|၀.၁% အခြား<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/azerbaijan/|title=Central Intelligence Agency|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=13 February 2020|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=ဇူလိုင် ၇၊ ၂၀၂၁|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127171042/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/azerbaijan/|url-status=dead}}</ref>}} | demonym = {{hlist |[[:en:Azerbaijanis|Azerbaijani]]|[[:en:Azerbaijanis|Azeri]]}} | government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:Semi-presidential system|သမ္မတတပိုင်း]] [[သမ္မတနိုင်ငံ|သမ္မတစနစ်]]<ref name="LaPorte2016">{{cite book |last=LaPorte |first=Jody |author-link=<!-- Jody LaPorte --> |year=2016 |chapter=Semi-presidentialism in Azerbaijan |editor1-last=Elgie |editor1-first=Robert |editor1-link=Robert Elgie (academic) |editor2-last=Moestrup |editor2-first=Sophia |editor2-link=Sophia Moestrup |title=Semi-Presidentialism in the Caucasus and Central Asia |url=https://archive.org/details/semipresidential0000unse_w6s2 |location=London |publisher=Palgrave Macmillan |publication-date=15 May 2016 |pages=[https://archive.org/details/semipresidential0000unse_w6s2/page/n108 91]–117 |doi=10.1057/978-1-137-38781-3_4 |isbn=978-1-137-38780-6 |lccn=2016939393 |oclc=6039791976 |quote=LaPorte examines the dynamics of semi-presidentialism in Azerbaijan. Azerbaijan's regime is a curious hybrid, in which semi-presidential institutions operate in the larger context of authoritarianism. The author compares formal Constitutional provisions with the practice of politics in the country, suggesting that formal and informal sources of authority come together to enhance the effective powers of the presidency. In addition to the considerable formal powers laid out in the Constitution, Azerbaijan's president also benefits from the support of the ruling party and informal family and patronage networks. LaPorte concludes by discussing the theoretical implications of this symbiosis between formal and informal institutions in Azerbaijan's semi-presidential regime. }}</ref> | leader_title1 = [[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | leader_name1 = အီဟန် အာလီယဲ့ဗ် | leader_title2 = [[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] | leader_name2 = မီဟီဘန် အာလီယဲ့ဗာ | leader_title3 = [[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | leader_name3 = အာလီ အာဆာဒေါ့ဗ် | leader_title4 = [[အဇာဘိုင်ဂျန် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name4 = ဆာဟီဘာ ဂါဖာရိုဗာ | legislature = [[အမျိုးသားလွှတ်တော် (အဇာဘိုင်ဂျန်)|အမျိုးသားလွှတ်တော်]] | sovereignty_type = [[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း|တည်ထောင်ခြင်း]] | established_event1 = [[အဇာဘိုင်ဂျန် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ|ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ]] | established_date1 = ၁၉၁၈ ခုနှစ် မေ ၂၈ ရက် | established_event2 = [[အဇာဘိုင်ဂျန် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ|ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ]] | established_date2 = ၁၉၂၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက် | established_event3 = [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]မှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခြင်း | established_date3 = {{plainlist| * ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၃၀ ရက် (ကြေညာခဲ့) * ၁၉၉၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက် (လွတ်လပ်ရေးရ) * ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် (ပြီးမြောက်ခဲ့)}} | established_event4 = [[လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများ၏ ဓနသဟာယအဖွဲ့|CIS]]၏ တင်းပြည့်အဖွဲ့ဝင် | established_date4 = ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက် | established_event5 = [[ကုလသမဂ္ဂ]][[:en:United Nations Security Council Resolution 742|အဖွဲ့ဝင်]] | established_date5 = ၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ် ၂ | established_event6 = {{nowrap|[[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ|ဖွဲ့စည်းပုံ]]}} | established_date6 = ၁၉၉၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် | area_km2 = ၈၆၆၀၀ | area_rank = 112th | area_sq_mi = ၃၃၄၃၆ <!-- Do not remove [[WP:MOSNUM]] --> | percent_water = ၁.၆ | population_estimate = ၁၀,၁၂၇,၈၇၄<ref>{{cite web|access-date=2020-02-09|title=Azərbaycanda əhali sayı da artıb, boşanmalar da… – Rəsmi STATİSTİKA|url=https://modern.az/az/news/211638|website=modern.az}}</ref> | population_estimate_year = ၂၀၁၉ | population_estimate_rank = ၉၁ | population_density_km2 = ၁၁၅ | population_density_sq_mi = ၂၉၃ <!-- Do not remove [[WP:MOSNUM]] --> | population_density_rank = ၉၉ | GDP_PPP = $၁၈၉.၀၅၀&nbsp;ဘီလီယံ<ref name="World Economic Outlook">{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=53&pr.y=6&sy=2019&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=912&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|website=imf.org|publisher=[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့]]|date= April 2019|access-date=ဇူလိုင် ၇၊ ၂၀၂၁}}</ref> | GDP_PPP_year = ၂၀၁၉ | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $၁၈,၇၉၃<ref name="World Economic Outlook"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $၄၅.၂၈၄ ဘီလီယံ<ref name="World Economic Outlook"/> | GDP_nominal_year = ၂၀၁၉ | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $၄,၄၉၈<ref name="World Economic Outlook"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = ၂၆.၆ <!-- number only --> | Gini_year = ၂၀၀၅ | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=AZ |title=GINI index (World Bank estimate)|publisher=[[ကမ္ဘာ့ဘဏ်]] |access-date=ဇူလိုင် ၇၊ ၂၀၂၁}}</ref> | Gini_rank = | HDI = ၀.၇၅၅၆ <!-- number only --> | HDI_year = ၂၀၁၉<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ်]]|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=ဇူလိုင် ၇၊ ၂၀၂၁}}</ref> | HDI_rank = ၈၈ | currency = [[အဇာဘိုင်ဂျန် မာနက်|မာနက်]] (₼) | currency_code = AZN | time_zone = [[Azerbaijan Time|AZT]] | utc_offset = +4 | drives_on = ညာ | calling_code = [[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံရှိ တယ်လီဖုန်းနံပါတ်များ|+၉၉၄]] | cctld = [[.az]] | today = | ဗဟိုဘဏ် = | အထိမ်းအမှတ်များ = | ISO 3166-1 = }} '''အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ'''၏ တရားဝင်အမည်မှာ '''အဇာဘိုင်ဂျန်သမ္မတနိုင်ငံ'''ဖြစ်သည်။ [[ယူရေးရှား|ယူရေးရှားဒေသ]]တွင် အကြီးဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဥရောပ နှင့် အနောက်တောင်အာရှကြား တွင် တည်ရှိသည်။<ref>Azerbaijan may be considered to be in Asia and/or Europe. The United Nations [http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm classification of world regions] places Azerbaijan in Western Asia; the Central Intelligence Agency CIA World Factbook|World Factbook [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html CIA.gov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090610081951/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/AJ.html |date=10 June 2009 }}, [http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=asia&Rootmap=azerba&Mode=d&SubMode=w NationalGeographic.com], and ''[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/46781/Azerbaijan Encyclopædia Britannica]'' also place Georgia in Asia. Conversely, numerous sources place Azerbaijan in Europe such as the BBC [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1235976.stm NEWS.bbc.co.uk], ''Oxford Reference Online'' [http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?entry=t186.e21064&srn=1&ssid=416740626#FIRSTHIT OxfordReference.com], ''[http://www.m-w.com/dictionary/Azerbaijan Merriam-Webster's Collegiate Dictionary]'', and [http://worldatlas.com/webimage/countrys/eu.htm www.worldatlas.com].</ref> အရှေ့ဘက်တွင် [[ကက်စပီယန်ပင်လယ်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အီရန်နိုင်ငံ]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ နက်ချီဗန် (Nakhchivan) ဒေသကို မြောက်ဘက်နှင့်အရှေ့ဘက်တွင် အာမေးနီးယား၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် အီရန် တို့ကဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ ကာကီ (Karki)၊ Yuxarı Əskipara, Barxudarlı နှင့် Sofulu ဒေသများကို အာမေးနီးယားနိုင်ငံက ဝန်းရံလျက် ရှိပြီး နာဂိုမို-ကရာဘက်စစ်ပွဲကာလမှစ၍ အာမေးနီးယားနိုင်ငံက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ အာမေးနီးယားလူမျိုး အများစုနေထိုင်ရာဒေသဖြစ်သော နာဂိုမို-ကရာဘက်ဒေသသည် အဇာဘိုင်ဂျန်လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ၁၉၉၁ တွင် လွတ်လပ်ရေးကြေညာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်နိုင်ငံကမျှအသိအမှတ်မပြုပဲ ယခုထက်တိုင် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ ဒေသတစ်ခုအဖြစ်သာ အသိအမှတ်ပြုထားကြဆဲဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် အာမေးနီးယားစစ်တပ်က သိမ်းပိုက်ထားလျက် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res822.htm |title=Резолюция СБ ООН № 822 от 30 апреля 1993 года |access-date=30 May 2012 |archive-date=21 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121175651/http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res822.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res853.htm |title=Резолюция СБ ООН № 853 от 29 июля 1993 года |access-date=30 May 2012 |archive-date=21 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121075610/http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res853.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res874.htm |title=Резолюция СБ ООН № 874 14 октября 1993 года |access-date=30 May 2012 |archive-date=26 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126041150/http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res874.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res884.htm |title=Резолюция СБ ООН № 884 от 12 ноября 1993 года |access-date=30 May 2012 |archive-date=21 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121195204/http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res884.htm |url-status=dead }}</ref> အဇာဘိုင်ဂျန်သည် မူဆလင်ကမ္ဘာတွင် ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာဖြင့် [[ဒီမိုကရေစီ]] သမ္မတနိုင်ငံစနစ်ကို စတင်တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>Tadeusz Swietochowski. Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition. [[Columbia University Press]], 1995. ISBN 0-231-07068-3, 9780231070683, p.69.</ref><ref>Reinhard Schulze. A Modern History of the Islamic World. I.B.Tauris, 2000. ISBN 1-86064-822-3, 9781860648229.</ref> [[တာ့ကစ်]] (Turkic) လူမျိုး [[ရှီယာမူဆလင်]]များ အများစုနေထိုင်ရာ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် သမိုင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များလည်း များစွာရှိသည်။<ref name="fco">{{Cite web | author= | title=Country Profile: Azerbaijan | url=http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/azerbaijan | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080410023630/http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/azerbaijan | work= | publisher=British Foreign & Commonwealth Office (FCO) | archivedate=10 April 2008 | year=2009 | accessdate=2009-07-07 }}</ref><ref name="cia">{{Cite web | author= | title=Azerbaijan | url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090610081951/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/AJ.html | work=World Factbook | publisher=CIA | archivedate=10 June 2009 | year=2009 | accessdate=2009-06-04 }}</ref><ref name="usdos">{{Cite web| author= | title=Azerbaijan | url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2909.htm | archiveurl= | work=Background Note | publisher=U.S. Department of State | archivedate= | year=2009 | accessdate= 2009-06-04}}</ref> ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း (၁၅၈)ခုနှင့် သံသမန်အဆက်အသွယ်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းပေါင်း (၃၈)ခုတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref name="FCO">{{Cite web| last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = AUK Foreign Office – Country Profiles: Azerbaijan| work = | publisher = FCO.gov.uk| date = | url = http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1007029394365&a=KCountryProfile&aid=1019233781986| format = | doi = | accessdate = 2007-05-26| archiveurl = https://web.archive.org/web/20030731063022/http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket%2FXcelerate%2FShowPage&c=Page&cid=1007029394365&a=KCountryProfile&aid=1019233781986| archivedate = 31 July 2003}}</ref> အဇာဘိုင်ဂျန်သည် GUAM (Organization for Democracy and Economic Development) အဖွဲ့နှင့် Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons အဖွဲ့တို့၏ စတင်တည်ထောင်သော နိုင်ငံများထဲတွင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃၊ စက်တင်ဘာလတွင် [[လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများဓနသဟာယအဖွဲ့]] (Commonwealth of Independent States) တွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|url=http://dosfan.lib.uic.edu/erc/economics/trade_reports/1993/Azerbaijan.html|title=US State Department 1993 Country Reports on Economic Practice and Trade Reports: Azerbaijan|accessdate=7 December 2010|archivedate=10 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100710184153/http://dosfan.lib.uic.edu/ERC/economics/trade_reports/1993/Azerbaijan.html}}</ref> ၂၀၀၆ခုနှစ်၊ မေလ (၉)ရက်နေ့တွင် [[ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ]] [[အထွေအထွေညီလာခံ]] မှ အဇာဘိုင်ဂျန်အား [[လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် ဇွန်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းသည်။<ref name="Un.org">{{Cite web|url=http://www.un.org/ga/60/elect/hrc/ |title=Elections & Appointments – Human Rights Council |publisher=Un.org |date= |accessdate=2009-01-03}}</ref> ဥရောပကော်မရှင် (European Commission) ၏ အထူးသံသမန်သည် အဇာဘိုင်ဂျန်တွင် ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ [[ဥရောပလုံခြုံရေးနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့]] (Organization for Security and Co-operation in Europe၊ [[ဥရောပကောင်စီ]] (Council of Europe) နှင့် [[နေတိုးငြိမ်းချမ်းရေးသဟာယ]] (NATO Partnership for Peace (PfP) တို့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် [[ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့]] (Non-Aligned Movement)၊ [[ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့]] (World Trade Organization) နှင့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်သွယ်ရေးအဖွဲ့]] (International Telecommunication Union) တို၏ လေ့လာသူနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။<ref name="FCO"/> == ဝေါဟာရရင်းမြစ် == == ပထဝီဝင်အနေအထား == == ရာသီဥတု == == သမိုင်းကြောင်း == အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် ရှေးခေတ်က ဆီသီယန်လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်၍ ရောမနိုင်ငံတော် လက်အောက်ခံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ် ၁၁ ရာစုနှစ်တွင် အာဇာရီလူမျိုးဖြစ်လာမည့် တာတာအနွယ်တို့က ချင်းနင်းဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင်ကား ပါရှန်းလူမျိုးတို့၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၈ဝ၆ ခုနှစ်၊ ၁၈၁၃ ခုနှစ်များတွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နယ်အတော် များများကို ရုရှလူမျိုးတို့က သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ပွဲတွင် စစ်မြေပြင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်သို့ ရောက် သောအခါ တာတာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားကောင်စီ (ဝါ) တိုင်းပြည်ပြု လွှတ်တော်က (ပါရှားနိုင်ငံတွင်းရှိ အဇာဘိုင်ဂျန်နယ် အပါအဝင်) အဇာဘိုင်ဂျန်နယ် တစ်ခုလုံး၏ လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာကာ သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့် နှစ်တွင် တူရကီမျိုးချစ်တပ်များနှင့် ဆိုဗီယက်တပ်များက ချင်းနင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထို ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နယ်ကို ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီးသည့်နောက် ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ၊ အာမေးနီးယားနိုင်ငံတို့နှင့် ပူးပေါင်၍ ထရန်စကော်ကေးရှန် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံတွင် အပါအဝင် ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခု အဖြစ်ဖြင့် သီးခြားတည်ရှိခဲ့လေသည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရုရှားမှလွတ်လပ်ရေးကြေညာခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ဒီမိုကရေစီ မွတ်စလင်အများစုဖြစ်သောပြည်ဖြစ်လာသည်။<ref name="myency">{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၁၄|title=အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ}}</ref> ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင် သီးခြားနိုင်ငံ တစ်ခု အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့လေသည်။ == ပြည်နယ်များ == == အစိုးရအဖွဲ့ == == နိုင်ငံရေး == == နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး == == ကာကွယ်ရေး == == စီးပွားရေး == အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ရေနံ အများဆုံးထွက်သည့်နိုင်ငံများတွင် အပါအဝင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် တောင်ထူထပ်၍ ကော်ကေးဆပ်တောင်တန်း၏ တောင်ဘက်စောင်းတွင် ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့်အနောက်ဘက်တွင် တောင်များ ဝိုင်းရံလျက်ရှိ၍ အလယ်တွင် လွင်ပြင်ရှိသည်။ ကူရားမြစ်သည် ထိုလွင်ပြင်ကို ဖြတ်၍ အရှေ့ဘက် ကက်စပီယံပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သွားသည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ အနိမ့်ပိုင်းတွင် များသောအားဖြင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ကူရားမြစ်မှ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးခြင်း ဖြစ်ရာ ကောက်နှံ၊ဝါ၊ စပျစ်သီး၊ အခြား သစ်သီးများ၊ ဆေးပင်များကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံသည် သဘာဝပင်ရင်း အခြေအမြစ်များဖြင့် လည်း ပေါကြွယ်ဝသည်။ ရေနံ၊ သံ၊ အလျူမီနီယမ်၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ သွပ်၊ ထုံးကျောက်၊ ဆားစသည်တို့ အများအပြားထွက်သည်။ သို့သော် အကြီးအကျယ်ဆုံး လုပ်ငန်းကား ရေနံ လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဗားကူးဒေသတွင် ရေနံ လုပ်ငန်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သည်။ ကက်စပီယံပင်လယ် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဗားကူးမြို့၏ တောင်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်ဒေသများတွင် အကြီးဆုံးသော ရေနံချက်စက်ရုံများရှိသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ရေနံတန်ချိန် သန်းပေါင်း ၂ဝ.၄ သန်း ထွက်ခဲ့သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏အကြီးဆုံးမြစ်မှာ ကူရားမြစ်ဖြစ်၍ မိုင် ပေါင်း ၃၇၅ မိုင်ထိ မီးသင်္ဘောများဖြင့် ကူးသန်းသွားလာနိုင် သည်။ ကူရားမြစ်ပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ထားသော ရေအား လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရုံကြီးသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်က ပြီးစီးခဲ့ရာ ယင်း ကြောင့် အလုပ်အကိုင်များ များစွာ တွင်ကျယ်လျက် ရှိသည်။ ယခုအခါ ကူးရားမြစ်ပေါ်တွင် အလွန်အားကောင်းသော လျှပ်စစ် ရေစုတ်စက်များ ဆောက်လုပ်လျက်ရှိရာ ပြီးစီးပါက လယ်ဧကထောင်ပေါင်းများစွာကို ရေသွင်း၍ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင် နိုင်လာမည် ဖြစ်သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံတွင် မီးရထားသံလမ်း အကျဉ်းများအပြင် သံလမ်း အကျယ်မိုင်ပေါင်း ၉၅ဝ မျှရှိ သည်။ ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး လျှပ်စစ် မီးရထားကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်က အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ငါးပုံသုံးပုံမှာ အဇာဘိုင်ဂျန် တူရကီလူမျိုးများဖြစ်၍၊ ကျန်လူဦးရေမှာ အာမီးနီးယန်း၊ ဂျော ဂျီးယန်းနှင့်ရုရှာလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ မူလတန်း၊ အလယ် တန်းနှင့် အထက်တန်း ကျောင်းပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိသည့် ပြင် စက်မှုအတတ်သင် ကောလိပ်ကျောင်းပေါင်း ၇၉ ကျောင်း ရှိသည်။ ဗားကူးတက္ကသိုလ်ကျောင်းနှင့် ဆေးသိပ္ပံကျောင်းတွင် ကျောင်းသားပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ အဇာဘိုင်ဂျန် သိပ္ပံ ပညာတံခွန်ကျောင်းတွင် သုတေသနအဖွဲ့ ပေါင်း ၂၅ ဖွဲ့ရှိ၍ သုတေသီပုဂ္ဂိုလ်ပေါင်း ၅၅ဝခန့် ရှိသည်။<ref name="myency"/> == ကျန်းမာရေး == == ပညာရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == == မှတ်စုများ == {{Reflist|group=lower-alpha|refs= <ref name=region>ဤဒေသအား နိုင်ငံတကာမှ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် [[:en:Diplomatic recognition|အသိအမှတ်ပြု]]ထားသည်။ </ref> }} == ကိုးကား == {{reflist|2}} {{အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ}} [[Category:အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ| ]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]] [[Category:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ]] [[Category:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]] [[Category:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]] [[Category:သမ္မတနိုင်ငံများ]] {{stub}} tcf8stju1fomfhb1to6hijd40jwsxal 0 13651 1039851 1016320 2026-06-21T09:49:13Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:103.160.53.152|103.160.53.152]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 752574 wikitext text/x-wiki '''ရှင်ဘို့မယ်''' (၁၃၉၇?-?) သည် အင်းဝခေတ်၌ မင်းငါးဆက် မိဖုရားမြှောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၅၉ ခုတွင် မင်းကြီးစွာစောကဲနှမ ဇာလာကဒေဝီဘွဲ့ခံ စောမြတ်နှင့် သိင်္ဃသူစောနှောင်းသား သိင်္ဃသူငယ် တို့မှ မွေးသည်။ <ref>လှေသင်းအတွင်းဝန် မင်းကြီး မဟာသင်္ခယာ။ "ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ"</ref> မင်းကြီးစွာစော်ကဲသမီးတော် ဇာလာကဒေဝီနှင့် သိင်္ဃသူငယ်တို့မှ မြင်သည်လည်း ဆိုသည်။ မွေးချင်းမောင်မှာ မင်းဥဂ္ဂါ တည်း။ == မင်းငါးဆက် မိဖုရား == === မင်းခေါင် === မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၆၃ ခုတွင် မင်းဆွေက မင်းခေါင်ဘွဲ့နှင့် နန်းတက်သော် အသက် ၈ နှစ်အရွယ် ရှင်ဘို့မယ်ကို တောင်ညာတင်သည်။ ၇၆၉ ခု၌ ဘုရင်မင်းခေါင် ဟံသာဝတီသို့ စစ်ချီရာ မိဖုရား ရှင်ဘို့မယ်နှင့် ရှင်မိနောက်ကို ခေါ်သည်။ ရိက္ခာမလောက်၍ စစ်ဆုတ်စဉ် မွန်တို့ အပြင်းလိုက်ရာ ရှင်မိနောက်ကို ဆင်နှင့်တကွ မွန်တို့ ရသည်။ ရှင်ဘို့မယ်မှာ ဆင်မှကျ၍ ချောင်းနားတွင်ကျန်သဖြင့် ဆင်ကဲက ဆောင်ခဲ့သည်။ နောက် မယုံသဖြင့် ဆင်ကဲကို ဘုရင်မင်းခေါင် ကွပ်သည်။ ဦးကုလား ရာဇဝင်ကြီး၌မူ မောင်းမငယ်တဦးဟုသာ ဆိုသည်။ ၇၈၃ ခုတွင် မင်းခေါင် လွန်သည်။ ရှင်ဘို့မယ်၌ သားသမီး မမြင်။ <ref name=":0" /> ရှင်မိနောက်သား သီဟသူ နန်းတက်ရသည်။ === ဆင်ဖြူရှင် သီဟသူ === တောင်ညာစံမှာ စောမင်းလှ ဖြစ်သော်လည်း ရှင်ဘို့မယ်ကို သာ၍ နှစ်လိုသဖြင့် စောမင်းလှ နန်းမှဆင်း၍ ရွှေစေတီအနောက်၌ တန်ဆောင်းဆောက်ကာ နေသည်။ သို့ဖြင့် ရာဇဝင်များ၌ '''တန်ဆောင်းရှင် စောမင်းလှ''' ဟု ရေးကြသည်။ ရာဇဓိရာဇ်လွန်သည့်နောက် အင်အားနည်းလာသော မွန်တို့က မင်းသမီး ရှင်စောပုကို ဆက်သည်။ ရှင်စောပုထံ သီဟသူ စိတ်လည်ပြန်သည်။ အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်ကို ကွင်းကာ အသက် ၂၉-နှစ် ကလေး ၃-ယောက်အမေ ရှင်စောပုကို အာရုံကျသဖြင့် အုန်းဘောင်စော်ဘွား လယ်သံဘွားကို သီဟသူ အောင်ပင်လယ်၌ပျော်ပါးခိုက် လုပ်ကြံရန် စေသည်။ ဆင်တော် ရဲခက်စံလှကို စီး၍ ခံသော်လည်း မြားသင့်၍ သီဟသူ ကံကုန်သည်။ သို့သော် မှူးမတ်တို့ ခံနိုင်သဖြင့် အုန်းဘောင်စော်ဘွား နန်းမရ။ === မင်းလှငယ် === ၇၈၇ ခု တော်သလင်းလတွင် စောမင်းလှသား အသက် ၉ နှစ်အရွယ် မင်းလှငယ် နန်းတက်လာသည်။ ရှင်ဘို့မယ်နှင့် ရှင်စောပုတို့ မိဖုရားအရာ ရသည်။ သို့သော် နန်းကို ဦးဆောင်သူမှာ စောမင်းလှဖြစ်နေသဖြင့် နန်းစံ ၃ လခန့်တွင်ရှင်ဘို့မယ်က မင်းလှငယ်ကို အဆိပ်ပေးသည်။ ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား၏သား ကလေးစား ကျေးတောင်ညိုကို အခေါ်လွှတ်ကာ နန်းတက်သည်။ === ကလေးကျေးတောင်ညို === ၇၈၇ ခု နတ်တော်လ၌ ကလေးကျေးတောင်ညို နန်းတက်သည်။ ရှင်ဘို့မယ်နှင့် ရှင်စောပုကို မိဖုရားဆက်မြှောက်သည်။ နန်းတက်စတွင်ပင် မိုးညှင်းစား သတိုး အင်းဝသို့ချီလာ၍ ရှင်စောပုကို ပခန်းစား တရဖျားအား ပေးသည်။ ထို့နောက် ဘယဂါမဏိကို ရှေ့တည်ထားကာ ရခိုင်သို့ ပြေးသည်။ မရောက်မီ ပဲလွန်တောင်၌ပင် နာဖျား၍ သေလေသည်။ ရှင်ဘို့မယ်က ဟံသာဝတီပြေးရန် ပြင်သော်လည်း ဘယဂါမဏိက ဘိသိက်ခံမိဖုရားကို နောက်မင်းတို့ မရှုတ်ချဖူး၍ ပြည်ထဲရေးမျှော်ကာ နေသင့်ကြောင်း လျှောက်သဖြင့် မန်းစက်တော်ရာ၌ တပ်တည်နေသည်။ === မိုးညှင်း သတိုး === ၇၈၈ ခုတွင် မိုးညှင်းမင်း အင်းဝသို့ သိမ်းပြီးနောက် မန်းစက်တော်ရာမှ ရှင်ဘို့မယ်ကို ရွှေလှေနှင့်ဆောင်သည်။ ဘယဂါမဏိကို သံခြေကျဉ်းနှင့် ဆောင်သည်။ ရောက်လျှင် ကိုယ်ကျန်းမကျန်း မေးသည်ကိုပင် "ကျွန်စော်နံသည်" ဆိုသည်။ မိုးညှင်းမင်းကား မင်းဆွေ မင်းသားဘဝက အလုပ်အကျွေး မင်းဥဒိန် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ မိဖုရားဆက်မြှောက်သော်လည်း နန်းတွင်း၌ အိမ်ဆောက်ကာသာ နေစေသည်။ '''ရှင်ဘို့မယ်''' (ခေါ်) စောဘို့မယ်သည် အင်းဝခေတ် မင်း(၅)ပါး ([[ပထမမင်းခေါင်]]၊ [[သီဟသူ (အင်းဝ)|သီဟသူ]]၊ [[မင်းလှငယ်]]၊ [[ကလေးကျေးတောင်ညို]]နှင့်[[မိုးညှင်းသတိုး]]) တို့၏ မိဖုရား ဖြစ်သည်။ '''မင်းဆက်ငါးသွယ်၊ ရှင်ဘို့မယ်၊ နန်းလယ်တင့်သည်သာ'''ဟု '''ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံ'''တွင် ရည်ညွှန်းစပ်ဆိုခံရလောက်အောင် မင်း(၅)ဆက်တိုင်တိုင် မိဖုရားတင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[စလေဦးပုည]]က '''အိုတယ်သာဆိုရ'''အစချီသော တေးထပ်တွင် '''ရှင်ဘို့မယ် ထားသက်နှင်း၊ ငါးဆက်မင်း၊ မြောက်သည့်ပုံလို'''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ [[အချုပ်တန်းဆရာဖေ]]က '''ရှင်ဘို့မယ် တစ်သက်၊ မင်းဆက်ကငါးသွယ်၊ နှင်းမပျက် စလျားခြယ်သည်၊ ထားတသွယ်ဥဒါန်း'''ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး စပ်ဆိုတော်မူကြသည်။ <ref>ဦးဖိုးကျား၏ ခေတ်မှီ မြန်မာရာဇဝင်အကျဉ်း </ref> ရှင်ဘို့မယ်ကား ပင်းယခေတ်[[တစ်စီးရှင် သီဟသူ]]၏ မြစ်၊ [[စွာစော်ကဲ|မင်းကြီးစွာစော်ကဲ]]၏ တူဖြစ်သော [[သိင်္ခသူငယ်]]နှင့် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ သမီးတော်[[ဇာလာကဒေဝီ]]တို့ စုံဖက်ရာမှ မြင်သောသမီးတော်ဖြစ်သည်။ ရှင်ဘို့မယ်ကား ရုပ်အဆင်းလှသည်။ မာန ခက်ထန်သည်။ ရက်စက်လေသည်။ ==ကောင်းမှုကုသိုလ်== ၇၉၂ ခု၌ [[မန္တလေးမြို့|ရတနာပူရ]]တွင် ဘုရားတည်သည်။ [[ရှင်ဘို့မယ်ဘုရား]]ဟု ယခုတိုင် တွင်သည်။ <ref name=":0">နတ်မောက်ထွန်းရှိန် ရေး မန္တလေး ရတနာပုံ ဘုရားစုံ၊ ဩဂုတ်လ၊ ၂၀၁၇၊ စာ-၃၅၈</ref> ==ဘဝနိဂုံး== မိုးညှင်းမင်းနန်းစံစဉ် အင်းဝတွင်ပင် လွန်လေသည်။ == စာပေ အနုပညာတို့၌ ဖော်ပြခံရခြင်း == ကဝိလက္ခဏသတ်ပုံတွင် "မင်းဆက်ငါးသွယ် ရှင်ဘို့မယ် နန်းလယ်တင်သည်သာ" ဟု ဖော်ပြသည်။ စလေဦးပုညက "အိုတယ်သာဆိုရ"ချီ တေးထပ်၌ "ရှင်ဘို့မယ်ထားသက်နှင်း ငါးဆက်မင်းမြှောက်သည့်ပုံလို" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချုပ်တန်းဆရာဖေက တခုလပ်တေးထပ်တွင် "ရှင်ဘို့မယ်တသက် မင်းဆက်ကငါးသွယ် နှင်းမပျက် ရုံးချယ်သည် ထုံးတသွယ်ဥဒါန်း" ဟူ၍လည်းကောင်း စပ်သည်။ "ဘို့မယ်နှင့်ဆင်ကဲ" ပြဇာတ်လည်း ကဖူးသည်။ ==ကိုးကား== <references/> {{အင်းဝခေတ်}} [[Category:အင်းဝခေတ်]] [[Category:မြန်မာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ]] 3ef3c2m87sjir1pe6bb1fs582dmhyua 0 14794 1039738 850691 2026-06-20T17:38:48Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039738 wikitext text/x-wiki {{Infobox earthquake | title = ၂၀၁၁ ဆန်ဒိုင် ငလျင်နှင့် ဆူနာမီ | image = An aerial view of tsunami damage in an area north of Sendai, Japan, taken from a U.S. Navy helicopter.jpg | image alt = | imagecaption = ဆန်ဒိုင် မြောက်ဘက်ဒေသ ဆူနာမီကြောင့် ပျက်စီးသွားပုံ။ | map = | map alt = | image name = | map2 = {{Location map+|Japan|relief=1|width=260|float=right|border=yes|caption=|places= {{Location map~|Japan|lat=38.322|long=142.369|mark=Bullseye1.png|marksize=40|position=top}} {{Location map~|Japan|lat=35.7|long=139.715|label=Tokyo|position=left|mark=Green pog.svg}} {{Location map~|Japan|lat=38.26|long=140.87|label=Sendai|position=left|mark=Green pog.svg}}}} | mapsize = | date={{Start date|2011|03|11|14|46|23|+09:00|df=yes}} | duration = ၅ မိနစ်<ref>''[[NBC News|NBC Nightly News]]'' (11 Mar. 2011)</ref> | magnitude = ၉.၀ <!--(please see talk page before editing) -->&nbsp;[[moment magnitude scale|M_w]]<ref name="USGS9.0">{{cite web |url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/ |title=USGS analysis as of 2011-03-12 |publisher=Earthquake.usgs.gov |date= |accessdate=2011-03-13 |archivedate=30 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111130201926/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/ }}</ref> | depth = ၂၄.၄ ကီလိုမီတာ (၁၅.၂ မိုင်) | location = 38.321°N 142.369°E | type = Megathrust earthquake | countries affected = [[ဂျပန်]] (primary)<br /> ပစိဖိတ်တဝန်း (ဆူနာမီ) | damage = ရေလွှမ်းခြင်း၊ မြေပြိုခြင်း၊ မီးလောင်းခြင်း၊ အဆောက်အအုံများ ပျက်စီးခြင်း၊ နျူကလီယာ ဓာတ်ပေါင်းပို မတော်တဆမှု | intensity = | PGA = 0.35g | tsunami = ရှိ | landslide = ရှိ | aftershocks = ၃၁၅ ကြိမ် (၃၀ မှာ ၆.၀ M_W အထက်) | casualties (preliminary) = သေဆုံး ၃၃၇၃၊ ပျောက်ဆုံး ၇၅၅၈ <small>(မတ်လ ၁၅ ရက် ထုတ်ပြန်သော စာရင်း)</small> }} {{Nihongo|'''၂၀၁၁ ဆန်ဒိုင် ငလျင်နှင့် ဆူနာမီ'''|東北地方太平洋沖地震|Tōhoku Chihō Taiheiyō-oki Jishin<ref name="JMA1">{{cite web|author=気象庁 Japan Meteorological Agency |url=http://www.jma.go.jp/jma/press/1103/11c/201103111620.html |title=平成23年3月11日14時46分頃の三陸沖の地震について（第２報） 気象庁 &#124; 平成２３年報道発表資料 | publisher=JMA | place = JP | language = Japanese |date= |accessdate=11 March 2011}}</ref>| "တိုဟိုကုဒေသ (အရှေ့မြောက်ဒေသ) ပစိဖိတ်ကမ်းလွန်ငလျင်"}} သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ဂျပန်စံတော်ချိန် ၁၄ နာရီ ၄၆ မိနစ် (05:46 [[UTC]]) တွင် [[ဂျပန်]]ကမ်းလွန် ပင်လယ်ပြင်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်ကြီးဖြစ်ပြီး<ref name="New Scientist">{{cite journal |url = http://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2011/03/powerful-japan-quake-sparks-ts.html |title = Japan's quake updated to magnitude 9.0 |section = Short Sharp Science |journal = [[New Scientist]] |date = 11 March 2011 17:22 GMT |first = Michael |last = Reilly |accessdate = 11 March 2011 }}</ref><ref name=staradvertiser>{{cite web |url=http://www.staradvertiser.com/news/breaking/Tsunami_warning_center_raises_magnitude_of_Japan_quake_to_91.html |title=Tsunami warning center raises magnitude of Japan quake to 9.1 |publisher=''[[Honolulu Star-Advertiser]]'' |location=US |accessdate=11 March 2011 |archivedate=22 July 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722220526/http://www.staradvertiser.com/news/breaking/Tsunami_warning_center_raises_magnitude_of_Japan_quake_to_91.html }}</ref> ဂျပန် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒဦးစီးဌာန၏ တိုင်းတာချက်အရ ၉.၀<!-- Please see talk page before editing --> [[moment magnitude scale|M_W]]<ref>{{Cite web |url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20042549-503543.html |title=www.cbsnews.com |access-date=6 September 2012 |archive-date=14 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514094328/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20042549-503543.html |url-status=dead }}</ref> စကေးရှိ အင်အားကြီး ငလျင်ကြီးဖြစ်သည်။ ငလျင်ဗဟိုမှာ တိုဟိုကုဒေသ အိုရှိကကျွန်းဆွယ် အရှေ့ဘက်ကမ်းနှင့် ၁၃၀ ကီလိုမီတာ (၈၁ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး အနက်မှာ ၂၄.၄ ကီလိုမီတာ (၁၅.၂ မိုင်) ရှိသည်။<ref>{{cite news|title=Séisme et tsunami dévastateurs: plus de 1000 morts et disparus au Japon|url=http://www.leparisien.fr/tsunami-pacifique/seisme-et-tsunami-devastateurs-plus-de-1000-morts-et-disparus-au-japon-11-03-2011-1352998.php|newspaper=[[Le Parisien]]|date=11 March 2011|accessdate=12 March 2011|language=French|trans_title=Devastating quake and tsunami: more than 1,000 deaths and many more missing in Japan|archivedate=15 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110315023314/http://www.leparisien.fr/tsunami-pacifique/seisme-et-tsunami-devastateurs-plus-de-1000-morts-et-disparus-au-japon-11-03-2011-1352998.php}}</ref><ref name="BBC1">{{cite news|url = http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12709598|work=[[BBC News]]|title=Tsunami hits north-eastern Japan after massive quake| date =11 March 2011| location = UK | accessdate= 11 March 2011}}</ref> ငလျင်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် [[ဆူနာမီ]] သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ ဂျပန်အပါအဝင် [[မြောက်အမေရိက]]နှင့် [[တောင်အမေရိက]]ရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၂၀ ၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၌ နေထိုင်သူများကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">{{cite web|url=http://www.weather.gov/ptwc/text.php?id=pacific.2011.03.11.073000|title=Tsunami bulletin number 3|publisher=Pacific Tsunami Warning Center/NOAA/NWS|date=11 March 2011|accessdate=11 March 2011}}</ref><ref name="autogenerated3">{{cite web |author=Wire Staff |url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/11/tsunami.warning/index.html |title=Tsunami warnings issued for at least 20 countries after quake |publisher=CNN |date=11 March 2011 |accessdate=11 March 2011 |archive-date=25 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120725071656/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/11/tsunami.warning/index.html }}</ref><ref name="autogenerated4">{{cite web| url= http://www.weather.gov/ptwc/text.php?id=pacific.2011.03.11.103059 |title=PTWC warnings complete list |date= | accessdate=11 March 2011}}</ref> ဂျပန်ကမ်းရိုးတန်းကို ရိုက်ခတ်သည့် ဆူနာမီလှိုင်းကြီးများမှာ ၁၀ မီတာ (၃၃ ပေ) ကျော် မြင့်မားသည်။ အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း လှိုင်းကြီးလှိုင်းငယ်များကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်။<ref name=staradvertiser/> ယင်းလှိုင်းများသည် ဂျပန်၏ ကမ္ဘာအခြားတစ်ဘက်ခြမ်းရှိ [[ချီလီနိုင်ငံ]]အထိပင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆူနာမီလှိုင်းကြီးများသည် ကုန်းမြေအတွင်းပိုင်း ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆ မိုင်) အထိ ဝင်ရောက်တိုက်စားခဲ့ကြောင်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web|author=Roland Buerk |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12709598 |title= Japan earthquake: Tsunami hits north-east |publisher=BBC | work = News | location = UK |date= |accessdate=12 March 2011}}</ref> ငလျင်နှင့် ဆူနာမီဒဏ်ကြောင့် လူပေါင်း ၃၃၇၃ ဦးသေဆုံး၊ ၇၅၅၈ ဦးပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကြောင်း ဂျပန်ရဲဌာနချုပ်မှ အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ထားသည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့ အသေအပျောက်ဦးရေမှာ အခုထက်များပြားနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းရသည်။<ref>{{cite web|last=Hiyama|first=Hiroshi|title=Blast at Japan nuke plant; quake leaves 10,000 missing|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jtFJee871dFaHEGDeKMeB5H567Dw?docId=CNG.19d12e5647311a6750cb654cad6306f8.9f1|work=AFP|accessdate=12 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110316002648/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jtFJee871dFaHEGDeKMeB5H567Dw?docId=CNG.19d12e5647311a6750cb654cad6306f8.9f1|archivedate=16 March 2011}}</ref> ငလျင်ကြီးကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အတိုင်းအတာကြီးကြီးမားမား ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ လူနေအိမ်ခြေများ၊ ကားလမ်းများ၊ မီးရထားလမ်းများနှင့် ရေကာတာတစ်ခု ပျက်စီးခဲ့သည်။ ဂျပန်အရှေ့မြောက်ဒေသတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄.၄ သန်းကျော် လျှပ်စစ်မီး မရှိဖြစ်ခဲ့သည့်အပြင် ၁.၄ သန်းခန့်မှာ ရေမရရှိဘဲဖြစ်နေသည်။<ref name="nhk-english-stream">{{cite web | url=http://www3.nhk.or.jp/nhkworld/r0/high.asx | title= World English | accessdate=12 March 2011 | date=12 March 2011 | publisher=NHK}}</ref> လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက် အတော်များများ လည်ပတ်မှု ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး နျူကလီယာ ဓာတ်ပေါင်းဖို ၃ ခု၌ မတော်တဆမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဥပဒ်ဖြစ်စေနိုင်သည့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်းများ ယိုစိမ့်လာကြောင်း တိုင်းတာတွေ့ရှိရသည်။<ref name=autogenerated6>{{cite web |url=http://e.nikkei.com/e/fr/tnks/Nni20110312D12JFF03.htm |title=2011/03/13 01:04 - Meltdown Caused Nuke Plant Explosion: Safety Body |publisher=E.nikkei.com |date= |accessdate=2011-03-13 |archivedate=20 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720010322/http://e.nikkei.com/e/fr/tnks/Nni20110312D12JFF03.htm }}</ref><ref name=partialmsnbc>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/42044156/ns/world_news-asiapacific/ |title=Report: 2nd Japan nuclear meltdown likely under way - World news - Asia-Pacific - msnbc.com |publisher=MSNBC |date= |accessdate=2011-03-13 |archivedate=14 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110314054900/http://www.msnbc.msn.com/id/42044156/ns/world_news-asiapacific/ }}</ref> ထို့ကြောင့် အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာထားပြီး ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှ မီတာ ၂၀ ပတ်လည်နှင့် အမှတ် ၂ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှ ၁၀ မီတာ ပတ်လည်အတွင်း နေထိုင်ကြသူများအား ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဆန်ဒိုင်ငလျင်သည် အတိုင်းအတာအားဖြင့် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ငလျင်တိုင်းတာရေး မှတ်တမ်းများ စတင်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် အင်အားအကြီးမားဆုံး ငလျင်ကြီးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက် အင်အားအကြီးမားဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။<ref name="USGS1">{{cite web|url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/recenteqsww/Quakes/usc0001xgp.php|title=Magnitude 8.9&nbsp;– NEAR THE EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 2011&nbsp;March&nbsp;11 05:46:23 UTC|publisher=[[United States Geological Survey]] (USGS)|accessdate=11 March 2011|archivedate=2 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130502223428/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/recenteqsww/Quakes/usc0001xgp.php}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theworldreporter.com/2011/03/89-earthquake-in-japan-tsunami-warning.html|title=8.9 Earthquake in Japan, Tsunami Warning to Russia, Taiwan and South East Asia|accessdate=11 March 2011|date=11 March 2011|archive-date=14 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110314044711/http://www.theworldreporter.com/2011/03/89-earthquake-in-japan-tsunami-warning.html}}</ref><ref name="3news">{{cite web|url=http://www.3news.co.nz/Japan-quake---7th-largest-in-recorded-history/tabid/417/articleID/201998/Default.aspx|title=Japan quake&nbsp;– 7th largest in recorded history|accessdate=11 March 2011|date=11 March 2011|archivedate=12 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140412210024/http://www.3news.co.nz/Japan-quake---7th-largest-in-recorded-history/tabid/417/articleID/201998/Default.aspx}}</ref> ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် နာအိုတို ကန် (菅直人; Naoto Kan) က "[[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]ပြီးနောက် ၆၅ နှစ်အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံအဖို့ အကြီးမား၊ အခဲယဉ်းဆုံး ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်သည်။"ဟု မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/13/japan.quake/index.html?iref=NS1 |title=Japanese PM: 'Toughest' crisis since World War II publisher=CNN |work=World |date= |accessdate=13 March 2011 |archive-date=20 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820160639/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/13/japan.quake/index.html?iref=NS1 }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၁၁ ငလျင်များ]] [[Category:၂၀၁၁ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ]] {{Hist-stub}} 6kxyg6uxcffq48h3ch16gqj5om77hea 0 15410 1039708 960211 2026-06-20T13:14:34Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039708 wikitext text/x-wiki {{infobox Aircraft |name = F-117 Nighthawk |image = File:F-117 Nighthawk Front.jpg |caption = |type = ရေဒါမြင်ကွင်း ပုံရိပ်လျော့ [[တိုက်လေယာဉ်]] |manufacturer = လော့ခ်ဟိ ကော်ပိုရေးရှင်း </br> လော့ခ်ဟိမာတင် |national origin = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] |first flight = ဇွန် ၁၈ရက် ၁၉၈၁ ခုနှစ် |introduced = ၁၅ အောက်တိုဘာလ ၁၉၈၃ |produced = |primary user =အမေရိကန် လေတပ် |more users = |number built =၆၄ |unit cost = US$42.6&nbsp;million (flyaway cost)<br />US$111.2&nbsp;million (total program)<ref name="HAVE BLUE and the F-117A">Aronstein and Piccirillo 1997, p. 267.</ref> |variants with their own articles = }} လော့ခ်ဟိ အက်ဖ်-၁၁၇ နိုက်ဟော့ခ်သည် အမေရိကန် လေတပ်မှ ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သော လူတစ်ဦးစီး အင်ဂျင် ၂လုံးတပ် ရေဒါမြင်ကွင်းမှ ဖမ်းမိရန် ခက်ခဲသော ရေဒါလှိုင်း ပုံရိပ်လျော့ မြေပြင် တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ F117-A သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ပျံသန်းခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အစကနဦး အသုံးပြုနိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ F-117A တီထွင်မှု ကို ၁၉၈၈ နိုဝင်ဘာတွင် ကမ္ဘာသို့ ကြေညာခဲ့သည်။ လော့ခ်ဟိ စကန့်ခ် ဝေါ့ခ် (Lockheed Skunk Works) မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ထိုလေယာဉ်သည် ရေဒါမြင်ကွင်းမှ ဖမ်းမိရန် ခက်ခဲသော ရေဒါလှိုင်း ပုံရိပ်လျော့ နည်းပညာ (stealth technology) ကို ပထမဆုံး အသုံးပြု တီထွင် ထားသော လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ F117-A ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် ပါရှန်း [[ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ]] အတွင်း အသုံးပြုခဲ့ခြင်းကို လူသိများ ထင်ရှားသည်။ မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်ဖြစ်သော်လည်း အများစုက ခေါ်ဝေါ်ကြသော အမည်မှာ Stealth Fighter ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် လေတပ်သည် F-117 အသုံးပြုခြင်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၂ တွင် ရပ်နားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ [[အက်ဖ်-၂၂ ရက်ပ်တာ]] ကို စတင်အသုံးပြုခြင်းနှင့် [[အက်ဖ်-၃၅ လိုက်တနင်း ၂]] ကို စတင် အသုံးပြုတော့မည် ဖြစ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{refbegin}} * {{Cite book|last=Aronstein |first= David C. and Albert C. Piccirillo |title=HAVE BLUE and the F-117A |location=Reston, Virginia |publisher=[[American Institute of Aeronautics and Astronautics|AIAA]], 1997 |isbn=1-56347-245-7 |ref={{harvid|Aronstein|Piccirillo|1997}}}} * {{Cite book |last=Crocker |first= H.W. III |title=Don't Tread on Me |year=2006 |url=https://archive.org/details/donttreadonme40000croc |location=New York |publisher=Crown Forum, 2006 |isbn=978-1-4000-5363-6 |ref={{harvid|Crocker|2006}}}} * {{Cite book |editor-last=Donald |editor-first=David |title=Black Jets: The Development and Operation of America's Most Secret Warplanes |location=Norwalk, Connecticut|publisher=AIRtime Publishing Inc., 2003 |isbn=1-880588-67-6 |ref={{harvid|Donald|2003}}}} * {{Cite book |editor-last=Eden |editor-first=Paul |title=The Encyclopedia of Modern Military Aircraft |date=2006-06-01 |url=https://archive.org/details/encymodernmilita0000unse |location=London, UK |publisher=Amber Books, 2004 |isbn=1-904687-84-9 |ref={{harvid|Eden|2004}}}} * {{Cite book |last=Goodall |first=James C |title=America's Stealth Fighters and Bombers: B-2, F-117, YF-22 and YF-23 |year=1992 |url=https://archive.org/details/americasstealthf00good |location=St. Paul, Minnesota |publisher=Motorbooks International, 1992 |chapter=The Lockheed F-117A Stealth Fighter |isbn=0-87938-609-6 |ref={{harvid|Goodall|1992}}}} * {{Cite book |last=Logan|first= Don |title=Lockheed F-117 Nighthawks: A Stealth Fighter Roll Call |year=2009|url=https://archive.org/details/lockheedf117nigh0000unse|location=Atglen, Pennsylvania |publisher=Schiffer Publishing, 2009 |isbn=978-0-7643-3242-5 |ref={{harvid|Logan|2009}}}} * {{Cite book |last=Miller |first= Jay |title=Lockheed F-117 Stealth Fighter |year=1990 |url=https://archive.org/details/lockheedf117stea0000mill |location=Arlington, Texas |publisher=Aerofax Extra, 1990 |isbn=0-942548-48-5 |ref={{harvid|Miller|1990}}}} * {{Cite book |last=Rich |first= Ben |title=Skunk Works |location=New York |publisher=Back Bay Books, 1994 |isbn=0-316-74330-5 |ref={{harvid|Rich|1994}}}} * {{Cite book |last=Richardson |first= Doug |title=Stealth Warplanes |year=2001 |url=https://archive.org/details/stealthwarplanes0000rich |location=New York |publisher=Salamander Books Ltd, 2001 |isbn=0-7603-1051-3 |ref={{harvid|Richardson|2002}}}} {{refend}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://web.archive.org/web/20120513154707/http://www.af.mil/information/heritage/aircraft.asp?dec=1970-1980&pid=123006550 F-117A Nighthawk U.S Air Force history page] * [http://www.holloman.af.mil/ The 49th Fighter Wing at Holloman Air Force Base] * [http://www.f-117a.com/ F-117A.com – The "Black Jet" website (a comprehensive site)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828133034/http://f-117a.com/ |date=28 August 2008 }} * [http://www.centennialofflight.gov/essay/Air_Power/Stealth/AP46.htm F-117 article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070407080332/http://www.centennialofflight.gov/essay/Air_Power/Stealth/AP46.htm |date=7 April 2007 }} and [http://www.centennialofflight.gov/essay/Evolution_of_Technology/Stealth_tech/Tech18.htm Stealth article on Centennial of Flight web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090118004540/http://centennialofflight.gov/essay/Evolution_of_Technology/Stealth_tech/Tech18.htm |date=18 January 2009 }} * [http://www.air-attack.com/page/44/F-117A-Nighthawk.html F-117A Nighthawk page on AirAttack.com] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717070647/http://www.air-attack.com/page/44/F-117A-Nighthawk.html |date=17 July 2012 }} * [http://www.fas.org/programs/ssp/man/uswpns/air/attack/f117a.html F-117A Nighthawk page on FAS.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140401051317/http://www.fas.org/programs/ssp/man/uswpns/air/attack/f117a.html |date=1 April 2014 }} * [http://www.vectorsite.net/avf117.html Lockheed F-117 Stealth Fighter on Vectorsite.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120617171823/http://www.vectorsite.net/avf117.html |date=17 June 2012 }} * [http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/apj/apj06/fal06/ireton.html "Filling the Stealth Gap," in Air and Space Power Journal Fall 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150928004837/http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/apj/apj06/fal06/ireton.html |date=28 September 2015 }} * [http://web.ics.purdue.edu/~gpollock/The%20Advent,%20Evolution,%20and%20New%20Horizons%20of%20United%20States%20Stealth%20Aircraft.htm The Advent, Evolution, and New Horizons of United States Stealth Aircraft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030216054101/http://web.ics.purdue.edu/~gpollock/The%20Advent%2C%20Evolution%2C%20and%20New%20Horizons%20of%20United%20States%20Stealth%20Aircraft.htm |date=16 February 2003 }} * [http://military.discovery.com/convergence/stealth/article/article.html "The Secrets of Stealth" on Discovery Military Channel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070603220548/http://military.discovery.com/convergence/stealth/article/article.html |date=3 June 2007 }} * [http://www.acig.org/artman/publish/article_381.shtml Austrian Radar Plots on acig.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823133725/http://www.acig.org/artman/publish/article_381.shtml |date=23 August 2006 }} * [http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/27/nato.attack.07/index.html CNN – NATO air attack shifts, aims at violence inside Kosovo – 27 March 1999] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025010628/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/27/nato.attack.07/index.html |date=25 October 2012 }} * [http://goo.gl/maps/oP485 Google Maps directory of all surviving F-117s on public display] * [http://www.airpower.at/news02/1023_f-117a/index.html Austrian article about interception of F-117] [[Category:စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်ပျံ]] [[ကဏ္ဍ:ကိုယ်ပျောက် လေယာဉ်]] 4vm38v5l49kwe2od2arbbn12cwyi4si 0 17534 1039844 1016677 2026-06-21T09:43:05Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Bhonebsm|Bhonebsm]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 720009 wikitext text/x-wiki ==ဘိုးရာဇာ (မြန်မာ ၇၈၃ )== ဘိုးရာဇာသည် အင်းဝခေတ်တွင် အလွန်ထင်ရှားသော ပညာရှိ မတ်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မင်းပေးသည့် ရာဇာဟူသော အမည်တွင် ဝယဝုဒ္ဓိကိုထောက်၍ အဘိုးထပ်ဆင့်လျက်၊ မင်းနှင့် တကွ မှူးမတ်ပြည်သူတို့က အဘိုးရာဇာဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြရာမှ ဘိုးရာဇာဟု တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ မင်းရာဇာဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် မူလနေရပ်ကို အစွဲပြု၍လည်း ဝန်စင်းမင်းရာဇာဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသေး၏။ ဘိုးရာဇာသည် ထွန်တုံးမှ ထိပ်ဆုံးသို့ရောက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်လေ သည်။ ဘိုးရာဇာ၏ မိဘမည်ရည် မွေးဖွားသက္ကရာဇ်များကိုမူ အတိအကျ မတွေ့ရပေ။ သုသောဓိတ မဟာရာဇဝင်နှင့် မဏိရတနာပုံ ကျမ်းများ အလိုအရ ဘိုးရာဇာသည် အင်းဝ နေပြည်တော်မှ ၇၂ မိုင်ဝေးကွာသော မိတ္ထီလာနယ် ဝန်စင်းရွာမှ အသည်သား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုအသည်သားသည် ငယ်ရွယ် စဉ်ကပင် ဗဟုသုတကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။ အရွယ် ရောက်ကာလ ဝန်စင်းရွာသူကြီး၏ သမီးနှင့် ရည်ငံသည်။ သူကြီးက ဤသူငယ်သည် ဗဟုသုတကိုသာ လေ့လာလိုက်စား သည်။ ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်း ဆင်းရဲ၍ လုပ်ကိုင်စားမည့်သူ မဟုတ်ဟု ယူဆ၍ မနှစ်သက်ချေ။ သို့သော် သမီးနှစ်သက်သူ ဖြစ်သဖြင့် သမီးအလိုကျ ခွင့်ပြုလျက်၊ လယ်နှင့် နွားတရှဉ်းကို ပေး၍ လွတ်ရာတွင် နေစေလေသည်။ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၇၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မိတ္ထီလာ ကန်တော် ကျိုးပေါက်သဖြင့် အင်းဝဘုရင် မင်းကြီးစွာ စော်ကဲကိုယ်တော်တိုင် လာရောက် ဆည်ဖို့ပြုပြင်ရာ၊ ကန်းရိုးပေါ်တွင် မိန်းမရုပ်နှင့် နတ်ကွန်းတစ်ခုကို တွေ့ရှိ၏။ ထိုနတ်ကွန်း အကြောင်းကို သိမီလောက်သော သူတို့အား မေးမြန်းရာ မတင်မလျှောက်နိုင်ရှိကြသည်။ ပြောကြား နိုင်မည့် သူကို မေးစစ်ရာ၊ ဝန်စင်းသူကြီး သမက်သည် အမှတ်အသား အကြားအမြင်နှင့် ပြည့်စုံကြောင်း လျှောက်၍ ခေါ်စေ၏။ ဝန်စင်းသူကြီးလည်း သမီးကိုခေါ်လျက်၊ အသည်သားအား မင်းဧကရာဇ်က တောင်းခေါ် ကြောင်း ကြောက်လန့်တကြား ပြောသည်။ သမီးဖြစ်သူလည်း စိုးရိမ်ကြီးစွာဖြင့် ခင်ပွန်းသည် ယာထွန်ရာသို့လိုက်ကာ အကြောင်းကြား၏။ အသည်သား လည်း မိမိပညာ အကျိုးကို ခံစားရတော့မည်ဟု ပြောကြား၍၊ ဇနီးသည်၏ ပူပန်မှုကို ပြေပျောက်စေလျှက် ခိုင်းစေနေသော နွားတစ်ရှဉ်း၏ ဦးချိုတွင် သပြေပန်း စည်း၍ အပြီးတိုင် လွှတ်လိုက်ပြီးမှ ဘုရင်ထံ ခစားဝင်လေသည်။ မင်းကြီးစွာက ထိုနတ်ကွန်းအကြောင်းကို မေးမြန်း တော်မူရာ၊ နတ်ကွန်းမဟုတ်ပါ၊ ရှင့်ဘေးလောင်းတော် အနော်ရထာမင်း စောသည် မိတ္ထီလာကန် ဆည်လာရာတွင်၊ အလွန်မြတ်နိုးသော မိဖုရားငယ် ကြမ္မာကုန်၍၊ ရွှေစင် ဖြင့် သွန်းလုပ်ထားသည့် ထိုမိဖုရားငယ်၏ ရုပ်တုကို ကန်ရိုးတွင် အခိုင်ခံ့ မြှုပ်နှံထားပြီးသော်၊ ထိုရွှေရုပ်နှင့်တူသော သစ်သား ရုပ်ကို တန်ဆောင်းပြာသာဒ်ပြုလျက် ကမ်းရိုးပေါ်တွင် ထားတော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအရုပ်ကို လူတို့က စားဦးသောက်ဦးတင်၍ နတ်ကွန်းခေါ်ဝေါ် ပညတ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်ဟူ၍ အသည်သားက တင်လျှောက်၏ ထိုတင်လျှောက်ချက်အရ ကန်ရိုးကန်ပေါင်ကို ဖျက်ယူတူးဖော် စေရာ၊ ရွှေသားရုပ်ပုံကို ရလေသည်။ မင်းကြီးစွာလည်း ဝန်စင်းအသည်သား၏ အမှတ်အသား တင်အလျှောက် ရုပ်ရည်သဏ္ဌာန်တို့ကို နှစ်သက်သဖြင့် ဆုလာဘ်များစွာ ပေးသနားပြီးနောက် နန်းတော်သို့ခေါ်ယူတော်မူ၏။ အသည်သားသည်လည်း အင်းဝသို့ရောက်သောအခါ တောင်မြင့်ကျောင်းတွင်း တည်းနေသည်။ ထိုညဉ့်တွင် ဝန်စင်းအသည်သား ထွေးသော တံထွေး ကို ကျောင်းဦး၌ ကိုးကွယ်သော ရုပ်တုတော်ခံတွင်းဖြင့် ခံသည်ဟု ကျောင်းနေ သူမြတ် အိပ်မက်မြင်၏။ အိပ်မက်ကို ဝန်စင်းအသည်သားအား ပြန်ကြားလျှင်၊ မင်းမြတ်သည် ကျွန်ုပ်လျှောက်လဲသမျှကို ယူတော်မူမည်ဟု ဖတ်ကြား သည်။ ဝန်စင်း အသည်သား အင်းဝသို့ရောက်၍ တစ်နှစ်ခန့် ကြာလျှင်၊ အတွင်းသင်းမှူး ငနု ပုန်ကန်သောကြောင့် ငနု၏ အစ်ကို မင်းကြီး၏ ယောက်ဖတော် ရာဇသင်္ကြန်အား အမျက် တော်ရှိ၍ အရေးယူရန် မင်းကြီးက အသည်သားနှင့် တိုင်ပင် ၏။ အသည်သားသည် မင်းကြီးနှင့်တကွ သားတော်အစဉ် မြေးတော်အဆက် မြစ်တော်အညွန့်တိုင်အောင် အကျိုးများမည့် စကားတို့ဖြင့် လျှောက်ကြားလေသည်။ မင်းကြီးနှစ်သက်တော် မူသဖြင့်၊ စည်းတပြစ်ကြီး မရှိသည်ဖြစ်၍ [[စည်းတပြစ်]] အမည်နှင့် အဆောင်အယောင် ပေးတော်မူလေသည်။ ထို့နောက်တွင် ပြည်ရေးပြည်မှု အစုစုကို မင်းကြီးလည်း စည်းတပြစ် အမတ်ကို တိုင်ပင်၏။ စည်းတပြစ် အမတ် လည်း မင်းနှင့်တကွသော တိုင်းပြည်အကျိုးကို ရှေးရှူလျက် အထူးထူးသော ပုံပြင်နည်းနားတို့ဖြင့် အရေးမှန်ရာ ကို လျှောက်ထားခဲ့လေသည်။ သားတော် ဘုရင် မင်းခေါင် လက်ထက်တွင် စည်းတပြစ် အမတ်သည် ရာဇာဟူ သော အမည်နှင့် ကြီးစွာ အဆောင်အယောင် ပေးသနားခြင်း ခံရလေသည်။ မင်းရာဇာကား ဘုရင်မင်းကြီးစွာ လက်ထက် စည်းတပြစ်အမည်ကို ခံသည်။ သားတော် ဘုရင်မင်းခေါင် လက်ထက်တွင်မှ ရာဇာ အမည်ကိုခံသည်။ မင်းရာဇာသည် ပေါ်ပေါက်လာသော ပြဿနာ အရပ်ရပ်တိုင်းကို ချိန်နှိုင်းမှန်းဆလျက် လျော်ကန်သင့် မြတ်လှသည့် ဥပမာ ပုံဆောင်ပြီးလျှင် ဘုရင်မင်းတို့ နားဝင်လွယ်အောင် လျှောက်နိုင်စွမ်း ရှိပေသည်။ မင်းရာဇာ၏ လျှောက်ထားချက် စကားများမှာလည်း နေ့စဉ် တွေ့ကြုံ နေရသည့် အဖြစ်အပျက်များကို ပမာတင်စား ပုံခိုင်း ထားခြင်း ဖြစ်သဖြင့် လူတိုင်းပင် နားလည်လွယ် သိမှတ်လွယ်၏။ ထင်ရှားသော လျှောက်ထုံးတစ်ခုမှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၃၂ ခုနှစ်တွင် ကလေးမြို့နှင့် မိုးညှင်းမြို့တို့စစ်ဖြစ်၍ အင်းဝမင်းထံ နှစ်ဖက်လုံးမှ စစ်ကူတောင်းလာလေသည်။ ကလေးကလည်း နိုင်လျှင် မိုးညှင်းကို ဆက်ပါ မည်ဆိုလာ၏။ မိုးညှင်းကလည်း နိုင်လျှင် ကလေးကို ဆက်ပါမည်ဆိုလာ၏။ ထိုအရေးကို မင်းကြီးစွာ စော်ကဲက စည်းတပြစ်အား တိုင်ပင် လေသော်၊ လယ်ထွန်ယောက်ျား ဥပမာပြကာ လျှောက်သည်။ လယ်ထွန်ယောက်ျား တစ်ဦးသည် လယ်ထွန်နေစဉ်တွင် တောစပ်၌ ကြက် ၂ ကောင် ခွပ်နေသည်ကို မြင်၍ ဤသို့ ကြံ၏။ ယခု ကြက်ကိုဖမ်းလျှင် လယ်လည်းမညက်သေး၊ ကြက်လည်းမပန်းသေး၊ လယ်လည်းညက်စေ၊ ကြက်လည်း ပန်းစေဦး ဟူ၍ လယ်ကို ဆက်၍သာ ထွန်လေသည်။ လယ်ညက်၍ ကြက်ပန်းချိန်မှပင် ခြေကိုငင်ကာ ယူလေသကဲ့သို့ပြုတော်မူဟု လျှောက်လေသည်။ လျှောက်ထားချက်အတိုင်း မင်းကြီးလိုက်နာတော်မူခဲ့ရာတွင် နှစ်ပြည်ထောင်လုံးကို ရလေည်။ ==ဘ၀နိဂုံး== မင်းရာဇာသည် အင်းဝနေပြည်တော်တွင် မင်းကြီးစွာ စော်ကဲလက်ထက်တွင် သာမက၊ ၇ လသာ နန်းစံ ရသော ဆင်ဖြူရှင် တရဖျားအပြင်၊ ဘုရင်မင်းခေါင်၏ လက်ထက်တိုင် မင်းသုံးဆက်၊ နှစ်ကာလ ၅၃ နှစ်မျှကြာအောင် တိုင်းကျိုး ပြည်ပြုမှုများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၈၃ ခုနှစ် ဘုရင်မင်းခေါင် နတ်ရွာ စံသည့် နှစ်တွင်ပင် ပညာရှိ အမတ်ကြီး ဘိုးရာဇာ ကြမ္မာကုန်လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)</ref> ==ကိုးကား== <references/> [[Category:မြန်မာ မှူးမတ်များ]] ku4fq4g2r5fsmixj4wu40yyfpy36fip 0 17950 1039811 805844 2026-06-21T06:38:55Z Mayor mt 1506 1039811 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Koeh-146-no text.jpg |image_caption = ''[[ချင်းပင်]]''<br>1896 illustration<ref>Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen</ref> |display_parents = 2 |taxon = Zingiber |authority = [[:en:Philip Miller|Mill.]], 1754 |synonyms_ref = |synonyms = *''Amomum'' <small>L., rejected name</small> *''Pacoseroca'' <small>Adans.</small> *''Thumung'' <small>J.Koenig in A.J.Retzius</small> *''Dieterichia'' <small>Giseke</small> *''Jaegera'' <small>Giseke</small> *''Cassumunar'' <small>Colla</small> *''Zerumbet'' <small>T.Lestib. 1841, illegitimate homonym, not Garsault 1764 nor J.C. Wendl. 1798</small> *''Dymczewiczia'' <small>Horan.</small> }} '''မိဿလင်ပင်'''သည် [[ချင်းစိမ်း]]၊ [[ပတဲကောကြီး]]၊ [[ပတဲကောလေး]]၊ [[နနွင်း]]တို့နှင့်အတူ ဇင်ဂျီဗာရေးစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေအမည်မှာ ဇင်ဂျီဗာ ဗာဗေတမ် ဖြစ်သည်။ မိဿလင်ပင်သည် အမြင့် ၃ ပေကျော်ခန့် ရှိ၍ ချင်းစိမ်းပင်ကဲ့သို့ ပင်စည်တစ်လျှောက် ရွက်လွှဲများ ရှိကြသည်။ အရွက်များသည် လှံစွပ်ပုံကဲ့သို့ ရှိ၍ အဖျားချွန်ပြီးလျှင် အလျား ၈ လက်မမှ ၉ လက်မခန့် ရှိသည်။ ရခိုင်လို ပုလဲဟု ခေါ်သည်။ <ref>{{cite book|author= မောင်သိန်းဇံ| title=ရခိုင်မြန်မာဆေးအခေါ်ကွဲလွဲမှုများ| publisher= နက္ခတ္တရောင်ခြည်| page = ၂၈၁ | date = ဇူလိုင် ၂၀၀၀}}</ref> [[File:L_wild ginger.jpg|thumb|မိဿလင်ပင်]] မိဿလင် အတက်များမှ အပင်ပေါက်ကြသည်။ မိဿလင် အတက်နှင့် ချင်းစိမ်း အတက်များသည် ခပ်ဆင်ဆင်တူသော်လည်း ယင်းတို့ကိုခွဲခြားနိုင်သည်။ မိဿလင်ပင်သည် ဆေးဖက်ဝင်သောကြောင့် မြန်မာအိမ်များ၌ စိုက်ပျိုးထားလေ့ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရာ၌ မိဿလင်ပင်သည် မြေနု၊ မြေပွကို နှစ်သက်သည်။ မြန်မာဆေးကျမ်းအလိုအားဖြင့် မိဿလင်သည် သွေးကို ကြေစေတတ်၏။ ဝမ်းကိုလည်း ဖြောင့်စေ၏။ လေနှင့် သင့်၏။ အကိုက်အခဲ၊ အကြောထုံးနာအတွက် မိဿလင်ဥကို ဆားနှင့်ရော၍ ကြိတ်ပြီး ကြပ်စည်းပေးလျှင် သက်သာ၏။ အိန္ဒိယ ဆေးကျမ်းအလိုအရ မိဿလင်သည် ပူသောကြောင့် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာ၊ သန်ထခြင်း၊ ကုဋ္ဌနူနာနှင့် အခြားအရေပြားရောဂါများအတွက် ကောင်းသည်ဟုဆိုသည်။ မိဿလင်ပွင့်ကို မြန်မာအိမ်များ၌ ပြုတ်၍ တို့ကြသည်။ ဟင်းချို ဟင်းခါးချက်၍လည်း သောက်သုံးကြသည်။ သုတ်၍လည်း စားကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> ==ပုံသဏ္ဌာန်== ===အပင်=== အမြဲစိမ်း နှစ်ကြာခံ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၄ ပေ မှ ၆ ပေ ထိ ရှိသည်။ ရွက်ယောင် ပင်စည် ဖြစ်သည်။ အနံ့ အနည်းငယ် ရှိ၏။ ===အရွက်=== ရွက်လွှဲထွက်၏။ ချင်းရွက် ကဲ့သို့ ရှည်မျောမျော လှံစွပ်ပုံ ရှိ၏။ ရွက်ညှာအိမ်သည် ပင်စည်ကို ကုပ်ပတ်ထား ၏။ ရွက်ရင်းသွယ် ၍ ရွက်ထိပ် ချွန်၏။ ရွက်လယ်ကြော ထင်ရှားသည်။ ရွက်ပြား ပါ၍ ပျော့ပျောင်း ချောမွေ့ ပြီး ရွက်နား ညီသည်။ ===အပွင့်=== ညိုဝါရောင် ရှိသည်။ ပွင့်တံ နီ၏။ ပင်ခြေရင်း မှ ပွင့်ပြီး ချင်းပွင့်နှင့် တူသည်။ ===အသီး=== သေးငယ်သည်။ လုံးဝိုင်းသော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ===အမြစ်=== ညိုဝါရောင် ရှိပြီး အသား ထူသည်။ မြစ်မြွှာ များ ဖြာထွက်၏။ ==မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ == မြန်မာ နိုင်ငံ နေရာ အနှံ့ အပြား အထူးသဖြင့် မြန်မာ နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ===ပေါက်ရောက်ပုံ=== သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင် မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ မိဿလင်သည် စပ်သော အရသာရှိ၏။ သွေးကို ကြေစေ၏။ ဝမ်းဗိုက် ကို ဖြောင့်စေ၏။ ဆီးများစေ၍ လေကို သက်စေသည်။ အသုံးပြုပုံ- ပဉ္စငါးပါး # ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာ၊ သန်ချဆေး၊ အနာကြီး နှင့် အရေပြားရောဂါ ပျောက်ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။ # မိဿလင်ကို အရည်ညှစ် ၍ ဆားအနည်းငယ် ထည့်သောက် သော် မီးယပ်ချုပ်ခြင်း ပျောက်၏။ # မိဿလင်ကို အရည်ညှစ်၍ ငရုတ်ကောင်း မှုန့် ထည့်လိမ်းသော် တစ်ကိုယ်လုံး သို့မဟုတ် ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း များတွင် အအေးပပ်ခြင်း၊ ကိုက်ခဲ နာကျင်ခြင်း၊ လေမလျှောက်၍ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်းတို့ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။ # မိဿလင်ကို ရေသင့်ရုံနှင့် ကျို၍ သောက်သော် ပင်လယ် အူလျှောက်နာ ဖြစ်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက် ထိုးအောင့်၍ ဝမ်းသွားခြင်းများ ပျောက်၏။ # မိဿလင်ကို နံနံစေ့နှင့် ရေထည့်ကျိုပြီး တစ်ဝက်မျှ အကျန်တွင် တစ်ခွက်စာ ကြွေဇွန်းကြီး ၂ ဇွန်းမျှ သောက်သော် ဝမ်းလျှောရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။ # မိဿလင် အစိုကို ထုခြေ၍ အိုးသစ်တွင် ထည့်ကာ ပေါင်းတိုက်ရေ ယူပြီး နံနက်ည ကြွေဇွန်းကြီး ၂ ဇွန်းကျ မှန်မှန် သောက်က အတွင်းလိပ်ခေါင်း ပျောက်ကင်း စေနိုင်၏။ # မြွေကိုက်သော် ၎င်းအရည်ကို မကြာခဏ တိုက်ပေး၍ ကိုက်သောဒဏ်ရာကို လိမ်းပေးရ၏။ # ထိခိုက်ဒဏ်ရာနှင့် အကိုက်အခဲ အကြော ထုံးနာတို့အတွက် မိဿလင်ဥကို ကြိတ်၍ ကြပ်စည်းရ၏။ # အသက်ကြီးသောသူများတွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် ဒူးခေါင်း ရောင်ခြင်း၊ အဆစ်အမျက် ရောင်ခြင်း၊ ခြေမျက်စိ ရောင်ခြင်းများအတွက် မိဿလင် မြစ်ဥကို ထုထောင်း ၍ ကြပ်စည်းပေးလျှင် ပျောက်၏။ <ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=145{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:စားသုံးနိုင်သော အပင်များ]] [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] t0ubsfzms9v0gv607867efsurc45hox 0 18056 1039837 293141 2026-06-21T09:31:52Z ~2026-36099-43 144674 /* ဘီးရောင်းတမ်း ကစားနည်း */ 1039837 wikitext text/x-wiki ==ဘီးရောင်းတမ်း ကစားနည်း ==စိုလင်းေမာင် ေခါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာဂြိုလ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရီူးမန်အိုင်55/အိမ်အမှတ်50/507/စစ်တပ်ေဘ ဘီးရောင်းတမ်းကစားကြရာတွင် ရွှေစွန်ညို ကစားရာမှာကဲ့သို့ ကစားသူ ကလေးများ မများလှချေ။ ကစားရာတွင် ရွှေစွန်ညို ကစားခြင်းမှာကဲ့သို့ပင် ခေါင်းဆောင်၏ နောက်တွင် တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် စီရပ်သွားရလေသည်။ ကစားပွဲ စလျှင်စခြင်းဖြစ်စေ၊ အမေးအဖြေ ပြုလုပ်ကြရာ၌ တစ်ဝက်လောက်သို့ ရောက်သောအခါ၌ဖြစ်စေ ကစားသော ကလေးများသည် သူတို့၏ ခြေထောက်များကို တစ်ချောင်းနှင့်တစ်ချောင်း ကပ်၍ မထားကြဘဲ ခွာလိုက်ကြပြီးလျှင် လုံချည်များကို ဒူးဆစ်အပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်အထိ ခွာထားသော ခြေနှစ်ချောင်း၏ အလယ်မှ ကိုင်၍ မတင်ထားလိုက်ကြ လေသည်။ ဘီးရောင်းသူနှင့် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူတို့က အမေး အဖြေများကို နားလည်ထားကြရလေသည်။ ဘီးရောင်းသူက သူ၏လက်တစ်ဘက်နှင့် ဖြစ်စေ၊ လက်နှစ်ဘက်နှင့် ဖြစ်စေ တုတ်တစ်ချောင်းကိုလည်းကောင်း၊ တုတ်ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းတစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ကိုင်၍ သူ၏ ခေါင်းပေါ်တွင် တင်ထားရသည်။ ထိုနောက် ဘီး၊ ဘီးဟု အော်ကာ ခေါင်းဆောင်၏ ရှေ့သို့ သွားရသည်။ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - ရွှေဘီး ခေါင်းဆောင် - ရွှေစော်နံ ပြန်လိုက်အုံး ထိုအခါ ဘီးသည်က လှည့်သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပြန်လာကာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီး၊ ဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - ငွေဘီး ခေါင်းဆောင် - ငွေစော်နံ ပြန်လိုက်အုံး ဘီးရောင်းသူသည် လှည့်သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပြန်လာကာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီး၊ ဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - သနပ်ခါးဘီး ခေါင်ဆောင် - အစစ်လား ဘီးရောင်းသူ - အစစ်ဘဲ ခေါင်းဆောင် - အဆစ်ပေး ဘီးရောင်းသူက ကစားသူတိုင်းကို ဘီးလိုက်၍ ပြရသည်။ ကစားသူတိုင်းကလည်း ဘီးလာပြသောအခါတွင် တံထွေးကို ထွေးလိုက်ရသည်။ ထိုနောက် ဘီးရောင်းသူက ဘီးကို ခေါင်းဆောင်လုပ်သူအး ပေးလိုက်ရသည်။ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း ဘီးရောင်းသူက ကစားသူတိုင်းကို ဘီးလိုက်၍ မပြတော့ဘဲ၊ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူကို ဘီးတိုက်ရိုက်ပေးလိုက်နိုင်သည်။ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သူ့နောက်ရှိသူများကို တစ်ဆင့် ဘီးကို ပြပေးသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများက တစ်ဘက်သို့ လှည့်၍ တံတွေးထွေးလိုက်ရသည်။ ထိုနည်းဖြင့် ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ဘီးသည် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက ဘီးကို သူ၏ ခြေထောက် နှစ်ချောင်းကြာမှ နောက်ဆုံးလူ၏ ခြေထောက်ကြား ရောက်သည်အထိ ပစ်လိုက်လေသည်။ ထိုနောက် ဘီးသည်က ဘီးဖိုးကို တောင်းခံရာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီးဖိုးပေး ခေါင်းဆောင် - နောက်လူတောင်း ထိုနည်းအတိုင်း နောက်ဆုံးရှိ ကစားသူထံသို့ ရောက်သွားသောအခါတွင် ထိုနောက်ဆုံးလူက ရှေ့လူတောင်းဟု ပြောလိုက်လေသည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ တောင်းခံရာ ခေါင်းဆောင်ထံသို့ ပြန်ရောက်သွားသောအခါတွင် - ခေါင်းဆောင် - မိုးပေါ်မှာ တောင်း ဘီးရောင်းသူ - နတ်သမီးတွန်းချတယ် ခေါင်းဆောင် - ညောင်ပင်အောက်မှာသွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ပရွှတ်ဆိတ် ကိုက်လွှတ်တယ် ဘီးရောင်းသူ - နင်တို့နောက်က ဘာတွေလဲ ခေါင်းဆောင် - ခွေးကလေးတွေ ဘီးရောင်းသူ - အူပြစမ်း ခေါင်းဆောင်သူနှင့်တကွ ကစားသူအားလုံး အူး --အူး -- ဘီးရောင်းသူ - ငါ့တစ်ကောင်ပေး ခေါင်းဆောင် - ဘာလုပ်ဖို့လဲ ဘီးရောင်းသူ - ကစားဖို့ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သူ၏လက်များကို ဆန့်တန်းပြီးလျှင် ဘီးရောင်းသူများက နောက်ကလူများကို ဖမ်း၍ မမိအောင် ကာကွယ်ပေးသည်။ ဘီးရောင်းသူကလည်း ခေါင်းဆောင်၏ နောက်ဘက်တွင် ရှိသူ တဦးဦးကို မိစေရန် ဗယ်နှင့်ညာ ပြောင်း၍ လိုက်ဖမ်းသည်။ မိသူသည် ဘီးသည် လုပ်ရ၍ ကစားပွဲးကို အစမှ ပြန်၍ ကစားကြလေသည်။ အထက်ဖော်ပြပါ ဘီးရောင်းတမ်းကစားနည်းတွင် တစ်ဒေသနှင့်တစ်ဒေသ မတူဘဲ အနည်းငယ် ကွဲလွဲချက်ကလေးများ ရှိတတ်သည်။ သို့သော် အခြေခံတွင်မူ မထူးခြားလှပေ။ ဘီးရောင်းသူ - ဘီးဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - လိပ်ခွံဘီး ခေါင်းဆောင် - လိပ်စော်နံ ပြန်ပါအုံး ထို့နောက် ဘီးရောင်းသူက စိန်ဘီးဟု ဆိုပြန်သည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ဘီးတစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး ပြောင်လဲပြောဆိုပြီး၍ နောက်ဆုံး သနပ်ခါးဘီးဟု ဆိုသောအခါတွင်- ခေါင်းဆောင် - စစ်ရဲ့လား ဘီးရောင်းသူ - အစစ်ဘဲ ခေါင်းဆောင် - အဆစ်နည်းနည်း ထည့်ပါအုံး ကစားသူတိုင်းက တံထွေးထွေးပြီး၍ သူတို့၏ ခြေထောက်များကို တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ခွာပြီးလျှင် လုံချည်များကိုမ၍ တင်ပြီးသောအခါတွင် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သည်ဟာထိတဲ့လူ အနူဟူ၍ ဆိုပြီးနောက် ဘီးကို ခြေထောက်များအကြားမှ နောက်ဘက်သို့ပစ်လိုက်လေသည်။ ထိုနောက် ဘီးရောင်းသူက ဘီးဖိုးကို တောင်းခံလေသည်။ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင် လုပ်သူက မိုးပေါ်မှာတောင်း ဟူ၍ပြောရာ- ဘီးရောင်းသူ - တောင်းမရဘူး ခေါင်းဆောင် - သိကြားမင်းဆီတောင်း ဘီးရောင်းသူ - မပေးဘူး ခေါင်းဆောင် - နတ်ပြည်တောင်း ဘီးရောင်းသူ - နတ်ပြည်က အမြင့်ကြီး လိမ့်ကျမှာ ကြောက်တယ် ခေါင်းဆောင် - ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ သွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ခွေးတွေ လိုက်ကိုက်တယ် ခေါင်းဆောင် - ညောင်ပင်က ရုက္ခစိုးဆီသွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ညောင်ပင် အောက်က ပရွက်ဆိတ်တွေ ကိုက်တယ် ခေါင်းဆောင် - နောက်က မယ်ထွေးလေး ရယူတော့ ထိုသို့ ဆိုပြီးလျှင် မယ်ထွေးကိုမမိစေရန် လက်နှစ်ဘက်ကို ဆန့်တန်း၍ ကာကွယ်ပေးဘေသည်။ ဘီးရောင်းသူကလည်း မယ်ထွေးကို မိအောင် လိုက်ဖမ်းလေသည်။ နောက်ဘက်ရှိ မယ်ထွေးကို မိလျှင် မယ်ထွေးက ဘီးရောင်းသူအဖြစ် ဆက်၍ ကစားကြလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ့ ရိုးရာ ကစားနည်း]] 6ofrujxehea3pyjnl2wd7f0a4t1c2le 0 18349 1039852 1014796 2026-06-21T09:49:36Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/Cepyita|Cepyita]] ([[User talk:Cepyita|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:MinNyo1412|MinNyo1412]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 680413 wikitext text/x-wiki '''သီလဝ''' (သက္ကရာဇ် ???-၇၅၇) သည် အင်းဝခေတ်တွင် ရမည်းသင်း မြို့စားမင်း ဖြစ်သည်။ လက်ရုံးရည် ထူးချွန်ပြီး ဆင်စီး အလွန်တတ်သည်။ == မွေးချင်း == ညီ မဟာပြောက်နှင့် ညီမ ခမည်းမိ ဟူ၍ မွေးချင်းနှစ်ယောက် ရှိသည်။ ခမည်းမိကို [[မင်းကြီးစွာစော်ကဲ]] တောင်နန်းတင်သည်။ မဟာပြောက်မှာ သီလဝလွန်သော် ရမည်းသင်းစား ဖြစ်လာသည်။ == ရမည်းသင်းကို စားခြင်း == [[သတိုးမင်းဖျား]]လက်ထက် ရမည်းသင်းကို စားရသည်။ ဆင် ၆၀၊ မြင်း ၈၀၀ နှင့် ဗိုလ် ၁၀ ၀၀၀ ရှိသည်။ === ဘဝရှင်အရာကို ပယ်ငြင်းခြင်း === သတိုးမင်းဖျား နတ်ရွာစံသော် မှူးမတ်အပေါင်းညီညွတ်ကြကာ သီလဝအား မင်းပြုရန် တောင်းပန်ကြသည်။ သီလဝလည်း ငါသည် တနေ့ စကားသုံးလေးခွန်းမျှမပြော၊ မင်းအဖြစ်ကို ငါလည်း အလိုမရှိ။ အမြင့်စား တရဖျားစောကဲသည် မင်း၏ယောက်ဖတော်လည်း ဖြစ်သည်။ နှလုံးလက်ရုံးလည်း ကုံသည်။ စော်ကဲကို မင်းမြှောက်လေဟု ဆိုကာ စည်းစိမ်ကို ငြင်းသည်။ ရည်ရွယ်ရင်းမရှိဘဲ သီလဝ၏ အကြံပေးချက်အရ စော်ကဲမင်းဖြစ်ရသည်ကို ရည်၍ ''မရွယ်ဘဲစော်ကဲမင်းဖြစ်'' ဟူသောစကား ပေါ်လာလေသည်။ === မိုးညှင်းရှမ်းတို့ကို နှိပ်နင်းခြင်း === သက္ကရာဇ် ရ၅၄ ခုတွင် မိုးညှင်းရှမ်းတို့သည် ဆင်မြင်းအလုံးအရင်းနှင့် ချီ၍ မြေဒူးကိုတိုက်ကာ ဗမာတို့ကို ထိပါးသည်။ မင်းကြီးစွာစော်ကဲသည် သိင်္ခသူစောနှောင်း၊ အင်းယဉ်တုရင်၊ လယ်ကိုင်းငခရာသား ငရွှေတို့နှင့်အတူ ကိုယ်တော်တိုင် ရေအားကြည်းအားဆန်၍ ခုခံရန်ချီတက်၏။ သို့ရာတွင်သိင်္ခသူစောနှောင်းနှင့် အင်းရည်တုရင်တို့သည် မြင်းကိုသာကျွမ်း၍ ဆင်မှာမကျင်။ လယ်ကိုင်းငခရာသား ငရွှေသည် ကာကိုသာတတ်၍ မြင်း၌မလည်သောကြောင့် ဗမာတပ်ပျက်၍ ဆုတ်ရသည်။ ထိုအခါ မင်းကြီးစွာလည်း အင်းဝကို ခိုင်ခံ့အောင် စီရင်တော်မူ၍ တောင်ငူစား၊ တောင်တွင်းစား၊ ရမည်းသင်းစား၊ ဝတီးစား၊ ညောင်ရမ်းစား၊ ပေါက်မြိုင်စား၊ ပင်လယ်စားတို့ကို စုရုံးသည်။ အများမရောက်မီ ရမည်းသင်းစားသီလဝသည် အပြင်းချီလာ၍ ထီးပေါင်းကားမှ ကူးပြီးလျှင် သိင်္ခသူစောနှောင်းကို မြင်းတင်၍ လက်ယာက နေစေ၏။ အင်းယဉ်တုရင်ကို မြင်းတင်၍ လက်ဝဲက နေစေသည်။ ငခရာသား ငရွှေနှင့်မယားယုံ တိတလတို့ကို ကာကိုင်စေ၏။ သီလဝမှာမူ စောရဲစွာဟူသောဆင်ကိုစီး၍ တိုက်လေသည်။ ရှမ်းတပ် ၁၅ တပ်လုံးပျက်၍ စစ်ကိုင်းမှ ရွာသစ်တိုင်အောင် အလောင်းအတိ ဖြစ်၏။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> == သုံးခါသာ ရယ်ခြင်း == ဘဝတလျှောက်လုံး အောက်ပါ ၃ ကြိမ်တွင်သာ ရယ်ပြုံးဖူးသည်ဟု မှန်နန်း၌ ဆိုသည် − * တခါသော် တောတွင်းသားတယောက် ကြက်လက်ဆောင်ဆက်မည်ဟူ၍ လာသည်။ မင်းကိုမမြင်၍ လက်ဆောင်နှင့်ဆင်းသွားသည်ကို စောပုလဲမြင်လျှင် ငါရှိလျက် မပေးဘဲ ပြန်သည်။ မယားဟူသည်ကားယောက်ျားဘုန်းကိုမှီ၍ အသက်မွေးရချေသည်ဟု အသိဝင်သည်။ သီလဝလာသော် ဆီး၍ ရွှေဖလားနှင့် ခြေဆေးပေးသည်။ ထိုအခါ ငါ့မယားကား ယနေ့ အကြောင်းရှိမည်ဟု သိ၍ ပြုံးလေသည်။ * တရံတွင် မြို့ထိပ်၌ နေဆာလှုံနေခိုက် လူထွက်တယောက် ဦးရစ်ဗေါင်းထုပ်နှင့်တကွ ကျုံးထဲတွင် ရေငုပ်၍ချိုးသည်ကို မြင်လျှင် ရယ်သည်။ * တကြိမ်မှာ ရမည်းသင်းမြို့ဝန်းကျင် ရှမ်းစစ်သည်အထပ်ထပ် ရောက်လာသည်ကို ကြက်ပွဲက မထ။ စောပုလဲလည်း ရင်ဘတ်တီး၍ ရင်ဝတ်အကျွတ်ကျွတ် ဦးဆံဖားလျားဖြင့် လူအပြည့်ရှိသည့် မြို့ပြင်ကြက်ပွဲသို့ ပြေး၍ လာပြောသည်။ ဤတွင် "ငါ့မယား ဗျာပါကြီးလှလေသည်" ဟု ပြုံးရယ်ပြီးလျှင် သူရဲကောင်း မယားယုံ တိတလတို့နှင့် ထွက်တိုက်သည်။ == မိသားစုဘဝ == မင်းကြီးစွာစော်ကဲ နှမရင်း စောပုလဲနှင့် စုံဖက်ရာ သမီး မင်းလှမြတ်ကို မြင်သည်။ မင်းလှမြတ်မှာ [[ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား]]၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်လာသည်။ ဆင်ဖြူရှင်လွန်သော် မင်းလှမြတ်အား [[ပထမမင်းခေါင်|မင်းခေါင်ကြီး]]၊ [[မိုးညှင်းသတိုး|မိုးညှင်းမင်းတရား]]တို့ မိဖုရားမြှောက်ကြောင်း ကျောက်စာတို့၌ ဆိုသည်။ == ဘဝနိဂုံး == သက္ကရာဇ် ၇၅၇ ခုတွင် ကံကုန်သည်။ == ကိုးကား == <references/> {{အင်းဝခေတ်}} [[Category:မြန်မာ မှူးမတ်များ]] t34k8pj8bqrrwjtajej06jmowy04358 0 18849 1039834 1038558 2026-06-21T09:18:22Z Salai Rungtoi 22844 /* နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) */ 1039834 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ နယူးဒေလီ |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] o31obunnklguu9xslylwko5832sr5bm 0 19356 1039857 704780 2026-06-21T10:01:00Z Chenzeyan29 141880 1039857 wikitext text/x-wiki '''ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများ''' ({{lang-en|Celts}} သို့မဟုတ် {{lang-en|Celtic peoples}}) သည် [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု]] (Indo-European language family) ကြီး၏အောက်တွင်ရှိသော [[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ]] (Celtic languages) ကို ပြောဆိုကြပြီး တူညီသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းနောက်ခံများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည့် ရှေးဟောင်းဥရောပ တောင်ပေါ်နှင့် မြေပြန့်မျိုးနွယ်စုကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Cunliffe2018">{{cite book |last=Cunliffe |first=Barry |title=The Ancient Celts |year=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-875292-9}}</ref> သမိုင်းဦးခေတ်နှင့် ရှေးဟောင်းခေတ် ဥရောပတိုက်တွင် အင်အားကြီးမားသော ယဉ်ကျေးမှုအစုအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးတို့၏ အစောဆုံး ယဉ်ကျေးမှု မြစ်ဖျားခံရာသည် ဘီစီ (၁၂၀၀) ခန့်က ဥရောပအလယ်ပိုင်း (ယနေ့ [[သြစတြီးယားနိုင်ငံ|ဩစတြီးယား]]၊ [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီ]]နှင့် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]] အရှေ့ပိုင်းဒေသများ) တွင် ထွန်းကားခဲ့သည့် ဟောစတတ်ယဉ်ကျေးမှု (Hallstatt culture) နှင့် လာတင်းယဉ်ကျေးမှု (La Tène culture) တို့မှ စတင်ခဲ့သည်ဟု မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="Koch2006">{{cite book |last=Koch |first=John T. |title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia |year=2006 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-85109-440-0}}</ref> ၎င်းတို့သည် သံထည်ပစ္စည်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ သွန်းလုပ်နိုင်ခြင်း၊ မြင်းရထားများကို စစ်ရေးတွင် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဥရောပတစ်ခွင်တွင် လျင်မြန်စွာ အင်အားကြီးထွားလာခဲ့သည်။ == နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုနှင့် အထွတ်အထိပ်ကာလ == ဘီစီ (၄) ရာစုနှင့် (၃) ရာစုများတွင် ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများသည် နယ်မြေချဲ့ထွင်မှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အနောက်ဘက်တွင် ဗြိတိန်ကျွန်းစု (British Isles) နှင့် [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ|အိုင်ယာလန်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုင်ဘီရီယန်ကျွန်းဆွယ်]] ([[စပိန်နိုင်ငံ|စပိန်]]နှင့် [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ|ပေါ်တူဂီ]])၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]နှင့် [[တုရကီနိုင်ငံ|တူရကီ]] (ဂလာတီးယားဒေသ) အထိ ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Haywood2001">{{cite book |last=Haywood |first=John |title=The Historical Atlas of the Celtic World |year=2001 |publisher=Thames & Hudson |isbn=978-0-500-28831-3}}</ref> ဘီစီ (၃၉၀) ခန့်တွင် ဆဲ့လ်တ်မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်သော ဂေါလ်လူမျိုးများ (Gauls) သည် ရှေးဟောင်း [[ရောမမြို့]]ကိုပင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ဖူးသည်။<ref name="Cunliffe2018" /> == ရောမတို့၏ ကျူးကျော်မှုနှင့် မှေးမှိန်လာခြင်း == ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများသည် ဘုန်းမီးနေလ တောက်ပခဲ့သော်လည်း အချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုမရှိဘဲ သီးခြားမျိုးနွယ်စုများအဖြစ်သာ ကွဲပြားနေခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ရာစုနှစ်များတွင် အင်အားကြီးမားလာသော [[ရောမအင်ပါယာ]]၏ [[ဂျူးလိယပ်ဆီဇာ]] (Julius Caesar) ကဲ့သို့သော စစ်သူကြီးများ၏ တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref name="James1993">{{cite book |last=James |first=Simon |title=The Atlantic Celts: Ancient People or Modern Invention? |year=1999 |publisher=British Museum Press |isbn=978-0-7141-2165-9}}</ref> အထူးသဖြင့် ဂေါလ်စစ်ပွဲများ (Gallic Wars) အပြီးတွင် ဥရောပတိုက်မကြီးပေါ်ရှိ ဆဲ့လ်တ်ဒေသအများစုမှာ ရောမတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သွားခဲ့ပြီး ရောမယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့မြောက်ဘက်မှ ဂျာမန်နွယ်ဖွား (Germanic peoples) များ၏ တွန်းထုတ်မှုကြောင့် ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများသည် ဥရောပတိုက်၏ အနောက်မြောက်ဘက် အစွန်အဖျားဒေသများသို့သာ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ == ဘာသာစကားနှင့် ယနေ့ခေတ် တည်ရှိမှု == ယနေ့ခေတ်တွင် ရှေးဟောင်းဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများ၏ သွေးသားနှင့် ဘာသာစကား ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ဥရောပအနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ (Celtic Fringe) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ဒေသများတွင် အထင်ရှားဆုံး တွေ့ရှိရသည်- * '''[[အိုင်ယာလန်]] (Ireland):''' အိုင်းရစ်ရှ်ဘာသာစကား (Irish Gaelic) * '''[[စကော့တလန်]] (Scotland):''' စကော့တစ်ရှ် ဂါးလစ်ဘာသာစကား (Scottish Gaelic) * '''[[ဝေလပြည်နယ်]] (Wales):''' ဝေလဘာသာစကား (Welsh) * '''[[ဗြိတိန်နိုင်ငံ|ဗြိတိန်]]ရှိ ကွန်ဝေါဒေသ (Cornwall):''' ကောနစ်ရှ်ဘာသာစကား (Cornish) * '''[[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]ရှိ ဘရီတန်းနီဒေသ (Brittany):''' ဘရီတွန်ဘာသာစကား (Breton) အဆိုပါ ဒေသများတွင် နေထိုင်သူများသည် ရှေးဟောင်း ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးတို့၏ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ ထူးခြားသော ရိုးရာဂီတ (ဥပမာ- ပလွေနှင့် အိတ်ကပ်ပလွေမှုတ်ခြင်း)၊ အနုပညာနှင့် ပွဲတော်များကို ယနေ့တိုင် တန်ဖိုးထား ထိန်းသိမ်းလျက် ရှိကြသည်။<ref name="Koch2006" /> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Indo-European topics}} rx51ythqmk38jbr0pjgld4yhdw4dqht 0 19581 1039705 690410 2026-06-20T12:04:23Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039705 wikitext text/x-wiki [[Image:Mercury Thermometer.jpg|thumb|အခန်းအပူချိန်တိုင်း မာကျူရီ သာမိုမီတာ]] '''သာမိုမီတာ''' ({{lang-en|'''thermometer'''}}) သည် အပူချိန် (သို့) အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ အပူ/အအေး ပြောင်းလဲမှုကို တိုင်းတာသော ကိရိယာဖြစ်သည်။ သာမိုမီတာတွင် အရေးကြီးသော အခြေခံအခြင်းအရာနှစ်ရပ် ပါရှိသည်။ ပထမတစ်ခုမှာ အပူချိန်ကို အာရုံခံသည့်အစိတ်အပိုင်းဖြစ်၍ ဥပမာ [[ပြဒါး သာမိုမီတာ]]တွင် ပါရှိသော ဖန်လုံး(ဖု) မျိုးဖြစ်၍ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အပူချိန်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အပူချိန်ဖော်ပြရာ၌ ဖန်ပြွန်သုံး သာမိုမီတာများတွင် ရေးမှတ်ထားသော ဂဏန်းများဖြင့် ဖော်ပြပြီး [[အနီအောက်ရောင်ခြည် သာမိုမီတာ]]တွင် ဒီဂျစ်တယ် ဂဏန်းဖြင့်ဖော်ပြသည်။ သာမိုမီတာများကို နည်းပညာ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို စစ်ဆေးသော လုပ်ငန်းများ၊ မိုးလေဝသပညာရပ်၊ ကျန်းမာရေးနယ်ပယ်နှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ သာမိုမီတာကို ပြဒါးတိုင်ဟုလည်းခေါ်လေ့ရှိခြင်းမှ<ref>{{Cite web |url=https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4 |title=သာမိုမီတာနှင့်အပူချိန် |access-date=7 April 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410141132/https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4 |url-status=dead }}</ref>ာ ဖန်ပြွန်ချောင်းကလေးအတွင်း ပြဒါး ထည့်ထားသည့် ကရိယာ မျိုးကိုသာ မြင်တွေ့နေကြသောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် စတင်ပေါ် ပေါက်လာသည့်နေ့မှစ၍ ယနေ့ တိုင်အောင် အသုံးပြုခဲ့အသုံးပြုဆဲဖြစ်သော အပူအအေးတိုင်းကရိယာများ ကိုကြည့်လျှင်ပြဒါးအပြင်လေကိုလည်းကောင်း၊ အရက်ပြန်ကို လည်းကောင်း၊ ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကိုလည်းကောင်း၊ သတ္ထုကြီး သက်သက်ကိုလည်းကောင်း အသီးသီးအသုံးပြုခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် အငွေ့အရည်အခဲ ဤသုံးမျိုးအနက် မည်သည့် ပစ္စည်းကိုအသုံးပြု သည်ဖြစ်စေ သာမိုမီတာများကို ယေဘုယျပြုလုပ်ထားပုံမှာ အရာဝတ္ထုတို့သည် အေးလျှင်ကျုံ့၍ ပူလျှင်ကားတတ်သည် ဟူသော သဘောအပေါ်တွင် အခြေပြုထားခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ ) သာမိုမီတာကို အစောပိုင်းတီထွင်သူများတွင် အီတာလျံလူမျိုး နက္ခတ်ပညာကျော် [[ဂယ်လီလီယို]]ပါဝင်၍ ၁၆ ရာစု နှစ်အတွင်း သူကြံစည်သောပထမကရိယာမှာ ပြဒါးအစား လေကိုသုံးထား သည့်ကရိယာဖြစ် လေသည်။ နောက်နှစ်အ နည်းငယ်ကြာ သောအခါ ဂယ်လီလေအိုသည် လေအစားအရက်ပြန်ကို အသုံးပြုသော ဒုတိယအမျိုးအစားကရိယာကို တိုးတက်ကြံစည်ပြန်လေသည်။ ၁၇ ရာစုနှစ်အတွင် ဒပ်ချလူမျိုး ဒရက်ဗဲဆိုသူကြံစည်သောသာမိုမီတာမှာမူ ပုလင်း အဝကျဉ်း လည်ပင်းရှည်တွင် ရေကိုထည့်ထား၍ ထိုရေအမှတ်အတက် အကျကိုမှတ်ထားခြင်းဖြင့် အပူအအေးကိုတိုင်း တာလေသည်။ ထိုကရိယာကိုတစ်ဖန် ပြင်သစ်လူမျိုးဇန်းရဝါဆိုသူက ၁၆၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရေအစား အရက်ပြန် ကိုသုံးကာ တစ်မျိုး ပြုပြင်လိုက်ပြန်သည်။ တစ်ဖန် နောက်ဆယ်နှစ်ကြာသောအခါ တပ်စကန်နီနယ်စားကြီးက အထက်ပါအရက်ပြန်ကို အသုံးပြု သည့်ကရိယာတွင် ပုလင်းထဲရှိလေကိုထုတ်ပစ်ပိတ်ဆို့ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပို၍တိကျ မှန်ကန်သော အမျိုးအစားကိုကြံ စည်လိုက်ပြန်လေသည်။ ၁၇၁၄ ခုနှစ်တွင်ဂျာမန်သိပ္ပံ ပညာရှင်ဖာရင်ဟိုက်ဆိုသူက အရက်ပြန်စား ပြဒါးကိုအသုံး ပြုသော သာမိုမီတာကိုပြုလုပ်၍ အပူအအေးစံချိန် အမှတ် သညာသစ်ကို တီထွင်လေသည်။ သူ့အမှတ်အသားအရ ရေခဲသည့်အအေးချိန်ကို ၃၂ ဒီဂရိီဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီးလျှင် ရေဆူသည့်အပူချိန်ကို ၂၁၂ ဒီဂရီဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုသာမိုမီတာမျိုးကိုလည်း တီထွင်သူအားအစွဲပြု၍ ဖာရင်ဟိုက် သာမိုမီတာဟုခေါ်ကြ သည်။ ယခုခေတ်သုံးသာမိုမီတာများတွင်မူ ပြဒါးကိုအသုံး များကြလေသည်။ ပြဒါးကိုအသုံးပြုခြင်းမှာ ပြဒါးသည် ဖာရင်ဟိုက် ၆၇၅ ဒိီဂရီရောက်မှဆူ၍သုညအောက် ၃၈ ဒိီဂရီရောက်မှခဲပြီးလျှင် အပူတိုက်ပေး၍ကား(ကြီးထွား) လာသောအခါ၌လည်း ညီညာမှန်ကန်သည့်အတွက်ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင်သုညအောက် ၃၈ ဒိီဂရီထက်အောက်ကျသော အအေးကို တိုင်းတာလိုသောအခါ ပြဒါးခဲချိန်အမှတ်ထက် အရက်ပျံခဲချိန် အမှတ်ကပို၍နိမ့်သည့်အတွက်ပြဒါးအစား အရက်ပြန်ကို အသုံးပြုရလေသည်။ အပူရှိန်အားကြီးသော အပူချိန်ကို တိုင်းတာရာတွင်မူ ဟိုက်ဒြိုဂျင်စသော ဓာတ် ငွေ့သုံးကရိယာမျိုးနှင့် ပိုင်ရိုမီတာခေါ် ဖန်ပြွန်အစား ကျောက်သလင်းပြွန်ကိုအသုံးပြုပြီးဖိနှိပ်ထားသောဟိုက်ဒြိုဂျင်၊ သို့မဟုတ် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဓာတ်ကိုထည့်ထားသည့် ကရိယာမျိုးကိုသုံးရပြန်လေသည်။ ( ပိုင်းရိုမီတာ•။) သာမန်သာမိုမီတာတွင် ထိပ်ဖျားတွင်ဖန်သီးငယ်ရှိသော ဖန်ပြွန်ချောင်းကလေးဖြစ်သည်။ ဖန်ပြွန်ချောင်း၏ ထိပ်ဘက်ကို မိီးမြှိုက်အရည်ပျော်စေခြင်းဖြင့် အပေါက်ပိတ်ထားသည်။ ထိုဖန်ပြွန် ချောင်းတွင်ပြဒါး၊ သို့မဟုတ် အရောင်ဆိုးထားသော အရက်ပြန်တစ်ခုခုကိုထည့်ထား၍ ပြွန်ချောင်း၏အထက်ပိ်ုင်းကို ပလာနယ်ဖြစ်နေအောင် စီမံထား လေသည်။ ဒိီဂရီ အမှတ်အသားကိုမှတ်သားရာတွင် အဆိုပါကရိယာကို ရှေးဦးစွာ ရေခဲတွင်နှစ်၍ ရေခဲချိန်အမှတ်ကိုရှာရ သည်။ ထိုနောက် ဆူပွက်နေသည့်ရေမှထွက်လာသောရေ နွေးငွေ့တွင်ပြ၍ ရေဆူချိန် အမှတ်ကိုရှာပြန်လေသည်။ ဒိီဂရီများကို စင်တီဂရိတ်နှင့်ဖာရင်ဟိုက်ဟူ၍ အမှတ်အသားနှစ်မျိုးနှင့် မှတ်သားလေ့ရှိသည်။ စင်တီ ဂရိတ်တွင် ရေခဲသည့်အမှတ်ကိုသုံညဒီဂရိီ၊ ရေဆူသည့်အမှတ်ကိုဒီဂရီ ၁ဝဝ ဟုမှတ်သားပြီးသော် ထိုအမှတ်နှစ်ခုအ ကြားတွင် အပိုင်းညီအမှတ်ကလေးပေါင်း ၁ဝဝ ခွဲစိတ်ပိုင်းခြားထားသည်။ စင်တီဂရိတ်သာမိုမီတာကိုတီထွင်သူ အန်ဒါဝဲလဆီးယပ်အား အစွဲပြု၍ ဝဲလဆီးယပ်သာမိုမီတာဟုလည်းခေါ်သည်။ ဖာရင်ဟိုက် တွင်မူ ရေခဲသည့်အမှတ်သည် ၃၂ ဒီဂရီဖြစ်၍ ရေဆူသည့်အမှတ်မှာ ၂၁၂ ဒီဂရိီဖြစ်ပြီးလျှင် အဆိုပါအမှတ် နှစ်ခုကြား၌ အပိုင်းညီအမှတ်ကလေး ပေါင်း ၁၈ဝ ခွဲစိတ်ပိ်ုင်းခြားထားလေသည်။ စင်တီဂရိတ်အမှတ်သုံး သာမိုမီတာ ကိုသိပ္ပံပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများ အတွက်တစ်ကမ္ဘာလုံးက အသုံးပြုကြပြိီးလျှင် ဖာရင်ဟိုက်အမှတ်သုံးသာမိုမီတာကို အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားကိုပြောဆို ကြသောနိုင်ငံများတွင်သာ သာမန်ကိစ္စများအတွက်အသုံးများလေသည်။ ထို့ပြင်ယခု အသုံး နည်းသေးသော ဂျာမဏီ နိုင်ငံသုံး ရေအိုမျူအာခေါ် သာမိုမီတာမျိုးဟူ၍လည်းရှိသေးသည်။ ယင်းတွင်ရေခဲသည့် အမှတ်ကို သုည၊ ရေဆူသည့် အမှတ်ကိုဒိီဂရိီီ ၈၈ဝ ဟုမှတ်သားထားလေသည်။ အတွေ့ရအများဆုံးသော သာမိုမီတာမျိုးမှာ ဆရာဝန်သုံးပြဒါးတိုင် ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသာမိုမီတာသည် သာမန်ဖာရင်ဟိုက်သာမိုမီတာကို တစ်မျိုး တစ်မည် ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုပြ ဒါးတိုင်တွင် ဖန်သီးကလေးအထက်ဘက်၌ ဖန်ပြွန်ချောင်းကို အနည်းငယ် အပေါက်ကျဉ်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် လူနာ၏ပါးစပ်မှ နုတ်ယူလိုက်ပြီးသည့်အခါတွင် ပြဒါးသည်အောက်ကို ပြန်မဆင်း ဘဲနေသဖြင့် လူနာ၏အပူချိန်အမှတ်ကို တိကျစွာကြည့်ရှု မှတ်သားနိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါသာမိုမီတာကို အသုံးပြုမည်ကြံသောအခါ ပြဒါးအားလုံး ဖန်သီးထဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနေစေရန် ပြဒါးတိုင်ကို ပထမလှုပ်ရှားခါ ပေးရလေသည်။ သာမန်လူကောင်းတစ်ဦး၏ ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၉၈ ့၄ဒီဂရိီဖြစ်၍ ဆရာဝန်သုံးပြဒါးတိုင်အပေါ်တွင် ဖာရင်ဟိုက်ဒိီဂရိီ ၉၃ မှ ၁၁ဝ အထိသာမှတ်သားထား လေ့ရှိသည်။ ပေါင်မုံ့ဖို ကိတ်မုံ့ဖို စသောအပူရှိန်ပြင်းသည့် နေရာမျိုးတွင် ပြဒါးနှင့်အရက်ပြန်တို့ကိုသုံးရန် မဖြစ်နိုင်သည့် အတွက် သတ္တုချည်းသက်သက်ကိုအသုံးပြုထားသော ကရိယာ မျိုးကိုသုံးရလေသည်။ ထိုကရိယာ တွင်ထိပ်ချည်းဆက် ထားသောသတ္တုပြားနှစ်ခု (ပုံပမာ•ကြေးဝါနှင့်သံ)ကို အခွေပြု လုပ်ထားသည်။ ပူလာသောအခါ သတ္တုနှစ်မျိုးစလုံး ကားထွက်လာသည်။ သို့သော်ကားပုံခြင်းမတူသဖြင့် အထက်ပါ သတ္တု ခွေသည်ပူလျှင်ပူသလို စန့်ထွက်လာလေသည်။ ထိုသတ္တုခွေတွင် လက်တံတပ်ထား၍ ထိုလက်တံက အပူချိန် ဒီဂရီအမှတ်ကိုညွှန်ပြလေသည်။ အပူအအေးချိန်များကို မိမိဖာသာမှတ်သားပေးသည့် ကရိယာမျိုးလည်းရှိသေး၍ ထိုကရိယာကို 'သာမိုဂရပ်' ဟုခေါ်လေသည်။ သာမိုဂရပ်သည် အထက်ပါသတ္တုခွေ သုံးသာမိုမီတာကို တိုးတက်ကြံစည်ပြုလုပ်ထားခြင်းပင်ဖြစ် သည်။ ဤကရိယာတွင် သတ္တုခွေ၌လက်တံအစား အဖျား၌မင် တံတပ်ထားသောမောင်းတံကိုအသုံးပြုထားသည်။ ထို မင်တံကို နာရီစက်ဖြင့် တစ်ရွေ့ရွေ့လည်နေသည့် စက္ကူပေါ်တွင် ထောက်ထားသည်။ စက္ကူပေါ်တွင်နာရီမိနစ်များ ဒီဂရိီ များဖြင့်ဇယားကွက်များချထားသည်။ ထိုအခါ ဇယားပေါ်ရှိ မျဉ်းကြောင်းကိုကြည့်ခြင်းဖြင့်မည်သည့်အချိန်၌ အပူအ အေးချိန် မည်မျှရှိသည်ကို အဆင်သင့်တွေ့နိ်ုင်လေသည်။ ယမန်နေ့က အအေးဆုံးဒီဂရီမည်မျှ၊ အပူဆုံးဒီဂရီမည်မျှ ရှိသည်စသည်ဖြင့် မိုးလေဝသဌာန ပြန်တမ်းများ၌တွေ့မြင်ရတတ်သည်။ အမှန်စင်စစ်ထိုဒီဂရိီအမှတ်အသားများကို မည်သူမျှ တစ်နေ့လုံး တစ်ညဉ့်လုံးထိုင် စောင့်ပြီးကြည့်မှတ်ထားသည်မဟုတ်ချေ။ သူ့အလိုအလျောက်မှတ်သားသည့် ကရိ်ယာမှ ကြည့်ယူခြင်း သာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကိစ္စအတွက် အထက်ဖော်ပြပါ သတ္တုခွေသုံးကရိယာမျိုးကို အသုံးပြု၍'အအေးဆုံး အမှတ်ပြသာမိုမီတာ'နှင့် 'အပူဆုံးအမှတ်ပြသာမိုမီတာ'ဟု ခေါ် သော ကရိယာမျိုးကိုလည်းအသုံးပြုကြသည်။ ဒုတိယအမျိုးအစား ကရိယာနှစ်မျိုးတွင် ဖန်ပြွန်ချောင်းအတွင်း၌ အရက်ပြန်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိပြီးလျှင် အရွယ် တော်အမှတ်ပြ ဖန်စနှင့်သံစ ကလေးတစ်ခုစီကိုထည့်ထားလေသည်။ အအေးသုံး အမှတ် ပြကရိယာတွင်ရှိသော အဆိုပါ သံစကလေးတွင် အရက်ပြန် အမှတ်နှင့် အတူလိုက်ပါနိမ့်ကျသွားနိုင်သည်။ သို့သော် အပူချိန်တိုးလာ၍အရက်ပြန် အမှတ်တက်လာသောအခါ သံစ ကလေးသည်မိမိအောက်အ နိမ့်ဆုံးရောက်သော အမှတ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုအမှတ်ကားအအေးဆုံး ဒီဂရီအမှတ်ပင်ဖြစ်လေသည်။ အပူဆုံးအမှတ်ပြကရိယာတွင် ရှိသောဖန်စမှာမူ အထက်ဘက်သို့သာ လိုက်ပါနိုင်၍ အောက်ဘက် သို့အလိုအလျောက်မကျနိုင်ချေ။ အဆိုပါ ကရိယာများကို နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်မံ အသုံး ပြုသောအခါ သံစကလေးကို အပြင်ဘက်မှသံလိုက်ဖြင့်ဆွဲ၍လည်းကောင်း၊ ဖန်စကလေးကို မူလက်ဖြင့်အသာတောက ်ပေးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း မူလနေရာအသီးသီးသို့ရွှေ့ပေးရလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:အပူချိန်တိုင်း ကိရိယာများ]] hhc88abgscg8n1ajjty8yqust7zcgfo 0 19668 1039813 718138 2026-06-21T06:50:33Z Mayor mt 1506 1039813 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Turmeric inflorescence.jpg | image_caption = Inflorescence of ''Curcuma longa'' | image2 = Curcuma longa roots.jpg | image2_caption = Turmeric rhizome and powder | image2_alt = Photograph of knobby brown rhizome and orange powder | genus = Curcuma | species = longa | authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]<ref name="Kew">{{cite web|title=''Curcuma longa'' L.|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:796451-1|publisher=Plants of the World Online, Kew Science, Kew Gardens, Royal Botanic Gardens, Kew, England|access-date=26 March 2018|year=2018}}</ref> | synonyms = ''Curcuma domestica'' <small>Valeton</small> }} ==ပုံသဏ္ဌာန် == ==='''အပင်''' === ရွက်ယောင် ပင်စည်ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။ ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။ မြစ်ဥ အတွင်းသား တောက်ပ သောအရောင် ရှိသည်။ နနွင်းအမျိုးအစား (၇)မျိုး ရှိသည့်အနက် ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ ဤနနွင်းရိုးရိုးကိုသာလျှင် ဆေးဖက်အဖြစ် အထူး အသုံးပြု၏။ ==='''အရွက်'''=== ရွက်ညှာသည် ရွက်ပြားနှင့် အလျားညီ၏။ ရွက်ညှာရင်းမှ ရွက်ပြားထိပ်အထိ အမြှောင်းပါသည်။ ရွက်ပြား ရှည်မျောမျောပုံဖြစ်ပြီး အဖျားချွန်ကာ အရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။ === အပွင့်=== အဝါနုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့်နှင့် တူသည်။ ဝါဆို၊ ဝါခေါင်လများတွင် ပွင့်သည်။ ===အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ=== ဥတက်။ ==မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ== ==='''ပေါက်ရောက်ပုံ'''=== မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာ ပြည် အထက်ပိုင်း တောတောင် များ၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ် ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ==='''စိုက်ပျိုးပုံ'''=== ချင်းပင် ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ == ===='''အာနိသင်'''==== မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလို အရ နနွင်း သည် ပူ၏။ စပ်ရှားရှား အရသာ ရှိ၏။ ခါးသက်၍ ဆိမ့်သော အရသာ အနည်းငယ် ရှိ၏။ ကိုယ်ရေ နွေးစေ၏။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏။ လေကို နိုင်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ အစာ မကြေရောဂါ ကို ပျောက်ကင်း စေတတ်၏။ ===='''အသုံးပြုပုံ'''(ဥတက်)==== # နနွင်း သည် ရောဂါ အမျိုးမျိုးတို့ ကို ပယ်နိုင်၍ အသက်ရှည် စေသော ဆေးအဖြစ် ထင်ရှား၏။ နနွင်းကို ငန်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မျက်စိ ဆေး အမျိုးမျိုး၊ ဒူလာ ဝမ်းရပ်ဆေး အမျိုးမျိုး၊ လိမ်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မှိုင်းဆေး အမျိုးမျိုး ဖော်စပ် ရာတွင် အသုံးပြု၏။ #ကိုယ်ဝန်ဆောင် စဉ် အတွင်း ဖျားခြင်း၊ သားဖွားပြီး သွေးတက်ခြင်း၊ သွေးပုပ် ကျန်ခြင်း၊ သွေးမသန့် ခြင်း၊ မီးဖွားပြီး နောက် ချည့်နဲ့ခြင်း၊ အသား အေးခြင်း၊ သားမြတ် ကိုက်ခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ မီးယပ် သွေးဖော ဖြစ်ခြင်း ၊ ယားယံ ခြင်း တို့အတွက် နနွင်းကို အမှုန့်ပြုကာ ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေး ခြင်း၊ မှိုင်းရှူပေးခြင်း၊ ရေနွေး နှင့် ပြုတ်၍ ရေချိုးပေး ခြင်း၊ ကြပ်ထုပ် ထိုးပေး ခြင်း တို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #သားအိမ် မသန့် သော ရောဂါ၊ မျက်စိကိုက်၊ နှာစေး အဖျား ရောဂါတို့ အတွက်လည်း နနွင်း ကို ဆေးဖက် အဖြစ် အသုံး ပြုရ၏။ #နနွင်း ကို လက်ထုပ် ခေါက်မှုန့် နှင့် ရော၍ ရျေနှင့် ကျိုပြီး ပျားရည် သင့်ရုံ စပ်၍ သောက်ပါက သွေးအန်၊ သွေးလျှံ၊ သွေးဝမ်း ရောဂါ များ ပျောက်၏။ #သွားဖုံး ရောင်ခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့်ကို ရေနွေးနှင့် ဖျော်၍ ငုံပေးခြင်း၊ ဆားနိုင် နိုင် ထည့်သောက်ခြင်း၊ သွားရင်းတွင် သိပ်ပေး ခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း စေ၏။ #နနွင်း သည် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာ ရင်ကျပ်၊ ဝမ်းလျှော ရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်း စေ၏။ #နနွင်း ကို ဆားအနည်းငယ် ခတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက် သော် လေထိုး လေအောင့် ရောဂါ ပျောက်၏။ #အကျိတ်နာ၊ ထိခိုက် ရှနာခြင်း၊ အတွင်းကြေ ဒဏ်ရာ ရခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းနှင့် ထုံးကို ရောစပ် လိမ်းပေးခြင်း၊ ဒဏ်ရာ မှ သွေးထွက် လွန်ခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးခြင်း တို့ဖြင့် ပျောက်ကင်း စေနိုင်၏။ #နနွင်းကို သကြားနီ ခဲနှင့် ရောစပ်၍ ဆန်ဆေးရည် နှင့် သောက်သုံးပါက သားအိမ်တွင် ကျောက်တည်ခြင်း ပျောက်၏။ #နနွင်းမှုန့်၊ ဆီးဖြူသီးရည်၊ ပျားရည် သုံးမျိုး ရောသောက် သော် ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် မှစ၍ ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။ #နနွင်းဥ ကို ပါးပါးလှီး၍ နေရိပ်တွင် လှန်းပြီး ပျားရည်နှင့် တစ်ကြိမ် ၃ ပြား၊ တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် သောက်သော် အစာအိမ် ရောဂါ ပျောက်၏။ <ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=146{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] prdyd8csvrxy8k6kjv5jejp30cgdukg 1039815 1039813 2026-06-21T06:57:10Z Mayor mt 1506 1039815 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Turmeric inflorescence.jpg | image_caption = Inflorescence of ''Curcuma longa'' | image2 = Curcuma longa roots.jpg | image2_caption = Turmeric rhizome and powder | image2_alt = Photograph of knobby brown rhizome and orange powder | genus = Curcuma | species = longa | authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]<ref name="Kew">{{cite web|title=''Curcuma longa'' L.|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:796451-1|publisher=Plants of the World Online, Kew Science, Kew Gardens, Royal Botanic Gardens, Kew, England|access-date=26 March 2018|year=2018}}</ref> | synonyms = ''Curcuma domestica'' <small>Valeton</small> }} ==ပုံသဏ္ဌာန် == ==='''အပင်''' === ရွက်ယောင် ပင်စည်ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။ ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။ မြစ်ဥ အတွင်းသား တောက်ပ သောအရောင် ရှိသည်။ နနွင်းအမျိုးအစား (၇)မျိုး ရှိသည့်အနက် ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ ဤနနွင်းရိုးရိုးကိုသာလျှင် ဆေးဖက်အဖြစ် အထူး အသုံးပြု၏။ ==='''အရွက်'''=== ရွက်ညှာသည် ရွက်ပြားနှင့် အလျားညီ၏။ ရွက်ညှာရင်းမှ ရွက်ပြားထိပ်အထိ အမြှောင်းပါသည်။ ရွက်ပြား ရှည်မျောမျောပုံဖြစ်ပြီး အဖျားချွန်ကာ အရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။ === အပွင့်=== အဝါနုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့်နှင့် တူသည်။ ဝါဆို၊ ဝါခေါင်လများတွင် ပွင့်သည်။ ===အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ=== ဥတက်။ ==မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ== ==='''ပေါက်ရောက်ပုံ'''=== မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာ ပြည် အထက်ပိုင်း တောတောင် များ၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ် ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ==='''စိုက်ပျိုးပုံ'''=== ချင်းပင် ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ == ===အာနိသင်=== မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ နနွင်းသည် ပူ၏။ စပ်ရှားရှား အရသာရှိ၏။ ခါးသက်၍ ဆိမ့်သော အရသာ အနည်းငယ် ရှိ၏။ ကိုယ်ရေနွေးစေ၏။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ လေကို နိုင်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ အစာမကြေရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေတတ်၏။ ===အသုံးပြုပုံ=== (ဥတက်) # နနွင်း သည် ရောဂါ အမျိုးမျိုးတို့ကို ပယ်နိုင်၍ အသက်ရှည် စေသော ဆေးအဖြစ် ထင်ရှား၏။ နနွင်းကို ငန်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မျက်စိ ဆေး အမျိုးမျိုး၊ ဒူလာ ဝမ်းရပ်ဆေး အမျိုးမျိုး၊ လိမ်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မှိုင်းဆေး အမျိုးမျိုး ဖော်စပ် ရာတွင် အသုံးပြု၏။ #ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဖျားခြင်း၊ သားဖွားပြီး သွေးတက်ခြင်း၊ သွေးပုပ်ကျန်ခြင်း၊ သွေးမသန့် ခြင်း၊ မီးဖွားပြီး နောက် ချည့်နဲ့ခြင်း၊ အသားအေးခြင်း၊ သားမြတ်ကိုက်ခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ မီးယပ် သွေးဖော ဖြစ်ခြင်း ၊ ယားယံခြင်းတို့အတွက် နနွင်းကို အမှုန့်ပြုကာ ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေးခြင်း၊ မှိုင်းရှူပေးခြင်း၊ ရေနွေးနှင့် ပြုတ်၍ ရေချိုးပေးခြင်း၊ ကြပ်ထုပ် ထိုးပေး ခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #သားအိမ် မသန့်သော ရောဂါ၊ မျက်စိကိုက်၊ နှာစေး အဖျား ရောဂါတို့ အတွက်လည်း နနွင်းကို ဆေးဖက် အဖြစ် အသုံးပြုရ၏။ #နနွင်းကို လက်ထုပ် ခေါက်မှုန့် နှင့် ရော၍ ရျေနှင့် ကျိုပြီး ပျားရည်သင့်ရုံစပ်၍ သောက်ပါက သွေးအန်၊ သွေးလျှံ၊ သွေးဝမ်းရောဂါများ ပျောက်၏။ #သွားဖုံး ရောင်ခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့်ကို ရေနွေးနှင့် ဖျော်၍ ငုံပေးခြင်း၊ ဆားနိုင်နိုင် ထည့်သောက်ခြင်း၊ သွားရင်းတွင် သိပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းသည် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ ဝမ်းလျှော ရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းကို ဆားအနည်းငယ် ခတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက် သော် လေထိုး လေအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏။ #အကျိတ်နာ၊ ထိခိုက် ရှနာခြင်း၊ အတွင်းကြေ ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းနှင့် ထုံးကို ရောစပ် လိမ်းပေးခြင်း၊ ဒဏ်ရာမှ သွေးထွက်လွန်ခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #နနွင်းကို သကြားနီခဲနှင့် ရောစပ်၍ ဆန်ဆေးရည်နှင့် သောက်သုံးပါက သားအိမ်တွင် ကျောက်တည်ခြင်း ပျောက်၏။ #နနွင်းမှုန့်၊ ဆီးဖြူသီးရည်၊ ပျားရည် သုံးမျိုး ရောသောက်သော် ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် မှစ၍ ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။ #နနွင်းဥ ကိုပါးပါးလှီး၍ နေရိပ်တွင် လှန်းပြီး ပျားရည်နှင့် တစ်ကြိမ် ၃ ပြား၊ တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် သောက်သော် အစာအိမ်ရောဂါ ပျောက်၏။ <ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=146{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] 6kyijrjvamqliry5j6u8rtm95b4p4lx 1039816 1039815 2026-06-21T07:00:26Z Mayor mt 1506 1039816 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Turmeric inflorescence.jpg | image_caption = Inflorescence of ''Curcuma longa'' | image2 = Curcuma longa roots.jpg | image2_caption = Turmeric rhizome and powder | image2_alt = Photograph of knobby brown rhizome and orange powder | genus = Curcuma | species = longa | authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]<ref name="Kew">{{cite web|title=''Curcuma longa'' L.|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:796451-1|publisher=Plants of the World Online, Kew Science, Kew Gardens, Royal Botanic Gardens, Kew, England|access-date=26 March 2018|year=2018}}</ref> | synonyms = ''Curcuma domestica'' <small>Valeton</small> }} ==ပုံသဏ္ဌာန် == ==='''အပင်''' === ရွက်ယောင် ပင်စည်ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။ ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။ မြစ်ဥ အတွင်းသား တောက်ပ သောအရောင် ရှိသည်။ နနွင်းအမျိုးအစား (၇)မျိုး ရှိသည့်အနက် ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ ဤနနွင်းရိုးရိုးကိုသာလျှင် ဆေးဖက်အဖြစ် အထူး အသုံးပြု၏။ ===အရွက်=== ရွက်ညှာသည် ရွက်ပြားနှင့် အလျားညီ၏။ ရွက်ညှာရင်းမှ ရွက်ပြားထိပ်အထိ အမြှောင်းပါသည်။ ရွက်ပြား ရှည်မျောမျောပုံဖြစ်ပြီး အဖျားချွန်ကာ အရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။ === အပွင့်=== အဝါနုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့်နှင့် တူသည်။ ဝါဆို၊ ဝါခေါင်လများတွင် ပွင့်သည်။ ===အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ=== ဥတက်။ ==မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ== ==='''ပေါက်ရောက်ပုံ'''=== မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာ ပြည် အထက်ပိုင်း တောတောင် များ၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ် ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ==='''စိုက်ပျိုးပုံ'''=== ချင်းပင် ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ == ===အာနိသင်=== မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ နနွင်းသည် ပူ၏။ စပ်ရှားရှား အရသာရှိ၏။ ခါးသက်၍ ဆိမ့်သော အရသာ အနည်းငယ် ရှိ၏။ ကိုယ်ရေနွေးစေ၏။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ လေကို နိုင်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ အစာမကြေရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေတတ်၏။ ===အသုံးပြုပုံ=== (ဥတက်) # နနွင်း သည် ရောဂါ အမျိုးမျိုးတို့ကို ပယ်နိုင်၍ အသက်ရှည် စေသော ဆေးအဖြစ် ထင်ရှား၏။ နနွင်းကို ငန်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မျက်စိ ဆေး အမျိုးမျိုး၊ ဒူလာ ဝမ်းရပ်ဆေး အမျိုးမျိုး၊ လိမ်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မှိုင်းဆေး အမျိုးမျိုး ဖော်စပ် ရာတွင် အသုံးပြု၏။ #ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဖျားခြင်း၊ သားဖွားပြီး သွေးတက်ခြင်း၊ သွေးပုပ်ကျန်ခြင်း၊ သွေးမသန့် ခြင်း၊ မီးဖွားပြီး နောက် ချည့်နဲ့ခြင်း၊ အသားအေးခြင်း၊ သားမြတ်ကိုက်ခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ မီးယပ် သွေးဖော ဖြစ်ခြင်း ၊ ယားယံခြင်းတို့အတွက် နနွင်းကို အမှုန့်ပြုကာ ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေးခြင်း၊ မှိုင်းရှူပေးခြင်း၊ ရေနွေးနှင့် ပြုတ်၍ ရေချိုးပေးခြင်း၊ ကြပ်ထုပ် ထိုးပေး ခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #သားအိမ် မသန့်သော ရောဂါ၊ မျက်စိကိုက်၊ နှာစေး အဖျား ရောဂါတို့ အတွက်လည်း နနွင်းကို ဆေးဖက် အဖြစ် အသုံးပြုရ၏။ #နနွင်းကို လက်ထုပ် ခေါက်မှုန့် နှင့် ရော၍ ရျေနှင့် ကျိုပြီး ပျားရည်သင့်ရုံစပ်၍ သောက်ပါက သွေးအန်၊ သွေးလျှံ၊ သွေးဝမ်းရောဂါများ ပျောက်၏။ #သွားဖုံး ရောင်ခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့်ကို ရေနွေးနှင့် ဖျော်၍ ငုံပေးခြင်း၊ ဆားနိုင်နိုင် ထည့်သောက်ခြင်း၊ သွားရင်းတွင် သိပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းသည် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ ဝမ်းလျှော ရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းကို ဆားအနည်းငယ် ခတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက် သော် လေထိုး လေအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏။ #အကျိတ်နာ၊ ထိခိုက် ရှနာခြင်း၊ အတွင်းကြေ ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းနှင့် ထုံးကို ရောစပ် လိမ်းပေးခြင်း၊ ဒဏ်ရာမှ သွေးထွက်လွန်ခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #နနွင်းကို သကြားနီခဲနှင့် ရောစပ်၍ ဆန်ဆေးရည်နှင့် သောက်သုံးပါက သားအိမ်တွင် ကျောက်တည်ခြင်း ပျောက်၏။ #နနွင်းမှုန့်၊ ဆီးဖြူသီးရည်၊ ပျားရည် သုံးမျိုး ရောသောက်သော် ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် မှစ၍ ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။ #နနွင်းဥ ကိုပါးပါးလှီး၍ နေရိပ်တွင် လှန်းပြီး ပျားရည်နှင့် တစ်ကြိမ် ၃ ပြား၊ တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် သောက်သော် အစာအိမ်ရောဂါ ပျောက်၏။ <ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=146{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] i4at46up6n2saj4trhuygcevebvdthk 1039817 1039816 2026-06-21T07:02:39Z Mayor mt 1506 1039817 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Turmeric inflorescence.jpg | image_caption = Inflorescence of ''Curcuma longa'' | image2 = Curcuma longa roots.jpg | image2_caption = Turmeric rhizome and powder | image2_alt = Photograph of knobby brown rhizome and orange powder | genus = Curcuma | species = longa | authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]<ref name="Kew">{{cite web|title=''Curcuma longa'' L.|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:796451-1|publisher=Plants of the World Online, Kew Science, Kew Gardens, Royal Botanic Gardens, Kew, England|access-date=26 March 2018|year=2018}}</ref> | synonyms = ''Curcuma domestica'' <small>Valeton</small> }} ==ပုံသဏ္ဌာန် == ==='''အပင်''' === ရွက်ယောင် ပင်စည်ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။ ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။ မြစ်ဥ အတွင်းသား တောက်ပ သောအရောင် ရှိသည်။ နနွင်းအမျိုးအစား (၇)မျိုး ရှိသည့်အနက် ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ ဤနနွင်းရိုးရိုးကိုသာလျှင် ဆေးဖက်အဖြစ် အထူး အသုံးပြု၏။ ===အရွက်=== ရွက်ညှာသည် ရွက်ပြားနှင့် အလျားညီ၏။ ရွက်ညှာရင်းမှ ရွက်ပြားထိပ်အထိ အမြှောင်းပါသည်။ ရွက်ပြား ရှည်မျောမျောပုံဖြစ်ပြီး အဖျားချွန်ကာ အရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။ === အပွင့်=== အဝါနုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့်နှင့် တူသည်။ ဝါဆို၊ ဝါခေါင်လများတွင် ပွင့်သည်။ ===အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ=== ဥတက်။ ==မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ== ===ပေါက်ရောက်ပုံ=== မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာ ပြည်အထက်ပိုင်း တောတောင်များ၌ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ===စိုက်ပျိုးပုံ=== ချင်းပင်ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ == ===အာနိသင်=== မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ နနွင်းသည် ပူ၏။ စပ်ရှားရှား အရသာရှိ၏။ ခါးသက်၍ ဆိမ့်သော အရသာ အနည်းငယ် ရှိ၏။ ကိုယ်ရေနွေးစေ၏။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ လေကို နိုင်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ အစာမကြေရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေတတ်၏။ ===အသုံးပြုပုံ=== (ဥတက်) # နနွင်း သည် ရောဂါ အမျိုးမျိုးတို့ကို ပယ်နိုင်၍ အသက်ရှည် စေသော ဆေးအဖြစ် ထင်ရှား၏။ နနွင်းကို ငန်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မျက်စိ ဆေး အမျိုးမျိုး၊ ဒူလာ ဝမ်းရပ်ဆေး အမျိုးမျိုး၊ လိမ်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မှိုင်းဆေး အမျိုးမျိုး ဖော်စပ် ရာတွင် အသုံးပြု၏။ #ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဖျားခြင်း၊ သားဖွားပြီး သွေးတက်ခြင်း၊ သွေးပုပ်ကျန်ခြင်း၊ သွေးမသန့် ခြင်း၊ မီးဖွားပြီး နောက် ချည့်နဲ့ခြင်း၊ အသားအေးခြင်း၊ သားမြတ်ကိုက်ခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ မီးယပ် သွေးဖော ဖြစ်ခြင်း ၊ ယားယံခြင်းတို့အတွက် နနွင်းကို အမှုန့်ပြုကာ ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေးခြင်း၊ မှိုင်းရှူပေးခြင်း၊ ရေနွေးနှင့် ပြုတ်၍ ရေချိုးပေးခြင်း၊ ကြပ်ထုပ် ထိုးပေး ခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #သားအိမ် မသန့်သော ရောဂါ၊ မျက်စိကိုက်၊ နှာစေး အဖျား ရောဂါတို့ အတွက်လည်း နနွင်းကို ဆေးဖက် အဖြစ် အသုံးပြုရ၏။ #နနွင်းကို လက်ထုပ် ခေါက်မှုန့် နှင့် ရော၍ ရျေနှင့် ကျိုပြီး ပျားရည်သင့်ရုံစပ်၍ သောက်ပါက သွေးအန်၊ သွေးလျှံ၊ သွေးဝမ်းရောဂါများ ပျောက်၏။ #သွားဖုံး ရောင်ခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့်ကို ရေနွေးနှင့် ဖျော်၍ ငုံပေးခြင်း၊ ဆားနိုင်နိုင် ထည့်သောက်ခြင်း၊ သွားရင်းတွင် သိပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းသည် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ ဝမ်းလျှော ရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းကို ဆားအနည်းငယ် ခတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက် သော် လေထိုး လေအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏။ #အကျိတ်နာ၊ ထိခိုက် ရှနာခြင်း၊ အတွင်းကြေ ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းနှင့် ထုံးကို ရောစပ် လိမ်းပေးခြင်း၊ ဒဏ်ရာမှ သွေးထွက်လွန်ခြင်းတို့ အတွက် နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #နနွင်းကို သကြားနီခဲနှင့် ရောစပ်၍ ဆန်ဆေးရည်နှင့် သောက်သုံးပါက သားအိမ်တွင် ကျောက်တည်ခြင်း ပျောက်၏။ #နနွင်းမှုန့်၊ ဆီးဖြူသီးရည်၊ ပျားရည် သုံးမျိုး ရောသောက်သော် ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် မှစ၍ ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။ #နနွင်းဥ ကိုပါးပါးလှီး၍ နေရိပ်တွင် လှန်းပြီး ပျားရည်နှင့် တစ်ကြိမ် ၃ ပြား၊ တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် သောက်သော် အစာအိမ်ရောဂါ ပျောက်၏။ <ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=146{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] 5jg2ifyf605gmdvi5fxj0ahw5ke5fni 1039818 1039817 2026-06-21T07:06:18Z Mayor mt 1506 1039818 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Turmeric inflorescence.jpg | image_caption = Inflorescence of ''Curcuma longa'' | image2 = Curcuma longa roots.jpg | image2_caption = Turmeric rhizome and powder | image2_alt = Photograph of knobby brown rhizome and orange powder | genus = Curcuma | species = longa | authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]<ref name="Kew">{{cite web|title=''Curcuma longa'' L.|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:796451-1|publisher=Plants of the World Online, Kew Science, Kew Gardens, Royal Botanic Gardens, Kew, England|access-date=26 March 2018|year=2018}}</ref> | synonyms = ''Curcuma domestica'' <small>Valeton</small> }} ==ပုံသဏ္ဌာန် == ==='''အပင်''' === ရွက်ယောင် ပင်စည်ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။ ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။ မြစ်ဥ အတွင်းသား တောက်ပ သောအရောင် ရှိသည်။ နနွင်းအမျိုးအစား (၇)မျိုး ရှိသည့်အနက် ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ ဤနနွင်းရိုးရိုးကိုသာလျှင် ဆေးဖက်အဖြစ် အထူး အသုံးပြု၏။ ===အရွက်=== ရွက်ညှာသည် ရွက်ပြားနှင့် အလျားညီ၏။ ရွက်ညှာရင်းမှ ရွက်ပြားထိပ်အထိ အမြှောင်းပါသည်။ ရွက်ပြား ရှည်မျောမျောပုံဖြစ်ပြီး အဖျားချွန်ကာ အရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။ === အပွင့်=== အဝါနုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့်နှင့် တူသည်။ ဝါဆို၊ ဝါခေါင်လများတွင် ပွင့်သည်။ ===အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ=== ဥတက်။ ==မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ== ===ပေါက်ရောက်ပုံ=== မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာ ပြည်အထက်ပိုင်း တောတောင်များ၌ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ===စိုက်ပျိုးပုံ=== ချင်းပင်ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ == ===အာနိသင်=== မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ နနွင်းသည် ပူ၏။ စပ်ရှားရှား အရသာရှိ၏။ ခါးသက်၍ ဆိမ့်သော အရသာ အနည်းငယ် ရှိ၏။ ကိုယ်ရေနွေးစေ၏။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ လေကို နိုင်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ အစာမကြေရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေတတ်၏။ ===အသုံးပြုပုံ=== (ဥတက်) # နနွင်းသည် ရောဂါအမျိုးမျိုးတို့ကို ပယ်နိုင်၍ အသက်ရှည်စေသော ဆေးအဖြစ်ထင်ရှား၏။ နနွင်းကို ငန်းဆေးအမျိုးမျိုး၊ မျက်စိဆေးအမျိုးမျိုး၊ ဒူလာ ဝမ်းရပ်ဆေး အမျိုးမျိုး၊ လိမ်းဆေး အမျိုးမျိုး၊ မှိုင်းဆေး အမျိုးမျိုး ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြု၏။ #ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဖျားခြင်း၊ သားဖွားပြီး သွေးတက်ခြင်း၊ သွေးပုပ်ကျန်ခြင်း၊ သွေးမသန့် ခြင်း၊ မီးဖွားပြီးနောက် ချည့်နဲ့ခြင်း၊ အသားအေးခြင်း၊ သားမြတ်ကိုက်ခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ မီးယပ်သွေးဖော ဖြစ်ခြင်း၊ ယားယံခြင်းတို့အတွက် နနွင်းကို အမှုန့်ပြုကာ ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပေးခြင်း၊ သောက်ပေးခြင်း၊ မှိုင်းရှူပေးခြင်း၊ ရေနွေးနှင့်ပြုတ်၍ ရေချိုးပေးခြင်း၊ ကြပ်ထုပ် ထိုးပေးခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #သားအိမ် မသန့်သော ရောဂါ၊ မျက်စိကိုက်၊ နှာစေး အဖျားရောဂါတို့ အတွက်လည်း နနွင်းကို ဆေးဖက် အဖြစ် အသုံးပြုရ၏။ #နနွင်းကို လက်ထုပ် ခေါက်မှုန့် နှင့် ရော၍ ရေနှင့်ကျိုပြီး ပျားရည်သင့်ရုံစပ်၍ သောက်ပါက သွေးအန်၊ သွေးလျှံ၊ သွေးဝမ်းရောဂါများ ပျောက်၏။ #သွားဖုံးရောင်ခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့်ကို ရေနွေးနှင့် ဖျော်၍ ငုံပေးခြင်း၊ ဆားနိုင်နိုင် ထည့်သောက်ခြင်း၊ သွားရင်းတွင် သိပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းသည် ချောင်းဆိုး၊ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ ဝမ်းလျှော ရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။ #နနွင်းကို ဆားအနည်းငယ် ခတ်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ် သောက်သော် လေထိုးလေအောင့်ရောဂါ ပျောက်၏။ #အကျိတ်နာ၊ ထိခိုက်ရှနာခြင်း၊ အတွင်းကြေ ဒဏ်ရာရခြင်းတို့အတွက် နနွင်းနှင့်ထုံးကို ရောစပ်လိမ်းပေးခြင်း၊ ဒဏ်ရာမှ သွေးထွက်လွန်ခြင်းတို့အတွက် နနွင်းမှုန့် သိပ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ #နနွင်းကို သကြားနီခဲနှင့် ရောစပ်၍ ဆန်ဆေးရည်နှင့် သောက်သုံးပါက သားအိမ်တွင် ကျောက်တည်ခြင်း ပျောက်၏။ #နနွင်းမှုန့်၊ ဆီးဖြူသီးရည်၊ ပျားရည် သုံးမျိုးရောသောက်သော် ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် မှစ၍ ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုး ပျောက်၏။ #နနွင်းဥ ကိုပါးပါးလှီး၍ နေရိပ်တွင် လှန်းပြီး ပျားရည်နှင့် တစ်ကြိမ် ၃ ပြား၊ တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် သောက်သော် အစာအိမ်ရောဂါ ပျောက်၏။ <ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=146{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] rd64yxqneyjg2qryhub06ydunyb0a6z 0 19751 1039822 962775 2026-06-21T08:00:53Z ~2026-35920-35 144668 /* ကိတ် သင်ပုန်းကြီး */ 1039822 wikitext text/x-wiki {{merge|မြန်မာသင်ပုန်းကြီး}} သင်ပုံကြီး မှ သင်ပုန်းကြီး သို့ ပြောင်းသလော မြန်မာစာ သင်ပုံသင်နည်း အခြေခံကျမ်း၊ သရ နှင့် ဗျည်းတို့ကို စည်းကမ်းတကျရေးသားပုံ၊ သတ်ဖတ်ပုံမှအစ လိုသေးမရှိ ပြည့်စုံလုံလောက်စွာ ပြုစုထားသည်။ သင်ပုန်းကြီး အကျဉ်း သုံးမျိုး၊ အကျယ် သုံးဆယ်ရှိသည်။ သင်ပုန်းကြီးကို လေ့လာလျှင် မြန်မာ စာလုံးပေါင်းတို့၏ အရေး၊ အဖတ်၊ အသံထွက် စည်းကမ်းစံနစ်ရှိပုံကို သိနိုင်ပေမည်။ == သင်ပုံကြီးမှ သင်ပုန်းကြီးသို့ == သင်ပုန်းကြီးမှာ မြန်မာစာပေကို သင်ကြားလေ့လာတတ်မြောက်စေရန် ရှေးဦးအစ အခြေခံသင်ကြားရသော ကျမ်းငယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းကျမ်းငယ်၌ သရ နှင့် ဗျည်း တို့ကိုရေးသားပုံ၊ ရွတ်ဖတ်ပုံ၊ သံနေသံထားမှစ၍ သင်ပုံသင်နည်းကို ပြဆိုထားသည်။ အမည်မှာလည်း ထိုသို့သင်ပုံသင်နည်းကို ပြဆိုထားသော ကျမ်းဖြစ်သောကြောင့် '''သင်ပုံကြီး''' ဖြစ်ဟန်တူသည်။ နောင်လာနောက်သားတို့ပုံ၌ သေးသေးတင်ကို န-သတ် ပြောင်းလဲကာ ဝိသဇ္ဇနီ-နှစ်လုံးပေါက်၍ ရေးသားကြသောကြောင့် '''သင်ပုန်းကြီး'''ဖြစ်လာဟန်တူသည်။ တစ်နည်း၊ရှေးအထက်ကျော် ကာလက ဘုန်းကြီးကျောင်းတို့၌ သင်ပုန်းကြီးကို သင်ကြားသောအခါ အလျား (၃) ပေ၊ အနံ (၁) ပေ (၆) လက်မခန့်ရှိ မျက်နှာနှစ်ဖက်တွင် ချောနေအောင် ပွတ်တိုက်၍ [[ကြက်ဆူပင်|ကြက်ဆူ]]၊ [[ကသစ်ပင်|ကသစ်]] စသည့် ပွသော [[မီးသွေး]]၊ ထမင်းရည်တို့ဖြင့် ချေထားသော သစ်သားသင်ပုန်းကြီးတွင်ရေး၍ သင်ကြားရသောကြောင့် သင်ပုံကြီး မှ သင်ပုန်းကြီး ဖြစ်လာဟန်တူသည်။ ထိုသင်ပုန်းကြီးကျမ်းငယ်ကို သက္ကရာဇ် ၅၉၆ ခုတွင်နန်းတက်သော [[ကျစွာမင်း]] လက်ထက် ဒိသာပါမောက္ခဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော် [[ဦးကျည်ပွေ့]]သည် [[ကျစွာမင်း]] တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရေးသားစီရင်သည်။ ''ပုဗ္ဗဂန္ထ'' ဟုခေါ်၏။ ဆရာတော် ဦးကျည်ပွေ့သည် ပင်ယင်း-သင်ပုန်းကြီး၏ အဖွင့်ဖြစ်သော ပုဗ္ဗဂန္ထဋီကာ (ခေါ်) သင်ပုန်းကြီးဋီကာကိုလည်း [[သရေခေတ္တရာ]]၊ [[ပြည်မြို့]]နေ ရှင်ဝရဓမ္မ တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော် ဦးကျည်ပွေ့သည် ကျစွာမင်း လက်ထက်၌ အသက် ၆ဝ ကျော်မှစာသင်၍ အံ့ဩလောက်အောင်တတ်သည်ဟု ကျော်ကြားသော ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့သော် ဦးကျည်ပွေ့သည် [[သွားတိုက်တံ|တံပူ]]ပစ်ချရာတွင်း၌ တံပူများ ပြည့်နေသည်ကို မြင်လေသော် ''"ဤတံပူတွင်း၌ တံပူတို့သည် တစ်နေ့တချောင်းကျရောက်ရာမှ တွင်းပြည့်သည်။ ငါသည်လည်း တစ်နေ့လျှင် စာတစ်ကြောင်းမျှ သင်အံလေ့ကျက်သော် ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရာ၏"'' ဟုဆင်ခြင်မိ၍ အသက် ၆ဝ ကျော်မှ စာသင်ရန်အတွက် ဘုရင့်ထံဝင်၍ ကန့်ကူဆံ အလှူခံရာ၊ ဘုရင်က ''"ကျည်ပွေ့ အတက်ပေါက်မှ စာတတ်တော့မည်ပ"'' ဟု လျှောက်ထားလိုက်သည်။ နောက်စာသင်၍တတ်သောအခါ ကျည်ပွေ့ကို သစ်ခက်သစ်ညွန့်စည်း၍ ဘုရင့်ထံဝင်လေရာ ဘုရင်က ဆရာတော်များအား မေးမြန်းစစ်ဆေးစေသည်တွင် အမှန်ပင်စာတတ်ကြောင်း သိရသဖြင့် လွန်စွာကြည်ညို၍ '''ဒိသာပါမောက္ခ''' ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်နာမံ ဆက်ကပ်ပြီးလျှင် ကိုးကွယ်လေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဆရာတော် ဦးကျည်ပွေ့သည် ယနေ့တိုင်ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။ ထိုသင်ပုန်းကြီးကား သရ သက်သက်၊ ဗျည်း သက်သက်၊ ဗျည်း-ဗျည်းခြင်း၊ ဗျည်း နှင့် သရ တွဲစပ်ပုံ အက္ခရာစုံလင်သဖြင့် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် လည်းကောင်း၊ မြန်မာစာပေအတွက် လည်းကောင်း လိုလေသေးမရှိ၊ ပြည့်စုံလုံလောက်သည်။ ရေးသားပုံ အစီအစဉ်လည်း အလွန်ကောင်းသည်။ ပုဂံခေတ်မှစ၍ ယခုခေတ်တိုင်အောင် သင် ကြားလာကြသည်။ ထိုသို့သင်ကြားရာ၌လည်း ရှေးခေတ်အခါက ဘုရင်မင်းမှစ၍ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားကြရသည်။ ဘုန်းကြီးများမှာလည်း ဗုဒ္ဓဝါဒီ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်၍ မိမိတို့ကျောင်းသို့ ပညာသင်ကြားရန်ရောက်လာသော တပည့်တို့အား သင်ပုန်းကြီးမသင်မီ ရှေးဦးစွာ ''’နမော ဗုဒ္ဓါယ သိဒ္ဓံ‘'' ဟူသော ဘုရားရှိခိုးကို ကျမ်းဦးအစ ပဏာမအဖြစ်ဖြင့် သင်ကြားပေးလေ့ရှိကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်ကား ''‘ဘုရားအားရှိခိုးခြင်းကိစ္စ ပြီးမြောက်ပါစေသတည်း’'' ဖြစ်သည်။ နောက်မှ ( အ • အာ ) စသော သရ နှင့် (က • ခ ) စသော ဗျည်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ( က • ကာ ) စသော ကမချ သင်ပုန်းကြီးတို့ကို အစဉ်အတိုင်း သင်ကြားပေးလေ့ရှိကြသည်။ == သင်ပုန်းကြီး (သင်ခန်းစာ) အမျိုးအစား == သင်ပုန်းကြီးသည် အကျဉ်းအားဖြင့် (၃)မျိုးနှင့် အကျယ်အားဖြင့် အမျိုး (၃၀) ခွဲခြားထားသည် - === ကမချ သင်ပုန်းကြီး === အကျယ်အားဖြင့် (၁၀) မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည် - # က သင်ပုန်းကြီး # ကျ သင်ပုန်းကြီး # ကြ သင်ပုန်းကြီး # ငှ သင်ပုန်းကြီး # မျှ သင်ပုန်းကြီး # ငြှ သင်ပုန်းကြီး # ကွ သင်ပုန်းကြီး # ကျွ သင်ပုန်းကြီး # ကြွ သင်ပုန်းကြီး # ငွှ သင်ပုန်းကြီး === ကက် သင်ပုန်းကြီး === အကျယ်အားဖြင့် (၁၀) မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည် - # ကက် သင်ပုန်းကြီး # ကျက် သင်ပုန်းကြီး # ကြက် သင်ပုန်းကြီး # ငှက် သင်ပုန်းကြီး # မျှက် သင်ပုန်းကြီး # ငြှက် သင်ပုန်းကြီး # ကွက် သင်ပုန်းကြီး # ကျွက် သင်ပုန်းကြီး # ကြွက် သင်ပုန်းကြီး # ငွှက် သင်ပုန်းကြီး === ကိတ် သင်ပုန်းကြီး === အကျယ်အားဖြင့် (၁၀) မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည် - # ကိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကျိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကြိတ်သင်ပုန်းကြီး # ငှိတ် သင်ပုန်းကြီး # ငြှိတ် သင်ပုန်းကြီး # မျှိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကွိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကျွိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကြွိတ် သင်ပုန်းကြီး # ငွှိတ် သင်ပုန်းကြီး == သင်ကြားနည်း == ထိုသင်ပုန်းကြီး အမျိုး (၃ဝ) ကို သင်ကြားရာ၌လည်း ''‘နမောဗုဒ္ဓါယသိဒ္ဓံ’'' ဟူသော ဘုရားရှိခိုးကို ရှေးဦးစွာသင်ရသည်။ နောက် '''သရ''' (၈)လုံး၊ နောက် '''ဗျည်း''' (၃၃) လုံး၊ နောက် ကမချ၊ နောက် ကက်၊ နောက် ကိတ် အစဉ်အတိုင်း သင်ကြားရသည်။ သင်ကြားသောအခါ သရ၊ ဗျည်း အက္ခရာတို့ကိုရေး၍ ဆိုရိုးအတိုင်းဆိုကာ နှုတ်တက်အာဂုံရရှိအောင် သင်ကြားရသည်။ ယင်း သရ နှင့် ဗျည်း တို့ကို အက္ခရာ ခေါ်သည်။ {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; text-align: center; width: 500px; height: 138px; font-size: 135%; text-shadow:grey -1px 1px 1px; " |+ ဤ သရ (၈)လုံးကား ပါဠိဘာသာအတွက် ဖြစ်သည်။ |- | colspan="8" style="background: green; color: white; text-align: center; height: 55px;" | '''သရ အက္ခရာ''' |- style="height: 50px;" | style="width: 80px;" | အ || style="width: 80px;" | အာ || style="width: 80px;" | ဣ || style="width: 80px;" | ဤ || style="width: 80px;" | ဥ || style="width: 80px;" | ဦ || style="width: 80px;" | ဧ || style="width: 80px;" | ဩ |} {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; text-align: center; width: 400px; height: 440px; font-size: 135%; text-shadow:grey -1px 1px 1px; " |+ ဤ ဗျည်း (၃၃) လုံးကား ပါဠိ-မြန်မာ နှစ်ဘာသာအတွက်ဖြစ်သည်။ |- | colspan="5" style="background: green; color: white; text-align: center; height: 55px;" | '''ဗျည်း အက္ခရာ''' |- style="height: 50px;" | style="width: 80px;" | က || style="width: 80px;" | ခ || style="width: 80px;" | ဂ || style="width: 80px;" | ဃ || style="width: 80px;" | င |- style="height: 50px; background: silver;" | စ || ဆ || ဇ || ဈ || ဉ / ည |- style="height: 50px;" | ဋ || ဌ || ဍ || ဎ || ဏ |- style="height: 50px; background: silver;" | တ || ထ || ဒ || ဓ || န |- style="height: 50px;" | ပ || ဖ || ဗ || ဘ || မ |- style="height: 50px; background: silver;" | ယ || ရ || လ || ဝ || သ |- style="height: 50px;" | || ဟ || ဠ || အ || |} {|class="wikitable" style="text-align:center;" |+ ဗျည်း (၃၃)လုံး ဆိုရိုးများ၊ ဝဂ်အက္ခရာ (၂၅)လုံး၊ အဝဂ်အက္ခရာ (၈)လုံး |- !rowspan="2" width="6%" | ဝဂ်နာမည် !! colspan="10" | ဝဂ်ဗျည်း |- ! width="20%" colspan="2"| သိထိလ !! width="20%" colspan="2"| [[ဓနိတ]] !! width="32%" colspan="4"| သိထိလ !! width="20%" colspan="2"| နိဂ္ဂဟိတ |- | rowspan="2"| ကဏ္ဍဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| က | width="8%"| {{IPA|/k/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ခ | width="8%"| {{IPA|/kʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဂ | width="8%"| {{IPA|/g/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဃ | width="8%"| {{IPA|/g/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| င | width="8%"| {{IPA|/ŋ/}} |- |colspan="2"| ကကြီး ([ka̰ dʒí]) |colspan="2"| ခခွေး ({{IPA|[kʰa̰ gwé]}}) |colspan="2"| ဂငယ် ({{IPA|[ɡa̰ ŋɛ̀]}}) |colspan="2"| ဃကြီး ({{IPA|[ɡa̰ dʒí]}}) |colspan="2"| - |- | rowspan="2"| [[တာလုဇ]] | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| စ | width="8%"| {{IPA|/s/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဆ | width="8%"| {{IPA|/sʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဇ | width="8%"| {{IPA|/z/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဈ | width="8%"| {{IPA|/z/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ည | width="8%"| {{IPA|/ɲ/}} |- |colspan="2"| စလုံး ({{IPA|[sa̰ lóʊɴ]}}) |colspan="2"| ဆလိမ် ({{IPA|[sʰa̰ lèɪɴ]}}) |colspan="2"| ဇခွဲ ({{IPA|[za̰ ɡwɛ́]}}) |colspan="2"| ဈမျဉ်းဆွဲ ({{IPA|[za̰ mjíɴ zwɛ́]}}) |colspan="2"| - |- | rowspan="2"| မုဒ္ဒဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဋ | width="8%"| {{IPA|/t/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဌ | width="8%"| {{IPA|/tʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဍ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဎ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဏ | width="8%"| {{IPA|/n/}} |- |colspan="2"| ဋသန်လျင်းချိတ် ({{IPA|[ta̰ θəlíɴ dʒeɪʔ]}}) |colspan="2"| ဌဝမ်းဘဲ ({{IPA|[tʰa̰ wàɴ bɛ́]}}) |colspan="2"| ဍရင်ကောက် ({{IPA|[da̰ jìɴ ɡaʊʔ]}}) |colspan="2"| ဎရေမှုတ် ({{IPA|[da̰ jè m̥oʊʔ]}}) |colspan="2"| ဏကြီး ({{IPA|[na̰ dʑí]}}) |- | rowspan="2"| ဒန္တဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| တ | width="8%"| {{IPA|/t/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ထ | width="8%"| {{IPA|/tʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဒ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဓ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| န | width="8%"| {{IPA|/n/}} |- |colspan="2"| တဝမ်းပူ ({{IPA|[ta̰ wàɴ bu]}}) |colspan="2"| ထဆင်ထူး ({{IPA|[tʰa̰ sʰìɴ dú]}}) |colspan="2"| ဒထွေး ({{IPA|[da̰ dwé]}}) |colspan="2"| ဓအောက်ခြိုက် ({{IPA|[da̰ oʊʔ tʃʰaɪʔ]}}) |colspan="2"| နငယ် ({{IPA|[na̰ ŋɛ̀]}}) |- | rowspan="2"| ဩဌဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ပ | width="8%"| {{IPA|/p/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဖ | width="8%"| {{IPA|/pʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဗ | width="8%"| {{IPA|/b/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဘ | width="8%"| {{IPA|/b/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| မ | width="8%"| {{IPA|/m/}} |- |colspan="2"| ပစောက် ({{IPA|[pa̰ zaʊʔ]}}) |colspan="2"| ဖဦးထုပ် ({{IPA|[pʰa̰ óʊ tʰoʊʔ]}}) |colspan="2"| ဗထက်ခြိုက်‌ ({{IPA|[ba̰ là tʃʰaɪʔ]}}) |colspan="2"| ဘကုန်း ({{IPA|[ba̰ ɡóʊɴ]}}) |colspan="2"| - |- ! colspan="11" | အခြားဗျည်းများ |- | rowspan="4"| အဝဂ် | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ယ | width="8%"| {{IPA|/j/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ရ | width="8%"| {{IPA|/j/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| လ | width="8%"| {{IPA|/l/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဝ | width="8%"| {{IPA|/w/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| သ | width="8%"| {{IPA|/θ/}} |- |colspan="2"| ယပက်လက် ({{IPA|[ja̰ pəlɛʔ]}}) |colspan="2"| ရကောက်‌ ({{IPA|[ja̰ ɡaʊʔ]}}) |colspan="2"| - |colspan="2"| - |colspan="2"| - |- | colspan="2" width="16%" rowspan="2" | | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဟ | width="8%"| {{IPA|/h/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဠ | width="8%"| {{IPA|/l/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| အ | width="8%"| {{IPA|/ʔ/}} | colspan="2" width="16%" rowspan="2" | |- |colspan="2"| - |colspan="2"| ဠကြီး ({{IPA|[la̰ dʒí]}}) |colspan="2"| - |} {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; text-align: center; width: 300px; height: 138px; font-size: 135%; text-shadow:grey -1px 1px 1px; " |- | colspan="3" style="background: green; color: white; text-align: center; height: 55px;" | '''အတိုရေး သင်္ကေတ အက္ခရာ''' |- style="height: 50px;" | style="width: 80px;" | ၏ || style="width: 80px;" | ၍ || style="width: 80px;" | ၌ |} == ကမချ သင်ပုန်းကြီး == ကမချ သင်ပုန်းကြီး ဆယ်မျိုးတို့တွင် ( က • ကျ • ကြ • ငှ • မျှ • ငြှ ) သင်ပုန်းကြီး (၆)မျိုးတို့၌ - : အ • အာ • အိ • အီး • အု • အေး • အဲး • အော့ • အော် • အံး • အား ဟူ၍ အကျဉ်း သရ (၁၂)လုံးဖြစ်သည်။ ထို (၁၂) လုံးတို့ကို ဝိသဇ္ဇနီပေါက် (၃) လုံးဖြင့် အသံကိုခွဲသောအခါ - : အ • အာ : အိ • အီ • အီ့ • အီး : အု • အူ • အူ့ • အူး : အေ • အေ့ • အေး : အဲ • အဲ့ • အဲး : အော • အော့ • အော် : အံ • အံ့ • အံး : အား ဟူ၍ အကျယ် သရ (၂၃)လုံးဖြစ်လာသည်။ ဗျည်း (၃၃)လုံးနှင့်တွဲသောအခါ အကျဉ်း သရ (၁၂)လုံးနှင့် တွဲ၍ရေးထားသော်လည်း ဆိုရိုးပြုသောအခါ အကျယ် သရ (၂၃)လုံးဖြစ်လာသည်(''အသံ ၂၃ မျိုးဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုလိုသည်'')။ === က သင်ပုန်းကြီး === ==== တွဲပုံ ==== : က • ကာ • ကီ • ကီး ၊ ကု • ကူး ၊ ကေး • ကဲး • ကော့ • ကံး • ကား ဤ၌ ( ကီး • ကူး • ကေး • ကဲး • ကံး ) တို့မှာ ဝိသဇ္ဇနီ အောက်မြစ် တစ်လုံး ရှေးဆည်း နှစ်လုံးစီဖြစ်၍ သုံးလုံးစီ ဖြစ်ရမည်။ သို့သော်လည်း သင်ပုန်းကြီး စာအုပ်၌ နှစ်လုံးစီသာဖြစ်နေသဖြင့် ချုံး၍ ရေးသားထားဟန်တူသည်။ နောက်သင်ပုန်းကြီးတို့၌လည်း အသံသုံးမျိုးခွဲဝေရာ၌ နည်းတူမှတ်ပါ။ ==== ဆိုရိုး ==== : ကကြီးရေး။ '''က''' : ကကြီး ရေးချ။ '''ကာ''' : ကကြီးရေး လုံးကြီးတင်။ ကိ : ကကြီးရေး လုံးကြီးတင် ဆံခပ် - ကီ : ကကြီးရေး လုံးကြီးတင် ဆံခပ် အောက်ကမြစ် - ကီ့ : ကကြီးရေး နှစ်ချောင်းငင် - ကူ : ကကြီးရေး နှစ်ချောင်းငင် အောက်ကမြစ် - ကူ့ : ကကြီးရေး နှစ်ချောင်းငင် အောက်ကမြစ် ရှေ့က နှစ်လုံးပေါက် - ကူး : သဝေထိုး ကကြီးရေး - ကေ : အောက်ကမြစ်ကေ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကေး၊ : ကကြီးရေး နောက်ပစ် ကဲ၊ : အောက်ကမြစ် ကဲ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကဲး၊ : သဝေထိုး ကကြီး ရေးချ ကော၊ : အောက်ကမြစ် ကော့၊ : သဝေထိုး ကကြီး ရေးချ ရှေ့ထိုး ကော်၊ : ကကြီးရေး သေးသေးတင် ကံ၊ : အောက်ကမြစ် ကံ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကံး၊ : ကကြီး ရေးချ ဝိသဇ္ဇနီနှစ်လုံးပေါက် ကား ဝိသဇ္ဇနီပေါက်ရာ၌ ဝတ်ဆံပေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝစ္စပေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိသဇ်ပေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုရိုးပြုကြသေးသည်။ ဤဝသဇ္ဇနီကား ပါဠိလို ဗိန္ဒု၊ နိဂ္ဂဟဖြစ်၏။ မြန်မာလိုကား သေးသေးတင်၊ အလုံးကလေး၊ အပေါက်ကလေး၊ အစက်ကလေးဖြစ်၏။ ဆိုရိုးအသုံးပြုရာ၌ အက္ခရာ၏ အထက်ကပေါက်လျှင်(ထားလျှင်) သေးသေးတင်၊ အောက်ကပေါက်လျှင် အောက်ကမြစ်၊ နောက်ကပေါက်လျှင် ရှေ့ဆည်း ဟုခေါ်သည်။ နောက်ကပေါက်ပါလျှက် ရှေ့ဆည်း ဟုခေါ်ခြင်းကား ခရီးသွားရာ၌ ရောက်ပြီးသည်ကို နောက်၊ မရောက်သေးသည်ကို ရှေ့ ခေါ်ဝေါ်သကဲ့သို့ မဂ္ဂဂ္ဂမနည်းဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ==== “ခ” မှ “အ” ထိ ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ အထူးအားဖြင့် '''အ''' သည်ကား '''သရ'''သက် သက်နေသဖြင့် (''အ • အာ'' စသည်ဖြစ်၍) ဗျည်းနှင့်တွဲသောအခါ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဤ က သင်ပုန်းကြီး၌ အသံပေါင်း ၇၅၉ ခု ဖြစ်သည်။ === ကျ သင်ပုန်းကြီး === က-ဗျည်း၊ ခ-ဗျည်း စသည်တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ (ယ • ျ) ဗျည်းကို ထည့်သွင်းတွဲရသည်။ ==== တွဲပုံ ==== : ကျ • ကျာ • ကျိ • ကျီ • ကျီ့ • ကျီး • ကျု • ကျူး • ကျေး • ကျဲး • ကျော့ • ကျော် • ကျံး • ကျား ==== ဆိုရိုး ==== : ကကြီး ယပင့်ရေး ကျ၊ : ကကြီး ယပင့် ရေးချ ကျာ၊ : ကကြီး ယပင့်ရေး လုံးကြီးတင် ကျိ၊ : ကကြီး ယပင့်ရေး လုံးကြီးတင် ဆံခပ် ကျီ၊ : အောက်ကမြစ်ကျီ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကျီး၊ : ကကြီးယပင့်ရေးတချောင်းငင် ကျု၊ : ကကြီးယပင့် ရေးနှစ်ချောင်းငင် ကျူ၊ : အောက်ကမြစ် ကျူ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကျူး၊ : သဝေထိုး ကကြီးယပင့်ရေး ကျေ၊ : အောက်ကမြစ် ကျေ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကျေး၊ : ကကြီး ယပင့်ရေးနောက်ပစ် ကျဲ၊ : အောက်ကမြစ် ကျဲ့၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက် ကျဲး၊ : သဝေထိုး ကကြီးယပင့်ရေးချ ကျော၊ : အောက်ကမြစ် ကျော့၊ : သဝေထိုး ကကြီးယပင့်ရေးချရှေ့ထိုး ကျော်၊ : ကကြီး ယပင့်ရေးသေးသေးတင် ကျံ၊ : အောက်ကမြစ် ကျံ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကျံး၊ : ကကြီးယပင့် ရေးချ ဝသဇ္ဇနီနှစ်လုံးပေါက် ကျား။ (ယခုခေတ်ဆိုရိုးဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ဆိုရိုးစကား၊ ကကြီးရေ က၊ ယပင့် ကျ၊ ကကြီး ရေးချ ကာ၊ ယပင့် ကျာ စသည့်ဖြင့် ခွဲ၍ ဆိုရသည်။) ==== “ချ ၊ ဂျ ၊ ဃျ ၊ ပျ ၊ ဖျ ၊ ဗျ ၊ ဘျ ၊ မျ ၊ လျ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ အထူးအားဖြင့် သင်ပုန်းကြီးစာအုပ်၌ ဃျ ကို ဖြုတ်ထားသည်။ မဖြုတ်သင့်။ ရှေးဆရာတို့ နည်းအတိုင်း ထားသင့်သည်။ (အသံပေါင်း ၂၃ဝ) === ကြ သင်ပုန်းကြီး === ( က • ခ ) စသည်ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ရ • ြ ) ဗျည်းကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ * တွဲပုံ။ ။ ကြ၊ ကြာ၊ ကြိ၊ ကြီး၊ ကြူ၊ ကြူး၊ ကြေး၊ ကြဲး၊ ကြော့၊ကြော်၊ကြံး၊ ကြား။ * ဆိုရိုး။ ။ ကကြီး ရရစ်ရေး ကြ။ ကကြီး ရရစ် ရေးချ ကြာ၊ စသည်ပြု။ * ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေ က၊ ရရစ် ကြ၊ ကကြီး ရေးချ ကာ၊ ရရစ် ကြာ၊ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “ခြ ၊ ဂြ ၊ ဃြ ၊ ငြ ၊ ပြ ၊ ဖြ ၊ ဗြ ၊ ဘြ ၊ မြ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ ဤ၌လည်း ဃြကိုထည့်ပါ။ (အသံပေါင်း ၂၃ဝ) === ငှ သင်ပုန်းကြီး === ( ၍ • ဉာ ) စသည်တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ဟ • ှ ) ဗျည်းကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ငှ၊ ငှာ၊ ငှိ၊ငှီး၊ ငှု၊ ငှူး၊ ငှေး၊ ငှဲး၊ ငှော့၊ ငှော်၊ ငှံး၊ ငှား။ ဆိုရိုး။ ။ င ဟထိုးရေး ငှ၊ င ဟထိုး ရေးချ။ ငှာ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ငရေး င ၊ ဟထိုး ငှ ၊ င ရေးချ ငါ ၊ ဟထိုး ငှာ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “ညှ၊ ဏှ၊ နှ၊ မှ၊ ယှ၊ ရှ၊ လှ၊ ဝှ၊ ဠှ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ ဤ၌လည်း (ဠှ) ထည့်ပါ။ (အသံပေါင်း ၂၃ဝ)။ === မျှ သင်ပုန်းကြီး === ( မ • လ ) တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ယ • ျ • ဟ • ှ ) ဗျည်းတို့ကိုထည့်၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ မျှ၊ မျှာ၊ မျှိ၊ မျှိး၊ မျှု၊ မျှူး၊ မျှေး၊ မျှဲ၊ မျှော့၊ မျှော်၊ မျှံး၊ မျှား။ ဆိုရိုး။ ။ မ ယပင့် ဟထိုးရေး၊ မျှ။ မ ယပင့် ဟထိုး ရေးချ၊ မျှာ… စသည်ပြု … ရှေးဆိုရိုး။ ။ မ ရေး မ ၊ ယပင့် မျ ၊ ဟထိုး မျှ ၊ မ ရေးချ မာ ၊ ယပင့် မျာ ၊ ဟထိုး မျှာ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “လျှ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း၄၆) === ငြှ သင်ပုန်းကြီး === ( င • မ ) တို့တွင် သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ရ • ြ • ဟ • ှ ) ဗျည်းတို့ကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ငြှ၊ ငြှာ၊ ငြှိ၊ ငြှီ၊ ငြှု၊ ငြှူ၊ ငြှေး၊ ငြှဲး၊ ငြှော့၊ ငြှော်၊ ငြှံး၊ ငြှား။ ဆိုရိုး။ ။ င ရရစ် ဟထိုးရေး၊ ငြှ။ င ရရစ် ဟထိုး ရေးချ၊ ငြှာ… စသည်ပြု ရှေးဆိုရိုး။ ။ ငရေး င၊ ရရစ် ငြ၊ ဟထိုး ငြှ၊ င ရေးချ ငါ၊ ရရစ် ငြာ၊ ဟထိုး ငြှာ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “မြှ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၄၆) === ကွ သင်ပုန်းကြီး === ကွ၊ ကျွ၊ ကြွ၊ ငွှ သင်ပုန်းကြီးလေးမျိုးတို့၌ အ၊ အာ၊ အိ၊ အီး၊ အေး၊ အဲး၊ အံး၊ အား၊ဟူ၍အကျဉ်းသရရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဝသဇ္ဇနီပေါက်သုံးလုံးဖြင့် အသံကိုခွဲဝေသောအခါ အ၊ အာ၊ အိ၊ အီ၊ အီ့၊ အီး၊ အေ၊ အေ့၊ အေး၊ အဲ၊ အဲ့၊ အဲ့း၊ အံ၊ အံ့၊အံး၊ အား ဟူ၍အကျယ်သရ ၁၆လုံးဖြစ်လာသည်။ ဝ•ဗျည်းကိုချန်လှပ်၍ဗျည်း ၃၂လုံးနှင့်တွဲသောအခါ အကျဉ်းသရရှစ်လုံးနှင့်တွဲ၍ ရေးထား သော်လည်းဆိုရိုးပြုသောအခါအကျယ်သရ ၁၆လုံးဖြစ်လာသည်။ က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါ ဗျည်းကိုထည့်၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကွ၊ ကွာ၊ ကွိ၊ ကွီး၊ ကွေး၊ ကွဲး၊ ကွံး၊ ကွား။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးဝဆွဲရေးကွ၊ ကကြီးဝဆွဲရေးချကွာစသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေက၊ ဝဆွဲကွ၊ ကကြီးရေးချကာ၊ ဝဆွဲကွာ၊ စသည်ဖြစ်၏။ “ခ • ဂ”။ ။ နည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၅၁၂) === ကျွ သင်ပုန်းကြီး === ( က • ခ ) စသည်တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ယ-ျ • ဝ-ွ ) ဗျည်းတို့ကိုထည့်သွင်း၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကျွ၊ ကျွာ၊ ကျွိ၊ ကျွီး၊ ကျွေး၊ ကျွဲး၊ ကျွံး၊ ကျွား။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးယပင့်ဝဆွဲကျွ၊ ကကြီးယပင့်ဝဆွဲရေးချကျွာစသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးက၊ ယပင့်ကျ၊ ဝဆွဲကျွ၊ ကကြီးရေးချကာ၊ ယပင့်ကျာ၊ ဝဆွဲကျွာ စသည်ဖြစ်၏။ ချွ၊ ဂျွ၊ ဃျွ၊ ပျွ၊ ဖျွ၊ ဗျွ၊ ဘျွ၊ မျွ၊ လျွ၊ စသည်တို့ကိုလည်း နည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁၆ဝ)။ === ကြွ သင်ပုန်းကြီး === က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါ (ရ•ြ •ဝ)ဗျည်းတို့ကိုထည့် သွင်း၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကြွ၊ ကြွာ၊ ကြွိ၊ ကြွီး၊ ကြွေး၊ ကြွဲး၊ ကြွံး၊ ကြွား။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရရစ်ဝဆွဲရေးကြွ၊ ကကြီးရရစ်ဝဆွဲရေးချကြွာ၊ စသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးက၊ ရရစ်ကြ၊ ဝဆွဲကြွ၊ ကကြီးရေးချကာ၊ ရရစ်ကြာ၊ ဝဆွဲကြွာစ သည်ဖြစ်၏။ ခြွ၊ ဂြွ၊ ဃြွ၊ ပြွ၊ ဖြွ၊ ဗြွ၊ ဘြွ၊ မြွတို့ကိုလည်းနည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။(အသံပေါင်း ၁၄၄)။ === ငွ သင်ပုန်းကြီး === ၍•ဉာ စသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါ (ဟ• ှ• ွ)ဗျည်းတို့ကိုထည့် သွင်း၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ငွှ၊ ငွှာ၊ ငွှိ၊ ငွှီး၊ ငွှေ၊ ငွှဲး၊ ငွှံး၊ ငွှား။ ဆိုရိုး။ ။ ငဟထိုးဝဆွဲငွှ၊ ငဟထိုးဝဆွဲရေးချငွှာ၊ စသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ငရေးင၊ ဟထိုးငှ၊ ဝဆွဲငွှ၊ စသည်ဖြစ်၏။ ညွှ၊ ဏွှ၊ နွှ၊ မွှ၊ ယွှ၊ ရွှ၊ လွှ၊ ဠ ွှတို့ကိုလည်းနည်းတူတွဲ၊နည်းတူဆိုရိုးပြု။(အသံပေါင်း ၁၄၄)။ == ကက် သင်ပုန်းကြီး == ကက်သင်ပုန်း ကြီးဆယ်မျိုးတို့တွင်ကက်၊ ကျက်၊ ကြက်၊ ငှက်၊ မျှက်၊ ငြှက်၊ သင်ပုန်းကြီးခြောက်မျိုးတို့၌ အက်၊ အင်း၊ အစ်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်၊ အပ်၊ အမ်၊ အယ်း၊ အောဝ်ဟူ၍ အကျဉ်းသရ ၁ဝဖြစ်သည်။ ယင်းကိုဝသဇ္ဇနီပေါက်သုံးလုံးနှင့် အသံကိုခွဲဝေသောအခါ အက်၊ အင်၊ အင့်၊အင်း၊ အစ်၊ အည်၊ အည့်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်၊ အန့်၊ အန်း၊ အပ်၊ အမ်၊ အမ့်၊ အမ်း၊ အယ်၊ အယ့်၊ အယ်း၊ အောင် ဟူ၍အကျယ်သရ ၂ဝဖြစ်လာသည်။ ဗျည်းသုံးဆယ့်သုံးလုံးနှင့်တွဲသောအခါ အကျဉ်းသရ ၁ဝနှင့်ရေးထားသော်လည်း ဆိုရိုးပြုသောအခါ အကျယ်သရ ၂ဝဖြစ်လာသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကက်၊ ကင်း၊ ကစ်၊ ကည်း၊ ကတ်၊ ကန်း၊ကပ်၊ ကမ်၊ ကယ်း၊ ကောဝ်။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ကီးရေးငသတ်ကင်၊ အောက်ကမြစ်ကင့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကင်း၊ ကကြီးရေးစသတ်ကစ်၊ ကကြီးရေးညသတ်ကည်၊ အောက်ကမြစ်ကည့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကည်း၊ ကကြီးရေးတသတ်ကတ်၊ကကြီး ရေးနသတ်ကန်၊ အောက်ကမြစ်ကန်၊့ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကန်း၊ ကကြီးရေးပသတ်ကပ်၊ကကြီးရေးမသတ်ကမ်၊ အောက်ကမြစ်ကမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကမ်း၊ ကကြိီးရေးယသတ်ကယ်၊ အောက်ကမြစ်ကယ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကယ်း၊ သဝေထိုး ကကြီး ရေးချဝသတ်ကောဝ်။ ခ၊ ဂစသည်တို့ကိုလည်းနည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆၆ဝ) === ကျက် သင်ပုန်းကြီး === ကျက်၊ ချက်၊ ဂျက်၊ ဃျက်၊ ပျက်၊ ဖျက်၊ ဗျက်၊ ဘျက်၊ မျက်၊ လျက်၊ စသည်တွဲ။ ကကြီးယပင့်ရေးကသတ်ကျက်၊ သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ယပင့်ကျက်၊ စသည် ဆိုရိုးပြု၊ (အသံပေါင်း ၂ဝဝ) === ကြက် သင်ပုန်းကြီး === ကြက်၊ ခြက်၊ ဂြက်၊ ဃြက်၊ ငြက်၊ ပြက်၊ ဖြက်၊ ဗြက်၊ ဘြက်၊ မြက်စသည်တွဲ။ ကကြီးရရစ်ရေးကသတ်ကြက်၊သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ရရစ်ကြက်၊စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၂ဝဝ) === ငှက် သင်ပုန်းကြီး === ငှက်၊ ဥှက်၊ ဏှက်၊ နှက်၊ မှက်၊ ယှက်၊ ရှက်၊ လှက်၊ ဝှက်၊ ဠှက်စသည်တွဲ။ ငဟထိုးရေးကသတ်ငှက်၊ သို့မဟုတ်ငရေးကသတ်ငက်၊ ဟထိုးငှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း၂ဝဝ) === မျှက် သင်ပုန်းကြီး === မျှက်၊ လျှက်၊ စသည်တွဲ။ မယပင့်ဟထိုးရေးကသတ်မျှက်၊ သို့မဟုတ် မရေးကသတ်မက်၊ ယပင့်မျက်၊ ဟထိုးမျှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၄ဝ) === ငြှက် သင်ပုန်းကြီး === ငြှက်၊ မြှက်၊ စသည်တွဲ။ ငရရစ်ဟထိုးရေးကသတ် ငြှက်၊ သို့မဟုတ်ငရေးကသတ်ငက်၊ ရရစ်ငြက်၊ ဟထိုးငြှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၄ဝ) === ကွက် သင်ပုန်းကြီး === ကွက်၊ ကျွက်၊ ကြွက်၊ ငွှက်၊ သင်ပုန်းကြီးလေးမျိုးတို့၌ အက်၊ အင်း၊ အစ်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်း၊ အပ်၊ အမ်း၊ အယ်း ဟူ၍အကျဉ်းသရ ကိုးလုံး။ အက်၊ အင်၊ အင့်၊ အင်း၊ အစ်၊ အည်၊ အည်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်၊ အန့်၊ အန်း၊ အပ်၊ အမ်၊ အမ့်၊ အမ်း၊ အယ်၊ အယ့်၊ အယ်း ဟူ၍အကျယ်သရ ၁၉လုံးဖြစ်သည်။ က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောဝဗျည်းကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကွက်၊ ကွင်းစသည်၊ ကွယ်း၊ ကျအောင်တွဲ။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးဝဆွဲရေးကသတ်ကွက်၊ သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ဝဆွဲကွက်၊ စသည် ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆ဝ၈)။ === ကျွက် သင်ပုန်းကြီး === ကျွက်၊ ချွက်၊ ဂျွက်၊ ဃျွက်၊ ပျွက်၊ ဖျွက်၊ ဗျွက်၊ ဘျွက်၊ မျွက်၊ လျွက်စသည်တွဲ။ ကကြီးယပင့်ဝဆွဲရေးကသတ်ကျွက်၊ သို့မဟုတ်ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ယပင့်ကျက်၊ ဝဆွဲကျွက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁၉ဝ)။ === ကြွက် သင်ပုန်းကြီး === ကြွက်၊ ခြွက်၊ ဂြွက်၊ ဃြွက်၊ ပြွက်၊ ဖြွက်၊ ဗြွက်၊ ဘြွက်၊ မြွက်စသည်တွဲ။ ကကြီးရရစ်ဝဆွဲရေးကသတ်ကြွက်သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ရရစ်ကြက်၊ ဝဆွဲကြွက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ရ၁)။ === ငွှက် သင်ပုန်းကြီး === ငွှက်၊ ဥွှက်၊ ဏွှက်၊ နွှက်၊ မွှက်၊ ယွှက်၊ ရွှက်၊ လွှက်၊ ဠွှက် စသည်တွဲ။ ငဟထိုးဝဆွဲရေးကသတ်ငွှက်၊ သို့မဟုတ်ငရေးကသတ်ငက်၊ ဟထိုးငှက်၊ ဝဆွဲငွှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ရ၁)။ == ကိတ်သင်ပုန်းကြီး == ကိတ် သင်ပုန်းကြီး ဆယ်မျိုးတို့တွင် ကိတ်၊ကျိတ်၊ကြိတ်၊ ငှိတ်၊ မြှိတ်၊ ငြှိတ် သင်ပုန်းကြီးခြောက်မျိုးတို့၌ အိတ်၊ အိန်း၊ အိပ်၊ အိမ်း၊ အုတ်၊ အုန်း၊ အုပ်၊ အုမ်း၊ အောင်း၊ အိုက်၊ အိုင်း၊ အိုဝ်း။ အုံမ်း ဟူ၍ အကျဉ်း သရ ၁၄လုံးဖြစ်သည်။ ယင်းကိုဝသဇ္ဇနီပေါက်သုံးလုံးဖြင့်အသံကိုခွဲဝေသောအခါ အိတ်၊ အိန်၊ အိန့်၊ အိန်း၊ အိပ်၊ အိမ်၊ အိမ့်၊ အိမ်း၊ အုတ်၊ အုန်၊ အုန့်၊ အုန်း၊ အုပ်၊ အုမ်၊ အုမ့်၊ အုမ်း၊ အောက်၊ အောင်၊ အောင့်၊ အောင်း၊ အိုက်၊ အိုင်၊ အိုင့်၊အိုင်း၊ အိုဝ်၊ အိုဝ့်၊ အိုဝ်း၊ အုံမ်၊ အုံ့မ်၊ အုံ့မ်း၊ ဟူ၍အကျယ်သရ ၃ဝ ဖြစ်လာသည်၊ ဗျည်းသုံးဆယ့်သုံးနှင့်တွဲသောအခါအကျဉ်းသရ တစ်ဆယ့်လေးလုံးနှင့်တွဲ၍ ရေးထားသော်လည်း ဆိုရိုးပြုသောအခါ အကျယ်သရ ၃ဝဖြစ်လာသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကိတ်၊ ကိန်း၊ ကိပ်၊ ကိမ်း၊ ကုတ်၊ ကုန်း၊ ကုပ်၊ ကုမ်း၊ ကောက်၊ ကောင်း၊ ကိုက်၊ ကိုင်း၊ ကိုဝ်း၊ ကုံမ်း၊ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တသတ်ကိတ်၊ ကကြီးရေးလုံးကြိီတင်နသတ်ကိန်၊ အောက်က မြစ်ကိန့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကိန်း၊ ကကြီးရေးလုံး ကြီးတင်ပသတ်ကိပ်၊ ကကြီးရေးလုံးကြီး တင်မသတ်ကိမ်၊ အောက်ကမြစ်ကိမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကိမ်း၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင် တသတ်ကုတ်၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင်နသတ်ကုန်၊ အောက်ကမြစ်ကုန့်၊ ရှေးကနှစ်လုံး ပေါက်ကုန်း၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင်ပသတ်ကုပ်၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင် မသတ်ကုမ်၊ အောက်ကမြစ်ကုမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကုမ်း၊ သေ0xdk;ကကြီး ရေချ ကသတ်ကောက်၊ သေ0xdk; ကကြီးရေးချငသတ်ကောင်၊ အောက်ကမြစ်ကောင့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကောင်း၊ ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တစ်ချောင်းငင်ကသတ်ကိုက်၊ ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တစ်ချောင်းငင်ငသတ် ကိုင်၊ အောက်မြစ်ကိုင့်၊ ရှေးကနှစ်လုံး ပေါက်ကိုင်း၊ ကကြီးရေး လုံးကြီးတင်တစ်ချောင်း ငင်ဝသတ်ကိုဝ်၊ အောက်ကမြစ်ကိုဝ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကိုဝ်း၊ ကကြီးရေးသေးသေး တင်တစ်ချောင်းငင်မသတ်ကုံမ်၊ အောက်ကမြစ်ကုံမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကုံမ်း။ ခ • ဂ စသည် ကျန်အက္ခရာများ။ ။ နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၉၉ဝ) === ကျိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကျိတ်၊ ချိတ်၊ ဂျိတ်၊ ဃျိတ်၊ ပျိတ်၊ ဖျိတ်၊ ဗျိတ်၊ ဘျိတ်၊ မျိတ်၊ လျိတ်၊ စသည်တွဲ။ ကကြီးယပင့်ရေးလုံးကြီးတင်ကသတ်ကျိတ်၊ သို့မဟုတ်ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တသတ်ကိတ်၊ ယပင့်ကျိတ်စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း၃ဝဝ)။ === ကြိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကြိတ်၊ ခြိတ်၊ ဂြိတ်၊ ဃြိတ်၊ ငြိတ်၊ ပြိတ်၊ ဖြိတ်၊ ဗြိတ်၊ ဘြိတ်၊ မြိတ်စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၃ဝဝ)။ === ငှိတ် သင်ပုန်းကြီး === ငှိတ်၊ ညှိတ်၊ ဏှိတ်၊ နှိတ်၊ မှိတ်၊ ယှိတ်၊ ရှိတ်၊ လှိတ်၊ ဝှိတ်၊ ဠှိတ် ၊စသည်တွဲဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၃ဝဝ)။ === မျှိတ် သင်ပုန်းကြီး === မျှိတ်၊ လျှိတ်၊ စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆ဝ)။ === ငြှိတ် သင်ပုန်းကြီး === ငြှိတ်၊ မြှိတ်စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆ဝ)။ === ကွိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကွိတ်၊ ကျွိတ်၊ ကြွိတ်၊ ငွှိတ်၊ သင်ပုန်းကြီးလေး မျိုးတို့၌ အိတ်•အိန်း •အိပ်• အိမ်း• အိုက် •အိုင်း ဟူ၍အကျဉ်းသရခြောက်လုံး။ ။ အိတ် •အိန် •အိန့် •အိန်း၊ အိပ်• အိမ်• အိမ့်• အိမ်း၊ အိုက်• အိုင်• အိုင့်• အိုင်းဟူ၍ အကျယ်သရ ၁၂လုံး ဖြစ်သည်။ က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါဝဗျည်းကိုထည့် သွင်း၍တွဲရသည်။ ကွိတ်• ကွိန်း ကွိပ်•ကွိမ်း ကွိုက်•ကွိုင်းစသည်တွဲ။ ကကြီးဝဆွဲရေးလုံးကြီးတင်တသတ်ကွိတ်၊ သို့မဟုတ် ကကြီးရေးလုံးကြိီးတင်တသတ်ကွိတ်၊ ဝဆွဲကွိတ်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၃၈၄)။ === ကျွိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကျွိတ်၊ ချွိတ်၊ ဂျွိတ်၊ ဃျွိတ်၊ ပျွိတ်၊ ဖျွိတ်၊ ဗျွိတ်၊ ဘျွိတ်၊ မျွိတ်၊ စသည်တွဲ။ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ဝ၈)။ === ကြွိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကြွိတ်၊ ခြွိတ်၊ ဂြွိတ်၊ ဃြွိတ်၊ ပြွိတ်၊ ဖြွိတ်၊ ဗြွိတ်၊ ဘြွိတ်၊ မြွိတ်၊ စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ဝ၈)။ === ငွှိတ် သင်ပုန်းကြီး === ငွှိတ်၊ ဥွှိတ်၊ ဏွှိတ်၊ နွှိတ်၊ မွှိတ်၊ ယွှိတ်၊ ရွှိတ်၊ လွှိတ်၊ဠွှိတ်၊ စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ဝ၈)။ == အထွေထွေ == ဤသင်ပုန်းကြီးကားသိသာရုံအကျဉ်းချုပ်မျှဖြစ်သည်။ အကျယ်ကိုလိုလျှင် ကမချ သင်ပုန်းကြီး၊ ကက် သင်ပုန်းကြီး၊ ကိတ် သင်ပုန်းကြီးတို့ကို နည်းမှီး၍ချဲ့ပါလေ။ ဤသင်ပုန်းကြီး၌အသံပေါင်း သို့မဟုတ်စာလုံးပေါင်း (ရ၆၉၉)ရရှိသည်။ အထူးအားဖြင့် လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ သင်ပုန်းကြီး သံခိပ်၌ကားသင်ပုန်းကြီးတွင်သုံးရန် သရ အတွက်• အာ့၊ အေားတို့ကိုလည်းကောင်း၊ နသတ်၊ မသတ်မပါသောအိံ၊ အိံ့၊ အိံး၊ အုံ၊ အုံ့၊ အုံး၊တိုကိုလည်းကောင်း၊ ဝသတ်မပါသော အော့်•အော်း၊ အို၊ အို့၊ အိုးတိုကိုလည်းကောင်းထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုပြင် အဋ်၊ အဏ်၊ အဏ့်၊ အဏ်းတို့ကိုလည်းကောင်း အိဋ်၊ အိဏ်၊ အိဏ့်၊ အိဏ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အိုဋ်၊ အိုဏ်၊ အိုဏ့်၊ အိုဏ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အောစ်၊ အောဉ်၊ အောဉ့်၊ အောဉ်း၊ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အိုစ်၊ အိုဉ်၊ အိုဉ့်၊ အိုဉ်း တို့ကိုလည်းကောင်းထည့်သွင်းထားသည်။ ဗျည်းအတွက်လည်း တျ၊ ထျ၊ ဒျ၊ နျ၊ သျ၊ ဟျ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ တြ၊ ထြ၊ ဒြ၊ နြ၊ ဩ၊ ဟြ တို့ကိုလည်းကောင်းထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုသို့ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ရှေးဆရာကြီးတို့ သင်ရိုးဖြစ်သော သင်ပုန်းကြီးမူဟောင်း၌ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိသောကြောင့် ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။ == ကာရန် (၇၃) မျိုး == ဤကာရန် ၇၃ ကား သင်ပုန်းကြီးတစ်ကျမ်းလုံးကို အကျဉ်းချုံးထားသော ကာရန်ဖြစ်သည်။ (သို့မဟုတ် )သရ သံများဖြစ်သည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၁၃|title=မြန်မာသင်ပုန်းကြီး}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! colspan="23" |ကာရန် ၇၃ မျိုး |- |၁ |အ | rowspan="10" | |၁၁ |အူး | rowspan="10" | |၂၁ |အော် | rowspan="10" | |၃၁ |အိုင် | rowspan="10" | |၄၁ |အတ် | rowspan="10" | |၅၁ |အုန့် | rowspan="10" | |၆၁ |အမ်း | rowspan="10" | |၇၁ |အိုဝ် |- |၂ |အာ |၁၂ |အေ |၂၂ |အောဝ် ^ |၃၂ |အိုင့် |၄၂ |အိတ် |၅၂ |အုန်း |၆၂ |အိမ် |၇၂ |အိုဝဝ့် |- |၃ |အား |၁၃ |အေ့ |၂၃ |အော့ |၃၃ |အိုင်း |၄၃ |အုတ် |၅၃ |အပ် |၆၃ |အိမ့် |၇၃ |အိုဝ်း |- |၄ |အိ |၁၄ |အေး |၂၄ |အော |၃၄ |အောင် |၄၄ |အန် |၅၄ |အိပ် |၆၄ |အိမ်း | | |- |၅ |အီ့ ^ |၁၅ |အဲ |၂၅ |အက် |၃၅ |အောင့် |၄၅ |အန့် |၅၅ |အုပ် |၆၅ |အုမ် | | |- |၆ |အီ |၁၆ |အဲ့ |၂၆ |အိုက် |၃၆ |အောင်း |၄၆ |အန်း |၅၆ |အံ |၆၆ |အုမ့် ^ | | |- |၇ |အီး |၁၇ |အဲး |၂၇ |အောက် |၃၇ |အစ် |၄၇ |အိန် |၅၇ |အံ့ ^ |၆၇ |အုမ်း | | |- |၈ |အု |၁၈ |အယ် |၂၈ |အင် |၃၈ |အည် |၄၈ |အိန် |၅၈ |အံး |၆၈ |အုံမ် | | |- |၉ |အူ့ ^ |၁၉ |အယ့် ^ |၂၉ |အင့် |၃၉ |အည့် |၄၉ |အိန်း |၅၉ |အမ် |၆၉ |အုံမ့် ^ | | |- |၁၀ |အူ |၂၀ |အယ်း |၃၀ |အင်း |၄၀ |အည်း |၅၀ |အုန် |၆၀ |အမ့် |၇၀ |အုံမ်း | | |- | colspan="23" |''( '''^''' ) သင်္ကေတသည် '''ကာရန် ၆၄ ၌ မပါခြင်း'''ဖြစ်သည်'' |} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မြန်မာဘာသာစကား}} [[Category:မြန်မာစာ]] 52zmkm3w0gpkqxhlnofylo1sogk4dku 1039823 1039822 2026-06-21T08:25:53Z ~2026-35920-35 144668 /* အထွေထွေ */ 1039823 wikitext text/x-wiki {{merge|မြန်မာသင်ပုန်းကြီး}} သင်ပုံကြီး မှ သင်ပုန်းကြီး သို့ ပြောင်းသလော မြန်မာစာ သင်ပုံသင်နည်း အခြေခံကျမ်း၊ သရ နှင့် ဗျည်းတို့ကို စည်းကမ်းတကျရေးသားပုံ၊ သတ်ဖတ်ပုံမှအစ လိုသေးမရှိ ပြည့်စုံလုံလောက်စွာ ပြုစုထားသည်။ သင်ပုန်းကြီး အကျဉ်း သုံးမျိုး၊ အကျယ် သုံးဆယ်ရှိသည်။ သင်ပုန်းကြီးကို လေ့လာလျှင် မြန်မာ စာလုံးပေါင်းတို့၏ အရေး၊ အဖတ်၊ အသံထွက် စည်းကမ်းစံနစ်ရှိပုံကို သိနိုင်ပေမည်။ == သင်ပုံကြီးမှ သင်ပုန်းကြီးသို့ == သင်ပုန်းကြီးမှာ မြန်မာစာပေကို သင်ကြားလေ့လာတတ်မြောက်စေရန် ရှေးဦးအစ အခြေခံသင်ကြားရသော ကျမ်းငယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းကျမ်းငယ်၌ သရ နှင့် ဗျည်း တို့ကိုရေးသားပုံ၊ ရွတ်ဖတ်ပုံ၊ သံနေသံထားမှစ၍ သင်ပုံသင်နည်းကို ပြဆိုထားသည်။ အမည်မှာလည်း ထိုသို့သင်ပုံသင်နည်းကို ပြဆိုထားသော ကျမ်းဖြစ်သောကြောင့် '''သင်ပုံကြီး''' ဖြစ်ဟန်တူသည်။ နောင်လာနောက်သားတို့ပုံ၌ သေးသေးတင်ကို န-သတ် ပြောင်းလဲကာ ဝိသဇ္ဇနီ-နှစ်လုံးပေါက်၍ ရေးသားကြသောကြောင့် '''သင်ပုန်းကြီး'''ဖြစ်လာဟန်တူသည်။ တစ်နည်း၊ရှေးအထက်ကျော် ကာလက ဘုန်းကြီးကျောင်းတို့၌ သင်ပုန်းကြီးကို သင်ကြားသောအခါ အလျား (၃) ပေ၊ အနံ (၁) ပေ (၆) လက်မခန့်ရှိ မျက်နှာနှစ်ဖက်တွင် ချောနေအောင် ပွတ်တိုက်၍ [[ကြက်ဆူပင်|ကြက်ဆူ]]၊ [[ကသစ်ပင်|ကသစ်]] စသည့် ပွသော [[မီးသွေး]]၊ ထမင်းရည်တို့ဖြင့် ချေထားသော သစ်သားသင်ပုန်းကြီးတွင်ရေး၍ သင်ကြားရသောကြောင့် သင်ပုံကြီး မှ သင်ပုန်းကြီး ဖြစ်လာဟန်တူသည်။ ထိုသင်ပုန်းကြီးကျမ်းငယ်ကို သက္ကရာဇ် ၅၉၆ ခုတွင်နန်းတက်သော [[ကျစွာမင်း]] လက်ထက် ဒိသာပါမောက္ခဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော် [[ဦးကျည်ပွေ့]]သည် [[ကျစွာမင်း]] တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရေးသားစီရင်သည်။ ''ပုဗ္ဗဂန္ထ'' ဟုခေါ်၏။ ဆရာတော် ဦးကျည်ပွေ့သည် ပင်ယင်း-သင်ပုန်းကြီး၏ အဖွင့်ဖြစ်သော ပုဗ္ဗဂန္ထဋီကာ (ခေါ်) သင်ပုန်းကြီးဋီကာကိုလည်း [[သရေခေတ္တရာ]]၊ [[ပြည်မြို့]]နေ ရှင်ဝရဓမ္မ တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော် ဦးကျည်ပွေ့သည် ကျစွာမင်း လက်ထက်၌ အသက် ၆ဝ ကျော်မှစာသင်၍ အံ့ဩလောက်အောင်တတ်သည်ဟု ကျော်ကြားသော ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့သော် ဦးကျည်ပွေ့သည် [[သွားတိုက်တံ|တံပူ]]ပစ်ချရာတွင်း၌ တံပူများ ပြည့်နေသည်ကို မြင်လေသော် ''"ဤတံပူတွင်း၌ တံပူတို့သည် တစ်နေ့တချောင်းကျရောက်ရာမှ တွင်းပြည့်သည်။ ငါသည်လည်း တစ်နေ့လျှင် စာတစ်ကြောင်းမျှ သင်အံလေ့ကျက်သော် ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရာ၏"'' ဟုဆင်ခြင်မိ၍ အသက် ၆ဝ ကျော်မှ စာသင်ရန်အတွက် ဘုရင့်ထံဝင်၍ ကန့်ကူဆံ အလှူခံရာ၊ ဘုရင်က ''"ကျည်ပွေ့ အတက်ပေါက်မှ စာတတ်တော့မည်ပ"'' ဟု လျှောက်ထားလိုက်သည်။ နောက်စာသင်၍တတ်သောအခါ ကျည်ပွေ့ကို သစ်ခက်သစ်ညွန့်စည်း၍ ဘုရင့်ထံဝင်လေရာ ဘုရင်က ဆရာတော်များအား မေးမြန်းစစ်ဆေးစေသည်တွင် အမှန်ပင်စာတတ်ကြောင်း သိရသဖြင့် လွန်စွာကြည်ညို၍ '''ဒိသာပါမောက္ခ''' ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်နာမံ ဆက်ကပ်ပြီးလျှင် ကိုးကွယ်လေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဆရာတော် ဦးကျည်ပွေ့သည် ယနေ့တိုင်ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။ ထိုသင်ပုန်းကြီးကား သရ သက်သက်၊ ဗျည်း သက်သက်၊ ဗျည်း-ဗျည်းခြင်း၊ ဗျည်း နှင့် သရ တွဲစပ်ပုံ အက္ခရာစုံလင်သဖြင့် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် လည်းကောင်း၊ မြန်မာစာပေအတွက် လည်းကောင်း လိုလေသေးမရှိ၊ ပြည့်စုံလုံလောက်သည်။ ရေးသားပုံ အစီအစဉ်လည်း အလွန်ကောင်းသည်။ ပုဂံခေတ်မှစ၍ ယခုခေတ်တိုင်အောင် သင် ကြားလာကြသည်။ ထိုသို့သင်ကြားရာ၌လည်း ရှေးခေတ်အခါက ဘုရင်မင်းမှစ၍ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားကြရသည်။ ဘုန်းကြီးများမှာလည်း ဗုဒ္ဓဝါဒီ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်၍ မိမိတို့ကျောင်းသို့ ပညာသင်ကြားရန်ရောက်လာသော တပည့်တို့အား သင်ပုန်းကြီးမသင်မီ ရှေးဦးစွာ ''’နမော ဗုဒ္ဓါယ သိဒ္ဓံ‘'' ဟူသော ဘုရားရှိခိုးကို ကျမ်းဦးအစ ပဏာမအဖြစ်ဖြင့် သင်ကြားပေးလေ့ရှိကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်ကား ''‘ဘုရားအားရှိခိုးခြင်းကိစ္စ ပြီးမြောက်ပါစေသတည်း’'' ဖြစ်သည်။ နောက်မှ ( အ • အာ ) စသော သရ နှင့် (က • ခ ) စသော ဗျည်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ( က • ကာ ) စသော ကမချ သင်ပုန်းကြီးတို့ကို အစဉ်အတိုင်း သင်ကြားပေးလေ့ရှိကြသည်။ == သင်ပုန်းကြီး (သင်ခန်းစာ) အမျိုးအစား == သင်ပုန်းကြီးသည် အကျဉ်းအားဖြင့် (၃)မျိုးနှင့် အကျယ်အားဖြင့် အမျိုး (၃၀) ခွဲခြားထားသည် - === ကမချ သင်ပုန်းကြီး === အကျယ်အားဖြင့် (၁၀) မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည် - # က သင်ပုန်းကြီး # ကျ သင်ပုန်းကြီး # ကြ သင်ပုန်းကြီး # ငှ သင်ပုန်းကြီး # မျှ သင်ပုန်းကြီး # ငြှ သင်ပုန်းကြီး # ကွ သင်ပုန်းကြီး # ကျွ သင်ပုန်းကြီး # ကြွ သင်ပုန်းကြီး # ငွှ သင်ပုန်းကြီး === ကက် သင်ပုန်းကြီး === အကျယ်အားဖြင့် (၁၀) မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည် - # ကက် သင်ပုန်းကြီး # ကျက် သင်ပုန်းကြီး # ကြက် သင်ပုန်းကြီး # ငှက် သင်ပုန်းကြီး # မျှက် သင်ပုန်းကြီး # ငြှက် သင်ပုန်းကြီး # ကွက် သင်ပုန်းကြီး # ကျွက် သင်ပုန်းကြီး # ကြွက် သင်ပုန်းကြီး # ငွှက် သင်ပုန်းကြီး === ကိတ် သင်ပုန်းကြီး === အကျယ်အားဖြင့် (၁၀) မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည် - # ကိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကျိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကြိတ်သင်ပုန်းကြီး # ငှိတ် သင်ပုန်းကြီး # ငြှိတ် သင်ပုန်းကြီး # မျှိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကွိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကျွိတ် သင်ပုန်းကြီး # ကြွိတ် သင်ပုန်းကြီး # ငွှိတ် သင်ပုန်းကြီး == သင်ကြားနည်း == ထိုသင်ပုန်းကြီး အမျိုး (၃ဝ) ကို သင်ကြားရာ၌လည်း ''‘နမောဗုဒ္ဓါယသိဒ္ဓံ’'' ဟူသော ဘုရားရှိခိုးကို ရှေးဦးစွာသင်ရသည်။ နောက် '''သရ''' (၈)လုံး၊ နောက် '''ဗျည်း''' (၃၃) လုံး၊ နောက် ကမချ၊ နောက် ကက်၊ နောက် ကိတ် အစဉ်အတိုင်း သင်ကြားရသည်။ သင်ကြားသောအခါ သရ၊ ဗျည်း အက္ခရာတို့ကိုရေး၍ ဆိုရိုးအတိုင်းဆိုကာ နှုတ်တက်အာဂုံရရှိအောင် သင်ကြားရသည်။ ယင်း သရ နှင့် ဗျည်း တို့ကို အက္ခရာ ခေါ်သည်။ {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; text-align: center; width: 500px; height: 138px; font-size: 135%; text-shadow:grey -1px 1px 1px; " |+ ဤ သရ (၈)လုံးကား ပါဠိဘာသာအတွက် ဖြစ်သည်။ |- | colspan="8" style="background: green; color: white; text-align: center; height: 55px;" | '''သရ အက္ခရာ''' |- style="height: 50px;" | style="width: 80px;" | အ || style="width: 80px;" | အာ || style="width: 80px;" | ဣ || style="width: 80px;" | ဤ || style="width: 80px;" | ဥ || style="width: 80px;" | ဦ || style="width: 80px;" | ဧ || style="width: 80px;" | ဩ |} {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; text-align: center; width: 400px; height: 440px; font-size: 135%; text-shadow:grey -1px 1px 1px; " |+ ဤ ဗျည်း (၃၃) လုံးကား ပါဠိ-မြန်မာ နှစ်ဘာသာအတွက်ဖြစ်သည်။ |- | colspan="5" style="background: green; color: white; text-align: center; height: 55px;" | '''ဗျည်း အက္ခရာ''' |- style="height: 50px;" | style="width: 80px;" | က || style="width: 80px;" | ခ || style="width: 80px;" | ဂ || style="width: 80px;" | ဃ || style="width: 80px;" | င |- style="height: 50px; background: silver;" | စ || ဆ || ဇ || ဈ || ဉ / ည |- style="height: 50px;" | ဋ || ဌ || ဍ || ဎ || ဏ |- style="height: 50px; background: silver;" | တ || ထ || ဒ || ဓ || န |- style="height: 50px;" | ပ || ဖ || ဗ || ဘ || မ |- style="height: 50px; background: silver;" | ယ || ရ || လ || ဝ || သ |- style="height: 50px;" | || ဟ || ဠ || အ || |} {|class="wikitable" style="text-align:center;" |+ ဗျည်း (၃၃)လုံး ဆိုရိုးများ၊ ဝဂ်အက္ခရာ (၂၅)လုံး၊ အဝဂ်အက္ခရာ (၈)လုံး |- !rowspan="2" width="6%" | ဝဂ်နာမည် !! colspan="10" | ဝဂ်ဗျည်း |- ! width="20%" colspan="2"| သိထိလ !! width="20%" colspan="2"| [[ဓနိတ]] !! width="32%" colspan="4"| သိထိလ !! width="20%" colspan="2"| နိဂ္ဂဟိတ |- | rowspan="2"| ကဏ္ဍဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| က | width="8%"| {{IPA|/k/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ခ | width="8%"| {{IPA|/kʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဂ | width="8%"| {{IPA|/g/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဃ | width="8%"| {{IPA|/g/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| င | width="8%"| {{IPA|/ŋ/}} |- |colspan="2"| ကကြီး ([ka̰ dʒí]) |colspan="2"| ခခွေး ({{IPA|[kʰa̰ gwé]}}) |colspan="2"| ဂငယ် ({{IPA|[ɡa̰ ŋɛ̀]}}) |colspan="2"| ဃကြီး ({{IPA|[ɡa̰ dʒí]}}) |colspan="2"| - |- | rowspan="2"| [[တာလုဇ]] | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| စ | width="8%"| {{IPA|/s/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဆ | width="8%"| {{IPA|/sʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဇ | width="8%"| {{IPA|/z/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဈ | width="8%"| {{IPA|/z/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ည | width="8%"| {{IPA|/ɲ/}} |- |colspan="2"| စလုံး ({{IPA|[sa̰ lóʊɴ]}}) |colspan="2"| ဆလိမ် ({{IPA|[sʰa̰ lèɪɴ]}}) |colspan="2"| ဇခွဲ ({{IPA|[za̰ ɡwɛ́]}}) |colspan="2"| ဈမျဉ်းဆွဲ ({{IPA|[za̰ mjíɴ zwɛ́]}}) |colspan="2"| - |- | rowspan="2"| မုဒ္ဒဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဋ | width="8%"| {{IPA|/t/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဌ | width="8%"| {{IPA|/tʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဍ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဎ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဏ | width="8%"| {{IPA|/n/}} |- |colspan="2"| ဋသန်လျင်းချိတ် ({{IPA|[ta̰ θəlíɴ dʒeɪʔ]}}) |colspan="2"| ဌဝမ်းဘဲ ({{IPA|[tʰa̰ wàɴ bɛ́]}}) |colspan="2"| ဍရင်ကောက် ({{IPA|[da̰ jìɴ ɡaʊʔ]}}) |colspan="2"| ဎရေမှုတ် ({{IPA|[da̰ jè m̥oʊʔ]}}) |colspan="2"| ဏကြီး ({{IPA|[na̰ dʑí]}}) |- | rowspan="2"| ဒန္တဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| တ | width="8%"| {{IPA|/t/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ထ | width="8%"| {{IPA|/tʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဒ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဓ | width="8%"| {{IPA|/d/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| န | width="8%"| {{IPA|/n/}} |- |colspan="2"| တဝမ်းပူ ({{IPA|[ta̰ wàɴ bu]}}) |colspan="2"| ထဆင်ထူး ({{IPA|[tʰa̰ sʰìɴ dú]}}) |colspan="2"| ဒထွေး ({{IPA|[da̰ dwé]}}) |colspan="2"| ဓအောက်ခြိုက် ({{IPA|[da̰ oʊʔ tʃʰaɪʔ]}}) |colspan="2"| နငယ် ({{IPA|[na̰ ŋɛ̀]}}) |- | rowspan="2"| ဩဌဇ | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ပ | width="8%"| {{IPA|/p/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဖ | width="8%"| {{IPA|/pʰ/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဗ | width="8%"| {{IPA|/b/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဘ | width="8%"| {{IPA|/b/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| မ | width="8%"| {{IPA|/m/}} |- |colspan="2"| ပစောက် ({{IPA|[pa̰ zaʊʔ]}}) |colspan="2"| ဖဦးထုပ် ({{IPA|[pʰa̰ óʊ tʰoʊʔ]}}) |colspan="2"| ဗထက်ခြိုက်‌ ({{IPA|[ba̰ là tʃʰaɪʔ]}}) |colspan="2"| ဘကုန်း ({{IPA|[ba̰ ɡóʊɴ]}}) |colspan="2"| - |- ! colspan="11" | အခြားဗျည်းများ |- | rowspan="4"| အဝဂ် | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ယ | width="8%"| {{IPA|/j/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ရ | width="8%"| {{IPA|/j/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| လ | width="8%"| {{IPA|/l/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဝ | width="8%"| {{IPA|/w/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| သ | width="8%"| {{IPA|/θ/}} |- |colspan="2"| ယပက်လက် ({{IPA|[ja̰ pəlɛʔ]}}) |colspan="2"| ရကောက်‌ ({{IPA|[ja̰ ɡaʊʔ]}}) |colspan="2"| - |colspan="2"| - |colspan="2"| - |- | colspan="2" width="16%" rowspan="2" | | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဟ | width="8%"| {{IPA|/h/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| ဠ | width="8%"| {{IPA|/l/}} | bgcolor="#ccc" width="8%" style="font-size:30px;"| အ | width="8%"| {{IPA|/ʔ/}} | colspan="2" width="16%" rowspan="2" | |- |colspan="2"| - |colspan="2"| ဠကြီး ({{IPA|[la̰ dʒí]}}) |colspan="2"| - |} {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; text-align: center; width: 300px; height: 138px; font-size: 135%; text-shadow:grey -1px 1px 1px; " |- | colspan="3" style="background: green; color: white; text-align: center; height: 55px;" | '''အတိုရေး သင်္ကေတ အက္ခရာ''' |- style="height: 50px;" | style="width: 80px;" | ၏ || style="width: 80px;" | ၍ || style="width: 80px;" | ၌ |} == ကမချ သင်ပုန်းကြီး == ကမချ သင်ပုန်းကြီး ဆယ်မျိုးတို့တွင် ( က • ကျ • ကြ • ငှ • မျှ • ငြှ ) သင်ပုန်းကြီး (၆)မျိုးတို့၌ - : အ • အာ • အိ • အီး • အု • အေး • အဲး • အော့ • အော် • အံး • အား ဟူ၍ အကျဉ်း သရ (၁၂)လုံးဖြစ်သည်။ ထို (၁၂) လုံးတို့ကို ဝိသဇ္ဇနီပေါက် (၃) လုံးဖြင့် အသံကိုခွဲသောအခါ - : အ • အာ : အိ • အီ • အီ့ • အီး : အု • အူ • အူ့ • အူး : အေ • အေ့ • အေး : အဲ • အဲ့ • အဲး : အော • အော့ • အော် : အံ • အံ့ • အံး : အား ဟူ၍ အကျယ် သရ (၂၃)လုံးဖြစ်လာသည်။ ဗျည်း (၃၃)လုံးနှင့်တွဲသောအခါ အကျဉ်း သရ (၁၂)လုံးနှင့် တွဲ၍ရေးထားသော်လည်း ဆိုရိုးပြုသောအခါ အကျယ် သရ (၂၃)လုံးဖြစ်လာသည်(''အသံ ၂၃ မျိုးဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုလိုသည်'')။ === က သင်ပုန်းကြီး === ==== တွဲပုံ ==== : က • ကာ • ကီ • ကီး ၊ ကု • ကူး ၊ ကေး • ကဲး • ကော့ • ကံး • ကား ဤ၌ ( ကီး • ကူး • ကေး • ကဲး • ကံး ) တို့မှာ ဝိသဇ္ဇနီ အောက်မြစ် တစ်လုံး ရှေးဆည်း နှစ်လုံးစီဖြစ်၍ သုံးလုံးစီ ဖြစ်ရမည်။ သို့သော်လည်း သင်ပုန်းကြီး စာအုပ်၌ နှစ်လုံးစီသာဖြစ်နေသဖြင့် ချုံး၍ ရေးသားထားဟန်တူသည်။ နောက်သင်ပုန်းကြီးတို့၌လည်း အသံသုံးမျိုးခွဲဝေရာ၌ နည်းတူမှတ်ပါ။ ==== ဆိုရိုး ==== : ကကြီးရေး။ '''က''' : ကကြီး ရေးချ။ '''ကာ''' : ကကြီးရေး လုံးကြီးတင်။ ကိ : ကကြီးရေး လုံးကြီးတင် ဆံခပ် - ကီ : ကကြီးရေး လုံးကြီးတင် ဆံခပ် အောက်ကမြစ် - ကီ့ : ကကြီးရေး နှစ်ချောင်းငင် - ကူ : ကကြီးရေး နှစ်ချောင်းငင် အောက်ကမြစ် - ကူ့ : ကကြီးရေး နှစ်ချောင်းငင် အောက်ကမြစ် ရှေ့က နှစ်လုံးပေါက် - ကူး : သဝေထိုး ကကြီးရေး - ကေ : အောက်ကမြစ်ကေ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကေး၊ : ကကြီးရေး နောက်ပစ် ကဲ၊ : အောက်ကမြစ် ကဲ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကဲး၊ : သဝေထိုး ကကြီး ရေးချ ကော၊ : အောက်ကမြစ် ကော့၊ : သဝေထိုး ကကြီး ရေးချ ရှေ့ထိုး ကော်၊ : ကကြီးရေး သေးသေးတင် ကံ၊ : အောက်ကမြစ် ကံ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကံး၊ : ကကြီး ရေးချ ဝိသဇ္ဇနီနှစ်လုံးပေါက် ကား ဝိသဇ္ဇနီပေါက်ရာ၌ ဝတ်ဆံပေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝစ္စပေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိသဇ်ပေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုရိုးပြုကြသေးသည်။ ဤဝသဇ္ဇနီကား ပါဠိလို ဗိန္ဒု၊ နိဂ္ဂဟဖြစ်၏။ မြန်မာလိုကား သေးသေးတင်၊ အလုံးကလေး၊ အပေါက်ကလေး၊ အစက်ကလေးဖြစ်၏။ ဆိုရိုးအသုံးပြုရာ၌ အက္ခရာ၏ အထက်ကပေါက်လျှင်(ထားလျှင်) သေးသေးတင်၊ အောက်ကပေါက်လျှင် အောက်ကမြစ်၊ နောက်ကပေါက်လျှင် ရှေ့ဆည်း ဟုခေါ်သည်။ နောက်ကပေါက်ပါလျှက် ရှေ့ဆည်း ဟုခေါ်ခြင်းကား ခရီးသွားရာ၌ ရောက်ပြီးသည်ကို နောက်၊ မရောက်သေးသည်ကို ရှေ့ ခေါ်ဝေါ်သကဲ့သို့ မဂ္ဂဂ္ဂမနည်းဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ==== “ခ” မှ “အ” ထိ ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ အထူးအားဖြင့် '''အ''' သည်ကား '''သရ'''သက် သက်နေသဖြင့် (''အ • အာ'' စသည်ဖြစ်၍) ဗျည်းနှင့်တွဲသောအခါ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဤ က သင်ပုန်းကြီး၌ အသံပေါင်း ၇၅၉ ခု ဖြစ်သည်။ === ကျ သင်ပုန်းကြီး === က-ဗျည်း၊ ခ-ဗျည်း စသည်တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ (ယ • ျ) ဗျည်းကို ထည့်သွင်းတွဲရသည်။ ==== တွဲပုံ ==== : ကျ • ကျာ • ကျိ • ကျီ • ကျီ့ • ကျီး • ကျု • ကျူး • ကျေး • ကျဲး • ကျော့ • ကျော် • ကျံး • ကျား ==== ဆိုရိုး ==== : ကကြီး ယပင့်ရေး ကျ၊ : ကကြီး ယပင့် ရေးချ ကျာ၊ : ကကြီး ယပင့်ရေး လုံးကြီးတင် ကျိ၊ : ကကြီး ယပင့်ရေး လုံးကြီးတင် ဆံခပ် ကျီ၊ : အောက်ကမြစ်ကျီ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကျီး၊ : ကကြီးယပင့်ရေးတချောင်းငင် ကျု၊ : ကကြီးယပင့် ရေးနှစ်ချောင်းငင် ကျူ၊ : အောက်ကမြစ် ကျူ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကျူး၊ : သဝေထိုး ကကြီးယပင့်ရေး ကျေ၊ : အောက်ကမြစ် ကျေ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကျေး၊ : ကကြီး ယပင့်ရေးနောက်ပစ် ကျဲ၊ : အောက်ကမြစ် ကျဲ့၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက် ကျဲး၊ : သဝေထိုး ကကြီးယပင့်ရေးချ ကျော၊ : အောက်ကမြစ် ကျော့၊ : သဝေထိုး ကကြီးယပင့်ရေးချရှေ့ထိုး ကျော်၊ : ကကြီး ယပင့်ရေးသေးသေးတင် ကျံ၊ : အောက်ကမြစ် ကျံ့၊ : ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကျံး၊ : ကကြီးယပင့် ရေးချ ဝသဇ္ဇနီနှစ်လုံးပေါက် ကျား။ (ယခုခေတ်ဆိုရိုးဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ဆိုရိုးစကား၊ ကကြီးရေ က၊ ယပင့် ကျ၊ ကကြီး ရေးချ ကာ၊ ယပင့် ကျာ စသည့်ဖြင့် ခွဲ၍ ဆိုရသည်။) ==== “ချ ၊ ဂျ ၊ ဃျ ၊ ပျ ၊ ဖျ ၊ ဗျ ၊ ဘျ ၊ မျ ၊ လျ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ အထူးအားဖြင့် သင်ပုန်းကြီးစာအုပ်၌ ဃျ ကို ဖြုတ်ထားသည်။ မဖြုတ်သင့်။ ရှေးဆရာတို့ နည်းအတိုင်း ထားသင့်သည်။ (အသံပေါင်း ၂၃ဝ) === ကြ သင်ပုန်းကြီး === ( က • ခ ) စသည်ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ရ • ြ ) ဗျည်းကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ * တွဲပုံ။ ။ ကြ၊ ကြာ၊ ကြိ၊ ကြီး၊ ကြူ၊ ကြူး၊ ကြေး၊ ကြဲး၊ ကြော့၊ကြော်၊ကြံး၊ ကြား။ * ဆိုရိုး။ ။ ကကြီး ရရစ်ရေး ကြ။ ကကြီး ရရစ် ရေးချ ကြာ၊ စသည်ပြု။ * ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေ က၊ ရရစ် ကြ၊ ကကြီး ရေးချ ကာ၊ ရရစ် ကြာ၊ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “ခြ ၊ ဂြ ၊ ဃြ ၊ ငြ ၊ ပြ ၊ ဖြ ၊ ဗြ ၊ ဘြ ၊ မြ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ ဤ၌လည်း ဃြကိုထည့်ပါ။ (အသံပေါင်း ၂၃ဝ) === ငှ သင်ပုန်းကြီး === ( ၍ • ဉာ ) စသည်တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ဟ • ှ ) ဗျည်းကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ငှ၊ ငှာ၊ ငှိ၊ငှီး၊ ငှု၊ ငှူး၊ ငှေး၊ ငှဲး၊ ငှော့၊ ငှော်၊ ငှံး၊ ငှား။ ဆိုရိုး။ ။ င ဟထိုးရေး ငှ၊ င ဟထိုး ရေးချ။ ငှာ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ငရေး င ၊ ဟထိုး ငှ ၊ င ရေးချ ငါ ၊ ဟထိုး ငှာ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “ညှ၊ ဏှ၊ နှ၊ မှ၊ ယှ၊ ရှ၊ လှ၊ ဝှ၊ ဠှ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ ဤ၌လည်း (ဠှ) ထည့်ပါ။ (အသံပေါင်း ၂၃ဝ)။ === မျှ သင်ပုန်းကြီး === ( မ • လ ) တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ယ • ျ • ဟ • ှ ) ဗျည်းတို့ကိုထည့်၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ မျှ၊ မျှာ၊ မျှိ၊ မျှိး၊ မျှု၊ မျှူး၊ မျှေး၊ မျှဲ၊ မျှော့၊ မျှော်၊ မျှံး၊ မျှား။ ဆိုရိုး။ ။ မ ယပင့် ဟထိုးရေး၊ မျှ။ မ ယပင့် ဟထိုး ရေးချ၊ မျှာ… စသည်ပြု … ရှေးဆိုရိုး။ ။ မ ရေး မ ၊ ယပင့် မျ ၊ ဟထိုး မျှ ၊ မ ရေးချ မာ ၊ ယပင့် မျာ ၊ ဟထိုး မျှာ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “လျှ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း၄၆) === ငြှ သင်ပုန်းကြီး === ( င • မ ) တို့တွင် သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ရ • ြ • ဟ • ှ ) ဗျည်းတို့ကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ငြှ၊ ငြှာ၊ ငြှိ၊ ငြှီ၊ ငြှု၊ ငြှူ၊ ငြှေး၊ ငြှဲး၊ ငြှော့၊ ငြှော်၊ ငြှံး၊ ငြှား။ ဆိုရိုး။ ။ င ရရစ် ဟထိုးရေး၊ ငြှ။ င ရရစ် ဟထိုး ရေးချ၊ ငြှာ… စသည်ပြု ရှေးဆိုရိုး။ ။ ငရေး င၊ ရရစ် ငြ၊ ဟထိုး ငြှ၊ င ရေးချ ငါ၊ ရရစ် ငြာ၊ ဟထိုး ငြှာ စသည်ဖြစ်၏။ ==== “မြှ” ==== နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၄၆) === ကွ သင်ပုန်းကြီး === ကွ၊ ကျွ၊ ကြွ၊ ငွှ သင်ပုန်းကြီးလေးမျိုးတို့၌ အ၊ အာ၊ အိ၊ အီး၊ အေး၊ အဲး၊ အံး၊ အား၊ဟူ၍အကျဉ်းသရရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဝသဇ္ဇနီပေါက်သုံးလုံးဖြင့် အသံကိုခွဲဝေသောအခါ အ၊ အာ၊ အိ၊ အီ၊ အီ့၊ အီး၊ အေ၊ အေ့၊ အေး၊ အဲ၊ အဲ့၊ အဲ့း၊ အံ၊ အံ့၊အံး၊ အား ဟူ၍အကျယ်သရ ၁၆လုံးဖြစ်လာသည်။ ဝ•ဗျည်းကိုချန်လှပ်၍ဗျည်း ၃၂လုံးနှင့်တွဲသောအခါ အကျဉ်းသရရှစ်လုံးနှင့်တွဲ၍ ရေးထား သော်လည်းဆိုရိုးပြုသောအခါအကျယ်သရ ၁၆လုံးဖြစ်လာသည်။ က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါ ဗျည်းကိုထည့်၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကွ၊ ကွာ၊ ကွိ၊ ကွီး၊ ကွေး၊ ကွဲး၊ ကွံး၊ ကွား။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးဝဆွဲရေးကွ၊ ကကြီးဝဆွဲရေးချကွာစသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေက၊ ဝဆွဲကွ၊ ကကြီးရေးချကာ၊ ဝဆွဲကွာ၊ စသည်ဖြစ်၏။ “ခ • ဂ”။ ။ နည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၅၁၂) === ကျွ သင်ပုန်းကြီး === ( က • ခ ) စသည်တို့ကို သရ နှင့်တွဲသောအခါ ( ယ-ျ • ဝ-ွ ) ဗျည်းတို့ကိုထည့်သွင်း၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကျွ၊ ကျွာ၊ ကျွိ၊ ကျွီး၊ ကျွေး၊ ကျွဲး၊ ကျွံး၊ ကျွား။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးယပင့်ဝဆွဲကျွ၊ ကကြီးယပင့်ဝဆွဲရေးချကျွာစသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးက၊ ယပင့်ကျ၊ ဝဆွဲကျွ၊ ကကြီးရေးချကာ၊ ယပင့်ကျာ၊ ဝဆွဲကျွာ စသည်ဖြစ်၏။ ချွ၊ ဂျွ၊ ဃျွ၊ ပျွ၊ ဖျွ၊ ဗျွ၊ ဘျွ၊ မျွ၊ လျွ၊ စသည်တို့ကိုလည်း နည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁၆ဝ)။ === ကြွ သင်ပုန်းကြီး === က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါ (ရ•ြ •ဝ)ဗျည်းတို့ကိုထည့် သွင်း၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကြွ၊ ကြွာ၊ ကြွိ၊ ကြွီး၊ ကြွေး၊ ကြွဲး၊ ကြွံး၊ ကြွား။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရရစ်ဝဆွဲရေးကြွ၊ ကကြီးရရစ်ဝဆွဲရေးချကြွာ၊ စသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးက၊ ရရစ်ကြ၊ ဝဆွဲကြွ၊ ကကြီးရေးချကာ၊ ရရစ်ကြာ၊ ဝဆွဲကြွာစ သည်ဖြစ်၏။ ခြွ၊ ဂြွ၊ ဃြွ၊ ပြွ၊ ဖြွ၊ ဗြွ၊ ဘြွ၊ မြွတို့ကိုလည်းနည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။(အသံပေါင်း ၁၄၄)။ === ငွ သင်ပုန်းကြီး === ၍•ဉာ စသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါ (ဟ• ှ• ွ)ဗျည်းတို့ကိုထည့် သွင်း၍တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ငွှ၊ ငွှာ၊ ငွှိ၊ ငွှီး၊ ငွှေ၊ ငွှဲး၊ ငွှံး၊ ငွှား။ ဆိုရိုး။ ။ ငဟထိုးဝဆွဲငွှ၊ ငဟထိုးဝဆွဲရေးချငွှာ၊ စသည်ပြု။ ရှေးဆိုရိုး။ ။ ငရေးင၊ ဟထိုးငှ၊ ဝဆွဲငွှ၊ စသည်ဖြစ်၏။ ညွှ၊ ဏွှ၊ နွှ၊ မွှ၊ ယွှ၊ ရွှ၊ လွှ၊ ဠ ွှတို့ကိုလည်းနည်းတူတွဲ၊နည်းတူဆိုရိုးပြု။(အသံပေါင်း ၁၄၄)။ == ကက် သင်ပုန်းကြီး == ကက်သင်ပုန်း ကြီးဆယ်မျိုးတို့တွင်ကက်၊ ကျက်၊ ကြက်၊ ငှက်၊ မျှက်၊ ငြှက်၊ သင်ပုန်းကြီးခြောက်မျိုးတို့၌ အက်၊ အင်း၊ အစ်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်၊ အပ်၊ အမ်၊ အယ်း၊ အောဝ်ဟူ၍ အကျဉ်းသရ ၁ဝဖြစ်သည်။ ယင်းကိုဝသဇ္ဇနီပေါက်သုံးလုံးနှင့် အသံကိုခွဲဝေသောအခါ အက်၊ အင်၊ အင့်၊အင်း၊ အစ်၊ အည်၊ အည့်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်၊ အန့်၊ အန်း၊ အပ်၊ အမ်၊ အမ့်၊ အမ်း၊ အယ်၊ အယ့်၊ အယ်း၊ အောင် ဟူ၍အကျယ်သရ ၂ဝဖြစ်လာသည်။ ဗျည်းသုံးဆယ့်သုံးလုံးနှင့်တွဲသောအခါ အကျဉ်းသရ ၁ဝနှင့်ရေးထားသော်လည်း ဆိုရိုးပြုသောအခါ အကျယ်သရ ၂ဝဖြစ်လာသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကက်၊ ကင်း၊ ကစ်၊ ကည်း၊ ကတ်၊ ကန်း၊ကပ်၊ ကမ်၊ ကယ်း၊ ကောဝ်။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ကီးရေးငသတ်ကင်၊ အောက်ကမြစ်ကင့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကင်း၊ ကကြီးရေးစသတ်ကစ်၊ ကကြီးရေးညသတ်ကည်၊ အောက်ကမြစ်ကည့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကည်း၊ ကကြီးရေးတသတ်ကတ်၊ကကြီး ရေးနသတ်ကန်၊ အောက်ကမြစ်ကန်၊့ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကန်း၊ ကကြီးရေးပသတ်ကပ်၊ကကြီးရေးမသတ်ကမ်၊ အောက်ကမြစ်ကမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကမ်း၊ ကကြိီးရေးယသတ်ကယ်၊ အောက်ကမြစ်ကယ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကယ်း၊ သဝေထိုး ကကြီး ရေးချဝသတ်ကောဝ်။ ခ၊ ဂစသည်တို့ကိုလည်းနည်းတူတွဲ၊ နည်းတူဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆၆ဝ) === ကျက် သင်ပုန်းကြီး === ကျက်၊ ချက်၊ ဂျက်၊ ဃျက်၊ ပျက်၊ ဖျက်၊ ဗျက်၊ ဘျက်၊ မျက်၊ လျက်၊ စသည်တွဲ။ ကကြီးယပင့်ရေးကသတ်ကျက်၊ သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ယပင့်ကျက်၊ စသည် ဆိုရိုးပြု၊ (အသံပေါင်း ၂ဝဝ) === ကြက် သင်ပုန်းကြီး === ကြက်၊ ခြက်၊ ဂြက်၊ ဃြက်၊ ငြက်၊ ပြက်၊ ဖြက်၊ ဗြက်၊ ဘြက်၊ မြက်စသည်တွဲ။ ကကြီးရရစ်ရေးကသတ်ကြက်၊သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ရရစ်ကြက်၊စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၂ဝဝ) === ငှက် သင်ပုန်းကြီး === ငှက်၊ ဥှက်၊ ဏှက်၊ နှက်၊ မှက်၊ ယှက်၊ ရှက်၊ လှက်၊ ဝှက်၊ ဠှက်စသည်တွဲ။ ငဟထိုးရေးကသတ်ငှက်၊ သို့မဟုတ်ငရေးကသတ်ငက်၊ ဟထိုးငှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း၂ဝဝ) === မျှက် သင်ပုန်းကြီး === မျှက်၊ လျှက်၊ စသည်တွဲ။ မယပင့်ဟထိုးရေးကသတ်မျှက်၊ သို့မဟုတ် မရေးကသတ်မက်၊ ယပင့်မျက်၊ ဟထိုးမျှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၄ဝ) === ငြှက် သင်ပုန်းကြီး === ငြှက်၊ မြှက်၊ စသည်တွဲ။ ငရရစ်ဟထိုးရေးကသတ် ငြှက်၊ သို့မဟုတ်ငရေးကသတ်ငက်၊ ရရစ်ငြက်၊ ဟထိုးငြှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၄ဝ) === ကွက် သင်ပုန်းကြီး === ကွက်၊ ကျွက်၊ ကြွက်၊ ငွှက်၊ သင်ပုန်းကြီးလေးမျိုးတို့၌ အက်၊ အင်း၊ အစ်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်း၊ အပ်၊ အမ်း၊ အယ်း ဟူ၍အကျဉ်းသရ ကိုးလုံး။ အက်၊ အင်၊ အင့်၊ အင်း၊ အစ်၊ အည်၊ အည်၊ အည်း၊ အတ်၊ အန်၊ အန့်၊ အန်း၊ အပ်၊ အမ်၊ အမ့်၊ အမ်း၊ အယ်၊ အယ့်၊ အယ်း ဟူ၍အကျယ်သရ ၁၉လုံးဖြစ်သည်။ က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောဝဗျည်းကိုထည့်သွင်း၍ တွဲရသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကွက်၊ ကွင်းစသည်၊ ကွယ်း၊ ကျအောင်တွဲ။ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးဝဆွဲရေးကသတ်ကွက်၊ သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ဝဆွဲကွက်၊ စသည် ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆ဝ၈)။ === ကျွက် သင်ပုန်းကြီး === ကျွက်၊ ချွက်၊ ဂျွက်၊ ဃျွက်၊ ပျွက်၊ ဖျွက်၊ ဗျွက်၊ ဘျွက်၊ မျွက်၊ လျွက်စသည်တွဲ။ ကကြီးယပင့်ဝဆွဲရေးကသတ်ကျွက်၊ သို့မဟုတ်ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ယပင့်ကျက်၊ ဝဆွဲကျွက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁၉ဝ)။ === ကြွက် သင်ပုန်းကြီး === ကြွက်၊ ခြွက်၊ ဂြွက်၊ ဃြွက်၊ ပြွက်၊ ဖြွက်၊ ဗြွက်၊ ဘြွက်၊ မြွက်စသည်တွဲ။ ကကြီးရရစ်ဝဆွဲရေးကသတ်ကြွက်သို့မဟုတ် ကကြီးရေးကသတ်ကက်၊ ရရစ်ကြက်၊ ဝဆွဲကြွက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ရ၁)။ === ငွှက် သင်ပုန်းကြီး === ငွှက်၊ ဥွှက်၊ ဏွှက်၊ နွှက်၊ မွှက်၊ ယွှက်၊ ရွှက်၊ လွှက်၊ ဠွှက် စသည်တွဲ။ ငဟထိုးဝဆွဲရေးကသတ်ငွှက်၊ သို့မဟုတ်ငရေးကသတ်ငက်၊ ဟထိုးငှက်၊ ဝဆွဲငွှက်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ရ၁)။ == ကိတ်သင်ပုန်းကြီး == ကိတ် သင်ပုန်းကြီး ဆယ်မျိုးတို့တွင် ကိတ်၊ကျိတ်၊ကြိတ်၊ ငှိတ်၊ မြှိတ်၊ ငြှိတ် သင်ပုန်းကြီးခြောက်မျိုးတို့၌ အိတ်၊ အိန်း၊ အိပ်၊ အိမ်း၊ အုတ်၊ အုန်း၊ အုပ်၊ အုမ်း၊ အောင်း၊ အိုက်၊ အိုင်း၊ အိုဝ်း။ အုံမ်း ဟူ၍ အကျဉ်း သရ ၁၄လုံးဖြစ်သည်။ ယင်းကိုဝသဇ္ဇနီပေါက်သုံးလုံးဖြင့်အသံကိုခွဲဝေသောအခါ အိတ်၊ အိန်၊ အိန့်၊ အိန်း၊ အိပ်၊ အိမ်၊ အိမ့်၊ အိမ်း၊ အုတ်၊ အုန်၊ အုန့်၊ အုန်း၊ အုပ်၊ အုမ်၊ အုမ့်၊ အုမ်း၊ အောက်၊ အောင်၊ အောင့်၊ အောင်း၊ အိုက်၊ အိုင်၊ အိုင့်၊အိုင်း၊ အိုဝ်၊ အိုဝ့်၊ အိုဝ်း၊ အုံမ်၊ အုံ့မ်၊ အုံ့မ်း၊ ဟူ၍အကျယ်သရ ၃ဝ ဖြစ်လာသည်၊ ဗျည်းသုံးဆယ့်သုံးနှင့်တွဲသောအခါအကျဉ်းသရ တစ်ဆယ့်လေးလုံးနှင့်တွဲ၍ ရေးထားသော်လည်း ဆိုရိုးပြုသောအခါ အကျယ်သရ ၃ဝဖြစ်လာသည်။ တွဲပုံ။ ။ ကိတ်၊ ကိန်း၊ ကိပ်၊ ကိမ်း၊ ကုတ်၊ ကုန်း၊ ကုပ်၊ ကုမ်း၊ ကောက်၊ ကောင်း၊ ကိုက်၊ ကိုင်း၊ ကိုဝ်း၊ ကုံမ်း၊ ဆိုရိုး။ ။ ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တသတ်ကိတ်၊ ကကြီးရေးလုံးကြိီတင်နသတ်ကိန်၊ အောက်က မြစ်ကိန့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကိန်း၊ ကကြီးရေးလုံး ကြီးတင်ပသတ်ကိပ်၊ ကကြီးရေးလုံးကြီး တင်မသတ်ကိမ်၊ အောက်ကမြစ်ကိမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကိမ်း၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင် တသတ်ကုတ်၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင်နသတ်ကုန်၊ အောက်ကမြစ်ကုန့်၊ ရှေးကနှစ်လုံး ပေါက်ကုန်း၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင်ပသတ်ကုပ်၊ ကကြီးရေးတစ်ချောင်းငင် မသတ်ကုမ်၊ အောက်ကမြစ်ကုမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံး ပေါက်ကုမ်း၊ သေ0xdk;ကကြီး ရေချ ကသတ်ကောက်၊ သေ0xdk; ကကြီးရေးချငသတ်ကောင်၊ အောက်ကမြစ်ကောင့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကောင်း၊ ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တစ်ချောင်းငင်ကသတ်ကိုက်၊ ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တစ်ချောင်းငင်ငသတ် ကိုင်၊ အောက်မြစ်ကိုင့်၊ ရှေးကနှစ်လုံး ပေါက်ကိုင်း၊ ကကြီးရေး လုံးကြီးတင်တစ်ချောင်း ငင်ဝသတ်ကိုဝ်၊ အောက်ကမြစ်ကိုဝ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက်ကိုဝ်း၊ ကကြီးရေးသေးသေး တင်တစ်ချောင်းငင်မသတ်ကုံမ်၊ အောက်ကမြစ်ကုံမ့်၊ ရှေ့ကနှစ်လုံးပေါက် ကုံမ်း။ ခ • ဂ စသည် ကျန်အက္ခရာများ။ ။ နည်းတူ တွဲ၊ နည်းတူ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၉၉ဝ) === ကျိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကျိတ်၊ ချိတ်၊ ဂျိတ်၊ ဃျိတ်၊ ပျိတ်၊ ဖျိတ်၊ ဗျိတ်၊ ဘျိတ်၊ မျိတ်၊ လျိတ်၊ စသည်တွဲ။ ကကြီးယပင့်ရေးလုံးကြီးတင်ကသတ်ကျိတ်၊ သို့မဟုတ်ကကြီးရေးလုံးကြီးတင်တသတ်ကိတ်၊ ယပင့်ကျိတ်စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း၃ဝဝ)။ === ကြိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကြိတ်၊ ခြိတ်၊ ဂြိတ်၊ ဃြိတ်၊ ငြိတ်၊ ပြိတ်၊ ဖြိတ်၊ ဗြိတ်၊ ဘြိတ်၊ မြိတ်စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၃ဝဝ)။ === ငှိတ် သင်ပုန်းကြီး === ငှိတ်၊ ညှိတ်၊ ဏှိတ်၊ နှိတ်၊ မှိတ်၊ ယှိတ်၊ ရှိတ်၊ လှိတ်၊ ဝှိတ်၊ ဠှိတ် ၊စသည်တွဲဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၃ဝဝ)။ === မျှိတ် သင်ပုန်းကြီး === မျှိတ်၊ လျှိတ်၊ စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆ဝ)။ === ငြှိတ် သင်ပုန်းကြီး === ငြှိတ်၊ မြှိတ်စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၆ဝ)။ === ကွိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကွိတ်၊ ကျွိတ်၊ ကြွိတ်၊ ငွှိတ်၊ သင်ပုန်းကြီးလေး မျိုးတို့၌ အိတ်•အိန်း •အိပ်• အိမ်း• အိုက် •အိုင်း ဟူ၍အကျဉ်းသရခြောက်လုံး။ ။ အိတ် •အိန် •အိန့် •အိန်း၊ အိပ်• အိမ်• အိမ့်• အိမ်း၊ အိုက်• အိုင်• အိုင့်• အိုင်းဟူ၍ အကျယ်သရ ၁၂လုံး ဖြစ်သည်။ က•ခစသည်တို့ကိုသရနှင့်တွဲသောအခါဝဗျည်းကိုထည့် သွင်း၍တွဲရသည်။ ကွိတ်• ကွိန်း ကွိပ်•ကွိမ်း ကွိုက်•ကွိုင်းစသည်တွဲ။ ကကြီးဝဆွဲရေးလုံးကြီးတင်တသတ်ကွိတ်၊ သို့မဟုတ် ကကြီးရေးလုံးကြိီးတင်တသတ်ကွိတ်၊ ဝဆွဲကွိတ်၊ စသည်ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၃၈၄)။ === ကျွိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကျွိတ်၊ ချွိတ်၊ ဂျွိတ်၊ ဃျွိတ်၊ ပျွိတ်၊ ဖျွိတ်၊ ဗျွိတ်၊ ဘျွိတ်၊ မျွိတ်၊ စသည်တွဲ။ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ဝ၈)။ === ကြွိတ် သင်ပုန်းကြီး === ကြွိတ်၊ ခြွိတ်၊ ဂြွိတ်၊ ဃြွိတ်၊ ပြွိတ်၊ ဖြွိတ်၊ ဗြွိတ်၊ ဘြွိတ်၊ မြွိတ်၊ စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ဝ၈)။ === ငွှိတ် သင်ပုန်းကြီး === ငွှိတ်၊ ဥွှိတ်၊ ဏွှိတ်၊ နွှိတ်၊ မွှိတ်၊ ယွှိတ်၊ ရွှိတ်၊ လွှိတ်၊ဠွှိတ်၊ စသည်တွဲ၊ ဆိုရိုးပြု။ (အသံပေါင်း ၁ဝ၈)။ == အထွေထွေ == ဤသင်ပုန်းကြီးကားသိသာရုံအကျဉ်းချုပ်မျှဖြစ်သည်။ အကျယ်ကိုလိုလျှင် ကမချ သင်ပုန်းကြီး၊ ကက် သင်ပုန်းကြီး၊ ကိတ် သင်ပုန်းကြီးတို့ကို နည်းမှီး၍ချဲ့ပါလေ။ ဤသင်ပုန်းကြီး၌အသံပေါင်း သို့မဟုတ်စာလုံးပေါင်း (၇၆၉၉)ရရှိသည်။ အထူးအားဖြင့် လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ သင်ပုန်းကြီး သံခိပ်၌ကားသင်ပုန်းကြီးတွင်သုံးရန် သရ အတွက်• အာ့၊ အေားတို့ကိုလည်းကောင်း၊ နသတ်၊ မသတ်မပါသောအိံ၊ အိံ့၊ အိံး၊ အုံ၊ အုံ့၊ အုံး၊တိုကိုလည်းကောင်း၊ ဝသတ်မပါသော အော့်•အော်း၊ အို၊ အို့၊ အိုးတိုကိုလည်းကောင်းထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုပြင် အဋ်၊ အဏ်၊ အဏ့်၊ အဏ်းတို့ကိုလည်းကောင်း အိဋ်၊ အိဏ်၊ အိဏ့်၊ အိဏ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အိုဋ်၊ အိုဏ်၊ အိုဏ့်၊ အိုဏ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အောစ်၊ အောဉ်၊ အောဉ့်၊ အောဉ်း၊ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အိုစ်၊ အိုဉ်၊ အိုဉ့်၊ အိုဉ်း တို့ကိုလည်းကောင်းထည့်သွင်းထားသည်။ ဗျည်းအတွက်လည်း တျ၊ ထျ၊ ဒျ၊ နျ၊ သျ၊ ဟျ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ တြ၊ ထြ၊ ဒြ၊ နြ၊ ဩ၊ ဟြ တို့ကိုလည်းကောင်းထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုသို့ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ရှေးဆရာကြီးတို့ သင်ရိုးဖြစ်သော သင်ပုန်းကြီးမူဟောင်း၌ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိသောကြောင့် ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။ == ကာရန် (၇၃) မျိုး == ဤကာရန် ၇၃ ကား သင်ပုန်းကြီးတစ်ကျမ်းလုံးကို အကျဉ်းချုံးထားသော ကာရန်ဖြစ်သည်။ (သို့မဟုတ် )သရ သံများဖြစ်သည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၁၃|title=မြန်မာသင်ပုန်းကြီး}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! colspan="23" |ကာရန် ၇၃ မျိုး |- |၁ |အ | rowspan="10" | |၁၁ |အူး | rowspan="10" | |၂၁ |အော် | rowspan="10" | |၃၁ |အိုင် | rowspan="10" | |၄၁ |အတ် | rowspan="10" | |၅၁ |အုန့် | rowspan="10" | |၆၁ |အမ်း | rowspan="10" | |၇၁ |အိုဝ် |- |၂ |အာ |၁၂ |အေ |၂၂ |အောဝ် ^ |၃၂ |အိုင့် |၄၂ |အိတ် |၅၂ |အုန်း |၆၂ |အိမ် |၇၂ |အိုဝဝ့် |- |၃ |အား |၁၃ |အေ့ |၂၃ |အော့ |၃၃ |အိုင်း |၄၃ |အုတ် |၅၃ |အပ် |၆၃ |အိမ့် |၇၃ |အိုဝ်း |- |၄ |အိ |၁၄ |အေး |၂၄ |အော |၃၄ |အောင် |၄၄ |အန် |၅၄ |အိပ် |၆၄ |အိမ်း | | |- |၅ |အီ့ ^ |၁၅ |အဲ |၂၅ |အက် |၃၅ |အောင့် |၄၅ |အန့် |၅၅ |အုပ် |၆၅ |အုမ် | | |- |၆ |အီ |၁၆ |အဲ့ |၂၆ |အိုက် |၃၆ |အောင်း |၄၆ |အန်း |၅၆ |အံ |၆၆ |အုမ့် ^ | | |- |၇ |အီး |၁၇ |အဲး |၂၇ |အောက် |၃၇ |အစ် |၄၇ |အိန် |၅၇ |အံ့ ^ |၆၇ |အုမ်း | | |- |၈ |အု |၁၈ |အယ် |၂၈ |အင် |၃၈ |အည် |၄၈ |အိန် |၅၈ |အံး |၆၈ |အုံမ် | | |- |၉ |အူ့ ^ |၁၉ |အယ့် ^ |၂၉ |အင့် |၃၉ |အည့် |၄၉ |အိန်း |၅၉ |အမ် |၆၉ |အုံမ့် ^ | | |- |၁၀ |အူ |၂၀ |အယ်း |၃၀ |အင်း |၄၀ |အည်း |၅၀ |အုန် |၆၀ |အမ့် |၇၀ |အုံမ်း | | |- | colspan="23" |''( '''^''' ) သင်္ကေတသည် '''ကာရန် ၆၄ ၌ မပါခြင်း'''ဖြစ်သည်'' |} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မြန်မာဘာသာစကား}} [[Category:မြန်မာစာ]] muoz80uibs13ut1a4dail50qspwhgot 0 29626 1039735 1029177 2026-06-20T16:35:57Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039735 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}} {{Infobox officeholder |honorific-prefix = [[ဒေါ်]] |name = အောင်ဆန်းစုကြည် |native_name = |native_name_lang = |honorific-suffix = [[Order of Australia|AC]] |image = Aung_San_Suu_Kyi_2016.jpg | office = [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] | president = ဦး[[ထင်ကျော်]]<br />ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ''(ယာယီ)''<br />ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | term_start = ၆ ဧပြီ ၂၀၁၆ | term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | predecessor = ''ရာထူးစတင်'' | successor = ''မရှိ'' |office1 = ၂၀ ဦးမြောက် [[နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး|နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး]] | president1 = ဦး[[ထင်ကျော်]]<br />ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ''(ယာယီ)''<br />ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |term_start1 =၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |term_end1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |predecessor1 = [[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |successor1 = [[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |office2 = [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး |president2 = ဦး[[ထင်ကျော်]]<br />ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ''(ယာယီ)''<br />ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |term_start2= ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |term_end2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |predecessor2 = [[သိန်းညွန့်|ဦးသိန်းညွန့်]]<br>[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]]<br>[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]]<br>[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]]<br>[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |office3 = [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး |president3 = ဦး[[ထင်ကျော်]] |term_start3 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |term_end3 = ၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ | predecessor3 = [[ခင်စန်းရီ၊ ဒေါ်|ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] | successor3 = [[မျိုးသိမ်းကြီး|​ဒေါက်တာမျိုးသိမ်းကြီး]] |office4 = [[လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး |president4 = ဦး[[ထင်ကျော်]] |term_start4 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |term_end4 = ၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |predecessor4 = [[ခင်မောင်စိုး၊ ဦး|ဦးခင်မောင်စိုး]] (လျှပ်စစ်စွမ်းအား)<br>[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] (စွမ်းအင်) |successor4 = ဦး[[ဖေဇင်ထွန်း]] |office5 = |term_start5 = |term_end5 = |predecessor5 = |successor5 = |office6 = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start6 = ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ |term_end6 = |predecessor6 = |successor6 = |office7 = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး |term_start7 = ၂၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ |term_end7 = ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ |predecessor7 = ရာထူးစတင် |successor7 = ရာထူးဖျက်သိမ်း |office8 = [[အတိုက်အခံ (မြန်မာနိုင်ငံ)|အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်]] |president8 = [[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]] |term_start8 = ၂ မေ ၂၀၁၂ |term_end8 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ |predecessor8 = စိုင်းလှကျော် |successor8 = |office9 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်<br>[[ကော့မှူးမြို့နယ်]] |term_start9 = ၂ မေ ၂၀၁၂ |term_end9 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |predecessor9 = ဦးစိုးတင့် |successor9 = |majority9 = ၄၆,၇၃၀ (၇၁.၃၈%)<ref>{{cite news |url=http://news.xinhuanet.com/english/world/2012-04/02/c_131504585.htm |title=Myanmar election commission announces NLD wins overwhelmingly in by-elections |date=2 April 2012 |agency=Xinhua News Agency |accessdate=2 April 2012}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1945|6|19}} |birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]] |death_date = |death_place = |party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |spouse = [[မိုက်ကယ် အဲရစ်]]<br/>၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၂ - ၂၇ မတ် ၁၉၉၉ <small>(မိုက်ကယ်အဲရစ် ကွယ်လွန်ချိန်ထိ)</small> |children = [[မြင့်ဆန်းအောင်၊ မောင်|မြင့်ဆန်းအောင်]]<br>[[ထိန်လင်း၊ မောင်|ထိန်လင်း]] |relations = [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] (ဖခင်)<br/>[[ဒေါ်ခင်ကြည်]] (မိခင်) |residence = [[ခြံအမှတ် (၅၄)၊ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်း]] |alma_mater = ဒေလီတက္ကသိုလ်<br> [[စိန့်ဟျူးကောလိပ်]] (အောက်စဖို့ဒ်)<br>လန်ဒန်တက္ကသိုလ် |religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] |awards = [[သိုးရော်ဖ် ရဖ်တို ဆု]]<br>[[စက်ခါရော့ဗ်ဆု]]<br>[[နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု]]<br>[[ဂျဝါဟာလာနေရူးဆု]]<br>International Simón Bolívar Prize<br>[[အိုလွတ်ဖ် ပါလ်မယ် ဆု]]<br>Bhagwan Mahavir World Peace<br>[[ကွန်ဂရက် ရွှေတံဆိပ်ဆု]] |signature = Aung San Suu Kyi signature 2013.svg |website = {{url|https://nld-official.org/en/|ပါတီဝက်ဘ်ဆိုဒ်}} }} {{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}} {{ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အကြောင်းဆောင်းပါးများ}} '''ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်၏ [[နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု|နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု]]ရှင် ဖြစ်သည့်အပြင်၊ သံတမန် နှင့် အမျိုးသမီးစာရေးဆရာ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]]၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>7 Day Daily Newspaper ဆောင်းပါး</ref> ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်က [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာအား သိမ်းပိုက်]]ပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်၍ ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု အက်ဥပဒေ အစရှိသည့် ပုဒ်မများဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး ထောင် အနှစ် ၂၀ကျော် ချမှတ်ခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက် တွင် ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၅၄၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့်နေအိမ်၌ ဆက်လက်ကျခံစေရန် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi |url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm |access-date=1 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm }}</ref> သူသည် ပြီးခဲ့သည့် နှစ် ၂၁ အတွင်း ၁၅ နှစ်ကျော်ကြာ [[နေအိမ် အကျယ်ချုပ်]] ကျခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခွင့် ရှိခဲ့သော်လည်း စစ်အစိုးရမှ ထိုရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တိုင်း ကော့မှူးမြို့နယ် ကိုယ်စားလှယ်အမတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထို့နောက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အပြတ်အသတ်ထပ်မံ အနိုင်ရပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] အဖြစ် ၅နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အနိုင်ရ၊ အန်အယ်လ်ဒီ အများစုနိုင်ရန် မျှော်လင့် |url=http://burma.irrawaddy.org/archives/8034 |access-date=19 May 2012 |archive-date=4 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504200042/http://burma.irrawaddy.org/archives/8034 }}</ref> သူသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် [[သိုးရော်ဖ် ရွပ်ဖ်တို ဆု|ရွပ်ဖ်တိုဆု]] နှင့် လွတ်လပ်စွာစဉ်းစားတွေးခေါ်မှုအတွက် ပေးအပ်သော [[စက်ခါရော့ဗ်ဆု]] တို့ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သည့် စစ်အစိုးရ လက်အောက်တွင် အကြမ်းမဖက်ဘဲ ငြိမ်းချမ်းစွာ တိုက်ပွဲဝင်မှုကြောင့် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၌ [[နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု]]ကိုလည်း ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာကျော် ဖော့ဘ်စ် (Forbes)မဂ္ဂဇင်းမှ ရွေးချယ်သည့် ကမ္ဘာ့ဩဇာအရှိဆုံးအမျိုးသမီးများ ၁၀၀ စာရင်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နံပါတ် ၁၉ နေရာ တွင် ဖော်ပြခံခဲ့ရဖူးသည်။<ref>[http://burma.irrawaddy.org/archives/18366 Forbes ၏ ဩဇာကြီးသူစာရင်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပါဝင်]{{Dead link|date=December 2022 }}</ref> ==အမည်== အောင်ဆန်းစုကြည်ဆိုသည့် အမည်သည် ဖခင်ဖြစ်သူ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] အမည်မှ ဆင်းသက်လာသည့် "အောင်ဆန်း"၊ ဖခင်ဘက်မှ အဖွားဖြစ်သူ [[ဒေါ်စု]]အမည်မှ "စု" နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ [[ဒေါ်ခင်ကြည်]]အမည်မှ "ကြည်"တို့ဖြစ်သည်။<ref name="Nobel.org">[http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/kyi-bio.html Aung San Suu Kyi&nbsp;– Biography]. Nobel Prize Foundation.</ref> အမည်အား မြန်မာနိုင်ငံသားများမှ ဒေါ်ဟု တပ်ဆင်၍ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး၊ <ref>{{cite web | url=http://www.myanmar.gov.mm/Perspective/persp1997/9-97/fam9-97.htm | title=Myanmar Family Roles and Social Relationships | publisher=Government of Myanmar | accessdate=24 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071026184413/http://www.myanmar.gov.mm/Perspective/persp1997/9-97/fam9-97.htm | archivedate=26 October 2007 | deadurl=no }}</ref> ဒေါ်စု၊ အမေစု ဟုလည်း အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite news|url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15761|title=Suu Kyi Protester Arrested|last=Min Lwin|date=28 May 2009|work=The Irrawaddy|accessdate=7 August 2011|archivedate=30 May 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090530145757/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15761}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.irrawaddy.org/bur/index.php/news/2010-11-12-10-25-42/4848-2010-11-13-11-54-29|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို "အမေစု"ဟု အော်ဟစ် နှုတ်ဆက်|date=13 November 2010|work=ဧရာဝတီ|language=Burmese|accessdate=7 August 2011|archivedate=15 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101115225850/http://www.irrawaddy.org/bur/index.php/news/2010-11-12-10-25-42/4848-2010-11-13-11-54-29}}</ref> အန်တီစု နှင့် ဒေါက်တာစုကြည်၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအဖြစ် "Ms. Suu Kyi" သို့ "Mrs. Suu Kyi"ဟုလည်း နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများတွင် သုံးနှုံးကြသူများရှိသည်။<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/glasgow_and_west/7923425.stm | title=City honours democracy campaigner |publisher=BBC | accessdate=7 July 2010 | date=4 March 2009}}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,2031990,00.html | work=Time (magazine) | first=Hannah | last=Beech | title=The Lady Walks Free Again | date=29 November 2010 | accessdate=16 June 2012 | archivedate=28 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120428021911/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,2031990,00.html }}</ref> == ငယ်စဉ်ဘဝ == မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် [[မဟာသီရိသုဓမ္မ ဒေါ်ခင်ကြည်]]တို့မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ‌သူမ နှစ်နှစ်သမီးအရွယ်၌ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဗြိတိသျှတို့ထံမှ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကိုရယူနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|၁၉၄၇ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေး]]မရခင်၌ပင် [[စော၊ ဦး (ဂဠုန်)|ပြိုင်ဘက်များ၏]][[အာဇာနည်နေ့|လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း]] ခံခဲ့ရသည်။ သူမသည် မိသားစုနှင့်အတူ၊ မွေးချင်းများ ဖြစ်သော အကိုကြီး[[အောင်ဆန်းဦး]]၊ အကိုလတ်[[အောင်ဆန်းလင်း]]တို့နှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမှတ်၂၅၊ တာဝါလိန်းလမ်း (ယခု [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပြတိုက်]]လမ်း)နေအိမ်တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူမသည် တတိယမြောက်သမီးဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ မွေးပြီး ၅ ရက်အကြာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထိုနေအိမ်၌ပင် အကိုဖြစ်သူ [[အောင်ဆန်းလင်း]](ရှစ်နှစ်အရွယ်) သည်လည်း အလှရေကန်၌ ရေနစ်သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း ထိုနေအိမ်မှ ဗဟန်းမြို့နယ် အမှတ် ၅၄၊ တက္ကသိုလ် ရိပ်သာလမ်းရှိနေအိမ်သို့ မိသားစု ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူမသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စိန့်ဖရန်စစ်ကွန်ဗင့်ကျောင်း၌ အခြေခံပညာစတင် သင်ကြားခဲ့သည်။ <ref>Stewart (1997), p. 31</ref> ဘာသာစကား လွယ်ကူစွာသင်ယူနိုင်သူ ဖြစ်သည်။ ပညာရေးကို ၁၉၅၇ မှ ၁၉၆၀ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့ အင်္ဂလိပ်မက်သဒစ်ကွန်ဗင့်ကျောင်း(အထက - ၁ ဒဂုံ)၌ ဆက်လက် တက်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>Stewart (1997), p. 32</ref> မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ကြည်မှာ မြန်မာအစိုးရသစ်အဖွဲ့တွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ဝန်ကြီးချုပ်[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]ဦးဆောင်သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သည် ဒေါ်ခင်ကြည်အား ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံ အမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မိခင်ဖြစ်သူ အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီးနောက် မိခင်နှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယူးဒေလီမြို့သို့ လိုက်ပါနေထိုင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ [[ယေရှု နှင့် မေရီ ကွန်ဘင့်ကျောင်း (ဒေလီ)|ယေရှု နှင့် မေရီ ကွန်ဘင့်ကျောင်း]]တွင် ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့ပြီး ဂျပန်ပန်းအလှပြင်နည်း၊ အနုပညာ နှင့် မြင်းစီးသင်ခြင်းတို့ကိုလည်း တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းများ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတကာ သံအမတ်များ၏ သားသမီးများနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် [[နေရူး ဂျဝါဟာလာ|ပဏ္ဍစ်နေရူး]]၏ မြေး၊ [[အင်ဒီရာ ပရိယာဒါရှီနီ ဂန္ဒီ|အင်ဒီရာဂန္ဒီ]]၏ သားဖြစ်သူ ဆန်ဂျေးတို နှင့်လည်း ရင်းနှီးတွေ့ဆုံလေ့ရှိခဲ့သည်။ အဆင့်အမြင့်ဆုံး အိန္ဒိယအရာရှိကြီးများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အိမ်မျိုးဖြစ်သည့် နံပါတ် (၂၄) အက္ကဘာလမ်း ရှိ နေအိမ်တွင်လည်း စန္ဒရား ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ ထိုနေအိမ်ကို အိန္ဒိယအစိုးရမှ ဒေါ်ခင်ကြည်ကို အထူးလေးစားသောအားဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ပညာရေး == သူမသည် ၁၉၆၂ မှ ၁၉၆၃တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေလီတက္ကသိုလ် [[လေဒီရှယ်ရီရမ်ကောလိပ်]]၌ [[နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်]]ကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ မှ ၁၉၆၇တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ [[အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်|အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]၏ [[စိန့်ဟျူးကောလိပ်]] ဒဿနဗေဒ၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံနှင့် စီးပွားရေးပညာရပ်များကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့ပြီး၊ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်အရှေ့တိုင်းနှင့် အာဖရိကလေ့လာရေးဌာန၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဌာန၌ သုတေသနလက်ထောက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေချိန် [[မိုက်ကယ်အဲရစ်]]အား တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ [[သန်းအေး၊ ဒေါ်|အဆိုတော် ဘိလပ်ပြန်သန်း]] ဟုလူသိများသော ဒေါ်သန်းအေးသည် မိဘများ၏ မိတ်ဆွေလည်းဖြစ်ပြီး၊ အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ကျောင်းသူဘဝ တစ်လျောက်လုံးတွင် ချစ်ခင်ရင်းနှီးသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ == သုတေသနပညာရှင် ဘဝ == [[Image:Michael aris.jpg|thumb|200px| ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မုလမင်မြို့၌ မိုက်ကယ်အဲရစ် နှင့် အောင်ဆန်းစုကြည်အားတွေ့ရစဉ်]] ဘွဲ့ရပြီးနောက် ‘စု’ သည် လပိုင်းမျှ စာသင်ပို့ချခြင်းနှင့် သမိုင်းဆရာ ဟျူး တင်ကာ (Hugh Tinker) နှင့်အတူ သုတေသနလုပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ပြီးသောအခါ နယူးယောက်ရှိ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ဒေါ်သန်းအေးနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နယူးယောက်မြို့တွင် ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးရန်ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ကုလသမဂ္ဂ၌ ဘဏ္ဍာရပ်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်းလုပ်ငန်းကို သုံးနှစ်ကြာအောင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ လက်မထပ်ခင် ၈ လအတွင်း နယူးယောက်မှ ချစ်သူရှိသည့်နေရာ တိဗက်သို့ ပေးစာပေါင်း ၁၈၇ ခုတွင်လည်း၊ အကယ်၍ မိုက်ကယ် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့လျှင်၊ မိမိသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလေးထားမှု လျှော့နည်းသွားနိုင်သည်ဟု မိသားစု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံသားများမှ အထင်မှားခြင်းကို စိုးရိမ်မိကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်သားများမှ သူ့ကိုလိုအပ်လာပါကလည်း၊ မိုက်ကယ်မှ သူ့အား အကူအညီဝိုင်းဝန်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံသားအား လက်ထပ်ထားခြင်းကြောင့်၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား လျှောက်ထားခွင့်ရှိသော်လည်း ဗြိတိန်နိုင်ငံသားခံယူခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ကြည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ သံအမတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ သူမသည် သံတမန်အရာရှိများ ကိုင်ဆောင်သော နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို ထိုအချိန်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁ ဇန်နဝါရီလ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဘူတန်နိုင်ငံတွင် မြောက်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာ မဟာယန၏ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာသမိုင်းအကြောင်း သုတေသီ [[Dr. Michael Viallancourt Aris|ဒေါက်တာမိုက်ကယ်အဲရစ်]] နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့သည်။ လက်ထပ်ပြီး တစ်နှစ်အကြာတွင် သားဦးဖြစ်သူ [[မောင်မြင့်ဆန်းအောင်]]ကို လန်ဒန်၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၁၉၇၂ မှ ၁၉၇၃ အထိ ဘူတန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရုံးနှင့် ကုလသမဂ္ဂများဆိုင်ရာ အကြံပေးအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်အထိ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် [[ဘော့ဒလီယန် စာကြည့်တိုက်]]၌ မြန်မာစာနှင့် ပေပရပိုက် ကစ်တလောက် ပြုစုသူပညာရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ စက်တင်ဘာ ၂၄ တွင် ဒုတိယသားဖြစ်သူ [[မောင်ထိန်လင်း]]ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၆၊ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုတက္ကသိုလ် အရှေ့တောင်အာရှဆိုင်ရာ လေ့လာရေးဌာနတွင် သုတေသနပညာရှင်အဖြစ် သွားရောက်သုတေသနပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၇ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဆင်းမလင်းမြို့ရှိ အထူးလေ့လာရေး အိန္ဒိယသိပ္ပံဌာနတွင် သုတေသီအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ == နိုင်ငံရေး == [[File:Another-country-big2.jpg|thumb|150px|right|အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပထမဦးဆုံး ပြည်သူလူထုသို့ ရွှေတိဂုံရင်ပြင်ပေါ်တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားနေစဉ်]] ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လကုန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိခင် ဒေါ်ခင်ကြည်မှာ လေဖြတ်ရောဂါ ခံစားနေရသဖြင့်၊ မိခင်အားပြုစုရန်မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင်လန်ဒန်တက္ကသိုလ်အရှေ့တိုင်းနှင့် အာဖရိကလေ့လာရေးဌာနတွင် ပါရဂူဘွဲ့အတွက် "၁၉၂၀-၁၉၄၅ အတွင်း ထုတ်ဝေခဲ့သော စာနယ်ဇင်းများသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကို အထောက်အကူပြုခဲ့ပုံ" အမည်ရှိ ဘွဲ့လွန်စာတမ်းကိုတင်သွင်းနိုင်ရန် ပြုစုနေချိန်လည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထိုပါရဂူဘွဲ့ယူရန်အတွက် ထိုက်တန်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မိခင်အား ဆေးရုံတွင် ၃ လခန့်ကုသပြီးနောက်၊ ကျန်းမာရေးပိုမိုကောင်းမွန်လာပုံမရှိသည့်နောက်ဆုံး နေအိမ်တွင် ဆက်လက်ပြုစုခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်မှ ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် ခင်ပွန်း နှင့် ကလေးနှစ်ယောက်သည်လည်း မိခင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့ရာမှ လူထုအုံကြွမှုကြီးဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်း အရေးယူခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်အသစ် တစ်ဖွဲ့တက်လာသည်။ များမကြာမီ စု၏ နေအိမ်သည်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများ ဝင်ထွက်သွားလာ စုဝေးရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၁၈၊ ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကြီးကို စစ်တပ်မှလက်နက်ဖြင့် အကြမ်းဖက် ဖြိုခွင်းပစ်လိုက်ပြီးနောက် စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ကာ နဝတခေါ် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် ဦးအောင်ကြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သူရဦးတင်ဦးတို့၏ ပြည်သူတရပ်လုံးသို့ ပန်ကြားချက်စာတစောင် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။ ===အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် စတင်=== {{main|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်}} ၁၉၈၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို အခြားသော နိုင်ငံရေး ပုဂ္ဂိုလ်များ ၁၁ ဦးနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့တွင် ပါတီအား ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ တရားဝင်ဖြစ်စေရန် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကြေညာချက်အမှတ် (၃) ဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မိခင် [[မဟာသီရိသုဓမ္မ ဒေါ်ခင်ကြည်]]သည် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ကို ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်း၍ ဦး[[အောင်ကြီး၊ ဦး|အောင်ကြီး]]နှင့်အတူ အခြားဗဟိုဦးစီး အဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးနုတ်ထွက်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၂၀ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား န၀တ အစိုးရက နိုင်ငံတော်အား နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးလိုသူများ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀(ခ) အရ နေအိမ်တွင် တားဆီးမိန့်ထုတ်ပြန်၍ တားဆီးလိုက်သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၂၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခံနေစဉ် အတွင်း ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာသည်။ သို့သော် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီအား ကိုယ်စားပြု၍ ရန်ကုန်တိုင်း ဗဟန်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အဆိုပြုထားခြင်းခံရသူ ဦးလဘန်ဂရောင်မှ ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းခဲ့ရာ ရန်ကုန်တိုင်း ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲကျင်းပရေး ကော်မရှင်မှ လက်ခံစစ်ဆေး၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀ (င) ဖြင့် ငြိစွန်းသည်ဟုဆိုကာ အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာကို ပယ်ချခဲ့သဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရခဲ့ချေ။ ===ပထမဦးဆုံး လူထုအစည်းအဝေး မိန့်ခွန်း=== {{main|၁၉၈၈ ရွှေတိဂုံရင်ပြင် လူထုအစည်းအဝေးပွဲ}} ၂၆ ဩဂုတ်လ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ရွှေတီဂုံစေတီတော် အနောက်ဘက်မုဒ်တွင် လူပေါင်း တသိန်းကျော် တက်ရောက်သည့် လူထုအစည်းအဝေးပွဲကြီးတွင် ပထမဦးဆုံး ပြည်သူများသို့မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးပွဲတွင် စုသည် ပါတီစုံအထွေထွေဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲကြီကျင်းပပေးရန် နိုင်ငံအာဏာပိုင်များအား အဆိုပြုခဲ့ပြီး၊ ဖခင်သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဖြစ်သောကြောင့်၊ သမီးဖြစ်သူမှာ ယခုဖြစ်ပျက်နေသော နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကို ခေါင်းရှောင်ရန် မသင့်တော်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ === နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှု === မြတ်ဗုဒ္ဓတရားတော် အဆုံးအမများ၊ [[မဟတ္တမ ဂန္ဒီ|မဟတ္တမဂန္ဒီ]]၏ အကြမ်းမဖက် လှုပ်ရှားမှု အယူအဆများအတိုင်း အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှု ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် နိုင်ငံရေး လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းစွာဖြင့် ဒီမိုကရေစီကို တိုက်ပွဲဝင်သူအဖြစ် ကမ္ဘာတွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို ထူထောင်ခဲ့ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်တွင် နေအိမ်အကျယ်ချူပ် စတင်ကျခံခဲ့ရသည်။ သူ့အား တိုင်းပြည်ကို စွန့်ခွာ၍ မိသားစုရှိရာ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း သို့ပြန်ပါက၊ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးမည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်နေထိုင်ခွင့် မရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ နာမည်ကျော်မိန့်ခွန်းဖြစ်သည့် ''ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်ကင်းရေး'' ၏ အစတွင် "ကြောက်ရွံ့ခြင်းကသာလျှင် ဖောက်ပြန်ပျက်စီးစေတတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်မဟုတ်၊ အာဏာကို လက်လွှတ်ရန်ကြောက်နေခြင်းက အာဏာရှိသူများကို ပျက်စီးစေသည်။ အာဏာစက်ဒဏ်၏ စက်ဆုတ်ရွံမုန်းဖွယ်က အုပ်ချုပ်ခြင်းခံရသူများကို ကြောက်ရွံ့စေသည်" [[File:Aung San Suu Kyi speaking to supporters at National League for Democracy (NLD) headquarter.jpg|thumb|175px|၂၀၁၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ တွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် ပထမဆုံး အကြိမ် အဖြစ် ပြည်သူများအား အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ရုံးချုပ်တွင် တွေ့ဆုံဟောပြောစဉ်]] === အထိန်းသိမ်းခံရခြင်း နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း === ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကြောင့်၊ လွန်ခဲ့သည့် ၂၁ နှစ်အတွင်း၌ ၁၅ နှစ်အထိ နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ကျခံခဲ့ရသည်။ <ref name=sk>Moe, Wait (3 August 2009). [http://www.irrawaddy.org/highlight.php?art_id=16470 Suu Kyi Questions Burma’s Judiciary, Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118225753/http://www.irrawaddy.org/highlight.php?art_id=16470 |date=18 January 2012 }}. ''The Irrawaddy''.</ref> ထိုအချိန်အတွင်း သူမ၏ ပါတီအဖွဲ့ဝင်များ နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ အစည်းအဝေးတက်ရောက်ခြင်း၊ ပြင်ပနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းများ နှင့် နိုင်ငံတကာမှ လာရောက်တွေ့ဆုံခြင်းများကို ပိတ်ပင်ထားပြီး၊ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကာလအတွင်း ခင်ပွန်းမှ ပေးပို့သည့် အတတ်ပညာ၊ ဗဟုသုတ စာပေများ၊ နိုင်ငံရေး နှင့် အထုပ္ပတ္တိစာပေများကို လေ့လာဖတ်ရှုခဲ့သည်။<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=sZFpURJGv00 &feature=related Aung San Suu Kyi interview (video)]. YouTube.</ref> ထို့နောက် စန္ဒရားတီးခြင်း၊ တရားထိုင်ခြင်းဖြင့် အကျယ်ချုပ်ကျချိန်ကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ရံဖန်ရံခါ စစ်အစိုးရမှ နိုင်ငံတကာမှ သံအမတ်များကို တွေ့ဆုံခွင့်ပေးလေ့ရှိပြီး၊ သူမ၏ မိသားစု ဆရာဝန်နှင့်လည်း တွေ့ခွင့်ပြုသည်။ <ref>Buncombe, Andrew (5 July 2009). [http://www.independent.co.uk/news/world/asia/5000-days-in-captivity-the-worlds-most-famous-political-prisoner-and-a-dismal-landmark-1731998.html 5,000 days in captivity: The world's most famous political prisoner and a dismal landmark] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120124094219/http://www.independent.co.uk/news/world/asia/5000-days-in-captivity-the-worlds-most-famous-political-prisoner-and-a-dismal-landmark-1731998.html |date=24 January 2012 }}. ''The Independent''.</ref> နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကာလအတွင်း စစ်အစိုးရထံမှ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် အခြားထောက်ပံ့မှုများကို လုံးဝ လက်မခံခဲ့ပေ၊ သို့သော် ဒေါ်စုတွင် ပိုက်ဆံအနည်းငယ်သာ ရှိသောကြောင့် ကိုယ်ပိုင် ပရိဘောဂများကို ရောင်းချ၍ ငွေကြေးအသုံးပြုခဲ့ရသည်။ အစားအသောက်မလုံလောက်သော အချိန်များလည်း ရှိခဲ့ပြီး၊ ဆံပင်များကျွတ်၍ အိပ်ရာမှပင်မထနိုင်ဘဲ အင်အားချို့တဲ့ခဲ့သည့် အချိန်များလည်းရှိခဲ့သည်။ သို့သော် သူသည် ထိုကိစ္စများကို အများသို့အရေးတယူ ပြောပြလေ့မရှိပေ။ ရေဒီယိုသည်လည်း အကျယ်ချုပ်ကျချိန်ကာလအတွင်း သူမအား ပြင်ပလောက နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်၊ "ဘီဘီစီ ကြောင့် ကမ္ဘာ နှင့် မြန်မာပြည်၏ ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုများ၊ ကျွန်မ၏ မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူများနှင့်လည်း လုံးဝထိတွေ့မှု မဆုံးရှုံးခဲ့ပါဘူး"ဟု ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-18493008 Aung San Suu Kyi pays tribute to BBC on tour of UK]</ref> ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နိုင်ငံတွင်းမှ ထွက်ခွာမည်ဆိုပါက အချုပ်အနှောင်မှ လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးမည်ဟု စစ်အစိုးရမှ ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ဒေါ်စုမှ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ====၁၉၈၉ မှ ၁၉၉၅ ပထမအကြိမ်==== ၁၉၈၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား န၀တ အစိုးရမှ နိုင်ငံတော်အား နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးလိုသူများ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀(ခ) အရ နေအိမ်တွင် တားဆီးမိန့်ထုတ်ပြန်၍ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခံနေစဉ် အတွင်း ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ရက်နေ့၌ [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီအား ကိုယ်စားပြု၍ ရန်ကုန်တိုင်း ဗဟန်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အဆိုပြုထားခြင်းခံရသူ [[ဦးလဘန်ဂရောင်]]မှ ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းခဲ့ရာ ရန်ကုန်တိုင်း ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲကျင်းပရေး ကော်မရှင်မှ လက်ခံစစ်ဆေး၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀ (င) ဖြင့် ငြိစွန်းသည်ဟုဆိုကာ အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာကို ပယ်ချခဲ့သဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရခဲ့ချေ။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကိုယ်တိုင်မပါဝင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၁၉၉၀ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် ပါတီစုံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ရာ၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် မဲဆန္ဒနယ် ၄၄၇ နယ်၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၃၉၂ နယ်၌ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အဖွဲ့ချုပ်သည် တနိုင်ငံလုံးတွင် မဲဆန္ဒနယ် ၄၈၅ နေရာ၌ ၃၉၂ နေရာ အနိုင်ရရှိသောကြောင့် ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ပုံမှန်အစဉ်အလာအရ သူမသည် ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဆက်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ စစ်အစိုးရသည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များအား အတည်မပြုဘဲ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျနေချိန်အတွင်း၊ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂ နိုင်ငံခြားရေးရာ ကော်မတီ နှင့် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးကော်မတီမှ [[စက်ခါရော့ဗ်ဆု]]ကိုအပ်နှင်းခဲသည်။၊၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် [[နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု]]ကြီးကို ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျနေခြင်းကြောင့် လူကိုယ်တိုင် ရယူနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ၊ ခင်ပွန်းသည် နှင့် သားနှစ်ဦးဖြစ်သည့် အလက်ဇန္ဒားနှင့် ကင်မ်တို့က ကိုယ်စားတက်ရောက်ယူခဲ့ကြသည်။ [[နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု]]၏ ဆုငွေဒေါ်လာ ၁.၃ သန်း၏ ငွေကြေးအားလုံးကို မြန်မာပြည် ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးများအတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ ရန်ပုံငွေအဖြစ်ထူထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.prospectburma.org/ |title=A non-political educational charity dedicated to supporting the education of exiled Burmese students |publisher=Prospect Burma |date= |accessdate=2014-02-09}}</ref> ====ပထမ လွတ်မြောက်ချိန်==== ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်တွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး သူ၏မိသားစုရှိရာ အင်္ဂလန်သို့ပြန်ခဲ့ပါက နိုင်ငံတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့်ရတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးခြင်းခံရသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်၌ [[ဆီးကြိတ်ကင်ဆာ]]ဖြင့် စတင်နာမကျန်းဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကုသမရသည့် အဆင့်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည့် သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် ဗြိတိသျှလူမျိုး [[မိုက်ကယ်အဲရစ်]]အား၊ လုံလောက်သည့် ဆေးကုသမှု မြန်မာနိုင်ငံမှ မထောက်ပံ့ပေးနိုင်ဟုဆိုကာ မြန်မာစစ်အစိုးရမှ ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာ မပေးခဲ့ချေ။ နိုင်ငံတကာ အထင်ကရ ပုဂ္ဂိုလ်များ နှင့် အဖွဲ့အစည်းများထဲမှ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ အပါအဝင်၊ ကုလသမဂ္ဂ အထွေအထွေအတွင်းရေးမှူး ကိုဖီအာနန် နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဂျုန်ပေါလ် တို့မှ ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာချပေးရန် စစ်အစိုးရအားတောင်းဆိုခဲ့ကြသော်လည်း စစ်အစိုးရမှ လစ်လျူပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်နေသည့် အချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ခင်ပွန်းရှိရာ အင်္ဂလန်သို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံနိုင်သော်လည်း၊ စစ်အစိုးရမှ သူ့အား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် မရရှိမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် မသွားရောက်ခဲ့ချေ။<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/304497.stm Suu Kyi rejects UK visit offer]. BBC News. 26 March 1999.</ref> ခင်ပွန်းဖြစ်သူ မိုက်ကယ်အဲရစ်သည် သူ၏ ၅၃နှစ်မြောက်မွေးနေ့ဖြစ်သည့် ၁၉၉၉ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ခုနှစ် ပထမနေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျခံရချိန်မှစ၍ မိုက်ကယ်သည် ဒေါ်စု နှင့် ၅ ကြိမ်သာ တွေ့ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွေ့ခွင့်ရသည့်အချိန်မှာ ၁၉၉၅ ခုနှစ်ကုန် ခရစ္စမတ်ပွဲတော် ကာလတွင်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/305487.stm|title=Obituary: A courageous and patient man |publisher=BBC News |date =27 March 1999 | accessdate =4 July 2006 | location=London}}</ref> အင်္ဂလန်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် ကလေးများနှင့်လည်း ဝေးကွာခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် သတင်းထောက် Maurizio Giuliano သည် အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီးချိန်တွင်၊ အခွန်အကောက်ဌာနမှုများ၏ စစ်ဆေးခြင်းကို ခံရပြီးနောက် သူ၏ မှတ်တမ်းတင် ဗီဒီယို အခွေများ၊ အသံတိပ်ခွေများ နှင့် မှတ်သားထားသည့် စာတမ်းများအား သိမ်းဆည်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F98E4ECFAA2A5EF&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM Burma expels Italian reporter for "illegal reporting], TV Myanmar, Rangoon, 18 August 1998.</ref> ====၂၀၀၀ မှ ၂၀၀၂ ဒုတိယအကြိမ်==== သူ့အား သူမ၏ပါတီကို ထောက်ခံအားပေးသူများနှင့်လည်း အကြိမ်ပေါင်းများစွာ တွေ့ဆုံခွင့်ကို ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် နောက်တစ်ကြိမ် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ခြင်း ခံရသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် မေလ ၆ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လျှို့ဝှက် ယုံကြည်မှုညှိနှိုင်းခြင်းများ အရ၊ နိုင်ငံတော် အစိုးရမှ သူမအား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်ခွင့်ပေးလိုက်ခြင်းမှာ "ကျွန်တော်တို့ တစ်ဦး နှင့် တစ်ဦး ယုံကြည်နိုင်လို့ပါ" ဟု အစိုးရ ပြောခွင့်ဆိုခွင့်ရှိသူမှ ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ "နိုင်ငံအတွက် အရုဏ်ဦး အသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာပြီ”"ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ====၂၀၀၃ မှ ၂၀၁၀ တတိယအကြိမ်==== ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလ ၃၀ ရက်နေ့၌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့်အတူ သူမ၏ အဖွဲ့ဝင်ယာဉ်တန်းများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒီပဲယင်းမြို့နယ်သို့ စည်းရုံးရေးခရီးစဉ်မောင်းနှင်လာရာ ကျီရွာအနီးတွင် စစ်အစိုးရ၏ ကျောထောက်နောက်ခံ အဖွဲ့ဖြစ်သည့် ကြံ့ခိုင်ဖွံဖြိုးရေး နှင့် စွမ်းအားရှင်များက အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပြီးနောက်၊ သူမအားထောက်ခံသည့် အဖွဲ့ဝင်များ သေကြေပျောက်ဆုံးမှုစာရင်းမှာ တရားဝင်မရှိသော်လည်း ၈၀ ကျော်သည်ဟု ပြည်တွင်းနေထိုင်သူများမှ ခန့်မှန်းကြသည်။"အဲဒီ့အရေးအခင်းညက ကျွန်တော့်တပည့်တွေကို သူ့ကို ကယ်တင်ဖို့ လွှတ်လိုက်ပြီးတော့၊ အနီးမှာရှိတဲ့ စစ်တပ်ဌာနမှာ ကယ်တင်ထားခဲ့ရတယ်"ဟုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းခင်ညွန့်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်လွတ်မြောက်လာပြီးချိန် ၂၀၁၂ တွင် ထိုင်းအခြေစိုက် ဘန်ကောက်ပို့စ် သတင်းစာသို့လည်း ထွက်ဆိုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် နာယက ဦး[[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|တင်ဦး]]မှ ယင်းပြောဆိုချက်ကို ပြန်လည်ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>[http://www.irrawaddy.org/archives/2316 Despite the lack of an official death toll for the Depayin Massacre, Burmese dissidents claim around 70 people perished in the attack.]</ref> အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သူမစီးနင်းလာသည့် ကား၏ ကားမောင်းသူ ကိုကျော်စိုးလင်း အကူအညီဖြင့် ထိုဖြစ်စဉ်နေရာမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ရေဦး သို့ အရောက်တွင် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ သူမကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန်ထောင်]]တွင် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကို [[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]] လုပ်ကြံမှု ဟူ၍ လူအသိအများသည်။ သူ ၂၀၀၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သားအိမ်ထုတ်ခြင်းခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပြီးနောက် ရန်ကုန်၌နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြန်လည်ချထားခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ရာဇာလီအီစမေးလ်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် အီစမေးလ်သည် ရာထူးမှအနားယူခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အကြိမ်များစွာ ဝင်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းခံရသည်မှာလည်း အနားယူရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မေ ၂၈ ရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ ကြောင်းကျိုးမဲ့ထိန်းသိမ်းခြင်းဆိုင်ရာလုပ်ငန်းအဖွဲ့မှ သဘောထားမှတ်ချက် (၂၀၀၄ ခုနှစ် မှတ်ချက် အမှတ် ၉) ထုတ်ပြန်ရာ သူမ၏ လွတ်လပ်မှုဆုံးရှုံးခြင်းမှာ ကြောင်းကျိုးမဲ့အရေးယူခြင်း မြောက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်ရေးပဋိညာဉ်စာချုပ် ၁၉၄၈ နှင့် ဆန့်ကျင်လျက်ရှိပြီး မြန်မာအာဏာပိုင်များမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားဆက်လက် ထိန်းသိမ်းခြင်း မပြုလုပ်ရန်ပန်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အာဏာပိုင်များက ဤပန်ကြားချက်ကို မသိကျိုးကျွန် ပြုခဲ့သည်။ ====သက်တမ်းတိုး ပထမအကြိမ်==== ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ထားခြင်းကို တစ်နှစ်ထပ်မံ တိုးမြှင့်ကြောင်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်မှ အတည်ပြုခဲ့သည်။ အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ကုလသမဂ္ဂတို့မှ အဆိုပါ တိုးမြှင့်မှုကို သဘောမတူကြောင်းပြသခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလတွင် ကုလသမဂ္ဂ နိုင်ငံရေးရာဌာနမှ လက်ထောက်အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ အီဗရာဟင် ဂန်ဘာရီသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား တွေ့ဆုံခဲ့လေသည်။ ၎င်းတွေ့ဆုံမှုသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံခြားသား အရာရှိ တစ်ဦးနှင့် ပထမဆုံးသော တွေ့ဆုံမှုဖြစ်သည်။ ====သက်တမ်းတိုး ဒုတိယအကြိမ်==== ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အကျယ်ချုပ်ချထားခြင်းကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်တွင် အဆုံးသတ်စေမည် ဖြစ်သော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် [[ကိုဖီအန်နန်|ကိုဖီအာနန်]]မှ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ]]ထံသို့ တိုက်ရိုက်လျှောက်ထားချက်ကို ပယ်ချပြီး မြန်မာအစိုးရမှ နောက်ထပ်တစ်နှစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာအစိုးရက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ၁၉၇၅ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀(ခ) အရ ရုံးမတင်ပဲ လူတစ်ယောက်အား ငါးနှစ် အထိချုပ်နှောင်ထားနိုင်သည့် ပုဒ်မဖြင့် ဆက်လက်ထိမ်းသိမ်း ထားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇွန် ၉ ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ပြင်းထန်သည့် ဝမ်းလျှောရောဂါနှင့် အားလျော့ပြီး ဆေးရုံတင်ထားခြင်း ခံရကြောင်း အဝေးရောက် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ်မှ သတင်းပေးပို့ခဲ့သည်။ ၎င်းကြေညာချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရဲချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ခင်ရီ]]မှ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် လက်ထောက်အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဂန်ဘာရီသည် လူ့အခွင့်အရေးကို ကျယ်ပြန့်စွာ လိုက်နာစေလိုသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လေးရက်ကြာခရီးဆန့်ခဲ့ရာမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဂန်ဘာရီ၏ အဆိုအရ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်သည်ကို တွေ့ရှိရပြီး သူမ၏ဆန္ဒမှာ မိသားစုဆရာဝန်နှင့် ပိုမို၍ ပုံမှန်ပြသလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ် [[ဘန်ကီမွန်း]]သည် မြန်မာနိုင်ငံခေါင်းဆောင်များသို့ အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ စစ်အစိုးရသည် ထောင်သား ၂၈၃၁ ယောက်ကို လွှတ်ပေးခဲ့ရာတွင်၊ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား ၄၀ ပါဝင်သည်။၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သူမ၏ နိုဘဲလ်လ်ဆုကြေးငွေများကို အခွန်ပေးဆောင်ခြင်းမရှိဘဲ ပြည်ပတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟူ၍ အစိုးရပိုင် [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ]]မှ စွပ်စွဲလိုက်သည်။ ထိုစွပ်စွဲမှုသည် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ ထောက်ပံ့ကျင်းပနေသည့် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေးကို အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော နိုင်ငံဖြစ်နေသည် ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီးချိန်တွင်ဖြစ်သည်။ ====သက်တမ်းတိုး တတိယအကြိမ်==== {{Main|၂၀၀၇ စစ်အစိုးရအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှု}} ၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စုကြည်၏ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သက်တမ်းကို ၅ နှစ်ဆက်တိုက် ချုပ်နှောင်နိုင်ရန် ထပ်မံ၍ သက်တမ်း တစ်နှစ်တိုးခဲ့သည်။ ၁၉ ရက် ဩဂုတ်လ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် လောင်စာဆီဈေးများတက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်အစိုးရမှ ခြေမှုန်းမည်ဟု အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ဘုန်းကြီးများမှ နေ့စဉ်ဆက်တိုက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name="Buddhist monk uprising ">[http://news.yahoo.com/s/ap/myanmar;_ylt=AnrDVYwp644QDxk6HyfqqdSaK8MA Yahoo News on Buddhist monk uprising]. Associated Press. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130818225418/http://news.yahoo.com/s/ap/myanmar;_ylt=AnrDVYwp644QDxk6HyfqqdSaK8MA |date=18 August 2013 }}</ref> ၂၂ ရက် စက်တင်ဘာလ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ အကျယ်ချုပ်ကျနေခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ နေအိမ်တံခါးဝမှ လူ့အခွင့်အရေးများအတွက် ဆန္ဒပြနေသည့် ဘုန်းကြီးများကို ဂါရဝပြုခဲ့သည်။<ref name="AFP">[http://news.yahoo.com/s/afp/20070922/wl_asia_afp/myanmarprotestmonks Democracy icon Aung San Suu Kyi greets Myanmar monks]. AFP. 22 September 2007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029201517/http://news.yahoo.com/s/afp/20070922/wl_asia_afp/myanmarprotestmonks |date=29 October 2013 }}</ref> ထိုရက်များနောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို [[အင်းစိန်ထောင်]] (၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ထိုထောင်တွင် ထိမ်းသိမ်းခံရသည်)သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်ဟု သတင်းများထွက်ခဲ့သည်။<ref name="Buddhist monk uprising2 ">[http://groups.yahoo.com/group/golden_eagles/message/3522 Suu Kyi moved to Insein prison]{{Dead link|date=August 2021 }}. Reuters. 25 September 2007</ref><ref name="BBC News ">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3006922.stm Inside Burma's Insein jail]. BBC News Online. 14 May 2009</ref><ref name="The Australian">[http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,22494667-25837,00.html Security tight amid speculation Suu Kyi jailed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090604053352/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,22494667-25837,00.html |date=4 June 2009 }}. ''The Australian''. 28 September 2007</ref><ref name="Time.com">[http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1666576,00.html Burmese Junta silences the monks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013022850/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1666576,00.html |date=13 October 2007 }}. TIME. 28 September 2007</ref> ၃၀ ရက် စက်တင်ဘာ ၂၀၀၇ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေအိမ်အနီးတွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ သတင်းအချက်အလက်များ ပေးပို့နိုင်သူနှင့် တစ်နာရီကြာ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ ၂ ရက် အောက်တိုဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂမှ [[အီဘရာဟင် ဂမ်ဘာရီ]] နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ တွေ့ဆုံမှုနောက်ပိုင်း နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ဆက်လက်ရှိနေကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7020465.stm UN envoy sees top Burma dissident], BBC News Online, 30 September 2007</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7023344.stm UN envoy holds key Burmese talks]. BBC News Online. 2 October 2007</ref>၎င်းခရီးစဉ်တွင် ဂန်ဘာရီသည် နေပြည်တော်ရှိ သန်းရွှေအပါအဝင်၊ ဗိုလ်မှူးကြီးများ နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် ရုပ်မြင်သံကြားဌာနမှ ဒေါ်စုသည် ဂန်ဘာရီနှင့် နှစ်ကြိမ်တိုင် တွေ့ဆုံခဲ့သည် ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ သူမအား ထပ်မံ အကျဉ်းချခံလိုက်ရသည့် အချိန်မှစ၍ ၄ နှစ်အတောအတွင်းတွင် ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံဌာနများတွင် တွေ့မြင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင်၊ ဒေါ်စုသည် အကျဉ်းထောင်တွင် နေရသော ကာလသည် ၁၂ နှစ်ပြည့်ပြီဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာမှ မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားကြသော အဖွဲ့အစည်းများမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် အခြားသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား လွှတ်မြောက်ပေးရန် မြို့ကြီး ၁၂ ခုတွင် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်စု နှင့် စကားပြောဆိုနိုင်ရန် ကြားခံဆက်သွယ်ရေး ပုဂ္ဂိလ်အဖြစ် ဝန်ကြီး[[အောင်ကြည်]] ကိုခန့်ခဲ့ပြီး၊ သူသည် စစ်အစိုးရ၏ အာဏာအုပ်စိုးထားသည့် လူကြီးပိုင်းများထဲမှဖြစ်ပြီး၊ စစ်အစိုးရ၏ ရာထူးနံပါတ်စဉ်တွင် အမည်လျာခံထားရသူလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်စုကြည်သည် ၃ နှစ် အတွင်း ပထမဦးဆုံး သူမ၏ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများ နှင့် အစိုးရ ဝန်ကြီးများအကြား တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂအထူးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် အီဘရာဟင် ဂမ်ဘာရီ ဒုတိယအကြိမ် ခရီးအဆုံးနောက်၊ နာရီပိုင်းအကြာတွင် အာဏာပိုင်အစိုးရတို့သည် တီဗီ နှင့် ရေဒီယိုများတွင် ထိုတွေ့ဆုံခဲ့မှုကို တရားဝင် ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်။ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရရန် ဖိတ်ကြားမှုများသည် မှန်ကန်သည်ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည်။ ====သက်တမ်းတိုး စတုတ္ထအကြိမ်==== ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ တွင် နအဖက နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သက်တမ်းကို ၁ နှစ်ထပ်တိုးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဂန်ဘာရီသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၆ရက်ကြာခရီးသွားရောက်ခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့အားလုံး နှင့် တွေ့ဆုံနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟု ဆိုသော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ နှင့် တွေ့ဆုံခွင့်မရရှိခဲ့သလို၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့်လည်း တွေ့ဆုံနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့ ဆိုင်ကလုန်းနာဂစ်ကြောင့် ဒေါ်စု၏ နေအိမ်ခေါင်မိုးမှာ ပျက်ဆီးခဲ့ပြီး၊ လျှပ်စစ်မီးပျက်သွားခဲ့ပြီးနောက် လျှပ်စစ်မီးစက်မထောက်ပံ့ထားခြင်းကြောင့် အမှောင်ထဲတွင် ဖယောင်းတိုင်ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ <ref>[https://news.google.com/newspapers?nid=2026&dat=20080508&id=z9syAAAAIBAJ&sjid=RvAFAAAAIBAJ&pg=3424,933927&hl=en UN plane lands in Myanmar with aid after cyclone]</ref> ====မဖိတ်ခေါ်သော ဧည့်သည်ကြောင့် ၁၈ လ==== {{main|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အိမ် ဝင်ရောက်သူ ဖြစ်ရပ်များ}} [[File:Jim Webb with Aung San Suu Kyi.jpg|thumb|200px|၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အမေရီကန် အောက်လွှတ်တော်အမတ် [[ဂျင်မ်းဝဘ်]] (Jim Webb) မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံ အလည်အပါတ်ရောက်ခဲ့သည်။ ဂျွန်ရက်တောအား လွတ်မြောက်စေရန် လာရောက်ဆွေးနွေးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ အလုပ်ကြမ်းဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ကျခံရခြင်းဖြစ်သည်။]] ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလ ၃ရက်တွင် [[အင်းလျားကန်|အင်ယားကန်]]ကို ဖြတ်ကူးကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေအိမ်သို့ မဖိတ်ခေါ်ဘဲ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီးနောက်၊ ၃ ရက်မြောက်နေ့ နေအိမ်မှပြန်အထွက်တွင် ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>McDonald, Mark (7 May 2009). [http://www.nytimes.com/2009/05/08/world/asia/08myanmar.html U.S. Man Held After Swim to Burmese Nobel Peace Laureate’s Home]. ''The New York Times''.</ref> ၂ ရက်ကြာနေထိုင်သည်ဟုဆိုသည့် အမေရိကန်နိုင်ငံသား [[ဂျွန် ဝီလျံ ယက်ထော]] (မော်မန်(ခေါ်) လက်တာဒေးစိန့်ယေရှုခရစ်အသင်းတော်ဂိုဏ်းဝင်) <ref>{{cite web|url=http://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%8F%E1%80%BA%E1%80%B8 |title=မော်မန်ဂိုဏ်း - ဝိကိပိဒိယ |language={{my icon}} |publisher=My.wikipedia.org |date= |accessdate=2014-02-09}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.wikipedia.org/wiki/John_Yettaw |title=Suu Kyi trespasser incidents - Wikipedia, the free encyclopedia |publisher=En.wikipedia.org |date= |accessdate=2014-02-09}}</ref> အား ဖမ်းဆီးမိသည်ကို အကြောင်းပြကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ကန့်သတ်ချက်များကို ချိုးဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲပြီး [[အင်းစိန်ထောင်]]သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရက်ချိန်းထပ်ပြီး အင်းစိန်ထောင် အထူးသီးသန့်အိမ်၌ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းခံရသည်။ ဂျွန် ဝီလျံ ယက်ထော ကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထပ်မံ နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ဆယ့်ရှစ်လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုဖြစ်စဉ် နှစ်နှစ်မတိုင်မီတွင် ၎င်းကြိုးစားမှုမျိုး ရက်ထောမှ ပြုလုပ်ခဲ့ဘူးသော်လည်း၊ အကြောင်းမဲ့ ပြန်လှည့်လာခဲ့ရသည်။<ref name=time>James, Randy (20 May 2009). [http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1899769,00.html John Yettaw: Suu Kyi's Unwelcome Visitor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523130601/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1899769,00.html |date=23 May 2009 }}. ''TIME''.</ref> တရားရုံးစစ်ဆေးရာတွင် သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား မသမာသူများ လုပ်ကြံမည်ကို အကြားအမြင်ရ၍ လာရောက်အသိပေးရန်ဖြစ်သည်ဟု ထွက်ဆိုခဲ့သည်။<ref>''The Times'', 28 May 2009, Richard Lloyd Parr, "God asked me to warn her, swimmer John Yettaw tells Suu Kyi trial"</ref> မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်စုအား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျခံထားရသည့် နေအိမ်ဝင်းအတွင်းသို့ မောပန်းစွာရောက်ရှိလာသည့် ဧည့်သည် ပြန်ထွက်မခွာမီ နှစ်ရက်တိုင်အောင် နေထိုင်ခွင့်ပြုထားခြင်းတို့ကြောင့် ဖမ်းဆီးခြင်းပြုသည်။ ဒေါ်စုအား [[အင်းစိန်]]ထောင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး၊ ထိုဝင်ရောက်မှုကြောင့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ၅ နှစ်ကျခံရနိုင်ဖွယ်ရှိခဲ့သည်။<ref>Kennedy, Maev (14 May 2009). [http://www.guardian.co.uk/world/2009/may/14/suu-kyi-lake-swim-yettaw Lake swimmer could cost Suu Kyi her freedom]. ''The Guardian''.</ref> ဒေါ်စုနှင့် ၎င်း၏အိမ်တွင် နေထိုင်သူ နှစ်ယောက်အား မေလ ၁၈ ရက်တွင် ခုံရုံးစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ဆန္ဒပြသူတချို့ ရုံးပြင်ပတွင်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>[http://www.ft.com/cms/s/0/8e95cfc2-440c-11de-a9be-00144feabdc0.html Burma opposition leader on trial], Financial Times, 19 May 2009</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8054643.stm Burma's Aung San Suu Kyi on trial], BBC News Online, 18 May 2009</ref> တရားရုံးတွင် စစ်ဆေးမှုကို သံအမတ်များနှင့် သတင်းထောက်များ တက်ရောက်ခွင့်မပြုခဲ့ပေ၊ သို့သော် တစ်ကြိမ်တွင် ရုရှား၊ ထိုင်း နှင့် စင်္ကာပူ သံအမတ်များ နှင့် သတင်းထောက်တချို့ကို ဒေါ်စုနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ပေးခဲ့သည်။<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8058804.stm Suu Kyi 'composed' at Burma trial], BBC News Online, 20 May 2009</ref> တရားစွဲဆိုမှုတွင် မျက်မြင်သက်သေ ၂၂ ယောက် ခေါ်ယူ စစ်ဆေးရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6312579.ece Lawyers for Aung San Suu Kyi protest innocence as trial begins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521131958/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6312579.ece |date=21 May 2009 }}, The Times, 18 May 2009</ref> နိုင်ငံတော်အား အသရေပျက်မှုနှင့်လည်း ဂျွန်ရက်တောအား အမှုတွင် တရားစွဲထားသည်။<ref name=wsj>[http://online.wsj.com/article/SB124297046869446591.html Myanmar Court Charges Suu Kyi], Wall Street Journal, 22 May 2009</ref> ပြန်လည်ခုခံတင်ပြရာတွင် အပြစ်ကင်းသူအဖြစ် ဒေါ်စုမှ လျှောက်ထားခဲ့သည်။ တရားခံဘက်မှ တရားဝင်အရ သက်သေ ၁၄ ယောက်ခေါ်ယူခွင့်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ သက်သေ ၄ ဦးအနက် ၁ ဦးသာ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ တရားရုံးမှ NLD အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည့် ဦးတင်ဦး နှင့် ဦးဝင်းတင်တို့ကို၊ တရားခံ၏ သက်သေများအဖြစ် အသုံးပြုခွင့်မပေးခဲ့ပေ။<ref>{{cite web |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15892 |title=Court Rejects Two Suu Kyi Defense Witnesses |publisher=Irrawaddy.org |date=9 June 2009 |accessdate=10 June 2009 |archivedate=10 August 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810221511/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15892 }}</ref> အတည်မဖြစ်သည့် သတင်းတစ်ခုတွင်၊ စစ်အစိုးရသည် ဒေါ်စုအား မြို့တော်၏ အပြင်ဘက် စစ်တပ်စခန်းတစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးထောင်ချရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.asianews.it/index.php?l=en&art=15461 |title=Myanmar Aung San Suu Kuy to be put under detention&nbsp;— Asia News |publisher=Asianews.it |date=14 February 2006 |accessdate=10 June 2009}}</ref> သီးခြား စစ်ဆေးမှုတစ်ခုတွင် ရက်ထောမှ ဒေါ်စုအိမ်သို့ ရေကူးသွားရခြင်းမှာ ဒေါ်စု၏ အသက်အန္တရာယ် ကျရောက်နိုင်ခြင်းကို သိရှိ‌သောကြောင့် သွားရောက်အသိပေးခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထွက်ဆိုခဲ့သည်။<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8069397.stm Suu Kyi's witnesses 'rejected'], BBC News Online, 28 May 2009</ref> The national police chief later confirmed that Yettaw was the "main culprit" in the case filed against Suu Kyi.<ref>[http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5gs16E0Y8T8w9Edy1yiDa2nXqxwkwD991MGGG0 Myanmar says American main culprit in Suu Kyi case]. AP. 25 June 2009 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090703073909/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5gs16E0Y8T8w9Edy1yiDa2nXqxwkwD991MGGG0 |date=3 July 2009 }}</ref> အိမ်တွင်အတူနေသူများ ပြောပြချက်အရ၊ ဒေါ်စုသည် သူမ၏ ၆၄ နှစ်မြောက် မွေးနေ့ကို ထောင်ထဲတွင် ဒန်ပေါက် နှင့် ချောကလပ်ကိတ်ကို သူမ၏ အစောင့်များနှင့် ဝေမျှစားသုံးခဲ့သည်။<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2009/jun/19/burma-aung-san-suu-kyi-birthday Aung San Suu Kyi celebrates 64th birthday with jail guards]. ''The Guardian''. 19 June 2009</ref> ဒေါ်စုအား ဖမ်းဆီးမှုနှင့် ဆက်တိုက်တရားရုံးတွင် စစ်ဆေးမှုများကို ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဘန်ကီမွန်း၊ [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]],<ref>[http://www.theage.com.au/world/un-calls-for-release-of-suu-kyi-20090523-bixx.html UN calls for release of Suu Kyi], ''The Age'', 24 May 2009</ref> အနောက်နိုင်ငံမှ အစိုးရများ၊<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8050545.stm Western outcry over Suu Kyi case], BBC News Online, 18 May 2009</ref> တောင်အဖရိက၊<ref>[http://www.africasia.com/services/news/newsitem.php?area=africa&item=090522090712.6nk01uii.php SAfrica urges immediate Aung San Suu Kyi release] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001035621/http://www.africasia.com/services/news/newsitem.php?area=africa&item=090522090712.6nk01uii.php |date=1 October 2011 }}, AFP at IC Publications, 22 May 2009</ref> ဂျပန်<ref>[http://www.radioaustralia.net.au/asiapac/stories/200905/s2572205.htm Asian leaders call for release of Aung San Suu Kyi], Radio Australia, 15 May 2009</ref> နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအဖွဲ့ဝင်ထားသည့် [[အာဆီယံ|အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း]]တို့မှ ရှုံ့ချခဲ့ကြသည်။<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8057865.stm Asian leaders condemn Burma trial], BBC News Online, 19 May 2009</ref> စစ်အစိုးရမှ ထိုထုတ်ပြန်ချက်ကို သဘာဝမကျဟုဆိုကာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး <ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2009-05/24/content_11428592.htm Myanmar protests ASEAN alternate chairman statement on Aung San Suu Kyi], ''Xinhua'', 24 May 2009</ref>၊ ထိုင်းအစိုးရအား ပြည်တွင်းရေး စွက်ဖက်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဉာဏ်ဝင်းမှ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတွင် ထိုဖြစ်ရပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းနှင့် ပြင်ပရှိ အစိုးရကို ဆန့်ကျင်နေသည့် အဖွဲ့စည်းများမှ မြန်မာပြည်တွင် ကောင်းမွန်သော အပြောင်းအလဲများကို မလိုလားဘဲ၊ နိုင်ငံတကာ ဖိအားပေးရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းသက်သက်ဖြစ်သည် ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref name=wsj/><ref>[http://www.bangkokpost.com/news/asia/144268/burma-lashes-out-at-thailand-over-suu-kyi Burma lashes out at Thailand over Suu Kyi], ''Bangkok Post'', 25 May 2009</ref> ဘန်ကီမွန်းသည်လည်း နိုင်ငံတကာ လှုပ်ရှားမှုများရောင်ပြန်ဟပ်စေရန်<ref>[http://www.fbppn.net/ Free Burma's Political Prisoners Now!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090707140704/http://www.fbppn.net/ |date=7 July 2009 }} Campaign.</ref> မြန်မာပြည်သို့ သွားရောက်ကာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ သန်းရွှေမှ သူ၏ တောင်းဆိုမှုအားလုံးကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။<ref>Horn, Robert (5 July 2009). [http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1908720,00.html Ban Ki-Moon Leaves Burma Disappointed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090706090031/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1908720,00.html |date=6 July 2009 }}. ''TIME''.</ref> ၁၁ ရက် ဩဂုတ်လ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်စုအား တရားရုံးမှ အလုပ်ကြမ်းဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထိုချမှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းရွှေမှ ၁၈ လအထိ လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ပြီး၊ အနေအထိုင်ကောင်းမွန်ပါက ပို၍ လျှော့ပေါ့မည်ဟုလည်း ဆိုခဲ့သည်။<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8194596.stm Burma court finds Suu Kyi guilty]. BBC News. 11 August 2009.</ref> ထိုလ ၁၄ ရက်တွင် အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဂျင်မ်းဝဘ်မှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလည်အပါတ်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ်ကြီး သန်းရွှေ၊ ထို့နောက် ဒေါ်စုနှင့်လည်း တွေဆုံခဲ့သည်။ ထိုလည်ပါတ်မှုတွင် ဝဘ်မှ ရက်ထော လွတ်မြောက်ရန်နှင့် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ခွာခွင့်ကို ညှိနှိုင်းနိုင်ခဲ့သည်။ တရားစီရင်ပြီးနောက်ပိုင်း ဒေါ်စု၏ ရှေ့နေများမှ ဆက်လက် အယူခံတင်သွင်းရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈ ရက် ဩဂုတ်လတွင် အမေရိကန် သမ္မတ ဘာရက် အိုဘားမားမှ မြန်မာစစ်အစိုးရမှ အကျဉ်းကျခံနေရသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအပြင်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုပါ လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/news/world/us/Obama-appeals-to-Myanmar-junta-to-release-Aung-San-Suu-Kyi/articleshow/4905706.cms Obama appeals to Myanmar junta to release Aung San Suu Kyi]. ''The Times of India''. 18 August 2009.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.straitstimes.com/BreakingNews/SEAsia/Story/STIStory_452398.html |title=Obama to appeal on Suu Kyi |work=The Straits Times |location=Singapore |date=10 November 2009 |accessdate=30 September 2010}}</ref> <blockquote>In her appeal, Aung San Suu Kyi had argued that the conviction was unwarranted. However, her appeal against the August sentence was rejected by a Burmese court on 2 October 2009. Although the court accepted the argument that the 1974 constitution, under which she had been charged, was null and void, it also said the provisions of the 1975 security law, under which she has been kept under house arrest, remained in force. The verdict effectively meant that she would be unable to participate in the elections scheduled to take place in 2010&nbsp;– the first in Burma in two decades. Her lawyer stated that her legal team would pursue a new appeal within 60 days.</blockquote><ref>{{cite news |author=Associated Press |url=http://www.guardian.co.uk/world/2009/oct/02/aung-san-suu-kyi-appeal |title=Burmese court rejects appeal against Aung San Suu Kyi house arrest |work=The Guardian |location=UK |date=2 October 2009 |accessdate=30 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101013225949/http://www.guardian.co.uk/world/2009/oct/02/aung-san-suu-kyi-appeal |archivedate=13 October 2010 |deadurl=no }}</ref> ရက်တော၏အလည်အပတ်ခရီးနှင့်လုပ်ကြံချက်များသည် မြန်မာအစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်သည်ဟု ပြည်သူများက သံသယရှိကြသည်။ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စာနာသနားကြပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ် အမှုလုပ်ကြံ စွဲဆိုထားချက်သည် ၂၀၁၀ တွင် ပြုလုပ်မည့်ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျော်လွန်ရန်အတွက် သူမအားထိန်းသိမ်းထားခြင်းကို ရှည်ကြာအောင် နည်းပရိယာယ် သုံးထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆို ကြသည်။ ၂၀၁၀ မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နေအိမ် အကျယ်ချုပ်ကို ရုပ်သိမ်း လိုက်ကြောင်း ရဲအရာရှိ ၂ ဦးမှဖတ်ပြခဲ့ပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချခံထားသည့် ဥပဒေဖြစ်သည့် နိုင်ငံတော်အား နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးလိုသူများ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေအား ရဲမှူးချုပ် မြင့်သိန်းမှ ဖတ်ပြခဲ့ပြီး၊ နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ကာလသည် လေးနှစ်ခွဲသာ ရှိခဲ့သောကြောင့် ထပ်မံ ၆ လ သက်တမ်းတိုးနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ====အထိန်းသိမ်းခံရသည့် ကာလဇယား==== {| border="1" style="font-size:10px" |- |'''ထိန်းသိမ်းသည့်နေ့''' |'''လွတ်မြောက်ရမည့်နေ့''' |'''လွတ်မြောက်ခဲ့သည့်နေ့''' |'''ထိန်းသိမ်းသည့် ဥပဒေ ပုဒ်မ''' |'''ကာလချိန်''' |- | style="background:red; color:white" |၂၀ ဇူလိုင် ၁၉၈၉ | style="background:orange; color:black" |၂၀ ဇူလိုင် ၁၉၉၂ | style="background:green; color:white" |၁၀ ဇူလိုင် ၁၉၉၅<ref name="Nobel.org" /> |လူတစ်ယောက်အား တရားရုံးသို့ ခေါ်ယူစစ်ဆေးရန်မလိုဘဲ [[စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် ဥပဒေ]]အရ ၃ နှစ်တိတိ ထိမ်းသိမ်းနိုင်သည့် အချက်အောက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား စတင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ချခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရမှ ထပ်မံ၍ ၃ နှစ်သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။ | ၆ နှစ် |- | style="background:red; color:white" |၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၀<ref name=sk/> | style="background:orange; color:black" | | style="background:green; color:white" |၀၆ မေလ ၂၀၀၂<ref name=sk/> |ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ခေါင်းဆောင်များ မန္တလေးသို့ ရထားဖြင့် သွားရောက်ရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ချမှတ်ပြန်သည်။ | ၁ နှစ် နှင့် ၆လ |- | style="background:red; color:white" |၃၀ မေလ ၂၀၀၃<ref>Nakashima, Ellen (13 October 2003). [https://web.archive.org/web/20110428062709/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn?pagename=article&contentId=A18107-2003Oct12&notFound=true Burma's Iron 'Aunty']. ''The Washington Post''.</ref> | style="background:orange; color:black" |၃၀ မေလ ၂၀၀၈ | style="background:green; color:white" | |ဒီပဲယင်း အရေးအခင်း ဖြစ်ပြီးနောက် အင်းစိန်ထောင်တွင် အချိန် ၃ လအထိ လျှို့ဝှက် ဖမ်းစီးချုပ်နှောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ | ၅ နှစ် |- | style="background:red; color:white" |၂၇ မေလ ၂၀၀၈ | style="background:orange; color:black" |၂၆ မေလ ၂၀၀၉ | style="background:green; color:white" | |နိုင်ငံတကာ ဥပေဒ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဥပဒေ နှင့် မကိုက်ညီသည့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အား ထပ်မံ ၁ နှစ်တိုးချဲ့ခဲ့သည်<ref>[http://english.aljazeera.net/news/asia-pacific/2009/05/2009515144939393754.html UN: Suu Kyi detention 'illegal']. Al Jazeera. 16 May 2009</ref> | ၁ နှစ် |- | style="background:red; color:white" |၁၈ မေလ ၂၀၀၉ | style="background:orange; color:black" | | style="background:green; color:white" |၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၀<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-11749661 |title=Burma releases pro-democracy leader Aung San Suu Kyi |date=13 November 2010 |work=BBC News |accessdate=14 November 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101114044557/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-11749661 |archivedate=14 November 2010 |deadurl=no }}</ref> |မဖိတ်ဘဲ ရောက်ရှိလာသည့် ဂျွန်ယက်တောအား လက်ခံထားမှုကြောင့် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အား ၁ နှစ်ခွဲ ထပ်မံတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ | ၆လ |- | style="background:red; color:white" |၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၂၁ | style="background:orange; color:black" | | style="background:green; color:white" | | ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံအာဏာသိမ်းခံရခြင်း |{{Age in days|2021|2|1|show unit=}}ရက် (လက်ရှိအချိန်ထိ) |}<ref>{{cite web |url=http://www.altsean.org/Research/DASSK/Detention.php |title=Daw Suu Watch - Detention - ALTSEAN Burma |publisher=Altsean.org |date=2009-11-27 |accessdate=2014-02-09 |archivedate=19 July 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120719184502/http://www.altsean.org/Research/DASSK/Detention.php }}</ref> ===၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ နှင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခြင်း=== {{quote box|width=25em|align=right|quote=''အာဏာပိုင်တွေဟာ ကိုယ်အလိုမကျတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ဆိုရင် လျစ်လျူရှုလိုက်၊ လိုချင်တဲ့ ရလဒ် ဖြစ်လာနိုးနိုးနဲ့ အသစ်ပြန်လုပ်လိုက် လုပ်နေရင် တိုင်းပြည်အနာဂတ်ကို ကလေးကစားရာ ရောက်မယ်။'' — ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ၁၉၉၈ခုနှစ်က စကားတစ်ခွန်း<ref>{{cite web|author=ဘိုဘို|title=လွှတ်တော်မတက်ဘဲ ထောင်ထဲဝင်ရတဲ့အမတ်များနဲ့ စင်ပြိုင်အစိုးရ |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-55934565.amp |work=[[ဘီဘီစီ]]|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၁}}</ref>}} စစ်အစိုးရသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူများ အရေးပေါ်ကူညီမှု လိုအပ်နေချိန်အတွင်း စီစဉ်ထားခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲကို မရပ်ဆိုင်းပဲ၊ ၂၀၁၀ တွင် ဆက်လက်ကျင်းပခဲသည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာ အဆင့် အတန်းနှင့် ကိုက်ညီခြင်းမရှိခြင်း၊ တရား မျှတမှုမရှိဟု ပြောဆိုခဲ့သူများတွင် ဥရောပ သမဂ္ဂ၊ ဩစတြေးလျ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ကယ်ဗင်ရဒ် တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွင် ရောက်ရှိနေသည့် အမေရိကန်သမ္မတ အိုဘားမားမှ အိန္ဒိယအစိုးရ အနေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ထုတ်ဖော် ပြောဆိုမှုမရှိခဲ့ခြင်းကို ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အာဆီယံနိုင်ငံများမှ ရွေးကောက်ပွဲ တရားမျှတမှု ရှိမရှိအပေါ် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံ သမ္မတ Benigno Aquino မှ ရွေးကောက်ပွဲသို့ မဲလာပေးသူ နည်းနေခြင်းသည် ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပါဝင်ခွင့် မပေးခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး သူ့ကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တရုတ် နိုင်ငံ မီဒီယာများတွင် ထိုရွေးကောက်ပွဲသတင်းကို ကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့်ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ဝေဖန်မှုများမရှိခဲ့ချေ။<ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2010/11/101108_elections_response.shtml ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာက ဝေဖန်]</ref> ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေသစ်တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ချိတ်နွယ်ထားကာ ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရသူများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရှိဟု ဆိုခဲ့ခြင်းကြောင့် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား]]၂၀၀၀ ကျော်သည်လည်း ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရမည်မဟုတ်ပေ၊ ဒေါ်စုသည်လည်း အကျဉ်းသားအဖြစ် ပါဝင်နိုင်သည် (နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အား ထောင်ဒဏ်ကျခံသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း မသက်မှတ်ခြင်းအပေါ် မူတည်မည်)။<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8559048.stm|title= Burma law formally bars Aung San Suu Kyi from election|date=March 10, 2010|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/burmamyanmar/6931974/Burma-announces-elections--but-not-for-Aung-San-Suu-Kyi.html | work=The Daily Telegraph | location=London | title=Burma announces elections ? but not for Aung San Suu Kyi | date=4 January 2010 | accessdate=25 April 2010 | archivedate=9 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100109130810/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/burmamyanmar/6931974/Burma-announces-elections--but-not-for-Aung-San-Suu-Kyi.html }}</ref> ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီး ၁၀ ရက်မြောက်တွင် စစ်အစိုးရမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ===၂ဝ၁၂ ဧပြီ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ=== ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လစ်လပ်နေသော လွှတ်တော်အမတ်နေရာအသီးသီးအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဝင်များ (စုစုပေါင်း ၄၃ ဦး) အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံကြရသည်။ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းဆုကြည်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး ကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ === ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ === ၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင်လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ|၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကာက်ပွဲ]] ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ကော့မှူးမဲဆန္ဒနယ်တွင် ထပ်မံယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ပါတီသည်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခုလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နိုင်ငံတော် သမ္မတ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]ကို နိုင်ငံတော် သမ္မတ အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်သည် အစိုးရ အင်္ဂါစဉ်အရ နိုင်ငံတော် သမ္မတပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဒုတိယအကြီးအကဲ နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ === ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ === ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ယခင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ကော့မှူးမဲဆန္ဒနယ်တွင် ထပ်မံယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ(NLD)]] သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည့်သူ့လွှတ်တော်]]၌ ၂၅၈ နေရာ၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၌ ၁၃၈ နေရာ နှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အသီးသီးတို့၏ လွတ်တော်များ၌ ၅၀၁ နေရာအထိ တောင်ပြိုကမ်းပြိုအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]](အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း) တွင် ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း၏ ၈၃.၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိအနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် NLD ပါတီသည် အစိုးရဖွဲ့ခွင့်ရှိအမတ်ဦးရေ ၃၂၂ ဦးထက် သာလွန်သော အမတ်ဦးရေ ရရှိသည့်အတွက် ဒုတိယအကြိမ် အစိုးရဖွဲ့စည်းခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ === ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း === {{Main|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း}} သို့သော် ရွေးကောက်ခံ အမတ် အသစ်များအတည်ပြမည့်နေ့ဖြစ်သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် [[မင်းအောင်လှိုင်|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် မင်းအောင်လှိုင်]] ဦးဆောင်သော စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော် အာဏာကို မတရားသိမ်းယူခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် ရွေးကောက်ခံ အမတ်များ၊ ပါတီခေါင်းဆောင်များ ဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နိုင်ငံခြားမှဆက်သွယ်ရေးကိရိယာများ (ICOM စကားပြောစက် ၁၀ လုံးနှင့် Jumber တစ်လုံး) ကို တရားမဝင်တင်သွင်းသည်ဟု တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။ ထိုအမှု၏ပြစ်ဒဏ်သည် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အပြင် ဒဏ်ကြေးပါပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-win-myint-to-face-charges-as-nld-calls-for-unconditional-release/ Aung San Suu Kyi, Win Myint to face charges as NLD calls for ‘unconditional’ release] (in en-US) (2021-02-03)။</ref> ထို့အပြင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဦးမောင်ဝိတ်တို့ထံမှ လာဘ်ငွေရယူခဲ့သည်ဟူ၍လည်း ထပ်မံစွပ်စွဲခဲ့သည်။ တရားရုံးချိန်းများတွင် ရှေ့နေနှင့်လည်း ပေးမတွေ့ခဲ့ပေ။နောက်ပိုင်းမှ ရှေ့နေများနှင့်တွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ ဦးဖြိုးမင်းသိန်းထံမှ လာဘ်ငွေယူသည်ဆိုသော စစ်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  ဦးဖြိုးမင်းသိန်းက  စစ်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်သည် ခိုင်မာကြောင်း တရားခွင်အတွင်းထွက်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/491530|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ်စွဲထားသည့် အဂတိမှု ခိုင်မာကြောင်း ဦးဖြိုးမင်းသိန်း တရားရုံးတွင် ထွက်ဆို|work=DVB|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date=၁အောက်တိုဘာ၂၀၂၁ }} </ref> <ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/499839|title=ဒေါ်လာနှင့် ရွှေချောင်းများ ပြင်ဆင်ပေးခဲ့ဟု ဦးဖြိုးမင်းသိန်း၏ ဇနီးဒေါ်ခင်မိမိကြွယ် သက်သေထွက်ဆို|work=DVB|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ }} </ref> <ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/492010|title=ရွှေနှင့်ဒေါ်လာ အဂတိလိုက်စားမှု စွပ်စွဲချက် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ဟု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တုံ့ပြန်|work=DVB|access-date=၄ မတ်၂၀၂၃|date=၄ အောက်တိုဘာ၂၀၂၁}} </ref> စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးမောင်ဝိတ်ကမူ  လာဘ်ပေး လာဘ်ယူမှုမဟုတ်ဟု တရားခွင်တွင် ငြင်းဆိုသွားကာ  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပရဟိတ အတွက် အမှန်တကယ် လှူဒါန်းခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ထွက်ဆိုသွားသည်ဟု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ရှေ့နေများက မီဒီယာများမှတဆင့်ပြောကြားထားကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/05/31/252236.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ပေးသည်မှာ အလှူငွေဟု ဦးမောင်ဝိတ် ထွက်ဆို|work=ဧရာဝတီ|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၃၁ မေ ၂၀၂၂}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/key-myanmar-junta-witness-denies-paying-suu-kyi-bribe-court-source.html|title=Key Myanmar Junta Witness Denies Paying Suu Kyi Bribe: Court Source|work=The Irrawaddy|access-date=4 March 2023 |date=1 June 2022 }} </ref> အာဏာသိမ်းပြီးနောက်  တရားရုံးတွင်  စွပ်စွဲထားသောအမှုများဖြစ်သော အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၅၊သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှု ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အမှု၂ခု၊ပို့ကုန် သွင်းကုန် ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၊ဆက်သွယ်ရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၆၇၊ နိုင်ငံတော် အကြည်အညို ပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)၊ နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃ (၁) (ဂ) စသည့် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57476019|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အမှု တရားလိုတွေ စတင်စစ်ဆေး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၁ }} </ref>  ၁၀မှုကျော်ထဲမှ သူမ အထိန်းသိမ်းခံထားရချိန် NLD ပါတီက ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ရက်နေ့နှင့် ၁၃ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် စာနှစ်စောင်အတွက် တာဝန်ရှိသည်ဟုဆိုပြီး ဆူပူအောင်လှုံ့ဆော်မှု ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂နှစ်၊မဲဆွယ်ယာဉ်တန်းအား ထွက်ပြီးလက်ပြနှုတ်ဆက်ခြင်းက  ကိုဗစ်ကန့်သတ်စည်းမျဉ်းများ ဖောက်ဖျက်သည်ဟုဆိုကာ သဘာဝဘေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် ထောင်ဒဏ်  ၂နှစ်  စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၄နှစ်အား ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၆)ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59565444|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အကျဉ်းချခြင်း- စစ်ဗိုလ်ချုပ်တို့ရဲ့ နည်းဟောင်း|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ }} </ref> ထိုသို့ ချမှတ်သည့်နေမှာပင် စစ်ကောင်စီက တရားရုံး၏ ချမှတ်ပြစ်ဒဏ် ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်အနက် ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ်ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုကာ၊ ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၄၁၊ ပုဒ်မခွဲ ၁ အရ ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ်ကို လက်ရှိ ထိန်းသိမ်းထားသည့် နေရာမှာပင် ကျခံစေရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url= https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-discount-dassk-winmyint-sentence-12062021084957.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ပြစ်ဒဏ်တွေ တစ်ဝက်လျှော့ဖို့ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ အမိန့်ထုတ်|work=RFA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ }} </ref> ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နှင့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက် ရုံးထုတ်ကြားနာစစ်ဆေးမှုများကစပြီး အာဏာပိုင်များက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို  ထောင်ဝတ်စုံဖြစ်သော အဖြူရောင်အင်္ကျီလက်စက၊ အညိုရောင်ထဘီကို ဝတ်ဆင်စေခဲ့သည်။စစ်အစိုးရခေတ်မှာတောင် ထောင်ဝတ်စုံမဝတ်ခဲ့ရဘဲ ယခုမှ ဝတ်ခဲ့ရသည်ဟု ဘီဘီစီသတင်းက ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59700773|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထောင်ဝတ်စုံနဲ့ တရားခွင်မှာ ရင်ဆိုင်ရ|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ }} </ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59700773|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထောင်ဝတ်စုံနဲ့ တရားခွင်မှာ ရင်ဆိုင်ရ|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ }} </ref> ယင်းနောက် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်တွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၆၇၊ ပို့ကုန်သွင်းကုန် ဥပဒေပုဒ်မ ၈ တို့ဖြင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထောင်ဒဏ် (၄)နှစ် ထပ်မံချမှတ်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/223612|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ၊ ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေတို့ဖြင့် တရားစွဲထားသည့် အမှုသုံးမှုအတွက် ထောင်ဒဏ်လေးနှစ် ထပ်မံချမှတ်|work=Eleven Media Group|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ }} </ref> ထိုအမှုများမှာ  နေပြည်တော်ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်၊ ရွှေကြာပင်ရပ်ကွက်အတွင်း ပါတီစည်းရုံးရေးပြုလုပ်မှုက  လူစုလူဝေးဖြစ်စေသည်ဆိုပြီး ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးညီညီ(ခ) ဦးထွန်းမြင့်အောင်၏ တိုင်ကြားချက်အရ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် တရားစွဲထားသည့် အမှုအပေါ် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်၊ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေပြည်တော်နေအိမ်အတွင်းရှိ အနီးကပ်လုံခြုံရေးအဖွဲ့ထံမှ Icom စကားပြောစက်ခြောက်လုံး၊ ဂိတ်ကင်းမှ Icom စကားပြောစက်သုံးလုံး၊ ကိုယ်ရေးအရာရှိအဆောင်မှ Icom စကားပြောစက်တစ်လုံးနှင့် Jumber တစ်စုံတို့အား တွေ့ရှိခဲ့သည့်အပေါ် ယင်းဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းများအား ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တင်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သည်ဟုဆိုပြီး ပို့ကုန်သွင်းကုန် ဥပဒေပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ်၊ ဆက်သွယ်ရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၆၇ ဖြင့် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်၊ ဆက်သွယ်ရေးအမှု၂ခုအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား တစ်ပေါင်းတည်းကျခံရန် တရားရုံးက အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည့်အတွက် ပေါင်းစည်းထောင်ဒဏ် (၂)နှစ်ဖြင့် အမှု (၃)မှုအတွက် စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ်(၄)နှစ် ဖြစ်သည်။ ဆက်၍ နေပြည်တော် အထူးတရားရုံးက ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးဖြိုးမင်းသိန်းထံမှ ရွှေနှင့်ဒေါ်လာငွေများ ယူခဲ့သည်ဆိုပြီး  အဂတိမှု စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် ထပ်မံ ချမှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/aungsansuukyi-myanmarmilitarycoup-voaburm-ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္-အဂတိမႈ-ၿဖိဳးမင္းသိန္း-ဗီြအိုေအ/6547004.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်ချမှတ်|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ }} </ref> ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဆက်စပ်ပြီး စွဲဆိုခံထားရသည့် အဂတိမှုနှင့်ပတ်သတ်ပြီး တရားခွင်တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း၏ ပြောဆိုချက်များအပေါ် “အားလုံးက အဓိပ္ပါယ်မရှိဘူး” ဟုလည်း  မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/10/04/246447.html|title=ဦးဖြိုးမင်းသိန်း ထွက်ဆိုချက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ငြင်းဆို|work=ဧရာဝတီ|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ }} </ref> အထက်ပါ ချမှတ်ပြစ်ဒဏ်အား မကျေနပ်၍ ရှေ့နေများက အယူခံတင်သွင်းသည်ကိုပင် တရားရုံးချုပ်က လက်မခံဘဲ ပယ်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/daw-aunt-san-suu-kyi-trial/6557849.html|title=အဂတိမှုထောင်ဒဏ် အတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အယူခံ လျှောက်လဲခွင့်မပေးပဲ ပယ်ချ|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၅ မေ ၂၀၂၂ }} </ref> လူ့အခွင့်အရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ HRW ၏ အာရှရေးရာဒါရိုက်တာ Phil Robertson ကဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ဆေးသည့် တရားရုံးသည် လွတ်လပ်သည့် တရားရုံး မဟုတ်၊  ကြားနာစစ်ဆေးမှုများအား လျှို့ဝှက်ပြီး လုပ်ခဲ့သည့်အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ရှေ့နေများကိုလည်း ကြားနာစစ်ဆေးမှုများ ထုတ်မပြောရန် တားမြစ်ခဲ့ပြီး၊ တင်သွင်းခဲ့သည့် သက်သေအထောက်အထားများမှာလည်း ယုံကြည်လောက်စရာ မရှိဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-5years-jail-04272022171649.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အဂတိမှုနဲ့ ထောင်ချတဲ့ကိစ္စ တရားမမျှတလို့ ဝေဖန်နေကြ|work=RFA Burmese|access-date=၄မတ်၂၀၂၃|date=၂၇ဧပြီ၂၀၂၂}} </ref> ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား စစ်ကောင်စီက နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/232867|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေပြည်တော် အချုပ်ထောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး သီးခြား ထားရှိကြောင်း နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃|date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၂ }}</ref>နေအိမ်အတူနေသူများမပါဘဲ သူမကို တစ်ဦးတည်းထားရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-61914752|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောင်တွင်းပြောင်းရွှေ့မှု - အရင်ဖမ်းဆီးခံရစဉ်တွေနဲ့ ကွာခြားချက်|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၂ }} </ref> နိုင်ငံတကာအပါအဝင် အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီး Prak Sakhonnတို့က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏  အသက်အရွယ်နှင့် ကျန်းမာရေးကိုထောက်ဆပြီး နေပြည်တော် အကျဉ်းထောင်ထဲမထားဖို့   တောင်းဆိုမှုကိုလည်း စစ်ကောင်စီက  လက်မခံပယ်ချခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/ဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္-ေနျပည္ေတာ္အက်ဥ္းေထာင္-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္း-ဗီြအိုေအ/6634673.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မူလနေရာပြန်ပို့ရေး ကမ္ဘောဒီးယားတောင်းဆိုမှု စစ်ကောင်စီပယ်ချ|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၇ ဇွန် ၂၀၂၂ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/media-61916770|title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံကို စစ်ကောင်စီ အချုပ်ထောင်ပို့|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၂ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/01/252874.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောင်မှပြန်ရွှေ့ပေးမည် မဟုတ်ဟု စစ်ကောင်စီဆို|work=ဧရာဝတီ|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ }}</ref> ယင်းနောက် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ရက်နေ့တွင် [[ဒေါ်ခင်ကြည် ဖောင်ဒေးရှင်း|ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်း]]နှင့် ပတ်သက်ပြီး[[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းရုံးချုပ်နေရာငှားရမ်းမှု၊ နေပြည်တော်ရှိ လရောင်တော စီမံကိန်းမြေနေရာငှားရမ်းမှု၊ လက်တွေ့စိုက်ခင်းနေရာငှားရမ်းမှုနှင့် စီမံကိန်းအတွင်း “L” ပုံစံအဆောက်အအုံတို့နှင့် ပတ်သက်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် စွပ်စွဲကာ တရားစွဲဆိုမှု ၄ မှုအတွက် စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ်ချခံစေရန်  နေပြည်တော်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ချမှတ်ခဲ့ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/08/15/253889.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောင် ၆ နှစ်ထပ်ချ|work=ဧရာဝတီ|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၅ဩဂုတ်၂၀၂၂ }}</ref> ယင်းတရားစွဲဆိုမှု ၄ မှုတွင် အမှုတမှုလျှင် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီချမှတ်သော်လည်း နေပြည်တော်ရှိ လရောင်တောစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက် သည့် အမှု ၃ မှုအတွက် ထောင်ဒဏ်အား တပေါင်းတည်းကျခံစေသည့်အတွက် စုစုပေါင်း ၃ နှစ်သာကျခံရမည်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖောင်ဒေးရှင်းရုံးချုပ်နှင့် ပတ်သက်သည့်တမှုအတွက် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်နှင့်ပေါင်းပါက စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ်ဖြစ်သည်ဟု မီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။<ref > {{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-62552182|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်အမှု ၄ မှုအတွက် ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ်ချမှတ်|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၅ဩဂုတ် ၂၀၂၂ }} </ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/6702200.html|title=အဂတိမှု ၄ မှုအတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် ထပ်မံချမှတ်|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၅ဩဂုတ် ၂၀၂၂ }} </ref> သူမနှင့်အတူ လရောင်တောမြေနေရာကိစ္စတွင် ပူးတွဲတရားစွဲဆိုခံရသည့် NLD အစိုးရ လက်ထက် နေပြည်တော်မြို့တော်ဝန် ဒေါက်တာမျိုးအောင်၊ ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဦး[[ရဲမင်းဦး]]နှင့် နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာ ရေးကော်မတီဝင် ဦးမင်းသူတို့လည်း ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်စီ အမိန့်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်ကို တွေ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/548966|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် ထပ်မံချမှတ်|work=DVB|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃|date=၁၅ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=15 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815182812/http://burmese.dvb.no/archives/548966}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/113460|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် ထပ်မံ ချမှတ်ခံရ၊ ထောင်ဒဏ် ၁၇ နှစ်ရှိပြီဖြစ်၊ အမှု ၉ မှု ကျန်ရှိနေသေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၅ဩဂုတ် ၂၀၂၂ }}</ref> ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာလ ၂ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်အကျဉ်းထောင်အထူးတရားရုံးက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] အပေါ် မလျော်ဩဇာသုံးသည်ဆိုသောရာဇသတ်ကြီးဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၃၀ (က) စွပ်စွဲချက်ဖြင့် အလုပ်နှင့် ထောင်ဒဏ်(၃) နှစ် ထပ်မံချမှတ်ခဲ့ပြန်သည်။သူမနှင့်အတူ အမှုတွဲထဲပါသည့်  သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] နှင့် ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] တို့လည်း အလုပ်နှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ကျခံစေရန်   အမိန့်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud|title=Myanmar’s Aung San Suu Kyi gets 3 years’ jail for election fraud|work=Aljazeera|access-date=4 March 2023 |date=2 Sep 2022 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmars-suu-kyi-found-guilty-electoral-fraud-jailed-3-years-source-2022-09-02/|title=Myanmar's Suu Kyi gets jail with hard labour for election fraud|work=Reuters|access-date=4 March 2023 |date=2 Sep 2022 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/eu-condemns-jail-hard-labor-sentence-for-myanmar-suu-kyi-/6730755.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ် နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်မှု EU ရှုတ်ချ|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ်၂၀၂၃|date=၅ စက်တင်ဘာ၂၀၂၂ }} </ref> <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/09/08/254386.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထောင်ထဲ အလုပ်လုပ်ရမှာလား|work=ဧရာဝတီ|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက် တွင် နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရလျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် နောက်ထပ် ထောင်၃နှစ်ချမှတ်ခဲ့ပြန်သည်။အလုပ်ကြမ်းမပါ ထောင်ဒဏ်သက်သက်ဖြစ်ကာ သူမနှင့်အတူ ပူးတွဲတရားစွဲဆိုခံထားရသည့်  စီးပွားရေးအကြံပေး ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား မစ္စတာ ရှောင်တာနယ် ၊ ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]](စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီး)၊ ဦးဆက်အောင်(စီမံ/ဘဏ္ဍာ/စက်မှု ဒုဝန်ကြီး) နှင့်  ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]] (စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီးဟောင်း) တို့လည်း ထောင်ဒဏ် ၃နှစ်စီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအမှုကို မူလက ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်တရားရုံးက စစ်ဆေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်း နေပြည်တော်တရားရုံးသို့ ပြောင်းစစ်ရန် [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က]] ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော အမှုဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-court-sentences-suu-kyi-australian-economist-3-years-jail-source-2022-09-29/|title=Myanmar court jails Suu Kyi, Australian economist for 3 years - source|work=Reuters|access-date=4 March 2023 |date=29 Sep 2022 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57587464|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ရှောင်တာနယ်နဲ့ အစိုးရ လျှို့ဝှက်ချက်အက်|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၁ }}</ref> ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၁၂ရက်တွင် နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပေါ်  အဂတိစွပ်စွဲချက်ဖြင့် နောက်ထပ်ထောင် ၃နှစ်ချမှတ်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-10122022003312.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထောင်သုံးနှစ် ထပ်ချခံရ၊ စုစုပေါင်း ၂၆ နှစ်အထိ ရှိလာ|work=RFA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၃ |date=၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-court-sentences-suu-kyi-3-years-jail-graft-source-2022-10-12/|title=Myanmar court jails Suu Kyi for three years for graft - source|work=Reuters|access-date=4 March 2023 |date=12 October 2022 }}</ref> ထိုအမှုက အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ မောင်ဝိတ်နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်တွင်  တရားလိုလုပ်တရားစွဲဆိုထားသော အမှုအမှတ် ၃/၂၀၂၂ နှင့် ၄/၂၀၂၂ အမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://thadinn.com/en_US/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE/ |access-date=12 October 2022 |archive-date=12 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012085007/https://thadinn.com/en_US/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE/ }}</ref> မောင်ဝိတ်က ၎င်းအနေဖြင့် ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ ငွေလှူခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း တရားခွင်တွင် ထွက်ဆိုခဲ့သည်။<ref> {{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/10/12/255220.html|title=မောင်ဝိတ်ထံမှ လာဘ်ယူသည်ဆိုကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောင် ၃ နှစ် ထပ်ချ|work=ဧရာဝတီ|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date=၁၂အောက်တိုဘာ၂၀၂၂ }} </ref> အလားတူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အနေဖြင့်လည်း ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ မောင်ဝိတ်၏ လှူဒါန်းငွေများ လွှဲပြောင်းခဲ့၍ အပြစ်မရှိကြောင်း သူမရှေ့နေများက လျှောက်လဲချက်ပေးခဲ့သည့် အမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/557421|title=ဦးမောင်ဝိတ်ငွေလှူမှုနှင့်ပတ်သက်သည့်အမှုများ အမိန့်ချမည်၊ အပြစ်မရှိကြောင်း အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထွက်ဆို|work=DVB Burmese|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date= ၄ အောက်တိုဘာ၂၀၂၂ }} </ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၁ရက်တွင်  [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ]]က မဲခွဲဆုံးဖြတ်ပြီး  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံး လွှတ်ပေးဖို့ အချက်ပါသည့် မြန်မာ့အရေးဆုံးဖြတ်ချက်အား အတည်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/unsc-resolution-myanmar-12212022165450.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့အပါအဝင် မြန်မာ့အရေးဆုံးဖြတ်ချက် လုံခြုံရေးကောင်စီ အတည်ပြု|work=RFA Burmese|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date= ၂၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂ }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက်တွင် နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား  နောက်ထပ်ထောင် ၇နှစ်ချမှတ်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို ထောင် ၇နှစ်က NLD အစိုးရလက်ထက် သဘာဝကပ်ဘေးတုံ့ပြန်ဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး အီတလီထုတ်ရဟတ်ယာဉ် တစ်စီး  ငှားရမ်း၊ ဝယ်ယူ၊ ပြင်ဆင်သုံးစွဲမှုတွင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်မညီဟု ဆိုပြီး  စွပ်စွဲအမှုဖွင့်ခဲ့သောအဂတိအမှု(၅)မှုအတွက်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ckk6y0k66wyo|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီ ထောင် ၇ နှစ်ထပ်ချ စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ်အထိရှိလာ|work=BBC Burmese|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date= ၃၀ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂ }} </ref>စစ်ကောင်စီ၏စွပ်စွဲချက်များအား ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] တို့က  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်တို့]]မှနေ၍  သက်သေများအနေဖြင့် အပြစ်မရှိကြောင်း ထွက်ဆိုကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/henry-%E1%80%9F%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%94%E1%80%9B%E1%80%AE%E1%80%97%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%91%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%80%B0-%E1%80%9B%E1%80%9F%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%A5%E1%80%B9%E1%80%9D%E1%80%9A%E1%80%B9%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%99%E1%82%88-%E1%80%A1%E1%80%82%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%99%E1%82%88-%E1%80%B1%E1%80%92%E1%81%9A%E1%80%B1%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AF%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%B9-henry-van-thio/6882511.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ရဟတ်ယာဉ်အမှုစွဲချက် မမှန်ကန်ကြောင်း ဒုသမ္မတဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ ထွက်ဆို |work=VOA Burmese|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date= ၁၉ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂ }}</ref> ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်ကောင်စီက အမှု ၁၉ မှုဖြင့် တရားစွဲခဲ့ပြီး ကျခံထားရသည့်  ထောင်ဒဏ်အရေအတွက် စုစုပေါင်းမှာ ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-uwinmyint-7years-prison-12302022010843.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ထောင်ခုနစ်နှစ် ထပ်ချခံရ၊ စုစုပေါင်း ၃၃ နှစ်ထိကျခံရဖို့ရှိ |work=RFA Burmese|access-date=၄မတ်၂၀၂၃ |date= ၃၀ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂ }} </ref> ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ရက်တွင်  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၈ / ၂၀၂၃ ဖြင့်  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးများက ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၇/၂၀၂၁ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၇၁/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီး အမှတ်၊ ၃၈/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၄၅/၂၀၂၁ တို့၏ ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ လွတ်ငြိမ်း သက်သာခွင့်ပြုသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42242|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-01/myanmar-junta-pardons-aung-san-suu-kyi-in-state-amnesty#xj4y7vzkg|title=Myanmar Junta Pardons Aung San Suu Kyi in State Amnesty|work=bloomberg|access-date=1 August 2023|date=1 August 2023}}</ref>[[File:Secretary Clinton Meets Daw Aung San Suu Kyi for Dinner (6437451337).jpg|right|thumb|175px|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှင့် ဟယ်လာရီကလင်တန်တို့ ညစာစားပွဲအပြီးတွင် တွေ့ရစဉ်၊ နှစ် ၅၀ အတွင်း ပထမဦးဆုံး အမေရိကန်နိုင်ငံအကြီးအကဲတစ်ဦးမှ လည်ပါတ်ခြင်းဖြစ်သည်<ref>{{cite web|author=Kim Ghattas |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15997268 |title=BBC News - Hillary Clinton Burma visit: Suu Kyi hopeful on reforms |publisher=Bbc.co.uk |date=2011-12-02 |accessdate=2014-02-09}}</ref>]]၂၀၂၆ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] လွတ်မြောက်လာသည့်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် ပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်ကြောင့် <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ကျန်ရှိသည့်ထောင်ဒဏ်မှာ ၁၈ နှစ်နှင့် ၉ လ ဖြစ်လာသည်။ ယင်းနေ့တွင်ပင် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လင်းကျန့်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ "မိတ်ဆွေဟောင်း" တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏အခြေအနေကို အမြဲမပြတ် အလေးထားစောင့်ကြည့်နေကြောင်း သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=China has consistently followed developments regarding Aung San Suu Kyi: spokesperson |url=https://english.news.cn/20260430/a6ca4358303347139599a16571cf01d1/c.html |access-date=2026-04-30 |website=english.news.cn |language=en}}</ref> ထို့နောက် ညပိုင်း MRTV သတင်း တွင် ၎င်းအား ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်၌ ဆက်လက်ကျခံစေရန် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပြစ်ဒဏ်ကျခံရသည့်နေရာအား ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82289 |access-date=2026-05-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Peck {{!}} AP |first=Grant |date=2026-04-30 |title=Myanmar reduces ousted leader Suu Kyi's prison term in new amnesty |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/04/30/myanmar-aung-san-suu-kyi-amnesty/caffff86-4472-11f1-b19d-32431046b5b4_story.html |access-date=2026-04-30 |work=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> ===နိုင်ငံများ === ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်တွင် အမေရိကန် အစိုးရသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ချုပ်ရက်သက်တမ်းတိုးတိုးခြင်း မြန်မာအစိုးရအား ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးပါရန် ဖိအားပေးလေသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇွန် ၁၇ ရက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇွန် ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော သူ၏နှစ် ၆၀ ပြည့်မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် နိုင်ငံအချို့ရှိ မြန်မာသံရုံးများရှေ့တွင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံတကာမှလည်း ဆန္ဒပြမှုများကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာနှောင်းပိုင်းတွင် အမေရိကန်အစိုးရသည် သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ထပ်မံ၍ ဖိအားပေးပြန်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယိုယွင်းလျက်ရှိသော အခြေအနေကို ကုလသမဂ္ဂ၏ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် နိုင်ငံစုံမှ အရေးယူခြင်းပြုလုပ်ရန်နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ တရားဝင်ဆွေးနွေးရန်ကဏ္ဍတွင် ထည့်သွင်းပေးပါရန် ပြင်းထန်စွာ တိုက်တွန်းလာသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားထပ်မံ၍ တစ်နှစ်တိတိ ချုပ်ရက်တိုးမြှင့်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဆွေးနွေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအရေးကိစ္စကို ထည့်သွင်းရန်သဘောတူ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ === အဖွဲ့အစည်းများ === ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် စတင်ထိန်းသိမ်းခံရစဉ်မှစ၍ International IDEA နှင့် Article 19 တို့၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၎င်းအဖွဲ့ကြီးများ၏ ကူညီထောက်ပံ့မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘယ်ဂျီယံနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော ကက်သလစ်တက္ကသိုလ် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့ (Doctor Honoris Causa)ကို အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.vub.ac.be/home/DHC/overzicht.html |title=Overzicht Eredoctoraten Vrije Universiteit Brussel |accessdate=4 July 2006 |publisher=Vrije Universiteit Brussel |language=Dutch |archive-date=25 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425033411/http://www.vub.ac.be/home/DHC/overzicht.html }}</ref> နှစ်စဉ် ဇွန်လတွင် အမေရိကမှ မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ (US Campaign for Burma) မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထောက်ခံအားပေး သည့်အနေနှင့် ‘ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖမ်းချုပ်ကြ’ ဟူသည့် ကြွေးကြော်သံဖြင့် ကမ္ဘာအနှံ့အိမ်များတွင် ၎င်းဧည့်ခံပွဲများ ပြုလုပ်ကျင်းပကြသည်။ ဤပါတီပွဲများတွင် စည်းရုံးလှုပ်ရှားသူများသည် တစ်ရက်တာ ၂၄ နာရီအတွင်း အိမ်တွင်း၌ နေကြပြီး မိတ်ဆွေများအား ဖိတ်ကြားပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အကြောင်းတို့ကို လေ့လာဆွေးနွေးကြသည်။<ref>{{cite news | url =http://www.uscampaignforburma.org/action/community.html | archiveurl =https://web.archive.org/web/20060715081242/http://www.uscampaignforburma.org/action/community.html | archivedate =15 July 2006 | title =Arrest Yourself | publisher=US Campaign for Burma | accessdate =4 July 2006 }}</ref> လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှု ဗဟိုဌာန Human Rights Action Center နှင့် အမေရိကမှ မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ (US Campaign for Burma) တို့၏ ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားမှုဖြစ်သော လွတ်မြောက်ရေးတိုက်ပွဲလှုပ်ရှားမှုမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံသားများ၏ ကြိုးပမ်းတိုက်ပွဲဝင်မှုများကို ကမ္ဘာမှ မျက်ခြေမပြတ် သတိရနေစေရန် အားထုတ်ကြသည်။ သူမ ပညာသင်ခဲ့သော စိန့်ဟူးစ်ကောလိပ်၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် နှစ်စဉ်ကျင်းပလေ့ရှိသော ကပွဲအခမ်းအနားတွင် မြန်မာနိုင်ငံက ကဏ္ဍတစ်ခုကို ထည့်သွင်းလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite news | url =http://www.thefullmoonball.com/ie/ | title =St. Hugh's Full Moon Ball | publisher =The Burma Campaign UK | accessdate =4 July 2006 | archivedate =23 August 2006 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20060823221010/http://www.thefullmoonball.com/ie/ }}</ref> ==၂၄ နှစ်အတွင်း ကနဦး ပြည်ပခရီးစဉ်များ== ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြသည် ၂၄နှစ်အတွင်း နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျခံခဲ့ရသည့် အချိန်များတွင်၊ သူ လွတ်မြောက်လာပါက ပထမဦးဆုံးသွားလိုသည့် ခရီးစဉ်သည် နော်ဝေနိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ ပထမဦးဆုံးခရီးစဉ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ===ထိုင်းနိုင်ငံ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး နှီးနှောဖလှယ်ပွဲ=== ၂၄ နှစ်အတွင်း ပထမဦးဆုံး ပြည်ပခရီးအစဉ်အဖြစ် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး နှီးနှောဖလှယ်ပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ လာရောက်မည်ကို ထိုင်းအစိုးရ နှင့် နိုင်ငံခြာရေးဝန်ကြီးဌာနသို့သတင်းမပေးခဲ့ဘဲ စီးပွားရေး နှီးနှောဖလှယ်ပွဲသို့ သာမန် တက်ရောက်လာသည့် ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်မှလည်း ထိုနှီးနှောဖလှယ်ပွဲသို့ တက်ရောက်ရန် ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တက်ရောက်မည်ဟု သတင်းထွက်ခဲ့သည့်နောက်ပိုင်း၊ အကြောင်းပြချက် မရှိဘဲ မတက်ရောက်နိုင်ဟုဆိုကာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဦးသိန်းစိန်သည် သွားရောက်ရန် အချိန်မပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုကာ၊ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည့် [[ဦးနေဇင်လတ်]]မှ နယူးယောက်တိုင်းမ် သို့ အီးမေးလ်ဖြစ် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>[http://www.nytimes.com/2012/05/30/world/asia/uncertainty-hangs-over-aung-san-suu-kyis-visit-to-thailand.html For example, no one from her office contacted the Thai Foreign Ministry, which normally coordinates such high-profile visits. “As far as I know, we have not been approached by her team,” Mr. Thani said a few hours before she was to land. U Nay Zin Latt, an adviser to Mr. Thein Sein, said the president could not make time to go.“He is extremely busy with his work, and taking great care of transitioning and transformation,” Mr. Nay Zin Latt said in an e-mail. Thai officials said the president’s visit had been rescheduled for next week. ]</ref> ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မယ်လစခန်းသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့ပြီး ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၊ ဒုက္ခသည်များနှင့်လည်း တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ===ဥရောပ နှင့် နိုဘဲလ်ဆု=== ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်၊ ဥရောပ ၅ နိုင်ငံကို သွားရောက်လည်ပါတ်ရန် ခရီးစဉ်စတင်ခဲ့သည်။ ====ဆွစ်ဇာလန် ခရီးစဉ်==== [[File:E18969.jpg|thumb|200px|ဂျီနီဗာမြို့တွင်ကျင်းပခဲ့သည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့]] ညီလာခံတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား တွေ့ရစဉ်]] [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] ဂျနီဗာမြို့သို့ ဥရောပ၏ ပထမဦးဆုံးခရီးစဉ် နိုင်ငံအဖြစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညနက်ပိုင်းတွင်စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နောက်တနေ့၌ [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့]]ချုပ် ညီလာခံတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆွဇ်ဇာလန် နိုင်ငံမြို့တော် ဘာ့န်၌ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Didier Burkhalter နှင့်တွေဆုံခဲ့သည်။<ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/world/2012/06/120614_aung_san_suu_kyi_ilo.shtml ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဂျီနီဗာ ရောက်ပြီ]</ref> အချိန်ကွာခြားမှုများနှင့် ခရီးဝေးပျံသန်းမှုများကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည့် ဒေါ်စုသည် ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အတူ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်နေစဉ် အော့အံခဲ့ပြီး၊ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ အစီအစဉ်အား ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/burmamyanmar/9332707/Aung-San-Suu-Kyi-cuts-short-news-conference-after-vomiting.html# Aung San Suu Kyi cuts short news conference after vomiting]</ref> ဆွစ်သမ္မတ၏ ဖိတ်ကြားချက် တက်ရောက်သူများ ၈၀ နှင့်အတူ ဧည့်ကြိုပွဲသို့ ခဏတာ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ သူမအတွက် အထူးစီစဉ်ထားသည့် ညစာစားပွဲအား ခရီးပန်းမှုများကြောင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ သောကြာနေ့တွင် ပါလီမန်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် နော်ဝေးသို့ ခရီးဆက်တင်ခဲ့သည်။ ====နော်ဝေ ခရီးစဉ်==== [[Image:Kyi diploma.jpg|left|thumb|၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည့် နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု ဒီပလိုမာ လက်မှတ်အား တွေ့ရစဉ်<ref>MLA style: "Aung San Suu Kyi - Nobel Diploma". Nobelprize.org.13 Oct 2012 http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/kyi-diploma.html.</ref>]] ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆုပေးအပ်ခဲ့ချိန်တွင် သားနှစ်ဦးနှင့် ခင်ပွန်းတို့မှ ဒေါ်စုကိုယ်စား လက်ခံရယူခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း၊ ၂၁ နှစ်ကြာခဲ့သည့်အချိန်မှသာ ပထဦးဆုံး သူကိုယ်တိုင် တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဆုပေးပွဲတွင် နော်ဝေနိုဘဲလ်ကော်မတီမှ အော်စလိုမြို့တော်ခန်းမတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား တိုက်ရိုက် လက်မှတ်ပေးအပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၇ရက်နေ့တွင် နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ရဖ်တို လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တည်ရှိသည့် ဘာဂန်မြို့တော်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ၁၈ရက်နေ့တွင် အော်စလိုဖိုရမ်၌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ နော်ဝေ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Jonas Gahr Stoere နဲ့ U2 တေးဂီတအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် အဆိုတော် ဘိုနို တို့မှ အဓိက ဦးဆောင်ဆွေးနွေးကြသူများအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ====အိုင်ယာလန် ခရီးစဉ်==== ၁၈ရက်နေ့တွင်ပင် အိုင်ယာလန်သို့ ခရီးဆက်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာရေး အဖွဲ့ကြီးမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ချီးမြှင့်ခဲ့သည့် [[Ambassador of Conscience|ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ သံတမန်]] ဆိုသည့်ဆုကြီးကို ယူတူးတေးဂီတ အဖွဲ့မှအဆိုတော် ဘိုနိုမှ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထို့နေ့ ညနေတွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသို့ ခရီးဆက်တင်ခဲ့သည်။ ====ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း ခရီးစဉ်==== ၁၉ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် လန်ဒန်စီးပွားရေး နှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ တက္ကသိုလ်၌ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး ဆွေးနွေးပွဲကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းဌာနနှင့် ဘီဘီစီ ကမ္ဘာတလွှား အသံလွှင့် ဌာန တည်ရှိရာ အသံလွှင့်ရုံးသစ် ကြီးဆီသို့ လည်ပါတ်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ၆၇ နှစ်မြောက် မွေးနေ့ဖြစ်သောကြောင့် ရောက်ရှိခဲ့သည့် နေရာတိုင်းတွင် သူမအတွက် မွေးနေ့ပွဲများ ကျင်းပပေးခဲ့ကြသည်။ ထို့နေ့ ညနေပိုင်းတွင် သူမနေထိုင်ခဲ့ဘူးသည့် အောက်စ်ဖို့ဒ်၌ မိသားစုဝင်များနှင့်အတူ မွေးနေ့ပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀ရက်နေ့တွင်၊ အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ် St Hugh's College ၏ကျောင်းသူ ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အောက်စ်ဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၉၃ခုနှစ်၌ ပေးအပ်ခဲ့သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဒေါက်တာ ဘွဲ့အား ရှယ်လ်ဒိုးနီးယန်း ဇာတ်ရုံ ဘွဲ့နှင်းသဘင် ခန်းမ၌ တက်ရောက်လက်ခံရယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2012/06/120620_assk_oxford.shtml |title=BBC Burmese - မြန်မာ့ရေးရာ - အောက်စဖို့ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့ ဒေါ်စု လက်ခံရယူ |publisher=Bbc.co.uk |date=1970-01-01 |accessdate=2014-02-09}}</ref> ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်၏ အမှတ် ၁၀ [[ဒေါင်းနင်းလမ်း]] နေအိမ်၌ ဝန်ကြီးချုပ် ဒေးဗစ်ကင်မရွန်း နှင့် တွေ့ဆုံကာ ပူးတွဲသတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြိတိသျှပါလီမန် နှစ်ရပ်စလုံး၌ မိန့်ခွန်းပြောကြားရန် Westminster ပါလီမန် ခန်းမကြီးထဲ၌ ပုံမှန်အားဖြင့် နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တွေကိုသာ မိန့်ခွန်းပြောကြားခွင့်ရှိသော်လည်း၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတ မဟုတ်သေးသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ပထမဦးဆုံး အထူး ဂုဏ်ပြုသည့်အနေနှင့် ထိုခန်းမကြီး၌ မိန့်ခွန်းပြောကြားခွင့် ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဂုဏ်ထူးဆောင်ခန်းမကြီးတွင် မိန့်ခွန်းပြောခွင့်ရသူများတွင် [[ချားလ်စ်ဒီဂေါ]]၊ [[နဲလ်ဆန်မန်ဒဲလား]]၊ [[၁၆ကြိမ်မြောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး]] နှင့် [[ဘာရက် အိုဘားမား]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေါ်စုသည် ပထမဦးဆုံး အာရှနိုင်ငံသား နှင့်၊ ပြည်ပမှ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး၊ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်မဟုတ်သေးသူတစ်ယောက်ကို ဤနေရာ၌ ဂုဏ်ပြုမိန့်ခွန်းပြောကြားခွင့်ပေးခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဂျွန်ဘာကောင်း မှ အဖွင့်အမှာစကားပြောကြာခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၂ရက်နေ့တွင် ဗြိတိန်ရောက် မြန်မာများနှင့်လည်း လန်ဒန်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ====ပြင်သစ် ခရီးစဉ်==== ပြင်သစ် သမ္မတ ဖိတ်ကြား ချက်အရ၊ ဗြိတိန်ခရီးစဉ်မှ ပြင်သစ် ပါရီမြို့သို့ ရထားဖြင့် ဇွန်လ်၂၆ရက် အင်္ဂါနေ့၌ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုနေ့ညနေပိုင်းတွင် ပြင်သစ်သမ္မတနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နေ့လယ်ပိုင်း၌ ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွင် ပါရီမြို့မှ ပေးအပ်ခဲ့သည့် [[ပါရီ ဂုဏ်ထူးဆောင် မြို့သူဆု|ဂုဏ်ထူးဆောင် မြို့သူ]] ဆုကို မြို့တော်ဝန် ဆီမှ လက်ခံ ရယူခဲ့သည်။ ၂၇ရက် မနက်ပိုင်းတွင် ဥရောပရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့်လည်း တွေ့ဆုံပြီး မေးခွန်းများ အမေးအဖြေပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မိုနာလီဇာ ပန်းချီကား နှင့် အခြားအနုပညာလက်ရာများတည်ရှိရာ ပါရီပြတိုက်များသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ၂၉ ရက်နေ့၌ ဥရောပခရီးစဉ် ပြီးဆုံးကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ခရီးထွက်ခွာခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/burmese/world/2012/06/120626_dassk_paris.shtml |title=BBC Burmese - နိုင်ငံတကာ - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပါရီမြို့ကို ရောက်ပြီ |publisher=Bbc.co.uk |date=1970-01-01 |accessdate=2014-02-09}}</ref> ===မြန်မာဟု အသုံးပြုရန်=== ၂၉ ရက် ဇွန်လ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ပြည်ပခရီးစဉ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ဘားမား ဟု ခေါ်ဝေါ် သုံးနှုန်းခဲ့သည့်အပေါ် မြန်မာလို့သာ သုံးနှုန်း ပြောဆိုရန် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်မှ သတိပေးခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ အင်္ဂလိပ်လို မြန်မာလို့ မခေါ်ဆိုခြင်းသည် စကားလုံးကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စစ်အစိုးရမှ လူထု၏ဆန္ဒကို မရယူခဲ့ဘဲ ကိုယ့်သဘောနှင့်ကိုယ် အမည်ပြောင်းလည်းခဲ့ခြင်းကို မကြိုက်ခြင်းကြောင့် အသုံးမပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2012/06/120629_dassk_burma.shtml Myanmar လို့ မခေါ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကို သတိပေး]</ref> ===အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ကွန်ဂရက်ရွှေတံဆိပ်=== [[Image:Barack Obama meets with Aung San Suu Kyi Sept. 19, 2012.jpg|thumb|အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ခရီးစဉ်တွင် အိမ်ဖြူတော်၌ သမ္မတအိုဘားမားနှင့်တွေ့ဆုံစဉ်]]ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သူမ၏အမေရိကန်နိုင်ငံခရီးစဉ်ကို စတင်လိုက်ပြီး [[ဝါရှင်တန်ဒီစီ]]၊ [[နယူးယောက်]]၊ [[ဖို့ဝိန်း]]၊ [[လူးဝစ်ဗီးလ်]]၊ [[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့|ဆန်ဖရန်စစ္စကို]]နှင့် [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကြီးများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၌ ချီးမြှင့်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သည့် [[ကွန်ဂရက်ရွှေတံဆိပ်]] ဆု၊ Atlantic Council မှပေးအပ်သည့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသားဆု၊ Asia Society မှပေးအပ်သည့် Global Vission ဆု၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကို တက္ကသိုလ်ကပေးအပ်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့နှင့် National Endowment For Democracy (NED) မှ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်ကတည်းက ပေးအပ်ထားသည့် ၁၉၉ဝ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရ ဆယ်နှစ်ပြည့် ဂုဏ်ပြုရုပ်တုကို ကိုယ်တိုင်လက်ခံရယူခဲ့သည်။<ref>ဒီလှိုင်းဂျာနယ်၊ အတွဲ(၁)၊ အမှတ်(၃၈)၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အမေရိကန်ခရီးစဉ် မှ</ref> ထိုခရီးစဉ်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ အိုဘားမားနှင့် အိမ်ဖြူတော်တွင်တွေ့ဆုံခြင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘန်ကီမွန်းကိုလည်း နယူးယောက်မြို့၌ တွေ့ဆုံခဲ့သည်<ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2012/09/120921_dassk_bankimoon.shtml အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကို ရောက်ရှိနေတဲ့ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘန်ကီမွန်းနဲ့ နယူးယောက်မြို့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။]</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၏ ကုလသမဂ္ဂ နှစ်ပတ်လည် အထွေထွေညီလာခံခရီးစဉ်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေခြင်း၊ သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ ကုလသမဂ္ဂမိန့်ခွန်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုစကားပြောကြားခြင်း၊ သမ္မတဦးသိန်းစိန်တည်းခိုရာသို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လာရောက်တွေ့ဆုံခြင်း၊ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဟီလာရီကလင်တန် လာရောက်တွေ့ဆုံခြင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပိတ်ဆို့မှုများ ဖယ်ရှားခြင်း၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကွန်ဂရက်ရွှေတံဆိပ်ဆု လက်ခံရယူပွဲတွင် မြန်မာအစိုးရဝန်ကြီး ဦးအောင်မင်းတက်ရောက်ခြင်း၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံရောက် မြန်မာများ တွေ့ဆုံခြင်း၊ သမိုင်းဝင်မိန့်ခွန်းများပြောကြားခြင်း စသည့် အပြုသဘောဆောင်သော ဖြစ်ရပ်များနှင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။<ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2012/09/120925_asskfortwayne.shtml ဖို့ဝိန်း မြန်မာတွေနဲ့ ဒေါ်စုတွေ့]</ref> ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သူမ၏ခရီးစဉ်တွင် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေးတွင် ကူညီခဲ့ကြသူများကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ကိုယ်တိုင်လာရောက်ပြောဆိုလိုခြင်း၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် တွေ့ဆုံလိုခြင်းတို့ကို ခရီးစဉ်၏ရည်ရွယ်ချက်အဖြစ် မိန့်ကြားပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုခရီးစဉ်သည် ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်တွင် ကိုရီးယားလေကြောင်းလိုင်းဖြင့် မြန်မာပြည်သို့ပြန်ခဲ့ရာ၌ ည (၉:၅၅)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဝင်များ၊ အနုပညာရှင်များနှင့် ပြည်သူလူထုကြီးက ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် နေအိမ်သို့ရောက်ရှိပြီး၊ အိမ်ရှေ့၌ စောင့်ဆိုင်းကြိုဆို၊ နှုတ်ဆက်နေကြသည့် ပြည်သူလူထုအား နှုတ်ဆက်စကား၊ ကျေးဇူးတင်စကား ပြောကြားခဲ့သည်။ == ပေါ်ပြူလာ မီဒီယာ == [[File:Ms. magazine Cover - Winter 2012.jpg|thumbnail|upright|left|၂၀၁၂ ခုနှစ်ထုတ် ''[[:en:Ms. (magazine)|Ms.]]'' မဂ္ဂဇင်း မျက်နှာဖုံးတွင် တွေ့ရသော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] ===ရုပ်ရှင်=== *‘[[ရန်ကုန်အလွန်|ရန်ကုန်အလွန်’(Beyond Rangoon)]]- ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ဘော်မင်းရိုက်ကူးခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်ကားတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား သိသာစွာ ဖော်ထုတ်ထားသည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အဖြစ် တေးဂီတပညာရှင် ဒေးဗစ်ဘိုင်း၏ ယခင်အိမ်ထောင်ဘက်ဖြစ်သူ အေဒယ်လုဒ်မှ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ဆက်ဆိုဖုန်းပညာရှင် တေးရေးဆရာ ဝိန်းရှောတာသည် ၎င်း၏ သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို ‘အောင်ဆန်းစုကြည်’ ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ၎င်းနှင့် ဟာဘီဟင်ဘော့စ်တို့ နှစ်ဦး၏ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ထုတ် ပလပ်စ်ဝမ်းအယ်လ်ဘမ်တွင် အဆိုပါသီချင်း ပါဝင် လူသိများခဲ့သည်။ *‘[[ကြောက်ရွံ့မှုမရှိသော အမျိုးသမီး - အောင်ဆန်းစုကြည်|ကြောက်ရွံ့မှုမရှိသော အမျိုးသမီး - အောင်ဆန်းစုကြည်- (Aung San Suu Kyi - Lady of No Fear)]]’၅၈ မိနစ်ကြာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ဖြစ်ရပ်မှန်များကို ရိုက်ကူးထားသည့် မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကား -Denmark 2010, 58 min.A Kamoli Films Production, by Anne Gyrithe Bonne *[[သည်အမျိုးသမီး|‘သည်အမျိုးသမီး’(The Lady)]]- ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သူ၏ခင်ပွန်းသည် မိုက်ကယ်အဲရစ်တို့၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို အခြေခံသည့် အချစ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတစ်ခုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကမ္ဘာအနှံ့တွင် ပြသခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt1802197/|title=The Lady (2011)|publisher=IMDb.com|accessdate=2015-11-10}}</ref> ဤဇာတ်ကားတွင် မလေးရှားနိုင်ငံသူ ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မီရှဲလ်ယို့ဟ်|မီရှဲလ်ယို့ဟ် (Michelle Yeoh)]] မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသား ဒေးဗစ်သျူးလစ် (David Thewlis) မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ခင်ပွန်းသည် [[မိုက်ကယ် အဲရစ်]] အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ <ref>[http://michelleyeoh.info/Movie/thelady.html http://michelleyeoh.info/Movie/thelady.html]</ref> ===ဂီတ=== *[[ဆက်လျှောက်၊ (သီချင်း)|ဆက်လျှောက်(Walk On)]]- ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် အိုင်းရစ်ရော့ခ်တေးဂီတအဖွဲ့[[ယူတူး]]တွင် သီဆိုသူ [[ဘိုနို]]၏ လက်ရာဖြစ်သည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ရည်မှန်း၍ စပ်ဆိုထားသည့် အခွေလည်း ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ အနုပညာရှင်စုံတို့မှ ‘ဝေါ့ခ်အွန်’ သီချင်းကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် ‘ဟေဒယ်လေဒီ’ ဟူသည့် အခွေမှာ စစ်အစိုးရ၏ ပိတ်ပင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဇွန် ၁၉ ရက်နှင့် ၂၁ ရက်တို့တွင် လန်ဒန်နှင့် ဂလပ်စ်ဂေါအသီးသီးတို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ဗာတီဂိုနယ်လှည့်ဖျော်ဖြေပွဲများတွင် ယူတူးအဖွဲ့က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ရည်ညွှန်း၍ ‘ရမ်းနင်းတူစတန်းစတေးလ်’(Running to stand still) ဟူသော တင်ဆက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အခြားအနုပညာ ရှင်များဖြစ်ကြသည့် ဘလက်ဟိုင်းပီးစ်၊ ကိုးပလေး၊ ဒါမီးယမ်းရိုက်စ် နှင့် အားအီးအမ်တို့ကလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လူသိရှင်ကြား ထောက်ခံအားပေး ခဲ့ကြသည်။ *‘မတီးခက်ရသေးသည့် စန္ဒယား’(Unplayed piano)- အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နှစ် ၆၀ပြည့် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ရိုက်စ်၏ လီစာဟဲန်ဂန်းနှင့် ပူးတွဲထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် တေးသရုပ်ဖော် ဗီဒီယို ကို ယူကေ၌ ၂၀ ဇွန်လ ၂၀၀၅ နှင့် အိုင်ယာလန်၌ ၁၇ ဇွန်လ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ဒေမီယံ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အလည်အပါတ်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ရောင်းရသည့်အမြတ်စွန်းငွေကို မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=NgQUBecM7OM&feature=related |title=Damien Rice - Unplayed Piano (Official Video) |publisher=YouTube |date=2010-11-24 |accessdate=2014-02-09}}</ref> *၂၀၀၃ ခုနှစ်၏ ဥရောပ [[အမ်တီဗီ]] ဂီတဆု ချီးမြှင့်ပွဲတွင် သူ့အား ‘ဖရီးယော်မိုင်းဒ်’ ဟူသည့် ဆုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ *၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် နယူးစတိတ်မင်း မဂ္ဂဇင်း၏ စုစည်းတင်ပြသည့် ‘ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏ သူရဲကောင်း’ စာရင်းတွင် သူ့အား ထိပ်ဆုံးအမှတ် ၁ နေရာအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ [[File:Aung San Suu Kyi greeting supporters from Bago State.jpg|thumb|175px|၂၀၁၁ ပဲခူးခရီးစဉ်တွင် ထောက်ခံအားပေးသူများကို နှုတ်ဆက်နေစဉ်။]] ==ကျန်းမာရေး== နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျနေစဉ်ကာလအတွင်း မီးယပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် [[အာရှတော်ဝင်ဆေးရုံ]]တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.voanews.com/content/a-13-a-2003-09-19-3-aung/290812.html |title=Aung San Suu Kyi Recovering from Surgery in Rangoon – 2003-09-19 |publisher=Voice of America |access-date=29 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231000615/http://www.voanews.com/content/a-13-a-2003-09-19-3-aung/290812.html |archive-date=31 December 2013 |url-status=live }}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ခြေထောက် ခွဲစိတ်မှုနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မျက်စိခွဲစိတ်မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/Suu-Kyi-cancels-trips-after-foot-surgery-55308.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131223220826/http://asianewsnet.net/Suu-Kyi-cancels-trips-after-foot-surgery-55308.html |url-status=usurped |archive-date=23 December 2013 |title=Suu Kyi cancels trips after foot surgery – ANN |publisher=Asianewsnet.net |date=23 December 2013 |access-date=29 December 2013 }}</ref> ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် သူမ၏ ဆရာဝန်ဖြစ်သူ ဒေါက်တာ တင်မျိုးဝင်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တွင် ကြီးမားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာများမရှိသော်လည်း ကိုယ်အလေးချိန် {{convert|48|kg}} သာရှိခြင်း၊ သွေးပေါင်ကျခြင်းများကြောင့် အလွယ်တကူ ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းနိုင်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author=Associated Press in Rangoon |url=https://www.theguardian.com/world/2012/jun/15/aung-san-suu-kyi-illness |title=Aung San Suu Kyi doctor fears for her health after illness on Europe tour |work=The Guardian |date=15 June 2012 |access-date=29 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231000911/http://www.theguardian.com/world/2012/jun/15/aung-san-suu-kyi-illness |archive-date=31 December 2013 |url-status=live }}</ref> {{clearleft}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေး ယိုယွင်းလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2022-09-05 |title=UN Myanmar envoy 'very concerned' about Aung San Suu Kyi's health |language=en |work=Aljazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/5/un-myanmar-envoy-very-concerned-about-aung-san-suu-kyis-health |access-date=2023-08-24}}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-09-14 |title=Myanmar's Daw Aung San Suu Kyi Reportedly Suffering Health Problems in Prison |language=en |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-daw-aung-san-suu-kyi-reportedly-suffering-health-problems-in-prison.html |access-date=2023-08-24}}</ref> သို့သော်လည်း စစ်ကောင်စီပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေးအတွက် အထူးအလေးထားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2022-07-03 |title=Special attention given to Daw Aung San Suu Kyi's health and living situation: SAC spokesperson |language=en |work=Eleven Media |url=https://elevenmyanmar.com/news/special-attention-given-to-daw-aung-san-suu-kyis-health-and-living-situation-sac-spokesperson |access-date=2023-08-24}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[:en:Don Pramudwinai|ဒွန်ပရာမွတ်ဝီနိုင်း]]ကလည်း "ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် စိတ်ရောကိုယ်ပါ ကျန်းမာလျက်ရှိသည်" ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Lamb |first=Kate |date=2023-07-12 |title=Thai foreign minister says he met with Aun San Suu Kyi |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thai-foreign-minister-says-he-met-with-myanmars-jailed-leader-suu-kyi-2023-07-12/ |access-date=2023-08-24}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သူမ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ဆိုးရွားလာနေပြီး သွားကိုက်ခြင်းနှင့် အစာမစားနိုင်ခြင်းများ ခံစားရလျက်ရှိသည်။ သွားဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် တောင်းဆိုမှုမှာလည်း ငြင်းဆိုခြင်းခံရသည်။ သူမ၏ သားဖြစ်သူက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ဆေးကုသမှုပြုလုပ်ပေးရန် စစ်ကောင်စီအား တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2023-09-06 |title=Myanmar's Aung San Suu Kyi Unwell, Back in Prison |language=en |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-suu-kyi-unwell-back-in-prison-nld-members.html |access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ng |first=Kelly |date=2023-09-06 |title=Aung San Suu Kyi ill but denied urgent care, says son |language=en |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-66725416 |access-date=2023-10-08}}</ref> == ရရှိခဲ့သည့် ဆုများ == {{main|အောင်ဆန်းစုကြည် ရရှိခဲ့သည့် ဆုများ}} ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နိုင်ငံတကာမှ အသိအမှတ် ဂုဏ်ပြုသည့် ဆုများရာကျော်ရှိသည်။ ရရှိသော ဆုများ၏ ငွေကြေးများကို မြန်မာပြည်သူများ၏ ပညာရေး နှင့် ကျန်းမာရေး(ကဏ္ဍ)အတွက် လှူဒါန်းလေ့ရှိသည်။ နိုဘဲလ်ဆုကြေးငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃သန်းကိုလည်း မြန်မာပြည်သူများ၏ ပညာရေး နှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ရန်ပုံငွေမတည်နိုင်ရန် လှုဒါန်းခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ {| border="1" style="font-size:10px" |- |''စဉ်'' |''ခုနှစ်'' |''ရရှိခဲ့သည့် ဆု အမည်'' |''ပေးအပ်သည့် ဌာန'' |''နိုင်ငံ'' |''ဆုကြေး'' |- |၁ |၁၉၉၀ |[[သိုးရော်ဖ် ရွပ်ဖ်တို ဆု]] |ရဖ်တို လူ့အခွင့်အရေး ဖောင်ဒေးရှင်း |{{အလံ|နော်ဝေနိုင်ငံ}} | |- |၂ |၁၉၉၁ |[[စက်ခါရော့ဗ်ဆု]] |ဥရောပ ပါလီမန် |{{အလံ|ပြင်သစ်}} |၅၀ ၀၀၀ ယူရို |- |၃ |၁၉၉၁ |[[နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု]] |နိုဘဲလ် ကော်မတီ |{{အလံ|နော်ဝေးနိုင်ငံ}} |၆ ၀၀၀ ၀၀၀ ဆွီဒင် ခရုံနာ |- |၃ |၁၉၉၆ |Companion of the Order of Australia | |{{အလံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ}} | |- |၄ |၂၀၀၀ |လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် သမ္မတ ဆု | | | |- |၅ |၂၀၀၂ |မဒန်ဂျိတ် ဆင့်ဂျ် ဆု (Madanjeet Singh Prize) |ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ သိပ္ပံ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု (UNESCO) | | |- |၆ |၂၀၀၂ |A Doctor of Laws honoris causa |Memorial University of Newfoundland |{{flag|ကနေဒါနိုင်ငံ}} | |- |၇ |၂၀၀၄ |[[ဂွမ်ဂျူး လူ့အခွင့်အရေးဆု]] (Gwangju Prize for Human Rights) | |{{flag|တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ}} | |- |၈ |၂၀၀၇ |Honorary Canadian citizenship | |{{flag|ကနေဒါနိုင်ငံ}} | |- |၉ |၂၀၀၇ |အိုလွတ်ဖ် ပါလ်မယ် ဆု (Olof Palme Prize) |အိုလွတ်ဖ် ပါလ်မယ် မိသားစု နှင့် ဆွီဒင်ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ထူထောင်မှု |{{flag|ဆွီဒင်နိုင်ငံ}} |၇၅ ၀၀၀ အမေရိကန် ဒေါ်လာ |- |၁၀ |၂၀၀၈ |ကွန်ဂရက် ရွှေတံဆိပ်ဆု Congressional Gold Medal) <ref>{{cite web|url=http://clerk.house.gov/art_history/house_history/goldMedal.html |title=Office of the Clerk of the U.S. House of Representatives - 404 |publisher=Clerk.house.gov |date= |accessdate=2014-02-09}}</ref> |United States Congress |{{flag|အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု}} | |} ** ဆက်စပ်လေ့လာရန် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေ့စွဲမှတ်တမ်းများ]] ==ထူထောင်ခဲ့သည့် ရန်ပုံငွေများ== *'''အောင်ဆန်းစုကြည် ကမ္ဘာ့လွတ်မြောက်ရေး ရန်ပုံငွေ'''- အမည်ပေးထားသည့် ရန်ပုံငွေကို နော်ဝေအခြေစိုက် အစိုးရမဟုတ်သည့် Partnership For Change အဖွဲ့၊ နော်ဝေ မီဒီယာအဖွဲ့ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည့် HippieMedia၊ နော်ဝေဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း မစ္စတာ ဘိုနဗစ်နှင့် နော်ဝေရောက် မြန်မာအသိုင်းအဝိုင်းတို့ ပါဝင်ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အဖြစ်ပေးအပ်ခဲ့ပြီးနောက် ဒေါ်စုမှ လက်မှတ်ထိုး အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့၌ အော်စလိုမြို့တွင် ရန်ပုံငွေအမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁ သန်းနှင့် စတင် မတည်ခဲ့သည်။<ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/multimedia/2012/06/120625_mobigeno_asskworldfreedomfund.shtml ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နာမည်နှင့် ရန်ပုံငွေ အဖွဲ့တစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့ (ဘီဘီစီ)]</ref> *'''Prospect Burma'''- မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် ပြည်ပရောက် ဒုက္ခသည်များ ပညာရေးဆက်လက်သင်ယူနိုင်ရန် ပညာသင်ငွေကြေးများ ထောက်ပံ့ပေးသည့် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ကြီးဖြစ်သည်။ ထိုရန်ပုံငွေတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရရှိခဲ့သည့် ၁၉၉၁ နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု နှင့် အခြားဆုကြေးများမှ ငွေကြေးတချို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web |url=http://www.prospectburma.org/about-prospect-burma/how-prospect-burma-began.html |title=How Prospect Burma Began |publisher=Prospect Burma |date= |accessdate=2014-02-09 |archivedate=9 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309003543/http://www.prospectburma.org/about-prospect-burma/how-prospect-burma-began.html }}</ref> == ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်များ == ===စာပေ=== ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပါဝင် ရေးသားတည်းဖြတ်ခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ- *''[[ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်ကင်းရေး၊ (စာအုပ်)|ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်ကင်းရေး]]'' *''မျှော်လင့်ခြင်း၏ အသံများ'' *''[[မြန်မာပြည်မှ ပေးစာများ]]'' *''ဗမာ့ အောင်ဆန်း'' *''အောင်ဆန်း/အာရှနိုင်ငံမှ ခေါင်းဆောင်များ'' *''ဘူတန်သို့ သွားလည်ကြစို့'' *''မြန်မာပြည်သို့ သွားလည်ကြစို့'' *''နီပေါသို့ သွားလည်ကြစို့'' *''မျက်နှာဖုံး နောက်ကွယ်ရှိ မြန်မာပြည်'' *''မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယ- ကိုလိုနီလက်အောက်ဘ၀များ၏ ရှုထောင့်များ'' *''စစ်မှန်သော ခိုကိုးရာ ဆီသို့'' ==မိန့်ခွန်းများ== {{main|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ရွှေဂုံတိုင် မိန့်ခွန်း}} == ကိုးကား == {{reflist|2}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Commons category-inline|Aung San Suu Kyi|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်}} *{{Wikiquote-inline|Aung San Suu Kyi|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်}} * {{Facebook|aungsan.suukyi.5661}} {{lifetime|၁၉၄၅| | }} [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]] [[Category:မြန်မာ့ အထင်ကရ အမျိုးသမီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:အောင်ဆန်းစုကြည်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]] 7q4nmkqlysfma3f99h1wae6t46pft3o 0 46732 1039827 1034644 2026-06-21T09:02:25Z Salai Rungtoi 22844 1039827 wikitext text/x-wiki မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၆ နိုင်ငံနှင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ထားရှိသည်။လက်ရှိတွင် မြန်မာသံရုံး ၃၇ ရုံး၊ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ရုံး ၃ ရုံးနှင့် မြန်မာကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၁၁ ရုံး စုစုပေါင်း ၅၁ ရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ ၄၆ နိုင်ငံမှ သံရုံး၊ အဖွဲ့ရုံးနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၅၀ ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ခံဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/article/68394|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၇၈) နှစ် သမိုင်းမှတ်တိုင်မော်ကွန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁၇ မတ် ၂၀၂၅ }}</ref> [[File:Diplomatic missions of Myanmar.PNG|thumbnail|right|500px|မြန်မာနိုင်ငံသံတမန်မစ်ရှင်ရှိ နိုင်ငံများ {{legend|#ed1c24|မြန်မာ}} {{legend|#3f48cc|သံရုံး နှင့် ကောင်စစ်ဝန်}} {{legend|#417e8d|သံရုံး}} {{legend|#9cc916|ကောင်စစ်ဝန်}} {{legend|#ab58ac|ကုန်သွယ်ရေးရုံး}} {{legend|#c8bfe7|ဂုဏ်ထူးဆောင်ကောင်စစ်ဝန်}}]] == သံတမန်ထူထောင်သည့်နိုင်ငံများ == {| class="wikitable sortable" sortable ! စဉ် !! နိုင်ငံ !! သံဆက်သွယ်မှု စတင်သောနေ့ !လက်ရှိ မြန်မာသံအမတ်ကြီး !တာဝန်စတင်ခြင်း |- | ၁|| {{flagicon|United Kingdom}} [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]||၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | | |- | ၂||{{flagicon|Pakistan}} [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]||၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၇ |ဦး[[ဝဏ္ဏဟန်]] |{{Start date and age|2020|5|30}} |- | ၃||{{flagicon|United States}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]||၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၇ | | |- | ၄ ||{{flagicon|Netherlands}} [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ|နယ်သာလန်]]||၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ | | |- | ၅ ||{{flagicon|India}} [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]||၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ |ဦး[[ဇော်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|ဇော်ဦး]] |{{Start date and age|2024|9|14}} |- | ၆||{{flagicon|Russia}} [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]||၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ |ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] |{{Start date and age|2023|12|17}} |- | ၇||{{flagicon|France}} [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]||၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ | | |- | ၈||{{flagicon|Thailand}} [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]||၂၄ ဩဂုတ် ၁၉၄၈ |ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]] |{{Start date and age|2025|3|25}} |- | ၉||{{flagicon|Sri Lanka}} [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]||၇ ဇွန် ၁၉၄၉ |ဒေါ်[[မာလာသန်းထိုက်]] |{{Start date and age|2024|5|7}} |- | ၁၀||{{flagicon|Indonesia}} [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]||၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉ | | |- | ၁၁||{{flagicon|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်(ပီအာစီ)]]||၈ ဇွန် ၁၉၅၀ |ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] |{{Start date and age|2022|11|11}} |- | ၁၂||{{flagicon|Italy}} [[အီတလီ]]||၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၀ | | |- | ၁၃||{{flagicon|Serbia}} [[ဆားဘီးယားနိုင်ငံ|ဆာဘီးယား]]||၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၀ | | |- | ၁၄||{{flagicon|Austria}} [[ဩစတြီးယား]]||၉ ဇူလိုင် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၅||{{flagicon|Israel}} [[အစ္စရေး]]||၁၃ ဇူလိုင် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၆||{{flagicon|Australia}} [[ဩစတြေးလျ]]||၁ ဩဂုတ် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၇||{{flagicon|Egypt}} [[အီဂျစ်]]||၈ ဩဂုတ် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၈||{{flagicon|Belgium}} [[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံ]]||၁၉၅၃ | | |- | ၁၉||{{flagicon|Germany}} [[ဂျာမနီ]]||၉ ဧပြီ ၁၉၅၄ | | |- | ၂၀||{{flagicon|Finland}} [[ဖင်လန်]]||၂၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၄ | | |- | ၂၁||{{flagicon|Japan}} [[ဂျပန်]]||၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၄ | | |- | ၂၂||{{flagicon|Denmark}} [[ဒိန်းမတ်]]||၂၂ ဧပြီ ၁၉၅၅ | | |- | ၂၃||{{flagicon|Cambodia}} [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|က​မ္ဘောဒီးယား]]||၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၅ |ဦး[[ကျော်စိုးမင်း]] |{{Start date and age|2024|1|13}} |- | ၂၄||{{flagicon|Laos}} [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို ဒီပီအာ]]||၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ |ဦး[[အောင်ကို (သံအမတ်ကြီး)|အောင်ကို]] |{{Start date and age|2024|1|18}} |- | ၂၅||{{flagicon|Poland}} [[ပိုလန်]]||၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၅ | | |- | ၂၆||{{flagicon|Bulgaria}} [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ|ဘူ​ဂေးရီးယား]]||၁၆ မေ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၇||{{flagicon|Czech Republic}} [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၈||{{flagicon|Slovakia}} [[ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ|စလိုဗက်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၉||{{flagicon|Hungary}} [[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ|ဟန်ဂရီ]]||၅ မတ် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၀||{{flagicon|Romania}} [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ|ရိုမေနီးယား]]||၁၅ မတ် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၁||{{flagicon|Norway}} [[နော်ဝေနိုင်ငံ|နော်ဝေး]]||၁၈ မေ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၂||{{flagicon|Iraq}} [[အီရတ်]]||၂၃ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၃||{{flagicon|Philippines}} [[ဖိလစ်ပိုင်]]||၃၀ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၄||{{flagicon|Mongolia}} [[မွန်ဂိုလီးယား]]||၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၅||{{flagicon|Afghanistan}} [[အာဖဂန်နစ္စတန်]]||၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၆||{{flagicon|Sweden}} [[ဆွီဒင်]]||၁၉၅၆ | | |- | ၃၇||{{flagicon|Switzerland}} [[ဆွစ်ဇာလန်]]||၁၉၅၇ | | |- | ၃၈||{{flagicon|Malaysia}} [[မလေးရှား]]||၁ မတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၃၉||{{flagicon|Greece}} [[ဂရိ]]||၂၀ မတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၄၀||{{flagicon|Canada}} [[ကနေဒါ]]||၉ ဩဂုတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၄၁||{{flagicon|Turkey}} [[တူရကီ]]||၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၈ | | |- | ၄၂||{{flagicon|New Zealand}} [[နယူးဇီလန်]]||၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၈ | | |- | ၄၃||{{flagicon|Nepal}} [[နီပေါ]]||၃ မတ် ၁၉၆၀ |[[မျိုးမြင့်မောင်|ဦးမျိုးမြင့်အောင်]] |{{Start date and age|2024|7|24}} |- | ၄၄||{{flagicon|Singapore}} [[စင်ကာပူ]]||၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၆၆ | | |- | ၄၅||{{flagicon|Spain}} [[စပိန်]]||၁၁ မတ် ၁၉၆၇ | | |- | ၄၆||{{flagicon|Iran}} [[အီရန်]]||၈ ဩဂုတ် ၁၉၆၈ |ဦး[[ဇော်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|ဇော်ဦး]] |{{Start date and age|2025|2|19}} |- | ၄၇||{{flagicon|Algeria}} [[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|အယ်ဂျီရီးယား]]||၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၈ |ဦးကျော်တင်ရှိန် | |- | ၄၈||{{flagicon|Maldives}} [[မော်လဒိုက်နိုင်ငံ|မော်ဒိုက်]]||၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၀ | | |- | ၄၉||{{flagicon|Nigeria}} [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]||၂၄ ဇန်ဝါရီ ၁၉၇၀ | | |- | ၅၀||{{flagicon|Bangladesh}} [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]||၂၁ မတ် ၁၉၇၂ |ဦး[[ကျော်စိုးမိုး]] |{{Start date and age|2024|5|7}} |- | ၅၁||{{flagicon|Syria}} [[ဆီးရီးယားနိုင်ငံ|ဆီရီးယား]]||၁၅ ဇွန် ၁၉၇၂ | | |- | ၅၂||{{flagicon|Argentina}} [[အာဂျင်တီးနား]]||၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၃||{{flagicon|South Korea}} [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယား၊ အာအိုကေ]]||၁၉ မေ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၄||{{flagicon|Vietnam}} [[ဗီယက်နမ်]]||၂၈ မေ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၅||{{flagicon|Mexico}} [[မက္ကဆီကို]]||၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၆||{{flagicon|Mauritania}} [[မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ|မော်ရီးတေးနီးယား]]||၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၇||{{flagicon|Cuba}} [[ကျူးဘား]]||၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၈||{{flagicon|Portugal}} [[ပေါ်တူဂီ]]||၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၉||{{flagicon|Albania}} [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ|အယ်ဘေးနီးယား]]||၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၆၀||{{flagicon|Costa Rica}} [[ကော်စတာရီကာ]]||၈ မတ် ၁၉၇၇ | | |- | ၆၁||{{flagicon|Morocco}} [[မော်ရိုကိုနိုင်ငံ|မော်ရိုကို]]||၃၁ ဇူလိုင် ၁၉၇၈ |ဦးကျော်တင်ရှိန် | |- | ၆၂||{{flagicon|Mauritius}} [[မောရစ်ရှနိုင်ငံ|မော်ရီတီးယပ်]]||၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၈ | | |- | ၆၃||{{flagicon|Chile}} [[ချီလီ]]||၂၂ ဧပြီ ၁၉၈၂ | | |- | ၆၄||{{flagicon|Panama}} [[ပနားမား]]||၁၅ ဇူလိုင် ၁၉၈၂ | | |- | ၆၅||{{flagicon|Brazil}} [[ဘရာဇီး]]||၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၂ |ဦးအောင်ကျော်ဇံ |<ref>{{Cite web |title=ဦးအောင်ကျော်ဇံအား ဘရာဇီးလ်ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/uuaeaangkeaajnaaa-bhraajiilphkdrysmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-khnap |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> |- | ၆၆||{{flagicon|Cyprus}} [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်]]||၁၅ ဇူလိုင် ၁၉၈၅ | | |- | ၆၇||{{flagicon|Vanuatu}} [[ဗနွားတူနိုင်ငံ|ဗာနူအာတူ]]||၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၇ | | |- | ၆၈||{{flagicon|Colombia}} [[ကိုလံဘီယာ]]||၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈ | | |- | ၆၉||{{flagicon|Peru}} [[ပီရူး]]||၂၈ ဩဂုတ် ၁၉၈၉ | | |- | ၇၀||{{flagicon|Venezuela}} [[ဗင်နီဇွဲလား]]||၂၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၀ | | |- | ၇၁||{{flagicon|Papua New Guinea}} [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပါပူအာ နယူးဂီနိ]]||၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၉၁ | | |- | ၇၂||{{flagicon|Brunei}} [[ဘရူနိုင်း]]||၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၃ | | |- | ၇၃||{{flagicon|Ghana}} [[ဂါနာ]]||၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅ | | |- | ၇၄||{{flagicon|South Africa}} [[တောင်အာဖရိက]]||၂၀ ဧပြီ ၁၉၉၅ | | |- | ၇၅||{{flagicon|Kenya}} [[ကင်ညာ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၇ | | |- | ၇၆||{{flagicon|Kuwait}} [[ကူဝိတ်]]||၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈ |ဦးချမ်းအေး |{{Start date and age|2023|10|24}} |- | ၇၇||{{flagicon|Ukraine}} [[ယူကရိန်း]]||၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၉ | | |- | ၇၈||{{flagicon|Azerbaijan}} [[အဇာဘိုင်ဂျန်]]||၃ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၇၉||{{flagicon|Georgia}} ​[[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ|ဂျော်ဂျီယာ]]||၁၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၈၀||{{flagicon|Turkmenistan}} [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ|တာခ်မင့်နစ္စတန်]]||၂၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၈၁||{{flagicon|Croatia}} [[ခရိုအေးရှား]]||၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၂||{{flagicon|Belarus}} [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘီလာရုစ်]]||၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၃||{{flagicon|Kazakhstan}} ​[[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇတ်စတန်]]||၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ |ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] |{{Start date and age|2025|2|22}} |- | ၈၄||{{flagicon|Tajikistan}} [[တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျစ်ကစ္စတန်]]||၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၅||{{flagicon|Jamaica}} [[ဂျမေကာနိုင်ငံ|ဂျမေကား]]||၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၆||{{flagicon|Kyrgyzstan}} [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ်စတန်]]||၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၀ | | |- | ၈၇||{{flagicon|Uzbekistan}} [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|ဥဇဘက်ကစ္စတန်]]||၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁ | | |- | ၈၈||{{flagicon|Uruguay}} [[ဥရုဂွေးနိုင်ငံ|ဥရုဂွေး]]||၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁ | | |- | ၈၉||{{flagicon|North Macedonia}} [[မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ]]||၉ ဇူလိုင် ၂၀၀၃ | | |- | ၉၀||{{flagicon|Ireland}} [[အိုင်ယာလန်]]||၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၄ | | |- | ၉၁||{{flagicon|Sudan}} [[ဆူဒန်]]||၂၀ မေ ၂၀၀၄ | | |- | ၉၂||{{flagicon|Saudi Arabia}} [[ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ|ဆော်ဒီ အာရေးဗီးယား]]||၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၄ |ဦးတင်ယု | |- | ၉၃||{{flagicon|Qatar}} [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၅ | | |- | ၉၄||{{flagicon|East Timor}} [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|အရှေ့ တီမော]]||၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၀၆ | | |- | ၉၅||{{flagicon|Montenegro}} [[မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ|မွန်တီနီဂရိုး]]||၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၆ | | |- | ၉၆||{{flagicon|Slovenia}} [[ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ|ဆလိုဗေးနီးယား]]||၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၆ | | |- | ၉၇||{{flagicon|North Korea}} [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယား၊ ဒီပီအာကေ]]||၂၆ ဧပြီ ၂၀၀၇ |ဦးတင်မောင်ဆွေ |{{Start date and age|2023|9|11}} |- | ၉၈||{{flagicon|Andorra}} [[အင်ဒိုရာ]]||၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ | | |- | ၉၉||{{flagicon|Zimbabwe}} [[ဇင်ဘာဘွေ]]||၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၀၉ | | |- | ၁၀၀||{{flagicon|Bahrain}} [[ဘာရိန်း]]||၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၉ |ဦးတင်ယု |{{Start date and age|2023|7|26}} |- | ၁၀၁||{{flagicon|Fiji}} [[ဖီဂျီနိုင်ငံ|ဖီဂျီ]]||၁၀ မေ ၂၀၁၀ | | |- | ၁၀၂||{{flagicon|Oman}} [[အိုမန်နိုင်ငံ]]||၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၀ |ဦးတင်ယု |{{Start date and age|2023|12|19}} |- | ၁၀၃||{{flagicon|Gambia}} [[ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ]]||၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ | | |- | ၁၀၄||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ|ဘော့စ်နီးယား]]နှင့် ဟာဇီးဂိုးဗီးနားနိုင်ငံ||၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ | | |- | ၁၀၅||{{flagicon|Malawi}} [[မာလဝီနိုင်ငံ|မာလာဝီနိုင်ငံ]]||၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၆||{{flagicon|Bhutan}} [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]||၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၇||{{flagicon|Luxembourg}} [[လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ]]||၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၈||{{flagicon|Latvia}} [[လတ်ဗီယာနိုင်ငံ|လတ်ဗီးယားသမ္မတနိုင်ငံ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၉||{{flagicon|Estonia}} [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စတိုးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၁၀||{{flagicon|Iceland}} [[အိုက်စလန်နိုင်ငံ|အိုက်စလန်သ]]မ္မတနိုင်ငံ||၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၁၁||{{flagicon|Armenia}} [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၂||{{flagicon|Angola}} [[အင်ဂိုလာနိုင်ငံ|အင်ဂိုလာ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၃||{{flagicon|Lithuania}} [[လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ|လစ်သူယေးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၄||{{flagicon|Ethiopia}} [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုပီးယား]] ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ||၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ | | |- | ၁၁၅||{{flagicon|Malta}} [[မော်လတာနိုင်ငံ|မော်လ်တာ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၅ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၆||{{flagicon|Ecuador}} [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|အီကွေဒေါ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၇||{{flagicon|Marshall Islands}} မာရှယ်ကျွန်းစုသမ္မတနိုင်ငံ||၂၁ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၈||{{flagicon|Vatican City}} [[ဟောလီစီ]]([[ဗာတီကန်စီးတီး|ဗာတီကန်န]]န်းတော်)||၄ မေ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၉||{{flagicon|Liberia}} [[လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ|လိုက်ဘေးရီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၅ မေ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၀||{{flagicon|Guinea}} [[ဂီနီနိုင်ငံ|ဂီနီ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဇွန် ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၁||{{flagicon|Seychelles}} ဆေးရှဲလ်သမ္မတနိုင်ငံ||၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၂||{{flagicon|Benin}} [[ဘီနင်နိုင်ငံ|ဘီနင်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | | |- | ၁၂၃||{{flagicon|Togo}} [[တိုဂိုနိုင်ငံ|တိုဂို]]သမ္မတနိုင်ငံ||၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | | |- | ၁၂၄||{{flagicon|Nicaragua}} [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နီကာရာဂွါ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၀ | | |- | ၁၂၅||{{flagicon|United Arab Emirates}} [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]]||၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ <ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/423212 |title=ယူအေအီး-မြန်မာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးထူထောင်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူလက်မှတ်ထိုး|work=DVB|access-date=၁၃မေ ၂၀၂၃ |date=၁၀နိုဝင်ဘာ၂၀၂၀  }}</ref> | | |- | ၁၂၆||{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ]]||၆ မတ် ၂၀၂၃<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |title=Diplomatic Relations with Myanmar|work=Ministry of Foreign Affairs Republic of The Union of Myanmar|access-date=13May2023 }}</ref><nowiki> </nowiki><ref>{{cite web |url= http://www.mofa.gov.mm/foreignpolicy/Lists%20of%20Countries%20Having%20Diplomatic%20Relations.html |title= List of Countries having Diplomatic Relations with the Union of Myanmar (As of 31 May 2010) |accessdate= 02 |accessdaymonth= Oct |accessyear= 2012 |archivedate= 23 July 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130723062200/http://www.mofa.gov.mm/foreignpolicy/Lists%20of%20Countries%20Having%20Diplomatic%20Relations.html }}</ref> | | |- |၁၂၇ |{{flagicon|Somalia}} [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]] |၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-01-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8F-%E1%81%81%E1%81%82%E1%81%87-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84/ |access-date=2026-03-18 |website=Popular |language=en-US}}</ref> | | |} == သံရုံးနှင့် ကော်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံးများ == {| class="wikitable" ! ! colspan="6" |အာဖရိကတိုက် |- ! !နိုင်ငံ !မြို့ !သံတမန် !သံအမတ်ကြီး !ပူးတွဲတာဝန်ယူမှုသည့်နိုင်ငံများ !မှတ်ချက် |- |၁ |{{Flag|Egypt}} |[[ကိုင်ရိုမြို့]] |သံရုံး |ဦးကျော်တင်ရှိန်, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Algeria}}|{{Flag|Iraq}}|{{Flag|Morocco}}|{{Flag|Sudan}}|{{Flag|Turkey}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions">{{cite web |title=Myanmar Missions Abroad|url=https://www.mofa.gov.mm/mofa-3/myanmar-missions/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|access-date=29 July 2025}}</ref><ref name="Me.Emb-Cairo">{{cite web |url=https://mecairo.org/en/|title=Home|website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Cairo, The Arab Republic of Egypt|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=U Kyaw Tin Shein Presents Credentials to President of the Arab Republic of Egypt (26-3-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-kyaw-tin-shein-presents-credentials-to-president-of-the-arab-republic-of-egypt-26-3-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=26 March 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၂ |{{Flag|Ethiopia}} |[[အာဒစ် အာဘာဘာမြို့|အာဒစ်အာဘာဘာမြို့]] |သံရုံး |ဦးအောင်မင်းဦး, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Somalia}}|||||titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=true}} |<ref>{{cite news |title=U Aung Min Oo Presents Credentials to President of the Federal Democratic Republic of Ethiopia (4-6-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-aung-min-oo-presents-credentials-to-president-of-the-federal-democratic-republic-of-ethiopia-4-6-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=11 June 2025|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ifa.gov.et/2025/08/08/h-e-dr-abdi-zenebe-deputy-executive-director-of-the-institute-of-foreign-affairs-ifa_ethiopia-warmly-welcomed-h-e-mr-u-aung-min-oo-myanmars-first-resident-ambassador-to-ethiopia/|title=H.E. Dr. Abdi Zenebe, Deputy Executive Director of the Institute of Foreign Affairs (ifa_ethiopia), warmly welcomed H.E. Mr. U Aung Min Oo, Myanmar's first resident ambassador to Ethiopia.|website=Institute of Foreign Affairs of Ethiopia|date=8 August 2025|access-date=15 January 2026}}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> |- |၃ |{{Flag|South Africa}} |[[:en:Pretoria|Pretoria]] |သံရုံး |''လစ်လပ်'' |{{Collapsible list|{{Flag|Ghana}}|{{Flag|Kenya}}|{{Flag|Malawi}}|{{Flag|Mauritius}}|{{Flag|Nigeria}}|{{Flag|Zimbabwe}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Pretoria">{{cite web|title=Home|url=https://www.myanmarembassypretoria.com/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Pretoria|access-date=12 March 2025}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref name="DIRCO-RepsinRSA-M">{{cite web |title=Foreign Representation in South Africa|url=https://dirco.gov.za/foreign-representation-in-south-africa-m/|website=[[Department of International Relations and Cooperation|Department of International Relations and Cooperation of South Africa]]|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="MFDAKen-DD">{{cite web|url=https://mfa.go.ke/sites/default/files/articles/DIPLOMATIC%20DIRECTORY%20READY%20FOR%20PUBLICATION%202024-%202025%20(1).pdf|title=Directory of Diplomatic Corps and International Organizations 2024/2025|publisher=[[Ministry of Foreign and Diaspora Affairs (Kenya)]]|year=2025|access-date=28 July 2025}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> |- ! ! colspan="6" |အမေရိကတိုက် |- ! !နိုင်ငံ !မြို့ !သံတမန် !သံအမတ်ကြီး !ပူးတွဲတာဝန်ယူမှုသည့်နိုင်ငံများ !မှတ်ချက် |- |၄ |{{Flag|Brazil}} |[[:en:Brasília|Brasília]] |သံရုံး |ဦးအောင်ကျော်ဇံ, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Argentina}}|{{Flag|Chile}}|{{Flag|Peru}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brasília">{{cite web |url=https://myanmarbsb.org/_site/|title=Home|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar in Brazil|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="Br.Gov-CD24">{{cite web |url=https://www.gov.br/mre/pt-br/assuntos/cerimonial/lista-do-corpo-diplomatico-e-datas-nacionais|title=Lista do Corpo Diplomático e Datas Nacionais|trans-title=List of the Diplomatic Corps and National Dates|language=pt|website=Government Portal of Brazil|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၅ |{{Flag|Canada}} |[[အော့တဝမြို့]] |သံရုံး |ဦးဇော်ထွန်းဦး<ref>{{Cite web |title=ကနေဒါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီးက ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗြိတိသျှ ကိုလံဘီယာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ အထက်လွှတ်တော်အမတ် H.E. Yuen Pau Woo အား ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံနှုတ်ဆက် – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC-%E1%80%99%E1%80%BC-16/ |access-date=2026-03-13 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref>, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | - |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Ottawa">{{cite web |title=Home|url=https://meottawa.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Ottawa (Canada)|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၆ |{{Flag|Cuba}} |[[ဟာဗားနားမြို့]] |သံရုံး |ဦးဇော်နိုင်ဝင်း, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | - |<ref name="Cu.MINREX-CD">{{cite web |url=https://cubaminrex.cu/en/list-diplomatic-corps-accredited-cuba|title=List of the Diplomatic Corps accredited in Cuba|lang=en, es|website=Ministry of Foreign Affairs of Cuba|access-date=28 July 2025}}</ref> |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |{{Flag|United States}} |[[ဝါရှင်တန်ဒီစီ|ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့]] |သံရုံး |ဦးသက်ဝင်း, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | rowspan="2" | - |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-DC">{{cite web |title=Home|url=https://mewashingtondc.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Washington, D.C., USA|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-charge-d-affaires-met-with-the-director-of-the-u-s-asean-center-1-3-2025/|title=Myanmar Chargé d' Affaires met with the Director of the U.S.-ASEAN Center (1-3-2025)|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=3 March 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |[[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |ဒေါ်ဝင်းလဲ့ဖြူ ''ယာယီတာဝန်ခံ'' |<ref name="Me.CG-LA">{{cite web |title=Home|url=https://www.myanmarcgla.org/|website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar, Los Angeles|access-date=28 July 2025}}</ref> |- ! ! colspan="6" |Asia |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |၈ |{{Flag|Bangladesh}} |[[ဒါကာမြို့]] |သံရုံး |Kyaw Soe Moe, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |title=ASEAN Embassies in Canberra jointly host the ASEAN Day Reception (23-7-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/asean-embassies-in-canberra-jointly-host-the-asean-day-reception-23-7-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=24 July 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၉ |{{Flag|Brunei}} |[[:en:Bandar_Seri_Begawan|Bandar Seri Begawan]] |သံရုံး |Khin Sandar, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.Emb-BSB">{{cite web |title=Welcome to the Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan|url=https://www.mebandarseribegawan.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၁၀ |{{Flag|Cambodia}} |[[ဖနွမ်းပင်မြို့]] |သံရုံး |Kyaw Soe Min, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-PP">{{cite web |title=Home|url=https://mephnompenh.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Phnom Penh|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="MFAICKh-ResInKh">{{cite web |url=https://www.mfaic.gov.kh/EmbassyResidentMissions|title=Resident Missions|website=Ministry of Foreign Affairs & International Cooperation of Cambodia|access-date=28 July 2025}}</ref> |- | | rowspan="5" |{{Flag|China}} |[[:en:Beijing|Beijing]] |သံရုံး |Tin Maung Swe, ''Ambassador'' | rowspan="5" |{{Collapsible list|{{Flag|Mongolia}}|{{Flag|North Korea}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Beijing">{{cite web |title=Home|url=http://www.myanmarembassy.com/index.html|website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Beijing, China|access-date=29 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Wunna Kyawhtin U Tin Maung Swe presents Credentials to President of Mongolia|url=https://www.gnlm.com.mm/wunna-kyawhtin-u-tin-maung-swe-presents-credentials-to-president-of-mongolia/|website=Global New Light of Myanmar|date=19 November 2023|access-date=29 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Appoints New Ambassador to North Korea|url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-junta-appoints-new-ambassador-to-north-korea.html|website=The Irrawaddy|date=13 September 2023|access-date=30 July 2025}}</ref> |- | |[[:en:Chongqing|Chongqing]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Thwin Htet Lin, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |author=Yan Deng |date=19 November 2023 |title=Consul General of Myanmar in Chongqing Visits the FAO |url=https://www.ichongqing.info/2023/11/19/consul-general-of-myanmar-in-chongqing-visits-the-fao/ |access-date=30 July 2025 |website=iChongqing}}</ref> |- | |[[:en:Hong_Kong|Hong Kong]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Han Win Naing, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |date=17 March 2025 |title=Consul General of the Republic of the Union of Myanmar in Hong Kong Special Administrative Region, received Principal Assistant Secretary (Culture) of the Culture, Sports and Tourism of the Government of the Hong Kong Special Administrative Region (12-3-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/consul-general-of-the-republic-of-the-union-of-myanmar-in-hong-kong-special-administrative-region-received-principal-assistant-secretary-culture-of-the-culture-sports-and-tourism-of-the-government/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |[[:en:Kunming|Kunming]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | |[[:en:Nanning|Nanning]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | | rowspan="2" |{{Flag|India}} |[[:en:New_Delhi|New Delhi]] |Embassy |Zaw Oo, ''Ambassador'' | rowspan="2" |{{Collapsible list|{{Flag|Bhutan}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-NewDelhi">{{cite web |title=Home |url=https://www.myanmedelhi.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / New Delhi, Republic of India}}</ref><ref>{{cite web |title=Bhutan-Myanmar Relations |url=https://www.mfa.gov.bt/rbebangkok/bhutan-myanmar-relations/ |access-date=29 July 2025 |website=Royal Bhutanese Embassy, Bangkok, Thailand}}</ref> |- | |[[:en:Kolkata|Kolkata]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Aung Aung Myo Thein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Kolkata">{{cite web |title=Home |url=https://www.mcgkolkata.org/ |access-date=29 July 2022 |website=Consulate General of the Republic of the Union of Myanmar, Kolkata}}</ref> |- | |{{Flag|Indonesia}} |[[:en:Jakarta|Jakarta]] |Embassy |Mang Hau Thang, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |date=19 December 2024 |title=Charge' d' Affaires of the Embassy of Myanmar to the Republic of Indonesia Minister U Mang Hau Thang, attended the dispatching ceremory of 2.716 millions doses of oral Polio Vaccine for humanitarian assistance from Jakarta to Yangon (19-12-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/charge-d-affaires-of-the-embassy-of-myanmar-to-the-republic-of-indonesia-minister-u-mang-hau-thang-attended-the-dispatching-ceremory-of-2-716-millions-doses-of-oral-polio-vaccine-fo/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Israel}} |[[:en:Tel_Aviv|Tel Aviv]] |Embassy |Maung Maung Lynn, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Cyprus}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-TA">{{cite web |title=Home |url=https://metelaviv.org/ |access-date=28 July 2025 |website=The Embassy of The Republic of The Union of Myanmar, Tel Aviv}}</ref><ref name="Cy.MFA-DL">{{Cite web |date=May 2025 |title=Diplomatic List |url=https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Cyprus |publisher=Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Cyprus |archive-date=18 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618131454/https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |url-status=dead }}</ref> |- | |{{Flag|Japan}} |[[:en:Tokyo|Tokyo]] |Embassy |Soe Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Tokyo">{{cite web |title=Home |url=https://myanmarembassytokyo.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Tokyo}}</ref><ref>{{cite news |date=20 June 2025 |title=H.E. U Soe Han, Myanmar Ambassador to Japan and Council Director of Myanmar to the ASEAN-Japan Centre attended the First 45th Annual Meeting of the Council of the ASEAN-Japan Centre (18-6-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/h-e-u-soe-han-myanmar-ambassador-to-japan-and-council-director-of-myanmar-to-the-asean-japan-centre-attended-the-first-45th-annual-meeting-of-the-council-of-the-asean-japan-centre-18-6-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Kuwait}} |[[:en:Kuwait_City|Kuwait City]] |Embassy |Chan Aye, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Kuwait">{{cite web |title=Home |url=https://mekuwait.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Kuwait}}</ref><ref>{{cite news |date=6 February 2025 |title=Myanmar's Ambassador to Kuwait joins ASEAN Committee Ambassadorial-Level Meeting (5-2-2025) |url=http://mofa.gov.mm/en/myanmars-ambassador-to-kuwait-joins-asean-committee-ambassadorial-level-meeting-5-2-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Laos}} |[[:en:Vientiane|Vientiane]] |Embassy |Aung Ko, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Vientiane">{{cite web |title=Home |url=https://www.myanmarembassy-vte.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Vientiane}}</ref><ref>{{cite news |author=Namfon Chanthavong |date=6 February 2024 |title=President Welcomes Four New Ambassadors to Laos |url=https://laotiantimes.com/2024/02/06/president-welcomes-four-new-ambassadors-to-laos/ |access-date=28 July 2025 |work=The Laotian Times}}</ref> |- | |{{Flag|Malaysia}} |[[:en:Kuala_Lumpur|Kuala Lumpur]] |Embassy |Aung Soe Win, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-KL">{{cite web |title=Home |url=https://myanmarembassykl.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Kuala Lumpur, Malaysia}}</ref><ref>{{cite news |date=18 November 2024 |title=Myanmar Ambassador to Malaysia H.E. U Aung Soe Win attends the Opening Ceremony of the ASEAN Festival 2024(18-11-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-ambassador-to-malaysia-h-e-u-aung-soe-win-attends-the-opening-ceremony-of-the-asean-festival-202418-11-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Nepal}} |[[:en:Kathmandu|Kathmandu]] |Embassy |Myo Myint Maung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><!--The previously cited embassy website URL was incorrect (pointed to Vientiane/Laos embassy). Correct Kathmandu embassy URL needed.--> |- | |{{Flag|Pakistan}} |[[:en:Islamabad|Islamabad]] |Embassy |Wunna Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Islamabad">{{cite web |title=Home |url=https://www.me-islamabad.org/index.php |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Islamabad |archive-date=19 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519155054/https://www.me-islamabad.org/index.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |date=10 August 2024 |title=Ambassador of Myanmar to Pakistan and Embassy staff participate in the 57th ASEAN Day Celebration(9-8-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-of-myanmar-to-pakistan-and-embassy-staff-participate-in-the-57th-asean-day-celebration9-8-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Philippines}} |[[:en:Manila|Manila]] |Embassy |Soe Ko Ko, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Manila">{{cite web |title=Home |url=https://memanila.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Manila (Philippines)}}</ref><ref name="DFAPh-DC25">{{cite web |date=14 July 2025 |title=Diplomatic and Consular List |url=https://dfa.gov.ph/resources/office-of-protocol/diplomatic-and-consular-list |access-date=28 July 2025 |website=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)]] }}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> |- | |{{Flag|Saudi Arabia}} |[[:en:Riyadh|Riyadh]] |Embassy |Tin Yu, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bahrain}}|{{Flag|Oman}}|{{Flag|Qatar}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Riyadh">{{cite web |title=Home |url=https://meriyadh.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar (Riyadh)}}</ref><ref name="Om.FM-DLMap">{{cite web |title=Foreign embassies and consulates in Oman |url=https://fm.gov.om/ministry/embassies/foreign-embassies-and-consulates-in-oman/ |access-date=28 July 2025 |website=Foreign Ministry of Oman}}</ref><ref>{{cite news |date=15 August 2024 |title=U Tin Yu Presents Credentials to King of Bahrain(15-8-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-tin-yu-presents-credentials-to-king-of-bahrain15-8-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref><ref>{{cite web |title=Diplomatic Missions of the State of Qatar / Myanmar |url=https://mofa.gov.qa/en/qatar-and-the-world?country=mm |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Qatar}}</ref> |- | |{{Flag|Singapore}} |[[:en:Singapore|Singapore]] |Embassy |Zaw Minn Aung, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Singapore">{{cite web |title=Home |url=http://www.myanmarembassy.sg/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Singapore}}</ref><ref>{{cite news |date=7 May 2025 |title=Myanmar Chargé d'Affaires/Minister paid a courtesy call on Director General of Southeast Asia II Directorate of the Ministry of Foreign Affairs of Singapore (30-4-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-charge-daffaires-minister-paid-a-courtesy-call-on-director-general-of-southeast-asia-ii-directorate-of-the-ministry-of-foreign-affairs-of-singapore-30-4-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|South Korea}} |[[:en:Seoul|Seoul]] |Embassy |Thant Sin, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Seoul">{{cite web |title=Home |url=https://meseoul.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Seoul}}</ref><ref>{{cite news |date=17 February 2025 |title=Ambassador of Myanmar to the Republic of Korea attends the 17th Annual Meeting of the Council of the ASEAN-Korea Centre (AKC) and Gala Dinner (14-2-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-of-myanmar-to-the-republic-of-korea-attends-the-17th-annual-meeting-of-the-council-of-the-asean-korea-centre-akc-and-gala-dinner-14-2-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Sri Lanka}} |[[:en:Colombo|Colombo]] |Embassy |Marlar Than Htaik, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Maldives}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Lk.MFA-DC">{{cite web |title=Diplomatic Corps |url=https://mfa.gov.lk/en/diplomatic-corps/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Sri Lanka }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref name="Mv.MOFA-E&C">{{cite web |title=Embassies and Consulates |url=https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Maldives |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119141518/https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |url-status=dead }}</ref> |- | | rowspan="2" |{{Flag|Thailand}} |[[:en:Bangkok|Bangkok]] |Embassy |Zaw Zaw Soe, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Bangkok">{{cite web |title=Home |url=https://www.mebangkok.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bangkok}}</ref><ref name="MFATh-DL25">{{cite web |date=June 2025 |title=Diplomatic and Consular List / June 2025 |url=https://image.mfa.go.th/mfa/0/mkKfL2iULZ/Diplomatic_and_Consular_List_as_of_June_2025/June_2025.pdf |access-date=28 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Thailand}}</ref> |- | |[[:en:Chiang_Mai|Chiang Mai]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Ming Kyaw Linn, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-ChiangMai">{{cite web |title=Home |url=https://mcgchiangmai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar / Chiang Mai, Kingdom of Thailand}}</ref><ref name="MFATh-DL25" /> |- | | rowspan="2" |{{Flag|United Arab Emirates}} |[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]] |Embassy |Kyaw Kyaw Min, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref>[https://www.wam.ae/en/article/bl5qbhp-mofa-receives-credentials-copy-from-new-ambassador MoFA receives credentials copy from new Ambassador of Myanmar to UAE]</ref> |- | |[[:en:Dubai|Dubai]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Kyaw Thu Nyein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Dubai">{{cite web |title=Home |url=https://mcgdubai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate General of the Republic of Union of Myanmar in Dubai, United Arab Emirates}}</ref><ref name="DubaiProt-DC">{{cite web |title=Diplomatic & Consular Corps in UAE |url=https://www.protocol.dubai.ae/en/diplomatic-directory/diplomatic-directory-categories/diplomatic-consular-corps-in-uae/ |access-date=28 July 2025 |publisher=Protocol Department of Dubai}}</ref> |- | |{{Flag|Vietnam}} |[[:en:Hanoi|Hanoi]] |သံရုံး |သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်း<ref>{{Cite web |title=သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84225 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | | |- ! ! colspan="6" |Europe |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- | |{{Flag|Austria}} |[[:en:Vienna|Vienna]] |Embassy |Min Thein, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Vatican City}}|{{Flag|Lithuania}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|{{Flag|United Nations}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="BMEIA-DC">{{cite web |date=22 July 2025 |title=Directory of the Diplomatic Corps and other representations in Austria |url=https://www.bmeia.gv.at/fileadmin/user_upload/oracle/gesamtliste_en.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Austria)]] |lang=de, en}}</ref><ref name="SDS-CD25">{{cite web |date=August 2025 |title=List du Corps Diplomatique près le Saint-Siège |trans-title=List of the Diplomatic Corps to the Holy See |url=https://www.sdsofficium.va/cd/corpsdiplomatique.html |access-date=8 August 2025 |website=[[Secretariat of State (Holy See)]] |lang=fr}}</ref><ref name="URMLt-ForReps">{{cite web |title=Find Us Abroad / Foreign representations and honorary consuls |url=https://www.urm.lt/en/about-us/organisation/find-us-abroad/941/c2# |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Lithuania}}</ref><ref>{{cite news |date=18 December 2020 |title=Permanent Representative of Myanmar presents credentials |url=https://unis.unvienna.org/unis/en/pressrels/2020/unisbio1292.html |access-date=29 July 2025 |website=Information Service Vienna, United Nations}}</ref> |- | |{{Flag|Belarus}} |[[:en:Minsk|Minsk]] |သံရုံး |ဦးမောင်မောင်စိုး, သံအမတ်ကြီး<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုးအား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84224 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | | |- | |{{Flag|Belgium}} |[[:en:Brussels|Brussels]] |Embassy |Soe Lynn Han, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Croatia}}|{{Flag|Luxembourg}}|{{Flag|Netherlands}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|{{Flag|European Union}}|[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brussels">{{cite web |title=Home |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Brussels}}</ref><ref name="MVEPHr-DL">{{Cite web |title=Diplomatska Lista / Diplomatic List |url=https://mvep.gov.hr/UserDocsImages//2025/datoteke//DIPLOMATSKA%20LISTA%20(2025),%2007.07.2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Affairs of Croatia |lang=Serbo-Croatian, en}}</ref><ref>{{Cite web |title=HE U Soe Lynn Han, Ambassador of the Republic of the Union of Myanmar to the Kingdom of Belgium, the Kingdom of the Netherlands, the Grand Duchy of Luxembourg, the Republic of Croatia and the European Union (Myanmar) |url=https://www.icj-cij.org/index.php/node/204726 |access-date=29 July 2025 |website=International Court of Justice}}</ref><ref>{{cite web |title=Republic of the Union of Myanmar |url=https://www.opcw.org/about-us/member-states/myanmar |access-date=29 July 2025 |website=[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]}}</ref> |- | |{{Flag|Czech Republic}} |[[:en:Prague|Prague]] |Embassy |Htuann Naung, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Georgia}}|{{Flag|Hungary}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.Emb-Prague">{{cite web |title=Home |url=https://www.meprague.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar - Prague}}</ref><ref name="Ge.MFA-DL">{{cite web |date=April 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.ge/pfiles/files/DIPLOMATIC%20LIST_%20April%202025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia}}</ref><ref name="HunMFA-DC">{{cite web |title=Diplomatic Corps |url=http://www.kulugyminiszterium.hu/dtwebe/Irodak.aspx |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of Hungary}}</ref> |- | |{{Flag|France}} |[[:en:Paris|Paris]] |Embassy |Kyaw Zeya, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Andorra}}|{{Flag|Spain}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Paris">{{cite web |title=Home |url=https://meparis.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Paris}}</ref><ref>{{cite news |date=22 March 2019 |title=H.E. U Kyaw Zeya Presents Credentials to Co-Prince of Andorra |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/h-e-u-kyaw-zeya-presents-credentials-to-co-prince-of-andorra |access-date=28 July 2025 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref name="MAEUEC-CD25">{{cite web |date=15 July 2025 |title=Lista del Cuerpo Diplomático |trans-title=List of the Diplomatic Corps |url=https://www.exteriores.gob.es/es/Ministerio/Protocolo/Documents/2ALISTA.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Spain)]] |lang=es}}</ref> |- | |{{Flag|Germany}} |[[:en:Berlin|Berlin]] |Embassy |Han Thein Kyaw, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Estonia}}|{{Flag|Finland}}|{{Flag|Poland}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Berlin">{{cite web |title=Home |url=https://www.meberlin.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Berlin}}</ref><ref>{{cite web |title=Myanmar / Embassy of the Republic of the Union of Myanmar |url=https://vm.ee/en/country-page/EGY |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Estonia}}</ref><ref name="Fi.UM-RepsInFin">{{cite web |title=Representation of foreign states in Finland or in the nearest country to Finland |url=https://um.fi/representation-of-foreign-states-in-finland-or-in-the-nearest-country-to-finland |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Finland}}</ref><ref name="Pl.Gov-DP">{{cite web |title=Diplomatic Protocol |url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/diplomatic-protocol |access-date=29 July 2025 |website=Government of Poland}}</ref><ref>{{cite news |date=4 July 2025 |title=Myanmar participates in the 46th Asia-Europe Foundation (ASEF) Board of Governors' Meeting in Krakow, Poland (3-7-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-participates-in-the-46th-asia-europe-foundation-asef-board-of-governors-meeting-in-krakow-poland-3-7-2025/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Italy}} |[[:en:Rome|Rome]] |Embassy |Hmway Hmway Khyne, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Greece}}|{{Flag|Portugal}}|{{Flag|Romania}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|[[File:FAO logo.svg|25px]] [[Food and Agriculture Organization]]|[[File:IFAD logo.svg|25px]] [[International Fund for Agricultural Development]]|[[World Food Programme]]|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Rome">{{cite web |title=Home |url=https://merome.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Rome}}</ref><ref name="CDLisboa25">{{cite web |date=April 2025 |title=Corpo Diplomático Acreditado em Lisboa |trans-title=Diplomatic Corps Accredited in Lisbon |url=https://portaldiplomatico.mne.gov.pt/images/Livro_Corpo_Diplom%C3%A1tico/Livro_Corpo_Diplomatico_-_Abril_2025_v2.pdf |access-date=8 May 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Portugal)]] |language=pt}}</ref> |- | |{{Flag|Norway}} |[[:en:Oslo|Oslo]] |Embassy |Moe Kyaw Aung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.Emb-Oslo">{{cite web |title=Home |url=https://meoslo.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Oslo}}</ref><ref name="OsloDL">{{cite web |date=April 2025 |title=The Oslo Diplomatic List |url=https://www.regjeringen.no/contentassets/3818fa2f0ec449689f40fd6fbeb99df2/the-oslo-diplomatic-list-april-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Norway}}</ref><ref>{{cite news |date=9 May 2025 |title=Myanmar Ambassador attended the 47th Meeting of ASEAN Committee in Oslo (7-5-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-ambassador-attended-the-47th-meeting-of-asean-committee-in-oslo-7-5-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Serbia}} |[[:en:Belgrade|Belgrade]] |[[:en:Embassy_of_Myanmar,_Belgrade|Embassy]] |Than Htwe, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bulgaria}}|{{Flag|Slovakia}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Belgrade">{{cite web |title=Home |url=https://mebelgrade.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Belgrade}}</ref><ref name="Bg.MFA-DL">{{cite web |title=Diplomatic Corps List |url=https://www.mfa.bg/en/topical-information/protocol-guide/diplomatic-corps-list |access-date=29 July 2025 |website=[[Ministry of Foreign Affairs (Bulgaria)]]}}</ref><ref name="Sk.MVZ-DL">{{cite web |date=1 May 2025 |title=Diplomatická Listina |trans-title=Diplomatic List |url=https://www.mzv.sk/documents/10182/13139588/diplomaticka-listina.pdf/6d4b0603-d139-408c-8abb-b38bab8523da?t=1680284631883 |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Slovakia |lang=sk}}</ref><ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=Ambassador/ Charge d’ Affaires of Myanmar Embassy to Serbia pays Courtesy Call on Head of Asia, Australia and Pacific Department of the Ministry of Foreign Affairs of Serbia |access-date=10 March 2026 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|urlhttps://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-charge-d-affaires-of-myanmar-embassy-to-serbia-pays-courtesy-call-on-head-of-asia-australia-and-pacific-department-of-the-ministry-of-foreign-affairs-of-serbia/}}</ref> |- | | rowspan="3" |{{Flag|Russia}} |[[:en:Moscow|Moscow]] |Embassy |Thit Linn Ohn, ''Ambassador'' | rowspan="3" |{{Collapsible list|{{Flag|Azerbaijan}}|{{Flag|Belarus}}|{{Flag|Kazakhstan}}|{{Flag|Latvia}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Moscow">{{cite web |title=Home |url=https://memoscow.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Moscow (Russia)}}</ref><ref name="By.Emb-Hanoi-Myanmar">{{cite web |title=Political Cooperation |url=https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Belarus in Socialist Republic of Vietnam |archive-date=8 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208041302/https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Az.MFA-DL25">{{cite web |date=February 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.az/files/file/MXM_MFA_Diplomatic_List_Feb_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=State Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan}}</ref><ref name="Lv.MFA-DL">{{cite web |date=18 July 2025 |title=Diplomatic missions in Latvia |url=https://www.mfa.gov.lv/en/diplomatic-missions-latvia |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Latvia}}</ref><ref>{{cite news |date=17 April 2024 |title=President Tokayev receives letters of credence from foreign ambassadors |url=https://qazinform.com/news/president-tokayev-receives-letters-of-credence-from-foreign-ambassadors-822728 |access-date=29 July 2025 |website=Kazinform}}</ref> |- | |[[:en:Novosibirsk|Novosibirsk]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Pyae Phyo Wai, ''Consul-General'' |<ref>{{cite news |date=4 March 2024 |title=State Public Scientific and Technical Library of Russia to open Myanmar Book Corner |url=https://www.gnlm.com.mm/state-public-scientific-and-technical-library-of-russia-to-open-myanmar-book-corner/ |access-date=29 July 2025 |website=Global New Light of Myanmar}}</ref><ref name="GNLM-020325">{{cite news |date=2 March 2025 |title=Myanmar Consulate-General inaugurated in Saint Petersburg |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-consulate-general-inaugurated-in-saint-petersburg/ |access-date=29 July 2025 |website=Global New Light of Myanmar}}</ref> |- | |[[:en:Saint_Petersburg|Saint Petersburg]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Aung Pe Thet, ''Consul-General'' |<ref name="GNLM-020325" /> |- | |{{Flag|United Kingdom}} |[[:en:London|London]] |[[:en:Embassy_of_Myanmar,_London|Embassy]] |Win Zeyar Tun, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Denmark}}|{{Flag|Ireland}}|{{Flag|Sweden}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-London">{{cite web |title=Home |url=https://londonmyanmarembassy.com/index.php |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / London}}</ref><ref name="Dk.UM-DL">{{cite web |title=The Protocol Department |url=https://um.dk/en/about-us/the-protocol-department |access-date=29 July 2025 |work=Government of Denmark |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Denmark)]]}}</ref><ref name="Ie.DFA-DL25">{{cite web |date=July 2025 |title=Diplomatic List |url=https://assets.ireland.ie/documents/Updated_Diplomatic_List_July_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign and European Affairs of Ireland }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref name="Se.Gov-DL25">{{cite web |date=22 July 2025 |title=Stockholm Diplomatic List |url=https://www.government.se/contentassets/fbe729b57a7b4cd8a6cc2ebb882fff02/stockholm-diplomatic-list-22-july-2025.pdf |access-date=2 July 2025 |publisher=[[Ministry for Foreign Affairs (Sweden)]]}}</ref> |- ! ! colspan="6" |Oceania |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- | |{{Flag|Australia}} |[[:en:Canberra|Canberra]] |Embassy |Myat Thuzar Than, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|New Zealand}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Canberra">{{cite web |title=Home |url=https://www.mecanberra.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Canberra}}</ref><ref name="Au.DFAT-EmbsInAu">{{cite web |title=Foreign Embassies in Australia |url=https://protocol.dfat.gov.au/Public/MissionsInAustralia |access-date=28 July 2025 |website=Department of Foreign Affairs and Trade of Australia}}</ref><ref name="NZ.MFAT-Embs">{{cite web |title=Embassies |url=https://www.mfat.govt.nz/en/embassies |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of New Zealand}}</ref><ref>{{cite news |date=24 July 2025 |title=ASEAN Embassies in Canberra jointly host the ASEAN Day Reception (23-7-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/asean-embassies-in-canberra-jointly-host-the-asean-day-reception-23-7-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |} == အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်ရုံးများ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ !ကိုယ်စားလှယ်ရုံး !အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် !တာဝန်စတင်ခြင်း |- |၁ |{{အလံ|United Nations}} |[[နယူးယောက်မြို့]] |ဦး[[မြင့်သူ|မြင့်သူ]] |{{Start date and age|2020|10|20}} |- |၂ |{{အလံ|United Nations}} |[[ဂျနီဗာမြို့|ဂျီနီဗာမြို့]] |ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]] |{{Start date and age|2020|10|20}} |- |၃ |{{အလံ|United Nations}} |[[ဗီယင်နာမြို့]] |[[မင်းသိမ်း|ဦးမင်းသိမ်း]] |{{Start date and age|2020|10|15}} |- |၄ |{{အလံ|ASEAN}} |[[ဂျကာတာမြို့|ဂျာကာတာမြို့]] |ဦး[[အောင်မျိုးမြင့်|အောင်မျိုးမြင့်]] |{{Start date and age|2020|3|20}} |} == နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်မှု == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အဖွဲ့အစည်းအမည် !ပါဝင်မှု !ရက်စွဲ |- |၁။ |[[ကုလသမဂ္ဂ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1948|4|19}} |- |၂။ |[[မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1992|4}} |- |၃။ |[[ဘင်းမ်စတက်]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1997|6|6}} |- |၄။ |[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1997|7|23}} |- |၅။ |ဧရာဝတီ - ကျောက်ဖယား - မဲခေါင်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဟာဗျူဟာ (အက်မက်စ်) |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2003|4|30}} |- |၆။ |ကမ္ဘောဒီးယား-လာအို-မြန်မာ-ဗီယက်နမ် (၄) နိုင်ငံစီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(CLMV) |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2003}} |- |၇။ |[[မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့]]<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-representatives-joined-to-meeting-of-members-of-myanmar-friends-in-ny-/1758360.html|title=မြန်မာ့မိတ်ဆွေနိုင်ငံများအဖွဲ့ အစည်းအဝေး မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်|work=VOA|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ }}</ref> |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2007|12|19}} |- |၈။ |အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ)<ref>{{cite web|url=https://me-hanoi.org/index.php/en/announcement/395-2024-06-27-04-46-04|title=အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့၌ကျင်းပသည့် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ပါဝင်တက်ရောက်|work=Embassy of The Republic of The Union of Myanmar Hanoi, Socialist Republic of Vietnam|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၄ }}</ref> |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2002|6}} |- |၉။ | [[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့]] |ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံ (dialogue partner) |{{Start date and age|2023|5|5}} |} == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == === ၂၀၁၄ === * [[၁ စက်တင်ဘာ]] - ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ|ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံ]]တို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရေးတိုးမြှင့်စေရန် ဆန္ဒရှိကြသည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများ အကြား အပြန်အလှန်ခရီးသွားရာတွင် လွယ်ကူစေရန်လည်းကောင်း နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့အကြား သာမန်နိုင်ငံကူး လက်မှတ်ကိုင်ဆောင်သူများအား (၁၄) ရက် ပြည်ဝင်ဗီဇာ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုရေး ဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို သံတမန်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လဲလှယ်ပြီးခဲ့ပြီး ၎င်းနားလည်မှု စာချွန်လွှာသည် (၁-၉-၂၀၁၄) ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု အသက်ဝင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/press-release-2/|title=Press Release for the Mutual Exemption of Visa for Ordinary Passports Holders between Myanmar and Brunei Darussalam|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၂ === * [[၁၁ နိုဝင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32183|title=ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> === ၂၀၂၃ === * [[၅ မေ]] - ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (Shianghai Cooperation Organisation, SCO) သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမိုးကျော်အောင်နှင့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (SCO) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mr. Zhang Ming တို့မှ ၅-၅-၂၀၂၃ ရက်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%80%e1%80%ba%e1%81%85-%e1%81%85-%e1%81%82%e1%81%80/|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်(၅-၅-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=2025-7-5|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၇ ဇွန်]] - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[မြတ်သက်ဦး]]အား [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a/|title=ဦးမြတ်သက်ဦးအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၁၇-၆-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * [[၂၆ ဇူလိုင်]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးဦးတင်ယု အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[ဘာရိန်းနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ  မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။  <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/42002|title=သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယု အား ဘာရိန်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOI}}</ref> * [[၂၅ ဩဂုတ်]] - [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|တီမောလက်စ်တေ]] သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် သံတမန်စာဖြင့် အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ တီမောလက်စ်တေအစိုးရသည် မြန်မာအစိုးရ၏ သတိပေးပြောကြားမှုများကြားမှပင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ရာ၊ ဤလုပ်ရပ်သည် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးကို ထိခိုက်စေပြီး အကြမ်းဖက်လုပ်ဆောင်မှုများကို အားပေးရာရောက်သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be-%e1%80%9e%e1%80%b6/|title=တီမောလက်စ်တေသံရုံးမှ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၁ စက်တင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးဦးတင်မောင်ဆွေအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%ae%e1%80%b8/|title=ဦးတင်မောင်ဆွေအား ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၂၄ အောက်တိုဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးချမ်းအေးအား [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%80%e1%80%b0%e1%80%9d%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af/|title=ဦးချမ်းအေးအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၁၇ ဒီဇင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ကမ္ဘာဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac/|title=ဦးသစ်လင်းအုန်း အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၉ ဒီဇင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား ၎င်း၏လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9a%e1%80%af%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ad/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား အိုမန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၄ === * [[၁၃ ဇန်နဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[ကျော်စိုးမင်း]]အား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|title=ဦးကျော်စိုးမင်းအား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|url=https://www.moi.gov.mm/news/50456|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOI}}</ref> * [[၁၈ ဇန်နဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ [[နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန]]မှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[အောင်ကို (သံအမတ်ကြီး)|အောင်ကို]]အား [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba/|title=ဦးအောင်ကိုအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၁၈-၁-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> * [[၇ မေ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမိုးအား [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%98%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b9/|title=ဦးကျော်စိုးမိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၇-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> ** နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်[[မာလာသန်းထိုက်]]အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%9e%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9e%e1%80%ae/|title=ဒေါ်မာလာသန်းထိုက်အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၇-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> * [[၃၀ မေ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဝဏ္ဏဟန်]]အား [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%89%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%8f%e1%80%b9%e1%80%8f%e1%80%9f%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%85%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%94%e1%80%ba/|title=ဦးဝဏ္ဏဟန်အား ပါကစ္စတန်အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်(၃၀-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * ၂၄ ဇူလိုင် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[မျိုးမြင့်မောင်]]အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား-နီ/|title=ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၅ === * [[၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦး[[ဇော်ဦး၊ ဦး|ဇော်ဦး]]ကို ၎င်း၏ လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ် ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%A1/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦးအား အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်}}</ref> * [[၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%af-2/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၂-၂-၂၀၂၅ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၃|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[သံတမန်]]အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၆) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC-5/|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခြင်း (၈-၃-၂၀၂၃ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=2025-7-3}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://pct.com.mm/2023/03/08/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b7-%e1%80%82%e1%80%ae%e1%80%94%e1%80%ae/|title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်လိုက်ကြပြီ|accessdate=2025-7-3|publisher=Pyi Thit Thar}}</ref> * [[၂၅ ဧပြီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[စိန်ဦး]] အား [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ|ဘရူနိုင်း ဒါရူဆလမ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%b0%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%92%e1%80%ab/|title=ဦးစိန်ဦး အား ဘရူနိုင်းဒါရူဆလမ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်(၂၅-၄-၂၀၂၅ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၃|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၂၅ မတ်]] - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]သည် [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]မှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]]အား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba/|title=ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် (၂၅-၃-၂၀၂၅ ရက်)|accessdate=2025-7-3|publisher=MOFA}}</ref> * [[၂၈ ဩဂုတ်]] - နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌသည် အီဂျစ်အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b-4/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၈-၈-၂၀၂၅ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=28 August 2025}}</ref>၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b-5/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၈-၈-၂၀၂၅ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=27 August 2025}}</ref> === ၂၀၂၆ === * == အခြားကြည့်ရန် == *[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် ဆက်ဆံရေး]] *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး|သံတမန် အဆက်အသွယ်ရှိသော နိုင်ငံများ]] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} f0gsj35fqwqi0vz6iam9w81x9k8l608 1039830 1039827 2026-06-21T09:07:39Z Salai Rungtoi 22844 /* ၂၀၂၆ */ 1039830 wikitext text/x-wiki မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၆ နိုင်ငံနှင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ထားရှိသည်။လက်ရှိတွင် မြန်မာသံရုံး ၃၇ ရုံး၊ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ရုံး ၃ ရုံးနှင့် မြန်မာကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၁၁ ရုံး စုစုပေါင်း ၅၁ ရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ ၄၆ နိုင်ငံမှ သံရုံး၊ အဖွဲ့ရုံးနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး ၅၀ ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ခံဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/article/68394|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၇၈) နှစ် သမိုင်းမှတ်တိုင်မော်ကွန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁၇ မတ် ၂၀၂၅ }}</ref> [[File:Diplomatic missions of Myanmar.PNG|thumbnail|right|500px|မြန်မာနိုင်ငံသံတမန်မစ်ရှင်ရှိ နိုင်ငံများ {{legend|#ed1c24|မြန်မာ}} {{legend|#3f48cc|သံရုံး နှင့် ကောင်စစ်ဝန်}} {{legend|#417e8d|သံရုံး}} {{legend|#9cc916|ကောင်စစ်ဝန်}} {{legend|#ab58ac|ကုန်သွယ်ရေးရုံး}} {{legend|#c8bfe7|ဂုဏ်ထူးဆောင်ကောင်စစ်ဝန်}}]] == သံတမန်ထူထောင်သည့်နိုင်ငံများ == {| class="wikitable sortable" sortable ! စဉ် !! နိုင်ငံ !! သံဆက်သွယ်မှု စတင်သောနေ့ !လက်ရှိ မြန်မာသံအမတ်ကြီး !တာဝန်စတင်ခြင်း |- | ၁|| {{flagicon|United Kingdom}} [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]||၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | | |- | ၂||{{flagicon|Pakistan}} [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]||၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၇ |ဦး[[ဝဏ္ဏဟန်]] |{{Start date and age|2020|5|30}} |- | ၃||{{flagicon|United States}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]||၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၇ | | |- | ၄ ||{{flagicon|Netherlands}} [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ|နယ်သာလန်]]||၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ | | |- | ၅ ||{{flagicon|India}} [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]||၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ |ဦး[[ဇော်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|ဇော်ဦး]] |{{Start date and age|2024|9|14}} |- | ၆||{{flagicon|Russia}} [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]||၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ |ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] |{{Start date and age|2023|12|17}} |- | ၇||{{flagicon|France}} [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]||၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ | | |- | ၈||{{flagicon|Thailand}} [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]||၂၄ ဩဂုတ် ၁၉၄၈ |ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]] |{{Start date and age|2025|3|25}} |- | ၉||{{flagicon|Sri Lanka}} [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]||၇ ဇွန် ၁၉၄၉ |ဒေါ်[[မာလာသန်းထိုက်]] |{{Start date and age|2024|5|7}} |- | ၁၀||{{flagicon|Indonesia}} [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]||၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉ | | |- | ၁၁||{{flagicon|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်(ပီအာစီ)]]||၈ ဇွန် ၁၉၅၀ |ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] |{{Start date and age|2022|11|11}} |- | ၁၂||{{flagicon|Italy}} [[အီတလီ]]||၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၀ | | |- | ၁၃||{{flagicon|Serbia}} [[ဆားဘီးယားနိုင်ငံ|ဆာဘီးယား]]||၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၀ | | |- | ၁၄||{{flagicon|Austria}} [[ဩစတြီးယား]]||၉ ဇူလိုင် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၅||{{flagicon|Israel}} [[အစ္စရေး]]||၁၃ ဇူလိုင် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၆||{{flagicon|Australia}} [[ဩစတြေးလျ]]||၁ ဩဂုတ် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၇||{{flagicon|Egypt}} [[အီဂျစ်]]||၈ ဩဂုတ် ၁၉၅၃ | | |- | ၁၈||{{flagicon|Belgium}} [[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံ]]||၁၉၅၃ | | |- | ၁၉||{{flagicon|Germany}} [[ဂျာမနီ]]||၉ ဧပြီ ၁၉၅၄ | | |- | ၂၀||{{flagicon|Finland}} [[ဖင်လန်]]||၂၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၄ | | |- | ၂၁||{{flagicon|Japan}} [[ဂျပန်]]||၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၄ | | |- | ၂၂||{{flagicon|Denmark}} [[ဒိန်းမတ်]]||၂၂ ဧပြီ ၁၉၅၅ | | |- | ၂၃||{{flagicon|Cambodia}} [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|က​မ္ဘောဒီးယား]]||၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၅ |ဦး[[ကျော်စိုးမင်း]] |{{Start date and age|2024|1|13}} |- | ၂၄||{{flagicon|Laos}} [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို ဒီပီအာ]]||၁၂ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ |ဦး[[အောင်ကို (သံအမတ်ကြီး)|အောင်ကို]] |{{Start date and age|2024|1|18}} |- | ၂၅||{{flagicon|Poland}} [[ပိုလန်]]||၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၅ | | |- | ၂၆||{{flagicon|Bulgaria}} [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ|ဘူ​ဂေးရီးယား]]||၁၆ မေ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၇||{{flagicon|Czech Republic}} [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၈||{{flagicon|Slovakia}} [[ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ|စလိုဗက်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ | | |- | ၂၉||{{flagicon|Hungary}} [[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ|ဟန်ဂရီ]]||၅ မတ် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၀||{{flagicon|Romania}} [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ|ရိုမေနီးယား]]||၁၅ မတ် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၁||{{flagicon|Norway}} [[နော်ဝေနိုင်ငံ|နော်ဝေး]]||၁၈ မေ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၂||{{flagicon|Iraq}} [[အီရတ်]]||၂၃ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၃||{{flagicon|Philippines}} [[ဖိလစ်ပိုင်]]||၃၀ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ | | |- | ၃၄||{{flagicon|Mongolia}} [[မွန်ဂိုလီးယား]]||၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၅||{{flagicon|Afghanistan}} [[အာဖဂန်နစ္စတန်]]||၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆ | | |- | ၃၆||{{flagicon|Sweden}} [[ဆွီဒင်]]||၁၉၅၆ | | |- | ၃၇||{{flagicon|Switzerland}} [[ဆွစ်ဇာလန်]]||၁၉၅၇ | | |- | ၃၈||{{flagicon|Malaysia}} [[မလေးရှား]]||၁ မတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၃၉||{{flagicon|Greece}} [[ဂရိ]]||၂၀ မတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၄၀||{{flagicon|Canada}} [[ကနေဒါ]]||၉ ဩဂုတ် ၁၉၅၈ | | |- | ၄၁||{{flagicon|Turkey}} [[တူရကီ]]||၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၈ | | |- | ၄၂||{{flagicon|New Zealand}} [[နယူးဇီလန်]]||၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၈ | | |- | ၄၃||{{flagicon|Nepal}} [[နီပေါ]]||၃ မတ် ၁၉၆၀ |[[မျိုးမြင့်မောင်|ဦးမျိုးမြင့်အောင်]] |{{Start date and age|2024|7|24}} |- | ၄၄||{{flagicon|Singapore}} [[စင်ကာပူ]]||၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၆၆ | | |- | ၄၅||{{flagicon|Spain}} [[စပိန်]]||၁၁ မတ် ၁၉၆၇ | | |- | ၄၆||{{flagicon|Iran}} [[အီရန်]]||၈ ဩဂုတ် ၁၉၆၈ |ဦး[[ဇော်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|ဇော်ဦး]] |{{Start date and age|2025|2|19}} |- | ၄၇||{{flagicon|Algeria}} [[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|အယ်ဂျီရီးယား]]||၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၈ |ဦးကျော်တင်ရှိန် | |- | ၄၈||{{flagicon|Maldives}} [[မော်လဒိုက်နိုင်ငံ|မော်ဒိုက်]]||၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၀ | | |- | ၄၉||{{flagicon|Nigeria}} [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]||၂၄ ဇန်ဝါရီ ၁၉၇၀ | | |- | ၅၀||{{flagicon|Bangladesh}} [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]||၂၁ မတ် ၁၉၇၂ |ဦး[[ကျော်စိုးမိုး]] |{{Start date and age|2024|5|7}} |- | ၅၁||{{flagicon|Syria}} [[ဆီးရီးယားနိုင်ငံ|ဆီရီးယား]]||၁၅ ဇွန် ၁၉၇၂ | | |- | ၅၂||{{flagicon|Argentina}} [[အာဂျင်တီးနား]]||၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၃||{{flagicon|South Korea}} [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယား၊ အာအိုကေ]]||၁၉ မေ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၄||{{flagicon|Vietnam}} [[ဗီယက်နမ်]]||၂၈ မေ ၁၉၇၅ | | |- | ၅၅||{{flagicon|Mexico}} [[မက္ကဆီကို]]||၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၆||{{flagicon|Mauritania}} [[မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ|မော်ရီးတေးနီးယား]]||၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၇||{{flagicon|Cuba}} [[ကျူးဘား]]||၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၈||{{flagicon|Portugal}} [[ပေါ်တူဂီ]]||၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၅၉||{{flagicon|Albania}} [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ|အယ်ဘေးနီးယား]]||၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၆ | | |- | ၆၀||{{flagicon|Costa Rica}} [[ကော်စတာရီကာ]]||၈ မတ် ၁၉၇၇ | | |- | ၆၁||{{flagicon|Morocco}} [[မော်ရိုကိုနိုင်ငံ|မော်ရိုကို]]||၃၁ ဇူလိုင် ၁၉၇၈ |ဦးကျော်တင်ရှိန် | |- | ၆၂||{{flagicon|Mauritius}} [[မောရစ်ရှနိုင်ငံ|မော်ရီတီးယပ်]]||၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၈ | | |- | ၆၃||{{flagicon|Chile}} [[ချီလီ]]||၂၂ ဧပြီ ၁၉၈၂ | | |- | ၆၄||{{flagicon|Panama}} [[ပနားမား]]||၁၅ ဇူလိုင် ၁၉၈၂ | | |- | ၆၅||{{flagicon|Brazil}} [[ဘရာဇီး]]||၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၂ |ဦးအောင်ကျော်ဇံ |<ref>{{Cite web |title=ဦးအောင်ကျော်ဇံအား ဘရာဇီးလ်ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/uuaeaangkeaajnaaa-bhraajiilphkdrysmmttniungngnchiungraa-mnmaasnamttkiiaphc-khnap |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> |- | ၆၆||{{flagicon|Cyprus}} [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်]]||၁၅ ဇူလိုင် ၁၉၈၅ | | |- | ၆၇||{{flagicon|Vanuatu}} [[ဗနွားတူနိုင်ငံ|ဗာနူအာတူ]]||၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၇ | | |- | ၆၈||{{flagicon|Colombia}} [[ကိုလံဘီယာ]]||၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈ | | |- | ၆၉||{{flagicon|Peru}} [[ပီရူး]]||၂၈ ဩဂုတ် ၁၉၈၉ | | |- | ၇၀||{{flagicon|Venezuela}} [[ဗင်နီဇွဲလား]]||၂၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၀ | | |- | ၇၁||{{flagicon|Papua New Guinea}} [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပါပူအာ နယူးဂီနိ]]||၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၉၁ | | |- | ၇၂||{{flagicon|Brunei}} [[ဘရူနိုင်း]]||၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၃ | | |- | ၇၃||{{flagicon|Ghana}} [[ဂါနာ]]||၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅ | | |- | ၇၄||{{flagicon|South Africa}} [[တောင်အာဖရိက]]||၂၀ ဧပြီ ၁၉၉၅ | | |- | ၇၅||{{flagicon|Kenya}} [[ကင်ညာ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၇ | | |- | ၇၆||{{flagicon|Kuwait}} [[ကူဝိတ်]]||၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈ |ဦးချမ်းအေး |{{Start date and age|2023|10|24}} |- | ၇၇||{{flagicon|Ukraine}} [[ယူကရိန်း]]||၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၉ | | |- | ၇၈||{{flagicon|Azerbaijan}} [[အဇာဘိုင်ဂျန်]]||၃ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၇၉||{{flagicon|Georgia}} ​[[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ|ဂျော်ဂျီယာ]]||၁၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၈၀||{{flagicon|Turkmenistan}} [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ|တာခ်မင့်နစ္စတန်]]||၂၆ ဩဂုတ် ၁၉၉၉ | | |- | ၈၁||{{flagicon|Croatia}} [[ခရိုအေးရှား]]||၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၂||{{flagicon|Belarus}} [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘီလာရုစ်]]||၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၃||{{flagicon|Kazakhstan}} ​[[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇတ်စတန်]]||၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ |ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] |{{Start date and age|2025|2|22}} |- | ၈၄||{{flagicon|Tajikistan}} [[တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျစ်ကစ္စတန်]]||၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၅||{{flagicon|Jamaica}} [[ဂျမေကာနိုင်ငံ|ဂျမေကား]]||၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉ | | |- | ၈၆||{{flagicon|Kyrgyzstan}} [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ်စတန်]]||၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၀ | | |- | ၈၇||{{flagicon|Uzbekistan}} [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|ဥဇဘက်ကစ္စတန်]]||၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁ | | |- | ၈၈||{{flagicon|Uruguay}} [[ဥရုဂွေးနိုင်ငံ|ဥရုဂွေး]]||၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁ | | |- | ၈၉||{{flagicon|North Macedonia}} [[မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ]]||၉ ဇူလိုင် ၂၀၀၃ | | |- | ၉၀||{{flagicon|Ireland}} [[အိုင်ယာလန်]]||၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၄ | | |- | ၉၁||{{flagicon|Sudan}} [[ဆူဒန်]]||၂၀ မေ ၂၀၀၄ | | |- | ၉၂||{{flagicon|Saudi Arabia}} [[ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ|ဆော်ဒီ အာရေးဗီးယား]]||၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၄ |ဦးတင်ယု | |- | ၉၃||{{flagicon|Qatar}} [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၅ | | |- | ၉၄||{{flagicon|East Timor}} [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|အရှေ့ တီမော]]||၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၀၆ | | |- | ၉၅||{{flagicon|Montenegro}} [[မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ|မွန်တီနီဂရိုး]]||၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၆ | | |- | ၉၆||{{flagicon|Slovenia}} [[ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ|ဆလိုဗေးနီးယား]]||၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၆ | | |- | ၉၇||{{flagicon|North Korea}} [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|ကိုရီးယား၊ ဒီပီအာကေ]]||၂၆ ဧပြီ ၂၀၀၇ |ဦးတင်မောင်ဆွေ |{{Start date and age|2023|9|11}} |- | ၉၈||{{flagicon|Andorra}} [[အင်ဒိုရာ]]||၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ | | |- | ၉၉||{{flagicon|Zimbabwe}} [[ဇင်ဘာဘွေ]]||၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၀၉ | | |- | ၁၀၀||{{flagicon|Bahrain}} [[ဘာရိန်း]]||၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၉ |ဦးတင်ယု |{{Start date and age|2023|7|26}} |- | ၁၀၁||{{flagicon|Fiji}} [[ဖီဂျီနိုင်ငံ|ဖီဂျီ]]||၁၀ မေ ၂၀၁၀ | | |- | ၁၀၂||{{flagicon|Oman}} [[အိုမန်နိုင်ငံ]]||၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၀ |ဦးတင်ယု |{{Start date and age|2023|12|19}} |- | ၁၀၃||{{flagicon|Gambia}} [[ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ]]||၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ | | |- | ၁၀၄||{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ|ဘော့စ်နီးယား]]နှင့် ဟာဇီးဂိုးဗီးနားနိုင်ငံ||၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ | | |- | ၁၀၅||{{flagicon|Malawi}} [[မာလဝီနိုင်ငံ|မာလာဝီနိုင်ငံ]]||၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၆||{{flagicon|Bhutan}} [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]||၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၇||{{flagicon|Luxembourg}} [[လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ]]||၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၈||{{flagicon|Latvia}} [[လတ်ဗီယာနိုင်ငံ|လတ်ဗီးယားသမ္မတနိုင်ငံ]]||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၀၉||{{flagicon|Estonia}} [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စတိုးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၁၀||{{flagicon|Iceland}} [[အိုက်စလန်နိုင်ငံ|အိုက်စလန်သ]]မ္မတနိုင်ငံ||၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ | | |- | ၁၁၁||{{flagicon|Armenia}} [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၂||{{flagicon|Angola}} [[အင်ဂိုလာနိုင်ငံ|အင်ဂိုလာ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၃||{{flagicon|Lithuania}} [[လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ|လစ်သူယေးနီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃ | | |- | ၁၁၄||{{flagicon|Ethiopia}} [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုပီးယား]] ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ||၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ | | |- | ၁၁၅||{{flagicon|Malta}} [[မော်လတာနိုင်ငံ|မော်လ်တာ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၅ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၆||{{flagicon|Ecuador}} [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|အီကွေဒေါ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၇||{{flagicon|Marshall Islands}} မာရှယ်ကျွန်းစုသမ္မတနိုင်ငံ||၂၁ ဧပြီ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၈||{{flagicon|Vatican City}} [[ဟောလီစီ]]([[ဗာတီကန်စီးတီး|ဗာတီကန်န]]န်းတော်)||၄ မေ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၁၉||{{flagicon|Liberia}} [[လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ|လိုက်ဘေးရီးယား]]သမ္မတနိုင်ငံ||၅ မေ ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၀||{{flagicon|Guinea}} [[ဂီနီနိုင်ငံ|ဂီနီ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဇွန် ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၁||{{flagicon|Seychelles}} ဆေးရှဲလ်သမ္မတနိုင်ငံ||၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ | | |- | ၁၂၂||{{flagicon|Benin}} [[ဘီနင်နိုင်ငံ|ဘီနင်သမ္မတနိုင်ငံ]]||၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | | |- | ၁၂၃||{{flagicon|Togo}} [[တိုဂိုနိုင်ငံ|တိုဂို]]သမ္မတနိုင်ငံ||၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | | |- | ၁၂၄||{{flagicon|Nicaragua}} [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နီကာရာဂွါ]]သမ္မတနိုင်ငံ||၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၀ | | |- | ၁၂၅||{{flagicon|United Arab Emirates}} [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]]||၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ <ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/423212 |title=ယူအေအီး-မြန်မာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးထူထောင်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူလက်မှတ်ထိုး|work=DVB|access-date=၁၃မေ ၂၀၂၃ |date=၁၀နိုဝင်ဘာ၂၀၂၀  }}</ref> | | |- | ၁၂၆||{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ]]||၆ မတ် ၂၀၂၃<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |title=Diplomatic Relations with Myanmar|work=Ministry of Foreign Affairs Republic of The Union of Myanmar|access-date=13May2023 }}</ref><nowiki> </nowiki><ref>{{cite web |url= http://www.mofa.gov.mm/foreignpolicy/Lists%20of%20Countries%20Having%20Diplomatic%20Relations.html |title= List of Countries having Diplomatic Relations with the Union of Myanmar (As of 31 May 2010) |accessdate= 02 |accessdaymonth= Oct |accessyear= 2012 |archivedate= 23 July 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130723062200/http://www.mofa.gov.mm/foreignpolicy/Lists%20of%20Countries%20Having%20Diplomatic%20Relations.html }}</ref> | | |- |၁၂၇ |{{flagicon|Somalia}} [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]] |၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-01-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8F-%E1%81%81%E1%81%82%E1%81%87-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84/ |access-date=2026-03-18 |website=Popular |language=en-US}}</ref> | | |} == သံရုံးနှင့် ကော်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံးများ == {| class="wikitable" ! ! colspan="6" |အာဖရိကတိုက် |- ! !နိုင်ငံ !မြို့ !သံတမန် !သံအမတ်ကြီး !ပူးတွဲတာဝန်ယူမှုသည့်နိုင်ငံများ !မှတ်ချက် |- |၁ |{{Flag|Egypt}} |[[ကိုင်ရိုမြို့]] |သံရုံး |ဦးကျော်တင်ရှိန်, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Algeria}}|{{Flag|Iraq}}|{{Flag|Morocco}}|{{Flag|Sudan}}|{{Flag|Turkey}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions">{{cite web |title=Myanmar Missions Abroad|url=https://www.mofa.gov.mm/mofa-3/myanmar-missions/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|access-date=29 July 2025}}</ref><ref name="Me.Emb-Cairo">{{cite web |url=https://mecairo.org/en/|title=Home|website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Cairo, The Arab Republic of Egypt|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=U Kyaw Tin Shein Presents Credentials to President of the Arab Republic of Egypt (26-3-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-kyaw-tin-shein-presents-credentials-to-president-of-the-arab-republic-of-egypt-26-3-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=26 March 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၂ |{{Flag|Ethiopia}} |[[အာဒစ် အာဘာဘာမြို့|အာဒစ်အာဘာဘာမြို့]] |သံရုံး |ဦးအောင်မင်းဦး, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Somalia}}|||||titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=true}} |<ref>{{cite news |title=U Aung Min Oo Presents Credentials to President of the Federal Democratic Republic of Ethiopia (4-6-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-aung-min-oo-presents-credentials-to-president-of-the-federal-democratic-republic-of-ethiopia-4-6-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=11 June 2025|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ifa.gov.et/2025/08/08/h-e-dr-abdi-zenebe-deputy-executive-director-of-the-institute-of-foreign-affairs-ifa_ethiopia-warmly-welcomed-h-e-mr-u-aung-min-oo-myanmars-first-resident-ambassador-to-ethiopia/|title=H.E. Dr. Abdi Zenebe, Deputy Executive Director of the Institute of Foreign Affairs (ifa_ethiopia), warmly welcomed H.E. Mr. U Aung Min Oo, Myanmar's first resident ambassador to Ethiopia.|website=Institute of Foreign Affairs of Ethiopia|date=8 August 2025|access-date=15 January 2026}}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> |- |၃ |{{Flag|South Africa}} |[[:en:Pretoria|Pretoria]] |သံရုံး |''လစ်လပ်'' |{{Collapsible list|{{Flag|Ghana}}|{{Flag|Kenya}}|{{Flag|Malawi}}|{{Flag|Mauritius}}|{{Flag|Nigeria}}|{{Flag|Zimbabwe}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Pretoria">{{cite web|title=Home|url=https://www.myanmarembassypretoria.com/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Pretoria|access-date=12 March 2025}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref name="DIRCO-RepsinRSA-M">{{cite web |title=Foreign Representation in South Africa|url=https://dirco.gov.za/foreign-representation-in-south-africa-m/|website=[[Department of International Relations and Cooperation|Department of International Relations and Cooperation of South Africa]]|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="MFDAKen-DD">{{cite web|url=https://mfa.go.ke/sites/default/files/articles/DIPLOMATIC%20DIRECTORY%20READY%20FOR%20PUBLICATION%202024-%202025%20(1).pdf|title=Directory of Diplomatic Corps and International Organizations 2024/2025|publisher=[[Ministry of Foreign and Diaspora Affairs (Kenya)]]|year=2025|access-date=28 July 2025}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> |- ! ! colspan="6" |အမေရိကတိုက် |- ! !နိုင်ငံ !မြို့ !သံတမန် !သံအမတ်ကြီး !ပူးတွဲတာဝန်ယူမှုသည့်နိုင်ငံများ !မှတ်ချက် |- |၄ |{{Flag|Brazil}} |[[:en:Brasília|Brasília]] |သံရုံး |ဦးအောင်ကျော်ဇံ, ''သံအမတ်ကြီး'' |{{Collapsible list|{{Flag|Argentina}}|{{Flag|Chile}}|{{Flag|Peru}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brasília">{{cite web |url=https://myanmarbsb.org/_site/|title=Home|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar in Brazil|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="Br.Gov-CD24">{{cite web |url=https://www.gov.br/mre/pt-br/assuntos/cerimonial/lista-do-corpo-diplomatico-e-datas-nacionais|title=Lista do Corpo Diplomático e Datas Nacionais|trans-title=List of the Diplomatic Corps and National Dates|language=pt|website=Government Portal of Brazil|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၅ |{{Flag|Canada}} |[[အော့တဝမြို့]] |သံရုံး |ဦးဇော်ထွန်းဦး<ref>{{Cite web |title=ကနေဒါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီးက ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗြိတိသျှ ကိုလံဘီယာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ အထက်လွှတ်တော်အမတ် H.E. Yuen Pau Woo အား ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံနှုတ်ဆက် – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC-%E1%80%99%E1%80%BC-16/ |access-date=2026-03-13 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref>, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | - |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Ottawa">{{cite web |title=Home|url=https://meottawa.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Ottawa (Canada)|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၆ |{{Flag|Cuba}} |[[ဟာဗားနားမြို့]] |သံရုံး |ဦးဇော်နိုင်ဝင်း, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | - |<ref name="Cu.MINREX-CD">{{cite web |url=https://cubaminrex.cu/en/list-diplomatic-corps-accredited-cuba|title=List of the Diplomatic Corps accredited in Cuba|lang=en, es|website=Ministry of Foreign Affairs of Cuba|access-date=28 July 2025}}</ref> |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |{{Flag|United States}} |[[ဝါရှင်တန်ဒီစီ|ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့]] |သံရုံး |ဦးသက်ဝင်း, ''ယာယီတာဝန်ခံ'' | rowspan="2" | - |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-DC">{{cite web |title=Home|url=https://mewashingtondc.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Washington, D.C., USA|access-date=28 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-charge-d-affaires-met-with-the-director-of-the-u-s-asean-center-1-3-2025/|title=Myanmar Chargé d' Affaires met with the Director of the U.S.-ASEAN Center (1-3-2025)|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=3 March 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |[[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |ဒေါ်ဝင်းလဲ့ဖြူ ''ယာယီတာဝန်ခံ'' |<ref name="Me.CG-LA">{{cite web |title=Home|url=https://www.myanmarcgla.org/|website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar, Los Angeles|access-date=28 July 2025}}</ref> |- ! ! colspan="6" |Asia |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |၈ |{{Flag|Bangladesh}} |[[ဒါကာမြို့]] |သံရုံး |Kyaw Soe Moe, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |title=ASEAN Embassies in Canberra jointly host the ASEAN Day Reception (23-7-2025)|url=https://www.mofa.gov.mm/en/asean-embassies-in-canberra-jointly-host-the-asean-day-reception-23-7-2025/|website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|date=24 July 2025|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၉ |{{Flag|Brunei}} |[[:en:Bandar_Seri_Begawan|Bandar Seri Begawan]] |သံရုံး |Khin Sandar, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.Emb-BSB">{{cite web |title=Welcome to the Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan|url=https://www.mebandarseribegawan.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan|access-date=28 July 2025}}</ref> |- |၁၀ |{{Flag|Cambodia}} |[[ဖနွမ်းပင်မြို့]] |သံရုံး |Kyaw Soe Min, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-PP">{{cite web |title=Home|url=https://mephnompenh.org/|website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Phnom Penh|access-date=28 July 2025}}</ref><ref name="MFAICKh-ResInKh">{{cite web |url=https://www.mfaic.gov.kh/EmbassyResidentMissions|title=Resident Missions|website=Ministry of Foreign Affairs & International Cooperation of Cambodia|access-date=28 July 2025}}</ref> |- | | rowspan="5" |{{Flag|China}} |[[:en:Beijing|Beijing]] |သံရုံး |Tin Maung Swe, ''Ambassador'' | rowspan="5" |{{Collapsible list|{{Flag|Mongolia}}|{{Flag|North Korea}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Beijing">{{cite web |title=Home|url=http://www.myanmarembassy.com/index.html|website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Beijing, China|access-date=29 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Wunna Kyawhtin U Tin Maung Swe presents Credentials to President of Mongolia|url=https://www.gnlm.com.mm/wunna-kyawhtin-u-tin-maung-swe-presents-credentials-to-president-of-mongolia/|website=Global New Light of Myanmar|date=19 November 2023|access-date=29 July 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Appoints New Ambassador to North Korea|url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-junta-appoints-new-ambassador-to-north-korea.html|website=The Irrawaddy|date=13 September 2023|access-date=30 July 2025}}</ref> |- | |[[:en:Chongqing|Chongqing]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Thwin Htet Lin, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |author=Yan Deng |date=19 November 2023 |title=Consul General of Myanmar in Chongqing Visits the FAO |url=https://www.ichongqing.info/2023/11/19/consul-general-of-myanmar-in-chongqing-visits-the-fao/ |access-date=30 July 2025 |website=iChongqing}}</ref> |- | |[[:en:Hong_Kong|Hong Kong]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Han Win Naing, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |date=17 March 2025 |title=Consul General of the Republic of the Union of Myanmar in Hong Kong Special Administrative Region, received Principal Assistant Secretary (Culture) of the Culture, Sports and Tourism of the Government of the Hong Kong Special Administrative Region (12-3-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/consul-general-of-the-republic-of-the-union-of-myanmar-in-hong-kong-special-administrative-region-received-principal-assistant-secretary-culture-of-the-culture-sports-and-tourism-of-the-government/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |[[:en:Kunming|Kunming]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | |[[:en:Nanning|Nanning]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | | rowspan="2" |{{Flag|India}} |[[:en:New_Delhi|New Delhi]] |Embassy |Zaw Oo, ''Ambassador'' | rowspan="2" |{{Collapsible list|{{Flag|Bhutan}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-NewDelhi">{{cite web |title=Home |url=https://www.myanmedelhi.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / New Delhi, Republic of India}}</ref><ref>{{cite web |title=Bhutan-Myanmar Relations |url=https://www.mfa.gov.bt/rbebangkok/bhutan-myanmar-relations/ |access-date=29 July 2025 |website=Royal Bhutanese Embassy, Bangkok, Thailand}}</ref> |- | |[[:en:Kolkata|Kolkata]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Aung Aung Myo Thein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Kolkata">{{cite web |title=Home |url=https://www.mcgkolkata.org/ |access-date=29 July 2022 |website=Consulate General of the Republic of the Union of Myanmar, Kolkata}}</ref> |- | |{{Flag|Indonesia}} |[[:en:Jakarta|Jakarta]] |Embassy |Mang Hau Thang, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{cite news |date=19 December 2024 |title=Charge' d' Affaires of the Embassy of Myanmar to the Republic of Indonesia Minister U Mang Hau Thang, attended the dispatching ceremory of 2.716 millions doses of oral Polio Vaccine for humanitarian assistance from Jakarta to Yangon (19-12-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/charge-d-affaires-of-the-embassy-of-myanmar-to-the-republic-of-indonesia-minister-u-mang-hau-thang-attended-the-dispatching-ceremory-of-2-716-millions-doses-of-oral-polio-vaccine-fo/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Israel}} |[[:en:Tel_Aviv|Tel Aviv]] |Embassy |Maung Maung Lynn, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Cyprus}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-TA">{{cite web |title=Home |url=https://metelaviv.org/ |access-date=28 July 2025 |website=The Embassy of The Republic of The Union of Myanmar, Tel Aviv}}</ref><ref name="Cy.MFA-DL">{{Cite web |date=May 2025 |title=Diplomatic List |url=https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Cyprus |publisher=Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Cyprus |archive-date=18 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618131454/https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |url-status=dead }}</ref> |- | |{{Flag|Japan}} |[[:en:Tokyo|Tokyo]] |Embassy |Soe Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Tokyo">{{cite web |title=Home |url=https://myanmarembassytokyo.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Tokyo}}</ref><ref>{{cite news |date=20 June 2025 |title=H.E. U Soe Han, Myanmar Ambassador to Japan and Council Director of Myanmar to the ASEAN-Japan Centre attended the First 45th Annual Meeting of the Council of the ASEAN-Japan Centre (18-6-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/h-e-u-soe-han-myanmar-ambassador-to-japan-and-council-director-of-myanmar-to-the-asean-japan-centre-attended-the-first-45th-annual-meeting-of-the-council-of-the-asean-japan-centre-18-6-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Kuwait}} |[[:en:Kuwait_City|Kuwait City]] |Embassy |Chan Aye, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Kuwait">{{cite web |title=Home |url=https://mekuwait.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Kuwait}}</ref><ref>{{cite news |date=6 February 2025 |title=Myanmar's Ambassador to Kuwait joins ASEAN Committee Ambassadorial-Level Meeting (5-2-2025) |url=http://mofa.gov.mm/en/myanmars-ambassador-to-kuwait-joins-asean-committee-ambassadorial-level-meeting-5-2-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Laos}} |[[:en:Vientiane|Vientiane]] |Embassy |Aung Ko, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Vientiane">{{cite web |title=Home |url=https://www.myanmarembassy-vte.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Vientiane}}</ref><ref>{{cite news |author=Namfon Chanthavong |date=6 February 2024 |title=President Welcomes Four New Ambassadors to Laos |url=https://laotiantimes.com/2024/02/06/president-welcomes-four-new-ambassadors-to-laos/ |access-date=28 July 2025 |work=The Laotian Times}}</ref> |- | |{{Flag|Malaysia}} |[[:en:Kuala_Lumpur|Kuala Lumpur]] |Embassy |Aung Soe Win, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-KL">{{cite web |title=Home |url=https://myanmarembassykl.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Kuala Lumpur, Malaysia}}</ref><ref>{{cite news |date=18 November 2024 |title=Myanmar Ambassador to Malaysia H.E. U Aung Soe Win attends the Opening Ceremony of the ASEAN Festival 2024(18-11-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-ambassador-to-malaysia-h-e-u-aung-soe-win-attends-the-opening-ceremony-of-the-asean-festival-202418-11-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Nepal}} |[[:en:Kathmandu|Kathmandu]] |Embassy |Myo Myint Maung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><!--The previously cited embassy website URL was incorrect (pointed to Vientiane/Laos embassy). Correct Kathmandu embassy URL needed.--> |- | |{{Flag|Pakistan}} |[[:en:Islamabad|Islamabad]] |Embassy |Wunna Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Islamabad">{{cite web |title=Home |url=https://www.me-islamabad.org/index.php |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Islamabad |archive-date=19 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519155054/https://www.me-islamabad.org/index.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |date=10 August 2024 |title=Ambassador of Myanmar to Pakistan and Embassy staff participate in the 57th ASEAN Day Celebration(9-8-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-of-myanmar-to-pakistan-and-embassy-staff-participate-in-the-57th-asean-day-celebration9-8-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Philippines}} |[[:en:Manila|Manila]] |Embassy |Soe Ko Ko, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Manila">{{cite web |title=Home |url=https://memanila.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Manila (Philippines)}}</ref><ref name="DFAPh-DC25">{{cite web |date=14 July 2025 |title=Diplomatic and Consular List |url=https://dfa.gov.ph/resources/office-of-protocol/diplomatic-and-consular-list |access-date=28 July 2025 |website=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)]] }}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> |- | |{{Flag|Saudi Arabia}} |[[:en:Riyadh|Riyadh]] |Embassy |Tin Yu, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bahrain}}|{{Flag|Oman}}|{{Flag|Qatar}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Riyadh">{{cite web |title=Home |url=https://meriyadh.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar (Riyadh)}}</ref><ref name="Om.FM-DLMap">{{cite web |title=Foreign embassies and consulates in Oman |url=https://fm.gov.om/ministry/embassies/foreign-embassies-and-consulates-in-oman/ |access-date=28 July 2025 |website=Foreign Ministry of Oman}}</ref><ref>{{cite news |date=15 August 2024 |title=U Tin Yu Presents Credentials to King of Bahrain(15-8-2024) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/u-tin-yu-presents-credentials-to-king-of-bahrain15-8-2024/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref><ref>{{cite web |title=Diplomatic Missions of the State of Qatar / Myanmar |url=https://mofa.gov.qa/en/qatar-and-the-world?country=mm |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Qatar}}</ref> |- | |{{Flag|Singapore}} |[[:en:Singapore|Singapore]] |Embassy |Zaw Minn Aung, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Singapore">{{cite web |title=Home |url=http://www.myanmarembassy.sg/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Singapore}}</ref><ref>{{cite news |date=7 May 2025 |title=Myanmar Chargé d'Affaires/Minister paid a courtesy call on Director General of Southeast Asia II Directorate of the Ministry of Foreign Affairs of Singapore (30-4-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-charge-daffaires-minister-paid-a-courtesy-call-on-director-general-of-southeast-asia-ii-directorate-of-the-ministry-of-foreign-affairs-of-singapore-30-4-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|South Korea}} |[[:en:Seoul|Seoul]] |Embassy |Thant Sin, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Seoul">{{cite web |title=Home |url=https://meseoul.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Seoul}}</ref><ref>{{cite news |date=17 February 2025 |title=Ambassador of Myanmar to the Republic of Korea attends the 17th Annual Meeting of the Council of the ASEAN-Korea Centre (AKC) and Gala Dinner (14-2-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-of-myanmar-to-the-republic-of-korea-attends-the-17th-annual-meeting-of-the-council-of-the-asean-korea-centre-akc-and-gala-dinner-14-2-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Sri Lanka}} |[[:en:Colombo|Colombo]] |Embassy |Marlar Than Htaik, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Maldives}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Lk.MFA-DC">{{cite web |title=Diplomatic Corps |url=https://mfa.gov.lk/en/diplomatic-corps/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Sri Lanka }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref name="Mv.MOFA-E&C">{{cite web |title=Embassies and Consulates |url=https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Maldives |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119141518/https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |url-status=dead }}</ref> |- | | rowspan="2" |{{Flag|Thailand}} |[[:en:Bangkok|Bangkok]] |Embassy |Zaw Zaw Soe, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Bangkok">{{cite web |title=Home |url=https://www.mebangkok.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bangkok}}</ref><ref name="MFATh-DL25">{{cite web |date=June 2025 |title=Diplomatic and Consular List / June 2025 |url=https://image.mfa.go.th/mfa/0/mkKfL2iULZ/Diplomatic_and_Consular_List_as_of_June_2025/June_2025.pdf |access-date=28 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Thailand}}</ref> |- | |[[:en:Chiang_Mai|Chiang Mai]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Ming Kyaw Linn, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-ChiangMai">{{cite web |title=Home |url=https://mcgchiangmai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar / Chiang Mai, Kingdom of Thailand}}</ref><ref name="MFATh-DL25" /> |- | | rowspan="2" |{{Flag|United Arab Emirates}} |[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]] |Embassy |Kyaw Kyaw Min, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref>[https://www.wam.ae/en/article/bl5qbhp-mofa-receives-credentials-copy-from-new-ambassador MoFA receives credentials copy from new Ambassador of Myanmar to UAE]</ref> |- | |[[:en:Dubai|Dubai]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Kyaw Thu Nyein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Dubai">{{cite web |title=Home |url=https://mcgdubai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate General of the Republic of Union of Myanmar in Dubai, United Arab Emirates}}</ref><ref name="DubaiProt-DC">{{cite web |title=Diplomatic & Consular Corps in UAE |url=https://www.protocol.dubai.ae/en/diplomatic-directory/diplomatic-directory-categories/diplomatic-consular-corps-in-uae/ |access-date=28 July 2025 |publisher=Protocol Department of Dubai}}</ref> |- | |{{Flag|Vietnam}} |[[:en:Hanoi|Hanoi]] |သံရုံး |သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်း<ref>{{Cite web |title=သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84225 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | | |- ! ! colspan="6" |Europe |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- | |{{Flag|Austria}} |[[:en:Vienna|Vienna]] |Embassy |Min Thein, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Vatican City}}|{{Flag|Lithuania}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|{{Flag|United Nations}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="BMEIA-DC">{{cite web |date=22 July 2025 |title=Directory of the Diplomatic Corps and other representations in Austria |url=https://www.bmeia.gv.at/fileadmin/user_upload/oracle/gesamtliste_en.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Austria)]] |lang=de, en}}</ref><ref name="SDS-CD25">{{cite web |date=August 2025 |title=List du Corps Diplomatique près le Saint-Siège |trans-title=List of the Diplomatic Corps to the Holy See |url=https://www.sdsofficium.va/cd/corpsdiplomatique.html |access-date=8 August 2025 |website=[[Secretariat of State (Holy See)]] |lang=fr}}</ref><ref name="URMLt-ForReps">{{cite web |title=Find Us Abroad / Foreign representations and honorary consuls |url=https://www.urm.lt/en/about-us/organisation/find-us-abroad/941/c2# |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Lithuania}}</ref><ref>{{cite news |date=18 December 2020 |title=Permanent Representative of Myanmar presents credentials |url=https://unis.unvienna.org/unis/en/pressrels/2020/unisbio1292.html |access-date=29 July 2025 |website=Information Service Vienna, United Nations}}</ref> |- | |{{Flag|Belarus}} |[[:en:Minsk|Minsk]] |သံရုံး |ဦးမောင်မောင်စိုး, သံအမတ်ကြီး<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုးအား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84224 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> | | |- | |{{Flag|Belgium}} |[[:en:Brussels|Brussels]] |Embassy |Soe Lynn Han, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Croatia}}|{{Flag|Luxembourg}}|{{Flag|Netherlands}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|{{Flag|European Union}}|[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brussels">{{cite web |title=Home |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Brussels}}</ref><ref name="MVEPHr-DL">{{Cite web |title=Diplomatska Lista / Diplomatic List |url=https://mvep.gov.hr/UserDocsImages//2025/datoteke//DIPLOMATSKA%20LISTA%20(2025),%2007.07.2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Affairs of Croatia |lang=Serbo-Croatian, en}}</ref><ref>{{Cite web |title=HE U Soe Lynn Han, Ambassador of the Republic of the Union of Myanmar to the Kingdom of Belgium, the Kingdom of the Netherlands, the Grand Duchy of Luxembourg, the Republic of Croatia and the European Union (Myanmar) |url=https://www.icj-cij.org/index.php/node/204726 |access-date=29 July 2025 |website=International Court of Justice}}</ref><ref>{{cite web |title=Republic of the Union of Myanmar |url=https://www.opcw.org/about-us/member-states/myanmar |access-date=29 July 2025 |website=[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]}}</ref> |- | |{{Flag|Czech Republic}} |[[:en:Prague|Prague]] |Embassy |Htuann Naung, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Georgia}}|{{Flag|Hungary}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.Emb-Prague">{{cite web |title=Home |url=https://www.meprague.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar - Prague}}</ref><ref name="Ge.MFA-DL">{{cite web |date=April 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.ge/pfiles/files/DIPLOMATIC%20LIST_%20April%202025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia}}</ref><ref name="HunMFA-DC">{{cite web |title=Diplomatic Corps |url=http://www.kulugyminiszterium.hu/dtwebe/Irodak.aspx |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of Hungary}}</ref> |- | |{{Flag|France}} |[[:en:Paris|Paris]] |Embassy |Kyaw Zeya, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Andorra}}|{{Flag|Spain}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Paris">{{cite web |title=Home |url=https://meparis.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Paris}}</ref><ref>{{cite news |date=22 March 2019 |title=H.E. U Kyaw Zeya Presents Credentials to Co-Prince of Andorra |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/h-e-u-kyaw-zeya-presents-credentials-to-co-prince-of-andorra |access-date=28 July 2025 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref name="MAEUEC-CD25">{{cite web |date=15 July 2025 |title=Lista del Cuerpo Diplomático |trans-title=List of the Diplomatic Corps |url=https://www.exteriores.gob.es/es/Ministerio/Protocolo/Documents/2ALISTA.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Spain)]] |lang=es}}</ref> |- | |{{Flag|Germany}} |[[:en:Berlin|Berlin]] |Embassy |Han Thein Kyaw, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Estonia}}|{{Flag|Finland}}|{{Flag|Poland}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Berlin">{{cite web |title=Home |url=https://www.meberlin.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Berlin}}</ref><ref>{{cite web |title=Myanmar / Embassy of the Republic of the Union of Myanmar |url=https://vm.ee/en/country-page/EGY |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Estonia}}</ref><ref name="Fi.UM-RepsInFin">{{cite web |title=Representation of foreign states in Finland or in the nearest country to Finland |url=https://um.fi/representation-of-foreign-states-in-finland-or-in-the-nearest-country-to-finland |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Finland}}</ref><ref name="Pl.Gov-DP">{{cite web |title=Diplomatic Protocol |url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/diplomatic-protocol |access-date=29 July 2025 |website=Government of Poland}}</ref><ref>{{cite news |date=4 July 2025 |title=Myanmar participates in the 46th Asia-Europe Foundation (ASEF) Board of Governors' Meeting in Krakow, Poland (3-7-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-participates-in-the-46th-asia-europe-foundation-asef-board-of-governors-meeting-in-krakow-poland-3-7-2025/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Italy}} |[[:en:Rome|Rome]] |Embassy |Hmway Hmway Khyne, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Greece}}|{{Flag|Portugal}}|{{Flag|Romania}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}}{{Collapsible list|[[File:FAO logo.svg|25px]] [[Food and Agriculture Organization]]|[[File:IFAD logo.svg|25px]] [[International Fund for Agricultural Development]]|[[World Food Programme]]|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''International Organizations''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Rome">{{cite web |title=Home |url=https://merome.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Rome}}</ref><ref name="CDLisboa25">{{cite web |date=April 2025 |title=Corpo Diplomático Acreditado em Lisboa |trans-title=Diplomatic Corps Accredited in Lisbon |url=https://portaldiplomatico.mne.gov.pt/images/Livro_Corpo_Diplom%C3%A1tico/Livro_Corpo_Diplomatico_-_Abril_2025_v2.pdf |access-date=8 May 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Portugal)]] |language=pt}}</ref> |- | |{{Flag|Norway}} |[[:en:Oslo|Oslo]] |Embassy |Moe Kyaw Aung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.Emb-Oslo">{{cite web |title=Home |url=https://meoslo.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Oslo}}</ref><ref name="OsloDL">{{cite web |date=April 2025 |title=The Oslo Diplomatic List |url=https://www.regjeringen.no/contentassets/3818fa2f0ec449689f40fd6fbeb99df2/the-oslo-diplomatic-list-april-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Norway}}</ref><ref>{{cite news |date=9 May 2025 |title=Myanmar Ambassador attended the 47th Meeting of ASEAN Committee in Oslo (7-5-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/myanmar-ambassador-attended-the-47th-meeting-of-asean-committee-in-oslo-7-5-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |- | |{{Flag|Serbia}} |[[:en:Belgrade|Belgrade]] |[[:en:Embassy_of_Myanmar,_Belgrade|Embassy]] |Than Htwe, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bulgaria}}|{{Flag|Slovakia}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Belgrade">{{cite web |title=Home |url=https://mebelgrade.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Belgrade}}</ref><ref name="Bg.MFA-DL">{{cite web |title=Diplomatic Corps List |url=https://www.mfa.bg/en/topical-information/protocol-guide/diplomatic-corps-list |access-date=29 July 2025 |website=[[Ministry of Foreign Affairs (Bulgaria)]]}}</ref><ref name="Sk.MVZ-DL">{{cite web |date=1 May 2025 |title=Diplomatická Listina |trans-title=Diplomatic List |url=https://www.mzv.sk/documents/10182/13139588/diplomaticka-listina.pdf/6d4b0603-d139-408c-8abb-b38bab8523da?t=1680284631883 |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Slovakia |lang=sk}}</ref><ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=Ambassador/ Charge d’ Affaires of Myanmar Embassy to Serbia pays Courtesy Call on Head of Asia, Australia and Pacific Department of the Ministry of Foreign Affairs of Serbia |access-date=10 March 2026 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar|urlhttps://www.mofa.gov.mm/en/ambassador-charge-d-affaires-of-myanmar-embassy-to-serbia-pays-courtesy-call-on-head-of-asia-australia-and-pacific-department-of-the-ministry-of-foreign-affairs-of-serbia/}}</ref> |- | | rowspan="3" |{{Flag|Russia}} |[[:en:Moscow|Moscow]] |Embassy |Thit Linn Ohn, ''Ambassador'' | rowspan="3" |{{Collapsible list|{{Flag|Azerbaijan}}|{{Flag|Belarus}}|{{Flag|Kazakhstan}}|{{Flag|Latvia}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Moscow">{{cite web |title=Home |url=https://memoscow.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Moscow (Russia)}}</ref><ref name="By.Emb-Hanoi-Myanmar">{{cite web |title=Political Cooperation |url=https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Belarus in Socialist Republic of Vietnam |archive-date=8 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208041302/https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Az.MFA-DL25">{{cite web |date=February 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.az/files/file/MXM_MFA_Diplomatic_List_Feb_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=State Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan}}</ref><ref name="Lv.MFA-DL">{{cite web |date=18 July 2025 |title=Diplomatic missions in Latvia |url=https://www.mfa.gov.lv/en/diplomatic-missions-latvia |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Latvia}}</ref><ref>{{cite news |date=17 April 2024 |title=President Tokayev receives letters of credence from foreign ambassadors |url=https://qazinform.com/news/president-tokayev-receives-letters-of-credence-from-foreign-ambassadors-822728 |access-date=29 July 2025 |website=Kazinform}}</ref> |- | |[[:en:Novosibirsk|Novosibirsk]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Pyae Phyo Wai, ''Consul-General'' |<ref>{{cite news |date=4 March 2024 |title=State Public Scientific and Technical Library of Russia to open Myanmar Book Corner |url=https://www.gnlm.com.mm/state-public-scientific-and-technical-library-of-russia-to-open-myanmar-book-corner/ |access-date=29 July 2025 |website=Global New Light of Myanmar}}</ref><ref name="GNLM-020325">{{cite news |date=2 March 2025 |title=Myanmar Consulate-General inaugurated in Saint Petersburg |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-consulate-general-inaugurated-in-saint-petersburg/ |access-date=29 July 2025 |website=Global New Light of Myanmar}}</ref> |- | |[[:en:Saint_Petersburg|Saint Petersburg]] |ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး |Aung Pe Thet, ''Consul-General'' |<ref name="GNLM-020325" /> |- | |{{Flag|United Kingdom}} |[[:en:London|London]] |[[:en:Embassy_of_Myanmar,_London|Embassy]] |Win Zeyar Tun, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Denmark}}|{{Flag|Ireland}}|{{Flag|Sweden}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-London">{{cite web |title=Home |url=https://londonmyanmarembassy.com/index.php |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / London}}</ref><ref name="Dk.UM-DL">{{cite web |title=The Protocol Department |url=https://um.dk/en/about-us/the-protocol-department |access-date=29 July 2025 |work=Government of Denmark |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Denmark)]]}}</ref><ref name="Ie.DFA-DL25">{{cite web |date=July 2025 |title=Diplomatic List |url=https://assets.ireland.ie/documents/Updated_Diplomatic_List_July_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign and European Affairs of Ireland }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref name="Se.Gov-DL25">{{cite web |date=22 July 2025 |title=Stockholm Diplomatic List |url=https://www.government.se/contentassets/fbe729b57a7b4cd8a6cc2ebb882fff02/stockholm-diplomatic-list-22-july-2025.pdf |access-date=2 July 2025 |publisher=[[Ministry for Foreign Affairs (Sweden)]]}}</ref> |- ! ! colspan="6" |Oceania |- ! !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- | |{{Flag|Australia}} |[[:en:Canberra|Canberra]] |Embassy |Myat Thuzar Than, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|New Zealand}}|titlestyle=background-color:transparent; text-align:left; font-weight:normal|title='''Countries''':|expand=}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Canberra">{{cite web |title=Home |url=https://www.mecanberra.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Canberra}}</ref><ref name="Au.DFAT-EmbsInAu">{{cite web |title=Foreign Embassies in Australia |url=https://protocol.dfat.gov.au/Public/MissionsInAustralia |access-date=28 July 2025 |website=Department of Foreign Affairs and Trade of Australia}}</ref><ref name="NZ.MFAT-Embs">{{cite web |title=Embassies |url=https://www.mfat.govt.nz/en/embassies |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of New Zealand}}</ref><ref>{{cite news |date=24 July 2025 |title=ASEAN Embassies in Canberra jointly host the ASEAN Day Reception (23-7-2025) |url=https://www.mofa.gov.mm/en/asean-embassies-in-canberra-jointly-host-the-asean-day-reception-23-7-2025/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref> |} == အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်ရုံးများ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ !ကိုယ်စားလှယ်ရုံး !အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် !တာဝန်စတင်ခြင်း |- |၁ |{{အလံ|United Nations}} |[[နယူးယောက်မြို့]] |ဦး[[မြင့်သူ|မြင့်သူ]] |{{Start date and age|2020|10|20}} |- |၂ |{{အလံ|United Nations}} |[[ဂျနီဗာမြို့|ဂျီနီဗာမြို့]] |ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]] |{{Start date and age|2020|10|20}} |- |၃ |{{အလံ|United Nations}} |[[ဗီယင်နာမြို့]] |[[မင်းသိမ်း|ဦးမင်းသိမ်း]] |{{Start date and age|2020|10|15}} |- |၄ |{{အလံ|ASEAN}} |[[ဂျကာတာမြို့|ဂျာကာတာမြို့]] |ဦး[[အောင်မျိုးမြင့်|အောင်မျိုးမြင့်]] |{{Start date and age|2020|3|20}} |} == နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်မှု == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အဖွဲ့အစည်းအမည် !ပါဝင်မှု !ရက်စွဲ |- |၁။ |[[ကုလသမဂ္ဂ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1948|4|19}} |- |၂။ |[[မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1992|4}} |- |၃။ |[[ဘင်းမ်စတက်]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1997|6|6}} |- |၄။ |[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|1997|7|23}} |- |၅။ |ဧရာဝတီ - ကျောက်ဖယား - မဲခေါင်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဟာဗျူဟာ (အက်မက်စ်) |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2003|4|30}} |- |၆။ |ကမ္ဘောဒီးယား-လာအို-မြန်မာ-ဗီယက်နမ် (၄) နိုင်ငံစီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(CLMV) |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2003}} |- |၇။ |[[မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့]]<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-representatives-joined-to-meeting-of-members-of-myanmar-friends-in-ny-/1758360.html|title=မြန်မာ့မိတ်ဆွေနိုင်ငံများအဖွဲ့ အစည်းအဝေး မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်|work=VOA|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃ }}</ref> |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2007|12|19}} |- |၈။ |အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ)<ref>{{cite web|url=https://me-hanoi.org/index.php/en/announcement/395-2024-06-27-04-46-04|title=အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့၌ကျင်းပသည့် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ပါဝင်တက်ရောက်|work=Embassy of The Republic of The Union of Myanmar Hanoi, Socialist Republic of Vietnam|access-date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၄ }}</ref> |အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ |{{Start date and age|2002|6}} |- |၉။ | [[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့]] |ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံ (dialogue partner) |{{Start date and age|2023|5|5}} |} == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == === ၂၀၁၄ === * [[၁ စက်တင်ဘာ]] - ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ|ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံ]]တို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရေးတိုးမြှင့်စေရန် ဆန္ဒရှိကြသည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများ အကြား အပြန်အလှန်ခရီးသွားရာတွင် လွယ်ကူစေရန်လည်းကောင်း နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့အကြား သာမန်နိုင်ငံကူး လက်မှတ်ကိုင်ဆောင်သူများအား (၁၄) ရက် ပြည်ဝင်ဗီဇာ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုရေး ဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို သံတမန်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လဲလှယ်ပြီးခဲ့ပြီး ၎င်းနားလည်မှု စာချွန်လွှာသည် (၁-၉-၂၀၁၄) ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု အသက်ဝင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/press-release-2/|title=Press Release for the Mutual Exemption of Visa for Ordinary Passports Holders between Myanmar and Brunei Darussalam|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၂ === * [[၁၁ နိုဝင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32183|title=ဦးတင်မောင်ဆွေအား တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> === ၂၀၂၃ === * [[၅ မေ]] - ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (Shianghai Cooperation Organisation, SCO) သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမိုးကျော်အောင်နှင့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (SCO) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mr. Zhang Ming တို့မှ ၅-၅-၂၀၂၃ ရက်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%80%e1%80%ba%e1%81%85-%e1%81%85-%e1%81%82%e1%81%80/|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်(၅-၅-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=2025-7-5|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၇ ဇွန်]] - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[မြတ်သက်ဦး]]အား [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a/|title=ဦးမြတ်သက်ဦးအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၁၇-၆-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * [[၂၆ ဇူလိုင်]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးဦးတင်ယု အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[ဘာရိန်းနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ  မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။  <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/42002|title=သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယု အား ဘာရိန်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOI}}</ref> * [[၂၅ ဩဂုတ်]] - [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]သည် [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|တီမောလက်စ်တေ]] သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် သံတမန်စာဖြင့် အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ တီမောလက်စ်တေအစိုးရသည် မြန်မာအစိုးရ၏ သတိပေးပြောကြားမှုများကြားမှပင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ရာ၊ ဤလုပ်ရပ်သည် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးကို ထိခိုက်စေပြီး အကြမ်းဖက်လုပ်ဆောင်မှုများကို အားပေးရာရောက်သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be-%e1%80%9e%e1%80%b6/|title=တီမောလက်စ်တေသံရုံးမှ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံအား မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် အကြောင်းကြားခဲ့ခြင်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၁ စက်တင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးဦးတင်မောင်ဆွေအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%ae%e1%80%b8/|title=ဦးတင်မောင်ဆွေအား ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၂၄ အောက်တိုဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးချမ်းအေးအား [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%80%e1%80%b0%e1%80%9d%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af/|title=ဦးချမ်းအေးအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၁၇ ဒီဇင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ကမ္ဘာဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦး[[သစ်လင်းအုန်း]] အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ac/|title=ဦးသစ်လင်းအုန်း အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> * [[၁၉ ဒီဇင်ဘာ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား ၎င်း၏လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9a%e1%80%af%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ad/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးတင်ယုအား အိုမန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၄ === * [[၁၃ ဇန်နဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[ကျော်စိုးမင်း]]အား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|title=ဦးကျော်စိုးမင်းအား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|url=https://www.moi.gov.mm/news/50456|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOI}}</ref> * [[၁၈ ဇန်နဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ [[နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန]]မှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[အောင်ကို (သံအမတ်ကြီး)|အောင်ကို]]အား [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba/|title=ဦးအောင်ကိုအား လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၁၈-၁-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> * [[၇ မေ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်စိုးမိုးအား [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%98%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b9/|title=ဦးကျော်စိုးမိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၇-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> ** နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်[[မာလာသန်းထိုက်]]အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%9e%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%9e%e1%80%ae/|title=ဒေါ်မာလာသန်းထိုက်အား သီရိလင်္ကာဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် (၇-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=MOFA}}</ref> * [[၃၀ မေ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဝဏ္ဏဟန်]]အား [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%89%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%8f%e1%80%b9%e1%80%8f%e1%80%9f%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%85%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%94%e1%80%ba/|title=ဦးဝဏ္ဏဟန်အား ပါကစ္စတန်အစ္စလာမစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်(၃၀-၅-၂၀၂၄ ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> * ၂၄ ဇူလိုင် - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[မျိုးမြင့်မောင်]]အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား-နီ/|title=ဦးမျိုးမြင့်မောင်အား နီပေါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|accessdate=2025-7-4|publisher=MOFA}}</ref> === ၂၀၂၅ === * [[၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦး[[ဇော်ဦး၊ ဦး|ဇော်ဦး]]ကို ၎င်း၏ လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ် ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%A1/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦးအား အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်}}</ref> * [[၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ၎င်း၏ လက်ရှိတာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%af-2/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးသစ်လင်းအုန်းအား ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၂-၂-၂၀၂၅ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၃|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[သံတမန်]]အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၆) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC-5/|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ခြင်း (၈-၃-၂၀၂၃ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=2025-7-3}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://pct.com.mm/2023/03/08/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b7-%e1%80%82%e1%80%ae%e1%80%94%e1%80%ae/|title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဂီနီဘစ်ဆောသမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်လိုက်ကြပြီ|accessdate=2025-7-3|publisher=Pyi Thit Thar}}</ref> * [[၂၅ ဧပြီ]] - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[စိန်ဦး]] အား [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ|ဘရူနိုင်း ဒါရူဆလမ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%a6%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%b0%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%92%e1%80%ab/|title=ဦးစိန်ဦး အား ဘရူနိုင်းဒါရူဆလမ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်(၂၅-၄-၂၀၂၅ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၃|publisher=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> * [[၂၅ မတ်]] - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]သည် [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]မှ သံအမတ်ကြီး ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]]အား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba/|title=ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် (၂၅-၃-၂၀၂၅ ရက်)|accessdate=2025-7-3|publisher=MOFA}}</ref> * [[၂၈ ဩဂုတ်]] - နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌသည် အီဂျစ်အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား ၎င်း၏လက်ရှိ တာဝန်ဝတ္တရားများအပြင် မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b-4/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား မော်ရိုကိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၈-၈-၂၀၂၅ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=28 August 2025}}</ref>၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b-5/|title=သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်တင်ရှိန်အား အယ်လ်ဂျီးရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် (၂၈-၈-၂၀၂၅ ရက်)|publisher=MOFA|accessdate=27 August 2025}}</ref> === ၂၀၂၆ === *၂၁ ဇွန် - သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုး အား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုးအား ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84224 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> **သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84225 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == *[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် ဆက်ဆံရေး]] *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး|သံတမန် အဆက်အသွယ်ရှိသော နိုင်ငံများ]] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} bt5nx2abstv3dwqoidx495usga85inn 0 47484 1039707 826880 2026-06-20T13:01:57Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039707 wikitext text/x-wiki '''ဟူနန်ပြည်နယ်'''({{zh|c=湖南省|p=Húnán Shěng}})သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ဘက်ရှိ ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ အမည်မှာ ဒုံထင်ဟို(洞庭湖) တောင်ဘက်ဟူသည့် ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာသည်။ မြောက်ဘက်၌ ဟူဘေပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်၌ ကျံဆီပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်၌ ဂိုအံဒုံပြည်နယ်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် Guangxi Zhuang ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ အနောက်ဘက်တွင် Guizhou ပြည်နယ်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် Chongqingတို့ဖြင့် ထိစပ်နေသည်။ == ရာဇဝင် == Hunan's primeval [[forests]] were first occupied by the ancestors of the modern [[Miao people|Miao]], [[Tujia people|Tujia]], [[Dong people|Dong]] and [[Yao people]]s. It entered the written [[history of China]] around 350 BC, when under the kings of the [[Zhou dynasty]], it became part of the [[State of Chu]]. At this time, and for hundreds of years thereafter, it was a magnet for migration of [[Han Chinese]] from the north, who cleared most of the forests and began farming rice in the valleys and plains. To this day many of the small villages in Hunan are named after the Han families who settled there. Migration from the north was especially prevalent during the [[Eastern Jin Dynasty]] and the [[Southern and Northern Dynasties]] Periods, when nomadic invaders pushed these peoples south. During the [[Five Dynasties and Ten Kingdoms]] Period, Hunan was home to its own independent regime, [[Chu (Ten Kingdoms)|Ma Chu]]. ဟူနန်နှင့်[[ဟူပေ]]သည် [[ချင်မင်းဆက်]]လက်ထက်တိုင်အောင် ဟူကွမ်ပြည်နယ်(湖廣)တွင်ပါဝင်သည်။ ၁၆၆၄ခုနှစ်တွင် ဟူနန်ပြည်နယ်ကိုဖွဲ့စည်းပြီး ဟူကွမ်ပြည်နယ်မှခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၇၂၃ တွင်လက်ရှိအမည်ကိုရရှိခဲ့သည်။ [[Image:Mawangdui silk banner from tomb no1.jpg|thumb|left|150px|[[Han Dynasty|Western Han]] painting on [[History of silk|silk]] was found draped over the coffin in the grave of Lady Dai (c. 168 BC) at [[Mawangdui]] near Changsha in Hunan province.]] Hunan became an important communications center due to its position on the Yangzi River (Changjiang). It was also on the [[Imperial Highway]] constructed between northern and southern China. The land produced grain so abundantly that it fed many parts of China with its surpluses. The population continued to climb until, by the nineteenth century, Hunan became overcrowded and prone to [[peasant]] uprisings. Some of the uprisings were caused by ethnic tensions like ten-years long [[Miao Rebellion 1795-1806|Miao people rebellion of 1795-1806.]] [[ထိုက်ဖျင်အရေးတော်ပုံ]]သည် တောင်ဖက်ရှိ [[ကွမ်ရှီး]]ပြည်နယ်တွင် ၁၈၅၀ ၌ စတင်ခဲ့ပြီး ဟူနန်ပြည်နယ်သို့ကူးစက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်ယန်စီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ Ultimately, it was a Hunanese army under [[Zeng Guofan]] who marched into [[Nanjing]] to put down the uprising in 1864. Hunan was relatively quiet until 1910 when there were uprisings against the crumbling Qing dynasty, which were followed by the Communist's [[Autumn Harvest Uprising]] of 1927. It was led by Hunanese native [[Mao Zedong]], and established a short-lived Hunan Soviet in 1927. The Communists maintained a guerrilla army in the mountains along the Hunan-[[Jiangxi]] border until 1934. Under pressure from the Nationalist [[Kuomintang]] (KMT) forces, they began the famous [[Long March]] to bases in [[Shaanxi]] Province. After the departure of the Communists, the KMT army fought against the Japanese in the [[second Sino-Japanese war]]. They defended the capital [[Changsha]] until it fell in 1944. Japan launched [[Operation Ichigo]], a plan to control the railroad from [[Wuchang, Hubei|Wuchang]] to [[Guangzhou]] ([[Yuehan Railway]]). Hunan was relatively unscathed by the civil war that followed the defeat of the Japanese in 1945. In 1949, the Communists returned once more as the Nationalists retreated southward. မော်စီတုံးမွေးရာဇာတိပြည်နယ်အဖြစ် ဟူနနန်ပြည်နယ်သည် ၁၉၆၆-၁၉၇၆[[ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး]]တွင်ထောက်ခံခဲ့သည်။ However it was slower than most provinces in adopting the reforms implemented by [[Deng Xiaoping]] in the years that followed Mao's death in 1976. ယခင်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ကျူရုံကျိ]]၊ သမ္မတဟောင်း [[လျှိုလျှောက်ချီ]]၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း [[ဖုန်တယ်ဟွေး]]တို့သည် ဟူနန်နယ်သားများဖြစ်ကြသည်။ == ပထဝီအနေအထား == Hunan is located on the south bank of the [[Yangtze River]], about half way along its length, situated between 108° 47'-114° 16' east [[longitude]] and 24° 37'-30° 08' north [[latitude]]. It covers an area of {{convert|211800|km2}}, making it the [[List of People's Republic of China administrative divisions by area|10th largest]] provincial-level division. The east, south and west sides of the province are surrounded by mountains and hills, such as the [[Wuling Mountains]] to the northwest, the [[Xuefeng Mountains]] to the west, the [[Nanling Mountains]] to the south, and the [[Luoxiao Mountains]] to the east. The mountains and hills occupy more than 80% of the area and plains comprises less than 20% of the whole province. The [[Xiang River|Xiang]], the [[Zi River|Zi]], the [[Yuan River|Yuan]] and the [[Lishui River|Lishui]] Rivers converge on the Yangtze River at [[Lake Dongting]] in the north of Hunan. The center and northern parts are somewhat low and a U-shaped basin, open in the north and with Lake Dongting as its center. Most of Hunan Province lies in the basins of four major tributaries of the Yangtze River. တုန့်ထင်အိုင်သည် ပြည်နယ်အတွင်းအကြီးဆုံးအိုင်ဖြစ်ပြီးတရုတ်နိုင်ငံတွင်ဒုတိယအကြီးဆုံးရေချိုအိုင်ကြီးဖြစ်သည်။ Due to the reclamation of land for agriculture, Lake Dongting has been subdivided into many smaller lakes, though there is now a trend to reverse some of the reclamation, which had damaged [[wetland]] habitats surrounding the lake. Hunan's climate is [[subtropical]], and, under the [[Köppen climate classification]], is classified as being [[humid subtropical]] (Köppen ''Cfa''), with short, cool, damp winters, very hot and humid summers, and plenty of rainfall. January temperatures average {{convert|3|to|8|°C|°F}} while July temperatures average around {{convert|27|to|30|°C|°F}}. Average annual precipitation is {{convert|1200|to|1700|mm}}. == အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်တိုင်းခွဲများ == {{main|List of administrative divisions of Hunan}} [[File:1 furong panorama 2012.jpg|thumb|Furong Ancient Town, located in [[Yongshun County]] of [[Xiangxi Tujia and Miao Autonomous Prefecture|Xiangxi]]]] [[File:1 fenghuang ancient town hunan china.jpg|thumb|Fenghuang Ancient Town, located in [[Fenghuang County]] of [[Xiangxi Tujia and Miao Autonomous Prefecture|Xiangxi]]]] Hunan is divided into 14 [[prefecture of China|prefecture]]-level divisions, of which 13 are [[prefecture-level cities]] and the remaining division an [[autonomous prefecture]]. The prefecture-level cities are: {| class="wikitable" style="font-size:90%;" align= |- ! Map ! # ! Name ! Administrative Seat ! [[Hanzi]]<br>[[Hanyu Pinyin]] ! Population ([[Sixth National Population Census of the People's Republic of China|2010]]) |- |rowspan=17|[[File:Hunan prfc map.png|350px]] |----------bgcolor=lightblue |Colspan=6 align=center|'''— [[Prefecture-level city]] —''' |---------- |1 |[[Changsha]] |[[Tianxin District]] |<span style="font-size:125%;">长沙市</span><br>Chángshā Shì |7,044,118 |---------- |2 |[[Changde]] |[[Wuling District]] |<span style="font-size:125%;">常德市</span><br>Chángdé Shì |5,747,218 |---------- |3 |[[Chenzhou]] |[[Beihu District]] |<span style="font-size:125%;">郴州市</span><br>Chénzhōu Shì |4,581,778 |---------- |4 |[[Hengyang]] |[[Yanfeng District]] |<span style="font-size:125%;">衡阳市</span><br>Héngyáng Shì |7,141,462 |---------- |5 |[[Huaihua]] |[[Hecheng District]] |<span style="font-size:125%;">怀化市</span><br>Huáihuà Shì |4,741,948 |---------- |6 |[[Loudi]] |[[Louxing District]] |<span style="font-size:125%;">娄底市</span><br>Lóudǐ Shì |3,785,627 |---------- |7 |[[Shaoyang]] |[[Shuangqing District]] |<span style="font-size:125%;">邵阳市</span><br>Shàoyáng Shì |7,071,826 |---------- |8 |[[Xiangtan]] |[[Yuetang District]] |<span style="font-size:125%;">湘潭市</span><br>Xiāngtán Shì |2,748,552 |---------- |9 |[[Yiyang]] |[[Heshan District, Yiyang|Heshan District]] |<span style="font-size:125%;">益阳市</span><br>Yìyáng Shì |4,313,084 |---------- |10 |[[Yongzhou]] |[[Lengshuitan District]] |<span style="font-size:125%;">永州市</span><br>Yǒngzhōu Shì |5,180,235 |---------- |11 |[[Yueyang]] |[[Yueyanglou District]] |<span style="font-size:125%;">岳阳市</span><br>Yuèyáng Shì |5,477,911 |---------- |12 |[[Zhangjiajie]] |[[Yongding District]] |<span style="font-size:125%;">张家界市</span><br>Zhāngjiājiè Shì |1,476,521 |---------- |13 |[[Zhuzhou]] |[[Tianyuan District]] |<span style="font-size:125%;">株洲市</span><br>Zhūzhōu Shì |3,855,609 |----------bgcolor=lightblue |Colspan=6 align=center|'''— [[Autonomous prefectures of China|Autonomous prefecture]] —''' |---------- |14 |[[Xiangxi Tujia and Miao Autonomous Prefecture|Xiangxi]]<br> (for [[Tujia people|Tujia]] and [[Miao people|Miao]]) |[[Jishou]] |<span style="font-size:125%;">湘西土家族苗族自治州</span><br>Xiāngxī Tǔjiāzú Miáozú Zìzhìzhōu |2,547,833 |} The fourteen [[prefecture of China|prefecture]]-level divisions of Hunan are subdivided into 122 [[County (People's Republic of China)|county]]-level divisions (34 [[District of China|district]]s, sixteen [[county-level cities]], 65 counties, seven [[autonomous counties]]). Those are in turn divided into 2587 [[Townships of the People's Republic of China|township]]-level divisions (1098 [[town of China|town]]s, 1158 [[Townships of the People's Republic of China|township]]s, 98 [[ethnic township]]s, 225 [[subdistrict]]s, and eight [[district public office]]s). ==Politics== {{main|Politics of Hunan|List of provincial leaders of the People's Republic of China}} The Politics of Hunan is structured in a dual party-government system like all other governing institutions in [[mainland China]]. The [[Governor of Hunan]] is the highest-ranking official in the People's Government of Hunan. However, in the province's dual party-government governing system, the Governor has less power than the Hunan [[Communist Party of China]] Provincial Committee Secretary, colloquially termed the "Hunan [[CPC Party Chief]]". == စီးပွားရေး== ဟူနန်ပြည်နယ်၏ အဓိကစိုက်ပျိုးသီးနှံမှာ စပါးနှင့်ဝါဂွမ်းဖြစ်သည်။ တုန့်ထင်အိုင်ပတ်ဝန်းကျင်သည် Hunan's traditional crops are [[rice]] and [[cotton]]. The [[Lake Dongting]] area is an important center of [[ramie]] production, and Hunan is also an important center of [[tea]] cultivation. Aside from agricultural products, in recent years Hunan has grown to become an important center for steel, machinary and electronics production, especially as China's manufacturing sector moves away from coastal provinces such as [[Guangdong]] and [[Zhejiang]].<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.thechinaperspective.com/topics/province/hunan-province/ |accessdate=9 January 2013 |archivedate=8 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008045908/http://thechinaperspective.com/topics/province/hunan-province/ }}</ref> The [[Lengshuijiang]] area is noted for its [[stibnite]] mines, and is one of the major centers of [[antimony]] extraction in China. Its nominal GDP for 2011 was 1.90 trillion yuan (US$300 billion). Its per capita GDP was 20,226 yuan (US$2,961).<ref>{{Cite web |url=http://www.stats.gov.cn/was40/gjtjj_detail.jsp?channelid=4362&record=14 |title=宁夏回族自治区2010年第六次全国人口普查主要数据公报<!-- Bot generated title --> |access-date=5 August 2012 |archive-date=22 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522162958/http://www.stats.gov.cn/was40/gjtjj_detail.jsp?channelid=4362&record=14 |url-status=dead }}</ref> ===Economic and technological development zones=== * [[Changsha]] National Economic and Technical Development Zone The Changsha National Economic and Technology Development Zone was founded in 1992. It is located east of Changsha. The total planned area is 38.6&nbsp;km² and the current area is 14&nbsp;km². Near the zone is National Highways G319 and G107 as well as Jingzhu Highway. Besides that, it is very close to the downtown and the railway station. The distance between the zone and the airport is 8&nbsp;km. The major industries in the zone include high-tech industry, biology project technology and new material industry.<ref>{{Cite web |title=RightSite.asia {{!}} Changsha National Economic and Technology Development Zone |url=http://rightsite.asia/en/industrial-zone/changsha-economic-technology-development-zone/ |access-date=9 January 2013 |archive-date=26 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110826055651/http://rightsite.asia/en/industrial-zone/changsha-economic-technology-development-zone }}</ref> * [[Changsha]] National New & Hi-Tech Industrial Development Zone * Chenzhou Export Processing Zone Approved by the State Council, Chenzhou Export processing Zone (CEPZ) was established in 2005 and is the only export processing zone in Hunan province. The scheduled production area of CEPZ covers 3km2. The industrial positioning of CEPZ is to concentrate on developing export-oriented hi-tech industries, including electronic information, precision machinery, and new-type materials. The zone has good infrastructure, and the enterprises inside could enjoy the preferential policies of tax-exemption, tax-guarantee and tax-refunding. By the end of the “[[Eleventh Five-Year Plan (People's Republic of China)|Eleventh Five-Year Plan]]”, the CEPZ achieved a total export and import volume of over USD 1 billion and provided more than 50,000 jobs. It aimed to be one of the first-class export processing zones in China.<ref>{{Cite web |title=RightSite.asia {{!}} Chenzhou Export Processing Zone |url=http://rightsite.asia/en/industrial-zone/binzhou-export-processing-zone/ |access-date=9 January 2013 |archive-date=26 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110826055048/http://rightsite.asia/en/industrial-zone/binzhou-export-processing-zone }}</ref> * [[Zhuzhou]] National New & Hi-Tech Industrial Development Zone Zhuzhou Hi-Tech Industrial Development Zone was founded in 1992. Its total planned area is 35&nbsp;km². It is very close to National Highway G320. The major industries in the zone include biotechnology, food processing and heavy industry. In 2007, the park signed a cooperation contract with Beijing Automobile Industry, one of the largest auto makers in China, which will set up a manufacturing base in Zhuzhou HTP.<ref>{{Cite web |title=RightSite.asia {{!}} Zhuzhou Hi-Tech Industrial Development Zone |url=http://rightsite.asia/en/industrial-zone/zhuzhou-hi-tech-industrial-development-zone/ |access-date=9 January 2013 |archive-date=24 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224154636/http://rightsite.asia/en/industrial-zone/zhuzhou-hi-tech-industrial-development-zone }}</ref> == Artistic == The Hunan Province is accredited with being filled with skilled craftsmen and women who create embroidered silks, carved jade, and other skillfully hand made artistic goods of international quality. == လူဦးရေ == ၂၀၀၀ ခုနှစ်[[သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ဟူနန်ပြည်နယ်၏လူဦးရေသည် ၆၄,၄၀၀,၇၀၀ ဦးရှိပြီး တိုင်းရင်းသား၄၁မျိုးနေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၉၀ နှစ်များနှင့်ယှဉ်ပါက ၆.၁၇%(၃,၇၄၂,၇၀၀ဦး)တိုးတက်လာသည်။ ယင်းအနက်မှ ၈၉.၇၉%(၅၇,၅၄၀,၀၀၀ဦး)မှာ ဟန်(တရုတ်)လူမျိုးများဖြစ်ကြပြီး ၁၀.၂၁%(၆,၅၇၅,၃၀၀ဦး) မှာလူနည်းစုတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} fy5ebuztjy4qkgt9m1dce1f42pj5mee 0 48840 1039872 963594 2026-06-21T11:08:33Z Mytelaung 144678 1039872 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ဩဘာသောင်း | image = [[File:Dawဩဘာသောင်း.jpg|thumb|ဒေါ်ဩဘာသောင်း]] | caption = | birth_name = သောင်းတင် | birth_date = {{birth date|1898|04|11}} | birth_place =[[ပုစွန်တောင်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]] | death_date = {{Death date and age|1971|01|13|1898|04|11}} | death_place = [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | spouse = {{marriage|ထွန်းဝေ|1936|1941}} | nationality = မြန်မာ | field = [[မြန်မာအက]] | movement = | known_for = ''ကဗျာလွတ်အက'' | awards = [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]] | website = }} '''ဒေါ်ဩဘာသောင်း''' (၁၁ ဧပြီ ၁၈၉၈–၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၁) သည် အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကဗျာလွတ်]]အကကို တီထွင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်ဩဘာသောင်းကို ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ အဘ အင်ဂျင်နီယာ ဦးစံဒွန်း၊ အမိဒေါ်သာလိတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ မသောင်းတင် ဖြစ်သည်။ ဩဘာသောင်း ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုအကဝါသနာထုံခဲ့သည်။ သဘင်မျိုးရိုးမဟုတ်သော်လည်း အတီးအမှုတ် ဝါသနာပါသော ဖခင်ဖြစ်သူက အားပေးသဖြင့် အငြိမ့်သဘင်လောကသို့ ရောက်၍လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလေးဘဝကပင် ရန်ကုန်၊ ကြက်တန်း၊ ဘုရားဖြူဆရာတော်ပျံတော်မူရာ ရေကျော်ဆီဆုံတန်း၊ ယိမ်းတွင် ပါဝင် ကပြရာမှ အကကောင်းသူအဖြစ် ချီးမွမ်းခြင်းခံရသည်။ ဩဘာသောင်း ၁၃ နှစ် သမီးအရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူနှင့်အတူ မန္တလေး သို့ ပြောင်းရွေ့လာကြသည်။ အကအခုန် ဝါသနာကြီးသည့် သမီးဖြစ်သူကိုလည်းအဆိုအကတွင် ထွန်းထွန်း ပေါက်⁠ပေါက်ဖြစ်စေရန် ထိုခေတ်က ပန်တျာကျောင်းကဲ့သို့ သင်ကြားပေးနေသော ပေါက်⁠ပေါက်တန်း ဇာတ်စာရေးဆရာ ဦးထွန်းရထံ အဆိုအကပညာများ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ငါးလခန့်အကြာတွင် အငြိမ့်တစ်ငြိမ့်မှသဘောကျသဖြင့် ခေါ်ယူခဲ့ရာ ၁၄ နှစ် သမီးအရွယ်မှာပင် အငြိမ့်မင်းသမီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆရာဖြစ်သူ ရွေး ချယ်ပေးသည့်အမည်မှာ ဩဘာသောင်းတင်ဖြစ်သော်လည်း နောက်တွင် ဩဘာသောင်း အမည်ဖြင့်သာ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့လေသည်။ ဩဘာသောင်း အငြိမ့်လောကသို့ မဝင်ရောက်မီက အငြိမ့်မင်းသမီးကြီးများမှ သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့်၊ မြိုင်ထ၊ ဘောလယ်များ သီဆိုရ၍ ငြိမ့်ညောင်းသာယာသော တေးသံဖြင့် ညက်ညက်ညောညော ကကြသော်လည်း ဩဘာသောင်း အငြိမ့်စင်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ယောက်ျားများ စိတ်လှုပ်ရှားစေသည့် ဆန်း​ထွေထူး(ဆန်း​နွေဦးယိုးဒယားအလိုက်)၊ ဘာဂီတင်(ဘာဂီ=မြင်းရထား)၊ ကာတစ်(ကာတစ်မှာထို​ခေတ်ကတင်ပါးကိုဆိုလိုသည်)စသည့် သီချင်းများ သီဆိုကပြခဲ့ရာ အဆိုအတီး မြူး⁠မြူးကြွကြွ၊ အက ကလည်း သွက်သွက်လက်လက်ဖြင့် အငြိမ့်ခေတ်တစ်ခေတ်ပြောင်းခဲ့သည်။ ဘာဂီတင်၊ဆန်းထွေထူး၊ပေါ်ပြူလာဘလူးဘလပ်၊စုံနံသာမြိုင်လယ်၊လှေကြီးထိုးရိုးရိုးမှန်မှန်လှော်၊ချစ်ယောင်ယောင်၊ကြာလေငယ်လေ၊ဇကွဲ စသည့်သီချင်းများသည် ဩဘာ‌သောင်း ၏ နာမည်‌‌ကြီး‌ တေးများဖြစ်သည်။ ဩဘာသောင်းအငြိမ့် ကလေရာတွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ ကာလသားများ ဝိုင်း⁠ဝိုင်းလည်ခဲ့သည်အထိ စန်းထခဲ့သည်။ သို့ကြောင့်ပင် ဇာတ်မင်းသား ဖိုးစိန်ကြီးက မင်းသမီးကို အရူးအမူးဖြစ်နေကြသည့် လူငယ် များကို သတိပေးသောအနေဖြင့်ဇာတ်သမကို မခင်တွယ်ကြနဲ့ သဘင်သည် ဝေးရာကကြည့်ဆိုသည့် သီချင်း သီဆို၍ ဥက္ကာသေနမယ် ရူပဇာတ်ကို ကပြခဲ့ရသည်ဟု အဆိုရှိခဲ့သည်။ အဆစ်ကျဲကျဲ ကရာမှာ လေဘာတီမြရင် အကောင်းဆုံး၊ ဆစ်စိပ်စိပ် ကရာမှာ ဩဘာသောင်း အကောင်းဆုံးဟု အငြိမ့်သဘင်လောကတွင် ပြောစမှတ်ပြုခဲ့ရသည်။ မင်းသမီးမထွေးလေး၊ မင်္ဂလာ သိန်းညွန့်၊ မစံထား၊ မစံရှား၊ ဇာတ်မင်းသား ဦးစိန်အုပ် စသည် ထင်ရှားသောမင်းသား မင်းသမီးများ ရွာစားကြီး [[စိန်ဗေဒါ]]၊ အဆိုတော်ဆရာမှန် စသည့် ဂီတပညာရှင်များထံမှ အဆိုအကပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ဩဘာသောင်း ကိုယ်တိုင် စန္ဒယား၊ ပတ္တလား၊ ဟွန်းတယောဂီတတူရိယာများ တီးနိုင်သူဖြစ်သည်။ ဖခင်ကြီးက ရုပ်သေးမင်းသမီးကြိုးဆွဲဆရာ ဆရာမှန်ကို အိမ်သို့ပင့်ဖိတ်ခေါ်ယူ သင်ကြားပေးသည်။ ဆရာမှန်၏ မင်းသမီးရုပ်ကို အတုယူကပြရာမှ ခြေလက်ခေါင်းခါး မင်းသမီးဂွင်အနေအထားတွင် လှပညက်ညောသူအဖြစ် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အသက် ၃၈ နှစ်တွင် ခင်ပွန်းသည်၏ ဆန္ဒအရ အငြိမ့်လောကမှ အနားယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် မန္တလေးပန်တျာကျောင်း စတင်ဖွင့်လှစ်သည့်အခါ အကနည်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူသင်ကြားခဲ့ရသည်။ ဒေါ်ဩဘာသောင်းသည် ကဗျာလွတ်အကကိုလည်း မင်းသား ရွှေဒေါင်းညို၊ စိန်လှမောင် တို့နှင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင် တီထွင့်ခဲ့ရာ မြန်မာအကသမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ခံရသည်အထိ အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အာဏာရှင်ဦး​နေဝင်း ၏​တော်လှန်​ရေး​ကောင်စီ​ခေတ်မှစ၍ ၈၈အေရးအခင်းနောက်ပိုင်းတွင်ကဗျာလွတ်အကမှာသင်ရိုးဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။မူမှန်​သော ကဗျာလွတ်မူကိုပယ်ရှား(​ဖျောက်ဖျက်)ကာမူမမှန်​သောကဗျာလွတ်မူကိုနိုင်ငံ​တော်မူဟုသတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် မူမှန်​သောအကနည်းစနစ်တို့​ပျောက်ကွယ်ခဲ့ရ​လေသည်။တပည့်ရင်း​ဒေါ်ခင်ဝင်းနွယ်က​ဖော်ထုတ်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးများစွာအတိုက်အခိုက်ခံခဲ့ရ​သေးသည်။ ကဗျာလွတ်မိခင်ကြီး [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့|ဝဏ္ဏကျော်ထင်]] ဒေါ်ဩဘာသောင်းသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။<ref>စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉၇၈</ref> ==ကိုးကား== <references/> {{Lifetime|၁၈၉၈|၁၉၇၁}} [[Category:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]] e2ub02jco2j2x2wl5x3rzuxvqkin8bb 0 49154 1039717 770548 2026-06-20T14:17:58Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039717 wikitext text/x-wiki {{Infobox physical quantity | name = Temperature | image = Thermometer CF.svg | caption = Two thermometers showing temperature in Celsius and Fahrenheit. | unit = [[ကယ်လ်ဗင်]] | otherunits = [[ဆဲလ်စီးယပ်စ်|°C]], [[ဖာရင်ဟိုက်|°F]], [[Rankine scale|°R]] | symbols = ''T'' | dimension = '''[[Theta#Upper case|Θ]]''' | intensive = Yes | derivations = <math>\frac{pV}{nR}</math>, <math>\frac{dq_\text{rev}}{dS}</math> }} [[File:Body Temp Variation.png|thumb|300px|ခန္ဓာကိုယ် အပူချိန်ပြောင်းလဲမှု]] [[File:Annual Average Temperature Map.jpg|thumb|300px|ကမ္ဘာတစ်ဝန်း နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှ အပူချိန်]] '''အပူချိန်''' သည် ပူသည် အေးသည်ဟု တိုင်းတာရာ၌ အသုံးပြုသော စံသတ်မှတ်ချက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းကို [[သာမိုမီတာ]]ဖြင့် တိုင်းတာရသည်။ တိုင်းတာရာ၌ စံနှုန်းအများကြီးရှိရာ အသုံးအများဆုံးမှာ [[ဆယ်စီးယပ်]]စကေး (°C)၊ ဖာရင်ဟိုက်စကေး (°F) နှင့် ကယ်လ်ဗင်စကေး (K) တို့ ဖြစ်ကာ၊ ကယ်လ်ဗင်စကေးကို သိပ္ပံပညာရပ်များတွင် SI ယူနစ် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် အသုံးချသည်။ ပကတိအပူချိန်သည် အအေးဆုံး အပူချိန်ဖြစ်၍ ကယ်လ်ဗင်အားဖြင့် သုည ဖြစ်ပြီး၊ ဆယ်စီးယပ်အားဖြင့် -၂၇၃.၁၅ °C၊ ဖာရင်ဟိုက်အားဖြင့် -၄၅၉.၆၇°F အသီးသီးရှိကြသည်။ အပူချိန်သည် သိပ္ပံနယ်ပယ်အားလုံးဖြစ်သော [[ရူပဗေဒ]] [[ပထဝီဝင်]] [[ဆေးပညာ]] [[ဓာတုဗေဒ]] [[ဇီဝဗေဒ]] စသည်တို့၌ သာမက နေ့စဉ်ဘဝ၌ပါ အလွန် အရေးပါသည့်အရာ ဖြစ်ပေသည်။ ) [[File:Thermally Agitated Molecule.gif|upright=1.25|thumb|right|Thermal vibration of a segment of [[protein]] [[alpha helix]]: The [[amplitude]] of the vibrations increases with temperature.]] သီအိုရီအရ အနိမ့်ဆုံး အပူချိန်သည် ပကတိသုည(Absolute Zero)၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းအရာဝတ္ထုမှ မည်သည့် အပူမျှ မစီးထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ စမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်အရ၊ ပကတိသုည အဖြစ်သို့ လုံးလုံး မရောက်နိုင်၊ အလွန် နီးကပ်စွာသာ ရောက်နိုင်သည်၊ သို့ဖြစ်ရာ ၎င်းကို အပူစီးကူးမှု၏ တတိယ နိယာမ (third law of thermodynamics) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ==သက်ရောက်မှုများ== အောက်ပါ ရုပ်ပိုင်း ဖြစ်စဉ်များသည် အပူနှင့် ဆက်နွယ်သည်။ * [[အစိုင်အခဲ]]၊ [[အရည်]]၊ [[အငွေ့]]၊ ငွေ့ရည်၊ သိပ်သည်းဆ၊ ပျော်ဝင်ဆ၊ ငွေ့ဖိအား၊ လျှပ်ကူးခြင်း စသည့် အဆင့်များ ပါဝင်သော ရုပ်ဝတ္ထု၏ ရုပ်ဂုဏ်သတ္တိများ၊ * ဓာတ်ပြုမှု ဖြစ်ပွားသော နှုန်းနှင့် အတိုင်းအတာ၊<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UKkQAQAAMAAJ|title=Thermal discharges at nuclear power stations: their management and environmental impacts : a report prepared by a group of experts as the result of a panel meeting held in Vienna, 23–27 October 1972|last=Agency|first=International Atomic Energy|date=1974|publisher=International Atomic Energy Agency}}</ref>) * ဝတ္ထု တခု၏ မျက်နှာပြင်မှ ထုတ်လွှတ်သော အပူဖြာခြင်း (thermal radiation) ၏ ပမာဏနှင့် သတ္တိများ၊ * ပကတိအပူချိန် ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ဖန်ရှင်၏ အသံအမြန် * [https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4 Temperature measurement by Thermometer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410141132/https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4 |date=10 April 2021 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:အပူချိန်]] {{Physics-stub}} fasnvlml35o5hus0uevmvixz1ksz7b6 0 63990 1039858 798015 2026-06-21T10:05:30Z Chenzeyan29 141880 1039858 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family | name = အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု <br />(Indo-European) | region = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း | familycolor = Indo-European | speakers = {{est.}} ၃.၄ ဘီလီယံ | family = ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကား မိသားစု]]တစ်ခု | protoname = [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား|ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ]] (Proto-Indo-European) | child1 = လက်ရှိပြောဆိုနေသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]{{indent|1}}{{*}}[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] | child2 = မျိုးသုဉ်းသွားသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] {{Extinct}} | child3 = [[အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်သော ဘာသာစကားများ|အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်]] သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းအနည်းငယ်သာရှိသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[ဒေးရှန်းဘာသာစကား|ဒေးရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[အီလစ်မီယန်ဘာသာစကား|အီလစ်မီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဗာနီယန်ဘာသာစကား|လီဗာနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဂူရီယန်ဘာသာစကား (ရှေးဟောင်း)|လီဂူရီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လူဆီတေးနီးယန်းဘာသာစကား|လူဆီတေးနီးယန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ပီအိုနီယန်ဘာသာစကား|ပီအိုနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖိလစ်တီးနီးယားဘာသာစကား|ဖိလစ်တီးနီးယား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖရီဂျီယန်ဘာသာစကား|ဖရီဂျီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[သရေရှန်းဘာသာစကား|သရေရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဗီနက်တစ်ဘာသာစကား|ဗီနက်တစ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာဘာသာစကား|ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာ]] {{Extinct}} | iso2 = ine | iso5 = ine | glotto = indo1319 | glottorefname = Indo-European | map = Indo-European Language Family Branches in Eurasia.png | mapcaption = [[ဥရောပ]]နှင့် [[အာရှ]]တိုက်အတွင်းရှိ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု၏ အဓိကအုပ်စုခွဲ (၈) ခုကို မူရင်းပြောဆိုကြသူများ လက်ရှိပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ ခန့်မှန်းခြေမြေပုံညွှန်း: {{legend|#00CCFE|[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]] ([[အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား|အယ်လ်ဘေးနီးယား]])}} {{legend|#7F007F|[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]}} {{legend|#007F00|[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]}} {{legend|#FEA600|[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]}} {{legend|#D30000|[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]}} {{legend|#FEDC55|[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]] ([[ဂရိဘာသာစကား|ဂရိ]])}} {{legend|#00007F|[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]}} {{legend|#967F12|[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] ([[ရိုမန့်စ်ဘာသာစကားများ|ရိုမန့်စ်]])}} {{legend|#BEBEBE|အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ}} အစက်ချ/အစင်းကြား ဒေသများသည် [[ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးပြောဆိုခြင်း|ဘာသာစကားစုံပြောဆိုမှု]] အများဆုံးရှိရာ ဒေသများကို ပြသသည် (မြေပုံအား ချဲ့ထွင်ကြည့်ရှုနိုင်သည်)။ | notes = {{ublist|{{Extinct}} သည် မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်}} }} remewdrd7cz70yd2l6x9lpjaangz5xk 1039859 1039858 2026-06-21T10:11:16Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1039859 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family | name = အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု <br />(Indo-European) | region = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း | familycolor = Indo-European | speakers = {{est.}} ၃.၄ ဘီလီယံ | family = ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကား မိသားစု]]တစ်ခု | protoname = [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား|ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ]] (Proto-Indo-European) | child1 = လက်ရှိပြောဆိုနေသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]{{indent|1}}{{*}}[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] | child2 = မျိုးသုဉ်းသွားသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] {{Extinct}} | child3 = [[အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်သော ဘာသာစကားများ|အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်]] သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းအနည်းငယ်သာရှိသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[ဒေးရှန်းဘာသာစကား|ဒေးရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[အီလစ်မီယန်ဘာသာစကား|အီလစ်မီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဗာနီယန်ဘာသာစကား|လီဗာနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဂူရီယန်ဘာသာစကား (ရှေးဟောင်း)|လီဂူရီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လူဆီတေးနီးယန်းဘာသာစကား|လူဆီတေးနီးယန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ပီအိုနီယန်ဘာသာစကား|ပီအိုနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖိလစ်တီးနီးယားဘာသာစကား|ဖိလစ်တီးနီးယား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖရီဂျီယန်ဘာသာစကား|ဖရီဂျီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[သရေရှန်းဘာသာစကား|သရေရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဗီနက်တစ်ဘာသာစကား|ဗီနက်တစ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာဘာသာစကား|ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာ]] {{Extinct}} | iso2 = ine | iso5 = ine | glotto = indo1319 | glottorefname = Indo-European | map = Indo-European Language Family Branches in Eurasia.png | mapcaption = [[ဥရောပ]]နှင့် [[အာရှ]]တိုက်အတွင်းရှိ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု၏ အဓိကအုပ်စုခွဲ (၈) ခုကို မူရင်းပြောဆိုကြသူများ လက်ရှိပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ ခန့်မှန်းခြေမြေပုံညွှန်း: {{legend|#00CCFE|[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]] ([[အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား|အယ်လ်ဘေးနီးယား]])}} {{legend|#7F007F|[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]}} {{legend|#007F00|[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]}} {{legend|#FEA600|[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]}} {{legend|#D30000|[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]}} {{legend|#FEDC55|[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]] ([[ဂရိဘာသာစကား|ဂရိ]])}} {{legend|#00007F|[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]}} {{legend|#967F12|[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] ([[ရိုမန့်စ်ဘာသာစကားများ|ရိုမန့်စ်]])}} {{legend|#BEBEBE|အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ}} အစက်ချ/အစင်းကြား ဒေသများသည် [[ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးပြောဆိုခြင်း|ဘာသာစကားစုံပြောဆိုမှု]] အများဆုံးရှိရာ ဒေသများကို ပြသသည် (မြေပုံအား ချဲ့ထွင်ကြည့်ရှုနိုင်သည်)။ | notes = {{ublist|{{Extinct}} သည် မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်}} }} '''အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Indo-European languages}}) ဆိုသည်မှာ [[အိန္ဒိယတိုက်ငယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ဥရောပ]]ဒေသအများစုနှင့် [[အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့တွင် အခြေတည်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော [[ဘာသာစကား မိသားစု]]ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် [[အလယ်အာရှ]]အချို့ဒေသများ (ဥပမာ- [[တာဂျီကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျီကစ္စတန်]]နှင့် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]])၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တောင်ပိုင်း ([[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]နှင့် [[မော်လ်ဒိုက်နိုင်ငံ|မော်လ်ဒိုက်]]) နှင့် [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]] တို့တွင်လည်း မူရင်းဘာသာစကားအုပ်စုခွဲများ ရှိကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများကို [[အာနာတိုလီယာ]] (ယနေ့ခေတ် တူရကီ) နှင့် [[တာရင်မြစ်ဝှမ်း]] (တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း) တို့တွင်လည်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုကို လက်ရှိအသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သော မျိုးနွယ်စုခွဲကြီး (၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ [[အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား|အယ်လ်ဘေးနီးယား]]၊ [[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]၊ [[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်]]၊ [[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်]]၊ [[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]၊ [[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]၊ [[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]] နှင့် [[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] တို့ဖြစ်ကြကာ ထင်ရှားသော [[မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားများ|မျိုးသုဉ်းသွားသည့် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲကြီး]] (၂) ခုဖြစ်သော [[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] နှင့် [[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မူရင်းဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ အများဆုံးရှိသည့် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားများမှာ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]၊ [[စပိန်ဘာသာစကား|စပိန်]]၊ [[ပေါ်တူဂီဘာသာစကား|ပေါ်တူဂီ]]၊ [[ရုရှားဘာသာစကား|ရုရှား]]၊ [[ဟိန္ဒူစတန်နီဘာသာစကား|ဟိန္ဒူစတန်နီ (အူရဒူ နှင့် ဟိန္ဒီ)]]၊ [[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]၊ [[ပန်ဂျာဘီဘာသာစကား|ပန်ဂျာဘီ]]၊ [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမန်ဘာသာစကား|ဂျာမန်]] နှင့် [[ပါရှန်းဘာသာစကား|ပါရှန်း]] တို့ ဖြစ်ကြပြီး လူနည်းစုပြောဆိုကြသည့် အခြားသော ဘာသာစကားများစွာမှာမူ မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄၂% ခန့်ဖြစ်သော လူပေါင်း ၃.၄ ဘီလီယံကျော်သည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခုခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုနေကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြောဆိုအများဆုံး ဘာသာစကားမိသားစုအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။ ''[[အက်သနိုလော့ဂ်]]'' (Ethnologue) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လက်ရှိအသုံးပြုနေသော အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား ၄၄၆ မျိုးခန့်ရှိသည့်အနက် ၃၁၃ မျိုးမှာ [[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]] အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=What are the largest language families? |url=http://www.ethnologue.com/guides/largest-families |publisher=Ethnologue}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားအားလုံးသည် ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ကြေးခေတ်ဦးပိုင်း (ဘီစီ ၃၃၀၀ မှ ၁၂၀၀ ခန့်) က ပြောဆိုခဲ့ကြသည့် [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား]] (Proto-Indo-European) ဟု နှိုင်းယှဉ်သုတေသနပြု သတ်မှတ်ထားသော သမိုင်းမတင်မီ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရှေးဦးဘာသာစကား စတင်ရာ ချက်မြှုပ်ဒေသ (Proto-Indo-European homeland) နှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ် ယူဆချက်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ပညာရှင်များအကြား အများစုလက်ခံထားသည့် အယူအဆမှာ "ကူရ်ဂန် သီအိုရီ" (Kurgan hypothesis) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသီအိုရီအရ မူလချက်မြှုပ်ဒေသသည် ယနေ့ခေတ် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း]]တို့ တည်ရှိရာ ပွန်တစ်-ကက်စပီယန် မြက်ခင်းပြင် (Pontic–Caspian steppe) ဒေသဖြစ်ပြီး၊ ဘီစီ ၄ ရာစုနှင့် ၃ ရာစုဦးပိုင်းက ယမ်နာယာယဉ်ကျေးမှု (Yamnaya culture) အပါအဝင် ဆက်စပ်ရှေးဟောင်းသုတေသန ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမဆုံးသော စာရေးသားမှု မှတ်တမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားသည် ဒေသအလိုက် ဘာသာစကား မြောက်မြားစွာအဖြစ် ကွဲပြား ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနေပြီဖြစ်ကာ ဥရောပ၊ အလယ်အာရှ၊ အနောက်အာရှ{{efn|[[အာနာတိုလီယာ]]၊ [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]]၊ [[အာမေးနီးယား ကုန်းပြင်မြင့်]]နှင့် [[အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့ပါဝင်သည်။}}နှင့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ် (တောင်အာရှ) ဒေသအနှံ့အပြားတွင် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ခေတ်သစ်ကာလ ကိုလိုနီပြုခြင်း ဖြစ်စဉ်များကြောင့် ဤမိသားစုဝင် ဥရောပဘာသာစကားအချို့ဖြစ်သည့် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ရုရှား၊ စပိန်နှင့် [[ဒတ်ချ်ဘာသာစကား|ဒတ်ချ်]] တို့သည် နယ်မြေချဲ့ထွင်လာခဲ့ကြပြီး ယခုအခါ [[အမေရိကတိုက်]]၊ [[အိုရှေနီးယား]]နှင့် [[အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်း]] (ဆိုက်ဘေးရီးယားဒေသ) တို့အထိ ပျံ့နှံ့ပြောဆိုလျက် ရှိကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား၏ အစောဆုံး ရေးသားမှုအထောက်အထားများသည် ကြေးခေတ်ကာလက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မိုက်ဆီးနီးယန်းဂရိစကား (Mycenaean Greek) နှင့် ဟစ်တိုက် (Hittite) ၊ လူဝီယန် (Luwian) တို့ပါဝင်သည့် အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းများမှာ ဘီစီ ၂၀ ရာစုခန့်က အာနာတိုလီယာအရှေ့ပိုင်း ကူလ်တီပီ (Kültepe) ရှိ အဆီးရီးယားလူမျိုးတို့၏ နယ်မြေများတွင် တွေ့ရှိရသည့် ဟစ်တိုက်ဝေါဟာရများနှင့် အမည်နာမများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော အက်ကတ်ဒီယန်ဘာသာစကား ([[ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကား မိသားစု|ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကား]]) စာသားများအကြား ညှပ်၍ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Bryce |first=Trevor |date=2005 |title=Kingdom of the Hittites |edition=New |publisher=Oxford University Press |page=37 |isbn=978-0-19-928132-9}}</ref> မူလ ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ လူမျိုးတို့၏ တိုက်ရိုက်စာပေမှတ်တမ်းများ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းမရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အချို့သောအချက်အလက်များကိုမူ နောက်ပိုင်းတွင် ခွဲထွက်သွားသည့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအထောက်အထားများမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဖော်ထုတ် ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Mallory |first=J. P. |date=2006 |title=The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-928791-8 |page=442}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် [[သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘာသာဗေဒ]] (Historical linguistics) ကဏ္ဍတွင် အလွန်အရေးပါသည်။ အကြောင်းမှာ အာဖရို-အေးရှားတစ် ဘာသာစကားမိသားစုဝင် [[အီဂျစ်ဘာသာစကား|အီဂျစ်]]နှင့် ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကားများပြီးလျှင် ၎င်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဒုတိယမြောက် မှတ်တမ်းအရှည်လျားဆုံး ရှိခဲ့သော ဘာသာစကားမိသားစု ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများအကြား တော်စပ်မှုများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ဘုံအစပြုရာ အရင်းအမြစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်များသည် ၁၉ ရာစုအတွင်း သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘာသာဗေဒကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်တိုးတက်လာစေရန် အဓိကမောင်းနှင်အား ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ ဘာသာဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘုံသဘောတူညီချက်များအရ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် အခြားသော ဘာသာစကားမိသားစုများနှင့် သွေးသားအရင်းခံ တော်စပ်မှု (Genetic relationship) ရှိသည်ဟု အတည်မပြုထားသော်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း တင်ပြထားသည့် အငြင်းပွားဖွယ် သီအိုရီအယူအဆ အချို့လည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ 6cd542sbrhp654j6vxp7b170e4ye6pq 1039860 1039859 2026-06-21T10:11:54Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1039860 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family | name = အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု <br />(Indo-European) | region = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း | familycolor = Indo-European | speakers = {{est.}} ၃.၄ ဘီလီယံ | family = ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကား မိသားစု]]တစ်ခု | protoname = [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား|ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ]] (Proto-Indo-European) | child1 = လက်ရှိပြောဆိုနေသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]{{indent|1}}{{*}}[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] | child2 = မျိုးသုဉ်းသွားသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] {{Extinct}} | child3 = [[အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်သော ဘာသာစကားများ|အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်]] သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းအနည်းငယ်သာရှိသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[ဒေးရှန်းဘာသာစကား|ဒေးရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[အီလစ်မီယန်ဘာသာစကား|အီလစ်မီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဗာနီယန်ဘာသာစကား|လီဗာနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဂူရီယန်ဘာသာစကား (ရှေးဟောင်း)|လီဂူရီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လူဆီတေးနီးယန်းဘာသာစကား|လူဆီတေးနီးယန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ပီအိုနီယန်ဘာသာစကား|ပီအိုနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖိလစ်တီးနီးယားဘာသာစကား|ဖိလစ်တီးနီးယား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖရီဂျီယန်ဘာသာစကား|ဖရီဂျီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[သရေရှန်းဘာသာစကား|သရေရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဗီနက်တစ်ဘာသာစကား|ဗီနက်တစ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာဘာသာစကား|ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာ]] {{Extinct}} | iso2 = ine | iso5 = ine | glotto = indo1319 | glottorefname = Indo-European | map = Indo-European Language Family Branches in Eurasia.png | mapcaption = [[ဥရောပ]]နှင့် [[အာရှ]]တိုက်အတွင်းရှိ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု၏ အဓိကအုပ်စုခွဲ (၈) ခုကို မူရင်းပြောဆိုကြသူများ လက်ရှိပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ ခန့်မှန်းခြေမြေပုံညွှန်း: {{legend|#00CCFE|[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]] ([[အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား|အယ်လ်ဘေးနီးယား]])}} {{legend|#7F007F|[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]}} {{legend|#007F00|[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]}} {{legend|#FEA600|[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]}} {{legend|#D30000|[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]}} {{legend|#FEDC55|[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]] ([[ဂရိဘာသာစကား|ဂရိ]])}} {{legend|#00007F|[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]}} {{legend|#967F12|[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] ([[ရိုမန့်စ်ဘာသာစကားများ|ရိုမန့်စ်]])}} {{legend|#BEBEBE|အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ}} အစက်ချ/အစင်းကြား ဒေသများသည် [[ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးပြောဆိုခြင်း|ဘာသာစကားစုံပြောဆိုမှု]] အများဆုံးရှိရာ ဒေသများကို ပြသသည် (မြေပုံအား ချဲ့ထွင်ကြည့်ရှုနိုင်သည်)။ | notes = {{ublist|{{Extinct}} သည် မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်}} }} '''အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Indo-European languages}}) ဆိုသည်မှာ [[အိန္ဒိယတိုက်ငယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ဥရောပ]]ဒေသအများစုနှင့် [[အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့တွင် အခြေတည်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော [[ဘာသာစကား မိသားစု]]ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် [[အလယ်အာရှ]]အချို့ဒေသများ (ဥပမာ- [[တာဂျီကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျီကစ္စတန်]]နှင့် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]])၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တောင်ပိုင်း ([[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]နှင့် [[မော်လ်ဒိုက်နိုင်ငံ|မော်လ်ဒိုက်]]) နှင့် [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]] တို့တွင်လည်း မူရင်းဘာသာစကားအုပ်စုခွဲများ ရှိကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများကို [[အာနာတိုလီယာ]] (ယနေ့ခေတ် တူရကီ) နှင့် [[တာရင်မြစ်ဝှမ်း]] (တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း) တို့တွင်လည်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုကို လက်ရှိအသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သော မျိုးနွယ်စုခွဲကြီး (၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ [[အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား|အယ်လ်ဘေးနီးယား]]၊ [[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]၊ [[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်]]၊ [[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်]]၊ [[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]၊ [[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]၊ [[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]] နှင့် [[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] တို့ဖြစ်ကြကာ ထင်ရှားသော [[မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားများ|မျိုးသုဉ်းသွားသည့် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲကြီး]] (၂) ခုဖြစ်သော [[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] နှင့် [[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မူရင်းဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ အများဆုံးရှိသည့် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားများမှာ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]၊ [[စပိန်ဘာသာစကား|စပိန်]]၊ [[ပေါ်တူဂီဘာသာစကား|ပေါ်တူဂီ]]၊ [[ရုရှားဘာသာစကား|ရုရှား]]၊ [[ဟိန္ဒူစတန်နီဘာသာစကား|ဟိန္ဒူစတန်နီ (အူရဒူ နှင့် ဟိန္ဒီ)]]၊ [[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]၊ [[ပန်ဂျာဘီဘာသာစကား|ပန်ဂျာဘီ]]၊ [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမန်ဘာသာစကား|ဂျာမန်]] နှင့် [[ပါရှန်းဘာသာစကား|ပါရှန်း]] တို့ ဖြစ်ကြပြီး လူနည်းစုပြောဆိုကြသည့် အခြားသော ဘာသာစကားများစွာမှာမူ မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄၂% ခန့်ဖြစ်သော လူပေါင်း ၃.၄ ဘီလီယံကျော်သည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခုခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုနေကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြောဆိုအများဆုံး ဘာသာစကားမိသားစုအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။ ''[[အက်သနိုလော့ဂ်]]'' (Ethnologue) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လက်ရှိအသုံးပြုနေသော အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား ၄၄၆ မျိုးခန့်ရှိသည့်အနက် ၃၁၃ မျိုးမှာ [[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]] အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=What are the largest language families? |url=http://www.ethnologue.com/guides/largest-families |publisher=Ethnologue}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားအားလုံးသည် ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ကြေးခေတ်ဦးပိုင်း (ဘီစီ ၃၃၀၀ မှ ၁၂၀၀ ခန့်) က ပြောဆိုခဲ့ကြသည့် [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား]] (Proto-Indo-European) ဟု နှိုင်းယှဉ်သုတေသနပြု သတ်မှတ်ထားသော သမိုင်းမတင်မီ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရှေးဦးဘာသာစကား စတင်ရာ ချက်မြှုပ်ဒေသ (Proto-Indo-European homeland) နှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ် ယူဆချက်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ပညာရှင်များအကြား အများစုလက်ခံထားသည့် အယူအဆမှာ "ကူရ်ဂန် သီအိုရီ" (Kurgan hypothesis) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသီအိုရီအရ မူလချက်မြှုပ်ဒေသသည် ယနေ့ခေတ် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း]]တို့ တည်ရှိရာ ပွန်တစ်-ကက်စပီယန် မြက်ခင်းပြင် (Pontic–Caspian steppe) ဒေသဖြစ်ပြီး၊ ဘီစီ ၄ ရာစုနှင့် ၃ ရာစုဦးပိုင်းက ယမ်နာယာယဉ်ကျေးမှု (Yamnaya culture) အပါအဝင် ဆက်စပ်ရှေးဟောင်းသုတေသန ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမဆုံးသော စာရေးသားမှု မှတ်တမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားသည် ဒေသအလိုက် ဘာသာစကား မြောက်မြားစွာအဖြစ် ကွဲပြား ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနေပြီဖြစ်ကာ ဥရောပ၊ အလယ်အာရှ၊ အနောက်အာရှ{{efn|[[အာနာတိုလီယာ]]၊ [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]]၊ [[အာမေးနီးယား ကုန်းပြင်မြင့်]]နှင့် [[အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့ပါဝင်သည်။}}နှင့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ် (တောင်အာရှ) ဒေသအနှံ့အပြားတွင် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ခေတ်သစ်ကာလ ကိုလိုနီပြုခြင်း ဖြစ်စဉ်များကြောင့် ဤမိသားစုဝင် ဥရောပဘာသာစကားအချို့ဖြစ်သည့် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ရုရှား၊ စပိန်နှင့် [[ဒတ်ချ်ဘာသာစကား|ဒတ်ချ်]] တို့သည် နယ်မြေချဲ့ထွင်လာခဲ့ကြပြီး ယခုအခါ [[အမေရိကတိုက်]]၊ [[အိုရှေနီးယား]]နှင့် [[အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်း]] (ဆိုက်ဘေးရီးယားဒေသ) တို့အထိ ပျံ့နှံ့ပြောဆိုလျက် ရှိကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား၏ အစောဆုံး ရေးသားမှုအထောက်အထားများသည် ကြေးခေတ်ကာလက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မိုက်ဆီးနီးယန်းဂရိစကား (Mycenaean Greek) နှင့် ဟစ်တိုက် (Hittite) ၊ လူဝီယန် (Luwian) တို့ပါဝင်သည့် အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းများမှာ ဘီစီ ၂၀ ရာစုခန့်က အာနာတိုလီယာအရှေ့ပိုင်း ကူလ်တီပီ (Kültepe) ရှိ အဆီးရီးယားလူမျိုးတို့၏ နယ်မြေများတွင် တွေ့ရှိရသည့် ဟစ်တိုက်ဝေါဟာရများနှင့် အမည်နာမများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော အက်ကတ်ဒီယန်ဘာသာစကား ([[ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကား မိသားစု|ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကား]]) စာသားများအကြား ညှပ်၍ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Bryce |first=Trevor |date=2005 |title=Kingdom of the Hittites |edition=New |publisher=Oxford University Press |page=37 |isbn=978-0-19-928132-9}}</ref> မူလ ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ လူမျိုးတို့၏ တိုက်ရိုက်စာပေမှတ်တမ်းများ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းမရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အချို့သောအချက်အလက်များကိုမူ နောက်ပိုင်းတွင် ခွဲထွက်သွားသည့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအထောက်အထားများမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဖော်ထုတ် ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Mallory |first=J. P. |date=2006 |title=The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-928791-8 |page=442}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် [[သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘာသာဗေဒ]] (Historical linguistics) ကဏ္ဍတွင် အလွန်အရေးပါသည်။ အကြောင်းမှာ အာဖရို-အေးရှားတစ် ဘာသာစကားမိသားစုဝင် [[အီဂျစ်ဘာသာစကား|အီဂျစ်]]နှင့် ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကားများပြီးလျှင် ၎င်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဒုတိယမြောက် မှတ်တမ်းအရှည်လျားဆုံး ရှိခဲ့သော ဘာသာစကားမိသားစု ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများအကြား တော်စပ်မှုများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ဘုံအစပြုရာ အရင်းအမြစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်များသည် ၁၉ ရာစုအတွင်း သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘာသာဗေဒကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်တိုးတက်လာစေရန် အဓိကမောင်းနှင်အား ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ ဘာသာဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘုံသဘောတူညီချက်များအရ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် အခြားသော ဘာသာစကားမိသားစုများနှင့် သွေးသားအရင်းခံ တော်စပ်မှု (Genetic relationship) ရှိသည်ဟု အတည်မပြုထားသော်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း တင်ပြထားသည့် အငြင်းပွားဖွယ် သီအိုရီအယူအဆ အချို့လည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ nnwozojzpg6674lhjdu6wekbkws7b9s 1039862 1039860 2026-06-21T10:17:23Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1039862 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family | name = အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု <br />(Indo-European) | region = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း | familycolor = Indo-European | speakers = {{est.}} ၃.၄ ဘီလီယံ | family = ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကား မိသားစု]]တစ်ခု | protoname = [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား|ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ]] (Proto-Indo-European) | child1 = လက်ရှိပြောဆိုနေသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]{{indent|1}}{{*}}[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]{{indent|1}}{{*}}[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] | child2 = မျိုးသုဉ်းသွားသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] {{Extinct}} | child3 = [[အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်သော ဘာသာစကားများ|အမျိုးအစားမခွဲခြားနိုင်]] သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းအနည်းငယ်သာရှိသော အုပ်စုများ:{{indent|1}}{{*}}[[ဒေးရှန်းဘာသာစကား|ဒေးရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[အီလစ်မီယန်ဘာသာစကား|အီလစ်မီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဗာနီယန်ဘာသာစကား|လီဗာနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဂူရီယန်ဘာသာစကား (ရှေးဟောင်း)|လီဂူရီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လူဆီတေးနီးယန်းဘာသာစကား|လူဆီတေးနီးယန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ပီအိုနီယန်ဘာသာစကား|ပီအိုနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖိလစ်တီးနီးယားဘာသာစကား|ဖိလစ်တီးနီးယား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖရီဂျီယန်ဘာသာစကား|ဖရီဂျီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[သရေရှန်းဘာသာစကား|သရေရှန်း]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဗီနက်တစ်ဘာသာစကား|ဗီနက်တစ်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာဘာသာစကား|ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယာ]] {{Extinct}} | iso2 = ine | iso5 = ine | glotto = indo1319 | glottorefname = Indo-European | map = Indo-European Language Family Branches in Eurasia.png | mapcaption = [[ဥရောပ]]နှင့် [[အာရှ]]တိုက်အတွင်းရှိ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု၏ အဓိကအုပ်စုခွဲ (၈) ခုကို မူရင်းပြောဆိုကြသူများ လက်ရှိပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ ခန့်မှန်းခြေမြေပုံညွှန်း: {{legend|#00CCFE|[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]] ([[အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား|အယ်လ်ဘေးနီးယား]])}} {{legend|#7F007F|[[အာမေးနီးယားဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]]}} {{legend|#007F00|[[ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်နွယ်]]}} {{legend|#FEA600|[[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ|ဆဲ့လ်တစ်နွယ်]]}} {{legend|#D30000|[[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]}} {{legend|#FEDC55|[[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]] ([[ဂရိဘာသာစကား|ဂရိ]])}} {{legend|#00007F|[[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]]}} {{legend|#967F12|[[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] ([[ရိုမန့်စ်ဘာသာစကားများ|ရိုမန့်စ်]])}} {{legend|#BEBEBE|အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ}} အစက်ချ/အစင်းကြား ဒေသများသည် [[ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးပြောဆိုခြင်း|ဘာသာစကားစုံပြောဆိုမှု]] အများဆုံးရှိရာ ဒေသများကို ပြသသည် (မြေပုံအား ချဲ့ထွင်ကြည့်ရှုနိုင်သည်)။ | notes = {{ublist|{{Extinct}} သည် မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်}} }} '''အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Indo-European languages}}) ဆိုသည်မှာ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယတိုက်ငယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ဥရောပ]]ဒေသအများစုနှင့် [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့တွင် အခြေတည်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော [[ဘာသာစကား မိသားစု]]ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် [[အလယ်အာရှ]]အချို့ဒေသများ (ဥပမာ- [[တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျီကစ္စတန်]]နှင့် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]])၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တောင်ပိုင်း ([[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]နှင့် [[မော်လဒိုက်နိုင်ငံ|မော်လ်ဒိုက်]]) နှင့် [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]] တို့တွင်လည်း မူရင်းဘာသာစကားအုပ်စုခွဲများ ရှိကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများကို [[အနာတိုလီယား|အာနာတိုလီယာ]] (ယနေ့ခေတ် တူရကီ) နှင့် [[တာရင်မြစ်ဝှမ်း]] (တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း) တို့တွင်လည်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုကို လက်ရှိအသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သော မျိုးနွယ်စုခွဲကြီး (၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ|အယ်လ်ဘေးနီးယား]]၊ [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]]၊ [[ဆလဗ်လူမျိုး|ဘော်လ်တို-ဆလဗ်]]၊ [[ကဲ့လူမျိုး|ဆဲ့လ်တစ်]]၊ [[ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နွယ်]]၊ [[ဟယ်လန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နွယ်]]၊ [[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]] နှင့် [[အီတဲလစ်နွယ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်နွယ်]] တို့ဖြစ်ကြကာ ထင်ရှားသော [[မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားများ|မျိုးသုဉ်းသွားသည့် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲကြီး]] (၂) ခုဖြစ်သော [[အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ|အာနာတိုလီယာနွယ်]] နှင့် [[တိုခါရီယန်ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်နွယ်]] တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မူရင်းဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ အများဆုံးရှိသည့် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားများမှာ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]၊ [[စပိန်ဘာသာစကား|စပိန်]]၊ [[ပေါ်တူဂီဘာသာစကား|ပေါ်တူဂီ]]၊ [[ရုရှားဘာသာစကား|ရုရှား]]၊ [[ဟိန္ဒူစတန်နီဘာသာစကား|ဟိန္ဒူစတန်နီ (အူရဒူ နှင့် ဟိန္ဒီ)]]၊ [[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]၊ [[ပန်ဂျာဘီဘာသာစကား|ပန်ဂျာဘီ]]၊ [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမန်ဘာသာစကား|ဂျာမန်]] နှင့် [[ပါရှန်းဘာသာစကား|ပါရှန်း]] တို့ ဖြစ်ကြပြီး လူနည်းစုပြောဆိုကြသည့် အခြားသော ဘာသာစကားများစွာမှာမူ မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄၂% ခန့်ဖြစ်သော လူပေါင်း ၃.၄ ဘီလီယံကျော်သည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခုခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုနေကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြောဆိုအများဆုံး ဘာသာစကားမိသားစုအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။ ''[[အက်သနိုလော့ဂ်]]'' (Ethnologue) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လက်ရှိအသုံးပြုနေသော အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား ၄၄၆ မျိုးခန့်ရှိသည့်အနက် ၃၁၃ မျိုးမှာ [[အင်ဒို-အီရန်နွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်နွယ်]] အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=What are the largest language families? |url=http://www.ethnologue.com/guides/largest-families |publisher=Ethnologue}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားအားလုံးသည် ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ကြေးခေတ်ဦးပိုင်း (ဘီစီ ၃၃၀၀ မှ ၁၂၀၀ ခန့်) က ပြောဆိုခဲ့ကြသည့် [[ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား]] (Proto-Indo-European) ဟု နှိုင်းယှဉ်သုတေသနပြု သတ်မှတ်ထားသော သမိုင်းမတင်မီ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရှေးဦးဘာသာစကား စတင်ရာ ချက်မြှုပ်ဒေသ (Proto-Indo-European homeland) နှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ် ယူဆချက်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ပညာရှင်များအကြား အများစုလက်ခံထားသည့် အယူအဆမှာ "ကူရ်ဂန် သီအိုရီ" (Kurgan hypothesis) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသီအိုရီအရ မူလချက်မြှုပ်ဒေသသည် ယနေ့ခေတ် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း]]တို့ တည်ရှိရာ ပွန်တစ်-ကက်စပီယန် မြက်ခင်းပြင် (Pontic–Caspian steppe) ဒေသဖြစ်ပြီး၊ ဘီစီ ၄ ရာစုနှင့် ၃ ရာစုဦးပိုင်းက ယမ်နာယာယဉ်ကျေးမှု (Yamnaya culture) အပါအဝင် ဆက်စပ်ရှေးဟောင်းသုတေသန ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမဆုံးသော စာရေးသားမှု မှတ်တမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားသည် ဒေသအလိုက် ဘာသာစကား မြောက်မြားစွာအဖြစ် ကွဲပြား ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနေပြီဖြစ်ကာ ဥရောပ၊ အလယ်အာရှ၊ အနောက်အာရှ{{efn|[[အာနာတိုလီယာ]]၊ [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]]၊ [[အာမေးနီးယား ကုန်းပြင်မြင့်]]နှင့် [[အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့ပါဝင်သည်။}}နှင့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ် (တောင်အာရှ) ဒေသအနှံ့အပြားတွင် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ခေတ်သစ်ကာလ ကိုလိုနီပြုခြင်း ဖြစ်စဉ်များကြောင့် ဤမိသားစုဝင် ဥရောပဘာသာစကားအချို့ဖြစ်သည့် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ရုရှား၊ စပိန်နှင့် [[ဒတ်ချ်ဘာသာစကား|ဒတ်ချ်]] တို့သည် နယ်မြေချဲ့ထွင်လာခဲ့ကြပြီး ယခုအခါ [[အမေရိကတိုက်]]၊ [[အိုရှေနီးယား]]နှင့် [[အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်း]] (ဆိုက်ဘေးရီးယားဒေသ) တို့အထိ ပျံ့နှံ့ပြောဆိုလျက် ရှိကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကား၏ အစောဆုံး ရေးသားမှုအထောက်အထားများသည် ကြေးခေတ်ကာလက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မိုက်ဆီးနီးယန်းဂရိစကား (Mycenaean Greek) နှင့် ဟစ်တိုက် (Hittite) ၊ လူဝီယန် (Luwian) တို့ပါဝင်သည့် အာနာတိုလီယာနွယ် ဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းများမှာ ဘီစီ ၂၀ ရာစုခန့်က အာနာတိုလီယာအရှေ့ပိုင်း ကူလ်တီပီ (Kültepe) ရှိ အဆီးရီးယားလူမျိုးတို့၏ နယ်မြေများတွင် တွေ့ရှိရသည့် ဟစ်တိုက်ဝေါဟာရများနှင့် အမည်နာမများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင်မဟုတ်သော အက်ကတ်ဒီယန်ဘာသာစကား ([[ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကား မိသားစု|ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကား]]) စာသားများအကြား ညှပ်၍ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Bryce |first=Trevor |date=2005 |title=Kingdom of the Hittites |edition=New |publisher=Oxford University Press |page=37 |isbn=978-0-19-928132-9}}</ref> မူလ ရှေးဦးအင်ဒို-ဥရောပ လူမျိုးတို့၏ တိုက်ရိုက်စာပေမှတ်တမ်းများ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းမရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အချို့သောအချက်အလက်များကိုမူ နောက်ပိုင်းတွင် ခွဲထွက်သွားသည့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအထောက်အထားများမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဖော်ထုတ် ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Mallory |first=J. P. |date=2006 |title=The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-928791-8 |page=442}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် [[သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘာသာဗေဒ]] (Historical linguistics) ကဏ္ဍတွင် အလွန်အရေးပါသည်။ အကြောင်းမှာ အာဖရို-အေးရှားတစ် ဘာသာစကားမိသားစုဝင် [[အီဂျစ်ဘာသာစကား|အီဂျစ်]]နှင့် ဆစ်မစ်တစ်ဘာသာစကားများပြီးလျှင် ၎င်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဒုတိယမြောက် မှတ်တမ်းအရှည်လျားဆုံး ရှိခဲ့သော ဘာသာစကားမိသားစု ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများအကြား တော်စပ်မှုများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ဘုံအစပြုရာ အရင်းအမြစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်များသည် ၁၉ ရာစုအတွင်း သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘာသာဗေဒကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်တိုးတက်လာစေရန် အဓိကမောင်းနှင်အား ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ ဘာသာဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘုံသဘောတူညီချက်များအရ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် အခြားသော ဘာသာစကားမိသားစုများနှင့် သွေးသားအရင်းခံ တော်စပ်မှု (Genetic relationship) ရှိသည်ဟု အတည်မပြုထားသော်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း တင်ပြထားသည့် အငြင်းပွားဖွယ် သီအိုရီအယူအဆ အချို့လည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ <references /> eymtek5uzaijr041m7qgkw3shqpgf0t 0 65059 1039740 806753 2026-06-20T17:44:23Z ~2026-35967-66 144647 add more context 1039740 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = အိမ်မဲမြို့နယ် |official_name = |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |image_skyline = einme.jpg |image_map = Einme tsp in Myaungmya district.svg |map_caption = မြောင်းမြခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြောင်းမြခရိုင်]] |subdivision_type3 = အုပ်ချုပ်ရေးမြို့ |subdivision_name3 = [[အိမ်မဲမြို့]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = ၁၉၄,၁၀၁<ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၇|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 16 |latm = 53 |lats = 22 |longEW = E |longd = 95 |longm = 10 |longs = 27 |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6:30 |website = }} 'အိမ်မဲမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်းမြခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသသည် ၁၅၃၉ ခုနှစ်တွင် နောင်ရိုးတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်နေရာဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ အိမ်မဲမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗမာအများစုနေထိုင်သောဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ဗမာအများစုမဟုတ်သော မြို့နယ်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗမာအစား ကရင်လူမျိုးများသည် မြို့နယ်လူဦးရေ၏ ၅၂.၆၂% ရှိသည်။ အဓိကမြို့မှာ အိမ်မဲမြို့ဖြစ်သည်။<ref name=mt>{{Cite journal | title=The hunt for the ancient battle ground of Naungyo | author=Kyaw Kyaw Tun | work=The Myanmar Times | url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm | date=2005-03-28 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm |access-date=3 June 2016 |archive-date=22 August 2007 |archive-url=https://archive.today/20070822213342/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm |accessdate=3 June 2016 |archivedate=22 August 2007 |archiveurl=https://archive.today/20070822213342/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{ဧရာဝတီတိုင်း}} [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]] {{Ayeyarwady-geo-stub}} bsaflwgdq5kt6dco07btgrh9kfy4yum 1039741 1039740 2026-06-20T17:58:13Z ~2026-35881-13 144648 လင့်ခ်များပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1039741 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = အိမ်မဲမြို့နယ် |official_name = |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |image_skyline = einme.jpg |image_map = Einme tsp in Myaungmya district.svg |map_caption = မြောင်းမြခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြောင်းမြခရိုင်]] |subdivision_type3 = အုပ်ချုပ်ရေးမြို့ |subdivision_name3 = [[အိမ်မဲမြို့]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = ၁၉၄,၁၀၁<ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၇|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 16 |latm = 53 |lats = 22 |longEW = E |longd = 95 |longm = 10 |longs = 27 |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6:30 |website = }} အိမ်မဲမြို့နယ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မြောင်းမြခရိုင်]] ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref></ref>ယင်းသည် ၁၅၃၉ ခုနှစ်တွင် [[နောင်ရိုးတိုက်ပွဲ]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်နေရာဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref></ref> [[အိမ်မဲမြို့နယ်]]သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[ဗမာလူမျိုး]]အများစုနေထိုင်သော[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဗမာအများစုမဟုတ်သော မြို့နယ်[[အနည်းငယ်]]ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref></ref>ဗမာအစား [[ကရင်လူမျိုး]]များသည် မြို့နယ်[[လူဦးရေ]]၏ ၅၂.၆၂% ရှိသည်။<ref></ref>အဓိကမြို့မှာ [[အိမ်မဲမြို့]]ဖြစ်သည်။<ref name=mt>{{Cite journal | title=The hunt for the ancient battle ground of Naungyo | author=Kyaw Kyaw Tun | work=The Myanmar Times | url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm | date=2005-03-28 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm |access-date=3 June 2016 |archive-date=22 August 2007 |archive-url=https://archive.today/20070822213342/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm |accessdate=3 June 2016 |archivedate=22 August 2007 |archiveurl=https://archive.today/20070822213342/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no260/MyanmarTimes13-260/t009.htm }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{ဧရာဝတီတိုင်း}} [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]] {{Ayeyarwady-geo-stub}} m2emd24iyfvm6gf38izsfli9nyx8ciq 0 74854 1039828 859182 2026-06-21T09:05:12Z Salai Rungtoi 22844 1039828 wikitext text/x-wiki {{for|ဘောလုံးအားကစား|မောင်မောင်စိုး (ဘောလုံးသမား)}} {{Infobox officeholder | name = မောင်မောင်စိုး | office = [[ရန်ကုန်မြို့]]၏ မြို့တော်ဝန်နှင့် [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌ | order = | honorific-prefix = H.E. | honorific-suffix = | native_name = | native_name_lang = my | image = | alt = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | caption = | lieutenant = | predecessor = [[လှမြင့် (ဗိုလ်မှူးချုပ်)|လှမြင့်]] | successor =ဦးဗိုလ်ဌေး | footnotes = | signature = | signature_alt = | alongside2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | constituency2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | lieutenant2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | majority2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | office2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | order2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | predecessor2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | succeeding2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | successor2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | party = | prior_term = | prior_term2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1951|05|15}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | citizenship = | nationality = | spouse = | relations = | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | residence = | alma_mater = | occupation = ပါမောက္ခ | profession = | religion = | website = | awards = <!-- For civilian awards - appears as "Awards" if |mawards= is not set --> | pronunciation = | image_size = | term_start = ၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ | term_end =၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | term_start2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | term_end2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | relatives = | education = | known_for = }} '''ဦးမောင်မောင်စိုး'''သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော စီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့တွင် မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။သူသည် ၅ ဧပြီလ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ၃၁ရက်အထိ[[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]]ရာထူးနှင့်အတူ [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ <ref>{{Cite news|url=http://www.irrawaddy.com/news/burma/rangoon-mps-approve-new-regional-government-members.html|title=Rangoon MPs Approve New Regional Government Members|date=2016-04-04|newspaper=The Irrawaddy|language=en-US|access-date=2016-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.president-office.gov.mm/en/?q=briefing-room/orders/2016/04/07/id-6230|title=Appointment of Mayors (Order No. 22/2016)|last=|first=|date=5 April 2016|website=|publisher=Republic of the Union of Myanmar President’s Office|access-date=|accessdate=25 August 2021|archivedate=22 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190222204413/http://www.president-office.gov.mm/en/?q=briefing-room%2Forders%2F2016%2F04%2F07%2Fid-6230}}</ref> သူသည် [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်]]မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သော ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/yangon/19821-ex-civil-servants-dominate-yangon-cabinet.html|title=Ex-civil servants dominate Yangon cabinet|last=Ye Mon|first=|last2=Myat Nyein Aye|first2=|date=5 April 2016|website=Myanmar Times|publisher=|access-date=}}</ref> ဦးမောင်မောင်စိုးအား ၁၅ မေ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web|url=http://www.worldcitiessummit.com.sg/whos-coming/he-u-maung-maung-soe|title=H.E. U Maung Maung Soe|last=|first=|date=|website=World Cities Summit|publisher=|access-date=2016-11-15|accessdate=22 April 2017|archivedate=2 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202005352/http://www.worldcitiessummit.com.sg/whos-coming/he-u-maung-maung-soe}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးဘွဲ့(Bachelor of Economics)ကို ရရှိခဲ့သူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite book|url=|title=Regional Community Building in East Asia: Countries in Focus|last=To|first=Lee Lai|last2=Othman|first2=Zarina|date=2016|publisher=Routledge|year=|isbn=9781317265559|location=|pages=|language=en|quote=|via=}}</ref> == ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ၁ရက်နေ့ နောက်ပိုင်းအခြေအနေ == [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] တွင် ဦးမောင်မောင်စိုးသည် အခြားသော နိုင်ငံရေးရာထူးရှိသူများနည်းတူ တာဝန်မှရပ်စဲခံခဲ့ရကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က [[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]] အသစ်အဖြစ် ဦးဗိုလ်ဌေး အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref name=" ">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11501|title=ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း }} </ref> ထိုအချိန်မှစပြီး ဦးမောင်မောင်စိုး၏ သတင်းသည် မီဒီယာပေါ်တက်မလာတော့ပေ။အဖမ်းခံရသည်ဟုလည်း သတင်းမထွက်ခဲ့ပေ။<ref name=" ">{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/documents/military_coup_arrest-list-02012021150308.html|title=ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း }}</ref>  ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း တစ်နှစ်နှင့် ၄လခန့်အကြာ ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ ၂၆ရက် တွင် [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်က]] ၎င်းအပါအဝင် ဒုတိယမြို့တော်ဝန်ဟောင်း၊ရန်ကုန်စည်ပင်တာဝန်ရှိသူအချို့နှင့် ရန်ကုန်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတချို့ ကို အဂတိမှုများကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ အရေးယူထားကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=" ">{{Cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/535532|title=ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးမောင်မောင်စိုးအပါအဝင် ၆ ဦးကို အဂတိမှုဖြင့်စွပ်စွဲ စစ်ကောင်စီအမှုဖွင့် }}</ref> အရေးယူထားမှုထုတ်ပြန်ချက်ထဲ ရန်ကုန်မြို့တော်အတွင်း ဆီဆိုင်များ ဖွင့်လှစ်မှု၊ မြေငှားချထားပေးမှုနှင့် တခြားမြေငှားချထားမှုများတွင်  နိုင်ငံဘဏ္ဍာငွေ နစ်နာခဲ့ရသည်က ဦးမောင်မောင်စိုးတွင်တာဝန်ရှိသည် ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=" ">{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/yangon-region-government-were-accused-anti-corruption-05262022132850.html|title=ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်အပါအဝင် ၆ ယောက် အဂတိနဲ့ အမှုဖွင့်ခံရ }}</ref> <ref name=" ">{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/231366|title=စက်သုံးဆီဆိုင်ဖွင့်ရန် မြေနေရာများကို ကာလပေါက်ဈေးထက် နည်းပါးသည့်နှုန်းထားဖြင့် ချထားပေးခြင်း၊ အပါအဝင် ယခင်ရန်ကုန်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဟံထွန်း၊ မြို့တော်ဝန်ဟောင်း ဦးမောင်မောင်စိုး၊ ဒုမြို့တော်ဝန်ဟောင်း၊ စည်ပင်အဖွဲ့မှ အတွင်းရေးမှူးအပါအဝင် လူခြောက်ဦးအား အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် အမှုဖွင့် }}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[လှမြင့် (ဗိုလ်မှူးချုပ်)|လှမြင့်]]}} {{s-ttl|title=[[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]]|years=၂၀၁၆–လက်ရှိ}} {{s-inc}} {{s-end}} {{Lifetime|၁၉၅၁| |}} [[Category:ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များ]] [[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]] abtjg6sx1qzq8ole0uqh52kalvall34 1039829 1039828 2026-06-21T09:06:36Z Salai Rungtoi 22844 1039829 wikitext text/x-wiki {{for|ဘောလုံးအားကစား|မောင်မောင်စိုး (ဘောလုံးသမား)}} {{Infobox officeholder | name = မောင်မောင်စိုး | office = [[ရန်ကုန်မြို့]]၏ မြို့တော်ဝန်နှင့် [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌ | order = | honorific-prefix = H.E. | honorific-suffix = | native_name = | native_name_lang = my | image = | alt = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | caption = | lieutenant = | predecessor = [[လှမြင့် (ဗိုလ်မှူးချုပ်)|လှမြင့်]] | successor =ဦးဗိုလ်ဌေး | footnotes = | signature = | signature_alt = | alongside2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | constituency2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | lieutenant2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | majority2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | office2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | order2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | predecessor2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | succeeding2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | successor2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | party = | prior_term = | prior_term2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1951|05|15}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | citizenship = | nationality = | spouse = | relations = | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | residence = | alma_mater = | occupation = ပါမောက္ခ | profession = | religion = | website = | awards = <!-- For civilian awards - appears as "Awards" if |mawards= is not set --> | pronunciation = | image_size = | term_start = ၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ | term_end =၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | term_start2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | term_end2 = <!--Can be repeated up to 16 times by changing the number--> | relatives = | education = | known_for = }} '''ဦးမောင်မောင်စိုး'''သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော စီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့တွင် မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။သူသည် ၅ ဧပြီလ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ၃၁ရက်အထိ[[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]]ရာထူးနှင့်အတူ [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ <ref>{{Cite news|url=http://www.irrawaddy.com/news/burma/rangoon-mps-approve-new-regional-government-members.html|title=Rangoon MPs Approve New Regional Government Members|date=2016-04-04|newspaper=The Irrawaddy|language=en-US|access-date=2016-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.president-office.gov.mm/en/?q=briefing-room/orders/2016/04/07/id-6230|title=Appointment of Mayors (Order No. 22/2016)|last=|first=|date=5 April 2016|website=|publisher=Republic of the Union of Myanmar President’s Office|access-date=|accessdate=25 August 2021|archivedate=22 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190222204413/http://www.president-office.gov.mm/en/?q=briefing-room%2Forders%2F2016%2F04%2F07%2Fid-6230}}</ref> သူသည် [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်]]မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သော ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/yangon/19821-ex-civil-servants-dominate-yangon-cabinet.html|title=Ex-civil servants dominate Yangon cabinet|last=Ye Mon|first=|last2=Myat Nyein Aye|first2=|date=5 April 2016|website=Myanmar Times|publisher=|access-date=}}</ref> ဦးမောင်မောင်စိုးအား ၁၅ မေ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web|url=http://www.worldcitiessummit.com.sg/whos-coming/he-u-maung-maung-soe|title=H.E. U Maung Maung Soe|last=|first=|date=|website=World Cities Summit|publisher=|access-date=2016-11-15|accessdate=22 April 2017|archivedate=2 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202005352/http://www.worldcitiessummit.com.sg/whos-coming/he-u-maung-maung-soe}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးဘွဲ့(Bachelor of Economics)ကို ရရှိခဲ့သူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite book|url=|title=Regional Community Building in East Asia: Countries in Focus|last=To|first=Lee Lai|last2=Othman|first2=Zarina|date=2016|publisher=Routledge|year=|isbn=9781317265559|location=|pages=|language=en|quote=|via=}}</ref> == ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ၁ရက်နေ့ နောက်ပိုင်းအခြေအနေ == [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] တွင် ဦးမောင်မောင်စိုးသည် အခြားသော နိုင်ငံရေးရာထူးရှိသူများနည်းတူ တာဝန်မှရပ်စဲခံခဲ့ရကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က [[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]] အသစ်အဖြစ် ဦးဗိုလ်ဌေး အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref name=" ">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11501|title=ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း }} </ref> ထိုအချိန်မှစပြီး ဦးမောင်မောင်စိုး၏ သတင်းသည် မီဒီယာပေါ်တက်မလာတော့ပေ။အဖမ်းခံရသည်ဟုလည်း သတင်းမထွက်ခဲ့ပေ။<ref name=" ">{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/documents/military_coup_arrest-list-02012021150308.html|title=ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း }}</ref>  ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း တစ်နှစ်နှင့် ၄လခန့်အကြာ ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ ၂၆ရက် တွင် [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်က]] ၎င်းအပါအဝင် ဒုတိယမြို့တော်ဝန်ဟောင်း၊ရန်ကုန်စည်ပင်တာဝန်ရှိသူအချို့နှင့် ရန်ကုန်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတချို့ ကို အဂတိမှုများကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ အရေးယူထားကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=" ">{{Cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/535532|title=ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးမောင်မောင်စိုးအပါအဝင် ၆ ဦးကို အဂတိမှုဖြင့်စွပ်စွဲ စစ်ကောင်စီအမှုဖွင့် }}</ref> အရေးယူထားမှုထုတ်ပြန်ချက်ထဲ ရန်ကုန်မြို့တော်အတွင်း ဆီဆိုင်များ ဖွင့်လှစ်မှု၊ မြေငှားချထားပေးမှုနှင့် တခြားမြေငှားချထားမှုများတွင်  နိုင်ငံဘဏ္ဍာငွေ နစ်နာခဲ့ရသည်က ဦးမောင်မောင်စိုးတွင်တာဝန်ရှိသည် ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=" ">{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/yangon-region-government-were-accused-anti-corruption-05262022132850.html|title=ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်အပါအဝင် ၆ ယောက် အဂတိနဲ့ အမှုဖွင့်ခံရ }}</ref> <ref name=" ">{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/231366|title=စက်သုံးဆီဆိုင်ဖွင့်ရန် မြေနေရာများကို ကာလပေါက်ဈေးထက် နည်းပါးသည့်နှုန်းထားဖြင့် ချထားပေးခြင်း၊ အပါအဝင် ယခင်ရန်ကုန်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဟံထွန်း၊ မြို့တော်ဝန်ဟောင်း ဦးမောင်မောင်စိုး၊ ဒုမြို့တော်ဝန်ဟောင်း၊ စည်ပင်အဖွဲ့မှ အတွင်းရေးမှူးအပါအဝင် လူခြောက်ဦးအား အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် အမှုဖွင့် }}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[လှမြင့် (ဗိုလ်မှူးချုပ်)|လှမြင့်]]}} {{s-ttl|title=[[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]]|years=၂၀၁၆–၂၀၂၁}} {{s-aft|after= ဦးလှဌေး}} {{s-end}} {{Lifetime|၁၉၅၁| |}} [[Category:ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များ]] [[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]] 07t9bg2hqw52t9a9hqh48miq9zwr6b9 0 79781 1039718 856944 2026-06-20T14:26:02Z ~2026-35669-82 144566 နှစ်ဆယ်ကျော် အစိတ်ပိုင်း၊ အရွယ်တော်တစ်ဆိတ်ဟိုင်း သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။[၁] အဓိပ္ပာယ် “နှစ်ဆယ်ကျော်အစိတ်ပိုင်း အရွယ်တော်တစ်ဆိတ်ဟိုင်း” ဆိုသည်မှာ မိန်းကလေးများသည် အသက်နှစ်ဆယ်ကျော် နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ခန့်အရွယ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် အိမ်ထောင်ပြုရန် သင့်လျော်သော အရွယ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီဟု ဆိုလိုသည်။ “ဟိုင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် အချိန်အခါ ရောက်ရှိလာပြီ၊ သင့်လျော်သော အချိန်သို့ ချဉ်းကပ်လာပြီဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အိမ်ထောင်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ဖော်ပြသည်။ 1039718 wikitext text/x-wiki '''နှစ်ဆယ်ကျော် အစိတ်ပိုင်း၊ အရွယ်တော်တစ်ဆိတ်ဟိုင်း''' သည် [[ဆိုရိုးစကား|မြန်မာဆိုရိုးစကား]] ဖြစ်သည်။<ref name="မြန်မာဆိုရိုးစကား">{{cite book|title= မြန်မာဆိုရိုးစကား |publisher=မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာန|location=|date=အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆|edition=ပထမအကြိမ်}}</ref> ===အဓိပ္ပာယ်=== “နှစ်ဆယ်ကျော်အစိတ်ပိုင်း အရွယ်တော်တစ်ဆိတ်ဟိုင်း” ဆိုသည်မှာ မိန်းကလေးများသည် အသက်နှစ်ဆယ်ကျော် နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ခန့်အရွယ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် အိမ်ထောင်ပြုရန် သင့်လျော်သော အရွယ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီဟု ဆိုလိုသည်။ “ဟိုင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် အချိန်အခါ ရောက်ရှိလာပြီ၊ သင့်လျော်သော အချိန်သို့ ချဉ်းကပ်လာပြီဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အိမ်ထောင်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ဖော်ပြသည်။ ယခင်က မိန်းကလေးများသည် အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုလေ့ရှိကြပြီး အသက်နှစ်ဆယ်ကျော်အရွယ်သည် အိမ်ထောင်ပြုရန် သင့်လျော်သော အရွယ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ယခုခေတ်တွင်မူ လူမှုရေးအခြေအနေများ ပြောင်းလဲလာမှုနှင့်အတူ အိမ်ထောင်ပြုသည့် အသက်အရွယ်သည်လည်း ပြောင်းလဲလာပြီဖြစ်သည်။ ===ကိုးကားချက်များ=== * “နှစ်ဆယ်ကျော်အစိတ် ပိုင်းဆိုတော့ အရွယ်တော် တစ်ဆိတ်ဟိုင်းလာပြီ မဟုတ်လား၊…ဒီဘက်ခေတ်မှာ မိန်းကလေးတွေဟာ အပျိုစင်ဘဝနဲ့ အသက် နှစ်ဆယ်ပြည့်အောင်နေကြတဲ့လူက တော်တော်ကလေး နည်းလာပြီ၊” <ref name="Myawaddy19-6-56">[၁၃၃၃] ''မြဝတီ''၊ ၁၉၊ ၆။ ၅၆။</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ]] s16lru6akeghs3yd71udevsfblnv9v9 0 80789 1039722 857002 2026-06-20T15:14:14Z ~2026-35669-82 144566 ပတ္တမြားထိပ်တင် ထမင်းမြိန်မြိန်စား သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။[၁] အဓိပ္ပာယ် “ပတ္တမြားထိပ်တင် ထမင်းမြိန်မြိန်စား” ဆိုသည်မှာ ပတ္တမြားသည် "နေ" ကိုတင်စားထားဖြင်းဖြစ်သည်။ နေလုံးကြီး ခေါင်းပေါ်တည့်တည့်ရောက်လာချိန် (ပတ္တမြားထိပ်တင်) သည် မွန်းတည့်ချိန်၊ တနည်း - ထမင်းဆာသည့် အချိန်ပင်ဖြစ်၍ ထိုသို့ဆာနေချိန်တွင်ထမင်းစားပါက (ဘာဟင်းနဲ့ပဲစားစား) အလွန်ထမင်းမြိန်တတ်သောကြောင့် ပတ္တမြားထိပ်တင် ထမင်းမြိန်မြိန်စား ဟုထမင်းစားသင့်သောအချိန်ကို သတိပေး၊ သွယ်ဝိုက်၍ ဖော်ပြသည်။ 1039722 wikitext text/x-wiki '''ပတ္တမြားထိပ်တင် ထမင်းမြိန်မြိန်စား''' သည် [[ဆိုရိုးစကား|မြန်မာဆိုရိုးစကား]] ဖြစ်သည်။<ref name="မြန်မာဆိုရိုးစကား">{{cite book|title= မြန်မာဆိုရိုးစကား |publisher=မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာန|location=|date=အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆|edition=ပထမအကြိမ်}}</ref> ===အဓိပ္ပာယ်=== '''“ပတ္တမြားထိပ်တင် ထမင်းမြိန်မြိန်စား”''' ဆိုသည်မှာ '''ပတ္တမြားသည် "နေ" ကိုတင်စားထားဖြင်းဖြစ်သည်။ နေလုံးကြီး ခေါင်းပေါ်တည့်တည့်ရောက်လာချိန် (ပတ္တမြားထိပ်တင်) သည် မွန်းတည့်ချိန်၊ တနည်း - ထမင်းဆာသည့်''' အချိန်ပင်ဖြစ်၍ ထိုသို့ဆာနေချိန်တွင်ထမင်းစားပါက (ဘာဟင်းနဲ့ပဲစားစား) အလွန်ထမင်းမြိန်တတ်သောကြောင့် '''ပတ္တမြားထိပ်တင် ထမင်းမြိန်မြိန်စား''' ဟုထမင်းစားသင့်သောအချိန်ကို သတိပေး၊ သွယ်ဝိုက်၍ ဖော်ပြသည်။ ===ကိုးကားချက်များ=== (ဤဆိုရိုးစကားအတွက် သီးခြားကိုးကားချက် ရှာမတွေ့ပါ။ အကယ်၍ တွေ့ရှိပါက ထပ်မံဖြည့်စွက်ပေးပါမည်။) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ]] pfu4xa3w5zeod0b8mawevpvpikghx05 1039786 1039722 2026-06-21T02:39:02Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/~2026-35669-82|~2026-35669-82]] ([[User talk:~2026-35669-82|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Tejinda|Tejinda]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 857002 wikitext text/x-wiki '''ပတ္တမြားလုံး ထိပ်ပေါ်တင်စား''' သည် [[ဆိုရိုးစကား|မြန်မာဆိုရိုးစကား]] ဖြစ်သည်။<ref name="မြန်မာဆိုရိုးစကား">{{cite book|title= မြန်မာဆိုရိုးစကား |publisher=မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာန|location=|date=အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆|edition=ပထမအကြိမ်}}</ref> ===အဓိပ္ပာယ်=== “ပတ္တမြားလုံး ထိပ်ပေါ်တင်စား” ဆိုသည်မှာ နံနက်စောစော အချိန်မှစ၍ အလုပ်များကို အပြည့်အဝ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ပြီး နေမွန်းတည့်ချိန်ခန့်တွင် နံနက်စာ သို့မဟုတ် ထမင်းကို စားသင့်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် နံနက်ပိုင်းတွင် အလုပ်ကို အာရုံစိုက်လုပ်ကိုင်ရန်နှင့် ထမင်းစားချိန်ကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသော အချိန်တွင် စားသုံးရန် အရေးကြီးကြောင်းကို သွန်သင်သည်။ အလုပ်ကို ဦးစားပေးပြီး စားချိန်သောက်ချိန်ကို သေချာဂရုစိုက်ခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးကိုလည်း ကောင်းမွန်စေနိုင်ကြောင်းကို သွယ်ဝိုက်၍ ဖော်ပြသည်။ ရှေးမြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသောကြောင့် နံနက်စောစောထ၍ လယ်ကွင်းသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ပြီး နေ့လယ်တွင် ထမင်းစားလေ့ရှိသည့် အလေ့အထကိုလည်း ထင်ဟပ်စေသည်။ အချို့ဒေသများတွင် ယနေ့တိုင် ထိုအလေ့အထကို တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ ===ကိုးကားချက်များ=== (ဤဆိုရိုးစကားအတွက် သီးခြားကိုးကားချက် ရှာမတွေ့ပါ။ အကယ်၍ တွေ့ရှိပါက ထပ်မံဖြည့်စွက်ပေးပါမည်။) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ]] 5iss1vdqz12apk79ycdcts8tewmo2go 0 92774 1039790 714451 2026-06-21T03:38:32Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဦးမင်းနိုင်]] စာမျက်နှာကို [[မင်းနိုင်]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 714451 wikitext text/x-wiki '''ဦးမင်းနိုင်''' သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref name="မြန်မာစာ">{{cite book |title= မြန်မာစာ၊ ဒဿမတန်း |publisher= |location= |date= |series= |volume= |pages= |url= }}</ref> ==အတ္ထုပတ္တိ== ဦးမင်းနိုင်သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပြည်ခရိုင်]]၊ [[ပုတီးကုန်းမြို့]] ဇာတိဖြစ်သည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် စာပေနှင့် ပန်းချီပညာကို အထူးဝါသနာထုံသူ ဖြစ်သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှုဌာနတွင် ယဉ်ကျေးမှုအရာရှိအဖြစ် စတင်အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ပြည်နယ်အသီးသီးသို့ သွားရောက်လေ့လာ၍ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်း၊ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု အကပဒေသာ၊ တို့တိုင်းရင်းဖွား ပြည်ထောင်စုသား၊ မမေ၊ ကူထိုးဗိုး၊ ရခိုင်ဝတ္ထုပုံပြင်၊ ရခိုင်တေးသံ၊ သွေးချင်းတို့၊ ပျော်သည့်မြေ၊ တို့သွေးတို့သား တိုင်းရင်းသား၊ မြန်မာနှင့် တိုင်းရင်းသားစကားကုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုမိတ်ဆက် စသည့်စာအုပ်များ ပြုစုခဲ့သည်။ ပန်းပညာရှင်အဖွဲ့တွင်လည်း ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုခဲ့သည်။<ref name="မြန်မာစာ"/> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:မင်းနိုင်၊ ဦး}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 2z7yqb6xgeb77tlsxzy684sfitcm0sw 1039805 1039790 2026-06-21T05:04:11Z Ninjastrikers 22896 notability? 1039805 wikitext text/x-wiki {{notability|Bio}} '''ဦးမင်းနိုင်''' သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref name="မြန်မာစာ">{{cite book |title= မြန်မာစာ၊ ဒဿမတန်း |publisher= |location= |date= |series= |volume= |pages= |url= }}</ref> ==အတ္ထုပတ္တိ== ဦးမင်းနိုင်သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပြည်ခရိုင်]]၊ [[ပုတီးကုန်းမြို့]] ဇာတိဖြစ်သည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် စာပေနှင့် ပန်းချီပညာကို အထူးဝါသနာထုံသူ ဖြစ်သည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှုဌာနတွင် ယဉ်ကျေးမှုအရာရှိအဖြစ် စတင်အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ပြည်နယ်အသီးသီးသို့ သွားရောက်လေ့လာ၍ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်း၊ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု အကပဒေသာ၊ တို့တိုင်းရင်းဖွား ပြည်ထောင်စုသား၊ မမေ၊ ကူထိုးဗိုး၊ ရခိုင်ဝတ္ထုပုံပြင်၊ ရခိုင်တေးသံ၊ သွေးချင်းတို့၊ ပျော်သည့်မြေ၊ တို့သွေးတို့သား တိုင်းရင်းသား၊ မြန်မာနှင့် တိုင်းရင်းသားစကားကုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုမိတ်ဆက် စသည့်စာအုပ်များ ပြုစုခဲ့သည်။ ပန်းပညာရှင်အဖွဲ့တွင်လည်း ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုခဲ့သည်။<ref name="မြန်မာစာ"/> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:မင်းနိုင်၊ ဦး}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 10xjdtj8swdgqxgox5roy1ljv4qev7u 0 93479 1039729 1027790 2026-06-20T16:16:17Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039729 wikitext text/x-wiki [[File:IR_Telecom.JPG|thumb|300x300px|အီရန် ၂၀% ကျော်ကြီးထွားမှုနှုန်းနှင့်ဆက်သွယ်ရေးအတွက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏အမြင့်ဆုံးအဆင့်အထိရှိခဲ့ဘူးသောပထမငါးနိုင်ငံများကြားတွင်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကျေးလက်ဒေသမှတယ်လီကောမ်ဝန်ဆောင်မှုများပေးရန်ယူနက်စကိုအထူးလက်မှတ်ချီးမြှင့်ထားပြီး.]] '''အီရန်ဆက်သွယ်ရေး'''စက်မှုလုပ်ငန်း အားလုံးနီးပါးသည် အစိုးရပိုင်များဖြစ်ပြီး အီရန်တယ်လီကွန်မြူနီကေး ကုပ္ပဏီ(TCI)မှကြီးစိုးထားလေသည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် တယ်လီဖုန်းလိုင်းပုံသေလိုင်း ဒေသစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ညီလျှော်စွာ အလွန်အမင်းတိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူဦးရေ၁၀၀ တွင် ၂၂ ဦး တယ်လီဖုန်းလိုင်းပိုင်ဆိုင်ထားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကာလတွင် အီဂျီစ်၌ လူ၁၀၀ဦးတွင် ဖုန်းပိုင်သူ၁၄ ဦးနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျတွင် လူ ၁၀၀ တွင် ဖုန်းပိုင်သူ ၁၅ ဦးသာရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ယူအေအီးနိုင်ငံများအတွင်း လူဦးရေ၁၀၀တွင် ၂၇ ဦးဖြစ်ပြီး အီရန်သည် ယူအေအီးနိုင်ငံများအနောက်တွင်ရှိခဲ့သည်။ အီရန်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ လူတိုင်း မိုဘိုင်းဖုန်းတစ်လုံးစီရှိထားခဲ့ကြသည်။ . အီရန်လူဦးရေသည် သန်း၈၀ နီးပါးရှိနေပြီး အီရန်ပြည်သူများအကြား ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၂၅ နှစ်အရွယ် လူတန်းစားများဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အီရန်သည် ကျေးလက်ဒေသများအတွင်း ဝန်ဆောင်မှုပြုလုပ်ပေးသော ဌာနခွဲပေါင်း ၅၂၀၀၀ ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည် ။ ကြိုးဖုန်း တယ်လီဖုန်းလိုင်း ၂၄ သန်းကျော်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းထိုးဖေါက်နိုင်မှုနှုန်းသည် ၃၃.၆၆ ရာခိုင်နှုန်းထိဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အီရန်တွင် ၄၃ သန်း အင်တာနက်အသုံးပြုသူရှိခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများအတွင်း အီရန်သည် အင်တာနက်သုံးမှုအမြင့်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။ အီရန် သည်၂၀ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကြီးထွားမှုနှုန်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးအတွက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့်အထိရှိခဲ့ဘူးသောပထမငါးနိုင်ငံများအကြား တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကျေး လက်ဒေသ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုများ အတွက်ယူနက်စကိုအထူးလက်မှတ်ချီးမြှင့်ခဲ့ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီရန်နိုင်ငံ၏တယ်လီကောမ် ဆက်သွယ်ရေးဈေးကွက် သည်စတုတ္ထအကြီးဆုံးဈေးကွက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉.၂ ဘီလီယံခန့်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်များတွင် မက်ထရစ်ယူနစ် ၆.၉ ဖြင့် $ ၁၂.၉ ဘီလီယံအထိကြီးထွားရန်မျှော်လင့်နေသည်။ အီလက်ထရောနစ်ဂျာနယ် (EJISDC)ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက်သတင်းအချက်အလက်စနစ်များပေါ်တွင်ပြောဆိုချက်အရ သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ (ICT) ကဏ္ဍသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ၁.၁ မှ ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည် ဟု သိရသည်။၎င်းအပြင် လူဦးရေ၁၅၀၀၀၀ခန့်သည် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် လူဦးရေ ၂၀၀၀၀ ဝန်းကျင်သည် ဆော့ဝဲ စက်မှုလုပ်ငန်း၌ လုပ်ကိုင်နေကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီပေါင်း ၁၂၀၀ သည် သတင်းအချက်အလက် အပိုင်းဂဏ္ဍတွင် ခွင့်ပြုထားပြီးဖြစ်၍ ၎င်းတို့အနက် ကုပ္ပဏီပေါင်း ၂၀၀ ကို ဆော့ဝဲ စက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် ခွင့်ပြုပေးလိုက်သည် ဟု သိရသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆော့ဝဲ လုပ်ငန်းမှ ထုတ်လုပ် တင်ပို့ရောင်းချမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ခန့်အထိရှိခဲ့သည်။. == ယေဘုယျအမြင် == အစိုးရပိုင်ဆိုင်ထားသော ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းများမှာ ပြည်သူ့ ရေဒီယိုလိုင်း ၃ လိုင်းနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်း ၂ လိုင်း ဖြစ်ပေသည်။ ကျန်ရေဒီယိုလိုင်းများနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းတို့သည် ဒေသအလိုက် ထုတ်လွှင့်သော လိုင်းများဖြစ်ပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ အကြား ရေဒီယိုလိုင်းပေါင်း ၂၅၂ လိုင်းနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းပေါင်း ၁၅၈ ခု တယ်လီဖုန်းလိုင်း ၂၁၉ ခု နှင့် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပြူတာ ၁၁၀ လုံး ရှိခဲ့သည်။၁၉၉၀ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် အိမ်သုံးကွန်ပြူတာသည် အလွန်မှပင် ဈေးနှုန်းများသက်သာခဲ့သည့်အတွက် ထိုအချိန်မှ စ၍ အင်တာနက်အသုံးပြုမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ကြေးနန်းနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအား(ပြန်ကြားရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန)ဟု အမည်ပြောင်း၍ အင်တာနက် အကောင့်များကို အများပြည်သူတို့အကြားစတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အီရန်၏ဆက်သွယ်ရေးမှ ရရှိသော ဘဏ္ဏာငွေသည် ၁.၂ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ ထိရှိခဲ့သည်။၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီရန် ဆက်သွယ်ရေးဈေးကွက်သည် မိမိ၏ဒေသအတွင်း စတုထ္ထအကြီးဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၉.၂ ဘီလီယံဒေါ်လာအထိမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်များတွင် မက်ထရစ်ယူနစ် ၆.၉ ဖြင့် $ ၁၂.၉ ဘီလီယံအထိကြီးထွားရန်မျှော်လင့်နေသည်။ ငါးနှစ်အတွင်း၌ ရေးဆွဲထားသောစီမံကိန်းများအကြား စတုထ္ထမြောက်စီမံကိန်းသည် စီးပွားရေးအရှိန်အဟုန်တိုးမြှင့်ရန်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွက် အဓိကရေးပါသော စံချိန်စံညွှန်းများကို အကြံပြုတင်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ကြိုးဖုန်းလိုင်းပုံသေလိုင်း၃၆ သန်း နှင့် မိုဘိုင်းဖုန်းများအတွက် ထိုးဖေါက်မှုနှုန်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ၊ယုံကြည်စိတ်ချရသောကျေးလက်နေအိုင်စီတီဆက်သွယ်မှုနဲ့ အင်တာနက်အသုံးပြုမှု ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းတို့ဖြစ်သည်။ ယခင်တိုးတက်လာမှုများအရ စက်မှုလုပ်ငန်းသည် ရည်ရွယ်ချက်များကို ထင်ထင်ရှားရှားမြင်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ အီရန်သည် အလွန်မှပင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် မိုဘိုင်းဖုန်းအသုံးပြုမှုများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ၌ အလွန်မြင့်မားလာခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ဒေတာအသုံးပြုမှုများအနက် အနည်းငယ်အသုံးပြုမှုများကို ပါ ထည်သွင်းတွက်ချက်ရပေမည်။ အချို့သော ဆက်သွယ်ရေးသတ်မှတ်ချက်စနစ်များ ၂၀၁၂ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပေသည်။ {| class="wikitable" |+သုံးစွဲသူများအတွက် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းဝန်ဆောင်မှု  ၂၀၁၂ နှင့်၂၀၁၄ ခုနှစ် (သန်းပေါင်းများစွာသော): !လုပ်ငန်းကဏ္ဍ !၂၀၁၂ !၂၀၁၄ |- |ကြိုးမဲ့အင်တာနက် ချိတ်ဆက်စနစ် |၃.၁ |၄.၅ |- |ကြိုးဖုန်း |၂၈.၈ |29.3 |- |မိုဘိုင်းဖုန်း |၅၈.၂ |၆၁.၂ |} အီရန်နိုင်ငံသား ၂၃ သန်းကျော်သည် အင်တာနက်အသုံးပြုသူများဖြစ်ကြပြီး အီရန်နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတို့အကြား ၄၅ သန်းကျော်သည် မိုဘိုင်းဖုန်းအသုံးပြုသူများဖြစ်ကြသည်(၂၀၀၉/၁၀)။ နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူနိုင်ငံသားများ သည် သူငယ်ချင်းတို့အကြား အချင်းချင်း မက်စချ် ပို့ခြင်းနှင့် ဘရောင်ဆာများကို ရည်ရွယ်ချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် အသုံးပြုကြလေသည်(သို့သော် အစိုးရသည် အင်တာနက်မြန်ဆန်မှုနှုန်းနှင့် ထိုအသုံးပြုမှုများအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုများရှိနေသည်) ။ ထို့ပြင် Blogging(ဘလော့ဂ်)ရေးသားခြင်းသည်လည်း ၎င်းတို့အကြားအလွန်မှပင် ရေပန်းစားသည်။ {| class="wikitable" |+အီရန်: တယ်လီကွန်းနှင့်နည်းပညာခန့်မှန်းချက် (ဈေးကွက်ကိုယ်ရေးဖိုင်) !၂၀၀၂ !၂၀၀၃ !၂၀၀၄ !၂၀၀၅ !၂၀၀၆ <br />est. !၂၀၀၇<br />est. |- |အဓိကတယ်လီဖုန်းလိုင်းများ ('000) |၁၂၈၈၈ |၁၅၃၄၁ |၁၆၃၄၂ |၁၈၉၈၅ |၁၉၉၃၄ |၂၀၃၀၀ |- |အဓိကတယ်လီဖုန်းလိုင်းများ (လူဦးရေ၁၀၀ အတွင်း ) |၁၉.၁ |၂၂.၆ |၂၃.၈ |၂၇.၃ |၂၈.၄ |၂၈.၆ |- |မိုဘိုင်းဖုန်းသုံးစွဲသူ ('000) |၂၄၁၀ |၃၄၄၉ |၄၂၇၁ |၇၂၂၂ |၇၅၈၃ |၁၇၇၉၉ |- |မိုဘိုင်းဖုန်းသုံးစွဲသူ(လူဦးရေ၁၀၀ အတွင်း) |၃.၆ |၅.၁ |၆.၂ |၁၀.၄ |၁၀.၈ |၂၅.၁ |- |အင်တာနက်အသုံးပြုသူ('000) |၃၁၆၈ |၄၈၀၀ |၅၅၀၀ |၇၀၀၀ |၇၃၅၀ |၇၇၁၈ |- |အင်တာနက်အသုံးပြုသူ (လူဦးရေ၁၀၀ အတွင်း) |၄.၇ |၇.၁ |၈.၀ |၁၀.၁ |၁၀.၅ |၁၀.၉ |- |ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပြူတာများ (၁၀၀၀ လူဦးရေအတွက် ရောင်းရန်ရှိသော ကုန်) |၇၅ |၉၁ |၁၀၅ |၁၀၅ |၁၁၀ |၁၁၆ |} {| class="wikitable" |+ဈေးနှုန်း (၂၀၀၈) !အမျိုးအမည် !နှုန်း(ယူအစ် ဒေါ်လာ) |- |တယ်လီဖုန်း, မြို့တွင်းခေါ်ဆိုမှု ၃ မိနစ်နှုန်း (av) |၀.၀၁ |- |ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပြူတာ ၅၁၂ MB RAM (av) |၁၃၂၆ |} {| class="wikitable sortable" |+[[အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး|တယ်လီကွန်းအဆိုပြုထားသောဘတ်ဂျက်]] (FY ၂၀၁၇) !လုပ်ငန်းကဏ္ဍ !ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာတန်ဖိုး |- |ပြန်ကြားရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန (နှင့်ဆက်စပ်အေဂျင်စီများ) |၈၀.၁ သန်း |- |အမျိုးသားဆိုက်ဘာစပေ့စ် ဌာနချုပ် |၁.၂ သန်း |- |အီရန် Space အေဂျင်စီ |၄.၆သန်း |- |NIN နှင့်ဆက်သွယ်ရေးအခြေခံအဆောက်အဦများ |၁၉၀ သန်း |- |ရေဒီယို ထပ်ဆင့်ထုတ်ပေးခြင်း/ အပြိုင်အဆိုင်ဈေးများကွက်ဖန်တီးခြင်း |၁၂၀ သန်း |- |NINအတွက် အီလက်ထရောနစ် အစိုးရ/အီလက်ထရောနစ်အကြောင်းအရာ   |၈၀ သန်း |- |အခြေခံအဆောက်အဦများ/ ဆိုက်ဘာစပေ့စ်အဓိက စီမံကိန်း  |၂၆.၅ သန်း |- |ကွန်ပြူတာဂိမ်းဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေး  |၀.၉ သန်း |} == စာနယ်ဇင်းများ == အီရန်တွင် စာနယ်ဇင်းများစွာအနက် ပုဂ္ဂလိကနှင့် အစိုးရဟူ၍ ရှိသည်။ ထိုစာနယ်ဇင်းများသည် နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးအမြင်နှင့်အခန်းဂဏ္ဍများကို ထုပ်ဖော်ပေးနေလေသည်။ ၎င်းစာနယ်ဇင်းများအတွက် စောင့်ကြည့်ရန်ခုံရုံးတစ်ခု သတ်မှတ်ထားရှိသည်။ ယင်းခုံရုံးသည် ဘာသာတရားနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်အရေးအသားများကိုလည်းကောင်း လူတို့ပျက်စီးဖွယ်ရာအရေးအသားများကို လည်းကောင်း လူတို့အတွက် အကျိုးဖြစ်စေမှုကို တားဆီးသည့်အရေးအသားများကို လည်းကောင်း အရေးယူဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။၁၉၉၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလများမှ စ၍ ထိုခုံရုံးသည် လူတို့အကျိုးကို မျှော်ကိုးသောအားဖြင့် မြောက်မြားစွာသော စာနယ်ဇင်းများကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ အီရန်တွင် များစွာသော သတင်းစာတို့သည် ဖာရ်စီ ဘာသာစကားဖြင့် ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားအပြင် အခြားသော ဘာသာစကားများဖြင့် လည်းထုတ်ဝေသော သတင်းစာများရှိသည်။ များစွာသော စာနယ်ဇင်းတို့သည် တီဟီရန်ကို အခြေပြု၍ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေလျက်ရှိသည်။ သတင်းစာများအကြား နေ့စဉ်သတင်းစာနှင့် အပတ်စဉ်သတင်းစာဟူ၍ရှိပြီး ယင်းသတင်းစာအမည်များမှာ အီသ်သေလာအ်၊ ကိုင်ဟာန်း၊ ရေဆာလသ်၊ အီရန်သတင်းစာတို့ဖြစ်သည်။ (အီရန်သတင်းစာနှင့် တီဟီရန်သတင်းစာနှစ်မျိုးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားဖြန့်ဝေသော သတင်းစာများဖြစ်ကြသည်) == ဂြိုဟ်တု == ၁၉၇၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ ယနေ့ချိန်ထိ များစွာသောအကြံပြုချက်အရ ဆက်သွယ်ရေးဂြိုဟ်တုအတွက် ဇိုဟ်ရဲဟ် အမည်ရှိ ဂြိုဟ်တု တစ်လုံးကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုဂြိုဟ်တုသည် စီးပွားရေးဂြိုဟ်တုနှင့်အလားတူ စီမံထားလေသည်။ သို့သော် ဤသို့စီမံထားမှုသည် အီရန်တယ်လီကောမ်ဆက်သွယ်ရေးဌာန နှင့်ပတ်သက်သော ငှားရမ်းသည့်စာချုပ်များဖြင့်ဖြစ်ပေသည်။ ဆက်သွယ်ရေးဂြိုဟ်တုပိုင်း ဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အီရန်နှင့်ရုရှားနှစ်နိုင်ငံ အကြားစီမံကိန်းရေးဆွဲ၍ သဘောတူညီချက်စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဂြိုဟ်တုဆောက်လုပ်ပြီး ပစ်လွှတ်ဖို့ရန်အတွက် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ အထိရွှေ့ဆိုင်းခဲ့လေသည်။ အဆိုပါဂြိုဟ်တု၏အမှန်တကယ်ဆောက်လုပ်ရေးအတိုင်းလိုက်နာရန်သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြီးခဲ့သော ကာလများ၌ အခြားသော ဂြိုဟ်တုဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ == တယ်လီဖုန်း == တယ်လီဖုန်းစနစ်များသည်လုံလောက်မှုမရှိပါ။ သို့သော် ခေတ်မှီတိုးတက်လျက်ရှိသည်။ ထိုသို့ခေတ်မှီတိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ရသည့်ရည်ရွယ်ချက်မှာ လုံလောက်စွာအသုံပြုနိုင်ရေးနှင့် ကျယ်ပြန့်စွာဝန်ဆောင်နိုင်ရေးသာမက ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျေးလက်ဒေသများတွင်လည်း ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရေးအတွက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်ရှိအနေအထားတွင် ထိုကျေးလက်ဒေသများသို့ ဆက်သွယ်၍မရနိုင်သေးပါ။ === ပြည်တွင်း === ၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးစနစ်အတွက် ကြီးမားသောရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် ထောင်ပေါင်းများစွာသောလူတို့သည် လက်ရှိကာလ၌ မိုဘိုင်းဖုန်းများ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းအပြင် နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင်လည်း ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဒီဂျီတယ် စက်များကို အသုံးပြုထားပြီးဖြစ်သည်။ အီရန် တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးလိုင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အလွန်မှပင် ဖွံဖြိုးတိုး တက်မှုရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖွံဖြိုးတိုးတက်ရသည့်အကြောင်းအရင်းများတွင်းမှ ထင်ရှားသောတစ်ခုသည် အဓိက လိုင်းအရေအတွက် တိုးလာသည့်အတွက်ကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ နှစ်တွင် အီရန်တွင်ကြိုးဖုန်းလိုင်း ၈၅၀ ၀၀၀ ခန့် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ လိုင်းပေါင်း ၁၇၆၇၀၀၀ လိုင်း တိုးလာခဲ့သည်။ ထပ်မံ၍ ၁၉၈ ၉ ခုနှစ် တွင် ကြိုးဖုန်းလိုင်းအရေအတွက်သည် ၂၃၈၀၀၀၀ လိုင်းအထိ ရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ၅ နှစ်၉.၁တာကာလအတွင်း ဆက်သွယ်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး မြှင့်တင်လိုသည့်ရည်ရွယ်ချက်များအတွင်းမှ တစ်ခုသည် ကြိုးဖုန်းအလုံးအရေအတွက် တစ်သန်းကျော် ထပ်မံတိုးလိုသည့်အတွက်ကြောင့်ပင်ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ အနိမ့်ပိုင်းမှ အမြင့်သို့တိုးတက်ပြောင်းလဲသွားမှု ကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် တိုးတက်မှုနှုန်းကို သိသိသာသာကွဲပြားစွာမြင်နိုင်ပေသည်မှာ အမှန်တကယ်တိုးတက်လာကြောင်းသိနိုင်သည်။ အမှန်တကယ်တော့ ပထမငါးနှစ်အတွင်း ၃.၁ သန်း ကြိုးဖုန်းလိုင်းသစ်များ တပ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက်ဖြစ်သည်။ ထပ်မံ၍ (၁၉၉၄-၁၉၉၉)ခုနှစ် အတွင်း ထိုငါးနှစ်စီမံကိန်း ပြီးဆုံးချိန်အထိ ကြိုးဖုန်းသစ်လိုင်းပေါင်း ၄ သန်းအထိ တိုးလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားလေသည်။ ထိုခုနှစ်များအတွင်း စုစုပေါင်း တပ်ဆင်ပြီးကြိုးဖုန်းလိုင်း ၉၅၁၀၀၀၀ ထိရောက်ရှိသွားပေမည်။ အီရန်နိုင်ငံ ဈေးကွက်ဆယ်သွယ်ရေးစနစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉.၁ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည်။( ထိုရရှိမှုသည် ဖုန်းစကားပြောဆိုမှ ၂/၃ နှင့် ဒေတာအသုံးပြုမှုမှ ၁/၁၀ ဖြစ်သည်။)၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွင်း အီရန်တွင် မိုဘိုင်းဖုန်းအသုံးပြုသူ ၆၆ သန်းရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံလူဦးရေ၏၇၀ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ကျန် လူဦးရေ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် ကြိုးဖုန်းအသုံးပြုသူများဖြစ်ကြသည်။ ==== Landlines(ဝါယာလက်ဖုန်းလိုင်း) ==== * ၂၄.၈သန်း (၂၀၀၈) ထိုးဖေါက်မှုနှုန်းဖြင့် ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း . ==== မိုဘိုင်းဖုန်း ==== * မိုဘိုင်းဖုန်း ၈၀.၈၅ သန်း (၂၀၁၂ ခုနှစ်အဆုံး) ၊ ၆၈ သန်း(စက်တင်ဘာ၂၀၁၁) ၃၅ သန်း (၂၀၀၈ ခုနှစ်အစောပိုင်း) ၄.၃ သန်း ၂၀၀၄ ခုနှစ်။ အီရန်တွင် မိုဘိုင်းဖုန်းသုံးစွဲသူအမြောက်အမြားသည် ကြိုတင်ငွေဖြည့်စနစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ၇၅ရာခိုင်နှုန်းသော မိုဘိုင်းဖုန်းများကို ဈေးကွက်အတွင်း မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။<br /> ** ထိုးဖေါက်မှုနှုန်း: စက်တင်ဘာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ၉၁.၂ %   ; ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်၁၃၀% . * စမတ်ဖုန်း ကိုင်ဆောင်သူများ: ၁၂ သန်း (၂၀၁၄ est.), ၃၀သန်း (၂၀၁၅) ၄၇သန်း (၂၀၁၆), အသုံးများသောဖုန်းအမျိုးအစားများမှာ  [[ဆမ်ဆောင်း|Samsung]] နှင့် Huawei တို့ဖြစ်သည်။. * မက်စစ် အတိုများပို့မှု :အီရန်နိုင်ငံသား တို့သည် နေ့စဉ် သန်း၈၀  SMSမက်စစ် ပေးပို့လေ့ရှိကြသည် (နိုဝင်ဘာ၂၀၀၈). ===== အော်ပရေတာများ ===== ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်းအကြီးမားဆုံးသော အော်ပရေတာများ - အီရန် မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး MCI (ဟမ်ရာဟေအဝလ်) ဈေးကွက်အတွင်း ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ၊ အီရန်ဆဲလ် MTN (၂၈ရာခိုင်နှုန်း)၊ Emirates Telecommunications Corp (Etisalat) ယင်းကုပ္ပဏီသည်၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိရန်အတွက် ယူရို သန်း ၃၀၀ ပေးဆောင်ခဲ့သည်။(Etisalat)သည် RighTelလက်အောက်ရှိ Iranian consortium and operates ကိုအမည်ပြောင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံအမျိုးသား အော်ပရေတာကြီးနှစ်ခုဖြစ်သော အီရန်ဆဲလ်နှင့် ဆယားရ်အီရန်တို့သည် GPRSနှင့် ဒေတာ ဝန်ဆောင်မှုပြုထားပေးသည်။ မကြာသေးမီကအသစ်တခု LTE ကိုမိုဘိုင်းဘရော့ဒ်ဘန်း service provider က ApTel ကိုအီရန်တွင် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မှစ၍ အီရန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လာသော မိုဘိုင်းဖုန်းများမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ Huaweiနှင့် Telefon AB L.M၎င်းအပြင် Nokia Siemens Networks (နိုကီယာနှင့် Siemens AG)တို့ပူးပေါင်း၍ ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် Orange S.A နှင့် U.K.'s Vodafone (စနစ် HiWEB.ir) တို့သည် အီရန်အတွင်း နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ တိုးချဲ့လျက်ရှိကြသည်။. ===== 3G network (၃ ဂျီ ကွန်ယက်) ===== အဘူဒါဘီ အခြေစိုက် Etisalat နှင့် Tamin Telecom တို့သည် အီရန်နိုင်ငံ၏ လူမှု့ဖူလုံရေးနှင့်ပင်စင်လစာဌာနအတွက် တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလက်မောင်းတစ်စုံဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂ နှစ်တာကာလအတွက် ဒုတိယမျိုးဆက်နှင့် တတိယမျိုးဆက်တို့အကြား (၂၀၀၈)ခုနှစ်အတွင်း (3G) ကွန်ယက်ကို ဝန်ဆောင်ပေးနိုင်ဖို့ရန် အခွင့်ထူးတစ်ရပ်ကို ရရှိထားပြီးဖြစ်သည်။ Etisalat သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ သန်းဖြင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ငါးနှစ်အတွင်း ဈေးကွက်၏ ၂၀ မှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားနိုင်ချေရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Etisalat သည် ၂ နှစ်တာကာလအတွင်း3G အော်ပရေတာကို ပိုင်ခွင့်မရှိနိုင်တော့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် Tamin Telecom မှ IDRO(စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် အီရန်ပြန်လည်မွမ်းမံရေးအဖွဲ့) နှင့် အေမာမ်ခိုမေနီ အမိန့်ထုတ်ပြန်ရေးဌာနချုပ် တို့အကြား ကတိကဝတ်စာချုပ်များတွင် အငြင်းပွားခဲ့မှုတို့ကြောင့် Etisalat ကို အစားထိုးခဲ့သည်ဟု Tamin Telecom မှ ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Tamin Telecom သည် လူဦးရေ သန်း၆၀ အတွက် 2G ကွန်ယက်၊ လူဦးရေ သန်း၄၀ အတွက် 3Gကွန်ယက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ရေးဆွဲထားသော စီမံကိန်းများအား တင်ပြခဲ့သည်။ === အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ === ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်ပ ဆက်သွယ်မှုဝန်ဆောင်ခြင်းကိုIran Infrastructure Company မှသာ တာဝန်ယူ ဝန်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကုပ္ပဏီသည် လက်ခွဲကုပ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး TCI ပိုင်ဆိုင်သောကုပ္ပဏီဖြစ်ပေသည်။ အဆိုပါကမ္ဘာလုံးခန့် fiber-optic Link ကို (Flag) မှဝင်ရောက်ခွင့်နှင့်အတူယူအေအီးမှရေအောက် fiber-optic cable ကို ဖြတ်ကျော်၍ အာရှဥရောပ (Tae) fiber-optic လိုင်း အဇာဘိုင်ဂျန်တို့ကို တိုးချဲ့၍ ဖြတ်ကာအီရန်၏မြောက်ပိုင်း တာ့ခ်မင်နစ္စတန်ကိုဖြတ်ကာ နှင့်ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံနှင့်အဇာဘိုင်ဂျန်မှတဆင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ HF ရေဒီယိုနှင့်မိုက်ခရိုဝေ့ရေဒီယိုကို တူရကီ, အဇာဘိုင်ဂျန်, ပါကစ္စတန်, အာဖဂန်နစ္စတန်, တာ့ခ်မင်နစ္စတန်, ဆီးရီးယား, ကူဝိတ်, တာဂျီကိစ်တာန် နှင့်ဥဇဘက်မှ ဂြိုဟ်တုမြေပြင်စခန်း - ၁၃ (၉ Intelsat နဲ့ ၄ Inmarsat) (2007) များသွယ်တန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အီရန်-ကူဝိတ်ရေအောက်ဆက်သွယ်ရေးကေဘယ်လ်ကွန်ယက်များလည်းရှိပါသေးသည်။ အီရန်သည်ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ အတွင်း optical fiber အလင်းဖန်မျှင် ကိုရုပ်သံလိုင်းနှင့်ရေအောက်ဆက်သွယ်ရေးကေဘယ်လ်များစတင်ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ အီရန်၏ နောက်အစီအစဉ်မှာ မြောက်ပိုင်းနှင့်အနောက်မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဒေသများကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ optical fiber အလင်းဖန်မျှင်များကိုချိတ်ဆက်ရန်ဖြစ်သည်။. == ရေဒီယို == * ရေဒီယိုအသံလွှင့်ဌာနများ: AM ၇၂, FM ၅, လှိုင်းတို ၅ (၁၉၉၈) * ရေဒီယို နံပါတ်များ: ၂၂သန်း (၂၀၀၅) == ရုပ်မြင်သံကြား == * ရုပ်မြင်သံကြားအသံလွှင့်ဌာန: ၂၉(ထပ်မံထ) (1997) * တီဗီအရေအတွက် : ၁၅ သန်း (၂၀၀၇ est ။ )<br /> * ရုပ်မြင်သံကြားအသံဖမ်း၏အသုံးပြုမှုသည်တရားမဝင်သော်လည်း မြို့ပြဒေသများတွင်ဂြိုဟ်တုဖမ်းယူကြည့်မှုသည်ကျယ်ပြန့်သည်။ အီရန်နိုင်ငံသား ၃၀ ရာခိုငျနှုန်းကျော်သည်ဂြိုဟ်တု channel များကိုကြည့်ကြသည်။<br /> ၂၀၁၅ ကတည်းကအီရန်ပြည်တွင်းဖြစ် DVB-T 6,000W ဒစ်ဂျစ်တယ်စက်မှထုတ်လွှင့်လျက်ရှိခဲ့သည် ။ == Internet == {{Pie chart|value1=61.3|value2=33.7|value3=5|color3=green|color2=red|color1=white|caption=2016 Iran Household Internet Access<ref name="digiato" />|label1=Internet Access|label2=No Internet Access|label3=Undeclared}}အီရန်သည်၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ အင်တာနက်စတင်သုံးစွဲနိုင်ခဲ့သောနိုင်ငံများအတွင်း ဒုတိယ နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံ၏အိုင်စီတီအခြေခံအဆောက်အဦများတိုးတက်စေရန်အတွက် သိသာထင်ရှားသောကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်နိုင်ရန်အတွက် အမျိုးသားအခြေခံအဆောက်အဦးများသည် နက်ဝပ်ကြီးနှစ်ခုအပေါ်၌ မူတည်နေသည်။ အီရန်သည်၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင်အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ခဲ့သူတို့အတွင်းဒုတိယနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အစိုးရမှ နိုင်ငံ၏အိုင်စီတီအခြေခံအဆောက်အဦများတိုးတက်စေရန်သိသာထင်ရှားသောကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏အမျိုးသားရေးကိုအင်တာနက်ဆက်သွယ်မှုအခြေခံအဆောက်အဦးများသည် အဓိကကွန်ရက်နှစ်ခုပေါ်တွင်အခြေခံသည်။၎င်းတို့မှာ အများပြည်သူတယ်လီဖုန်းကွန်ရက် (PSTN) နှင့်အများပြည်သူဒေတာကွန်ရက် switchedတို့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ PSTN အများအားဖြင့်ဒစ်ဂျစ်တယ်လိုင်းအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်-အသုံးပြုသူများသည် (ISPs) များအတွက်ကွန်နက်ရှင်ကိုထောက်ပံ့ပေးခြင်းနှင့် modem-based ဆက်သွယ်မှုအားထောက်ခံပေးသည်။ အီရန်၏ဒေတာများ ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ (DCI)သည် TCI ၏လက်အောက်ခံ လူထုဒေတာကွန်ရက် မှထိန်းချုပ်လျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ပြည်ပအင်တာနက်လင့်များကို အင်တာနက်ပရိုတိုကော၊ပရိုတိုကော TCP / IP TCP / IP (ရွှေ့ပြောင်းထိန်းချုပ်မှု ပရိုတိုကော /အင်တာနက်ပရိုတိုကော) သီးသန့်ဂြိုဟ်တုကနေတဆင့် အသုံးပြုသည်။ ဒေတာလိုင်းများအတွက် ကြေးနီ၊ ဖိုင်ဘာ၊ ဂြိုဟ်တုများနှင့်မိုက်ခရိုဝေ့ရရှိနိုင်သောမီဒီယာများဖြစ်သည်။၎င်းအပြင် မြန်ဆန်နှုန်းကောင်းပြီးအကောင်းဆုံး အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် Digital Subscriber Line (DSL), High-bandwidth ငှားရမ်းလိုင်းများနှင့်ဂြိုဟ်တုကနေတစ်ဆင့်ဖြစ်ကြသည်။ အီရန်မြို့ကြီး၃၃ မြို့အကြား Trans-Asia-Europe သို့မဟုတ်ဥရောပမှတရုတ်ကိုဆက်သွယ်ထားသော"ပိုးလမ်း" မှတဆင့်တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်နေကြသည်။ အီရန်၏စာရင်းအင်းရေးစင်တာရဲ့အဆိုအရ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၁၃.၅သန်း (အီရန်နိုင်ငံသား၅၅.၅%) အင်တာနက်အသုံးပြုကြသည် (၂၀၁၆)။၎င်းတို့အတွင်းမှအိမ်ထောင်စုပေါင်း၇ သန်း ကျော်သည် မြန်နှုန်းမြင့်သော ကြိုးဖုန်းအင်တာနက် ချိတ်သွယ်ထားလေသည်။ အိမ်ထောင်စုပေါင်း၁၀.၇သန်းကြိုးမဲ့မြန်နှုန်းမြင့်အင်တာနက်သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင်မြို့ပြအိမ်ထောင်စုများ၏ ၆၄.၈% နှင့်ကျေးလက်အိမ်ထောင်စုများ၏ ၃၆.၁% သည်မိမိတို့၏နေအိမ်များတွင် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာများအသုံးပြုနေသည်။ .<ref name="techrasa.com">{{Cite web |title=Iran Internet Access Reaches over 55% of Homes - TechRasa<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=http://techrasa.com/2016/11/02/iran-internet-access-reaches-55-homes/ |accessdate=10 August 2018 |archivedate=6 November 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161106123435/http://techrasa.com/2016/11/02/iran-internet-access-reaches-55-homes/ }}</ref> === "အမျိုးသားအင်တာနက်" === ၂၀၀၅ခုနှစ်မှစ၍ အီရန်အစိုးရသည် အမျိုးသားအင်တာနက်ကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ လိုင်းကို ထိန်းချုပ်မှုနှင့် အညီ မြန်ဆန်မှုနှုန်းကိုလည်း မြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုပရောဂျက်သည် ကမ္ဘာ့ဝဘ်နှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။ World Wide Web မှသီးခြားဖြစ်သည့်စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုစီမံကိန်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ ဤ ကွန်ယက်အား အထူးသဖြင့်ပြည်တွင်းအသုံးပြုရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး အခြားသောကွန်ယက်များနှင့် တူညီမှုမရှိပေ။ ထိုကဲ့သို့သောကွန်ရက် မြောက်ကိုရီးယားတွင်လည်း အသုံးပြုသည့်အတွက် မလိုလားသော သတင်းအချက်များကို ပြည်ပမှ ပြည်တွင်း၌ အသုံးပြုသကဲ့သို့ ဤစနစ်အတွင်း ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကူဗားနိုင်ငံတို့သည်လည်း ထိုကဲ့သို့သောကွန်ရက်များကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အီရန်၏ ရှိရှိသမျှသော ရုံးဌာနများ နှင့် ဝန်ကြီးရုံးများအားလုံးအနေဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များလုံခြုံမှုရှိရန် အမျိုးသားအင်တာနက်ကွန်ကိုသာ အသုံးပြုကြရန် အီရန်မှ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့လေသည်။ လက်ရှိအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများကို အမျိုးသားသတင်းအချက်အလက်ကွန်ရက် (nin) သို့မဟုတ် " 'အမျိုးသာအင်တာနက်ကို" သို့မဟုတ် "သန့်ရှင်းအင်တာနက်"ဟူ၍ခေါ်ပြီး မည်သည့်အရာနှင့်မျှ အစားထိုးသွားမည်မဟုတ်ပေ။ အီရန်အင်တာနက်အသုံးပြုသူများ၏ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လျှိုဝှက်ထားမှုများကို ကာကွယ်ရန်အလို့ငှာ, အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများအတွင်းမှ အချို့ သည် လူအများ nin အင်တာနက်ကွန်ယက်ကို အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် လတ်တလောအချိန်တွင် ပြည်တွင်းရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဆောင်ရွက်စက်များ ဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ . အမေရိကန် အခြေစိုက်နည်းပညာကုမ္ပဏီများဖြစ်ကြသော google , Twitter Microsoft တို့အား အမေရိကန်တို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ အွန်လိုင်းတွင် အီးမေးလ်နှင့် လူမှုကွန်ယက်များ၌ ထောက်လှမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များပြုလုပ်သည်ဟု အီရန် အရာရှိများက စွပ်စွဲပြောဆိုကြသည်။ ထိုကုပ္ပဏီများသည် ထိုသို့စွပ်စွဲချက်များကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစောင့်ကြည့်ထုတ်ဖော်ထုတ်ရေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့မှု ရှိသော်ငြားလည်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော အင်တာနက် အသုံးပြုမှုများသည် ပြည်ပစံချိန်စံညွှန်းများ အတိုင်း ဖြစ်ပေသည်။ NIN ဖြင့် အွန်လိုင်းအသုံးပြုမှုသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်စစ်တမ်းအရ ကမ္ဘာ့စံချိန်မှီခဲ့ပြီး ၄၆ ရာခိုင်နှုန်း အသုံးပြုမှုရှိခဲ့သည်။. === အခြေခံအဆောက်အဦများ === အီရန်နိုင်ငံတွင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံဖြိုးမှုဥယျာဉ် အိုင်တီဥယျာဉ် သည် ဖွံဖြိုးနေ(သို့မဟုတ် ဖွံဖြိုးဆဲရှိ)ပြီး ဒေသခံအီးမေးလ်များ, Tehran Data မှ တီထွင်ထားသော အရေးပေါ် မက်စစ်ပို့ကွန်ယက်များရှာဖွေစစ်များဖြစ်ကြသော Yooz ၊ Parsijoo ၊ Gorgor နှင့် Esam.ir ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ အီလက်ထရောနစ်ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားမှုများဥပမာ Digikala အီလက်ထရောနစ် အစိုးရ အပြင် အဝေးသင်ကြားမှုများ ဥပမာ (Payame Noor တက္ကသိုလ်) ၊ လူမှုကွန်ယက်များဖြစ်ကြသော Cloob သို့မဟုတ် Aparat အများ၏ပြည်တွင်းဗားရှင်း Linux " မှ Sharif Linux " ကို web browsing အတွက်, စကားလုံးအပြောင်းအလဲနဲ့, spreadsheet နှင့်ဒေတာဘေ့စဘို့ bespoke သို့မဟုတ် Open Source ဆော့ဖ်ဝဲကိုခေါ် Linux ကို Operating System စာရင်းကိုင်နှင့်အမျိုးမျိုးသောစီးပွားရေးလုပ်ငန်း / ဘဏ္ဍာရေးနှင့်စက်မှု software ကို (ဥပမာ NOSA), လုံခြုံရေးဆော့ဝဲ (Shiraz တက္ကသိုလ်မှဥပမာ, Padvish Antivirus ကိုသို့မဟုတ်ယား), နှင့်ဗီဒီယိုဂိမ်းများ အတွက်အခြေခံအိုင်တီ အဆောက်အဦးများ တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။. အီရန်သည်လည်း ကွန်ပြူတာ ပစ္စည်းများအပြင် အင်တာနက်နှင့် အိုင်တီ ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သည်။ ယင်းထုတ်လုပ် ကုန်များတွင် ပါဝင်သော ပစ္စည်များမှာ ပြည်တွင်းဒေတာစင်တာ၊ မိုက်ကရို ပရောစစ်ဆာများ(လုပ်ငန်းစဉ်အသေးစိတ်ဆောင်ရွက်ပေးသောစက်)(သီးသန့်ဒီဇိုင်း) PCB များ စူပါကွန်ပြူတာများ ၊ရောက်တာများ (အခြေခံ စမ်းသပ်မှု) ၊ ကွန်ပြူတာမော်နီတာများ၊ပရင်တာများ၊မိုဘိုင်းဖုန်းများ၊ အလင်းဖန်မျှင်နှင့်လေဆာများဖြစ်ကြသည်။. === ဆိုက်ဘာ-လုံခြုံရေး === အီရန်ကာကွယ်ရေး နည်းပညာအဖွဲ့အစည်း (အမေရိကန်စစ်တပ်နှင့်လုံခြုံရေးဌာန)အရ အီရန်သည် ဆိုင်ဘာရှိသော နိုင်ငံ ၅ နိုင်ငံ တွင် တစ်နိုင်ငံအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ . === [[အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ|ISPs]](အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ) === အီရန် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်မှုရှိနေသော အီရန်၏တယ်လီကွန်မြူနီကေးဖွံဖြိုးရေးကုမ္ပဏီ(DCI) သည် (ယခုပုဂ္ဂလိက) နှင့်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာများအတွက်အီရန်သုတေသနအဖွဲ့အစည်း (IROST) အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုတို့သည် ISP များအဖြစ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိ သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မှစ၍ အကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကပိုင် ISPသည် Parsnet ဖြစ်ပြီးတီဟီရန်ကိုသာတာဝန်ယူထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ပြည်နယ်ကို ကို ထိန်းချုပ်သော ISP သည် Isfahanတွင် အခြေစိုက်သည့် Irangate.net ဖြစ်ပါတယ်။ Neda Rayaneh အစည်းအရုံးသည် အီရန်နိုင်ငံမှာပထမဦးဆုံးပုဂ္ဂလိက ISP ကဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆက်ပုဒ်တွေနှင့် ဝဘ်ဆိုက်လိပ်စာဖြစ်သည့် (. ir ) ဒိုမိန်းအမည်များကို သီအိုရီရူပဗေဒအတွက်လေ့လာရေးအင်စတီကျုနှင့်သင်္ချာ (IPM) ကတာဝန်ပေးအပ်ထားသည်။ DCI သည် ကွန်ယက်အခြေခံအဆောက်အဦးများကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ အများဆုံးအဓိကမြို့ကြီးများဖုံးလွှမ်းသော IRANPAK X.25 packet -switching ကွန်ရက်မှတဆင့်အင်တာနက်ပေးလေသည်။ DCI သည် ပါမီနစ်ရှိသော ISP ဖြစ်ပြီး အစိုးရအေဂျင်စီများကို ထောက်ပံ့မှုများပေးသည်။DCI dial-up နှင့်၎င်း၏အသုံးပြုသူများငှားရမ်းထားသော လိုင်းများနှစ်ဦးလုံးအားဖြန့်ဖြူးပေးထားသည်။. အီရန်၏စည်းမျဉ်းများအရ ဤ ISP များသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်မှု ကျယ်ပြန့်စေရန် အတွက်အီရန်၏တယ်လီကွန်မြူနီကေးကုမ္ပဏီ (TCI) အပေါ်မှီခိုသင့်ပေသည်။ ယခင်က TCI’s Public Switch Telephone Network, တယ်လီဖုန်းကွန်ယက်ဖြင့်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ ISP များသည် ခေတ်မီ ခေတ်သစ်ဒေတာလိုင်းစွမ်းရည် ကို အမျိုးသား IP-based ကွန်ရက်မှတဆင့်ပေးခဲ့ကြသည်။ ကွန်ယက်အသစ်၏ပြီးစီးမှုနှင့်အတူအီရန်၏အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများသိသိသာသာတိုးတက်လာဖို့မျှော်လင့်ရသည်။ ==== အမြန်နှုန်းနှင့်ကုန်ကျစရိတ်များ ==== အီရန်အင်တာနက်သည် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၂ မီဂါဘိုက် အမြန်နှုန်းရှိပေသည် ။ ကမ္ဘာ့အမြန်နှုန်း၏ တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံခန့်ဖြစ်သည်(၂၀၁၄)။ ဟောင်ကောင်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အင်တာနက်အမြန်နှုန်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး တစ်စက္ကန့်လျှင် ၇၂ မီဂါဘိုက်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာ့အမြန်နှုန်းအဆင့် ၃၁ နေရာတွင် ရှိနေပြီး အမြန်နှုန်း အားဖြင့် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၂၁ မီဂါဘိုက်ရှိသည်။ အင်တာနက်အမြန်နှုန်း၂ မီဂါဘိုက်အတွက် တစ်လ ကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဒေါ်လာဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်အသုံးပြုမှုမှာ ၆၀ ¢/GB ဖြစ်သည် ။ သို့သော် ညပိုင်းတွင် အသုံးပြုမှုသည် အခမဲ့ဖြစ်၍ အသုံးပြုမှုမှာ ၅ GB အထိဖြစ်သည်။ Upload အမြန်နှုန်းသည် download အမြန်နှုန်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။{{Citation needed|date=August 2014}} ==== အင်တာနက်ဝန်ဆောင်ခြင်းကျယ်ပြန့်မှု ==== [[File:Iran_internet_users_per_100_person.png|thumb|350x350px|၂၀၀၀မှ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း လူတစ်ထောင်တွင် အင်တာနက် အသုံးပြုသူများပြဇယား  ဒေသ: ကမ္ဘာ့ဘဏ်]] ၂၀၁၂ ခုနှစ် ၁၁ လပိုင်းမှစ၍ (PAPs) နှင့် TCI တို့သည် WiMAX ADSL2 + ဈေးကွက်နှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုပေးရေးများ၌ ယှဉ်ပြိုင်လျက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုအတွင်း၌ ကျယ်ပြန့်သောပုံသေ အင်တာနက်လိုင်းချိတ်ဆက်မှု သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းလိုင်းပေါင်း ၈.၃ သန်း အထမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အီရန်ရဲ့ IP-based <nowiki>''</nowiki> အမျိုးသားရေးဒေတာကွန်ရက် <nowiki>''</nowiki> ကိုလည်း TCI လက်အောက်ခံဖြစ်သည့်သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကုမ္ပဏီ (ITC), ကတီထွင်လျက်ရှိသည်။ ထိုကွန်ရက်သည် မြို့ပေါင်း ၂၁၀ ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ပြီး လူတို့၏ လိုအပ်ချက်များ(ဥပမာ အင်တာနက်အသုံးပြု၍ လုပ်ကိုင်ရသောအလုပ်များ)ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန်အတွက် မြန်နှုန်းမြှင့် စခန်းပေါင်း ၆၀၀၀၀ ကိုလည်း စီမံထားလေသည်(၂၀၀၉)။ အချို့သော လုပ်ဆောင်မှုများသည် အခြေခံအဆောက်အဦးများတည်ဆောက်ရန်နှင့် ကျယ်ပြန့်စွာဝန်ဆောင်ပေးနိုင်ရန်အတွက် လာမည့်ငါးနှစ်အတွင်း ဆောင်ရွက်ရန် စီမံထားသည်။ ထို့အပြင် အချို့သော ပုဂ္ဂလိကကုပ္ပဏီများအား WiMAX ဝန်ဆောင်မှုကို လေလံအနေအထားဖြင့် ခွင့်ပြုပေးရန် အစီအစဉ်များရှိပြီး တတိယ ခွင့်ပြုမှုသည် မိုဘိုင်းဖုန်း အော်ပရေတာများ ခွင့်ပြုရန်ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီများအောက်ရှိ PAP[https://web.archive.org/web/20080727015312/http://www.austrade.gov.au/ICT-to-Iran/default.aspx လိုင်စင်]: * Shatel * [http://www.afranet.com/ Afranet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180811170945/http://afranet.com/ |date=11 August 2018 }} * [http://asiatech.ir/ Asiatech] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722014237/http://asiatech.ir/ |date=22 July 2011 }} * Pars Online * [https://web.archive.org/web/20100815094524/http://pishgamangroup.com/index.aspx?Request=ADV Pishgaman Kavir] * [https://web.archive.org/web/20080727015312/http://www.austrade.gov.au/ICT-to-Iran/default.aspx Fan Ava] * [https://web.archive.org/web/20100618213020/http://www.dadehgostar.ir/main/default.asp?vlms=main Asre Novin] * [https://web.archive.org/web/20100819051332/http://www.datak-telecom.net/ Datak Telecom] * [https://web.archive.org/web/20100805090257/http://www.asretelecom.net/ Asre Telecom] * [https://web.archive.org/web/20101007104736/http://kara-amin.com/ Kara Amin Ertebat] * [http://www.laser.ir/ Laser] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819001939/http://www.laser.ir/ |date=19 August 2010 }} * [http://www.sabanet.ir/ Neda Gostar Saba (SabaNet)]{{Dead link|date=March 2026 }} * [https://web.archive.org/web/20121126052253/http://www.i-net.ir/ (iNet) Irsa Communications Network] === Statistics === * ၂၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အီရန် အင်တာနက်အကျိုးစီးပွားသည် ၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး သို့သော် ဗြိတိန် တွင် ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ * အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများ (ISPs) : အင်တာနက်အမြန်နှုန်း မြှင့်တင်ရန်အတွက် လက်မှတ် ၁၂ ခုရေးထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီရန်တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးရေး (ISPs) ပေါင်း ၁၂၂၃ ခုရှိပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက်ဖြစ်သည်။<br /> * နိုင်ငံကုဒ် များCountry code (ထိပ်တန်းအဆင့်ဒိုမိန်း):IR * (အင်တာနက်ကဖေးအသုံးပြုသူများသည်အပါအဝင်) အင်တာနက်အသုံးပြုသူများ: ၂၃ သန်း (၂၀၀၇); ၄၃ သန်း (၂၀၁၂) ။ အင်တာနက်သည်လူဦးရေ၅၃%နှင့်တီဟီရန်မှာရှိတဲ့၇၇%ကိုကျော် ဖြတ်၍ထိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟအစိုးရအချက်အလက်များအရသိရသည်။   ခန်းမှန်းခြေ ၁၁ သန်းအီရန်နိုင်ငံသားမိုဘိုင်းအင်တာနက် အသုံးပြုမှု  ရှိသည်(၂၀၁၄ ) ။ အီရန်နိုင်ငံ၏အမျိုးသားကအင်တာနက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာနမှ အင်တာနက်ထိုးဖောက်မှုသည်အီရန်အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာအကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး  ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် 73% အင်တာနက်သုံးစွဲသူနေရာတွင်ရပ်တည်လျက်ရှိသည်ဟုပြောခဲ့သည်။<br /> * အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံးအင်တာနက်အမြန်နှုန်းအမြင့် အသုံးပြုသူများဦးရေနေ့စဉ် ၂၅၀၀၀၀အထိရှိသည် (အောက်တိုဘာလ ၂၀၀၆) ။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဘရော့ဘန်းအင်တာနက်အသုံးပြုမှုသည်၁၄အဆင့် ၌သာရှိသည်(၂၀၁၂) ။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင်အချို့ ၈၆၇၀၀၀ ဦးရေသည် မြန်နှုန်းမြင့်အင်တာနက်အသုံးပြုနေပြီးလူဦးရေ၆ သန်းသည် optical fiber ကွန်ရက်ကနေတဆင့်အင်တာနက်ကို အသုံးပြု. ရသည်။။ * အီရန်နိုင်ငံတွင်GPRS အသုံးပြုသူအရေအတွက် စုစုပေါင်း ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး အင်တာနက်သုံးစွဲသူ ၂၇.၅ သန်းအထိပမာဏရှိသည်။<br /> * အီရန်သည် ဝက်ဆိုက်အရေအတွက်များအရ ကမ္ဘာ့ အဆင့်၃၂နေရာတွင် ရှိပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ ဝက်ဆိုက်ပေါင်း၂၀၀၀၀၀ လွှတ်တင်ထားပြီးဖြစ်သည်။၁၁၈၀၀၀ ဝက်ဘ်ဆိုက်များဒိုမိန်း ".ir" ကို အသုံးပြု. ရသည်။<br /> * ၂၀၁၆ နှစ်အတွင်း, အီရန်တွင် အများဆုံးဝင်ရောက်ကြည့်ရှု့သောကွန်ရက်စာမျက်နှာများမှာ  Google (1st), Parsijoo (2nd), Bing မှ (3rd), Yooz (4th) ဖြစ်ကြသည်။<br /> * အီရန်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၂၁၈ မြို့တွင် အင်တာနက်အသုံးပြုနိုင်ပြီး ထိုမြို့ကြီးများတွင် ဆက်သွယ်ရေးစင်တာပေါင်း ၁၄၆၀ ခုရှိသည်(၂၀၀၈)။ * အီရန်သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကီလိုမီတာပေါင်း ၁၂၀၀၀၀ကျော် ရှည်လျှားသော အလင်းဖန်မျှင် ကွန်ယက် စီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်(၂၀၀၈)။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ ကီလိုမီတာပေါင်း ၃၆၀၀၀ ကျော်အလင်းဖန်မျှင် ကို အမာခံကွန်ယက်များအဖြစ်လည်းကောင်း ကီလိုမီတာပေါင်း ၄၅၀၀၀ ကို မြို့ပြ ကွန်ယက်အသုံးပြုမှုအတွက်လည်းကောင်း တပ်ဆင်ပြီးခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ <br /> * တီဟီရန်မြို့၏နေရာအနှံ့အပြားတွင် ခန့်မှန်းခြေ အင်တာနက်ကဖေးပေါင်း ၁၅၀၀ ခန့်ရှိသည်(၂၀၀၈)။ ကြိုတင်ငွေပေး အင်တာနက်အသုံးပြုမှုသည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုလျက်ရှိသည်။<br /> ၂၀၀၈ခုနှစ်မှစ၍ ၁၀၀ ကျော်ကုမ္ပဏီ၁၀၀ ကျော်သည်နိုင်ငံတကာ VoIP ကတ်များရောင်းချရန်နှင့်အစိုးရအမျိုးသားရေးအသုံးပြုမှုအတွက်လေလံကိုင်ပြီးမှတဆင့် ၄-၅VoIP လိုင်စင်ထုတ်ပေးမှကြေညာခဲ့သည်။ === အသုံးပြုမှု === အင်တာနက် အပြည့်အဝဝန်ဆောင်မှုသည် အီရန်နိုင်ငံမြို့အသီးသီးတွင်ရှိနေသည်။ ထို့အပြင် အလျှင် အမြန်လည်း တိုးမြင့်လျက်ရှိသည်။ သေးငယ်သော မြို့ပြလေးများနှင့် ကျေးလက်ဒေသများတွင်လည်း အင်တာနက် ရရှိနေပြီဖြစ်သည်။ အစိုးရသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများနှင့် စီးပွားရေးဂဏ္ဍ၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အင်တာနက်ဖြင့်ဝန်ဆောင်မှုပြုရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ထိုအချိန်ကာလကတည်းမှ စာသင်ကျောင်းတိုင်းတွင်လည်း ကွန်ပြူတာများဖြင့် အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ကာ သုံးစွဲစေခဲ့သည်။ အင်တာနက်သည် အလွန်မှပင် လူငယ်များအဖို့ အချက်အလက်များနှင့် တင်ပြချက်များ ကိုအသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော အကြောင်းခံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ အီရန်သည် ကမ္ဘာတွင် ဝက်ဘလော့ဂ်ရေးသားရာတွင် စတုထ္ထအဆင့်တွင်ရှိသည်။ ယခုချိန်ထိ ဖာရ်စီ ဝက်ဘလော့ဂ်ပေါင်း ၆၀၀၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အီရန်တွင် အင်တာနက်ကို စင်ဆာပြုလုပ်ထားပြီး ကမ္ဘာတွင် အီရန်သည် အင်တာနက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး အလုပ်အရှုပ်ဆုံးနှင့် ထိန်းချုပ်မှုအရှိဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစ၍ ၇၆.၄ ရာခိုင်နှုန်းသော် (အသက်၁၅နှစ်မှ ၂၉ နှစ်အတွင်း)ရှိ အီရန်လူငယ်တို့သည် အင်တာနက်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ ၆၉.၃ ရာခိုင်နှုန်းလူငယ်တို့သည် ဖီလ်တာ ချိုးဖေါက်နိုင်သော ဆော့ဝဲများကို အသုံးပြု၍ ပိတ်ထားသော ဝက်ဘ်ဆိုက်များကို ဝင်ကြည့်လျက်ရှိသည်။ အီရန်နိုင်ငံသား ငါးပုံမှသုံးပုံတို့သည် ဖေ့ဘုက် အသုံးပြုသူများဖြစ်ကြသည်။ အီရန်နိုင်ငံသားတို့သည် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အများသုံးလူမှုကွန်ယက်များကို တနေ့လျှင် ၉ နာရီမျှ အချိန်ပေး၍ အသုံးပြုလျက်ရှိကြသည်။ အီရန်အစိုးရ၏ ပြောကြားချက်အရ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ဟူးရှ်မန်း ဖလ်တာ သည် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံတပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အင်တာနက်အသုံးပြုသော အကြောင်းအရာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအင်တာနက်အသုံးပြုသော တိုင်းသူပြည်သားများအတွက် ထုတ်လုပ်ပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။ ==== အီလက်ထရောနစ်ကူးသန်း ==== FIran's အီလက်ထရောနစ်စီးပွားရေးစနစ် မှဝင်ငွေ သည် မတ်လ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဘီလီယံ ၁၀၀၀၀ ရေယာလ် (၁ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ) ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နှစ်စဉ် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အွန်လိုင်းရောင်းမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀၀၀၀ ထိရှိခဲ့ပြီး နေ့စဉ် အွန်လိုင်းအရောင်းဌာန ပေါင်း ၂၀၀၀၀ ကျော်သည် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ အီလက်ထရောနစ် ဈေးကွက်ရောင်းဝယ်ရေးသည် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Tetra-Tech IT မှ ကြေညာခဲ့သည်မှာ ခရီးသွားများနှင့် အီရန်တိုင်းသူပြည်သားများ အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးအတွက် လက်မှတ်အရောင်းဌာနများ ဟိုတယ်များနှင့် စားသောက်ဆိုင်များအပြင် အဝေးပြေးဂိတ်များနှင့် အရောင်းစင်တာများတွင် VISA နှင့် MasterCard စတင်အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြောင်း နှင့် အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ဆာမားန်ဘဏ်သည် အီရန်တွင် ပထမဦးဆုံး အွန်လိုင်းစနစ်ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ခဲ့သော ဘဏ်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အီလက်ထရောနစ် စနစ် ဝန်ဆောင်မှုကို ပထမတန်းထား၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ပိုမိုဖွံဖြိုးတိုးတက်စေရန် စွမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် နည်းပညာဖန်တီးရှင် အစိုးရအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် အွန်လိုင်းစူပါမာကတ်တစ်ခုအား ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ထူထောင်ခဲ့သည်။။ ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် အီလက်ထရောနစ် ဈေးကွက်စနစ်မှ အောင်မြင်မှုသည် ၁၇.၄ ဘီလီလံ ဒေါ်လာအထိရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသားရေးသတင်းအချက်အလက်ကွန်ယက်အသစ် နှင့်အတူ အင်တာနက် မြန်နှုန်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်မြင့်၍ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အင်တာနက်ထိုးဖေါက်နိုင်စွမ်းသည် ၈၂.၁၂ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်(၂၀၁၆) ။ လူဦးရေ၁၉ သန်းသည် မိမိတို့၏မိုဘိုင်းဖုန်းများတွင် အင်တာနက်အသုံးပြုမှုရှိနေသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ စ၍ မြို့ပေါင်း၆၀၀ တွင် 3G ကွန်ယက်စနစ်ကိုအသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြပြီး မြို့ပေါင်း ၂၀၀ တွင် 4G ကွန်ယက်စနစ်ကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။ အီရန်တွင်မိုဘိုင်းဖုန်းထိုးဖေါက်နိုင်စွမ်းသည် ၉၄.၄၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ အီရန်လက်ရှိ e-commerce နှင့်အခွန်စုဆောင်းခြင်းလွယ်ကူချောမွေ့နိုင်ရန်အတွက်တိုင်းပြည်အနှံ့ဘားကုဒ်စနစ်ကအကောင်အထည်ဖော်နေသည်။ တိုင်းပြည်အတွင်းကုန်စည်အကြီးဆုံးဝယ်လက်ဖြစ်သောအလုပ်အမှုဆောင်ပြည်နယ်အဖွဲ့အစည်းများသည်, "Irancode" မပါသောကုန်ပစ္စည်းများဝယ်ယူအသုံးမနိုင်ပေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် [[အစ္စလာမ်မစ် အကြံပေးလွှတ်တော်|Majlis]] မှ  [https://web.archive.org/web/20070819171459/http://www.irtp.com/data.asp?address=laws%2Fec%2FIR%20Iran%20E-Commerce%20Law.pdf လက်ထရောနစ်ကူးသန်းဥပဒေ]ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်: * ဤဥပဒေ၏အကြောင်းအရာ  62-66 အီရန်နိုင်ငံ၏တည်ဆဲဉာဏ်-ပိုင်ဆိုင်မှုဥပဒေတွေအားလုံးအီလက်ထရောနစ်အရောင်းအဖို့လျှောက်ထားနိုင်ကြောင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<br /> * အကြောင်းအရာ ၃၃-၄၉ သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အီလက်ထရောနစ်စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဥပဒေ အီလက်ထရောနစ်ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုဖြစ်သည်။ ယင်းဥပဒေသည် အသုံးပြုသူများကို ရောင်းဝယ်မှုပြုနေစဉ်အတွင်း အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့မှု ပြုနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ ထိုအတိုင်းပင် အီလက်ထရောနစ် စာချုပ်များကို ပယ်ဖျက်လိုက ပယ်ဖျက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။<br /> * အပိုဒ် ၃၇ အရ ဝယ်သူများသည် ၇ ရက်အတွင်း မည်သည့် ပြစ်ဒဏ်မှ မပါပဲ ဝယ်ယူသူနှင့် စာချုပ်ဖျက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ * အပိုဒ် ၄၂ အရ ဤဥပဒေသည် မပြောင်းရွှေ့နိုင်သော ပစ္စည်းများ ၊ အော်တိုမစ်တစ် စက်များ ဟန်းစက်များ ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားမှုများမပါဝင်ပါ။ အဆိုပါ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|ပဉ္စမငါးနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအစီအစဉ်(၂၀၁၀-၁၅)]] သည်လက်ထရောနစ်ရောင်းဝယ်မှုအတွက်ပစ်မှတ်ထားဆောင်ရွက်သည်၊: * ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအစိုးရဖစ္ပါသည္၊ * ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုပြည်တွင်းကုန်သွယ်ရေး * ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုနိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေး။ == ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖွံ့ဖြိုးရေး == အဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက်သတင်းအချက်အလက်စနစ်များပေါ်တွင်အီလက်ထရောနစ်ဂျာနယ် (EJISDC) ၏အဆိုအရ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာ ဌာန(ICT) သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ၁.၁-၁.၃ ထိ ဝင်ငွေရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လူဦးရေ ၁၅၀၀၀၀ ခန့် သည် နည်းပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက် နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဌာနများတွင်အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ထိုအတွင်းမှ လူဦးရေ ၂၀၀၀၀ ကျော်သည် ဆော့ဝဲ ရေးဆွဲသောနေရာများတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကုပ္ပဏီပေါင်း ၁၂၀၀ ကို နည်းပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် လိုင်စင်ထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အတွင်းမှ ၂၀၀ ခန့်သည် ဆော့ဖ်ဝဲ ရေးဆွဲထုတ်လုပ်သော ကုပ္ပဏီများဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆော့ဝဲ ထုတ်လုပ်မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၀ သန်းခန့်ရှိပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၄၀၀ သန်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ အီရန်က၎င်း၏ software ကို၏ကြီးမားသောအစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဈေးကွက်အတွင်း တင်သွင်းသည်။ အဆိုပါ EJISDC ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက် အရပြည်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်း ၏ ၉၅% ဝန်းကျင် သည် ဖွံဖြိုးတိုးတက်သော ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်း (နိုင်ငံခြားအရင်းအမြစ်မှဘာသာပြန်ချက် / လိုက်လျောညီထွေမှုအပါအဝင်) အခြားကုန်များ ၏ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဆော့ဖ်ဝဲထုတ်လုပ်မှုတွင်ပါဝင်ပတ်သက်ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီများ Sena ဖျ, Dadeh-Pardazi, အီရန် Argham, Kafa System ကိုပြန်ကြားရေးကွန်ယက်, အီရန်စနစ်နှင့် Puya ပါဝင်သည်။ IDRO ရဲ့လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီ "Magfa" (သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာန) နှင့်အီရန် Info-Tech ဖွံ့ဖြိုးရေးကုမ္ပဏီလည်းဤကဏ္ဍတွင်ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ အီရန်နိုင်ငံမှာအကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကကွန်ပျူတာဆော့ဖ်ဝဲထုတ်လုပ်သူ တွေနဲ့ Hamkaran စနစ်နှင့် ဖေါက်သည် ၇၀၀၀ ရှိသည်။  အီရန်နိုင်ငံ၏အမျိုးသားဖောင်ဒေးရှင်းမှကွန်ပျူတာအွန်လိုင်းဗွီဒီယိုဂိမ်းများကို ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဂိမ်းများသည် တစ်ချိန်တည်းမှာအသုံးပြုသူ ၅၀၀၀ သည် တစ်ပြိုင်တည်းကစားနိုင်သည်။ တီဟီရန်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲ စက်မှုစက်ရုံခွဲများမရှိပေမဲ့ဆော့ဖ်ဝဲနည်းပညာနှင့် အချက်အလက်နည်းပညာ ပျိုးဥယျာဉ်တစ်ခုကို တီဟီရန်တွင် စီမံထားလေသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံဖြိုးရေးအိုင်ယာလန်ကို ဤစီမံကိန်းအတွက် အတိုင်ပင်ခံအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုအတိုင်းပင် နည်းပညာအတွက်အခြေခံအဆောက်အဦးများ ပါရှိထားပြီး ဖြစ်သည့် ပါးရှန်းပင်လယ်တွင်းရှိကီးရှ်ကျွန်း အခမဲ့ကုန်သွယ်ရေးဇုန် ၌ နည်းပညာပျိုးဥယျာဉ်အတွက်စီမံကိန်းများရှိထားလေသည်။  လက်မှုထုတ်ကုန်များကို စက်မှုအဖြစ် အလိုအလျှောက် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် တောင်းဆိုမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အစိုးရဘက်မှ ထောက်ပံ့ပေးရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ ထိုအတိုင်းပင် ပုဂ္ဂလိကပိုင် အလုပ်ရုံများ၁၅၀၀၀ခန့်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲ လိုအပ်မှုများရှိနေပေသည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် နည်းပါးပေမဲ့ အချို့သော ဆက်ဆံမှုများတွင် အိန္ဒိယ ဆော့ဖ်ဝဲစက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်နွယ်၍ တိုးတက်ဖွံဖြိုးလျက်ရှိသည်။ အီရန်တွင် ဉာဏမူပိုင်ခွင့်အားနည်းသည့်အချက်သည် အီရန်၏ ဆော့ဖ်ဝဲကုပ္ပဏီများ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပျက်ပြားစေသည့်အတွက် ထိုအကြောင်းအရာအပေါ် ပြည်ပမှ တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု မပြုကြချေ။  == နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စတင်ခြင်း == အီရန်သည်လူဦးရေသန်း၈၀ ရှိသော ဆန်းသစ်တီထွင်မှုရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဤနိုင်ငံအတွင်း မိုဘိုင်းဖုန်းထိုးဖေါက်မှုနှုန်းသည် ၁၂၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်းနည်းပညာ "start-up စီးပွားရေးကို" အီရန်နိုင်ငံ၏ဂျီဒီပီ၏ ၁% ထက်လျော့နည်းကိုယ်စားပြုတယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းကအီရန်ရဲ့ startup ဂေဟစနစ်ထွန်းကားခဲ့သည်။ Wall Street Journal မှအဆိုအရပိတ်ဆို့မှုများသည် အီရန်၏ တီထွင်မှုများကို အားပေးကူညီခဲ့သလိုဖြစ်ပြီး၎င်းတို့အားကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကာစီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုကိုကူညီပေးနေကြသည်။ အီရန်တွင် အပင်ပေါက်မြန်သော မျိုးစေ့သုံးစေ့ရှိသည်(ဥပမာ Avatechနှင့် DMOND) ၊ VCs အချို့ (ဥပမာ- Sarava Pars နှင့် Shenasa) incubator (ကြက်ဘဲစသည်တို့အား သားဖေါက်ကရိယာ) ပေါင်း ၁၇၀ (ဥပမာ MAPS)နှင့် အီလက်ထရောနစ်စီးပွားရေးစနစ်သည် လက်ရှိအနေအထားတွင် ဖွံဖြိုးလျက်ရှိသည်။ အင်တာနက် မြန်နှုန်း မြင့်မားလာမှုသည် စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုများအတွက် ကာလတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ (IEA) အီရန်စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုအသင်းသည် အီရန်ရှိ "စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုတော်လှန်ရေး" တွင် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်အန်ဂျီအိုဖြစ်သည်။ TechRasa အွန်လိုင်းမီဒီယာသည် နည်းပညာဖန်တီးမှု များတွင် ထောက်ပံ့ပေးသော မီဒီယာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ အီရန်တွင် startups နည်းပညာကုပ္ပဏီ ၁၈၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့အတွင်းမှ အများအပြားသည် state-run သက္ကသိုလ်များမှ ထောက်ပံ့မှုပြုထားလေသည်။ ဤ အရေအတွက်သည် အီရန်တွင် အလုပ်လုပ်လျက်ရှိသော (အိုင်တီမဲ့) ပညာအခြေခံ ကိုပ္ပဏီများ၃၀၀၀ မပါဝင်ပါ) အီရန်တွင်၂၀၁၆ ခုနှစ်မစ၍ fintechကုပ္ပဏီ၅၀သည် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။  Parsijoo နှင့် Yooz အသီးသီးတို့သည် ပြည်တွင်း ဝဘ်ရှာဖွေရေးစက်စနစ်များဖြစ်ကြပြီး တစ်နေ့လျှင် 600,000 နှင့် 100,000 hits နှင် 120000 နှင့် 60,000 ရှာဖွေမှုများကိုပြုလုပ်သည်။ Adro သည် Adtech / Ad Ad Exchange ကုပ္ပဏီတို့၏ ဦးဆောင်ဖြစ်သည်(၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသူတို့သည် ၃၆၅ ဘီလီယံ အီရန်Ad_networks ထံမှ လျှော့ပေါ့မှုကိုရရှိခဲ့ကြသည်)။ Cafe Bazaar သည် ရက်တစ်ပတ်လျှင် ဝင်ကြည့်သူ သန်းပေါင်း၂၀ ရှိပြီး ဈေးကွက်ပိုင်ဆိုင်မှု ၈၅ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ အီရန်နှင့်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဂိမ်းများအတွက် အပလီကေးရှင်းပေါင်း၂၅၀၀၀ ဖြစ်သောအများပြည်သူသုံး ဆိုရှယ်မီဒီယာ၊ မက်စစ်ပို့ခြင်း စသဖြင့်အပ်ပလီကေးရှင်းများကို ဒေါင်းလော့လုပ်နိုင်သည်။ အီရန်သည် ၂ နှစ်မပြည့်မီ (၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင်) မိုဘိုင်း အပ်ပလီကေးရှင်းပေါင်း ၇၀၀၀၀ ကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ Cloob Facebook သည်အီရန်ဗားရှင်းဖြစ်ပြီး ၂.၅ သန်းအသုံးပြုသူများရှိသည်။ Soroushသည် Telegramနေရာတွင်အစားထိုးထားသောစာတိုပေးပို့ရေး application ဖြစ်သည် ။ Aparat သည်(Saba Idea Co. နည်းပညာ တို့ကပိုင်ဆိုင်ထားသည်) ဝန်ထမ်းများ ၆၅နှင့်အတူ Youtube နှင့် အလားတူအီရန်ဗီဒီယိုဖြန့်ဝေမှု ပလက်ဖောင်းဖြစ်သည်။ တစ်နေ့လျှင် ၅ သန်းကျော် ဖော်လိုဝါ ရှိပြီးနေ့စဉ်အပ်လုဒ်တင်ပြီးဗီဒီယို ၂၂၀၀၀မိနစ်ရှိသည်။ Takhfifan( ဝန်ထမ်း၁၀၀နှင့်အတူ) နှင့် Netbarg နှစ်ခုသည်တွင်ကျယ်စွာဝယ်သော အုပ်စုနှစ်စုဖြစ်ကြသည်။ Esam နှင့် Saddarsad သည် eBay ဆင်တူသည်။ Digikalaသည် e-commerce အီလက်ထရောနစ်စီးပွားရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး Amazon.com နှင့်တူပေသည်။ နေ့စဉ်ပျှမ်းမျှဝင်ငွေ $ ၄၀၀၀၀၀နှင့်အတူ နေ့စဉ် အော်ဒါပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ရှိသည်ဝန်ထမ်း ၉၀၀ နှင် ဝင်ကြည့်သူ နေ့စဉ်၈၅၀၀၀၀ ရှိသည်။Digikala ၂၀၁၄ခုနှစ် $ ၁၅၀ သန်း (၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ကုမ္ပဏီ၏အဆိုအရ $ ၅၀၀ သန်း၂၀၁၈ ခုနှစ် $ ၁ ဘီလီယံကျော်) တန်ဖိုးရှိဖြစ်ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Digikal အပေါ်အီရန်e-commerce ၏ ၈၅-၉၀% (အီရန်တစ်လျှောက်လုံး၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်ဆက်မှုစနစ်ရှိသည်) Albasko အခြားလူသိ e-commerce ပလက်ဖောင်းဖြစ်ပါတယ်။ Fidibo Kindle သည်အီရန်နှင့်ညီမျှသည်။ တစ်လလျှင် 40,000 အော်ဒါနှင့်အတူ Maman-Paz အိမ်ရှင်မ Home-ချက်ပြုတ်စားသောက်ရောင်းချနှင့်အတူဆာလောင်မွတ်သိပ်လုပ်သားများကိုဆက်သွယ်မယ့်အစားအစာပေးပို့ဝန်ဆောင်မှုဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်း၏စားသောက်ဆိုင်သည်-based ရှိသော counterpart ZoodFood ဖြစ်သည်။ ShopFa, ၂၀၁၂ခုနှစ် ၂၀၀၀ တက်ကြွအွန်လိုင်းစတိုးဆိုင်များနှင့်အတူ, Shopify ၏ဒေသခံဗားရှင်းဖြစ်သည်။ (SamanSystems မှပိုင်ဆိုင်) ZarinPal, ၂၀၁၂ ခုနှစ်လုပ်ငန်းများ၌ ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှု၂ သန်းမှာအတူ PayPal မှအီရန်သည်အခြားရွေးချယ်စရာဖြစ်သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Taskulu တစ်ဦးတာဝန်စီမံခန့်ခွဲမှုပလက်ဖောင်း ၁၂၀ ကွဲပြားခြားနားသောနိုင်ငံများမှ အသုံးပြုသူများ၈၀၀၀ကိုကျော်ရှိခဲ့သည်။ Hamijoo ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုပလက်ဖောင်းဖြစ်ပါတယ်။ Navaak Spotify, အွန်လိုင်းဂီတ streaming များသည် ကုမ္ပဏီပြီးနောက်လိုက်ဖြစ်သည်။ AloPeyk တစ်ဦးဖြန့်ဝေဝန်ဆောင်မှုကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ များစွာသောနိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီ (ထိုကဲ့သို့သောဂျာမဏီရဲ့ Rocket Internet ကဲ့သို့) အီရန်အတွက်နည်းပညာကုမ္ပဏီများစတင်ရန်သို့မဟုတ်၎င်းတို့၏ဝန်ဆောင်မှုများကို (ထိုကဲ့သို့သောအမေရိကန်ပြည်ထောင်စု <nowiki>''</nowiki> က Google ကဲ့သို့သော) တိုင်းပြည်အတွင်းရရှိနိုင်ဖြစ်လာခွင့်ပြုပါရန်နည်းလမ်းများကိုလေ့လာစူးစမ်းဖို့စတင်နေကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့်, အီရန်တွင်အင်တာနက် Group မှ, တောင်အာဖရိကဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ MTN နှင့် Rocket Internet အကြားဖက်စပ်ကို eBay (Mozando), အမေဇုံ (Bamilo), နှင့် Uber (Snapp / ယခင်ကတက္ကစီ Yaab အဖြစ်လူသိများ) ၏အီရန်ဗားရှင်းစတင်ခဲ့တာဖြစ်သည်။ Snapp အီရန်ဖြတ်ပြီး ၆၀၀၀၀၀ကျော်ယာဉ်မောင်းရှိပြီး $ ၁ ဘီလီယံ (၂၀၁၈ အတွက်ကုမ္ပဏီအညီ $ ၁.၄-၁.၇ဘီလီယံ) ၏အဘိုးပြတ်အလားအလာရှိသည်။ ဤသည်ဦးရေ ၁သန်းကျော်ခရီးသည်မှာ ပြည်ပမှပြန်လာပြီးအီရန်နိုင်ငံသားအတော်များများလည်းဤလမ်းကြောင်းသစ် (အထူးသဖြင့်အီရန်အမေရိကန်များ) တွင်ပါဝင်ကြသည်။ == အီလက်ထရောနစ်အသုံးပြုသူ == အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင်အီလက်ထရောနစ်နှင့်နည်းပညာကဏ္ဍအသုံးပြုသူ GfK-MEMRB နှင့် ဈေးကွက်ဝန်ဆောင်မှုများကို ဒူဘိုင်းအခြေစိုက်လုပ်ငန်းခွဲခြင်း၏ လေ့လာမှုတစ်ခု အရသိရသည်မှာ $ ၃၇ဘီလီယံပမာဏ မြင့်တက်နေသည်(၂၀၀၈) ။ အဆိုပါလေ့လာမှုမှာ ၂၀၀၉ Mobile ဈေးကွက် နှင့်စမတ်ဖုန်းများအတွက် $ ၃၉- $ ၄၀ဘီလီယံဖိုးထိတိုးတက်မှု၏လှိုင်းကို ဆက်လက်စီးလိမ့်မည်ဟုခန့်မှန်းထားသည်။ဤအကြောင်းအရာ desktop ဈေးကွက်ကို လိုက်မည့်ဈေးကွက်ဖြစ်ကြောင်း၂၀၀၈ခုနှစ်တွင်မျှော်မှန်းထားသည်။ $ ၁၀ဘီလီယံဖိုး အရောင်းနှင့်အတူဒစ်ဂျစ်တယ်ဈေးကွက်တစ်ခုလုံးကိုဝယ်ယူအသုံးပြုသူ၏ ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းကိုပါတက်စေပြီး $ ၅ဘီလီယံမှာကွန်ပျူတာမှတ်စုစာအုပ်များနှင့်$ ၄ ဘီလီယံမှာ LCD ရုပ်မြင်သံကြားများဖြစ်သည် ။ အဆိုပါလေ့လာမှုမှာ အီရန်နှင့်ယူအေအီးတွင် လွတ်လပ်သော လက်လီအရောင်းဆိုင်များတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကင်မရာများ LCD ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်မိုဘိုင်းဖုန်းများ ဈေးကွက် ၆၀ရာခိုင်နှုန်းပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်းနှင့် ထိုကဲ့သို့သော ထုတ်ကုန်အမျိုးအစားအဖို့ပုံဖော်သည်။ သို့သော် plug-ins, Emax နှင့် Sharaf DG များကဲ့သို့ကြီးမားသောလက်လီအရောင်းဆိုင်များအား လည်း ၎င်းတို့ရှေ့ဝယ် ကျန်ရှိသော ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖမ်းယူခံစားလုပ်နေပေသည် ။ အဆိုပါဒစ်ဂျစ်တယ်စားသုံးသူနည်းပညာကဏ္ဍတွင် ၂၀၀၈ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်း၌ $ ၂၄ဘီလီယံထက်မက လက်လီရောင်းချမှုကိုမျှော်လင့်ထားသည်။. အီရန်နိုင်ငံအတွင်း အီလက်ထရောနစ်ဈေးကွက် အသုံးပြုသူများမှာ ဂဏန်းပေါင်းစက်၊ မိုင်ဘိုင်းဖုန်း၊စမတ်ဖုန်းနှင့် ဂိမ်းစက်များဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ၇.၃ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ (၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင်၈.၂ ဘီလီယံဒေါ်လာ) အပြင် ကွန်ပြူတာဆော့ဖ်ဝဲများဈေးကွက် ၄၇ ရာခိုင်နှုန်း ၊ အသံဆောဖ့်ဝဲ နှင့် ဗွီဒီယိုဆောဖ်ဝဲ ၂၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ မိုဘိုင်းဖုန်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ကြောင်း မှန်းဆထားသည်(PDA နှင့် ဟူးရှ်မန်ဒ် လက်ကိုင်ဖုန်းများအပြင် 3Gဖုန်းများ ဝယ်ယူသုံးစွဲမှု မြင့်တက်လာခဲ့သည်) အလုပ်ခွင်သုံး မော်နီတာ(BMI) အီရန်နိုင်ငံအတွင်း အီလက်ထရောနစ်ကုန်ပစ္စည်းအသုံးပြုသူများ လိုအပ်သော ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်လာမည် ဖြစ်သလို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၁၀ ဘီလီယံဒေါ်လာနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၁၆ ဘီလီယံဒေါ်လာထိ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။. ELECOMP ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းကျင်းပနေလေ့ရှိပြီး ထိုပြပွဲသည် အီလက်ထရောနစ်ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ကွန်ပြူတာ ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် အကောင်းဆုံးဈေးကွက် ပြသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။. === ကွန်ပြူတာများ === အီရန်သည် အများစုမော်နီတာ ဧရိယာထဲတွင် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများလိုင်စင်အောက်၌ အချို့သောကွန်ပျူတာအစိတ်အပိုင်းများထုတ်လုပ်လျက်ရှိနေသည်။ အီရန်ကုမ္ပဏီ ရှစ်ခုမှ LG, Samsung Hyundai, Benq, Tatung များကို CTX လိုင်စင်အောက်မှာမော်နီတာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ motherboard, ကီးဘုတ်, မောက်စ်, ကွန်ပျူတာအမှု, ပါဝါထောက်ပံ့ရေး, CPU, hard drive နှင့်ပရင်တာများသည် ယခုပြည်တွင်းတွင်ထုတ်လုပ်နေကြသည့် အခြားအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြသည်။ အီရန်တွင် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ (PC) ပိုင်ဆိုင်မှု၂၀၀၅ခုနှစ် ၇.၃ m, သို့မဟုတ်လူ ၁၀၀ နှုန်းတွင် ၁၀.၅ ဦး PC များပိုင်ဆိုင်မှု ရှိနေသည်။.  ပြည်တွင်းတယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူများအတွင်း Siemens နှင့် ပြင်သစ်၏ Alcatel-Lucent နှင့်အတူလိုင်စင်သဘောတူညီချက်များရှိ သောအီရန်တယ်လီဖုန်းထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကုမ္ပဏီ (ITMC) ဖြစ်သည်။ ITMC TCI (၄၅%), စက်မှုဘဏ် (၃၅%) နှင့် Siemens (၂၀%) ကိုပိုင်ဆိုင်သည်။ အီရန်ဆက်သွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် Parstel-အခြားထုတ်လုပ်သူရာဒေဝူးကော်ပိုရေးရှင်းသည် တောင်ကိုရီးယား ကုမ္ပဏီတခုလိုင်စင်အောက်မှာထုတ်လုပ်နေသည်။ IDRO ရဲ့အီရန် Info-Tech ဖွံ့ဖြိုးရေးကုမ္ပဏီအမှတ်တံဆိပ်အမည်သည် ကွန်ပျူတာများကို"SAHAND" အောက်မှာထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။ ယေဘုယျအားအိုင်စီတီဟာ့ဒ်ဝဲရောင်းအားသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာအမေရိကန် $ ၇၀၀သန်း စုစုပေါင်းခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။   == သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန == သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၏အဓိကလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များသည် အီရန်နိုင်ငံ post နှင့်ပတ်သက်သောမူဝါဒများနှင့်ဆက်သွယ်ရေးအကောင်အထည်ဖော်ရန်ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများနှင့်အစိတ်အပိုင်းများအတွက်တင်သွင်းခွင့်လိုင်စင်ထုတ်ပေးတာဝန်ခံလည်းဖြစ်သည်။ ဤဝန်ကြီးဌာန၏ ယခင်အမည်မှာ "ကြေးနန်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန"ဖြစ်ခဲ့သည်။ === ပုဂ္ဂလိကပိုင် === ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့အပိုဒ် ၄၄အရ အထွေထွေမူဝါဒများမှတ်ချက်ကို C အပေါ်အခြေခံပြီး, ဆက်သွယ်ရေးနှင့်သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနမှ စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်ထဲမှာထိုကဲ့သို့သောမိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီအဖြစ်တွဲဖက်ကုမ္ပဏီတွေရဲ့အစုရှယ်ယာ ရောင်းချပေးသွား လိမ့်မည်ဟုကြေညာခဲ့သည်။ အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအပိုဒ် 44 ၏အထွေထွေမူဝါဒများအရ, တယ်လီကုမ္ပဏီများမှလေးခုအုပ်စုများအတွက်ခွဲခြားထားသည်: * အုပ်စု ၁ : ပြည်နယ်၃၀အတွင်းရှိ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များအနက် ပုံသေဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များသည် Tehran Isfahan, Fars, Hamedan, Ahvaz, Khorasan Razavi, Khuzestan နှင့်အရှေ့ Azarbaijan တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ကွန်ယက်များဖြစ်သည် ။ ပထမအုပ်စုသည် လိုင်းဖုန်းများနှင့် လိုင်းကွန်ယက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည် ဥပမာ ပြည်နယ်အတွင်း ၌ အစိုးရကဏ္ဍတွင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက် ၃၀ ထားပေးထားသည်။ ယင်းကဏ္ဍသည် အစိုးရကုပ္ပဏီမဟုတ်သော Iraphone, Novin, Zahi, Kouh-e Nour, Montazeran Adlgostar နှင့် Pouya Ertebat ကုမ္ပဏီများမှပါဝင်သည်။<br /> * အုပ်စု ၂ သည် မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းများနှင့်သက်ဆိုင်သည် ။ အစိုးရပိုင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်သည် TCI ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကပိုင်များမှာ Omran Kish, Arse Telecom, Isfahan, Rafsanjan Complex နှင့် Irancell တို့ဖြစ်ကြသည်။ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ခွင့်ပြုမှုအဖွဲ့အစည်းမှ အီရန်၏တယ်လီကွန်မြူနီကေးကုမ္ပဏီ (TCI)သည် မိမိ၏ ရှယ်ယာများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်၌မျှောလိုက်မည်ဟုခန့်မှန်းထားသည်။<br /> * အုပ်စု၃: မိုဘိုင်းကွန်ရက်နှင့် Shomal အိုင်တီကုမ္ပဏီ၏စည်းကမ်းချက်များ၌အခြေခံဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်ကိုထည့်သွင်းစဉ်းစားသောဒေတာကွန်ရက်ကဏ္ဍတွင်  အီရန်၏အမည်ရဒေတာနှင့်ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီအတွက်တစ်ဦးတည်းသာအများပြည်သူကွန်ရက်ကရှိသည်။ အစိုးရမဟုတ်သောကဏ္ဍတွင်တစ်ဦး shared ဒေတာကွန်ရက်နှင့်အတူကုမ္ပဏီပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ရှိသည်။<br /> * အုပ်စု ၄ - လက်အောက်ခံဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီအမည်ရှိသော လုပ်ငန်းခွဲဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်သည် အခြားအခြေခံဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကွန်ယက်အားလုံး သည် အပြည့်အဝ အစိုးရပိုင်များဖြစ်ကြပြီး ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဖြစ်ရန်အတွက် ပစ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပါ။<br /> TCI ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်အခြေခံအဆောက်အဦး ထိုမှ ခွဲထွက်သွားဖို့ရန်ရှိသည်။၎င်းအပြင် မိမိ၏လှုပ်ရှားမှုများကို ICT အမည်ဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားလိမ့်မည်ဖြစ်ပေသည်။ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်ပေါင်း၃၃ခုသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဖြစ်ရမည်ဟု ကြေညာထားသည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် MTN Irancell ဒုတိယပုဂ္ဂလိက ပိုင်ကုပ္ပဏီ ပေါ်လာမှုနှင့် တပြိုင်နက်ဖြစ်သွားမှုရှိသည်။ ထိုသို့ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ကုပ္ပဏီပေါ်လာခြင်းနှင့် ထပ်မံ၍ အော်ပရေတာအသစ်တခုပေါ်လာခြင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်တွင်သိသိသာသာ ပြိုင်ဆိုင်မှု အနေအထားတစ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် အသုံးပြုသူများအတွက် သက်သာမှုများရှိခဲ့သလို ဝန်ဆောင်မှုအားလည်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။  ==== ၂၀၀၉ – IPO(ပထမအဆင့် အများရှေ့ အော်ဖာယူခြင်း ==== ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် TCI ၏ရှယ်ယာ ၅၁% ကို Mobin Trust Consortium သို့ $ ၇.၈ဘီလီယံဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည် Mobin Trust Consortium အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ Corps နှင့်အတူဆက်နွယ်ခဲ့သည်ဟု အချို့မီဒီယာများက အခိုင်အမာပြောခဲ့ကြသည်။. ==== အခြားသော ICP/ISP IPOs ==== ၂၀၁၁ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ICP / ISP Iran Afranet (တီဟီရန်စတော့အိတ်ချိန်းတွင် အိုင်ကွန်: AFRZ1) သည် အများပြည်သူသုံးဖြစ်ခဲ့သည် ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၏စ၍ တီဟီရန်စတော့အိတ်ချိန်းတွင်စာရင်းတွင် အခြား မည်သည့် ICP / ISP ကုပ္ပဏီမျှမရှိချေ။ == နောက်ထပ်ဖတ်ရှု့ရန် == * {{Cite journal|date=Winter 2014|url=http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf|title=Entrepreneurship Ecosystem in Iran|format=PDF|publisher=Iran Entrepreneurship Association|archive-date=13 September 2015|access-date=10 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913025022/http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf|url-status=dead}}<div class="cx-template-editor-source-container" lang="en" dir="ltr" style="display: none;"><div class="cx-template-editor-source"><div class="cx-template-editor-title" title="This template formats a citation to an article in a magazine or journal, using the provided source information (e.g. journal name, author, title, issue, URL) and various formatting options.">Cite journal</div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="date" class="cx-template-editor-param-key">Source date</span><span data-key="date" title="Date of the source; do not wikilink. As listed in the publication" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="date" style="position: relative;">Winter 2014</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="title" class="cx-template-editor-param-key">Title</span><span data-key="title" title="The title of the article; can be wikilinked to an existing Wikipedia article or url may be used to add an external link, but not both. Displays in quotes." class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="title" style="position: relative;">Entrepreneurship Ecosystem in Iran</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="url" class="cx-template-editor-param-key">URL</span><span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type &quot;http://...&quot {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 February 2017 }}; or maybe even the &amp;nbsp;protocol relative scheme &quot;//...&quot;" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="url" style="position: relative;"><nowiki>http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf</nowiki></div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="format" class="cx-template-editor-param-key">Format</span><span data-key="format" title="Format of the work referred to by 'url' ('url' is required when using 'format'); examples: PDF, DOC, XLS; do not specify HTML" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="format" style="position: relative;">PDF</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="publisher" class="cx-template-editor-param-key">Publisher</span><span data-key="publisher" title="Name of the publisher; displays after title" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="publisher" style="position: relative;">Iran Entrepreneurship Association</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="archive-url" class="cx-template-editor-param-key">Archive URL</span><span data-key="archive-url" title="The URL of an archived copy of a web page, if or in case the URL becomes unavailable; requires 'archivedate'" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="archive-url" style="position: relative;"><nowiki>https://web.archive.org/web/20150913025022/http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf</nowiki></div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="archive-date" class="cx-template-editor-param-key">Archive date</span><span data-key="archive-date" title="Date when the original URL was archived; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="archive-date" style="position: relative;">September 13, 2015</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="postscript" class="cx-template-editor-param-key">Postscript</span><span data-key="postscript" title="The closing punctuation for the citation; ignored if 'quote' is defined; to suppress use reserved keyword 'none'" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="postscript" style="position: relative;">.</div></div></div></div><div class="cx-template-editor-source-container" lang="en" dir="ltr" style="display: none;"><div class="cx-template-editor-source"><div class="cx-template-editor-title" title="This template formats a citation to an article in a magazine or journal, using the provided source information (e.g. journal name, author, title, issue, URL) and various formatting options.">Cite journal</div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="date" class="cx-template-editor-param-key">Source date</span><span data-key="date" title="Date of the source; do not wikilink. As listed in the publication" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="date" style="position: relative;">Winter 2014</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="title" class="cx-template-editor-param-key">Title</span><span data-key="title" title="The title of the article; can be wikilinked to an existing Wikipedia article or url may be used to add an external link, but not both. Displays in quotes." class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="title" style="position: relative;">Entrepreneurship Ecosystem in Iran</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="url" class="cx-template-editor-param-key">URL</span><span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type &quot;http://...&quot {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 February 2017 }}; or maybe even the &amp;nbsp;protocol relative scheme &quot;//...&quot;" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="url" style="position: relative;"><nowiki>http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf</nowiki></div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="format" class="cx-template-editor-param-key">Format</span><span data-key="format" title="Format of the work referred to by 'url' ('url' is required when using 'format'); examples: PDF, DOC, XLS; do not specify HTML" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="format" style="position: relative;">PDF</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="publisher" class="cx-template-editor-param-key">Publisher</span><span data-key="publisher" title="Name of the publisher; displays after title" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="publisher" style="position: relative;">Iran Entrepreneurship Association</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="archive-url" class="cx-template-editor-param-key">Archive URL</span><span data-key="archive-url" title="The URL of an archived copy of a web page, if or in case the URL becomes unavailable; requires 'archivedate'" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="archive-url" style="position: relative;"><nowiki>https://web.archive.org/web/20150913025022/http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf</nowiki></div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="archive-date" class="cx-template-editor-param-key">Archive date</span><span data-key="archive-date" title="Date when the original URL was archived; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="archive-date" style="position: relative;">September 13, 2015</div></div><div class="cx-template-editor-param"><div class="cx-template-editor-param-title"><span id="postscript" class="cx-template-editor-param-key">Postscript</span><span data-key="postscript" title="The closing punctuation for the citation; ignored if 'quote' is defined; to suppress use reserved keyword 'none'" class="cx-template-editor-param-desc"></span></div><div class="cx-template-editor-param-value" data-key="postscript" style="position: relative;">.</div></div></div></div> * [http://www.researchandmarkets.com/research/82cdgw/cyber_warfare Cyber Warfare Market in Iran to 2021: Market Brief] Strategic Defence Intelligence (2012) * [http://www.payvand.com/news/08/dec/1005.html Business Monitor International: Iran Telecommunications Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180319003922/http://www.payvand.com/news/08/dec/1005.html |date=19 March 2018 }} (2008); [http://www.zawya.com/story/Iran_reaches_100_telecommunications_penetration_BMI-ZAWYA20120412035355/ Business Monitor International: Iran Telecommunications Report] (2012) * [http://www.pr-inside.com/recently-released-market-study-iran-r2360589.htm Business Monitor International: Iran Consumer Electronics Report 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305015817/http://www.pr-inside.com/recently-released-market-study-iran-r2360589.htm |date=5 March 2016 }} (50-page report) * [https://web.archive.org/web/20080727015312/http://www.austrade.gov.au/ICT-to-Iran/default.aspx Onda Analytics Limited: Iran Mobile Investment Overview and Market Forecast 2010-2014] (10-page report) * [https://web.archive.org/web/20120308123321/http://www.researchandmarkets.com/research/7def4d/telecom_sector_in Synergyst: Telecom Sector in Iran] - Trends and Opportunities from 2009 Through to 2013 (40-page report) * [http://voice-quality.tmcnet.com/topics/phone-service/articles/73387-iran-telecom-market-expected-reach-129-billion-2014.htm Iran: Strong Telecom Growth Expected, Despite Political Uncertainties] - [http://www.pyr.com/ Pyramid Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200209080254/http://www.pyr.com/ |date=9 February 2020 }} 30-page report provides a profile of the country’s converged telecommunications, media and technology sectors based on proprietary data from Pyramid’s research in the Iranian market (2010). * [https://web.archive.org/web/20080727015312/http://www.austrade.gov.au/ICT-to-Iran/default.aspx World Bank - Information, Communication Telecommunication (ICT) in Iran] (2009) * [https://web.archive.org/web/20120224024915/http://www.atiehbahar.com/Resource.aspx?n=1000014 Atieh Bahar: Brief Study - Telecom in Iran] (2008) * [http://www.researchandmarkets.com/reportinfo.asp?report_id=1210287&t=d&cat_id= Teyf Sharif Consulting: Iran Telecommunications Market Intelligence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928045136/http://www.researchandmarkets.com/reportinfo.asp?report_id=1210287&t=d&cat_id= |date=28 September 2011 }} 61-page report give an in-depth review of Iran's telecom sector (2008) * [http://www.webology.org/2007/v4n4/a49.html E-commerce development in Iran, by Alireza Abbasi]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180702045422/http://www.webology.org/2007/v4n4/a49.html |date=2 July 2018 }} (2007) * [http://www.ebusinessforum.com/index.asp?layout=newdebi&country_id=IR e-Business in Iran, Economist Intelligence Unit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813091822/http://www.ebusinessforum.com/index.asp?layout=newdebi&country_id=IR |date=13 August 2006 }} (2006) and ([http://payvand.com/blog/blog/2010/08/08/iran-ranks-69-out-of-70-in-digital-economy-2010-report/ 2010 report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181023120156/http://payvand.com/blog/blog/2010/08/08/iran-ranks-69-out-of-70-in-digital-economy-2010-report/ |date=23 October 2018 }}) * [https://web.archive.org/web/20070410184028/http://www.irtp.com/laws/re/NATIONAL%20REPORT%202004.pdf National Report on E-commerce in Iran] Iranian Ministry of Commerce (2004) * [http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/NISPAcee/UNPAN015616.pdf Building Iran's Software Industry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042110/http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/NISPAcee/UNPAN015616.pdf |date=4 March 2016 }} - University of Manchester (2003) * [https://web.archive.org/web/20061109082329/http://www.science-arts.org/internet/ Internet and Telecom in Iran - A Comprehensive Survey] (1999) {{Cite journal|date=Winter 2014|url=http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf|title=Entrepreneurship Ecosystem in Iran|format=PDF|publisher=Iran Entrepreneurship Association|archive-date=13 September 2015|access-date=10 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913025022/http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf|url-status=dead}} == ပိုမိုလေ့လာရန် == * Supreme Council of ICT of Iran ** Takfa - Iran's countrywide plan for ICT, also called "NICTA" in some countries. * Telecommunication Company of Iran * Iran Electronics Industries (IEI) * Shetab Banking System - Iran's electronic banking system * Pardis Technology Park - Iran's planned "Silicon Valley" * International rankings of Iran in ICT * List of Iranian companies * [[အီရန်နိုင်ငံ၏ မီဒီယာ|Media of Iran]] * [[အီရန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|Economy of Iran]] * Transportation in Iran * Stuxnet == ကိုးကား == {{reflist}} {{Cite journal|date=Winter 2014|url=http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf|title=Entrepreneurship Ecosystem in Iran|format=PDF|publisher=Iran Entrepreneurship Association|archive-date=13 September 2015|access-date=10 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913025022/http://www.cgiran.org/main/images/files/20140429102612_IranEntrepreneurshipEcosystemReport-IEA2013-v2.pdf|url-status=dead}} == လင့်ခ်များ == * [https://web.archive.org/web/20080727015312/http://www.austrade.gov.au/ICT-to-Iran/default.aspx Ministry of Information & Communication Technology of Iran] * Error in webarchive template: Check <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;url=</code> value. Empty. [[Category:Webarchive template errors]] - Australian Trade * [https://web.archive.org/web/20070705144858/http://www.dci.ir/english/index.asp Information Technology Company] - affiliated with the Ministry of Communication & Information Technology (ICT) of Iran * [http://www.irantour.org/Iran/calling_iran.html Telephone Area Codes of Cities In Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511155817/http://www.irantour.org/Iran/calling_iran.html |date=11 May 2008 }} * [https://web.archive.org/web/20081221101839/http://www.gsmworld.com/cgi-bin/ni_map.pl?cc=ir&net=tc GSM Coverage in Iran] * [http://www.american.edu/initeb/sk4484a/iran.htm Information Technology in Iran] (1997) * [http://www.internettrafficreport.com/asia.htm Internet Traffic Report] - Iran Routers * [https://web.archive.org/web/20130806091839/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html CIA FactBook] (Iran Communications statistics) * [http://www.globalsecurity.org/space/world/iran/comm.htm Iran and Space Communications] - Globalsecurity.org * [http://www.ebusinessforum.com/index.asp?layout=rich_story&doc_id=8404&title=Overview+of+e%2Dcommerce+in+Iran&channelid=4&categoryid=31 Overview of e-commerce in Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927235405/http://www.ebusinessforum.com/index.asp?layout=rich_story&doc_id=8404&title=Overview+of+e-commerce+in+Iran&channelid=4&categoryid=31 |date=27 September 2011 }} - Economist Intelligence Unit (2006) * {{YouTube|id=5xb4N_oYoag|title=Cyber war on Iran - Part I}} - PressTV (2010) * {{YouTube|id=5EycZqopwWI|title=Part II}} - PressTV (2010) * {{YouTube|id=fj3Lu2ZfQOg|title=Part III}} - PressTV (2010) * [https://www.youtube.com/watch?v=ab7cb7Sh-h0 Cyber war against Iran] - PressTV (2012) * [https://www.youtube.com/watch?v=j_rK4qCTNMA Iran's International Exhibition of Electronics, Computer & E-Commerce] - PressTV (2012) * [https://www.youtube.com/watch?v=wAakapFQPCA Mobile phone penetration in Iran] - PressTV (2013) * [http://presstv.com/Detail/2017/01/11/505743/Iran-Information-Technology-growth Iran advances in Information Technology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180830000057/https://www.presstv.com/Detail/2017/01/11/505743/Iran-Information-Technology-growth |date=30 August 2018 }} - PressTV (2017) [[Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် အင်တာနက်]] [[Category:အီရန်နိုင်ငံရှိ မီဒီယာ]] e1cbm12a7ai2qghmm846ob88e4elywp 0 139487 1039710 806674 2026-06-20T13:19:48Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039710 wikitext text/x-wiki [[File:PDIFaubertHerbert.png|thumb|ပုံနှစ်ပုံလုံးသည် အကြည့်လွှဲ ရွေ့လျားခြင်း အမြင်လှည့်စားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ အလင်းအမှောင် မတူညီမှုများက စက်ဝိုင်းနှစ်ခုကို ပြောင်းပြန်လည်ပတ်စေသည့် အမြင်အထင်မျိုးပေးသည်။ ]] '''အကြည့်လွှဲ ရွေ့လျားခြင်း လှည့်စားမှု''' ({{lang-en|'''peripheral drift illusion'''}}; အတိုကောက် - PDI ) သည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို တိုက်ရိုက်စူးစိုက်ကြည့်မနေသည့်အခါ အလင်းပြန်မှု အနုအရင့်မတူသော ဒလက်သွားတစ်ခု၏ ပုံဖော်ထားမှုက ဖြစ်စေသော ရွေ့ရှားမှုဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပါ လှည့်စားမှုစနစ်ကို ၁၉၉၉တွင် ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့သူမှာ ဂျိုစစ်လာ ဖုဘဲ (Jocelyn Faubert) နှင့် ဟားဘတ်(ဘာ့တ်)(Herbert) တို့ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း အထက်ဖော်ပြပါနည်းနှင့် တူညီသော 'escalator illusion' ကို ဖရေးဇာ (Fraser) နှင့် ဝစ်လ်ကော့ခ်စ် (Wilcox) တို့က ၁၉၇၉ တွင် ထုတ်ဖော်တင်ပြခဲ့ကြဖူးသည်။ ဤ PDI ၏ မူကွဲတစ်ခုကို ကီတာအိုကာ (Kitaoka Akiyoshi) က ၂၀၀၃ တွင် ဖန်တီးခဲ့၍ ဒလက်သွားအလင်းပြန်မှုကို အဆက်မပြတ်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကာ ကြားရှိ မီးခိုးရောင်များကို ပြောင်းပြန်အနေအထား ပြန်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကီတာအိုကာသည် PDI နှင့်ပတ်သက်၍ များစွာသော မူကွဲများကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး 'လည်နေသော မြွေများ' သည် အလွန်ကျော်ကြားသော လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ လှည့်စားမှုကို အလွယ်တကူမြင်နိုင်ပေသည်။ တိုက်ရိုက်မကြည့်ဘဲ ပစ္စည်း၏ ဘေးသို့ စူးစိုက်ကြည့်ရှုရန်ဖြစ်ပြီး မျက်တောင်ကို ခပ်မြန်မြန် ပုတ်ခတ် ပုတ်ခတ် လုပ်ရန်ဖြစ်သည်။ ပုံ၏ အစွန်းဖျားက စာသားကို ဖတ်နေစဉ်တွင်လည်း ကြည့်ရှုသူများ လှည့်စားမှုကို အလွယ်တကူ မြင်နိုင်သည်။ ဤလှည့်စားမှု၏ ရွေ့လျားမှုအသွားမှာ အမှောင်-အလင်း လားရာပုံစံဖြစ်သည်။ PDI လှည့်စားမှုများကို ကြည့်မြင်ရာတွင် အာရုံကြောစနစ် ယန္တယားကို စစ်ဆေးလေ့လာထားသော စာတမ်းနှစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ (Backus & Oruç, 2005; Conway et al., 2005) ဖုဘဲ နှင့် ဟားဘတ် (၁၉၉၉) တို့က ညွှန်းဆိုဖော်ပြသည်မှာ ဤအမြင်လှည့်စားမှုသည် ရွေ့ရှားမှုစနစ်ကို လှည့်စားသည့် အချက်ပြမှုတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ပေးသော အလင်းပြန်မှုဆိုင်ရာ (အချိန်နှင့်အလိုက်)ကွဲပြားမှုများ အပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ (ရွေ့သည်ဟု အထင်ရှိစေရန် အရောင်တို့၏ မတူညီသော အလင်းပြန်မှုများက ဖြစ်စေသော လှည့်စားမှု ဟုဆိုလိုသည်) ယင်း ၂၀၀၅ စာတမ်းဆောင်းပါးနှစ်ခုလုံးသည် ဤစိတ်ကူးသဘောနှင့် ကိုက်ညီသည်။ သို့သော် စာတမ်းက ဆက်လက်ဆိုသည်မှာ အရောင်(အလင်းပြန်မှု) သိသိသာသာ ကွဲပြားခြင်းသည် အရေးကြီးသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်ဟန်တူသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ==လည်နေသော မြွေများ== [[File:rotating_snakes_peripheral_drift_illusion.svg|thumb|လည်နေသော မြွေများ အမြင်လှည့်စားမှု]] '''လည်နေသော မြွေများ''' သည် အမြင်ဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်၍ ပါမောက္ခ ကီတာအိုကာက ၂၀၀၃ တွင် တိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ခဲ့သော နည်းဖြစ်သည်။<ref>http://www.ritsumei.ac.jp/~akitaoka/index-e.html</ref> အကြည့်လွှဲ ရွေ့လျားခြင်း လှည့်စားမှုပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြွေများကို အရောင်အသွေးအနည်းငယ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံဖော်ထားကာ ရစ်ခွေနေသော မြွေနဂါးနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ပုံမှာ အသေဖြစ်သော်လည်း မြွေများမှာ စက်ဝိုင်းပုံအတိုင်းရွေ့နေသည့် အထင်ကိုပေးသည်။ မြင်ရသည့် အရွေ့နှုန်းသည် ကြည့်သူ၏ မျက်စိကို (တမင်တကာမဟုတ်ဘဲ) ပေါ်အောက်ဝဲယာ အနည်းငယ်လောက်သို့ ဇာတ်ကနဲ ဖြတ်ကနဲဗပြာင်းသွားမှုအပေါ်တွင် မူတည်သည်။(Alexander & Martinez-Conde, 2019) ==ပြခန်း== <gallery widths="300" heights="250"> Image:primrose_field_peripheral_drift_illusion.svg|Illusion similar to ''Primrose Field'' by Kitaoka Akiyoshi Image:Anomalous_motion_illusion1.svg|A peripheral drift illusion by Paul Nasca Image:Peripheral_drift.png|A peripheral drift illusion by Paul Nasca Image:Sunburst_peripheral_drift_illusion_fixed.svg|A peripheral drift illusion giving a throbbing effect </gallery> ==ကိုးကား== ===ကိုးကား အညွှန်းများ=== {{reflist}} ===ယေဘုယျ ကိုးကားချက်များ=== *Faubert, J. & Herbert, A.M. (1999). [http://brain.phgy.queensu.ca/pare/assets/Faubert%20Herbert%201999.pdf The peripheral drift illusion: A motion illusion in the visual periphery.] Perception, 28, 617–622. *Fraser, A., Wilcox, K.J. (1979). Perception of illusory movement. ''Nature'', 281, 565–566. *Kitaoka. A., Ashida. H. (2003). Phenomenal characteristics of the peripheral drift illusion. Vision, 15, 261–262. *Backus, B.T. & Oruç, İ. (2005). Illusory motion from change over time in the response to contrast and luminance. Journal of Vision, 5(11), 1055–1069, [http://journalofvision.org/5/11/10/], {{doi|10.1167/5.11.10}}. *Conway, B.R., Kitaoka, A., Yazdanbakhsh, A., Pack, C.C., Livingstone, M.S. (2005). Neural basis for a powerful static motion illusion. Journal of Neuroscience, 25, 5651–5656. *Alexander, R. G.; Martinez-Conde, S (2019). "Fixational eye movements". Eye Movement Research. Springer, Cham, 104-106, {{doi|10.1007/978-3-030-20085-5_3}} ==ပြင်ပ လင့်ခ်များ== *[http://www.psy.ritsumei.ac.jp/~akitaoka/rotsnakee.html Rotating snakes] at Akiyoshi's illusion pages *[http://www.archimedes-lab.org/pattern_illusion.html Rotating rings] at Sarcone's optical illusion pattern page *[http://blogs.smithsonianmag.com/artscience/2013/08/each-of-these-patterns-move-but-its-all-an-illusion/ These patterns move, but it’s an illusion]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027115428/http://blogs.smithsonianmag.com/artscience/2013/08/each-of-these-patterns-move-but-its-all-an-illusion/ |date=27 October 2013 }} by Smithsonian Research Lab [[ကဏ္ဍ:အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုများ]] kmg8moluxa0b0yg5zb4dt3oj9dgadpn 0 205878 1039807 1039668 2026-06-21T05:30:26Z Ninjastrikers 22896 1039807 wikitext text/x-wiki {{မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု}} '''[[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ]]ပုံပြင်များ'''တွင် သာမန်မဟုတ်ထူးခြားသည့် သတ္တဝါများကို တွေ့ရှိရသည်။ အချို့သတ္တဝါများမှာ လူ့အသွင်တစ်ပိုင်းတစ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာမူ လူ့အသွင်ကိုဖန်ဆင်းနိုင်ကြသည်။<ref>Mythical Creatures in Burmese Folklore, Jataka tales, History of Burma, Yama Zatdaw, Ramayana, Asura (Buddhism), Rakshasa, Garuda. (2011), 108 pag. {{ISBN|978-613-6-67801-6}}</ref> ရွှေသွေးဂျာနယ်မှ ရေးဆွဲထားသော [[ဇာတက|ဗုဒ္ဓဇာတ်တော်]]များတွင် ထိုကဲ့သို့သောသတ္တဝါများကို တွေ့ရှိရသည်။ လူသိအများဆုံးသတ္တဝါမှာ [[ဘီလူး]]ဖြစ်သည်။ [[File:Bodleian Ms. Burm. a. 5 fol 138.jpg|thumbnail|right|ဘီလူးဖိုနှင့်ဘီလူးမပန်းချီ]] [[File:Bodleian Ms. Burm. a. 5 fol 198.jpg|thumbnail|right|[[သမန်းကျား]]ပန်းချီ]] ==သတ္တဝါများ== အောက်ပါတို့မှ မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များမှ တွေ့ရှိရသော သတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။ ===အခြားဘုံမှသတ္တဝါများ=== * [[အသူရကာယ်]] – အပါယ်လေးပါးအနက် တစ်ပါးဖြစ်သော ပြိတ္တာတစ်မျိုး။ (အသူရာ(တာဝတိံသာနတ်တို့၏ပြိုင်ဘက်နှင့်မတူ) အသူရကာယ်သည် (နတ်ပြိတ္တာ) တို့၏ အပေါင်းအစုဟု အနက်ရသည်။)<ref>Pali-English Dictionary, A P Buddhadatta Mahathera and Vipassana Research Institute.</ref><ref>မြန်မာ-မြန်မာ အဘိဓာန်၊ မြန်မာစာအဖွဲ့</ref> * [[ဘီလူး]] – ဇာတ်၊ ဒဏ္ဍာရီများတွင် ဖော်ပြလေ့ရှိသော၊ အစွယ်အမွှေးပါသော၊ လူနှင့်ဆင်တူသော၊ ကြီးမားကြမ်းကြုတ်သောသတ္တဝါ ** ပန်းကိုက်ဘီလူး – ကြီးမားဖြောင့်တန်းသောအစွယ်ရှိ၍ လူတို့ကိုစားလေ့ရှိသော ဘီလူမျိုး ** ပန်းဆွဲဘီလူး – ကြီးမားကောက်ကွေ့သော အစွယ်ရှိ၍ ပန်းသို့မဟုတ်သစ်သီးတို့ကို စားလေ့ရှိသောဘီလူမျိုး * [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်စိမ်း]] – အသေဆိုးနှင့် သေပြီးနောက်ဖြစ်‌သော နတ်တစ်မျိုး * ဥစ္စာစောင့် – ဥစ္စာပစ္စည်းစွဲလမ်းစိတ်ဖြင့် သေလွန်ပြီးနောက် ထိုဥစ္စာပစ္စည်းကို စောင့်နေရသော နာနာဘာဝမျိုး * သိုက်နန်းရှင် – ရာတနာသိုက်ကို စောင့်ရသော ဥစ္စာစောင့်မျိုး * [[ပြိတ္တာ]] – သရဲ၊ တစ္တေ၊ မှင်စာစသော နာနာဘာဝမျိုး (အပါယ်လေးဘုံသတ္တဝါအနက် တစ်မျိုးဖြစ်သည်) * စုန်း – ပြုစားတတ်သည်ဆိုသော လောကီအတတ်ပညာသည် * သရဲ – မကောင်းဆိုးဝါးကောင်တစ်မျိုး * [[ယမမင်း]] – ငရဲပြည်ကို အစိုးရသောသူ * ယက္ခ – သစ်ပင်၌ရှိသောနတ်တစ်မျိုး၊ နတ်ဘီလူးတစ်မျိုး * [[ဇော်ဂျီ]] – ဆေးဝါးမန္တရားအတတ်၊ မြေလျှိုးမိုးပျံအတတ် စသည်ကျွမ်းကျင်သူ ===ငှက်များ=== * [[ဂဠုန်]] – ငှက်တို့၏မင်း၊ နဂါးတို့၏ရန်သူဖြစ်သော ငှက်ကြီး * [[ဟင်္သာ]] – ရေအိုင်တွင်နေထိုင်ကျက်စားတတ်သော [[ဝမ်းဘဲ]]မျိုးဝင် ငှက်တစ်မျိုး ([[မွန်လူမျိုး]]တို့၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာဖြစ်သော ငှက်လည်းဖြစ်သည်) * [[ကရဝိတ်ငှက်]] – သာသောအသံရှိသည့် ငှက်တစ်မျိုး ===တွားသွားသတ္တဝါများ=== * [[မကန်း]] – ဆူးရှိသော ကိုယ်ခွံအထပ်ထပ်နှင့် လက်မကြီးနှစ်ခု၊ လက်ခြောက်ဖက်၊ အမြှီးပါရှိသည့် ပင်လယ်သတ္တဝါတစ်မျိုး * [[နဂါး]] – ကျမ်းဂန်လာမြွေကြီးတစ်မျိုး * ငမိုးရိပ် – မင်းနန္ဒာနှင့်ရှင်မွှေးလွန်း ဒဏ္ဍာရီလာ မိကျောင်း၏အမည် ===နို့တိုက်သတ္တဝါများ=== * ကျွတ် – စိုစွတ်သောအရပ်တွင်နေ၍ တွယ်ကပ်သွေးစုတ်တတ်သေ ကျောရိုးမဲ့ ကောင်ငယ်တစ်မျိုး * [[စာမရီ]] – မွှေးရှည်နွားတစ်မျိုး * [[သမန်းကျား]] – လူမှကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲသော မိစ္ဆာအတတ်တစ်မျိုး ===ပင့်ကူများ=== * ပင်းတယပင့်ကူ – [[ပင်းတယမြို့]]၌ မင်းသမီး ၇ ဦးကို ဖမ်းခေါ်သွားခဲ့သော ပင့်ကူကြီး ===ပေါင်းစပ်သတ္တဝါများ=== * [[ဗျာလ]] – ရခိုင်ဒဏ္ဍာရီ၏ နဝရူပသတ္တဝါပုစံ * [[ကိန္နရာ]] (ထီး)၊ ကိန္နရီ (မ) – မြင်း၏မျက်နှာနှင့်တူသော မျက်နှာရှိ၍ လူနှင့်တူသော ကိုယ်လက်အင်္ဂါရှိသောသတ္တဝါ * [[မနုဿီဟ]] – လူမျက်နှာတစ်ခုနှင့် ခြင်္သေ့ကိုယ်နှစ်ခွပါရှိသော သတ္တဝါ * [[နဝရူပ]] – သတ္တဝါ ၉ မျိုး၏ ရုပ်အဆင်းရှိသော သတ္တဝါ * [[ပဉ္စရူပ]] – သတ္တဝါ ၅ မျိုး၏ ရုပ်အဆင်းရှိသော သတ္တဝါ ==ကိုးကားချက်== {{reflist}} *Htin Aung, ''Maung'' ''Folk Elements in Burmese Buddhism''. London, New York: Oxford University Press, 1962. ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [http://www.allthingsburmese.com/Traditions_Beliefs&Superstitions_MythicalCreatures.htm All things Burmese Mythical Creatures]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210527135345/http://www.allthingsburmese.com/Traditions_Beliefs%26Superstitions_MythicalCreatures.htm |date=27 May 2021 }} * [http://www.myanmar.com/lifestyle/mythical_creatures.html Mythical creatures of Myanmar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130125125319/http://www.myanmar.com/lifestyle/mythical_creatures.html |date=25 January 2013 }} * [https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1969/12/folk-elements-in-burmese-buddhism/6833/ Folk-Elements in Burmese Buddhism] [[ကဏ္ဍ: မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီများ]] [[ကဏ္ဍ: ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ]] {{၃၁-ဘုံ}} g1xstbbijva1z0fjc5gk6hxluo6wf7q 0 207001 1039739 806793 2026-06-20T17:39:21Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039739 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = MYA | NOCname = [[မြန်မာနိုင်ငံ အိုလံပစ်ကော်မတီ]] | games = နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ | year = ၂၀၁၂ | flagcaption = | oldcode = | website = {{url|www.myasoc.org }} | location = [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ]]၊ [[လန်ဒန်မြို့]] | competitors = 6 | sports = 5 | flagbearer = | rank = | gold = ဝ | silver = ဝ | bronze = ဝ | officials = | appearances = | app_begin_year = | app_end_year = | summerappearances = {{flagicon|Myanmar|1948}}'''Burma (BIR)''' ([[၁၉၄၈ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၄၈]] - [[၁၉၅၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၅၂]] - [[၁၉၅၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၅၆]] - [[၁၉၆၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၆၀]] - [[၁၉၆၄ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၆၄]] - [[၁၉၆၈ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၆၈]] - [[၁၉၇၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၇၂]]) *{{flagicon|Myanmar|1974}}'''Burma (BIR)''' ( <s>၁၉၇၆</s> - [[၁၉၈၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၈၀]] - [[၁၉၈၄ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၈၄]] - [[၁၉၈၈ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၈၈]]) *{{flagicon|Myanmar|1974}}{{flagicon|Myanmar}}'''Myanmar (MYA)''' ([[၁၉၉၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၉၂]] - [[၁၉၉၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၁၉၉၆]] - [[၂၀၀၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၂၀၀၀]] - [[၂၀၀၄ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၂၀၀၄]] - [[၂၀၀၈ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၂၀၀၈]] - [[၂၀၁၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၂၀၁၂]] - [[၂၀၁၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၂၀၁၆]] - [[၂၀၂၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း|၂၀၂၀]]) | winterappearances = | seealso = {{flagicon|Myanmar}}'''Myanmar (MYA)'''(၁၉၉၂- လက်ရှိ) | winterappearances = | seealso = [[File:Flag of Burma (1948–1974).svg|25px|]]{{flagicon|Myanmar|1974}}'''Burma (BIR) (BUR)'''(၁၉၄၈-၁၉၈၈) }} မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် [[၂၀၁၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ|'''၂၀၁၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''']]သို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် ၂၀၁၂ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၇ရက်နေ့မှ ဩဂုတ်လ ၁၂ရက်နေ့အထိ [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ]]၊ [[လန်ဒန်မြို့]]တွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။[[မြန်မာနိုင်ငံ အိုလံပစ်ကော်မတီ|မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီ]]အနေဖြင့် အမျိုးသား ၃ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၃ဦးပါဝင်သော မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ အားကစားနည်း ၅မျိုးတွင် ယှဉ်ပြိုင်စေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် အလံကိုင်ဆောင်သူမှာ ဇော်ဝင်းသက်ဖြစ်သည်။<ref name="archery wild card">{{cite web |url=http://www.archery.org/content.asp?me_id=461&cnt_id=7012 |title=Archery Invitation places for London 2012 Olympic Games |date=19 April 2012 |publisher=[[World Archery Federation|FITA]] |access-date=19 April 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120911115703/http://www.archery.org/content.asp?me_id=461&cnt_id=7012 |archive-date=11 September 2012 |accessdate=21 June 2021 |archivedate=16 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916055119/http://www.archery.org/content.asp?me_id=461&cnt_id=7012 }}</ref> == မြားပစ် == {|class="wikitable" style="font-size:90%" !rowspan="2"|ကစားသမား !rowspan="2"|ပွဲစဉ် !colspan="2"|Ranking round !Round of 64 !Round of 32 !Round of 16 !Quarterfinals !Semifinals !colspan="2"|Final / {{abbr|BM|Bronze medal match}} |-style="font-size:95%" !Score !Seed !Opposition<br />Score !Opposition<br />Score !Opposition<br />Score !Opposition<br />Score !Opposition<br />Score !Opposition<br />Score !Rank |-align=center |align=left|​နေမျိုး​အောင် |align=left|အမျိုးသား တစ်ဦးချင်း |646 |56 |Romain Girouille|Girouille<br />'''W''' 6–5 |Markiyan Ivashko<br/>'''L''' 1–7 |colspan=5|ဤအဆင့်သို့ တက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ |} == ​ပြေးခုန်ပစ် == ;အမျိုးသား {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- !rowspan="2"|ကစားသမား !rowspan="2"|ပွဲစဉ် !colspan="2"|Heat !colspan="2"|Semifinal !colspan="2"|Final |-style="font-size:95%" !Result !Rank !Result !Rank !Result !Rank |-align=center |align=left|​ဇော်ဝင်းသက် |align=left|အမျိုးသား မီတာ ၄၀၀ |50.07 |8 |colspan=4|ဤအဆင့်သို့ တက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့– [https://web.archive.org/web/20121112180243/http://www.london2012.com/athletics/event/men-400m/index.html Report] |} ;အမျိုးသမီး {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- !!rowspan="2"|ကစားသမား !rowspan="2"|ပွဲစဉ် !colspan="2"|Final |-style="font-size:95%" !Result !Rank |-align=center |align=left|နီလာစန်း |align=left|အမျိုးသမီးမာရသွန် |3:04:27 |105 |} == ဂျူဒို == {| class="wikitable" style="font-size:90%" !!rowspan="2"|ကစားသမား !rowspan="2"|ပွဲစဉ် !Round of 32 !Round of 16 !Quarterfinals !Semifinals !Repechage !colspan=2|Final / {{abbr|BM|Bronze medal match}} |-style="font-size:95%" !Opposition<br />Result !Opposition<br />Result !Opposition<br />Result !Opposition<br />Result !Opposition<br />Result !Opposition<br />Result !Rank |-align=center |align=left|​အေး​အေး​အောင် |align=left|အမျိုးသမီး ၇၈ကီလိုဂရမ် |{{n/a|Bye}} |Yang Xiuli<br />'''L''' 0000–0100 |colspan=5|ဤအဆင့်သို့ တက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ |} == ​လှေ​လှော် == ;အမျိုးသမီး {|class="wikitable" style="font-size:90%" |- !rowspan="2"|ကစားသမား !rowspan="2"|ပွဲစဉ် !colspan="2"|Heats !colspan="2"|Repechage !colspan=2|Quarterfinals !colspan="2"|Semifinals !colspan="2"|Final |-style="font-size:95%" !Time !Rank !Time !Rank !Time !Rank !Time !Rank !Time !Rank |-align=center |align=left|​ရွှေစင်လတ် |align=left|Single sculls |8:10.15 |5 '''R''' |8:09.59 |3 '''FE''' |colspan=4 {{n/a|Bye}} |8:56.06 |28 |} == ​သေနတ်ပစ် == ;အမျိုးသား {| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%" !rowspan="2"|ကစားသမား !rowspan="2"|ပွဲစဉ် !colspan=2|Qualification !colspan=2|Final |-style="font-size:95%" !Points !Rank !Points !Rank |-align=center |align=left|​မောင်ကြူ |align=left|10 m air pistol |565 |39 |colspan=2|ဤအဆင့်သို့ တက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၁၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်]] gs76ptut0f1fa6hfdpwumhxkxv7zlpg 0 208940 1039724 867085 2026-06-20T15:34:41Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039724 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = |image_width = 250 |middle = |middle_width = 250 |middle_caption = အဖြူအမဲပုံစံ |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ]] |year_adopted = ၂၀၁၃ |crest = |torse = |shield = |supporters = [[ဂျုံ]] |compartment = |motto = {{lang|ar|لَا إِلٰهَ إِلَّا ٱلله مُحَمَّدٌ رَسُولُ ٱلله }}<br>([[:en:shahada|shahada]]) |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} '''အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်'''သည် ၂၀ ရာစုအစပိုင်းမှစ၍ [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံတော်|အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံ]]ပေါ်တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ နောက်ဆုံးသော ပုံတွင် [[အာရပ်ဘာသာစကား]]ဖြင့် Shahada ကို ရေးထိုးထားသည်။ ထိုစာသား၏ အောက်တွင် မုခ်ပေါက်(Mihrab)နှင့် တရားဟောစင်မြင့်(Minbar) တို့ပါဝင်သော ဗလီပုံပါရှိသည်။<ref>Constitution of Afghanistan, Article 19 http://www.afghanembassy.com.pl/afg/images/pliki/TheConstitution.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122112630/http://www.afghanembassy.com.pl/afg/images/pliki/TheConstitution.pdf |date=22 January 2015 }}</ref> ဗလီကိုတွဲလျက် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံကို လွှင့်ထူထားသည်။ ဗလီ၏ အောက်၌ ရေးထိုးထားသောစာမှာ နိုင်ငံ၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဗလီအား ဂျုံနှံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး ၎င်းအောက်တွင် ဗြိတိသျှလက်အောက်မှ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည့် ခုနှစ်ဖြစ်သော ဟိုက်ဂျရီနေပြက္ခဒိန်နှစ် ၁၂၉၈ ခုနှစ် ([[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]၌ ၁၉၁၉ ခုနှစ်)ကို ရေးထိုးထားသည်။ == သမိုင်းတွင်အသုံးပြုခဲ့သော တံဆိပ်များ == <gallery> File:Emblem of Afghanistan (1901-1919).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် စော်ဘွားနိုင်ငံ (၁၉၀၁–၁၉၁၉) File:Emblem of Afghanistan (1919-1926).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် စော်ဘွားနိုင်ငံ (၁၉၁၉–၁၉၂၆) File:Emblem of Afghanistan (1926-1928).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၂၆–၁၉၂၈) File:Emblem of Afghanistan (1928-1929).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၂၂၈–၁၉၂၉) File:Emblem of Afghanistan (1929).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် စော်ဘွားနိုင်ငံ (၁၉၂၉) File:Emblem of Afghanistan (1931-1973).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၃၁–၁၉၇၃) File:Afghanistan arms 1973-1974.svg|အာဖဂန်နစ္စတန် သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၇၃–၁၉၇၄) File:Emblem of Afghanistan (1992-1996).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်နိုင်ငံ (၁၉၉၂–၂၀၀၂၊ [[ကုလသမဂ္ဂ]])မှ အသိအမှတ်ပြု) File:Emblem of Afghanistan (2002-2004).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ်နိုင်ငံ (ကြားဖြတ်) (၂၀၀၂–၂၀၀၄) File:Emblem of Afghanistan (2004–2013).svg|[[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ]] (၂၀၀၄–၂၀၁၃) </gallery> == ဆက်လက်ကြည့်ရှုရန် == *[[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံတော်]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်များ == * [https://web.archive.org/web/20061125032946/http://www.national-symbol.com/A/Afghanistan/Afghanistan-national-symbol.htm Afghanistan National Emblem] [[ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ]] h4wbrx2o9msg8merex779n2ihiaxtz3 0 210487 1039715 675856 2026-06-20T13:46:52Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039715 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = အစ်ကီအူကန် | iucn_category = II | map = Tunisia | photo =Vue_matinale_de_la_montagne_dominant_le_parc_Ichkeul.jpg | photo_caption = Ichkeul mountain | location = [[Tunisia]] | nearest_city = [[Mateur]] | embedded1 = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_date = 1980 <small>(4th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Natural | designation1_criteria = x | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/8 8] | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{TUN}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in the North Africa |Africa]] | designation1_free3name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free3value = 1996&ndash;2006 }} | relief = 1 | map_width = 200 | coordinates = {{coords|37|10|0|N|9|40|0|E|display=inline, title}} | area = 126 km² | established = 1980 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | embedded2 = {{Designation list | embed = yes | designation1 = Ramsar | designation1_offname = Ichkeul | designation1_date = 24 November 1980 | designation1_number = 213<ref>{{Cite web|title=Ichkeul|website=[[Ramsar Convention|Ramsar]] Sites Information Service|url=https://rsis.ramsar.org/ris/213|accessdate=25 April 2018}}</ref>}} }} '''အစ်ကီအူကန်''' ({{lang-ar|بحيرة اشكل}}) သည် [[တူနီးရှားနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် ဘီဇာတီမြို့မှ ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Ichkeul National Park-130277.jpg|thumb|200px|Lake Ichkeul]] ==ရုပ်ပုံများ== <gallery class="center"> Image:Parcichkeul3.jpg|View of Ichkeul National Park Image:Ichkeul002.jpg|Lake landscape Image:Ichkeul003.jpg|Lakefront </gallery> ==ပြင်ပလင့်များ== * [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=8 UNESCO website] * [https://web.archive.org/web/20070311042411/http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/ichkeul.html WCMC datasheet] * [https://web.archive.org/web/20070313210537/http://terryking.us/photos/ishkeul-np-2005/ ACST Photos: Exploring Lak Ichkeul] * [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17159 National Aeronautics and Space Administration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061001022107/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17159 |date=1 October 2006 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တူနီးရှားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ]] h4d530aa2gings5g8yu5iejwva8yzl2 0 225623 1039726 738307 2026-06-20T15:44:01Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039726 wikitext text/x-wiki '''အာရဗီအက္ခရာ''' သည် [[အာရပ်ဘာသာစကား|အာရဗီ]] နှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ အခြားဘာသာစကားများစွာကို ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည့် စာရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် [[ပါရှားဘာသာစကား|ပါရှန်း]] ( ဖာစီ / ဒါရီ )၊ [[ပသျှူးဘာသာစကား|မလေး]] ( ဂျာဝီ )၊ [[ဝီဂါ ဘာသာစကား|ဥဂါး]] ၊ ကာ့ဒ ်၊ ပန်ချာပီ ၊ စင်ဒီ ၊ ဘလ် တီ၊ ဘာလို ချီ၊ [[ပါရှတို]] ၊ လူးရစ် ခ်ျ၊ အူရဒူ ၊ ကက်ရှ်မီးယား ၊ ရိုဟင်ဂျာ ၊ ဆိုမာလီ နှင့် မန်ဒင် ကာတို့ဖြစ်သည်။ <ref>Mahinnaz Mirdehghan. 2010. Persian, Urdu, and Pashto: A comparative orthographic analysis. ''Writing Systems Research'' Vol. 2, No. 1, 9–23.</ref> 16 ရာစုအထိ စပိန်ဘာသာဖြင့် စာသားအချို့ရေးရန်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် 1928 ခုနှစ်တွင် ဘာသာစကား ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု မတိုင်မီက ၎င်းသည် [[တူရကီဘာသာစကား|တူရကီ]] ၏ အရေးအသားစနစ်ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/MemoriaMoriscos/Obras/|title=Exposición Virtual. Biblioteca Nacional de España|publisher=Bne.es|access-date=19 March 2022|archive-date=18 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120218074945/http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/MemoriaMoriscos/Obras/|url-status=dead}}</ref> ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသုံးပြုသော နိုင်ငံအရေအတွက်ဖြင့် ဒုတိယအသုံးအများဆုံး စာရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး ၊ [[လက်တင်ဘာသာအရေးအသား|လက်တင်]]နှင့် [[တရုတ်စာလုံး|တရုတ်]]စာများပြီးလျှင် တတိယမြောက် အသုံးပြုသူဦးရေဖြင့် တတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/31666/Arabic-alphabet|title=Arabic Alphabet|publisher=Encyclopædia Britannica online}}</ref> [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] m21jxay19crsva3t9y5h7jb7exf20lp 0 250425 1039712 1033494 2026-06-20T13:35:44Z ~2026-35785-06 144640 /* */ 1039712 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဒုတ်ိယ-၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | image = Operation 1027.svg | caption = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်နေ့ထိ မြေပြင်အခြေအနေပြ မြေပုံ (အောက်တိုဘာ ၂၇ မတိုင်မီ သိမ်းပိုက်ထားသောနယ်မြေများ မပါဝင်ပါ) {{leftlegend|#cae7c4|စစ်ကောင်စီ ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များမှ သိမ်းပိုက်ထားသော နေရာများ}} ပိုမိုတိကျသော အသေးစိတ်မြေပုံအတွက် [[တမ်းပလိတ်:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အသေးစိတ်မြေပုံ|ဤနေရာ]]တွင် ကြည့်ပါ။ | date = ၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃{{spaced ndash}}လက်ရှိ | place = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ <br>[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]<br> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] <br> တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် <br> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် | territory = မြို့ ၂၀ နှင့် စစ်စခန်း ၄၀၀ ကျော်အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် <ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html|title=Depleted Myanmar Military Urges Deserters to Return to Barracks|date=4 December 2023|access-date=5 December 2023|work=[[The Irrawaddy]]|archive-date=5 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205084238/https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html|url-status=live}}</ref><ref>https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/in-its-seventh-week-operation-1027-continues-expanding-in-myanmar.html</ref> | status = ဖြစ်ပွားနေဆဲ | combatant1 = {{armed forces|Myanmar}} *{{flagicon image|Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg|border=}} [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်]] [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|BGF]] | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် အခြားသော စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ | commander1 = {{plainlist| * {{flagdeco|Myanmar|military}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} [[ထွန်းထွန်းမြင့်]]<ref name=sazmyanmarnow/> }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[ဖုန်တာရွှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တာဘုန်းကျော်]] }} | units1 = {{army|Myanmar}} * {{flagicon image|Mm-north-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရမခ]] * {{navy|Myanmar}} * {{air force|Myanmar}} * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Myanmar Police Emblem.png}} [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|title=Pyusawhti militia|website=Myanmar NOW|access-date=23 June 2022|archive-date=12 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512221709/https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|url-status=live}}</ref> * {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} ကိုးကန့် မိသားစုကြီး လေးစု (ပြည်သူ့စစ် အကြွင်းအကျန်များ） | units2 = {{Plainlist}} '''[[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]''' * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အေအေ]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမ်အန်ဒီအေအေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တီအန်အယ်အေ]] '''အခြားအဖွဲ့များ''' * {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဘီပီအယ်အေ]] <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/3/northern-offensive-brings-new-energy-to-myanmars-anti-coup-resistance|title=Northern offensive brings 'new energy' to Myanmar's anti-coup resistance|work=[[Al Jazeera]]|access-date=10 November 2023|date=3 November 2023 }}</ref> * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|မန္တလေး-ပီဒီအက်ဖ်]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ပီအယ်အေ]] * {{flagicon image|KNDF Flag.jpg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကေအန်ဒီအက်ဖ်]] <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html|title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |work=The Irrawaddy|access-date=10 November 2023|date=4 November 2023 }}</ref> | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = ၅၀,၀၀၀<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/seven-key-points-about-myanmar-ethnic-alliances-operation-1027.html]</ref> | casualties1 = ၂,၀၀၀ ကျော် သေဆုံး၊ ၄,၀၀၀ ကျော် ဖမ်းဆီးရမိ (MNDAA အရ၊ ဇန်နဝါရီ ၅ အထိ)<ref>https://twitter.com/kokang0123/status/1743590988067787181</ref><br>၁၅၀၀ ကျော် ထိခိုက်သေဆုံး (ဧရာဝတီအရ၊ နိုဝင်ဘာ ၁၃ အထိ)<ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/operation-1017-is-creating-a-new-political-template-for-myanmars-future.html |title=Analysis &#124; Operation 1027 is Creating a New Political Template for Myanmar's Future |date=20 November 2023 |access-date=30 November 2023 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201023317/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/operation-1017-is-creating-a-new-political-template-for-myanmars-future.html |url-status=live }}</ref><br>၂၉၈ ဦး သေဆုံး (စစ်ကောင်စီအရ၊ နိုဝင်ဘာ ၈ အထိ)<ref>{{Cite web |url=https://english.dvb.no/more-people-flee-in-sagaing-un-alarmed-about-fights-in-northern-shan-state/ |title=More people flee in Sagaing; UN alarmed about fights in northern Shan State |date=8 November 2023 |access-date=9 November 2023 |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109043136/https://english.dvb.no/more-people-flee-in-sagaing-un-alarmed-about-fights-in-northern-shan-state/ |url-status=live }}</ref><br>၆၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီး (ဧရာဝတီအရ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ အထိ)<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/white-flag-over-650-myanmar-junta-troops-have-surrendered-since-launch-of-operation-1027.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |title=Another Entire Junta Battalion Raises the White Flag in Myanmar's Northern Shan State |date=29 November 2023 |access-date=29 November 2023 |archive-date=29 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129205115/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |url-status=live }}</ref> | casualties2 = ၂၅၀၀၀-၃၀၀၀၀ ခန့် | casualties3 = အရပ်သား ၃၆၃ ဦးသေဆုံး<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/myanmar-junta-killed-at-least-150-civilians-since-operation-1027-launch.html|title=Myanmar Junta killed at least 150 civilians since Operation 1027|date=17 November 2023|access-date=17 November 2023|archive-date=20 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231120160102/https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/myanmar-junta-killed-at-least-150-civilians-since-operation-1027-launch.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theowp.org/operation-1027-and-myanmar-humanitarian-fallout/|title=Operation 1027 And Myanmar Humanitarian Fallout|date=5 January 2024|access-date=8 January 2024}}</ref> ၄၆၁ ဦး ဒဏ်ရာရ (နိုဝင်ဘာ ၂၀)<br />၃၃၅,၀၀၀ ဦး စစ်ဘေးရှောင်နေရ<ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20231115-un-says-more-than-200-000-people-displaced-in-recent-myanmar-fighting |title=UN says more than 200,000 people displaced in recent Myanmar fighting |date=15 November 2023 |access-date=15 November 2023}}</ref> | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး''' ({{lang-en|Operation 1027}}) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပိုင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]နှင့် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] တို့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်သော စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်။<ref name="voa">{{cite news |title=ရှမ်းမြောက်ဒေသတိုက်ပွဲ စစ်ကောင်စီတုံ့ပြန် |url=https://burmese.voanews.com/a/7329292.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref><ref name="rfa"/><ref name="tachileik"/> ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကွတ်ခိုင်၊ ကျောက်မဲ၊ မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်း၊ နောင်ချို၊ လားရှိုးနှင့် ချင်းရွှေဟော်မြို့များရှိ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့များအား တပြိုက်နက်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic rebels launch attacks across northern Myanmar |url=https://www.newindianexpress.com/world/2023/oct/27/ethnic-rebels-launch-attacks-across-northern-myanmar-2627527.html |access-date=27 October 2023 |agency=AFP News |publisher=The New Indian Express|archiveurl=https://archive.today/20231104221142/https://www.newindianexpress.com/world/2023/oct/27/ethnic-rebels-launch-attacks-across-northern-myanmar-2627527.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name="alj">{{cite news |title=Ethnic rebel alliance attacks military positions across northern Myanmar. |language=en |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/27/ethnic-rebel-alliance-attacks-military-positions-across-northern-myanmar |date=27 October 2023 |work=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |access-date=2023-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231027204447/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/27/ethnic-rebel-alliance-attacks-military-positions-across-northern-myanmar |archivedate=27 October 2023 |url-status=bot: unknown }}</ref> ယင်းနောက် ရှမ်းပြည်နယ်အပြင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ မိုးကုတ်၊ မန္တလေးနှင့် ထီးချိုင့်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[ကောလင်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-10-31 |title=Myanmar Ethnic Alliance Says 'Operation 1027' Has Spread to Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ethnic-alliance-says-operation-1027-has-spread-to-sagaing.html |access-date=2023-10-31 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104221523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ethnic-alliance-says-operation-1027-has-spread-to-sagaing.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Naing |first=Aung |date=2023-10-31 |title=Operation 1027 expands into Sagaing Region as PDF launches attacks in central Myanmar |url=https://myanmar-now.org/en/news/operation-1027-expands-into-sagaing-region-as-pdf-launches-attacks-in-central-myanmar/ |access-date=2023-10-31 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104221546/https://myanmar-now.org/en/news/operation-1027-expands-into-sagaing-region-as-pdf-launches-attacks-in-central-myanmar/|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name="AP" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၁၆၈ ခုကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2023-11-11 |title=More Myanmar Junta Bases Fall in Shan Fighting: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/more-myanmar-junta-bases-fall-in-shan-fighting-mndaa.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=14 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114022726/https://www.irrawaddy.com/news/burma/more-myanmar-junta-bases-fall-in-shan-fighting-mndaa.html |url-status=live }}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကဲ့သို့သော စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်နေသည့် အဖွဲ့များကလည်း စစ်ဆင်ရေးတွင် ပါဝင်ပံ့ပိုးခဲ့ကြသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |access-date=10 November 2023 |work=BBC News မြန်မာ |date=9 November 2023 |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124854/https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |url-status=live }}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] သည်  ရှမ်းမြောက်ဒေသ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလထက် နှစ်ပတ်ကျော်ကျော်နောက်ကျသည့်  ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင်မှ ရခိုင်ဒေသစစ်ဆင်ရေးအား  စတင်ခဲ့သည်။ [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်အစိုးရ]] ၏ကြားဝင်မှုဖြင့်   [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်သည့် တတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးမှတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] ဖြင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တွင်းမပါဘဲ ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရန်  သဘောတူလိုက်ကြပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် ည၉ နာရီ မှစ၍  ယာယီအပစ်ရပ်ကြသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ရက် တွင် [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] နှင့် [[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]] တို့၌ [[တပ်မတော်]] နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအောင်းတပ်မတော်]]  PSLF/TNLA တို့ တိုက်ပွဲပြန်လည် ဖြစ်ပွားသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲကို [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (အဆက်) ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းဖြင့် ရှမ်းမြောက် တွင်  စစ်ဆင်ရေးပြန်လည် လုပ်ဆောင်သည်။ == ရည်ရွယ်ချက် == [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အရှေ့မြောက်ပိုင်း တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဒေသတွင် ကြီးထွားလာနေသော အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများအား ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်များအား နှိမ်နှင်းရန်အတွက် စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ ကို စတင်ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်နှင့် တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် တို့က ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="tachileik">{{cite news |title=စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ရေး ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ပူးပေါင်းဆင်နွှဲမည်ဟု မြောက်ပိုင်း ၃ ဖွဲ့ ကြေညာ |url=https://www.tachileik.net/mm/news/34069 |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Tachileik News Agency |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027071610/https://www.tachileik.net/mm/news/34069 |url-status=dead }}</ref><ref name="rfa">{{cite news |title=မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ စစ်ကောင်စီကို အထူးစစ်ဆင်ရေးကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-aa-mndaa-10272023011437.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> == သေဆုံးနှင့် ဖမ်းဆီးခံရသည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ စာရင်း == ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် သတင်းမီဒီယာများအရ အတည်ပြုနိုင်သည့် ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် သေဆုံးခဲ့သော တပ်ရင်းမှူးအဆင့်နှင့်အထက် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2024-01-11 |title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%; font-size:90%; line-height:1.25em; text-align:center;" |- ! colspan="5" style="background:#202122; color:white; padding:6px;" | ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အဆင့်မြင့်အရာရှိ အကျအဆုံး/ဖမ်းမိစာရင်း |- style="background:#eaecf0; font-weight:bold;" ! width="18%" | ရာထူး !! အမည် !! width="35%" | တပ်/တာဝန် !! ဖြစ်စဉ် (နေ့စွဲ) !! နေရာ |- | ဗိုလ်မှူးချုပ် || အောင်ကျော်လွင် || တပ်မ ၉၉ (တပ်မမှူး) || သေဆုံး (၅-၁၁-၂၃) || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | ဗိုလ်မှူးချုပ် || မင်းမင်းထွန်း || တပ်မ ၁၀၁ (တပ်မမှူး) || ဖမ်းမိ (၁၅-၁၂-၂၃) || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] |- | ဗိုလ်မှူးကြီး || တင်အောင်မိုး || စကခ ၁၇ (စကခမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၁-၂၃) || ၁၀၅ မိုင် |- | ဗိုလ်မှူးကြီး || ရာဇာထွန်း || တပ်မ ၁၀၁ (ဗျူဟာမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၂-၂၃) || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] |- | ဗိုလ်မှူးကြီး* || အောင်ဇေယျာဝင်း || ခလရ ၇၉ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၂၆-၁၁-၂၃) || [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || အမည်မသိ || ခမရ ၅၇၉ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၂၇-၁၁-၂၃) || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || အမည်မသိ || ခလရ ၆၉ (တပ်ရင်းမှူး) || ဖမ်းမိ (၂၇-၁၁-၂၃) || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || ငြိမ်းချမ်း || ခလရ ၂၅၈ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၁၀-၁၂-၂၃) || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || လှထွန်း || ခလရ ၁၃၀ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၂-၂၃) || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || သက်အောင် || သံဘိုတပ်စခန်းမှူး || ဖမ်းမိ (၃-၁-၂၄) || [[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]] |- | colspan="5" style="text-align:right; background:#f8f9fa; padding:4px;" | <small>* တိုက်ပွဲကျပြီးမှ ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရသူများ။</small> |} == အချိန်မှတ်တမ်း == ==== အောက်တိုဘာ ၂၇==== နံနက် ၄ နာရီအချိန်တွင် ကိုးကန့်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများအား MNDAA က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ ကျဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref name="dawei">{{cite news |last1=Watch |first1=Dawei |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ရှမ်းမြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကိုဝင်တိုက် |url=http://www.daweiwatch.com/2023/10/27/news/66293/ |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=27 October 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104222045/http://www.daweiwatch.com/2023/10/27/news/66293/ }}</ref><ref>{{cite news |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ကြေညာ |url=https://burmese.voanews.com/a/7329256.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]] နမ့်ခမ်း-နမ့်ဖတ်ကာလမ်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ၁၃ မိုင်စခန်းနှင့် မိုက်ခရိုဝိတ် တပ်စခန်း နှစ်ခုကို TNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး လားရှိုး-မူဆယ် အဝေးပြေးလမ်းနှင့် လားရှိုး-ချင်းရွှေဟော်လမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy2">{{cite news |title=Ethnic Alliance Attacks Myanmar Junta Targets Across Northern Shan |agency=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html |access-date=October 27, 2023|archiveurl=https://archive.today/20231029065724/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html|archivedate=29 October 2023}}</ref> စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-10-28 |title=Ethnic Rebel Groups Attack Military Targets in Myanmar |url=https://www.voanews.com/a/trio-of-ethnic-rebel-groups-attack-military-targets-in-myanmar-/7330775.html |access-date=2023-10-28 |website=Voice of America |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222113/https://www.voanews.com/a/trio-of-ethnic-rebel-groups-attack-military-targets-in-myanmar-/7330775.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]]၊ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]နှင့် [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]]၊ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]]အနီးတွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းနှင့် ပြည်သူ့စစ်စခန်းအချို့ ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ဆိုသည်။<ref name="voa"/> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အရေအတွက်ကိုမူ မဖော်ပြခဲ့ပေ။ အယ်လ်ဂျာဇီရာသတင်းအရ ချင်းရွှေဟော်ရှိ အစိုးရရုံးများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် စစ်ကောင်စီမှ ၂၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name=alj/> လောက်ကိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) က ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် အတူ တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="irawaddy1">{{Cite web |last= |first= |date=2023-10-28 |title=Ethnic Alliance Report Rapid Gains From Myanmar Junta Along Chinese Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ethnic-alliance-report-rapid-gains-from-myanmar-junta-along-chinese-border.html |access-date=2023-10-29 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231029065119/https://www.irrawaddy.com/news/burma/ethnic-alliance-report-rapid-gains-from-myanmar-junta-along-chinese-border.html|archivedate=29 October 2023}}</ref> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် ရှမ်းအနောက်မြောက်နယ်စပ်ဒေသရှိ [[ထီးချိုင့်မြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ မော်ကွန်းတောင် တောင်ဘက်တွင် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီဖက်မှ အကျအဆုံးများရှိခဲ့ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။<ref name=htigyaing>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်းဝင်ရောက်လာ |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375895.html |access-date=2023-10-30|archiveurl=https://archive.today/20231104221558/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375895.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name=":1" /> [[တောင်သာမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ တောင်သာ-မြင်းခြံကားလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်ဆေးရေးစခန်းတစ်ခုအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းများဖြင့် ဗုံးကြဲချခဲ့သဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==== အောက်တိုဘာ ၂၈ ==== MNDAA သည် ဟိုပုံးမြို့မှ ထွက်ခွာလာသော စစ်ကောင်စီတပ်အား အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို တရုတ်မြန်မာနယ်စပ် [[မုန်းကိုးမြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခု သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ချင်းရွှေဟော်မြို့အနီး လေကြောင်းမှ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သော စစ်ကောင်စီတပ်များအား တိုက်ခိုက်အနိုင်ရခဲ့သလို လေကြောင်းမှ ချပေးခဲ့သော စစ်လက်နက်များကိုလည်း သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုနှင့် လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်း ၂ ခုတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း TNLA က ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက စစ်စခန်းများ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို လိုလားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar clashes stretch into second day |date=29 October 2023 |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/international/myanmar-clashes-stretch-into-second-day/article67470642.ece |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222217/https://www.thehindu.com/news/international/myanmar-clashes-stretch-into-second-day/article67470642.ece|archivedate=4 November 2023}}</ref> အောက်တိုဘာ ၂၇ နှင့် ၂၈ ရက်နေ့များတွင် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် လားရှိုးမြို့နယ်မှ လူဦးရေ ၆၀၀ ခန့် စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ရသည်။ လားရှိုး-မူဆယ်လမ်းပေါ်ရှိ ဟိုပိတ်တိုးဂိတ်အပါအဝင် လားရှိုးမြို့နယ်တွင်းရှိ လမ်းများနှင့် ရွာများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း လားရှိုးမြို့ပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=About 600 IDPs arrive in Lashio as clashes occur around Lashio and nearby some villages |url=https://elevenmyanmar.com/news/about-600-idps-arrive-in-lashio-as-clashes-occur-around-lashio-and-nearby-some-villages |work=[[Eleven Media Group]] |date=28 October 2023 |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222247/https://elevenmyanmar.com/news/about-600-idps-arrive-in-lashio-as-clashes-occur-around-lashio-and-nearby-some-villages|archivedate=4 November 2023}}</ref> ကျောက်မဲ၊ သိန္နီနှင့် ကွတ်ခိုင်တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Traffic returns to normal on Mandalay-Lashio Union Highway and in Lashio town |url=https://elevenmyanmar.com/news/traffic-returns-to-normal-on-mandalay-lashio-union-highway-and-in-lashio-town |work=[[Eleven Media Group]] |date=28 October 2023 |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222302/https://elevenmyanmar.com/news/traffic-returns-to-normal-on-mandalay-lashio-union-highway-and-in-lashio-town|archivedate=4 November 2023}}</ref> ==== အောက်တိုဘာ ၂၉ ==== ထီးချိုင့်မြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကောင်စီက လေတပ် လေယာဉ်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref name=htigyaing/> မန္တလေးပီဒီအက်ဖ်နှင့် TNLA ဦးဆောင်သော အဖွဲ့က [[နောင်ချိုမြို့]]မှ သုံးမိုင်အကွာ [[ကျောက်ကြမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|ကျောက်ကြမ်းရွာ]]ရှိ စစ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များက နောင်ချို-ရပ်စောက်လမ်းပေါ်ရှိ အမြောက်စခန်းသို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ တချိန်တည်းမှာပင် [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]အနီး နောင်ချို-ကျောက်မဲလမ်းပေါ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ မန္တလေး-မူဆယ် အဝေးပြေးလမ်းကို ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=နောင်ချိုမြို့နဲ့ ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်တွေ စီးနင်းထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html |access-date=2023-10-30|archiveurl=https://archive.today/20231104222309/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ [[ညောင်ကုန်း (အထက်)ရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်|အထက်ညောင်ကုန်း]]ရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို TNLA နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ==== အောက်တိုဘာ ၃၀ ==== သိန္နီမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတွင် တိုက်ပွဲငါးကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့သလို သိန္နီမြို့နယ် [[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန|အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန]]ရုံးကို မဟာမိတ်အဖွဲ့များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သိန္နီမြို့နယ်ရှိ [[မိုင်းလီရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်|မိုင်းလီရွာ]] စစ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး နောင်ချိုမြို့နယ်ကို ဝိုင်းရံထားနိုင်ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်နေ့အကုန်တွင် စစ်ကောင်စီစခန်း ၆၇ ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၃၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးထားကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=htigyaing/> ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ)၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ချေမှုန်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> မဟာမိတ်အဖွဲ့ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ကေအိုင်အေနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":2" /> [[File:SAC convoy near Pyin Oo Lwin on 30 Oct 2023.ogg|thumb|အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်နေ့က ပြင်ဦးလွင်မြို့အနီး တွေ့ရသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းတစ်ခု]] ==== အောက်တိုဘာ ၃၁ ==== နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် ကေအိုင်အေနှင့် အေအေ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က [[ကန်တော်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]အနီး၊ မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းပေါ်ရှိ မလိယန်စခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်းပစ်ကူပြုလုပ်ခဲ့ရာ နေအိမ် ခြောက်လုံး ပျက်စီးခဲ့သည်။ နံနက် ၈ နာရီတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ စခန်းအား လက်လွှတ်လိုက်ရကာ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ကန်တော်ယန်စခန်းကိုပါ ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေဌာနချုပ် လိုင်ဇာမြို့အနီးသို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-31 |title=ကန်တော်ယန်အထိုင်စခန်းကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ KIAပြော |language=Burmese |work=Kachin Waves |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/10/31/zm1-127 |access-date=2023-10-31|archiveurl=https://archive.today/20231105002736/https://burmese.kachinnews.com/2023/10/31/zm1-127/|archivedate=5 November 2023}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီ အမှတ် ၃၈၇ တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းမှူး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=AA collaborates with northern allies to attack junta military sites in northern Myanmar |url=https://www.narinjara.com/news/detail/6542698fc006ac9d132f6f92 |website=Narinjara|archiveurl=https://archive.today/20231104222328/https://www.narinjara.com/news/detail/6542698fc006ac9d132f6f92|archivedate=4 November 2023 }}</ref> === နိုဝင်ဘာလ === ==== နိုဝင်ဘာ ၂ ==== နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့အထိ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် မဟာမိတ်များက စစ်ကောင်စီစခန်း ၉၂ ခုနှင့် မြို့ ၄ မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-02 |title=Three More Myanmar Junta Bases Fall in Northern Shan: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/three-more-myanmar-junta-bases-fall-in-northern-shan-mndaa.html |access-date=2023-11-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222339/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/three-more-myanmar-junta-bases-fall-in-northern-shan-mndaa.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်ချိန်မှစ၍ စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":3" /> ချင်းရွှေဟော်နှင့် သိန္နီမြို့များအား အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":4">{{Cite web |last=Pan |first=Myat |date=2023-11-02 |title=More than 25,000 displaced by fighting in northern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-than-25000-displaced-by-fighting-in-northern-shan-state/ |accessdate=2023-11-02 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222343/https://myanmar-now.org/en/news/more-than-25000-displaced-by-fighting-in-northern-shan-state/|archivedate=4 November 2023}}</ref> နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ခံတပ်စခန်းတစ်ခုကို ညီနောင်မဟာမိတ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ရှမ်းမြောက်မှ စစ်ကောင်စိစစ်ကူများအား တားမြစ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ [[မူဆယ်မြို့]]အရှေ့ဘက်ရှိ [[ပန်ဆိုင်းမြို့]]သည်လည်း မဟာမိတ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AFP |date=2023-11-02 |title=Myanmar Military Says Lost Control of Strategic Border Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-says-lost-control-of-strategic-border-town.html |accessdate=2023-11-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222359/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-says-lost-control-of-strategic-border-town.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၄ ==== နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၁၀၆ ခုနှင့် မြို့လေးမြို့အား မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထားသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html Myanmar Junta Troops Lost Will to Fight: Brotherhood Alliance] ([https://archive.today/20231107030942/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html#selection-1045.0-1045.63 Archive])</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းမြို့တွင် စစ်ကောင်စီခံတပ်များအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ တန်ပြန်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ် ရှစ်မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားရာ အနည်းဆုံး နေရာ ၁၀ ခုအား တပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ကောလင်းမြို့ရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက တတိယအကြိမ်တိုက်ပွဲတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=saair>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-uses-airstrikes-as-sagaing-resistance-attacks.html Myanmar Junta Uses Airstrikes as Sagaing Resistance Attacks] ([https://archive.today/20231107030629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-uses-airstrikes-as-sagaing-resistance-attacks.html?fbclid=IwAR3bIVqvhFBfar7wqRrcdzRWils-Ci8-enCX_91YOnbA2-bHzrCBzZp_KtA#selection-1045.0-1045.59 Archive])</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးမြောက်ပိုင်း၊ ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ကန့်ဘလူ၊ ကျွန်းလှ၊ ဝန်းသို၊ ကလေးဝ၊ ကလေး၊ ဟုမ္မလင်းနှင့် တမူးမြို့နယ်များရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှင့် ရဲစခန်း အနည်းဆုံး ခြောက်ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။<ref name=saair/> ကေအိုင်အေ၊ အေအေနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ်]] တို့သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ကိုင်း-မကွေး ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်တွင် စစ်ဆင်ရေးပူးတွဲဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-03 |title=စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးရှိ မြို့နယ်(၇)ခုထက်မနည်းတွင် တိုက်ပွဲများ တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်နေ |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44516/ |access-date=2023-11-03|archiveurl=https://archive.today/20231107031733/https://myanmar-now.org/mm/news/44516/|archivedate=7 November 2023}}</ref> ====နိုဝင်ဘာ ၆==== [[ကောလင်းမြို့]]အား သုံးရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]၊ [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အေအေ]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပီဒီအက်ဖ်]]အဖွဲ့များက မြို့အား နောက်ဆုံးတွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=AP>{{Cite news |title=Myanmar resistance claims first capture of a district capital from the military government |url=https://apnews.com/article/military-resistance-pdf-sagaing-kawlin-8168134789c1c26ec945afc82898e235 |work=AP News |accessdate=12 November 2023 |archivedate=15 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231115041349/https://apnews.com/article/military-resistance-pdf-sagaing-kawlin-8168134789c1c26ec945afc82898e235 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html|archiveurl=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html|archivedate=7 November 2023}}</ref> [[နမ့်ခမ်းမြို့]]ကိုလည်း [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့မှ နှစ်မိုင်အကွာ တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုသာ ကျန်ရှိတော့သည်။<ref name=namhkammn>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=နမ့်ခမ်းတစ်မြို့လုံးနီးပါး TNLAထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44666/|archiveurl=https://archive.today/20231107031753/https://myanmar-now.org/mm/news/44666/|archivedate=7 November 2023}}</ref> အေအေနှင့် အမ်အန်ဒီအေအေအဖွဲ့များက ကွမ်းလုံမြို့နယ်ရှိ ပန်လောင်းအခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၉၉]] ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် စစ်သည် ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ(၉၉)ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် အရာရှိစစ်သည် ၃၀ကျော် သေဆုံး |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623785 |access-date=2023-11-07}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်ချိန်မှစ၍ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ကလေးငယ်သုံးဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-06 |title=Six Shan Civilians Killed in Myanmar Junta Airstrikes: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-shan-civilians-killed-in-myanmar-junta-airstrikes-mndaa.html |access-date=2023-11-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231107031802/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-shan-civilians-killed-in-myanmar-junta-airstrikes-mndaa.html|archivedate=7 November 2023}}</ref> ====နိုဝင်ဘာ ၇==== နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သုံးရက်တာကာလအတွင်း ရဲစခန်းများနှင့် စစ်ကောင်စီစခန်းများအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့နံနက်ပိုင်းမှစကာ ခမ်းပါတ်မြို့သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေနှင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|စီအန်ဒီအက်ဖ်]] အဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကလေး- တမူးလမ်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို PDF သိမ်း |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html |access-date=2023-11-07|archivedate=7 November 2023|archiveurl=https://archive.today/20231107165647/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html}}</ref> တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[မုန်းကိုးမြို့]]ကိုလည်း [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမ်အန်ဒီအေအေ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=(၇) နှစ်တိုင်တိုင်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မုံးကိုးနယ်စပ်ဂိတ်မှာ MNDAA ၏ အလံကိုနောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံထူထောင်နိုင်ခဲ့ {{!}} By The Kokang {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/Kokang311/videos/%E1%81%87-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-mndaa-%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%85%E1%80%BA/1048332043148167/ |access-date=2023-11-07 |language=en}}</ref> မုန်းကိုးစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာတွင် လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြားနှင့် သံချပ်ကာကားတစ်စီးကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=စစ်တပ်အတွက် အရေးပါသည့် မုံးကိုးမြို့ရှိ ဗျူဟာကုန်းကို MNDAAသိမ်းပိုက် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44720/?fbclid=IwAR2OyGd0SZbsp-747hbw8y8PeFtpJQxPHEZ4WOQ4nxcdvbCuvTNxYOCIxro |access-date=2023-11-07|archiveurl=https://archive.today/20231107165706/https://myanmar-now.org/mm/news/44720/?fbclid=IwAR2OyGd0SZbsp-747hbw8y8PeFtpJQxPHEZ4WOQ4nxcdvbCuvTNxYOCIxro|archivedate=7 November 2023}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် [[ကယားပြည်နယ်]] [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုကို [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] အဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၈ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ၁၂ရက်မြောက်နေ့ အရောက်မှာပင် မြို့အချို့နှင့် ရာနှင့်ချီသောစစ်စခန်းများ အသိမ်းခံလိုက်ရပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အား နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်နေ့ တွင် ခေါ်ယူသည်။ အစည်းအဝေးကို ကာလုံအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]၊ ဒုတိယသမ္မတ [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ [[တီခွန်မြတ်|ဦးတီခွန်မြတ်]]၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၊ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]]၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]]၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] နှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]]တို့ အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အတွင်းရေးမှူး [[အောင်လင်းဒွေး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]]၊ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး [[ရဲဝင်းဦး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေတို့ တက်ရောက်ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3g2x9zmngzo|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ကာလုံအစည်းအဝေး ခေါ်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>လိုအပ်သည့် လက်တုံ့ပြန်မှု များ လုပ်ဆောင်မည်ဟု အစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် က ပြောဆိုသည်။ ယင်းနေ့ မှာပင် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Wang Wenbin က တရုတ်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ နေရာများအား ရှောင်ရှားကြရန် သတိပေးခြင်း နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်ရန် တိုက်တွန်း ခြင်းများ လုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းအပြင် တိုက်ပွဲ ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံဖက်ခြမ်း နယ်စပ်ဒေသမှ တရုတ်နိုင်ငံသားတချို့ ထိခိုက်သေကျေမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ချက် ထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/china-warns-its-citizens-to-avoid-war-zones-in-myanmar/7348032.html|title=မြန်မာက တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နေရာတွေရှောင်ဖို့ သူ့နိုင်ငံသားတွေကို တရုတ်သတိပေး|work=VOA Burmese|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၉ ==== ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၉) ရက်၊ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[ကွမ်းလုံမြို့]]အား အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ပြီဟု MNDAA ၏ အတည်ပြုချက်ကို ကိုးကားပြီး [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန က သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/628/|title=ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက် နိုင်ပြီလို့ MNDAA ထုတ်ပြန်|work=New Day Myanmar|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=9 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231109143822/https://newdaymyanmar.com/628/}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]၊ [[မုန်းကိုးမြို့]] ၊ [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]] တို့ ပြီးလျှင်၅ ခုမြောက်မြို့ အဖြစ် ကွမ်းလုံကို မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ က သိမ်းပိုက် လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ကွမ်းလုံမြို့ သည် တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရေး ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် [[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီ]]-[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်လမ်း]]ပိုင်းတွင် အဓိကကျသည့်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376005.html|title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက် ပြင်းထန်|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> စစ်ကောင်စီက လက်ရုံးတပ်များအားလုံး ရှေ့တန်းထွက်ရန် ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-09 |title=စစ်ကောင်စီ လက်ရုံးတပ်များ အားလုံး ရှေ့တန်းထွက်ရန် ဆင့်ခေါ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/09/376206.html |access-date=2023-11-09 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US |archivedate=2023-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109142848/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/09/376206.html |url-status=live }}</ref> နောင်ချို့မြို့နယ်၊ [[အုမ္မခါးရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|အုမ္မခါးရွာ]]အနီးရှိ TNLA နှင့် PDF များထိန်းချုပ်ထားသော စခန်းအား စစ်ကောင်စီတပ်များက သံချပ်ကာကား ၃ စီးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သံချပ်ကာကားတစ်စီး ပျက်စီးခဲ့ပြီး ကျန်နှစ်စီးမှာ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၀ ==== တိုက်ပွဲများကြောင့် [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] တွင် ပိတ်မိနေသည့် ပြောင်းရွှေ့လုပ်သားများအပါအဝင် မြို့ခံအချို့တို့ အလုံးအရင်း ဖြင့် မြို့ အား စွန့်ခွာကြသည်။ စစ်ရှောင်များအား နှစ်ဖက်စလုံးက စစ်ရှောင်စခန်းများဖွင့်ပြီး လက်ခံကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72q62jyw7no|title=လမ်းဘေးမှာပုံထားရတဲ့ လောက်ကိုင်စစ်ရှောင်တွေ ရဲ့ ဖုန်း နဲ့ အိတ်တွေအကြောင်း MNDAA ဘာပြောလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၁ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က နိုဝင်ဘာ ၁၁ရက် နေ့တွင် [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] မြို့နှင့် ပါတ်သတ်ပြီး [[တပ်မတော်]] ဗျူဟာ နှင့် ကွပ်ကွဲမှုအောက်ရှိ တပ်များက ရန်သူကို ခုခံတိုက်ခိုက်နေရကြောင်း ထွက်ပြောသည်။ ယင်းအပြင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များ လွှမ်းမိုးမှု ရထားသည့် မြို့အချို့နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး နယ်မြေတစ်ခုလုံး မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းလောက်အထိသာ ဟု ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47182|title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)မြို့နယ်များရှိ နေရာအချို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၂ ==== တပ်မတော်က ခုခံနေရသည့် [[ကွမ်းလုံမြို့]]ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီဟု MNDAA က နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများနှင့်တကွ ထုတ်ပြန်သည်။ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နှင့် [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] တို့အား သိမ်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းထုတ်ပြန်သကဲ့သို့ ကိုးကန့်အလံအား ကွမ်းလုံကြိုးတံတားထိပ်တွင် လွှင့်ထူကာ ထုတ်ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။တပ်မတော်က နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် အစဉ်တစ်စိုက် ထိန်းချုပ်လာခဲ့သော ကွမ်းလုံကြိုးတံတားအား ပထမဦးဆုံး လက်လွှတ်လိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o|title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - ကွမ်းလုံမြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က ရှမ်းမြောက် မြို့နယ် (၈) မြို့နယ် အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေး( Martial Law) အမိန့် ထုတ်ပြန်သည်။ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]] ၊ [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] ၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]] ၊ [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်]]၊ [[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] နှင့် သိန်းနီ မြို့များအား [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အားလည်းကောင်း<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/24095|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀ / ၂၀၂၃|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]] နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင် မြို့]] တို့အား [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]]၊ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးအားလည်းကောင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/24096|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ကိုးကန့်အထူးဒေသ ရှီးရှမ်းခရိုင်၊ မန်လော်မြို့ အခြေစိုက် တပ်မတော်ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ-၁၂၉) တပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံး ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထံ လက်နက်ချအဖမ်းခံသည်။ထို ခမရ (၁၂၉) ၏ တပ်ရင်းမှူး မှာ ဗိုလ်မှူးကျော်ရဲအောင် ဖြစ်သည်။အဖမ်းခံသည့်ထဲ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂၇ ယောက်၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ မိသားစုဝင် ၁၃၄ ယောက်စုစုပေါင်း ၂၆၁ ယောက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/shan-army-surrendered-11142023082020.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံး MNDAA ထံ လက်နက်ချအဖမ်းခံ|work=RFA Burmese|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညမှာပင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် CNF–CNA [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]-[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] အား မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/a-public-administration-in-progress-in-rihkhawdar/7355779.html|title=ရိခေါ်ဒါရ်မှာ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် ဖော်ဆောင်ဖို့ ပြင်ဆင်|work=VOA Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးသည် နိုင်ငံအနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/45184/|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ရခိုင်အထိ ရောက်လာ|work=Myanmar Now|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118083050/https://myanmar-now.org/mm/news/45184/}}</ref> [[စစ်တွေမြို့]] ၏ တစ်ဖက်ကမ်း၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းခြေအနီးရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း ၂ ခုကို [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြင့် ဖြစ်သည်။တိုက်ပွဲသည် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] ဒုံးပိုက်နှင့် ချိန်ခါလီရွာရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း ၂ ခု အပြင် [[မင်းပြားမြို့နယ်]] တို့တွင် ဖြစ်ပွားသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] တိုက်ပွဲအတွင်း [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] ၄၄ ဦး သည်  ရိခေါ်ဒါရ်တပ်စခန်းမှ နေ၍ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ကျန်ဖိုင်ခရိုင်ဘက် သို့ ထွက်ပြေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-flee-11152023032650.html|title=အိန္ဒိယဘက်ပြေးသွားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား လေးဆယ်ကျော်ကို မြန်မာဘက်ပြန်ပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> CNF–CNA ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး-ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] အား သိမ်းပိုက်သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၄ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့]] ကို ဝင်တိုက်မည်ဟု ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ဘက်က ကြေညာသည်။သိမ်းဆည်းထားပြီးသည့် တပ်စခန်း စုစုပေါင်း (၁၄၄) ခု ရှိကြောင်းပါ မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-mndaa-11142023135341.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ကို ဝင်တိုက်တော့မယ်လို့ MNDAA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကြောင့်  [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ဘက် သို့  ထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့သည့်   တပ်မတော်သား ၄၄ ဦးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ အစိုးရက အိန္ဒိယလေတပ် Mi-17 V5 ရဟတ်ယာဉ် ဖြင့်  မိုးရေးမြို့ မှ တစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ  [[တမူးမြို့]]သို့  လွှဲပြောင်းပေးသည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၅ ==== ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုလုံး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ထံ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများနှင့် မိသားစုများပါဝင်သော လူဦးရေ ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချခြင်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူဦးရေအများဆုံး လက်နက်ချခြင်းလဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=An ethnic resistance group in northern Myanmar says an entire army battalion surrendered to it |url=https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 |access-date=2023-11-16 |website=NBC News |language=en}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှ ရပ်စဲကာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[ထွန်းထွန်းမြင့်]]အား ယာယီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထွန်းထွန်းမြင့်သည် ယခင်က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် တာဝန်ယူခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref name=sazmyanmarnow>{{cite news |title=Struggling to maintain order, junta replaces Kokang leader with brigadier general |url=https://myanmar-now.org/en/news/struggling-to-maintain-order-junta-replaces-kokang-leader-with-brigadier-general/ |date=17 November 2023 |language=en |work=Myanmar Now}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၆ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်ပြီး [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့ မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းစစ် ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့် နှင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/284059|title=ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်ပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် တစ်ဦးကို ခေတ္တဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref>[[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]အတွင်း အချမ်းသာဆုံးမိသားစု ၄ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် မြီ မိသားစု မှ မြီရှောင်ချန်း၊ မြီကော်ဖျင်း(ခ) မြီရှောက်ဖျင်းနှင့် မြီကျိန်းကျိန်း တို့အား အွန်လိုင်းလောင်းကစားစွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းဆီးသည်။ မြီရှောက်ချန်းသည် ပစ္စတို ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4n42w49y9mo|title=တရုတ်ဝရမ်းထုတ်ထားတဲ့ ကိုးကန့်သူဌေးကြီး မြီရှောက်ချန်း သေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က တရုတ်နိုင်ငံ သို့ ဖမ်းမိသူတို့ကို လွှဲပြောင်းကာ ၎င်းတို့အား တရုတ်နိုင်ငံသား များဟု ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47543|title=ဥပဒေအရအရေးယူနိုင်ရန် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ဆင့်ထားရှိသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၄ ဦးအနက် ၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိ၊ တရားဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ရေး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံသို့လွှဲပြောင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၇ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က နိုင်ငံဝန်ထမ်းများ နှင့် စစ်မှုထမ်းဟောင်းများအား အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားကြရန် အမိန့်ထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2pdynv9jo|title=ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ လုံခြုံရေး အဖွဲ့တွေ ဖွဲ့စည်းမယ်|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>MNDAA ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်]]သည် ကိုးကန့်မှ ထွက်ပြေးရန် စီစဉ်နေချိန်အတွင်း စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news.ycwb.com/2023-11/17/content_52331990.htm|title=缅北“四大家族”之首头目白所成出逃时被拦|work=Yangcheng Evening News|date=2023-11-17|trans-title= Head of Northern Myanmar's "Four Big Families," Bai Suocheng, Blocked from Leaving the Country |language=zh-cn}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၈ ==== ယမန်နေ့က TNLA မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သော စခန်းသစ်ကုန်းစခန်းကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီက ဓာတုဓာတ်ငွေ့ပါသော ဗုံးများ အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု TNLA က စွပ်စွဲထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-bases-scores-of-troops-in-four-days-of-resistance-attacks.html|title=Myanmar Junta Loses Bases, Scores of Troops in Four Days of Resistance Attacks|date=2023-11-20|website=The Irrawaddy}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၉ ==== မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ ၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား “ကျူးကျော်သူတွေရဲ့ ကျူးကျော်စစ်” ဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] က စွပ်စွဲ အမည်တပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47733|title=၁၉-၁၁-၂၀၂၃ ရက်နေ့ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့တို့တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေများအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ထိုနေ့မှာပင် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြို့တော်ခန်းမနှင့် တရုတ်သံရုံးရှေ့တွင် စစ်ကောင်စီထောက်ခံသူများက တရုတ်သည် ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များအား ကူညီနေသည်ဟုဆိုကာ ဆန္ဒပြမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/myanmar-regime-backed-rallies-denounce-china-accusing-it-of-backing-anti-junta-alliance.html|title=Myanmar Regime-Backed Rallies Denounce China, Accusing It of Backing Anti-Junta Alliance|work=Irrawaddy News|access-date=23 November 2023|date=20 November 2023}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47709|title=ရန်ကုန်မြို့၌ ပြည်တွင်းရေးဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများအား ဆန့်ကျင်ရှုတ်ချပွဲ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ဆန္ဒပြပွဲကို  [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] ကလည်း ဖော်ပြပေးသည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၂၂ ==== စစ်ကောင်စီဘက်က လုံခြုံရေးအထူးတင်းကြပ်ထားသည့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး မြို့]] တွင် တပ်မတော်မြတ်နိုးသူများဟု ဆိုကြသူများ၊ မျိုးချစ်အဖွဲ့များဟု ဆိုကြသူများ၏ ဆန္ဒပြပွဲကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ဖြင့် ခွင့်ပြုချက်ပေး၍ ဆန္ဒပြစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား တရုတ်နိုင်ငံက ထောက်ပံ့နေသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/47882|title=ပြည်တွင်းရေး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သူများကိုရှုတ်ချပွဲ မန္တလေး ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင်ပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၃ ==== မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ် [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်မြို့]] ၊ ကျင်စန်းကျော့နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် အတွင်းရှိ ရပ်နားထားသော ကုန်တင်ယာဉ်များပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲသည်။အစီးရေ ၁၀၀ကျော် မီးလောင်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကမှ ၎င်းတို့ဆောင်ရွက်ကြောင်း သတင်းမထုတ်ပြန်ကြပေ။စစ်တပ်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့ မလုပ်ကြောင်း ထွက် ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/45944/|title=တရုတ်နယ်စပ် ကုန်တင်ကားဝင်းမီးလောင်မှု ကားအစီးရေ ၁၀၀ ကျော် ပျက်စီး|work=Myanmar Now|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=25 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231125115650/https://myanmar-now.org/mm/news/45944/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-border-fire-11232023151553.html|title=ကျင်စန်းကျော့နယ်စပ်ဂိတ်က ကားအစီးရေ တစ်ရာကျော် မီးလောင်ပျက်စီး|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၄ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] ရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားများ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြရန် တရုတ်အစိုးရဘက်က သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7368565.html|title=လောက်ကိုင်က တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာဖို့ တရုတ်အစိုးရ သတိပေးချက်ထုတ် |work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးအား နိုဝင်ဘာ (၂၇) ရက် တွင် နောက်တဆင့် တက်မည်ဟု မဟာမိတ် (၃)ဖွဲ့က တရားဝင် သတင်းထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7369383.html|title=စစ်ဆင်ရေး နောက်တဆင့် ညီနောင်သုံးဖွဲ့ ကြေညာ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]] ရှိ စစ်စခန်းအား ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ကာ မြို့ကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အနေဖြင့် ချင်းပြည်နယ် တွင် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ် မြို့]] ပြီးလျှင် [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] သည် ဒုတိယမြောက် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် မြို့ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7368524.html|title=မတူပီမြို့နယ် လိုင်လင်းပီမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်တွေ သိမ်းယူ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]က မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး အားလုံးပါဝင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများဖြစ်လာစေရန် ရည်သန်သည့် တွေ့ဆုံမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://kemlu.go.id/portal/en/read/5545/berita/office-of-the-special-envoy-engagements-with-myanmar-stakeholders-jakarta-20-22-november-2023|title=Office of the Special Envoy Engagements with Myanmar Stakeholders Jakarta, 20-22 November 2023|work=MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS OF THE REPUBLIC OF INDONESIA|access-date=28 November 2023|date=24 November 2023}}</ref> ဆွေးနွေးပွဲသို့ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နွေဦးတော်လှန်ရေး]]နှင့်စပ်လျဉ်းသည့်အဖွဲ့များ၊အပစ်ရပ်လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊စစ်ကောင်စီ အပါအဝင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့]] တို့တက်ရောက်ကြပြီး သီးခြားစီတွေ့ဆုံမှုအား နိုဝင်ဘာ ၂၀ရက်မှ ၂၂ရက်နေ့ထိ ပြုလုပ်သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၂၅ ==== [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး၏ ပုံမှန်စစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုကို တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် တွင် ပြုလုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj5p1v2z5dno|title=မြန်မာနယ်စပ်မှာ တရုတ် စစ်ရေးလေ့ကျင့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/chinese-military-holds-training-drills-near-myanmar-border-after-convoy-fire-2023-11-25/|title=Chinese military holds training drills near Myanmar border after convoy fire|work=Reuters|access-date=25 November 2023|date=25 November 2023 }}</ref>တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် တရုတ်ဘက်တွင် လက်နက်ကြီးကျည်လာရာလမ်းကိုသိနိုင်သည့် ရေဒါများနှင့် အမြှောက်ကြီးများ ချထားပုံအား တရုတ်နိုင်ငံတော်ပိုင် Global Times သတင်းစာ က အသိပေး ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.globaltimes.cn/page/202311/1302483.shtml|title=PLA conducts real combat drill along China-Myanmar border, a necessary act to deal with emergencies, potential escalation: experts|work=Global Times|access-date=28 November 2023|date=25 November 2023 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/china-myanmar-border-china-deploys-howitzers-as-war-on-border-threatens-to-spill-over-/7374012.html|title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်ကြီးများ တရုတ်ချထား|work=VOA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ယင်းနေ့တွင် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင်မြို့နယ်ထဲ]]ရှိ ပြည်သူအချို့က တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်မျဉ်း BP-127 ခြံစည်းရိုးနားသို့ ကပ်၍ စစ်လာရှောင်ရာ စစ်ဘေးရှောင်များအား [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ဘက်က]] မျက်ရည်ယိုဗုံးကြဲပြီး နှင်ထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj5p1v2z5dno|title=နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးနား ကပ်လာတဲ့ စစ်ရှောင်တွေကို တရုတ်ဘက်က မျက်ရည်ယိုဗုံးကြဲ|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်]](MNDAA)က နေရပ်ပြန်လိုကြသူများအတွက် လမ်းပြန်ဖွင့်ပေးသည်။ ထောင်နှင့်ချီသည့် လောက်ကိုင်နေသူများ ဘေးလွတ်ရာ ရှောင်တိမ်းကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnep0ye2lzgo|title=လောက်ကိုင် လမ်းပြန်ပွင့်လို့ လူထောင်ချီ လားရှိုးဘက်ကို ထွက်ခွာနေကြ|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ထိုနေ့မှာပင် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်များက ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်နေရာကို ထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်သည်။တရုတ် - မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက်အရေးပါသည့်  [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နယ်စပ်ဂိတ်၊  ကြူကုတ်([[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]]) ဂိတ် ပြီးလျှင် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။   ==== နိုဝင်ဘာ ၂၆ ==== [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်]] ကုန်သွယ်ရေးဇုန် ထဲ တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဇုန်အနီးက စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို မဟာမိတ်တပ်များက ဦးတည်တိုက်ခိုက်ကြသည်။တိုက်ပွဲတွင် ကုန်တင်ယာဉ်မောင်းတစ်ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cmlpx7e44zlo|title=မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်၊ လက်နက်ကြီးကျလို့ အဆောက်အဦတွေပျက်စီး|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တိုက်ပွဲများက မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် အထိ ကပ်လာချိန် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်စစ်တပ်]] ဘက်က မြန်မာနယ်စပ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသောတိုက်ပွဲများ ရပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/military/article/3242866/chinese-military-urges-ceasefire-myanmars-civil-conflict-rebel-group-claims-border-trading-point|title=Chinese military urges ceasefire in Myanmar’s civil conflict as rebel group claims border trading point|work=|access-date=28 November 2023|date=26 November 2023}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၇ ==== [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]] [[မတ္တရာမြို့နယ်]] ထဲရှိ [[တပ်မတော်]] စခန်းကုန်းတစ်ခု အား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA ) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံ မန္တလေးတိုင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ ပူးပေါင်း သိမ်းပိုက်သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက် မနက် ၈နာရီ က စတင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲသည် အချိန် ၂နာရီကျော်အကြာတွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-tnla-mattya-11272023140317.html|title=မတ္တရာမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုသိမ်းပိုက်ခဲ့ဟု NUG ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ယင်းစခန်းကုန်းသည် [[မန္တလေးမြို့]]နှင့် မိုင် ၃၀ အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/28/376893.html|title=မတ္တရာနယ်မှ စစ်စခန်း TNLA နှင့် မန္တလေး PDF သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(ရေ]])၊ 44th PLA Navy Escort Task Group(ETG) မှ စစ်ရေယာဉ် ၃စီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ လေ့ကျင့်ရေးနှင့်ချစ်ကြည်ရေး ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/48155|title=တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(ရေ)မှ စစ်ရေယာဉ်များ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီး လည်ပတ်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ရောက်ရှိ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၈ ==== [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]မှ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]] အား ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းယူသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-pdf-sagaing-occupied-sagaing-11282023123715.html|title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ရွှေပြည်အေးမြို့နှင့် စစ်ကောင်စီစခန်းသုံးခုကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]]ထဲ ရှိ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများထံ ရောက်ရှိနေသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သား ၁၃၀ နီးပါးကို ပြန်ကယ်တင်ထားပြီးကြောင်း မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Zambry Abd Kadir က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/malaysia-myanmar-scam-victims-rescued-450fb79fcb3e2d2214b28c7a3ba3a5ff|title=127 Malaysians, suspected to be victims of job scams, rescued from Myanmar fighting|work=AP|access-date=29 November 2023|date=28 November 2023}}</ref> [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ရှိ [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]] ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်]] (MNDAA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/29/376943.html|title=ကုန်းကြမ်းမြို့ကို ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ကုန်းကြမ်းမြို့ တောင်ဘက်တွင်ရှိသည့် [[တပ်မတော်]] အမှတ် ၁၂၅ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၁ ရင်းလုံး လက်နက်ချသွားသဖြင့် သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/627250|title=ကုန်းကြမ်းအခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ ခလရ ၁၂၅ တပ်ရင်းလိုက် MNDAA ထံ အလင်းဝင်|work=DVB|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၉ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|မြန်မာစစ်ကောင်စီ]] နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များကြား ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများ၏ နောက်ကွယ်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ပတ်သက်မှုရှိနေသလော ဆိုသည့် မေးခွန်းကို တရုတ်အစိုးရက ပယ်ချသည်။ယင်းအပြင် မသင့်မြတ်မှုများ ဖန်တီးခြင်းများသည် ၂ နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးကိုသာ ထိခိုက်စေမည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ Wang Wenbin တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7376711.html?nocache=1&fbclid=IwAR3xpgatAxs3DoHI0q_pj5CpxBKTkCrG3cJvtwPeQ9yFkzlWFpkkzLM1PJ0|title=ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း တရုတ်ငြင်းဆို|work=VOA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း၊ [[မတူပီမြို့နယ်]] [[ရေဇွာမြို့]]ကို ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ် သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-defense-joint-forces-occupied-rezua-11292023025307.html|title=ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]] နှင့် [[လိုင်လင်းပီမြို့]] ပြီးလျှင် [[ရေဇွာမြို့]] သည် ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ ထိန်းချုပ်လာနိုင်သည့် တတိယမြောက် မြို့ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/46153/|title=ချင်းပြည်နယ်မှ တတိယမြောက်မြို့အဖြစ် ရေဇွာကို ကာကွယ်‌ရေးအဖွဲ့များသိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=29 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129131452/https://myanmar-now.org/mm/news/46153/}}</ref> ယင်းနေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] က (၆ /၂၀၂၃) အစည်းအဝေးပြုလုပ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်း တိုက်ပွဲ များ အကြောင်း နှင့် စစ်စခန်းများ လက်လွှတ်ခဲ့ရပုံအား ထုတ်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/48268|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၆/၂၀၂၃) သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|work=MOI Myanmar|access-date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>သူက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဘက်က သာလွန်အင်အားဖြင့် စစ်ဆင်ရေးသုံးအဆင့်ရှိ ဒရုန်းများ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း နှင့် ပြည်ပမှ ပညာရှင် များပါ စစ်ပွဲထဲပါကြောင်း စွပ်စွဲသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1027-operation-11302023052930.html|title=ရှမ်းမြောက်စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ပြည်ပဒရုန်းပညာရှင်တွေပါဝင်နေကြောင်း စစ်ကောင်စီစွပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> MNDAA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လီကျားဝင်း က ပြည်ပ ဒရုန်းပညာရှင်များ ပါဝင်သည်ဆိုသော စစ်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်အား ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6p66gvlgl7o|title=နိုင်ငံတဝန်းက စစ်မျက်နှာပြင်တွေအကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဘာပြောလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၃၀ ==== ချင်းရွှေဟော်၊ မုံးကိုး၊ ကွမ်းလုံ၊ ပန်ဆိုင်း နှင့် ကုန်းကြမ်းစသည့် မြို့ကြီး (၅) မြို့အပါအဝင် ချင်းရွှေဟော်၊ မုံးကိုး၊ ပန်ဆိုင်း၊ ကျင်းစန်းကျော့ စသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဂိတ် (၄) ခုကိုပါ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီဟု ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/1636/|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်လကျော်အတွင်း မြို့ကြီး ၅မြို့နဲ့ တရုတ်- မြန်မာနယ်စပ် ဂိတ် ၄ ခုကိုညီနောင် မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ ထိမ်းချုပ်ထား|work=New Day Myanmar|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=2 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231202074021/https://newdaymyanmar.com/1636/}}</ref> ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားဖြင့် လည်ပတ်နေပြီဟု အသိပေးသည်။ === ဒီဇင်ဘာလ === ==== ဒီဇင်ဘာ ၁ ==== [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIO ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ [[လိုင်ဇာမြို့|လိုင်ဇာ]] အနီးကို တပ်မတော်က လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်သည်။ [[လိုင်ဇာမြို့]] ပေါ်သို့ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ဖြင့် ပျံသန်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7380033.html|title=KIO ဌာနချုပ် လိုင်ဇာအနီးကို စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကြီးနဲ့တိုက်ခိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် တရုတ်စစ်သင်္ဘော နှင့် မြန်မာ [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]တို့ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာပူးတွဲလေ့ကျင့်မှု စတင် ပြုလုပ်သည်။ ထိုသို့ လေ့ကျင့်ရာတွင်  မြန်မာစစ်တပ်ပိုင်ဆိုင် [[ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲသိင်္ခသူ|မင်းရဲသိင်္ခသူ]] ရေငုပ်သင်္ဘော အပြင်  တရုတ်နိုင်ငံ က  လက်ဆောင်ပေးထားသည့် ရေငုပ်သင်္ဘော [[မင်းရဲကျော်ထင် ရေငုပ်သင်္ဘော|မင်းရဲကျော်ထင်]] လည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjqppgzygddo|title=မြန်မာ-တရုတ် ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းစတင်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[သီပေါမြို့နယ်]] စဉ့်အင်တံတား ထိပ်ရှိ  စဉ့်အင်ရဲစခန်းကို TNLA က တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ တိုက်ပွဲကြောင့် စဉ့်အင်တံတား ပျက်စီးခဲ့ပြီး [[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] နှင့် [[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]] ကုန်းလမ်း ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်သွားသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကုန်းကြမ်းမှ ထွက်ပြေးသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား MNDAA က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်က ၁၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2 December 2023 |title=Breaking News- ကိုးကန့်ဒေသ၊ ရှီးရှမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ တပ်ရင်းတစ်ခုလုံး ပြုတ်သည်အထိ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း MNDAA ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် လီကျားဝင်း အတည်ပြု |url=https://yktnews.com/2023/12/134102/ |access-date=2 December 2023 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=3 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203061655/https://yktnews.com/2023/12/134102/ |url-status=live }}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂ ==== [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]](KNLA)နှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်များက ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက် ညပိုင်းမှစ၍ မုန်းမြို့ရှိ [[တပ်မတော်]] ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ-၅၉၀၊ ခမရ-၅၉၉၊ မြို့မရဲစခန်းနှင့် မုန်းမြို့အဝင် သံတံတားစစ်ဆေးရေးဂိတ်တို့အား တပြိုင်နက်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်သည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၃ ==== သာမန်ပြစ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သည့် ခွင့်မဲ့ နှင့် စစ်ပြေးများအား နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းနိုင်ရန် လက်ခံမည်ဟု တပ်မတော်က ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/junta-announced-return-military-12042023055317.html|title=ခွင့်မဲ့နဲ့ စစ်ပြေးတွေ စစ်မှုပြန်ထမ်းဖို့ဆန္ဒရှိရင် ပြန်လက်ခံမယ်လို့ စစ်ကောင်စီကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမို ပြင်းထန်လာပါက ဒုက္ခသည်များ လက်ခံနိုင်မည့် ခိုလှုံရာစခန်းများ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်တလျှောက်တွင် တည်ဆောက်ရန် အဆင်သင့်ရှိနေသည်ဟု [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] Parnpree Bahiddha-Nukara ကပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2697476|title=Thailand ready to receive Myanmar war refugees|work=Bangkok Post|access-date=5 Dec 2023|date=3 Dec 2023 }}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၄ ==== လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအား မမိုက်မဲကြဘဲ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းအရ ဖြေရှင်းကြရန် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] က ပြောဆိုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-junta-politics-12042023123227.html|title=နိုင်ငံရေးအရ ဖြေရှင်းဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြောဆိုလာ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ပြင်းထန်နေသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ဒုတိယမြောက်ပြောဆိုချက် ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါး ထိခိုက်လာပါက ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးဆက်များကို သက်ဆိုင်ရာဒေသနှင့် ဒေသခံများကသာ ခံစားရမည်ဟုလည်း သတိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/48544|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၇/၂၀၂၃) သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး(KNU)က ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်လေးပင်ခရိုင်၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]]ရှိ တပ်စခန်းအားလုံးအား သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၁,၅၀၀ ခန့်ဖြင့် နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်နေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html|title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း|work=The Irrawaddy|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်ဝမြို့]] ရှိ စစ်ရေးအရအရေးပါသည့် တပ်မတော် တရွန်အိုင် ဗျူဟာ တပ်စခန်းကုန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (အေအေ) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4n7m213n61o|title=အေအေ သိမ်းလိုက်တဲ့ တရွန်အိုင်ဗျူဟာကုန်း စစ်ရေးအရ ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၅ ==== သိမ်းပိုက်ခံလိုက်ရသော မုန်းမြို့ရှိ နယ်မြေခံ တပ်ရင်း အား လေကြောင်းပစ်ကူ၊ လက်နက်ကြီး ပစ်ကူများရယူကာ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်ဘက်က သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/48597|title=မုန်းမြို့၊ နယ်မြေခံတပ်ရင်းသို့ လာရောက်တိုက်ခိုက်သည့် KNLA နှင့် PDF များအား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက တိုက်ခိုက်ချေမှုန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> သို့သော်ငြား ထိုသတင်းသည် တပ်မတော်ဘက်မှ ဝါဒဖြန့်မှုဟုလည်း ဝေဖန်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd1pw7176dxo|title=မုန်းမြို့က စစ်တပ်စခန်းတွေ KNU အတွက်ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|လောက်ကိုင်ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ဒစက)]] အနီးရှိ တပ်မတော် လေးမျက်နှာစေတီစခန်းကုန်းအား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]] က သိမ်းယူသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-laukkai-seizes-12062023131059.html|title=လောက်ကိုင်မြို့အနီးက စစ်ကောင်စီလေးမျက်နှာစေတီကုန်းကို MNDAA သိမ်းယူ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၆ ==== [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)]] ဗဟိုက ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက် နှင့် ၄ ရက်နေ့ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ မုန်းမြို့တိုက်ပွဲအတွင်း [[တပ်မတော်]]ဘက်မှ ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် အင်အား နှစ်ဆယ်ခန့် လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/soldiers-surrender-in-mone-12062023211839.html|title=မုန်းမှာ စစ်သား နှစ်ဆယ်ခန့် လက်နက်ချ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ဒေသလုံခြုံရေးအတွက် မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ပေကျင်းမြို့|ဘေဂျင်းမြို့]]တွင် သီးသန့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး အမြန်ဆုံးပြန်ရပြီး နိုင်ငံရေးအသွင်ကူးပြောင်းမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်မျှော်လင့်ကြောင်း တရုတ်ဘက်က တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3244256/myanmars-junta-wants-chinas-support-analysts-expect-cautious-pragmatism-beijing|title=Myanmar’s junta wants China’s support. Analysts expect ‘cautious pragmatism’ from Beijing|work=South China Morning Post|access-date=8 Dec 2023|date=7 Dec 2023}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့]] ရှိ တပ်မတော် စခန်းသစ်ကုန်းကို TNLA ဦးဆောင်သည့် ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2528w19zp2o|title=နမ့်ခမ်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ TNLA တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်စီးဆင်းမှုအား ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း နှင့်  လေယာဉ်ဆီ သုံးစွဲခွင့်ကိုပါ ဖြတ်တောက်ရန်လိုကြောင်း  မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်]] တွမ်အန်ဒရူးက တိုက်တွန်းသည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၈ ==== [[ကောလင်းခရိုင်|ကောလင်း]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] နှင့် [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] မြို့ များအား တပ်မတော်က ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင် သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw027xz5ln1o|title=ကောလင်း၊ ခမ်းပတ်နဲ့ ရွှေပြည်အေး မြို့တွေထဲက တချို့ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ထိုးစစ်ဆင်|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၉ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး၏ ဒုတိယအဆင့် အား အကောင်အထည် ဖော်နေပြီဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ရရာနည်းလမ်း၊ရရာ လက်နက်ဖြင့် စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်ကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2078/|title=မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး စစ်ကောင်စီကို ရရာလက်နက်စွဲကိုင် တော်လှန်ကြဖို့ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့တိုက်တွန်း|work=New Day Myanmar|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211143256/https://newdaymyanmar.com/2078/}}</ref> [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ ကူမင်းမြို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] နှင့် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ပါတီကော်မတီ ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးမစ္စတာရှီယွီကန်း တို့ သီးခြားတွေ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်အရေး ဆွေးနွေးကြသည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] သို့ပါ ကူးစက်လာသည်။ တအာင်းတပ် TNLA သည် [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] အတွင်းရှိ တပ်မတော်စခန်း နှင့် ရဲစခန်း ၄ ခု အား သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/intense-fighting-in-northern-shan/7392709.html|title=ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတချို့ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>သိမ်းယူသည့်အထဲ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] နမ့်ခေးကျေးရွာက ကဒိုင်းဖူးတောင်စခန်းလည်း ပါသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyr276gnk7jo|title=နမ့်ဆန်က ကဒိုင်းဖူးတောင်စခန်းကို TNLA သိမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်|ဦးပယ်ဆောက်ချိန်]] အား အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း စွပ်စွဲချက်ဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပြန်သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ သားဖြစ်သူနှင့်သမီး ဖြစ်သူတို့ပါ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-online-scam-12102023120848.html|title=ကိုးကန့်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟောင်း အပါအဝင် ဆယ်ဦးကို တရုတ် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တွင် အခိုင်အမာခြေကုပ်ယူထားသည့် တပ်မတော် နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က သိမ်းပိုက်သည်။၂၇ ရက် ကြာ ထိုးစစ်ဆင်၍ သိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-anouce-strategy-hill-12112023150412.html|title=စစ်ကောင်စီရဲ့ နှုံးဘူးဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ကြောင်း AA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ခရီးစဉ် အဖြစ် [[လားရှိုးမြို့]] သို့ သွားရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c84vjg7r11po|title=ရှမ်းမြောက်ကို စည်းရုံးရေး ခရီးစဉ် စစ်ခေါင်းဆောင် သွားရောက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ==== [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန် မြို့နယ်]] ပတ္တမြားစေတီ(ကောင်းမှုဆိုင်စခန်း) နှင့် နမ့်ဆန်ရဲစခန်း အား တအောင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA က သိမ်းပိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီမှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် MNDAA ၊ TNLA ၊ AA အဖွဲ့တို့မှ တာဝန်ရှိသူများ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကူအညီဖြင့် နိုင်ငံရေးအရဖြေရှင်းနိုင်ရန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်သည်။အပြုသဘောဆောင်သည့် ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့၍ ဝမ်းသာရသည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ Mr Mao Ning က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/northern-myanmar-anti-junta-rebel-china-peace-talks-positive-results-3980116|title=China says peace talks held over north Myanmar conflict, 'positive results'|work=Central New Asia|access-date=11 Dec 2023|date=11 Dec 2023|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211143256/https://www.channelnewsasia.com/asia/northern-myanmar-anti-junta-rebel-china-peace-talks-positive-results-3980116}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ==== စစ်အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်ရေးအတွက် [[တပ်မတော်]]တပ်စခန်းများအား ဆက်လက်တိုက်ခိုက် သွားမည်ဟု ရှမ်းမြောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့]]က ကြေညာချက် ထုတ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ခဲ့ကြသည့် ကိစ္စရပ်ကိုမူ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ဖွဲ့က မြန်မာပြည်သူလူထုအနေဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု မရှိစေချင်ကြောင်းသာ သတင်းစကားပါးပြီး ကျန်အကြောင်းအရာတို့ကိုမူ နှုတ်ဆိတ်ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7396273.html|title=မြန်မာလူထု မျှော်လင့်တဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ရအောင် ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်သွားမည် (ညီနောင်သုံးဖွဲ့)|work=VOA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ==== [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မော်လူးမြို့]] ရှိ တပ်မတော်စခန်းနှင့် ရဲစခန်း အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ် (KIA)]] ၊ [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF)]] နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)]] လက်အောက်ခံ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့အား ထိန်းချုပ်သည်။မော်လူးမြို့ သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] အတွင်း [[ကောလင်းခရိုင်|ကောလင်း]]၊[[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]၊[[ရွှေပြည်အေးမြို့]] တို့ပြီးလျှင် စတုတ္ထမြောက် သိမ်းယူနိုင်သည့် မြို့ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/13/377352.html|title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များ သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ဖြူးမြို့နယ်|ညောင်ပင်သာရဲစခန်း]]ကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KNLA)]]၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF)]] နှင့် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဗမာ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (BPLA)]] တို့ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nyaungpinthar-police-station-12132023032225.html|title=ဖြူးမြို့ ညောင်ပင်သာရဲစခန်းကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်၊ ဒေသခံတစ်ထောင်ကျော် ထွက်ပြေးနေရ|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]က ရှမ်းမြောက်၊မြန်မာအရှေ့တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် များတွင် စာနာမှု အကူအညီများပေးရန် စတာလင်ပေါင် ၄ သန်းခွဲ (ဒေါ်လာ ၅.၆ သန်းကျော်) သုံးစွဲမည် ဟု ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7396356.html|title=ဗြိတိန်က မြန်မာကို စာနာမှုအကူအညီ ဒေါ်လာ ၅ သန်းခွဲကျော် ပေးမည်|work=VOA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့နယ် ၆ ခုတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားသည်။တိုက်ပွဲကာလ ၁လ အတွင်း မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊မြန်မာ- အိန္ဒိယနယ်စပ် များရှိ တပ်မတော် တရွန်အိုင်၊ နှုံးဘူး၊ ဒုံးညို ၊ တရွန်အိုင်ဗျူဟာ၊ နှုံးဘူးဗျူဟာ၊ ဒုံးညို၊ ခထီးလှတပ်စခန်း စသည့် စခန်းကုန်းများအပြင် ဒုံးပိုက်၊ ချိန်ခါလိန် စသည့် နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း များအား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားကြောင်း အေအေတပ်ဖွဲ့က အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/rakhine-battles-12132023041607.html|title=ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကြီးအချို့ကို AA သိမ်းပိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ==== ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] ရှိ “ရွှေဖီဦး”တပ်မတော်လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ ထဲရှိ တပ်မတော်တပ်စခန်းအား တအာင်းတပ် - TNLA က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0jyelwjn78o|title=ပလောင်တပ်တွေ သိမ်းလိုက်တဲ့ တပ်မတော်လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ|work=BBC Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ==== နှစ်ပတ်ကြာ တိုက်ပွဲများပြီးနောက် TNLA က [[နမ့်ဆန်မြို့]]အား သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Myanmar rebels seize town from military junta despite China-backed ceasefire |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire |access-date=2023-12-16 |website=France 24 |language=en}}</ref> [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်]] ဗျူဟာကုန်း နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဇုန် အား [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင် ၃ ဖွဲ့]]က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/15/377433.html|title=မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် ဗျူဟာကုန်းနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဇုန်ကို ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပဋိပက္ခများနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] မစ္စတာ ဝမ်ယိ နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ)]] တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2023/12/19/377523.html|title=မြန်မာ့ပြည်တွင်းရေး တရုတ်က ဝင်မစွက်ဘူးတဲ့လား|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်မြို့ရှိ ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းကုန်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA]] က ၎င်း၏ အလံ စိုက်ထူထားမှုအား ထုတ်ပြန်သည်။ထိုသို့ထုတ်ပြန်ရာတွင် သိမ်းဆည်းလိုက်သည့် တင့်ကားကိုပါ ထည့်သွင်း ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2274/|title=မူဆယ်မြို့က ၁၀၅ မိုင်စခန်းကုန်းမှာ ရခိုင့်တပ်တော် AA ရဲ့ အလံစိုက်ထူ (ဓာတ်ပုံသတင်း)|work=New Day Myanmar|access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=17 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217033831/https://newdaymyanmar.com/2274/}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း]] ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လားရှိုးမြို့]] သို့ သွားရောက်သည်။ဒဏ်ရာရ စစ်သည်များ၊ရဲများနှင့်ပြည်သူ့စစ်များ နှင့်တွေ့ဆုံသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/49704|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်စဉ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် အရာရှိ၊ စစ်သည်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား သွားရောက်ကြည့်ရှုအားပေး၊ မိသားစုဝင်များအား သွားရောက်တွေ့ဆုံအားပေးစကားပြောကြား|work=MWD Webportal |access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] အား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်မတော် (TNLA)]] နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့က အပြည့်အဝထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်သည်။ ၎င်းတို့က နမ့်ဆန်အား တအောင်းစော်ဘွားများ၏ ဒေသတစ်ခုဟု ညွှန်းဆိုပြီး နှစ်ပေါင်း ၆၄ နှစ်အကြာမှ ပြန်လည် ရယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-got-namsan-12172023223226.html|title=နမ့်ဆန်ကို ၆၄ နှစ်အကြာမှာ တအာင်းပြန်ရခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း နှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း၂၅၅ ဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံအား အိတ်ဖွင့်ပေးစာ ပေးပို့သည်။ထိုထဲ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သက်ဆိုးရှည်နိုင်သည့် လုပ်ရပ်များ မလုပ်ဆောင်ရန် နှင့် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ သဘောဆန္ဒအား အလေးထားရန် အချက်များပါဝင်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/gscb-china-open-letter-12172023150039.html|title=စစ်ကောင်စီကို မထောက်ပံ့ဖို့ တရုတ်နိုင်ငံကို အဖွဲ့အစည်း ၂၅၅ ဖွဲ့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး[[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း|ဒေါက်တာ လျန်မှုန်းဆာခေါင်း]] နှင့် ချင်းပြည်ကောင်စီ တာဝန်ရှိသူတို့ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]] တွင် တွေ့ဆုံပြီး ချင်းပြည်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ နှင့် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် လည်ပတ်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2369/|title=NUG ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီး နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေ ရိခေါဒါရ် မှာတွေ့ဆုံ|work=New Day Myanmar|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=18 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218102357/https://newdaymyanmar.com/2369/}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ==== မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသ]] [[ရန်လုံကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်]] အား ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)က ကိုးကန့်အလံ လွှင့်ထူကာ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/630035|title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=DVB|access-date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]၊[[ဖောင်းဆိုင် (တရုပ်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]၊ [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]၊ [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] နှင့် ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်အထိ ကိုးကန့်ဒေသ ၏ အရေးပါသော နယ်စပ်ဂိတ်အားလုံးအား MNDAA က ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyn421nr1o|title=လောက်ကိုင်မှာ MNDAA က အုပ်ချုပ်ရေးဘယ်လိုထူထောင်နေလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း [[ရမ်းဗြဲမြို့]] ပေါ် တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။တိုက်ပွဲကြောင့် မြို့ခံ ၈၀ရာခိုင်နှုန်း ကျော် နေရပ်စွန့်ခွာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72ymv04r79o|title=ရခိုင်မြောက်ပိုင်းကနေ တောင်ပိုင်းအထိ စစ်ပွဲပျံ့နှံ့လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ခမ်းမြို့]] ရှိ တပ်မတော်စခန်းသစ်ဗျူဟာကုန်းကို တအာင်းတပ် (TNLA) ဦးဆောင်သည့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c872j412lreo|title=နမ့်ခမ်းက စစ်တပ်ရဲ့ စခန်းသစ်ဗျူဟာကုန်းကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ==== မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အားလုံး အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်များအတိုင်း ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းလုပ်ကြရန် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်အစိုးရ]]က ထပ်မံတိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a /china-calls-on-myanmar-s-warring-parties-to-control-frictions-during-peace-talks-/7406301.html|title=ရှမ်းမြောက်ပဋိပက္ခ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းကိုင်တွယ်ဖို့ တရုတ်ထပ်မံတိုက်တွန်း|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}{{Dead link|date=January 2024 }}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] အနီးတွင် ပြင်းထန်သည့် တိုက်ပွဲများ စဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47119/|title=လောက်ကိုင်တွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083846/https://myanmar-now.org/mm/news/47119/}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ==== ရှမ်းမြောက်တိုက်ပွဲများမှ ထွက်ပြေးလာရသည့် အရပ်သားများအား <ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/12/21/myanmar-armed-group-abuses-shan-state|title=Myanmar: Armed Group Abuses in Shan State|work=HRW|access-date=21 December 2023|date=21 December 2023 }}</ref> [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]] က အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းနေရာ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ဥပဒေ နှင့် မညီသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုဟု နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ HRW က အစီရင်ခံစာထုတ်ကာ ဝေဖန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/hrw-criticizes-mndaa-12212023052807.html|title=ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းမှု ဥပဒေနဲ့မညီကြောင်း HRW ဝေဖန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့]]၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအပေါ် [[တပ်မတော်]]၏ တုံပြန်မှုထဲ စစ်ရာဇဝတ်ချိုးဖောက်မှုများ ရှိ၊မရှိ စုံစမ်းစစ်ဆေးသင့်ကြောင်း Amnesty International လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံတကာကို အကြံပြုတိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/21/unlawful-killings-amnesty-urges-myanmar-military-war-crimes-investigation|title=Unlawful killings: Amnesty urges Myanmar military war crimes investigation|work=Aljazeera|access-date=21 December 2023|date=21 December 2023}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/possible-war-crimes-by-myanmar-military-in-northern-shan-state/7406906.html|title="ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ရာဇဝတ်မှုချိုးဖောက်တာရှိနိုင်" - Amnesty|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပေါက်တောမြို့]]ရှိ တပ်မတော်စခန်းအတွက် လူအင်အားနှင့်လက်နက်ဖြည့်တင်းရန်လာသော စစ်သင်္ဘော ၃ စီးအား အေအေက တိုက်ခိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1dynp74ln7o|title=ပေါက်တောကို စစ်ကူလာတဲ့ စစ်သင်္ဘော ၃ စီးကို အေအေတိုက်ခိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[မန်တုံမြို့]] ရှိ တပ်မတော် တပ်ရင်းအမှတ် ၁၃၀ ဗျုဟာကုန်း၊ ခိုမုန်း တပ်စခန်း၊ လွယ်ဆိုင်တောင် တပ်စခန်း၊ ပ.သ.စ တပ်စခန်း၊ ရဲစခန်း အပါအဝင် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများအား TNLA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/tnla-manton-northern-shan-state-fighting-military-coup-council-/7410439.html|title=စစ်ကောင်စီ မန်တုံစခန်း TNLA တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ|work=VOA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47205/|title=ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတစ်ခုလုံး TNLA ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရောက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083847/https://myanmar-now.org/mm/news/47205/}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကူမင်းမြို့]] တွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx8v01503x4o|title=မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ် အဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ ကူမင်းမှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံဖို့ရှိ|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တပ်မတော်ဘက်အား အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင် က ဦးဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyw742z6yo|title=မြောက်ပိုင်းမှာစစ်ရှိန်လျော့ရေး စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ တရုတ်ရောက်နေ|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ==== တပ်မတော် နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ အကြား ၃ရက်ကြာဆွေးနွေးပွဲ ပြီးဆုံးသည်။ တပ်နေရာချထားရေးအပါအဝင် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြန်ဖွင့်ရေး ဆွေးနွေးမှုများရှိခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာသဘောတူညီမှုမရကြပေ။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7411543.html|title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ ဒုတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးပွဲပျက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မန်တုံမြို့]] ရှိ တပ်မတော် စခန်းများအားလုံး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့အားထိန်းချုပ်လိုက်ကြောင်း [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA)]] က တရားဝင်ထုတ်ပြန်သည်။TNLA အနေဖြင့် [[မိုင်းလုံမြို့]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့]] နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]] တို့အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် စတုတ္ထမြောက် မြို့အဖြစ် [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံမြို့]]အား အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-occupied-junta-camps-mantong-12242023002209.html|title=မန်တုံမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းအားလုံး သိမ်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း TNLA ပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] မြောက်ဘက်ရှိ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထင်ပါကျိုင်း]]၊ စွမ်းဖုန့်ထာနှင့် ကွမ်ယင်တောင်စခန်းတို့ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|ကိုးကန့်တပ်]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47225/|title=လောက်ကိုင်က တပ်စခန်း ၃ ခုကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083848/https://myanmar-now.org/mm/news/47225/}}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် [[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]] သည် [[စစ်တောင်းမြစ်]] အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ စစ်မြေပြင်မှ စစ်ကြောင်းများသို့ ကွင်းဆင်းသွားရောက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/630896|title=စစ်တောင်းမြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ PDF ရဲဘော်များနှင့် NUG ဝန်ကြီး တွေ့ဆုံ၊ စစ်ဆင်ရေးတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေး (ဓာတ်ပုံ)|work=DVB|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ==== [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[လောက်ကိုင်မြို့]]ထဲရှိ တုံချိန်အရပ်တွင် တပ်မတော်ဘက်ကပစ်ခတ်လိုက်သော လက်နက်ကြီးကြောင့် လူ၁၀ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကာ ၂၀ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72y768lzj3o|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ကြီးကျပြီး လူ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊မြောက်ဦးမြို့ တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။ [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ထိခိုက်ပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mrauk-u-ancient-museum-12252023004115.html|title=မြောက်ဦးက ရှေးဟောင်းပြတိုက် ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ လူနေအိမ်အချို့ လက်နက်ကြီးထိမှန်ပျက်စီး|work=RFA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> လောက်ကိုင်မြို့ သို့ တပ်ကူလွှတ်ထားသည့် [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၅၅]] လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ် (MNDAA)]] ထံ လက်နက်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/25/377723.html|title=စစ်ကောင်စီ တပ်မ ၅၅ မှတပ်ဖွဲ့များ MNDAA ထံ လက်နက်ချ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]] ရှိ မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-rakhine-mrauk-u-12262023171955.html|title=မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ [[နမ္မတူမြို့]]အား TNLA က အပြီးသတ် သိမ်းယူသည်။တပ်မတော် ဗျူဟာမှူးအခြေချကွပ်ကဲနေသည့် နမ္မတူမြို့နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာ ခြေမြန် တပ်ရင်း ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းအား ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်က စတင်တိုက်ခိုက်ပြီး ၂ ရက်အကြာတွင် သိမ်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။TNLA ၏ သိမ်းယူမှုထဲ မန်စံ တပ်စခန်း၊ ပန်းသပြေ တပ်စခန်း၊ နောင်ဆိုင် ကင်းစခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများအားလုံး ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/28/377821.html|title=နမ္မတူမြို့အား အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ပြီးဟု TNLA ကြေညာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံရုံးက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] လောက်ကိုင်မြို့ထဲ ရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားများအား စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာ၍ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာရန် သတိပေးစာထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/warns-to-leave-chinese-citizens-12282023063531.html|title=တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ လောက်ကိုင်ကအမြန်ဆုံးထွက်ဖို့ တရုတ်သံရုံး သတိပေး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[လောက်ကိုင်မြို့]]ရှိ ဒေသခံများနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြရန် ရှမ်းပြည်နယ် အထူးဒေသ (၁) စစ်ရေးအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီက အသိပေးချက်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-people-leave-12302023125848.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ကနေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြဖို့ မြို့ခံတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ကိုးကန့်အဖွဲ့ တိုက်တွန်း|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ [[မြောင်းဘွေရွာ|မြောင်းဘွေ]]တိုက်နယ်ရှိ တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ပေါင်းစည်းထားသော မြောင်းဘွေရဲစခန်း အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c25yx91lylyo|title=ရခိုင်၊ မြောက်ဦးက မြောင်းဘွေရဲစခန်းကို အေအေသိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ==== ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကိုးကန့်ဒေသ လောက်ကိုင်မြို့၏ မြောက်ဘက်၊ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထင်ပါကျိုင်းကျေးရွာ]]ရှိ အမှတ် ၃၂၂ တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်းစခန်းအား ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47629/|title=လောက်ကိုင်ရှိ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၂၂ စခန်းကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055413/https://myanmar-now.org/mm/news/47629/}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့၏ တိုက်ခိုက်မှု အတွင်း တပ်မတော်သား ၁၅၁ ဦး တို့ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပြည်နယ် မီဇိုရမ်ထဲ ထွက်ပြေးလာကြောင်း အိန္ဒိယစစ်တပ်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=|title=အေအေသိမ်းလိုက်တဲ့ စခန်းက မြန်မာစစ်သား ၁၅၀ ကျော် အိန္ဒိယထဲ ဝင်ပြေး|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်|ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ]] [[မိုင်းငေါ့မြို့]] အား တအာင်းတပ်မတော် TNLA က သိမ်းယူသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47604/|title=ကျောက်မဲမြို့နယ်ထဲက မိုင်းငေါ့မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055414/https://myanmar-now.org/mm/news/47604/}}</ref> == ၂၀၂၄ == ==== ဇန်နဝါရီ ၁ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တပ်မတော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်သည်။ထိုစခန်းသည် စစ်ရေးအရအရေးပါကာ ကုလားတန်မြစ်အရှေ့ဘက် ကျောက်တော်မြို့၏အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၂ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47625/|title=ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို AA သိမ်းယူ|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055412/https://myanmar-now.org/mm/news/47625/}}</ref>မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်းမှာ တပ်မတော်သား ၅၅၀ ကျော် လက်နက်ချ အညံ့ခံခဲ့ကြောင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)]] ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/duwa-lashila-speech-01012024015437.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ငါးရာကျော် လက်နက်ချကြောင်း NUG ယာယီသမ္မတပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] - [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]]ကားလမ်း ပေါ်ရှိ [[အီနိုင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|အီနိုင်းတံတား]] မိုင်းခွဲခံရပြီး ကျိုးကျပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/destroyed-einaing-bridge-01012024005812.html|title=လားရှိုး - နမ္မတူလမ်းပေါ်က အီနိုင်းတံတား မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံရ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည် အထူးဒေသ(၁) အား ပြန်ထူထောင်မည်ဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA)စစ်ဦးစီးချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁)အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖုန်တဲရင် က အသိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cqq1kp96vn1o|title=ရှမ်းပြည် အထူးဒေသ ၁ ကို ပြန်ထူထောင်မယ်လို့ MNDAA ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/02/11044?fbclid=IwAR1tHYdAT3nzTECYHt6fG8SqB6_qzWQNvb1bST8TdZtRgsqQmRKlCEHII-s|title=အထူးဒေသ(၁)အခြေခံဥပဒေကိုအခြေခံ၍ ကိုးကန့်ဒေသကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု MNDAA စစ်ဦးစီးချုပ်ပြော|work=Mizzima|access-date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့ သိမ်းယူထားသော မြို့ရွာဒေသများအား တပ်မတော်က လက်နက်ဆန်းများ သုံး၍ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲမည်ဟု တပ်မတော် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင်က တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကူမင်းမြို့တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သည့် နှစ်ဖက် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19495-tnla-24|title=လက်နက်ဆန်းများသုံးပြီး ဗုံးကြဲနေမှာပဲလို့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင်ပြောခဲ့ဟု TNLA ပြော|work=CNI Myanmar|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း [[ပလက်ဝမြို့]] ရှိ တပ်မတော် [[ခမောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|ခမောင်းဝ]]စခန်း အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) က သိမ်းပိုက်သည်။[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲ ထွက်ပြေးသွားသော [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] ၁၅၁ ဦးကို [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယအစိုးရ]] က မြန်မာဘက်သို့ ပြန်ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ny9j0zezjo|title=ပလက်ဝ မှာ ခမောင်းဝစခန်းကို အေအေထပ်သိမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၃ ==== လောက်ကိုင်ဘက်မှ ပစ်ခတ်လိုက်သည့် လက်နက်ကြီးကျည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ဘက်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသား ၅ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjegjr18ygro|title=လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲကြောင့် တရုတ်ဘက်ခြမ်းကိုလက်နက်ကြီးကျ|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၄ ==== တရုတ်နိုင်ငံထဲသို့ လက်နက်ကြီးကျည်ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုအပေါ် တရုတ်ဘက်က ပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/artillery-shells-restive-myanmar-region-hit-southwest-china-town-global-times-2024-01-04/|title=China protests to Myanmar after stray artillery shells hurt five|work=Retures|access-date=5 January 2024|date=4 January 2024}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လောက်ကိုင်မြို့ အခြေစိုက် [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ)]] လက်နက်ချသည်။ [[လောက်ကိုင်မြို့]]အား MNDAA တပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-control-laukai-01052024022108.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လက်နက်ချပြီးနောက် လောက်ကိုင်မြို့ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၅ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မိုးမိတ်မြို့]] စင့်ကင်ကျေးရွာအခြေစိုက် တပ်မတော် ကျန်ကန်တပ်စခန်းအား တအာင်းတပ် (TNLA)က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv24ppjx3wxo|title=မိုးမိတ် စင့်ကင်ရွာ ကျန်ကန်တပ်စခန်းကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ ဝ” ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] [[ဟိုပန်မြို့]] နှင့် [[ပန်လုံမြို့]] တို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း တို့အား ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA) က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်သည်။ထိုသို့တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|“ဝ”တပ်ဖွဲ့ (UWSA)]] က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက် နေရာယူသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/uwsa-enter-and-deploy-01052024054538.html|title=ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံမြို့တွေကို UWSA ဝင်ရောက်တပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Sun Weidong မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50101|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Sun Weidong အား လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လောက်ကိုင်မြို့]] သည် စစ်ကောင်စီကင်းစင်နယ်မြေ ဖြစ်သွားပြီဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် လောက်ကိုင်မြို့၊ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ)]] မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူ ခြောက်ဦး၊ အရာရှိ ၂၂၈ ဦး အပါအဝင် ရဲဘော် နှင့် တခြားအဆင့် နှစ်ထောင်နီးပါး ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထံ လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-mndaa-military-01052024140317.html|title=ကိုးကန့်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ခြောက်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား နှစ်ထောင်ကျော် လက်နက်ချ|work=RFA Burmese|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး Mr. Wang Xiaohong ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင်၊ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်]] ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တို့ အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် တွေ့ဆုံသည်။နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးကိစ္စ၊အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/50103|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး Mr. Wang Xiaohong ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] ရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ကုန်းဖြစ်သည့် နမ်ထင်းမိန်ရှန်း ခေါ် ပွိုင့် (၂၀၂၂) မှ တပ်မတော်သား ၂၆၆ ဦး ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ထံ လက်နက်ချသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/06/378100.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ အား သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဟု MNDAA ကြေညာ|work=The Irrawaddy|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၆ ==== [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|လောက်ကိုင်အခြေစိုက် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်]] အား လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်ဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က ဝန်ခံသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆုံးဖြတ်လိုက်ရသည်ဟု အကြောင်းပြပြီး ဒစကမှူးအား [[တပ်မတော်]] ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ညွှန်ကြားခဲ့ကြောင်း [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/632715|title=လောက်ကိုင်စစ်ဌာနချုပ်ကို ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လက်လွှတ်ခဲ့ဟု စစ်ကောင်စီ ပြော|work=DVB|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် တပ်မတော် [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]] ၏ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့်အပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ခြောက်ဦးတို့ [[လောက်ကိုင်မြို့]] မှ [[လားရှိုးမြို့]]သို့ ပြန်ရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgv8e2xmveo|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ချတဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ယောက် လားရှိုးပြန်ရောက်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း အထူးဒေသ ၁ ဖြစ်သော ကိုးကန့်ဒေသအားလုံးအား ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]]က တရားဝင် ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kokand-laukkai-01062024145841.html|title=ကိုးကန့်ဒေသကို ၁၄ နှစ်အကြာမှာ ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ကြောင်း MNDAA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့]]မရဲစခန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် ( AA )]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/08/378130.html|title=ပလက်ဝမြို့မရဲစခန်းကို AA သိမ်းပိုက်ထား|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] ၊ တင်းမကျေးရွာအနီးရှိ တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းမှ တပ်မတော်သားများအားလုံး ရက္ခိုင့်တပ်တော် ( AA )ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/07/378109.html|title=ကျောက်တော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းတခုလုံး AA ထံ လက်နက်ချလာ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၇ ==== ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ စစ်ကောင်စီ၏ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] အခြေစိုက် “စကခ (၁၆) နောက်တန်းဌာနချုပ်” နှင့် “ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်း” အား သိမ်းပိုက်သည်။[[ကွတ်ခိုင်မြို့]] အား  TNLA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51zl7x0q0xo|title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်းကို သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီလို့ ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/08/11542|title=ကွတ်ခိုင်ရှိ ဗျူဟာတပ်စခန်း လက်နက်ချ၊ မြို့ကို TNLAအလုံးစုံ ထိန်းချုပ်|work=Mizzima|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး၏ ၇၂ရက်မြောက် အတွင်း  လက်နက်ချအညံ့ခံသည့် တပ်မတော်သားအရေအတွက် ၄၀၀၀ နီးပါးထိ ရှိလာကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့  က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=sdnZsbs8F7k|title=ညီနောင်မဟာမိတ်များထံ လက်နက်ချခဲ့တဲ့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀၀၀ နီးပါးထိရှိလာ|work=Mizzima|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]] တပ်မတော် သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းအား အေအေ သိမ်းပိုက်သည်။ ချင်းပြည်နယ်[[ပလက်ဝမြို့နယ်|၊ပလက်ဝ]] အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ တပ်မတော်စခန်းများအားလုံး အေအေလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိသည်။ ==== ဇန်နဝါရီ ၈ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ၊သစ်ပုတ်တောင်ကျေးရွာအနီးရှိ တပ်မတော် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်း]] အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က ပထမဦးဆုံးအကြိမ် စတင်တိုက်ခိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-dhanyawati-naval-base-01092024014728.html|title=တရုတ် စီမံကိန်းအနီးက ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းကို AA စတင်တိုက်ခိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ၊လောက်ကိုင်မြို့နယ် ပွိုင့် ၂၂၀၂ တောင်ကုန်း (ဆင်ဦးကင်းကုန်း) အပေါ်ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူ အား MNDAA အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက သံတူဖြင့် ထုရိုက်ဖြိုဖျက်နေသည့် ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခု ပျံ့နှံ့ထွက်ပေါ်လာကာ ယင်းလုပ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ဝေဖန်မှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyr31r28lgno|title=ဘုရားစေတီဖျက်ဆီးနေတဲ့ ရုပ်သံဖိုင်အပေါ်တောင်းပန်ကြောင်း MNDAA ထုတ်ပြန်|work=BBC Burmese|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၉ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]] ရှိ စေတီတော်ဖျက်ဆီးခံရမှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး မျိုးချစ်မြန်မာရဟန်းတော်များသမဂ္ဂ(မန္တလေး)က [[မန္တလေးတောင်|မန္တလေးတောင်ခြေ]] [[ကုသိုလ်တော် ဘုရား(မန္တလေး)|ကုသိုလ်တော်ဘုရား]]အနီး တွင် ဆန္ဒပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/09/11680|title=MNDAA ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသူက ဘုရားစေတီတော်အား ထုနှက်ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းအတွက် မန္တလေးတွင် ဆန္ဒပြ|work=Mizzima|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ၏ လုပ်ရပ်အပေါ် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် MNDAA]] ဘက်က အမိန့်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ လုပ်ရပ်သာဖြစ်ကြောင်း နှင့် အရေးယူဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းပန်စာ ထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/286752|title=လောက်ကိုင်တွင် စေတီတစ်ဆူကို MNDAA အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ဖျက်ဆီးနေသော ဗီဒီယိုဖိုင် အွန်လိုင်းတွင် ပျံ့နှံ့နေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ MNDAA အဖွဲ့က လွန်စွာတောင်းပန်ကြောင်း ထုတ်ပြန်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့၏ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] ရှင်းလက်ဝတပ်စခန်းတိုက်ပွဲ အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ စစ်ရှုံး ထွက်ပြေးသွားသည့် တပ်မတော်သား ၁၀၄ ဦး အား [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယအစိုးရ]]က [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ [[အိုင်းဇောလ်မြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]] lenpui လေဆိပ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံထံ ပြန်ပို့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/paletwa-india-fled-junta-sent-myanmar-01092024233326.html|title=အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား တစ်ရာကျော်ကို မြန်မာဘက်ပြန်ပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကျန်ရှိနေသေးသော တပ်မတော်စခန်းနှင့်မြို့ကြီးအချို့အား ဆက်လက်သိမ်းပိုက်မည်ဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-statement-01102024035255.html|title=ရှမ်းမြောက်က စစ်စခန်းတွေနဲ့ မြို့ကြီးအချို့ကို သိမ်းဖို့ကျန်နေကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၀ ==== [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကူမင်းမြို့]]တွင်  ညီနောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တို့ တတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ လုပ်သည်။ လောက်ကိုင်တွင် MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီတော်ဖျက်ဆီးခဲ့မှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[ရန်ကုန်မြို့]] မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် ဆန္ဒပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/protest-against-mndaa-01102024045215.html|title=လောက်ကိုင်မှာ MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီဖျက်ဆီးတဲ့အပေါ် ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေးမှာ ဆန္ဒပြ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50357|title=စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဘုရားစေတီပုထိုးများ၊ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ဖျက်ဆီးစော်ကားနေသည့် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအား ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲ ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှုလုပ်ဆောင်နေဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က စွပ်စွဲသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-religious-violence-01102024132235.html|title=မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှုတွေ လုပ်နေကြောင်း စစ်ကောင်စီစွပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များ ဟိုပန်သို့ ဝင်လာခဲ့ပြီး တပ်မတော်သား ခုနှစ်ရာကျော်လက်နက်ချ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|'ဝ' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]ထဲမှ [[ဟိုပန်မြို့]] အပါအဝင် [[ပန်လုံမြို့]] တို့အား [[ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|''ဝ''ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ UWSP/UWSA]] အုပ်ချုပ်မှုအောက် သို့ ရောက်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8022pey3l9o|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ကနေ အမြတ်ထွက်သွားတဲ့ ''ဝ''တပ်ဖွဲ့|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” အတွင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် စစ်သုံ့ပန်းများအနက်မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်း ၏ ရုပ်သံအား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ် (TNLA)]] က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းသည် မကွေးတိုင်း [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|ပခုက္ကူအခြေစိုက်ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူး]]ဖြစ်ကာ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် [[နမ့်ဆန်မြို့]]သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း TNLA ၏ ဖမ်းဆီးမှုခံရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/|title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန်|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=12 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112062843/https://myanmar-now.org/mm/news/48085/}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၁ ==== MNDAAတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီတော်ဖျက်ဆီးခဲ့မှုအပေါ် ဆန္ဒပြမှု လားရှိုး သို့ရောက်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50386|title=စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဘုရားစေတီပုထိုးများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးမှုအပေါ်လားရှိုးမြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများမှ သံဃာတော်များ၊ သာသနာနွယ်ဝင်သီလရှင်များနှင့် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားပြည်သူက ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ညီနောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တို့အကြား တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်သည့် တတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးမှတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်အရ]] ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရန် သဘောတူလိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7436093.html|title=ရှမ်းမြောက်မှာ ယာယီစစ်ရပ်ဖို့ နှစ်ဖက်သဘောတူ|work=VOA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cql11w4y404o|title=စစ်တပ်နဲ့ ညီနောင် ၃ဖွဲ့ကြား ယာယီအပစ်ရပ်ဖို့ သဘောတူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref name=":0">[https://www.facebook.com/myanmarnownews/posts/pfbid0JaYd6cAcuwVN4ETeJNjnns3EUKTFAXRiMxonFjMdWKoHuGa1npx5hcUpJURwptZGl ဟေဂင်သဘောတူညီချက်]</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၂ ==== '' ဝ'' ဒေသ [[နမ့်တစ်မြို့နယ်ခွဲ|နမ့်တစ်မြို့]] ထဲ စစ်ဘေးလာတိမ်းရှောင်ကြသည့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] အရပ်သားများအနေဖြင့် ကိုးကန့်ဒေသတွင် စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်၍ နေရပ်ပြန်ကြရန် UWSA “''ဝ'' ”တပ်ဖွဲ့နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က စာထုတ်ပြန်အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cql11w4y404o|title=''ဝ'' ဒေသ နမ့်တစ် ထဲမှာ စစ်ရှောင်နေတဲ့ အရပ်သားတွေ ပြန်ကြဖို့ UWSA ကြေညာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း  တအာင်းတပ်(PSLF/TNLA)က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားသည့်  [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]]၊ [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]]၊ [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]]၊ [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]] နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]]  မြို့များအား တရားမျှတမှုရှိသော ဥပဒေရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းပြီးအုပ်ချုပ်မည်ဟု တအာင်းတပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တာအိုက်ဘုန်း|တားအိုက်ဘုန်း]]က ပြောသည်။“[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်ရပ် စတင် အသက်ဝင်သည့်နေ့]]” မှာပင် တပ်မတော်ဘက်က [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] သို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅ ကြိမ် ၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်]] ထဲရှိ မန်လီရွာအား ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ဖြင့် ဗုံးကြဲခြင်းအပါအဝင် [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]] နှင့် [[လားရှိုးမြို့နယ်]] ထဲသို့ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ် (၃) ဖွဲ့]] က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7438400.html|title=အပစ်ရပ်ပြီးနောက် ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ|work=VOA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် စစ်ဆင်ရေးဝင်နေသည့် မွန်ပြည်နယ်၊ [[ရေးမြို့]] အခြေစိုက် [[အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၏ ဌာနချုပ်မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇင်မျိုးဆွေအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင်တပ်တော် (AA)]] က ဖမ်းဆီးရမိသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/14/378439.html|title=အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးကို AA ဖမ်းမိ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၃ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] ရှိ ခန်ခတောင်ဗျူဟာစခန်း နှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်‌တော်]] AA က အပြီးသတ်သိမ်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-paletwa-sized-junta-01132024140835.html|title=စစ်ကောင်စီဗျူဟာကုန်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းယူ|work=RFA Burmese|access-date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> “[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်ရပ် စတင် အသက်ဝင်သည့်နေ့]]” တွင် တိုက်ခိုက်မှု မပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း [[တပ်မတော်|တပ်မတော်ဘက်က]] ငြင်းဆန်စာထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50503|title=ရှမ်းမြောက်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှု စတင်အသက်ဝင်သည့်နေ့တွင် တပ်မတော်က လက်နက်ကြီး၊ တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ က တရားဝင်ကြေညာသည်ဟု ကောလာဟလသတင်းများကို ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/tnla-under-fire-after-ceasefire-accord/7438574.html|title=အပစ်ရပ်ပြီးနောက် TNLA တပ်တွေ တိုက်ခိုက်ခံရ|work=VOA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ” ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] ထဲရှိ [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] နှင့် [[ပန်လုံမြို့]] တို့အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က ၎င်းတို့ထံ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့ကတည်းက လွှဲပြောင်းခဲ့သည်ဟု [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA “ဝ” တပ်ဖွဲ့]] ကသတင်းထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/uwsa-hopan-handed-over-junta-01132024120015.html|title=ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို “ဝ” တပ်ဖွဲ့ထံ စစ်ကောင်စီ လွှဲပြောင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၄ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] ၊ [[ပလက်ဝမြို့]] တခုလုံးအား AA က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/15/378467.html|title=ပလက်ဝဒေသတခုလုံးကို AA သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က ကြေညာခဲ့သော [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] အတွင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် အား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|ကိုးကန့် စစ်ရေးအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီ]] က ပယ်ဖျက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyljzp953o|title=ကိုးကန့်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို MNDAA ပယ်ဖျက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[မုံရွာမြို့]]၊[[မြင်းခြံမြို့]]၊ [[ပြည်မြို့]] တို့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံကြသူများက MNDAA အား ဆန္ဒပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50547|title=ဘုရားစေတီပုထိုးများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးမှုအပေါ် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးတို့တွင် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲများပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၅ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးကြောင့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ”ဒေသအတွင်း]] ဝင်ရောက်ခိုလှုံနေကြသည့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတစ်သိန်းခွဲကျော်သည် "ဝ" ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (UWSP) ၏ ဒုက္ခသည်ကူညီရေးအစီအစဉ်များ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းကြောင့် နေရပ်စပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/refugee-in-uwsa-01162024072911.html|title=ဒုက္ခသည်ကူညီရေးအစီအစဉ်ရပ်ဆိုင်းလို့ "ဝ" ဒေသက စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၆ ==== အရပ်ဖက်၊ စစ်ဖက်ရာထူးနှစ်ခု ယူထားသည့် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူး မှ နုတ်ထွက်ပေးရန် နှင့် ထိုရာထူးအား [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]ထံ လွဲပြောင်းပေးရန် အမျိုးသားရေးဆရာတော် ဦးအရိယာဝံသ (ခေါ်) ပေါက်ကိုယ်တော်က [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|ပြင်ဦးလွင်]] ဆန္ဒပြပွဲတွင် တောင်းဆိုသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gygpl7rlgo|title=မျိုးချစ်ပေါက်ကိုယ်‌တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်နုတ်ထွက်ဖို့ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48279/?fbclid=IwAR1e508p2IbGekTcF9tYLwcJMnOgER3yDU4j3UIB5LkybPqtu-ryrKrHAM8|title=မင်းအောင်လှိုင် ရာထူးမှ ဆင်းရန် မဘသဘုန်းကြီးများနှင့် တပ်ထောက်ခံသူများတောင်းဆို|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=19 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119104354/https://myanmar-now.org/mm/news/48279/?fbclid=IwAR1e508p2IbGekTcF9tYLwcJMnOgER3yDU4j3UIB5LkybPqtu-ryrKrHAM8}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]] ကန်ဇောက်အခြေစိုက် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ် (ခမရ-၅၃၉) မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိ ဗျူဟာမှူး အပါအဝင် တပ်မတော်သားများနှင့်မိသားစုဝင် စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၆၀၀ နီးပါး [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော်(အေအေ)]]ထံ အလံဖြူထောင်ပြီး လက်နက်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyd0r590en9o|title=ရခိုင်၊ ကျောက်တော်မှာ စစ်တပ်က အေအေ ထံ လက်နက်ချ|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ နမ့်ဖတ်ကာတွင် ဗုံးလာကြဲသည့် [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်]] တိုက်လေယာဉ်တစ်စီး အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)]] က ပစ်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48182/?fbclid=IwAR03k55jIIcYlhyEKXfatkrhEQhb7jLBc1J8keBN29HxAEpzyyF4ssfwYm4|title=ရခိုင်၊ ကျောက်တော်မှာ စစ်တပ်က အေအေ ထံ လက်နက်ချ|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=19 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119104352/https://myanmar-now.org/mm/news/48182/?fbclid=IwAR03k55jIIcYlhyEKXfatkrhEQhb7jLBc1J8keBN29HxAEpzyyF4ssfwYm4}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၇ ==== ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် တပ်မတော် တို့၏ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တိုက်ပွဲ အတွင်း တပ်မတော်ဘက်က ၂၇၈ ဦး တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ထွက်ပြေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-junta-flee-01172024130940.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀၀ နီးပါး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ထွက်ပြေး|work=RFA Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၉ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးအတွင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သော [[တပ်မတော်]] တပ်မှူးနှင့်ဗိုလ်မှူးချုပ် နေရာများအား တပ်မတော်က လူသစ်များနှင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/19/378630.html|title=လောက်ကိုင်တွင်လက်နက်ချခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦးနေရာ အစားထိုးခန့်အပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၀ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရာနှင့်ချီသည့် တပ်မတော်သားများ အိန္ဒိယထဲသို့ ဝင်ရောက် ထွက်ပြေးမှုများဖြစ်ပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]-[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထားရှိထားသည့် လွတ်လပ်စွာ ကူးလူးဖြတ်သန်းခွင့်(FMR)ကို ပိတ်ရန် နှင့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်ရန် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]ဘက်က ထုတ်ပြောလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/india-new-delhi-is-building-fences-01212024123430.html|title=မြန်မာနယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်ဖို့ အိန္ဒိယအစိုးရပြင်ဆင်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/india-myanmar-border-free-movement-regime-explained-9120124/|title=What is the India-Myanmar border Free Movement Regime, which the Centre is planning to end?|work=India Express|access-date=25 January 2024|date=23 January 2024}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] အောင်သာစည်ရွာအနီးရှိ တပ်မတော်စခန်း နှင့် ထီးစွဲရွာအနီးရှိ တပ်မတော်စခန်းတို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)က သိမ်းဆည်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-yathaetaung-junta-seized-01202024134044.html|title=ရသေ့တောင်မြို့နယ်က စစ်ကောင်စီ စခန်းသုံးခုကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၁ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မိုးမိတ်ခရိုင်ထဲရှိ [[မဘိမ်းမြို့နယ်|မဘိမ်းမြို့]] အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်]](KIA) အပါအဝင် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ကျောင်းသားတပ်]](ABSDF) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]](PDF) စသည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1rywr80j57o|title=ရှမ်းမြောက်က မဘိမ်းမြို့ကို KIA/PDF ထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်အခြေစိုက် အမှတ် ၃၇၇ အမြောက်တပ်ရင်း နှင့် အမှတ် ၅၉၃ ခြေလျင်တပ်ရင်း တို့အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက်သည်။[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]က [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၊ နည်းဗျူဟာ ၃ မှ ဗျူဟာမှူး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ညီညီဝင်း အား အရှင်ဖမ်းမိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c25d48j3djwo|title=ကျောက်တော်မှာဖမ်းမိတဲ့ ဒဏ်ရာရ ဗျူဟာမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးကို AA ဆေးကုပေးနေ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်းဒေသ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်ဌာနချုပ်]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေက ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ထပ်မံတိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg3eveq3zz2o|title=ဓညဝတီရေတပ်စခန်းကို AA တိုက်ခိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် တပ်မတော် တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။အပစ်ရပ် “[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင် သဘောတူညီမှု]]”ကို တပ်မတော်က ချိုးဖောက်သည်ဟု TNLA က စွပ်စွဲသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-military-casefire-01222024212423.html|title=စစ်ကောင်စီ အပစ်ရပ် ချိုးဖောက်လို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် တိုက်ပွဲကြောင့် အိန္ဒိယဘက်ခြမ်းသို့ ဝင်ပြေးကြသည့် တပ်မတော်သားများအား သွားပြန်ခေါ်သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] ပိုင် လေယာဉ်တစ်စီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်|မီဇိုရမ်]] လေဆိပ် သို့ အဆင်း ပြေးလမ်းချော်ကာ လေယာဉ်မှူးအပါအဝင် အနည်းဆုံးတပ်မတော်သား(၈)ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpde544p8n3o|title=မြန်မာလေတပ် လေယာဉ် မီဇိုရမ်မှာ ပြေးလမ်းချော်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၄ ==== ကိုးကန့်အထူးဒေသ(၁)မူပန်ခရိုင် အတွင်း သို့ [[တပ်မတော်|တပ်မတော်က]] စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်း ဖြင့် ဝင်ရောက် ထိုးစစ်ဆင်သည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ပေါက်တောမြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pauktaw-aa-control-01242024144548.html|title=ပေါက်တောမြို့ကို AA ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့်၊ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)]] ဒုတိယ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်မိုးလွင် နှင့် [[အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာ|အမှတ် (၁၆) ခြေလျင် တပ်မဟာမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် သော်ဇင်ဦး တို့အား စစ်ခုံရုံး က သေဒဏ်အမိန့် ချမှတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce94zr2x7q2o|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ချတဲ့ တပ်မှူးတွေ သေဒဏ် တကယ်ချမှတ်ခံရသလား|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၈ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[မင်းပြားမြို့]]အခြေစိုက် တပ်မတော် စကခ (၉) လက်အောက်ခံ ခမရ (၃၈၀) တပ်ရင်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရယူသည်။ ==== ဇန်နဝါရီ ၃၀ ==== ကျားဖျန့် ခေါ် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]က ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားသည့် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်]] အပါအဝင် ဆယ်ဦးကို [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]က တရုတ်နိုင်ငံ သို့ လွှဲပြောင်းပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/china-kokang-onlinescam-01302024132630.html|title=ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံထားရတဲ့ ကိုးကန့်ခေါင်းဆောင်တွေကို တရုတ်ဆီ စစ်ကောင်စီလွှဲပြောင်း|work=RFA|access-date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ==== [[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] PSLF/TNLA က သိမ်းပိုက်ထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊[[မိုင်းငေါ့မြို့]] ၊[[မိုင်းလုံမြို့]]၊[[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံမြို့]]များသို့ တပ်ဦးဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၁) ဗိုလ်ချုပ်တားဂျုတ်ဂျား၊အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး [[တာဘုန်းကျော်|ဗိုလ်ချုပ်တာဘုန်းကျော်]]၊[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖက်ဒရယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး မိုင်းဝင်းထူး တို့ကွင်းဆင်း ခရီးစဉ် စတင်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] အခြေစိုက် ခမရ(၃၇၆)တပ်ရင်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က အပြီးသတ်သိမ်းယူသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ရှိ မြို့နယ် အများအပြား  လက်လွတ်ခဲ့ရသည့်  တပ်မတော် သည် ယင်းဒေသများအား ကွပ်ကဲခဲ့သည့် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်နိုင်နိုင်ဦး အား [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] (ကစထမှူး) အဖြစ် လည်းကောင်း၊အမှတ် (၂) ကစထမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်အောင်]] အား [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] အဖြစ် လည်းကောင်း ရာထူးတိုးပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c80n62p87yxo|title=နယ်မြေ‌တွေဆုံးရှုံးခဲ့ပေမဲ့ ရှမ်းမြောက်က ဗိုလ်ချုပ်တွေ ရာထူးတိုး|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ==== ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာနယ်စပ် မောင်တောမြို့မြောက်ပိုင်းရှိ နယ်ခြားစောင့် ဗျူဟာစခန်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် တောင်ပြို (လက်ဝဲ- လက်ယာ) ဗျူဟာစခန်းတို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စတင်ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထို့နေ့မှာပင် တောင်ပြို (လက်ယာ) ဗျူဟာစခန်း တစ်ခုလုံးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ရယူနိုင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c3e25dee09a859629f0e6a|title=တောင်ပြို(လက်ဝဲ) (လက်ယာ) စခန်းနှစ်ခုလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် အောင်မြင်စွာသိမ်းပိုက်|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ် မောင်တောမြို့နယ်ထဲမှ  နယ်ခြားစောင့်စခန်းအား  ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ဝင်တိုက်ခိုက်ချိန်  နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ဘက်သို့  ထွက်ပြေးကြပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့် BGB ထံ ခိုလှုံကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3g06nn1rd1o|title=မောင်တောနယ်ခြားစောင့်တွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကိုပြေး|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> TNLA တပ်ဖွဲ့ က ၎င်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များတွင်ကျင့်သုံးမည့် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒ ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48903/|title=မြို့များကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် TNLA က စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ထုတ်ပြန်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206225442/https://myanmar-now.org/mm/news/48903/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/39904|title=TNLA တပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များတွင်ကျင့်သုံးမည့် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒ ထုတ်ပြန်|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ==== တပ်မတော် နှင့် အေအေ တို့၏  မြန်မာ-ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နယ်စပ် တိုက်ပွဲများကြောင့် ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇားဒေသထဲ ထွက်ပြေးခိုလှုံသွားသည့်  မြန်မာနယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က   ပြန်လည်ခေါ်ယူမည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဟာဆန်မာမွတ်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c9w4deyyy9do|title=ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်ကို ထွက်ပြေးတဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပြန်ခေါ်ဖို့ စစ်ကောင်စီကြိုးပမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>[[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] Jalpaitoli ရွာထဲသို့ မြန်မာဘက်က ပစ်ခတ်လိုက်သော မော်တာကျည်ဆန် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား ၂ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bangladesh-mortor-shell-rohingya-02052024105144.html|title=မြန်မာနိုင်ငံက မော်တာကျည်ဆန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲကျပြီး နှစ်ဦးသေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြန်မာနယ်ခြားစောင့်စခန်း မှ နယ်ခြားစောင့်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့ ဆက်လက် ထွက်ပြေးကြသည်။ [[မင်းပြားမြို့နယ်]] ရှိ လက်ကျန် တပ်မတော် ခမရ (၃၇၉) အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ပြီး မင်းပြားမြို့နယ် အား ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c1c9fb92112f03509cd025|title=မင်းပြားတပ်ရင်း (၃) ရင်းစလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်သိမ်းပိုက်၊ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အများအပြား လက်နက်ချ|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ==== မြန်မာဘက်က ပစ်ခတ်သည့် မော်တာကျည်ဆန်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲသို့  နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကျရောက်ပြီး လူသေဆုံးခဲ့ခြင်း နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မြန်မာ သံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး အား ဒါကာမြို့ အစိုးရဧည့်ရိပ်သာသို့  ဆင့်ခေါ်သတိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48982/|title=နိုင်ငံတွင်း ကျည်ကျပြီး လူသေဆုံးမှု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240208215439/https://myanmar-now.org/mm/news/48982/}}</ref> ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့ ခိုလှုံလာသည့် မြန်မာနယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၂၂၉ ဦးရှိနေပြီဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်ခြားစောင့်တပ်က ထုတ်ပြန်သည်။ [[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြားမြို့]]အား  AAက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg3wrz0gj0eo|title=မင်းပြားမြို့ကို AA ထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက်လုံးအား အိန္ဒိယဘက်က ခြံစည်းရိုးကာရံမည်ဖြစ်ပြီး  မဏိပူရ်ပြည်နယ် နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး နယ်စပ် (၁၂) မိုင်အရှည် နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးအား  စတင်ကာရံမည်ဟု  အိန္ဒိယ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အာမစ် အနီးလ် ချန်ဒရာ ရှား (Amit Anil Chandra Shah) က အသိပေးလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-myanmar-fence-02082024014214.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်တော့မယ်လို့ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ထပ်မံပြောဆို|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>  ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံ ခမရ ၃၇၉ ၊ ၃၈၀ နှင့် ၅၄၁ တို့၏ တပ်ရင်းစခန်းအားလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်၊ ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48909/|title=မင်းပြားမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံး AA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206195748/https://myanmar-now.org/mm/news/48909/}}</ref>အေအေက  [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို (လက်ဝဲ)]] စခန်းအား  အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရယူသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c3e31cee09a859629f102b|title=ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မင်းပြားကိုသိမ်းပြီးနောက် ကျောက်တော်မြို့ကိုထပ်မံသိမ်းပိုက်|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>တပ်မတော် နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် တို့ တိုက်ပွဲ အတွင်း  မြန်မာ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် (BGP) ၆၃ ဦး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲ ထပ်မံထွက်ပြေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bgp-bangladesh-arrived-02072024131629.html|title=နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆၃ ယောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ထပ်ရောက်|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီးတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့်တပ်မတော် တို့ ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ စဖြစ်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ==== [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]၏ စစ်သင်္ဘောနှစ်စင်းနှင့် ဇက်သင်္ဘော (၁) စီးတို့ အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က နစ်မြုပ်အောင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-vessel-rakhine-military-02082024155638.html|title=စစ်သင်္ဘောသုံးစင်းကို AA ပစ်ခတ်လို့ နစ်မြုပ်သွားကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ရက် နှင့် ၈ရက်  ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး  ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ အတွင်း စကခ (၉) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း ( ကြည်း-၂၇၉၈၈)အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်အထူးဒေသ ၁]] တွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အောက် အလုံးစုံလွတ်မြောက်သည့် အောင်ပွဲအခမ်းအနား ကျင်းပသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/02/11/379567.html|title=ကိုးကန့်ဒေသ လွတ်မြောက်ခြင်းအောင်ပွဲ ညီနောင်မဟာမိတ် ခေါင်းဆောင်များတက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့နယ် ပုလဲပေါက်ကျေးရွာအနီး တိုက်ပွဲအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]] ၏ စစ်သင်္ဘောတစ်စင်း အား တိုက်ခိုက် နှစ်မြှုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-navy-attack-immersion-02122024214429.html|title=မင်းပြားမှာ စစ်ရေယာဉ်တစ်စင်းကို AA တိုက်ခိုက် နှစ်မြှုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့အတွင်းရှိ [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ကျောက်တော်တပ်နယ် အပါအဝင် ခမရ(၃၇၄)၊ခမရ(၃၇၅)၊ခမရ(၃၇၆)၊[[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|စကခ(၉) တပ်မဌာနချုပ်]] နှင့် တပ်ရင်းစခန်းများ အားလုံးအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/638500|title=ကျောက်တော်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံးကို အေအေ သိမ်းပိုက် (ဓာတ်ပုံ)|work=DVB|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ [[သတ်ပုန်းရွာ|သက်ပုန်းရွာ]]အနီး ရေကြောင်းတိုက်ပွဲအတွင်း၌ [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]၏ စစ်သင်္ဘော နောက်ထပ် (၁) စီးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထပ်မံတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ==== [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[လိမ်လည်မှု|အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု]] (ကျားဖြန့်) ဖြစ်စဉ် နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]] ထဲမှ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိကြီး ၄ ဦး နှင့် ရဲအရာရှိကြီး ၄ ဦး စုစုပေါင်း ၈ ဦး အား [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] က အနားပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjmdrmd4leet|title=ရှမ်းမြောက်ကအုပ်ချုပ်ရေးထိပ်ပိုင်းအရာရှိ ၈ ဦးအထိအနားပေးခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ရှိ [[ပေါက်တောမြို့နယ်|ပေါက်တော]] ၊[[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်]]၊[[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြား]] နှင့် [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦးမြို့]] များ ရှိ တပ်မတော်စခန်းများ၊ရဲစခန်း များအားလုံးကို တစ်ခုမကျန် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ထားပြီး ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ကြေညာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့ကြား တိုက်ပွဲများ ကြောင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားသည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]][[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့]]ဝင် (BGP) များ နှင့် [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] စုစုပေါင်း ၃၃၀ အား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကော့ဘဇားခရိုင် ရှိ အင်နာနီ ရေတပ်ဆိပ်ခံတံတားမှနေ၍ မြန်မာနိုင်ငံ သို့ ပြန်ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/foreign-affairs/339388/bangladesh-to-send-back-myanmar-security-force|title=Bangladesh to send back Myanmar security force personnel on Thursday|work=Dhaka Tribune|access-date=14 Feb 2024|date=14 Feb 2024}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြေပုံမြို့နယ်]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-seven-cities-02162024000156.html|title=မြေပုံမြို့ကို AA သိမ်းပိုက်၊ AA ထိန်းချုပ်တဲ့မြို့ ခုနစ်မြို့အထိ ရှိလာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ  [[ပေါက်တောမြို့နယ်|ပေါက်တော]]၊ [[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြား]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦး]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]]၊ [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] နှင့် [[မြေပုံမြို့နယ်|မြေပုံ]] အပါအဝင်  ချင်းပြည်နယ် အတွင်း ရှိ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်ဝမြို့]] တို့ပါ ပေါင်းလျှင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့အရေအတွက် မှာ (၇) မြို့ အထိ ရှိလာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ==== [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦးထဲ မှ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)]] ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ၊ [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ်(၅၅) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဝင်း နှင့် [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၂) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဇော်လင်း တို့အား [[တပ်မတော်|စစ်ခုံရုံး]] က သေဒဏ်ချကာ [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန်ထောင်]] ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crg9p274plro|title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း သုံးဦးကို သေဒဏ်ချပြီး အင်းစိန်ထောင်ပို့|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်း]]၊ မြို့မရဲစခန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-statement-ponenagyun-02222024132941.html|title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့မရဲစခန်းကို သိမ်းလိုက်ကြောင်း AA ‌ ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် နယ်စပ်တစ်လျှောက် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများသည် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၏ နယ်စပ်လုံခြုံရေးအား ထိခိုက်နေသည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရဲတပ်ဖွဲ့ ရာဇဝတ်မှု နှင့် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (RAB) ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် M Khurshid Hossain က ထုတ်ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/bangladesh-braces-against-myanmar-provocation-rab/7502853.html|title=မြန်မာ ကျူးကျော်မှု သည်းခံမှာမဟုတ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သတိပေး|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[မင်းပြားမြို့]]၊ ကမ်းနီရွာ အနီးရှိ [[တပ်မတော်]] “အမှတ် (၉) တိုင်းဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း” (သို့မဟုတ်) "တပ်မတော်တန်းမြင့် လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း" အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အလုံးစုံသိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgk7nky3gyo|title=မင်းပြားက စစ်ကောင်စီတိုင်းဗဟိုသင်တန်းကျောင်းကို အေအေထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ==== [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့]]သို့ [[စစ်တွေမြို့]]မှ စစ်ကူလာသော [[တပ်မတော်|တပ်မတော်စစ်ကြောင်း]]အား အမြင့်ကျွန်း တံတားထိပ်တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] မှ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက် သည်။ တပ်မတော် သံချပ်ကာကား (၂) စီး အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/641280|title=စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာ ကား ၂ စီးကို ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ဟု အေအေ ထုတ်ပြန်|work=DVB|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ  [[မိုးမိတ်မြို့နယ်|မိုးမိတ်]] နှင့် [[မဘိမ်းမြို့နယ်]] တို့အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက  စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) မြို့ များ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ မြို့မဈေးအနီးရှိ ဒေသအခေါ်အဝေါ် ကိုရီးယား ဆိပ်ကမ်းဈေးအတွင်း သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက် ပေါက်ကွဲသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား ၃လကျော်ကြာ တိုက်ပွဲ အတွင်း အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁၂ ဦးထက် မနည်း လူအစုအလိုက်အပြုံလိုက် ပထမဦးဆုံး သေဆုံးသည့် ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဘက်က တပ်မတော်၏ ပစ်ခတ်မှု ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ပြီး<ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-103558|title=စစ်တွေမြို့မဈေးကြီးမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ အရပ်သား ၁၂ ယောက်သေဆုံးပြီး ၈၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိ|work=BNI|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> တပ်မတော် ဘက်ကလည်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် ၏ ပစ်ခတ်မှုဟု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgvrr10zv2o|title=စစ်တွေမြို့မဈေးမှာ လက်နက်ကြီးကြောင့် လူအများအပြား သေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၉ ဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/25350|title=စစ်တွေမြို့၊ မြို့မဈေးအနီးရှိ ဒေသအခေါ်အဝေါ် ကိုရီးယားဆိပ်ကမ်းဈေးအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် လက်လွတ်စပယ် ပစ်ခတ်မှု ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူအချို့ သေဆုံး၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ များရရှိ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၉ ဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁ ==== တရုတ်နိုင်ငံ ၊ယူနန်ပြည်နယ်၊ကူမင်းမြို့ တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။ [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အရ ယာယီအပစ်ရပ်ပြီးနောက် ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးပြန်စနိုင်ရေးကိစ္စ ၊ရှမ်းမြောက်တွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရေး ခိုင်မြဲရေးကိစ္စ တို့အား အဓိကထားဆွေးနွေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2q766296d3o|title=လေးကြိမ်မြောက် ဟိုင်ဂင်ဆွေးနွေးပွဲ|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၃ ==== [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အရ ယာယီအပစ်ရပ်ပြီး ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြီးဆုံးသည်။ ဆွေးနွေးပွဲ အချက်အလက်များအား နှစ်ဦးနှစ်ဘက်က ထုတ်ဖော်မပြောကြရန် သဘောတူထားသည့် ဆွေးနွေးပွဲအမျိုးအစားဟု စစ်ကောင်စီဘက်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/53069|title=တရုတ်နိုင်ငံကူမင်းမြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ မီဒီယာများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏မေးမြန်းမှုများအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏အသိပေးပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ေဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ဒု-စစ်ဦးချုပ် ဒေါက်တာ [[ညိုထွန်းအောင်]] ကမူ တရုတ်အကူအညီ နှင့် ပြုလုပ် ဆွေးနွေးပွဲ အတွင်း တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသော [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး]] ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/military-regime-and-northern-allied-three-brothers-ceasefire-talk-in-china-/7512120.html|title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ တရုတ်မှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံဆွေးနွေး|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/aa-presser-march-2024/7512641.html|title=စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆွေးနွေးမှုမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း AA အဖွဲ့တုံ့ပြန်|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၄ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ထိန်းချုပ်သည်။သိမ်းပိုက်ရန်ကျန်နေသေးသည့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့အခြေစိုက် [[အမှတ်(၅၅၀) ခြေမြန်တပ်ရင်း|ခမရ (၅၅၀)]] တပ်ရင်း အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/ponenagyun-aa-03042024234053.html|title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ကို AA သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ဒေသခံတွေပြော|work=RFA Burmese|access-date=၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်]] က တိုက်ခိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]] နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]] မြို့နယ် ၃ မြို့နယ် အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) ထုတ်ပြန် ကြေညာကာ [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အား တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/641532|title=မန်တုံ၊ နမ့်ဆန်နဲ့ နမ္မတူမြို့နယ် ၃ ခုကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာ|work=DVB|access-date=၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၅ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (AA) တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]]မြို့နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မည်ဟု ‌ AA ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဦး[[ခိုင်သုခ]]က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49859/|title=ပလက်ဝတွင် ဒေသခံများပါဝင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မည်ဟု AA ဆို|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၅ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052316/https://myanmar-now.org/mm/news/49859/}}</ref> ==== မတ် ၆ ==== အပစ်ရပ်ရန် သဘောတူထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က ကြေညာချက်ထုတ်သည်။စစ်ကောင်စီဘက်က [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) သိမ်းဆည်းထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]] မြို့တို့အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးထုတ်ပြန်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် တုံ့ပြန်လာမှု ဖြစ်သည်။ [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်ကို]] အခက်အခဲဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု လည်း ထုတ်ပြန်ချက်ဖြင့် သတိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49906/|title=ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်ပွဲပြန်စနိုင်ဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တို့သတိပေး|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052315/https://myanmar-now.org/mm/news/49906/}}</ref> တအာင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ TNLA ၏ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] PSLF က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့နယ် ၇ မြို့တွင် ညမထွက်ရအမိန့်အပါအဝင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလက အရေးပေါ်ကန့်သတ်ချက်များကို ပယ်ဖျက်ကြောင်း ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49901/|title=TNLA ထိန်းချုပ်ဒေသများတွင် ညမထွက်ရအပါအဝင် အရေးပေါ်အမိန့်များကို ဖယ်ရှား|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052314/https://myanmar-now.org/mm/news/49901/}}</ref> ==== မတ် ၉ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့]] တွင် ဗမာတန်းဟု လူသိများသည့် ပေါင်ဖုန်းလမ်း ရှိ လူနေအိမ် နှင့် ဆိုင်ခန်းများအား ၃ ရက်အတွင်း ဖျက်သိမ်းရန် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) က အမိန့်ထုတ်ကာ ဖျက်သိမ်းပစ်သည်။ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဟု ဝေဖန် ခံရသည်။လမ်းတိုးချဲ့ရန် အတွက် သာ ဖြစ်ပြီး ဗမာများ နေခြင်း ကြောင့် မဟုတ်ဟု MNDAA က ဖြေရှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2024/03/13/380834.html|title=ဗမာတန်းမို့ ဖျက်တာမဟုတ်ဘူးလို့ MNDAA ပြော (ရုပ်/သံ)|work=|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁၀ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၁) မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမောင် အား [[တပ်မတော်]] က ဖမ်းဆီးကာ စစ်ဆေးသည်။[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၄၀ (DSA-40) ကျောင်းဆင်း ဖြစ်သူ ၎င်းသည် ဒေသကွပ်ကဲမှု လောက်ကိုင်စစ်ဌာနချုပ် ([[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒကစ-လောက်ကိုင်]]) တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦး လက်နက်ချရန် ဆွေးနွေးစဉ်က လက်နက် မချဘဲ ပြန်လည်ခုခံ မည်ဟု သဘောထားပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/03/10/380672.html|title=စကခ ၁ မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမောင် ဖမ်းဆီးခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁၁ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] တစ်ခုလုံးအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-yanbye-rakhine-03112024132331.html|title=ရမ်းဗြဲတစ်မြို့လုံးကို AA သိမ်းပိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ပြီးနောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] တို့ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်သည့် [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နှင့် ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခု အား ဟိုင်ဂင် သဘောတူညီချက် ၏ နောက်ဆက်တွဲ အနေဖြင့် လူအဝင်အထွက်နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြန်စရန် [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်]] (MNDAA) က ပြန်ဖွင့်ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/50139/|title=တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခုကို MNDAA ပြန်ဖွင့်ပေး|work=Myanmar Now|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052313/https://myanmar-now.org/mm/news/50139/}}</ref> [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] တို့ တိုက်ပွဲအကြား မြန်မာ [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်]] အယောက် နှစ်ရာ ခန့် စစ်ရှုံးပြီး [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ဘက် သို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bangladesh-myanmar-border-guard-police-03112024170943.html|title=နယ်ခြားစောင့်တပ်သား နှစ်ရာလောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ထွက်ပြေး|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> === ဇွန် ၂၅ === [[နောင်ချိုမြို့နယ်]]၊ကုန်းကြမ်းရွာ တွင် တပ်မတော် နှင့် တအောင်းတပ် တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/fighting-in-northern-myanmar-3abh/7669346.html|title=ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲတွေ တကျော့ပြန်ပေါ်ပေါက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref>ထို့အတူ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ငြိမ်းချမ်းရေးကုန်း နှင့် [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊ပန်ဆပေရွာဘက်တို့ တွင်လည်း ဖြစ်ပွားသည်။ယင်းမတိုင်မီနေ့များက ကျောက်မဲမြို့နယ်၊နောင်ချိုမြို့နယ် နှင့် မိုးကုတ်မြို့နယ် တို့ရှိ ရွာဘက်အချို့အား တပ်မတော်ဘက်က ပစ်ခတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အားချိုးဖောက်နေသည်ဟု  တအောင်းတပ်ဘက်က သတင်းထုတ်သည်။ ဇွန်လ ၂၅ရက်အား တကျော့ပြန် ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး ဟု ထိုတပ်က ကြေညာသည်။ == သက်ရောက်မှုများ == တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် [[လားရှိုး လေဆိပ်|လားရှိုးလေဆိပ်]]ကို ပိတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကိုးကန့်၊ ဝ ဒေသ နှင့် လားရှိုးမြို့အကြား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြတ်တောက်သွားကာ ခရီးသည်နှင့် ကုန်ကား အသွားအလာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ စတင်၊ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3grd2y7nd0o |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] [[နမ့်ဖတ်ကာ (၂)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာ]]သို့ လက်နက်ကြီးကျသဖြင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ စတင်၊ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3grd2y7nd0o |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲကာလ ၁လအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု၊ လက်နက်ကြီးထိမှန်မှု၊တိုက်ပွဲအတွင်းထိခိုက်မှု စသည်တို့ကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုအနေဖြင့် ကလေးငယ် ၁၄ဦး နှင့် အရပ်သား ၇၇ ဦး ရှိသည်။ ဒဏ်ရာရသူ ၁၂၀ ကျော် ရှိသည်။အရပ်သားသေဆုံးမှုများသည် [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်]] ၊[[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]]၊[[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]]၊[[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]]၊[[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီ]]၊[[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင်]]၊[[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]]၊[[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] အစရှိသည့် ဒေသများမှဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2z3zwyj25o|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ အရပ်သားသေဆုံးမှု|work=BBC Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲကြား [[မြောက်ဦးမြို့]] တွင် လက်နက်ကြီးကြောင့် အမျိုးသမီးနှင့်ကလေးငယ်အပါအဝင် အရပ်သား ၆ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mrauk-u-weapon-died-12272023030214.html|title=မြောက်ဦးမှာ လက်နက်ကြီးကြောင့် ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် လူခြောက်ဦး သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် မှ ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့အထိ [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ၏ စစ်ဆင်ရေး နှစ်လတာအတွင်း ရှမ်းမြောက်တွင် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများကြား လက်နက်ကြီး၊ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကလေးငယ် ၂၈ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1027-operation-civilians-died-12272023061928.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး နှစ်လအတွင်း အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ကိုးကန့်ဒေသ တစ်ခုထဲမှာပင် အရပ်သား ၆၅ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/kokang-civilians-died-12272023220901.html|title=ကိုးကန့်မှာ နှစ်လအတွင်း အရပ်သား ၆၅ ဦး သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]က [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ဘက်သို့ [[လိမ်လည်မှု|ကျားဖြန့်အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း]]များအတွင်း ပါဝင်သူများဟု သံသယရှိသူ ၄သောင်းကျော်အား လွှဲပြောင်းပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/over-40000-scam-suspects-in-myanmar-handed-over-to-china-in-2023-state-media|title=Over 40,000 scam suspects in Myanmar handed over to China in 2023: State media|work=Straits Time|access-date=6 January 2024|date=5 January 2024}}</ref> ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီတွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုများအရ တတိယအကြိမ်မြောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်များအကြား နှစ်ဖက် အပစ်ရပ်ဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ပထမနှင့် ဒုတိယအကြိမ်များတွင် ဆွေးနွေးချက် အဖြေမထွက်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ တတိယအကြိမ်မြောက်ဆွေးနွေးပွဲတွင် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]]တစ်ရပ်ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်အပါအဝင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်များထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] တမြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw4m4jypk7yo|title=ရမ်းဗြဲမှာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် တမြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> == နောင်ချိုမြို့ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ == တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နောင်ချိုမြို့]]ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ဇွန်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်နေပါသည်။ ရှမ်းတောင်နှင့် ရှမ်းမြောက်အစပ် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ [[တောင်ခမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|တောင်ခမ်း]] စစ်ရေးခွင်တွင် စစ်ကောင်စီက အသာစီးရပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|title=TNLA ထိန်းချုပ် နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က အလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်|accessdate=2025-6-10|publisher=BBC Burmese|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250610123040/https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|archivedate=2025-6-10}}</ref> နောင်ချိုမြို့သည် ရှမ်းတောင်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း (ပြင်ဦးလွင်) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသလို လားရှိုးမြို့သို့ ပေါက်သည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ TNLA နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယအကျော့တွင် နောင်ချိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများ အခြေချရာ တောင်ခမ်းရွာကိုမူ မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။ တောင်ခမ်းရွာတွင်ရှိသော အမှတ် ၉၀၂ အ‌မြောက်စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၅၄၊ ၂၀၆၊ ၄၀၆ တို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လမှစ၍ TNLA ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက ထိုးစစ်ဆင် သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref name=":02" /> နောင်ချိုမြို့နှင့် တောင်ခမ်းရွာသည် မိုင် ၂၀ ဝန်းကျင် ကွာဝေးပြီး တောင်ခမ်းကိုသာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါက ရှမ်းမြောက်ဘက်ခြမ်းသာမက ပြင်ဦးလွင်နှင့် မန္တလေးဘက်ခြမ်းအထိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြောင်း မြေပြင်စစ်ရေးရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ သို့ရာတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ တောင်ခမ်းကို ထိုးစစ်ဆင်နေသည့် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များကို စစ်ကောင်စီက အလုံးအရင်းဖြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ စစ်ရေးအသာစီးရခဲ့ပြီး တပ်နေရာအချို့ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေမှ အင်အားပြန်လည်စုဖွဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လွေးယေဦးက "အပစ်ခတ်ရပ်စဲတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ကြေညာထားပေမဲ့ အခု နောင်ချိုဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာလို့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်အကူအညီဖြင့် စစ်ကောင်စီက လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် မြန်မာ-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအတွက် အဓိကကျသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ပြန်လည်ပွင့်ရန်အတွက် နောင်ချိုမြို့သည် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရေးရင်းမြစ်များက သုံးသပ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း စစ်ကောင်စီက ဤမြို့ကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":02" /> == မှတ်စုများ == {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏_ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] 39vjjigtbbztc9z1grrkf08ejzw0479 1039737 1039712 2026-06-20T17:25:56Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039737 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဒုတ်ိယ-၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | image = Operation 1027.svg | caption = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်နေ့ထိ မြေပြင်အခြေအနေပြ မြေပုံ (အောက်တိုဘာ ၂၇ မတိုင်မီ သိမ်းပိုက်ထားသောနယ်မြေများ မပါဝင်ပါ) {{leftlegend|#cae7c4|စစ်ကောင်စီ ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များမှ သိမ်းပိုက်ထားသော နေရာများ}} ပိုမိုတိကျသော အသေးစိတ်မြေပုံအတွက် [[တမ်းပလိတ်:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အသေးစိတ်မြေပုံ|ဤနေရာ]]တွင် ကြည့်ပါ။ | date = ၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃{{spaced ndash}}လက်ရှိ | place = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ <br>[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]<br> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] <br> တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် <br> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် | territory = မြို့ ၂၀ နှင့် စစ်စခန်း ၄၀၀ ကျော်အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် <ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html|title=Depleted Myanmar Military Urges Deserters to Return to Barracks|date=4 December 2023|access-date=5 December 2023|work=[[The Irrawaddy]]|archive-date=5 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205084238/https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html|url-status=live}}</ref><ref>https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/in-its-seventh-week-operation-1027-continues-expanding-in-myanmar.html</ref> | status = ဖြစ်ပွားနေဆဲ | combatant1 = {{armed forces|Myanmar}} *{{flagicon image|Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg|border=}} [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်]] [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|BGF]] | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် အခြားသော စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ | commander1 = {{plainlist| * {{flagdeco|Myanmar|military}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} [[ထွန်းထွန်းမြင့်]]<ref name=sazmyanmarnow/> }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[ဖုန်တာရွှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တာဘုန်းကျော်]] }} | units1 = {{army|Myanmar}} * {{flagicon image|Mm-north-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရမခ]] * {{navy|Myanmar}} * {{air force|Myanmar}} * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Myanmar Police Emblem.png}} [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|title=Pyusawhti militia|website=Myanmar NOW|access-date=23 June 2022|archive-date=12 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512221709/https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|url-status=live}}</ref> * {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} ကိုးကန့် မိသားစုကြီး လေးစု (ပြည်သူ့စစ် အကြွင်းအကျန်များ） | units2 = {{Plainlist}} '''[[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]''' * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အေအေ]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမ်အန်ဒီအေအေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တီအန်အယ်အေ]] '''အခြားအဖွဲ့များ''' * {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဘီပီအယ်အေ]] <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/3/northern-offensive-brings-new-energy-to-myanmars-anti-coup-resistance|title=Northern offensive brings 'new energy' to Myanmar's anti-coup resistance|work=[[Al Jazeera]]|access-date=10 November 2023|date=3 November 2023 }}</ref> * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|မန္တလေး-ပီဒီအက်ဖ်]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ပီအယ်အေ]] * {{flagicon image|KNDF Flag.jpg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကေအန်ဒီအက်ဖ်]] <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html|title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |work=The Irrawaddy|access-date=10 November 2023|date=4 November 2023 }}</ref> | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = ၅၀,၀၀၀<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/seven-key-points-about-myanmar-ethnic-alliances-operation-1027.html]</ref> | casualties1 = ၂,၀၀၀ ကျော် သေဆုံး၊ ၄,၀၀၀ ကျော် ဖမ်းဆီးရမိ (MNDAA အရ၊ ဇန်နဝါရီ ၅ အထိ)<ref>https://twitter.com/kokang0123/status/1743590988067787181</ref><br>၁၅၀၀ ကျော် ထိခိုက်သေဆုံး (ဧရာဝတီအရ၊ နိုဝင်ဘာ ၁၃ အထိ)<ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/operation-1017-is-creating-a-new-political-template-for-myanmars-future.html |title=Analysis &#124; Operation 1027 is Creating a New Political Template for Myanmar's Future |date=20 November 2023 |access-date=30 November 2023 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201023317/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/operation-1017-is-creating-a-new-political-template-for-myanmars-future.html |url-status=live }}</ref><br>၂၉၈ ဦး သေဆုံး (စစ်ကောင်စီအရ၊ နိုဝင်ဘာ ၈ အထိ)<ref>{{Cite web |url=https://english.dvb.no/more-people-flee-in-sagaing-un-alarmed-about-fights-in-northern-shan-state/ |title=More people flee in Sagaing; UN alarmed about fights in northern Shan State |date=8 November 2023 |access-date=9 November 2023 |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109043136/https://english.dvb.no/more-people-flee-in-sagaing-un-alarmed-about-fights-in-northern-shan-state/ |url-status=live }}</ref><br>၆၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီး (ဧရာဝတီအရ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ အထိ)<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/white-flag-over-650-myanmar-junta-troops-have-surrendered-since-launch-of-operation-1027.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |title=Another Entire Junta Battalion Raises the White Flag in Myanmar's Northern Shan State |date=29 November 2023 |access-date=29 November 2023 |archive-date=29 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129205115/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |url-status=live }}</ref> | casualties2 = ၂၅၀၀၀-၃၀၀၀၀ ခန့် | casualties3 = အရပ်သား ၃၆၃ ဦးသေဆုံး<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/myanmar-junta-killed-at-least-150-civilians-since-operation-1027-launch.html|title=Myanmar Junta killed at least 150 civilians since Operation 1027|date=17 November 2023|access-date=17 November 2023|archive-date=20 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231120160102/https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/myanmar-junta-killed-at-least-150-civilians-since-operation-1027-launch.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theowp.org/operation-1027-and-myanmar-humanitarian-fallout/|title=Operation 1027 And Myanmar Humanitarian Fallout|date=5 January 2024|access-date=8 January 2024}}</ref> ၄၆၁ ဦး ဒဏ်ရာရ (နိုဝင်ဘာ ၂၀)<br />၃၃၅,၀၀၀ ဦး စစ်ဘေးရှောင်နေရ<ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20231115-un-says-more-than-200-000-people-displaced-in-recent-myanmar-fighting |title=UN says more than 200,000 people displaced in recent Myanmar fighting |date=15 November 2023 |access-date=15 November 2023}}</ref> | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး''' ({{lang-en|Operation 1027}}) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပိုင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]နှင့် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] တို့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်သော စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်။<ref name="voa">{{cite news |title=ရှမ်းမြောက်ဒေသတိုက်ပွဲ စစ်ကောင်စီတုံ့ပြန် |url=https://burmese.voanews.com/a/7329292.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref><ref name="rfa"/><ref name="tachileik"/> ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကွတ်ခိုင်၊ ကျောက်မဲ၊ မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်း၊ နောင်ချို၊ လားရှိုးနှင့် ချင်းရွှေဟော်မြို့များရှိ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့များအား တပြိုက်နက်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic rebels launch attacks across northern Myanmar |url=https://www.newindianexpress.com/world/2023/oct/27/ethnic-rebels-launch-attacks-across-northern-myanmar-2627527.html |access-date=27 October 2023 |agency=AFP News |publisher=The New Indian Express|archiveurl=https://archive.today/20231104221142/https://www.newindianexpress.com/world/2023/oct/27/ethnic-rebels-launch-attacks-across-northern-myanmar-2627527.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name="alj">{{cite news |title=Ethnic rebel alliance attacks military positions across northern Myanmar. |language=en |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/27/ethnic-rebel-alliance-attacks-military-positions-across-northern-myanmar |date=27 October 2023 |work=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |access-date=2023-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231027204447/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/27/ethnic-rebel-alliance-attacks-military-positions-across-northern-myanmar |archivedate=27 October 2023 |url-status=bot: unknown }}</ref> ယင်းနောက် ရှမ်းပြည်နယ်အပြင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ မိုးကုတ်၊ မန္တလေးနှင့် ထီးချိုင့်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[ကောလင်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-10-31 |title=Myanmar Ethnic Alliance Says 'Operation 1027' Has Spread to Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ethnic-alliance-says-operation-1027-has-spread-to-sagaing.html |access-date=2023-10-31 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104221523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ethnic-alliance-says-operation-1027-has-spread-to-sagaing.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Naing |first=Aung |date=2023-10-31 |title=Operation 1027 expands into Sagaing Region as PDF launches attacks in central Myanmar |url=https://myanmar-now.org/en/news/operation-1027-expands-into-sagaing-region-as-pdf-launches-attacks-in-central-myanmar/ |access-date=2023-10-31 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104221546/https://myanmar-now.org/en/news/operation-1027-expands-into-sagaing-region-as-pdf-launches-attacks-in-central-myanmar/|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name="AP" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၁၆၈ ခုကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2023-11-11 |title=More Myanmar Junta Bases Fall in Shan Fighting: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/more-myanmar-junta-bases-fall-in-shan-fighting-mndaa.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=14 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114022726/https://www.irrawaddy.com/news/burma/more-myanmar-junta-bases-fall-in-shan-fighting-mndaa.html |url-status=live }}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကဲ့သို့သော စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်နေသည့် အဖွဲ့များကလည်း စစ်ဆင်ရေးတွင် ပါဝင်ပံ့ပိုးခဲ့ကြသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |access-date=10 November 2023 |work=BBC News မြန်မာ |date=9 November 2023 |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124854/https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |url-status=live }}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] သည်  ရှမ်းမြောက်ဒေသ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလထက် နှစ်ပတ်ကျော်ကျော်နောက်ကျသည့်  ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင်မှ ရခိုင်ဒေသစစ်ဆင်ရေးအား  စတင်ခဲ့သည်။ [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်အစိုးရ]] ၏ကြားဝင်မှုဖြင့်   [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်သည့် တတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးမှတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] ဖြင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တွင်းမပါဘဲ ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရန်  သဘောတူလိုက်ကြပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် ည၉ နာရီ မှစ၍  ယာယီအပစ်ရပ်ကြသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ရက် တွင် [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] နှင့် [[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]] တို့၌ [[တပ်မတော်]] နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအောင်းတပ်မတော်]]  PSLF/TNLA တို့ တိုက်ပွဲပြန်လည် ဖြစ်ပွားသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲကို [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (အဆက်) ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းဖြင့် ရှမ်းမြောက် တွင်  စစ်ဆင်ရေးပြန်လည် လုပ်ဆောင်သည်။ == ရည်ရွယ်ချက် == [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အရှေ့မြောက်ပိုင်း တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဒေသတွင် ကြီးထွားလာနေသော အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများအား ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်များအား နှိမ်နှင်းရန်အတွက် စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ ကို စတင်ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်နှင့် တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် တို့က ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="tachileik">{{cite news |title=စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ရေး ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ပူးပေါင်းဆင်နွှဲမည်ဟု မြောက်ပိုင်း ၃ ဖွဲ့ ကြေညာ |url=https://www.tachileik.net/mm/news/34069 |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Tachileik News Agency |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027071610/https://www.tachileik.net/mm/news/34069 |url-status=dead }}</ref><ref name="rfa">{{cite news |title=မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ စစ်ကောင်စီကို အထူးစစ်ဆင်ရေးကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-aa-mndaa-10272023011437.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> == သေဆုံးနှင့် ဖမ်းဆီးခံရသည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ စာရင်း == ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် သတင်းမီဒီယာများအရ အတည်ပြုနိုင်သည့် ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် သေဆုံးခဲ့သော တပ်ရင်းမှူးအဆင့်နှင့်အထက် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2024-01-11 |title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%; font-size:90%; line-height:1.25em; text-align:center;" |- ! colspan="5" style="background:#202122; color:white; padding:6px;" | ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အဆင့်မြင့်အရာရှိ အကျအဆုံး/ဖမ်းမိစာရင်း |- style="background:#eaecf0; font-weight:bold;" ! width="18%" | ရာထူး !! အမည် !! width="35%" | တပ်/တာဝန် !! ဖြစ်စဉ် (နေ့စွဲ) !! နေရာ |- | ဗိုလ်မှူးချုပ် || အောင်ကျော်လွင် || တပ်မ ၉၉ (တပ်မမှူး) || သေဆုံး (၅-၁၁-၂၃) || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | ဗိုလ်မှူးချုပ် || မင်းမင်းထွန်း || တပ်မ ၁၀၁ (တပ်မမှူး) || ဖမ်းမိ (၁၅-၁၂-၂၃) || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] |- | ဗိုလ်မှူးကြီး || တင်အောင်မိုး || စကခ ၁၇ (စကခမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၁-၂၃) || ၁၀၅ မိုင် |- | ဗိုလ်မှူးကြီး || ရာဇာထွန်း || တပ်မ ၁၀၁ (ဗျူဟာမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၂-၂၃) || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] |- | ဗိုလ်မှူးကြီး* || အောင်ဇေယျာဝင်း || ခလရ ၇၉ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၂၆-၁၁-၂၃) || [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || အမည်မသိ || ခမရ ၅၇၉ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၂၇-၁၁-၂၃) || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || အမည်မသိ || ခလရ ၆၉ (တပ်ရင်းမှူး) || ဖမ်းမိ (၂၇-၁၁-၂၃) || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || ငြိမ်းချမ်း || ခလရ ၂၅၈ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၁၀-၁၂-၂၃) || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || လှထွန်း || ခလရ ၁၃၀ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၂-၂၃) || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || သက်အောင် || သံဘိုတပ်စခန်းမှူး || ဖမ်းမိ (၃-၁-၂၄) || [[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]] |- | colspan="5" style="text-align:right; background:#f8f9fa; padding:4px;" | <small>* တိုက်ပွဲကျပြီးမှ ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရသူများ။</small> |} == အချိန်မှတ်တမ်း == ==== အောက်တိုဘာ ၂၇==== နံနက် ၄ နာရီအချိန်တွင် ကိုးကန့်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများအား MNDAA က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ ကျဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref name="dawei">{{cite news |last1=Watch |first1=Dawei |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ရှမ်းမြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကိုဝင်တိုက် |url=http://www.daweiwatch.com/2023/10/27/news/66293/ |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=27 October 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104222045/http://www.daweiwatch.com/2023/10/27/news/66293/ }}</ref><ref>{{cite news |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ကြေညာ |url=https://burmese.voanews.com/a/7329256.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]] နမ့်ခမ်း-နမ့်ဖတ်ကာလမ်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ၁၃ မိုင်စခန်းနှင့် မိုက်ခရိုဝိတ် တပ်စခန်း နှစ်ခုကို TNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး လားရှိုး-မူဆယ် အဝေးပြေးလမ်းနှင့် လားရှိုး-ချင်းရွှေဟော်လမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy2">{{cite news |title=Ethnic Alliance Attacks Myanmar Junta Targets Across Northern Shan |agency=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html |access-date=October 27, 2023|archiveurl=https://archive.today/20231029065724/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html|archivedate=29 October 2023}}</ref> စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-10-28 |title=Ethnic Rebel Groups Attack Military Targets in Myanmar |url=https://www.voanews.com/a/trio-of-ethnic-rebel-groups-attack-military-targets-in-myanmar-/7330775.html |access-date=2023-10-28 |website=Voice of America |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222113/https://www.voanews.com/a/trio-of-ethnic-rebel-groups-attack-military-targets-in-myanmar-/7330775.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]]၊ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]နှင့် [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]]၊ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]]အနီးတွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းနှင့် ပြည်သူ့စစ်စခန်းအချို့ ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ဆိုသည်။<ref name="voa"/> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အရေအတွက်ကိုမူ မဖော်ပြခဲ့ပေ။ အယ်လ်ဂျာဇီရာသတင်းအရ ချင်းရွှေဟော်ရှိ အစိုးရရုံးများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် စစ်ကောင်စီမှ ၂၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name=alj/> လောက်ကိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) က ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် အတူ တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="irawaddy1">{{Cite web |last= |first= |date=2023-10-28 |title=Ethnic Alliance Report Rapid Gains From Myanmar Junta Along Chinese Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ethnic-alliance-report-rapid-gains-from-myanmar-junta-along-chinese-border.html |access-date=2023-10-29 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231029065119/https://www.irrawaddy.com/news/burma/ethnic-alliance-report-rapid-gains-from-myanmar-junta-along-chinese-border.html|archivedate=29 October 2023}}</ref> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် ရှမ်းအနောက်မြောက်နယ်စပ်ဒေသရှိ [[ထီးချိုင့်မြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ မော်ကွန်းတောင် တောင်ဘက်တွင် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီဖက်မှ အကျအဆုံးများရှိခဲ့ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။<ref name=htigyaing>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်းဝင်ရောက်လာ |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375895.html |access-date=2023-10-30|archiveurl=https://archive.today/20231104221558/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375895.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name=":1" /> [[တောင်သာမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ တောင်သာ-မြင်းခြံကားလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်ဆေးရေးစခန်းတစ်ခုအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းများဖြင့် ဗုံးကြဲချခဲ့သဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==== အောက်တိုဘာ ၂၈ ==== MNDAA သည် ဟိုပုံးမြို့မှ ထွက်ခွာလာသော စစ်ကောင်စီတပ်အား အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို တရုတ်မြန်မာနယ်စပ် [[မုန်းကိုးမြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခု သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ချင်းရွှေဟော်မြို့အနီး လေကြောင်းမှ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သော စစ်ကောင်စီတပ်များအား တိုက်ခိုက်အနိုင်ရခဲ့သလို လေကြောင်းမှ ချပေးခဲ့သော စစ်လက်နက်များကိုလည်း သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုနှင့် လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်း ၂ ခုတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း TNLA က ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက စစ်စခန်းများ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို လိုလားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar clashes stretch into second day |date=29 October 2023 |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/international/myanmar-clashes-stretch-into-second-day/article67470642.ece |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222217/https://www.thehindu.com/news/international/myanmar-clashes-stretch-into-second-day/article67470642.ece|archivedate=4 November 2023}}</ref> အောက်တိုဘာ ၂၇ နှင့် ၂၈ ရက်နေ့များတွင် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် လားရှိုးမြို့နယ်မှ လူဦးရေ ၆၀၀ ခန့် စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ရသည်။ လားရှိုး-မူဆယ်လမ်းပေါ်ရှိ ဟိုပိတ်တိုးဂိတ်အပါအဝင် လားရှိုးမြို့နယ်တွင်းရှိ လမ်းများနှင့် ရွာများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း လားရှိုးမြို့ပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=About 600 IDPs arrive in Lashio as clashes occur around Lashio and nearby some villages |url=https://elevenmyanmar.com/news/about-600-idps-arrive-in-lashio-as-clashes-occur-around-lashio-and-nearby-some-villages |work=[[Eleven Media Group]] |date=28 October 2023 |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222247/https://elevenmyanmar.com/news/about-600-idps-arrive-in-lashio-as-clashes-occur-around-lashio-and-nearby-some-villages|archivedate=4 November 2023}}</ref> ကျောက်မဲ၊ သိန္နီနှင့် ကွတ်ခိုင်တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Traffic returns to normal on Mandalay-Lashio Union Highway and in Lashio town |url=https://elevenmyanmar.com/news/traffic-returns-to-normal-on-mandalay-lashio-union-highway-and-in-lashio-town |work=[[Eleven Media Group]] |date=28 October 2023 |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222302/https://elevenmyanmar.com/news/traffic-returns-to-normal-on-mandalay-lashio-union-highway-and-in-lashio-town|archivedate=4 November 2023}}</ref> ==== အောက်တိုဘာ ၂၉ ==== ထီးချိုင့်မြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကောင်စီက လေတပ် လေယာဉ်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref name=htigyaing/> မန္တလေးပီဒီအက်ဖ်နှင့် TNLA ဦးဆောင်သော အဖွဲ့က [[နောင်ချိုမြို့]]မှ သုံးမိုင်အကွာ [[ကျောက်ကြမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|ကျောက်ကြမ်းရွာ]]ရှိ စစ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များက နောင်ချို-ရပ်စောက်လမ်းပေါ်ရှိ အမြောက်စခန်းသို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ တချိန်တည်းမှာပင် [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]အနီး နောင်ချို-ကျောက်မဲလမ်းပေါ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ မန္တလေး-မူဆယ် အဝေးပြေးလမ်းကို ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=နောင်ချိုမြို့နဲ့ ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်တွေ စီးနင်းထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html |access-date=2023-10-30|archiveurl=https://archive.today/20231104222309/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ [[ညောင်ကုန်း (အထက်)ရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်|အထက်ညောင်ကုန်း]]ရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို TNLA နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ==== အောက်တိုဘာ ၃၀ ==== သိန္နီမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတွင် တိုက်ပွဲငါးကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့သလို သိန္နီမြို့နယ် [[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန|အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန]]ရုံးကို မဟာမိတ်အဖွဲ့များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သိန္နီမြို့နယ်ရှိ [[မိုင်းလီရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်|မိုင်းလီရွာ]] စစ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး နောင်ချိုမြို့နယ်ကို ဝိုင်းရံထားနိုင်ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်နေ့အကုန်တွင် စစ်ကောင်စီစခန်း ၆၇ ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၃၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးထားကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=htigyaing/> ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ)၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ချေမှုန်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> မဟာမိတ်အဖွဲ့ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ကေအိုင်အေနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":2" /> [[File:SAC convoy near Pyin Oo Lwin on 30 Oct 2023.ogg|thumb|အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်နေ့က ပြင်ဦးလွင်မြို့အနီး တွေ့ရသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းတစ်ခု]] ==== အောက်တိုဘာ ၃၁ ==== နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် ကေအိုင်အေနှင့် အေအေ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က [[ကန်တော်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]အနီး၊ မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းပေါ်ရှိ မလိယန်စခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်းပစ်ကူပြုလုပ်ခဲ့ရာ နေအိမ် ခြောက်လုံး ပျက်စီးခဲ့သည်။ နံနက် ၈ နာရီတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ စခန်းအား လက်လွှတ်လိုက်ရကာ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ကန်တော်ယန်စခန်းကိုပါ ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေဌာနချုပ် လိုင်ဇာမြို့အနီးသို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-31 |title=ကန်တော်ယန်အထိုင်စခန်းကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ KIAပြော |language=Burmese |work=Kachin Waves |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/10/31/zm1-127 |access-date=2023-10-31|archiveurl=https://archive.today/20231105002736/https://burmese.kachinnews.com/2023/10/31/zm1-127/|archivedate=5 November 2023}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီ အမှတ် ၃၈၇ တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းမှူး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=AA collaborates with northern allies to attack junta military sites in northern Myanmar |url=https://www.narinjara.com/news/detail/6542698fc006ac9d132f6f92 |website=Narinjara|archiveurl=https://archive.today/20231104222328/https://www.narinjara.com/news/detail/6542698fc006ac9d132f6f92|archivedate=4 November 2023 }}</ref> === နိုဝင်ဘာလ === ==== နိုဝင်ဘာ ၂ ==== နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့အထိ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် မဟာမိတ်များက စစ်ကောင်စီစခန်း ၉၂ ခုနှင့် မြို့ ၄ မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-02 |title=Three More Myanmar Junta Bases Fall in Northern Shan: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/three-more-myanmar-junta-bases-fall-in-northern-shan-mndaa.html |access-date=2023-11-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222339/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/three-more-myanmar-junta-bases-fall-in-northern-shan-mndaa.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်ချိန်မှစ၍ စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":3" /> ချင်းရွှေဟော်နှင့် သိန္နီမြို့များအား အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":4">{{Cite web |last=Pan |first=Myat |date=2023-11-02 |title=More than 25,000 displaced by fighting in northern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-than-25000-displaced-by-fighting-in-northern-shan-state/ |accessdate=2023-11-02 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222343/https://myanmar-now.org/en/news/more-than-25000-displaced-by-fighting-in-northern-shan-state/|archivedate=4 November 2023}}</ref> နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ခံတပ်စခန်းတစ်ခုကို ညီနောင်မဟာမိတ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ရှမ်းမြောက်မှ စစ်ကောင်စိစစ်ကူများအား တားမြစ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ [[မူဆယ်မြို့]]အရှေ့ဘက်ရှိ [[ပန်ဆိုင်းမြို့]]သည်လည်း မဟာမိတ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AFP |date=2023-11-02 |title=Myanmar Military Says Lost Control of Strategic Border Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-says-lost-control-of-strategic-border-town.html |accessdate=2023-11-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222359/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-says-lost-control-of-strategic-border-town.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၄ ==== နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၁၀၆ ခုနှင့် မြို့လေးမြို့အား မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထားသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html Myanmar Junta Troops Lost Will to Fight: Brotherhood Alliance]()</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းမြို့တွင် စစ်ကောင်စီခံတပ်များအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ တန်ပြန်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ် ရှစ်မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားရာ အနည်းဆုံး နေရာ ၁၀ ခုအား တပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ကောလင်းမြို့ရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက တတိယအကြိမ်တိုက်ပွဲတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=saair>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-uses-airstrikes-as-sagaing-resistance-attacks.html Myanmar Junta Uses Airstrikes as Sagaing Resistance Attacks]()</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးမြောက်ပိုင်း၊ ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ကန့်ဘလူ၊ ကျွန်းလှ၊ ဝန်းသို၊ ကလေးဝ၊ ကလေး၊ ဟုမ္မလင်းနှင့် တမူးမြို့နယ်များရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှင့် ရဲစခန်း အနည်းဆုံး ခြောက်ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။<ref name=saair/> ကေအိုင်အေ၊ အေအေနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ်]] တို့သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ကိုင်း-မကွေး ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်တွင် စစ်ဆင်ရေးပူးတွဲဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-03 |title=စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးရှိ မြို့နယ်(၇)ခုထက်မနည်းတွင် တိုက်ပွဲများ တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်နေ |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44516/ |access-date=2023-11-03|archiveurl=https://archive.today/20231107031733/https://myanmar-now.org/mm/news/44516/|archivedate=7 November 2023}}</ref> ====နိုဝင်ဘာ ၆==== [[ကောလင်းမြို့]]အား သုံးရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]၊ [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အေအေ]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပီဒီအက်ဖ်]]အဖွဲ့များက မြို့အား နောက်ဆုံးတွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=AP>{{Cite news |title=Myanmar resistance claims first capture of a district capital from the military government |url=https://apnews.com/article/military-resistance-pdf-sagaing-kawlin-8168134789c1c26ec945afc82898e235 |work=AP News |accessdate=12 November 2023 |archivedate=15 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231115041349/https://apnews.com/article/military-resistance-pdf-sagaing-kawlin-8168134789c1c26ec945afc82898e235 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html|archiveurl=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html|archivedate=7 November 2023}}</ref> [[နမ့်ခမ်းမြို့]]ကိုလည်း [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့မှ နှစ်မိုင်အကွာ တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုသာ ကျန်ရှိတော့သည်။<ref name=namhkammn>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=နမ့်ခမ်းတစ်မြို့လုံးနီးပါး TNLAထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44666/|archiveurl=https://archive.today/20231107031753/https://myanmar-now.org/mm/news/44666/|archivedate=7 November 2023}}</ref> အေအေနှင့် အမ်အန်ဒီအေအေအဖွဲ့များက ကွမ်းလုံမြို့နယ်ရှိ ပန်လောင်းအခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၉၉]] ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် စစ်သည် ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ(၉၉)ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် အရာရှိစစ်သည် ၃၀ကျော် သေဆုံး |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623785 |access-date=2023-11-07}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်ချိန်မှစ၍ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ကလေးငယ်သုံးဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-06 |title=Six Shan Civilians Killed in Myanmar Junta Airstrikes: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-shan-civilians-killed-in-myanmar-junta-airstrikes-mndaa.html |access-date=2023-11-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231107031802/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-shan-civilians-killed-in-myanmar-junta-airstrikes-mndaa.html|archivedate=7 November 2023}}</ref> ====နိုဝင်ဘာ ၇==== နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သုံးရက်တာကာလအတွင်း ရဲစခန်းများနှင့် စစ်ကောင်စီစခန်းများအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့နံနက်ပိုင်းမှစကာ ခမ်းပါတ်မြို့သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေနှင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|စီအန်ဒီအက်ဖ်]] အဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကလေး- တမူးလမ်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို PDF သိမ်း |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html |access-date=2023-11-07|archivedate=7 November 2023|archiveurl=https://archive.today/20231107165647/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html}}</ref> တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[မုန်းကိုးမြို့]]ကိုလည်း [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမ်အန်ဒီအေအေ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=(၇) နှစ်တိုင်တိုင်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မုံးကိုးနယ်စပ်ဂိတ်မှာ MNDAA ၏ အလံကိုနောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံထူထောင်နိုင်ခဲ့ {{!}} By The Kokang {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/Kokang311/videos/%E1%81%87-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-mndaa-%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%85%E1%80%BA/1048332043148167/ |access-date=2023-11-07 |language=en}}</ref> မုန်းကိုးစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာတွင် လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြားနှင့် သံချပ်ကာကားတစ်စီးကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=စစ်တပ်အတွက် အရေးပါသည့် မုံးကိုးမြို့ရှိ ဗျူဟာကုန်းကို MNDAAသိမ်းပိုက် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44720/?fbclid=IwAR2OyGd0SZbsp-747hbw8y8PeFtpJQxPHEZ4WOQ4nxcdvbCuvTNxYOCIxro |access-date=2023-11-07|archiveurl=https://archive.today/20231107165706/https://myanmar-now.org/mm/news/44720/?fbclid=IwAR2OyGd0SZbsp-747hbw8y8PeFtpJQxPHEZ4WOQ4nxcdvbCuvTNxYOCIxro|archivedate=7 November 2023}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် [[ကယားပြည်နယ်]] [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုကို [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] အဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၈ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ၁၂ရက်မြောက်နေ့ အရောက်မှာပင် မြို့အချို့နှင့် ရာနှင့်ချီသောစစ်စခန်းများ အသိမ်းခံလိုက်ရပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အား နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်နေ့ တွင် ခေါ်ယူသည်။ အစည်းအဝေးကို ကာလုံအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]၊ ဒုတိယသမ္မတ [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ [[တီခွန်မြတ်|ဦးတီခွန်မြတ်]]၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၊ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]]၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]]၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] နှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]]တို့ အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အတွင်းရေးမှူး [[အောင်လင်းဒွေး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]]၊ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး [[ရဲဝင်းဦး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေတို့ တက်ရောက်ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3g2x9zmngzo|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ကာလုံအစည်းအဝေး ခေါ်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>လိုအပ်သည့် လက်တုံ့ပြန်မှု များ လုပ်ဆောင်မည်ဟု အစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် က ပြောဆိုသည်။ ယင်းနေ့ မှာပင် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Wang Wenbin က တရုတ်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ နေရာများအား ရှောင်ရှားကြရန် သတိပေးခြင်း နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်ရန် တိုက်တွန်း ခြင်းများ လုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းအပြင် တိုက်ပွဲ ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံဖက်ခြမ်း နယ်စပ်ဒေသမှ တရုတ်နိုင်ငံသားတချို့ ထိခိုက်သေကျေမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ချက် ထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/china-warns-its-citizens-to-avoid-war-zones-in-myanmar/7348032.html|title=မြန်မာက တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နေရာတွေရှောင်ဖို့ သူ့နိုင်ငံသားတွေကို တရုတ်သတိပေး|work=VOA Burmese|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၉ ==== ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၉) ရက်၊ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[ကွမ်းလုံမြို့]]အား အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ပြီဟု MNDAA ၏ အတည်ပြုချက်ကို ကိုးကားပြီး [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန က သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/628/|title=ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက် နိုင်ပြီလို့ MNDAA ထုတ်ပြန်|work=New Day Myanmar|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=9 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231109143822/https://newdaymyanmar.com/628/}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]၊ [[မုန်းကိုးမြို့]] ၊ [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]] တို့ ပြီးလျှင်၅ ခုမြောက်မြို့ အဖြစ် ကွမ်းလုံကို မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ က သိမ်းပိုက် လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ကွမ်းလုံမြို့ သည် တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရေး ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် [[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီ]]-[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်လမ်း]]ပိုင်းတွင် အဓိကကျသည့်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376005.html|title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက် ပြင်းထန်|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> စစ်ကောင်စီက လက်ရုံးတပ်များအားလုံး ရှေ့တန်းထွက်ရန် ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-09 |title=စစ်ကောင်စီ လက်ရုံးတပ်များ အားလုံး ရှေ့တန်းထွက်ရန် ဆင့်ခေါ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/09/376206.html |access-date=2023-11-09 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US |archivedate=2023-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109142848/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/09/376206.html |url-status=live }}</ref> နောင်ချို့မြို့နယ်၊ [[အုမ္မခါးရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|အုမ္မခါးရွာ]]အနီးရှိ TNLA နှင့် PDF များထိန်းချုပ်ထားသော စခန်းအား စစ်ကောင်စီတပ်များက သံချပ်ကာကား ၃ စီးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သံချပ်ကာကားတစ်စီး ပျက်စီးခဲ့ပြီး ကျန်နှစ်စီးမှာ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၀ ==== တိုက်ပွဲများကြောင့် [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] တွင် ပိတ်မိနေသည့် ပြောင်းရွှေ့လုပ်သားများအပါအဝင် မြို့ခံအချို့တို့ အလုံးအရင်း ဖြင့် မြို့ အား စွန့်ခွာကြသည်။ စစ်ရှောင်များအား နှစ်ဖက်စလုံးက စစ်ရှောင်စခန်းများဖွင့်ပြီး လက်ခံကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72q62jyw7no|title=လမ်းဘေးမှာပုံထားရတဲ့ လောက်ကိုင်စစ်ရှောင်တွေ ရဲ့ ဖုန်း နဲ့ အိတ်တွေအကြောင်း MNDAA ဘာပြောလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၁ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က နိုဝင်ဘာ ၁၁ရက် နေ့တွင် [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] မြို့နှင့် ပါတ်သတ်ပြီး [[တပ်မတော်]] ဗျူဟာ နှင့် ကွပ်ကွဲမှုအောက်ရှိ တပ်များက ရန်သူကို ခုခံတိုက်ခိုက်နေရကြောင်း ထွက်ပြောသည်။ ယင်းအပြင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များ လွှမ်းမိုးမှု ရထားသည့် မြို့အချို့နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး နယ်မြေတစ်ခုလုံး မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းလောက်အထိသာ ဟု ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47182|title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)မြို့နယ်များရှိ နေရာအချို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၂ ==== တပ်မတော်က ခုခံနေရသည့် [[ကွမ်းလုံမြို့]]ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီဟု MNDAA က နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများနှင့်တကွ ထုတ်ပြန်သည်။ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နှင့် [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] တို့အား သိမ်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းထုတ်ပြန်သကဲ့သို့ ကိုးကန့်အလံအား ကွမ်းလုံကြိုးတံတားထိပ်တွင် လွှင့်ထူကာ ထုတ်ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။တပ်မတော်က နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် အစဉ်တစ်စိုက် ထိန်းချုပ်လာခဲ့သော ကွမ်းလုံကြိုးတံတားအား ပထမဦးဆုံး လက်လွှတ်လိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o|title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - ကွမ်းလုံမြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က ရှမ်းမြောက် မြို့နယ် (၈) မြို့နယ် အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေး( Martial Law) အမိန့် ထုတ်ပြန်သည်။ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]] ၊ [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] ၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]] ၊ [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်]]၊ [[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] နှင့် သိန်းနီ မြို့များအား [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အားလည်းကောင်း<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/24095|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀ / ၂၀၂၃|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]] နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင် မြို့]] တို့အား [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]]၊ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးအားလည်းကောင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/24096|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ကိုးကန့်အထူးဒေသ ရှီးရှမ်းခရိုင်၊ မန်လော်မြို့ အခြေစိုက် တပ်မတော်ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ-၁၂၉) တပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံး ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထံ လက်နက်ချအဖမ်းခံသည်။ထို ခမရ (၁၂၉) ၏ တပ်ရင်းမှူး မှာ ဗိုလ်မှူးကျော်ရဲအောင် ဖြစ်သည်။အဖမ်းခံသည့်ထဲ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂၇ ယောက်၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ မိသားစုဝင် ၁၃၄ ယောက်စုစုပေါင်း ၂၆၁ ယောက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/shan-army-surrendered-11142023082020.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံး MNDAA ထံ လက်နက်ချအဖမ်းခံ|work=RFA Burmese|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညမှာပင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် CNF–CNA [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]-[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] အား မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/a-public-administration-in-progress-in-rihkhawdar/7355779.html|title=ရိခေါ်ဒါရ်မှာ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် ဖော်ဆောင်ဖို့ ပြင်ဆင်|work=VOA Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးသည် နိုင်ငံအနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/45184/|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ရခိုင်အထိ ရောက်လာ|work=Myanmar Now|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118083050/https://myanmar-now.org/mm/news/45184/}}</ref> [[စစ်တွေမြို့]] ၏ တစ်ဖက်ကမ်း၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းခြေအနီးရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း ၂ ခုကို [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြင့် ဖြစ်သည်။တိုက်ပွဲသည် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] ဒုံးပိုက်နှင့် ချိန်ခါလီရွာရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း ၂ ခု အပြင် [[မင်းပြားမြို့နယ်]] တို့တွင် ဖြစ်ပွားသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] တိုက်ပွဲအတွင်း [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] ၄၄ ဦး သည်  ရိခေါ်ဒါရ်တပ်စခန်းမှ နေ၍ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ကျန်ဖိုင်ခရိုင်ဘက် သို့ ထွက်ပြေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-flee-11152023032650.html|title=အိန္ဒိယဘက်ပြေးသွားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား လေးဆယ်ကျော်ကို မြန်မာဘက်ပြန်ပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> CNF–CNA ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး-ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] အား သိမ်းပိုက်သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၄ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့]] ကို ဝင်တိုက်မည်ဟု ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ဘက်က ကြေညာသည်။သိမ်းဆည်းထားပြီးသည့် တပ်စခန်း စုစုပေါင်း (၁၄၄) ခု ရှိကြောင်းပါ မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-mndaa-11142023135341.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ကို ဝင်တိုက်တော့မယ်လို့ MNDAA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကြောင့်  [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ဘက် သို့  ထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့သည့်   တပ်မတော်သား ၄၄ ဦးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ အစိုးရက အိန္ဒိယလေတပ် Mi-17 V5 ရဟတ်ယာဉ် ဖြင့်  မိုးရေးမြို့ မှ တစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ  [[တမူးမြို့]]သို့  လွှဲပြောင်းပေးသည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၅ ==== ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုလုံး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ထံ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများနှင့် မိသားစုများပါဝင်သော လူဦးရေ ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချခြင်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူဦးရေအများဆုံး လက်နက်ချခြင်းလဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=An ethnic resistance group in northern Myanmar says an entire army battalion surrendered to it |url=https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 |access-date=2023-11-16 |website=NBC News |language=en}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှ ရပ်စဲကာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[ထွန်းထွန်းမြင့်]]အား ယာယီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထွန်းထွန်းမြင့်သည် ယခင်က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် တာဝန်ယူခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref name=sazmyanmarnow>{{cite news |title=Struggling to maintain order, junta replaces Kokang leader with brigadier general |url=https://myanmar-now.org/en/news/struggling-to-maintain-order-junta-replaces-kokang-leader-with-brigadier-general/ |date=17 November 2023 |language=en |work=Myanmar Now}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၆ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်ပြီး [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့ မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းစစ် ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့် နှင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/284059|title=ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်ပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် တစ်ဦးကို ခေတ္တဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref>[[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]အတွင်း အချမ်းသာဆုံးမိသားစု ၄ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် မြီ မိသားစု မှ မြီရှောင်ချန်း၊ မြီကော်ဖျင်း(ခ) မြီရှောက်ဖျင်းနှင့် မြီကျိန်းကျိန်း တို့အား အွန်လိုင်းလောင်းကစားစွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းဆီးသည်။ မြီရှောက်ချန်းသည် ပစ္စတို ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4n42w49y9mo|title=တရုတ်ဝရမ်းထုတ်ထားတဲ့ ကိုးကန့်သူဌေးကြီး မြီရှောက်ချန်း သေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က တရုတ်နိုင်ငံ သို့ ဖမ်းမိသူတို့ကို လွှဲပြောင်းကာ ၎င်းတို့အား တရုတ်နိုင်ငံသား များဟု ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47543|title=ဥပဒေအရအရေးယူနိုင်ရန် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ဆင့်ထားရှိသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၄ ဦးအနက် ၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိ၊ တရားဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ရေး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံသို့လွှဲပြောင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၇ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က နိုင်ငံဝန်ထမ်းများ နှင့် စစ်မှုထမ်းဟောင်းများအား အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားကြရန် အမိန့်ထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2pdynv9jo|title=ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ လုံခြုံရေး အဖွဲ့တွေ ဖွဲ့စည်းမယ်|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>MNDAA ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်]]သည် ကိုးကန့်မှ ထွက်ပြေးရန် စီစဉ်နေချိန်အတွင်း စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news.ycwb.com/2023-11/17/content_52331990.htm|title=缅北“四大家族”之首头目白所成出逃时被拦|work=Yangcheng Evening News|date=2023-11-17|trans-title= Head of Northern Myanmar's "Four Big Families," Bai Suocheng, Blocked from Leaving the Country |language=zh-cn}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၈ ==== ယမန်နေ့က TNLA မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သော စခန်းသစ်ကုန်းစခန်းကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီက ဓာတုဓာတ်ငွေ့ပါသော ဗုံးများ အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု TNLA က စွပ်စွဲထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-bases-scores-of-troops-in-four-days-of-resistance-attacks.html|title=Myanmar Junta Loses Bases, Scores of Troops in Four Days of Resistance Attacks|date=2023-11-20|website=The Irrawaddy}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၉ ==== မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ ၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား “ကျူးကျော်သူတွေရဲ့ ကျူးကျော်စစ်” ဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] က စွပ်စွဲ အမည်တပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47733|title=၁၉-၁၁-၂၀၂၃ ရက်နေ့ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့တို့တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေများအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ထိုနေ့မှာပင် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြို့တော်ခန်းမနှင့် တရုတ်သံရုံးရှေ့တွင် စစ်ကောင်စီထောက်ခံသူများက တရုတ်သည် ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များအား ကူညီနေသည်ဟုဆိုကာ ဆန္ဒပြမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/myanmar-regime-backed-rallies-denounce-china-accusing-it-of-backing-anti-junta-alliance.html|title=Myanmar Regime-Backed Rallies Denounce China, Accusing It of Backing Anti-Junta Alliance|work=Irrawaddy News|access-date=23 November 2023|date=20 November 2023}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47709|title=ရန်ကုန်မြို့၌ ပြည်တွင်းရေးဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများအား ဆန့်ကျင်ရှုတ်ချပွဲ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ဆန္ဒပြပွဲကို  [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] ကလည်း ဖော်ပြပေးသည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၂၂ ==== စစ်ကောင်စီဘက်က လုံခြုံရေးအထူးတင်းကြပ်ထားသည့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး မြို့]] တွင် တပ်မတော်မြတ်နိုးသူများဟု ဆိုကြသူများ၊ မျိုးချစ်အဖွဲ့များဟု ဆိုကြသူများ၏ ဆန္ဒပြပွဲကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ဖြင့် ခွင့်ပြုချက်ပေး၍ ဆန္ဒပြစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား တရုတ်နိုင်ငံက ထောက်ပံ့နေသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/47882|title=ပြည်တွင်းရေး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သူများကိုရှုတ်ချပွဲ မန္တလေး ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင်ပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၃ ==== မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ် [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်မြို့]] ၊ ကျင်စန်းကျော့နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် အတွင်းရှိ ရပ်နားထားသော ကုန်တင်ယာဉ်များပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲသည်။အစီးရေ ၁၀၀ကျော် မီးလောင်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကမှ ၎င်းတို့ဆောင်ရွက်ကြောင်း သတင်းမထုတ်ပြန်ကြပေ။စစ်တပ်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့ မလုပ်ကြောင်း ထွက် ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/45944/|title=တရုတ်နယ်စပ် ကုန်တင်ကားဝင်းမီးလောင်မှု ကားအစီးရေ ၁၀၀ ကျော် ပျက်စီး|work=Myanmar Now|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=25 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231125115650/https://myanmar-now.org/mm/news/45944/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-border-fire-11232023151553.html|title=ကျင်စန်းကျော့နယ်စပ်ဂိတ်က ကားအစီးရေ တစ်ရာကျော် မီးလောင်ပျက်စီး|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၄ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] ရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားများ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြရန် တရုတ်အစိုးရဘက်က သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7368565.html|title=လောက်ကိုင်က တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာဖို့ တရုတ်အစိုးရ သတိပေးချက်ထုတ် |work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးအား နိုဝင်ဘာ (၂၇) ရက် တွင် နောက်တဆင့် တက်မည်ဟု မဟာမိတ် (၃)ဖွဲ့က တရားဝင် သတင်းထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7369383.html|title=စစ်ဆင်ရေး နောက်တဆင့် ညီနောင်သုံးဖွဲ့ ကြေညာ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]] ရှိ စစ်စခန်းအား ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ကာ မြို့ကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အနေဖြင့် ချင်းပြည်နယ် တွင် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ် မြို့]] ပြီးလျှင် [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] သည် ဒုတိယမြောက် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် မြို့ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7368524.html|title=မတူပီမြို့နယ် လိုင်လင်းပီမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်တွေ သိမ်းယူ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]က မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး အားလုံးပါဝင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများဖြစ်လာစေရန် ရည်သန်သည့် တွေ့ဆုံမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://kemlu.go.id/portal/en/read/5545/berita/office-of-the-special-envoy-engagements-with-myanmar-stakeholders-jakarta-20-22-november-2023|title=Office of the Special Envoy Engagements with Myanmar Stakeholders Jakarta, 20-22 November 2023|work=MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS OF THE REPUBLIC OF INDONESIA|access-date=28 November 2023|date=24 November 2023}}</ref> ဆွေးနွေးပွဲသို့ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နွေဦးတော်လှန်ရေး]]နှင့်စပ်လျဉ်းသည့်အဖွဲ့များ၊အပစ်ရပ်လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊စစ်ကောင်စီ အပါအဝင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့]] တို့တက်ရောက်ကြပြီး သီးခြားစီတွေ့ဆုံမှုအား နိုဝင်ဘာ ၂၀ရက်မှ ၂၂ရက်နေ့ထိ ပြုလုပ်သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၂၅ ==== [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး၏ ပုံမှန်စစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုကို တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် တွင် ပြုလုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj5p1v2z5dno|title=မြန်မာနယ်စပ်မှာ တရုတ် စစ်ရေးလေ့ကျင့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/chinese-military-holds-training-drills-near-myanmar-border-after-convoy-fire-2023-11-25/|title=Chinese military holds training drills near Myanmar border after convoy fire|work=Reuters|access-date=25 November 2023|date=25 November 2023 }}</ref>တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် တရုတ်ဘက်တွင် လက်နက်ကြီးကျည်လာရာလမ်းကိုသိနိုင်သည့် ရေဒါများနှင့် အမြှောက်ကြီးများ ချထားပုံအား တရုတ်နိုင်ငံတော်ပိုင် Global Times သတင်းစာ က အသိပေး ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.globaltimes.cn/page/202311/1302483.shtml|title=PLA conducts real combat drill along China-Myanmar border, a necessary act to deal with emergencies, potential escalation: experts|work=Global Times|access-date=28 November 2023|date=25 November 2023 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/china-myanmar-border-china-deploys-howitzers-as-war-on-border-threatens-to-spill-over-/7374012.html|title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်ကြီးများ တရုတ်ချထား|work=VOA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ယင်းနေ့တွင် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင်မြို့နယ်ထဲ]]ရှိ ပြည်သူအချို့က တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်မျဉ်း BP-127 ခြံစည်းရိုးနားသို့ ကပ်၍ စစ်လာရှောင်ရာ စစ်ဘေးရှောင်များအား [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ဘက်က]] မျက်ရည်ယိုဗုံးကြဲပြီး နှင်ထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj5p1v2z5dno|title=နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးနား ကပ်လာတဲ့ စစ်ရှောင်တွေကို တရုတ်ဘက်က မျက်ရည်ယိုဗုံးကြဲ|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်]](MNDAA)က နေရပ်ပြန်လိုကြသူများအတွက် လမ်းပြန်ဖွင့်ပေးသည်။ ထောင်နှင့်ချီသည့် လောက်ကိုင်နေသူများ ဘေးလွတ်ရာ ရှောင်တိမ်းကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnep0ye2lzgo|title=လောက်ကိုင် လမ်းပြန်ပွင့်လို့ လူထောင်ချီ လားရှိုးဘက်ကို ထွက်ခွာနေကြ|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ထိုနေ့မှာပင် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်များက ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်နေရာကို ထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်သည်။တရုတ် - မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက်အရေးပါသည့်  [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နယ်စပ်ဂိတ်၊  ကြူကုတ်([[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]]) ဂိတ် ပြီးလျှင် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။   ==== နိုဝင်ဘာ ၂၆ ==== [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်]] ကုန်သွယ်ရေးဇုန် ထဲ တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဇုန်အနီးက စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို မဟာမိတ်တပ်များက ဦးတည်တိုက်ခိုက်ကြသည်။တိုက်ပွဲတွင် ကုန်တင်ယာဉ်မောင်းတစ်ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cmlpx7e44zlo|title=မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်၊ လက်နက်ကြီးကျလို့ အဆောက်အဦတွေပျက်စီး|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တိုက်ပွဲများက မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် အထိ ကပ်လာချိန် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်စစ်တပ်]] ဘက်က မြန်မာနယ်စပ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသောတိုက်ပွဲများ ရပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/military/article/3242866/chinese-military-urges-ceasefire-myanmars-civil-conflict-rebel-group-claims-border-trading-point|title=Chinese military urges ceasefire in Myanmar’s civil conflict as rebel group claims border trading point|work=|access-date=28 November 2023|date=26 November 2023}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၇ ==== [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]] [[မတ္တရာမြို့နယ်]] ထဲရှိ [[တပ်မတော်]] စခန်းကုန်းတစ်ခု အား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA ) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံ မန္တလေးတိုင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ ပူးပေါင်း သိမ်းပိုက်သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက် မနက် ၈နာရီ က စတင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲသည် အချိန် ၂နာရီကျော်အကြာတွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-tnla-mattya-11272023140317.html|title=မတ္တရာမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုသိမ်းပိုက်ခဲ့ဟု NUG ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ယင်းစခန်းကုန်းသည် [[မန္တလေးမြို့]]နှင့် မိုင် ၃၀ အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/28/376893.html|title=မတ္တရာနယ်မှ စစ်စခန်း TNLA နှင့် မန္တလေး PDF သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(ရေ]])၊ 44th PLA Navy Escort Task Group(ETG) မှ စစ်ရေယာဉ် ၃စီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ လေ့ကျင့်ရေးနှင့်ချစ်ကြည်ရေး ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/48155|title=တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(ရေ)မှ စစ်ရေယာဉ်များ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီး လည်ပတ်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ရောက်ရှိ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၈ ==== [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]မှ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]] အား ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းယူသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-pdf-sagaing-occupied-sagaing-11282023123715.html|title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ရွှေပြည်အေးမြို့နှင့် စစ်ကောင်စီစခန်းသုံးခုကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]]ထဲ ရှိ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများထံ ရောက်ရှိနေသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သား ၁၃၀ နီးပါးကို ပြန်ကယ်တင်ထားပြီးကြောင်း မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Zambry Abd Kadir က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/malaysia-myanmar-scam-victims-rescued-450fb79fcb3e2d2214b28c7a3ba3a5ff|title=127 Malaysians, suspected to be victims of job scams, rescued from Myanmar fighting|work=AP|access-date=29 November 2023|date=28 November 2023}}</ref> [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ရှိ [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]] ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်]] (MNDAA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/29/376943.html|title=ကုန်းကြမ်းမြို့ကို ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ကုန်းကြမ်းမြို့ တောင်ဘက်တွင်ရှိသည့် [[တပ်မတော်]] အမှတ် ၁၂၅ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၁ ရင်းလုံး လက်နက်ချသွားသဖြင့် သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/627250|title=ကုန်းကြမ်းအခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ ခလရ ၁၂၅ တပ်ရင်းလိုက် MNDAA ထံ အလင်းဝင်|work=DVB|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၉ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|မြန်မာစစ်ကောင်စီ]] နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များကြား ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများ၏ နောက်ကွယ်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ပတ်သက်မှုရှိနေသလော ဆိုသည့် မေးခွန်းကို တရုတ်အစိုးရက ပယ်ချသည်။ယင်းအပြင် မသင့်မြတ်မှုများ ဖန်တီးခြင်းများသည် ၂ နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးကိုသာ ထိခိုက်စေမည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ Wang Wenbin တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7376711.html?nocache=1&fbclid=IwAR3xpgatAxs3DoHI0q_pj5CpxBKTkCrG3cJvtwPeQ9yFkzlWFpkkzLM1PJ0|title=ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း တရုတ်ငြင်းဆို|work=VOA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း၊ [[မတူပီမြို့နယ်]] [[ရေဇွာမြို့]]ကို ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ် သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-defense-joint-forces-occupied-rezua-11292023025307.html|title=ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]] နှင့် [[လိုင်လင်းပီမြို့]] ပြီးလျှင် [[ရေဇွာမြို့]] သည် ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ ထိန်းချုပ်လာနိုင်သည့် တတိယမြောက် မြို့ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/46153/|title=ချင်းပြည်နယ်မှ တတိယမြောက်မြို့အဖြစ် ရေဇွာကို ကာကွယ်‌ရေးအဖွဲ့များသိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=29 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129131452/https://myanmar-now.org/mm/news/46153/}}</ref> ယင်းနေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] က (၆ /၂၀၂၃) အစည်းအဝေးပြုလုပ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်း တိုက်ပွဲ များ အကြောင်း နှင့် စစ်စခန်းများ လက်လွှတ်ခဲ့ရပုံအား ထုတ်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/48268|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၆/၂၀၂၃) သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|work=MOI Myanmar|access-date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>သူက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဘက်က သာလွန်အင်အားဖြင့် စစ်ဆင်ရေးသုံးအဆင့်ရှိ ဒရုန်းများ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း နှင့် ပြည်ပမှ ပညာရှင် များပါ စစ်ပွဲထဲပါကြောင်း စွပ်စွဲသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1027-operation-11302023052930.html|title=ရှမ်းမြောက်စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ပြည်ပဒရုန်းပညာရှင်တွေပါဝင်နေကြောင်း စစ်ကောင်စီစွပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> MNDAA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လီကျားဝင်း က ပြည်ပ ဒရုန်းပညာရှင်များ ပါဝင်သည်ဆိုသော စစ်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်အား ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6p66gvlgl7o|title=နိုင်ငံတဝန်းက စစ်မျက်နှာပြင်တွေအကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဘာပြောလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၃၀ ==== ချင်းရွှေဟော်၊ မုံးကိုး၊ ကွမ်းလုံ၊ ပန်ဆိုင်း နှင့် ကုန်းကြမ်းစသည့် မြို့ကြီး (၅) မြို့အပါအဝင် ချင်းရွှေဟော်၊ မုံးကိုး၊ ပန်ဆိုင်း၊ ကျင်းစန်းကျော့ စသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဂိတ် (၄) ခုကိုပါ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီဟု ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/1636/|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်လကျော်အတွင်း မြို့ကြီး ၅မြို့နဲ့ တရုတ်- မြန်မာနယ်စပ် ဂိတ် ၄ ခုကိုညီနောင် မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ ထိမ်းချုပ်ထား|work=New Day Myanmar|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=2 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231202074021/https://newdaymyanmar.com/1636/}}</ref> ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားဖြင့် လည်ပတ်နေပြီဟု အသိပေးသည်။ === ဒီဇင်ဘာလ === ==== ဒီဇင်ဘာ ၁ ==== [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIO ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ [[လိုင်ဇာမြို့|လိုင်ဇာ]] အနီးကို တပ်မတော်က လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်သည်။ [[လိုင်ဇာမြို့]] ပေါ်သို့ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ဖြင့် ပျံသန်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7380033.html|title=KIO ဌာနချုပ် လိုင်ဇာအနီးကို စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကြီးနဲ့တိုက်ခိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် တရုတ်စစ်သင်္ဘော နှင့် မြန်မာ [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]တို့ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာပူးတွဲလေ့ကျင့်မှု စတင် ပြုလုပ်သည်။ ထိုသို့ လေ့ကျင့်ရာတွင်  မြန်မာစစ်တပ်ပိုင်ဆိုင် [[ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲသိင်္ခသူ|မင်းရဲသိင်္ခသူ]] ရေငုပ်သင်္ဘော အပြင်  တရုတ်နိုင်ငံ က  လက်ဆောင်ပေးထားသည့် ရေငုပ်သင်္ဘော [[မင်းရဲကျော်ထင် ရေငုပ်သင်္ဘော|မင်းရဲကျော်ထင်]] လည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjqppgzygddo|title=မြန်မာ-တရုတ် ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းစတင်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[သီပေါမြို့နယ်]] စဉ့်အင်တံတား ထိပ်ရှိ  စဉ့်အင်ရဲစခန်းကို TNLA က တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ တိုက်ပွဲကြောင့် စဉ့်အင်တံတား ပျက်စီးခဲ့ပြီး [[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] နှင့် [[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]] ကုန်းလမ်း ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်သွားသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကုန်းကြမ်းမှ ထွက်ပြေးသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား MNDAA က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်က ၁၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2 December 2023 |title=Breaking News- ကိုးကန့်ဒေသ၊ ရှီးရှမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ တပ်ရင်းတစ်ခုလုံး ပြုတ်သည်အထိ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း MNDAA ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် လီကျားဝင်း အတည်ပြု |url=https://yktnews.com/2023/12/134102/ |access-date=2 December 2023 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=3 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203061655/https://yktnews.com/2023/12/134102/ |url-status=live }}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂ ==== [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]](KNLA)နှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်များက ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက် ညပိုင်းမှစ၍ မုန်းမြို့ရှိ [[တပ်မတော်]] ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ-၅၉၀၊ ခမရ-၅၉၉၊ မြို့မရဲစခန်းနှင့် မုန်းမြို့အဝင် သံတံတားစစ်ဆေးရေးဂိတ်တို့အား တပြိုင်နက်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်သည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၃ ==== သာမန်ပြစ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သည့် ခွင့်မဲ့ နှင့် စစ်ပြေးများအား နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းနိုင်ရန် လက်ခံမည်ဟု တပ်မတော်က ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/junta-announced-return-military-12042023055317.html|title=ခွင့်မဲ့နဲ့ စစ်ပြေးတွေ စစ်မှုပြန်ထမ်းဖို့ဆန္ဒရှိရင် ပြန်လက်ခံမယ်လို့ စစ်ကောင်စီကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမို ပြင်းထန်လာပါက ဒုက္ခသည်များ လက်ခံနိုင်မည့် ခိုလှုံရာစခန်းများ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်တလျှောက်တွင် တည်ဆောက်ရန် အဆင်သင့်ရှိနေသည်ဟု [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] Parnpree Bahiddha-Nukara ကပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2697476|title=Thailand ready to receive Myanmar war refugees|work=Bangkok Post|access-date=5 Dec 2023|date=3 Dec 2023 }}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၄ ==== လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအား မမိုက်မဲကြဘဲ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းအရ ဖြေရှင်းကြရန် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] က ပြောဆိုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-junta-politics-12042023123227.html|title=နိုင်ငံရေးအရ ဖြေရှင်းဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြောဆိုလာ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ပြင်းထန်နေသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ဒုတိယမြောက်ပြောဆိုချက် ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါး ထိခိုက်လာပါက ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးဆက်များကို သက်ဆိုင်ရာဒေသနှင့် ဒေသခံများကသာ ခံစားရမည်ဟုလည်း သတိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/48544|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၇/၂၀၂၃) သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး(KNU)က ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်လေးပင်ခရိုင်၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]]ရှိ တပ်စခန်းအားလုံးအား သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၁,၅၀၀ ခန့်ဖြင့် နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်နေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html|title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း|work=The Irrawaddy|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်ဝမြို့]] ရှိ စစ်ရေးအရအရေးပါသည့် တပ်မတော် တရွန်အိုင် ဗျူဟာ တပ်စခန်းကုန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (အေအေ) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4n7m213n61o|title=အေအေ သိမ်းလိုက်တဲ့ တရွန်အိုင်ဗျူဟာကုန်း စစ်ရေးအရ ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၅ ==== သိမ်းပိုက်ခံလိုက်ရသော မုန်းမြို့ရှိ နယ်မြေခံ တပ်ရင်း အား လေကြောင်းပစ်ကူ၊ လက်နက်ကြီး ပစ်ကူများရယူကာ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်ဘက်က သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/48597|title=မုန်းမြို့၊ နယ်မြေခံတပ်ရင်းသို့ လာရောက်တိုက်ခိုက်သည့် KNLA နှင့် PDF များအား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက တိုက်ခိုက်ချေမှုန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> သို့သော်ငြား ထိုသတင်းသည် တပ်မတော်ဘက်မှ ဝါဒဖြန့်မှုဟုလည်း ဝေဖန်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd1pw7176dxo|title=မုန်းမြို့က စစ်တပ်စခန်းတွေ KNU အတွက်ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|လောက်ကိုင်ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ဒစက)]] အနီးရှိ တပ်မတော် လေးမျက်နှာစေတီစခန်းကုန်းအား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]] က သိမ်းယူသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-laukkai-seizes-12062023131059.html|title=လောက်ကိုင်မြို့အနီးက စစ်ကောင်စီလေးမျက်နှာစေတီကုန်းကို MNDAA သိမ်းယူ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၆ ==== [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)]] ဗဟိုက ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက် နှင့် ၄ ရက်နေ့ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ မုန်းမြို့တိုက်ပွဲအတွင်း [[တပ်မတော်]]ဘက်မှ ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် အင်အား နှစ်ဆယ်ခန့် လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/soldiers-surrender-in-mone-12062023211839.html|title=မုန်းမှာ စစ်သား နှစ်ဆယ်ခန့် လက်နက်ချ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ဒေသလုံခြုံရေးအတွက် မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ပေကျင်းမြို့|ဘေဂျင်းမြို့]]တွင် သီးသန့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး အမြန်ဆုံးပြန်ရပြီး နိုင်ငံရေးအသွင်ကူးပြောင်းမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်မျှော်လင့်ကြောင်း တရုတ်ဘက်က တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3244256/myanmars-junta-wants-chinas-support-analysts-expect-cautious-pragmatism-beijing|title=Myanmar’s junta wants China’s support. Analysts expect ‘cautious pragmatism’ from Beijing|work=South China Morning Post|access-date=8 Dec 2023|date=7 Dec 2023}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့]] ရှိ တပ်မတော် စခန်းသစ်ကုန်းကို TNLA ဦးဆောင်သည့် ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2528w19zp2o|title=နမ့်ခမ်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ TNLA တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်စီးဆင်းမှုအား ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း နှင့်  လေယာဉ်ဆီ သုံးစွဲခွင့်ကိုပါ ဖြတ်တောက်ရန်လိုကြောင်း  မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်]] တွမ်အန်ဒရူးက တိုက်တွန်းသည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၈ ==== [[ကောလင်းခရိုင်|ကောလင်း]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] နှင့် [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] မြို့ များအား တပ်မတော်က ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင် သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw027xz5ln1o|title=ကောလင်း၊ ခမ်းပတ်နဲ့ ရွှေပြည်အေး မြို့တွေထဲက တချို့ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ထိုးစစ်ဆင်|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၉ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး၏ ဒုတိယအဆင့် အား အကောင်အထည် ဖော်နေပြီဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ရရာနည်းလမ်း၊ရရာ လက်နက်ဖြင့် စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်ကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2078/|title=မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး စစ်ကောင်စီကို ရရာလက်နက်စွဲကိုင် တော်လှန်ကြဖို့ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့တိုက်တွန်း|work=New Day Myanmar|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211143256/https://newdaymyanmar.com/2078/}}</ref> [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ ကူမင်းမြို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] နှင့် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ပါတီကော်မတီ ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးမစ္စတာရှီယွီကန်း တို့ သီးခြားတွေ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်အရေး ဆွေးနွေးကြသည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] သို့ပါ ကူးစက်လာသည်။ တအာင်းတပ် TNLA သည် [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] အတွင်းရှိ တပ်မတော်စခန်း နှင့် ရဲစခန်း ၄ ခု အား သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/intense-fighting-in-northern-shan/7392709.html|title=ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတချို့ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>သိမ်းယူသည့်အထဲ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] နမ့်ခေးကျေးရွာက ကဒိုင်းဖူးတောင်စခန်းလည်း ပါသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyr276gnk7jo|title=နမ့်ဆန်က ကဒိုင်းဖူးတောင်စခန်းကို TNLA သိမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်|ဦးပယ်ဆောက်ချိန်]] အား အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း စွပ်စွဲချက်ဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပြန်သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ သားဖြစ်သူနှင့်သမီး ဖြစ်သူတို့ပါ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-online-scam-12102023120848.html|title=ကိုးကန့်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟောင်း အပါအဝင် ဆယ်ဦးကို တရုတ် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တွင် အခိုင်အမာခြေကုပ်ယူထားသည့် တပ်မတော် နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က သိမ်းပိုက်သည်။၂၇ ရက် ကြာ ထိုးစစ်ဆင်၍ သိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-anouce-strategy-hill-12112023150412.html|title=စစ်ကောင်စီရဲ့ နှုံးဘူးဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ကြောင်း AA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ခရီးစဉ် အဖြစ် [[လားရှိုးမြို့]] သို့ သွားရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c84vjg7r11po|title=ရှမ်းမြောက်ကို စည်းရုံးရေး ခရီးစဉ် စစ်ခေါင်းဆောင် သွားရောက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ==== [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန် မြို့နယ်]] ပတ္တမြားစေတီ(ကောင်းမှုဆိုင်စခန်း) နှင့် နမ့်ဆန်ရဲစခန်း အား တအောင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA က သိမ်းပိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီမှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် MNDAA ၊ TNLA ၊ AA အဖွဲ့တို့မှ တာဝန်ရှိသူများ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကူအညီဖြင့် နိုင်ငံရေးအရဖြေရှင်းနိုင်ရန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်သည်။အပြုသဘောဆောင်သည့် ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့၍ ဝမ်းသာရသည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ Mr Mao Ning က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/northern-myanmar-anti-junta-rebel-china-peace-talks-positive-results-3980116|title=China says peace talks held over north Myanmar conflict, 'positive results'|work=Central New Asia|access-date=11 Dec 2023|date=11 Dec 2023|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211143256/https://www.channelnewsasia.com/asia/northern-myanmar-anti-junta-rebel-china-peace-talks-positive-results-3980116}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ==== စစ်အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်ရေးအတွက် [[တပ်မတော်]]တပ်စခန်းများအား ဆက်လက်တိုက်ခိုက် သွားမည်ဟု ရှမ်းမြောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့]]က ကြေညာချက် ထုတ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ခဲ့ကြသည့် ကိစ္စရပ်ကိုမူ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ဖွဲ့က မြန်မာပြည်သူလူထုအနေဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု မရှိစေချင်ကြောင်းသာ သတင်းစကားပါးပြီး ကျန်အကြောင်းအရာတို့ကိုမူ နှုတ်ဆိတ်ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7396273.html|title=မြန်မာလူထု မျှော်လင့်တဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ရအောင် ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်သွားမည် (ညီနောင်သုံးဖွဲ့)|work=VOA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ==== [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မော်လူးမြို့]] ရှိ တပ်မတော်စခန်းနှင့် ရဲစခန်း အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ် (KIA)]] ၊ [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF)]] နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)]] လက်အောက်ခံ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့အား ထိန်းချုပ်သည်။မော်လူးမြို့ သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] အတွင်း [[ကောလင်းခရိုင်|ကောလင်း]]၊[[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]၊[[ရွှေပြည်အေးမြို့]] တို့ပြီးလျှင် စတုတ္ထမြောက် သိမ်းယူနိုင်သည့် မြို့ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/13/377352.html|title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များ သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ဖြူးမြို့နယ်|ညောင်ပင်သာရဲစခန်း]]ကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KNLA)]]၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF)]] နှင့် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဗမာ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (BPLA)]] တို့ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nyaungpinthar-police-station-12132023032225.html|title=ဖြူးမြို့ ညောင်ပင်သာရဲစခန်းကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်၊ ဒေသခံတစ်ထောင်ကျော် ထွက်ပြေးနေရ|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]က ရှမ်းမြောက်၊မြန်မာအရှေ့တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် များတွင် စာနာမှု အကူအညီများပေးရန် စတာလင်ပေါင် ၄ သန်းခွဲ (ဒေါ်လာ ၅.၆ သန်းကျော်) သုံးစွဲမည် ဟု ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7396356.html|title=ဗြိတိန်က မြန်မာကို စာနာမှုအကူအညီ ဒေါ်လာ ၅ သန်းခွဲကျော် ပေးမည်|work=VOA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့နယ် ၆ ခုတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားသည်။တိုက်ပွဲကာလ ၁လ အတွင်း မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊မြန်မာ- အိန္ဒိယနယ်စပ် များရှိ တပ်မတော် တရွန်အိုင်၊ နှုံးဘူး၊ ဒုံးညို ၊ တရွန်အိုင်ဗျူဟာ၊ နှုံးဘူးဗျူဟာ၊ ဒုံးညို၊ ခထီးလှတပ်စခန်း စသည့် စခန်းကုန်းများအပြင် ဒုံးပိုက်၊ ချိန်ခါလိန် စသည့် နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း များအား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားကြောင်း အေအေတပ်ဖွဲ့က အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/rakhine-battles-12132023041607.html|title=ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကြီးအချို့ကို AA သိမ်းပိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ==== ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] ရှိ “ရွှေဖီဦး”တပ်မတော်လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ ထဲရှိ တပ်မတော်တပ်စခန်းအား တအာင်းတပ် - TNLA က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0jyelwjn78o|title=ပလောင်တပ်တွေ သိမ်းလိုက်တဲ့ တပ်မတော်လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ|work=BBC Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ==== နှစ်ပတ်ကြာ တိုက်ပွဲများပြီးနောက် TNLA က [[နမ့်ဆန်မြို့]]အား သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Myanmar rebels seize town from military junta despite China-backed ceasefire |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire |access-date=2023-12-16 |website=France 24 |language=en}}</ref> [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်]] ဗျူဟာကုန်း နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဇုန် အား [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင် ၃ ဖွဲ့]]က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/15/377433.html|title=မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် ဗျူဟာကုန်းနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဇုန်ကို ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပဋိပက္ခများနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] မစ္စတာ ဝမ်ယိ နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ)]] တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2023/12/19/377523.html|title=မြန်မာ့ပြည်တွင်းရေး တရုတ်က ဝင်မစွက်ဘူးတဲ့လား|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်မြို့ရှိ ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းကုန်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA]] က ၎င်း၏ အလံ စိုက်ထူထားမှုအား ထုတ်ပြန်သည်။ထိုသို့ထုတ်ပြန်ရာတွင် သိမ်းဆည်းလိုက်သည့် တင့်ကားကိုပါ ထည့်သွင်း ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2274/|title=မူဆယ်မြို့က ၁၀၅ မိုင်စခန်းကုန်းမှာ ရခိုင့်တပ်တော် AA ရဲ့ အလံစိုက်ထူ (ဓာတ်ပုံသတင်း)|work=New Day Myanmar|access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=17 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217033831/https://newdaymyanmar.com/2274/}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း]] ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လားရှိုးမြို့]] သို့ သွားရောက်သည်။ဒဏ်ရာရ စစ်သည်များ၊ရဲများနှင့်ပြည်သူ့စစ်များ နှင့်တွေ့ဆုံသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/49704|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်စဉ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် အရာရှိ၊ စစ်သည်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား သွားရောက်ကြည့်ရှုအားပေး၊ မိသားစုဝင်များအား သွားရောက်တွေ့ဆုံအားပေးစကားပြောကြား|work=MWD Webportal |access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] အား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်မတော် (TNLA)]] နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့က အပြည့်အဝထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်သည်။ ၎င်းတို့က နမ့်ဆန်အား တအောင်းစော်ဘွားများ၏ ဒေသတစ်ခုဟု ညွှန်းဆိုပြီး နှစ်ပေါင်း ၆၄ နှစ်အကြာမှ ပြန်လည် ရယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-got-namsan-12172023223226.html|title=နမ့်ဆန်ကို ၆၄ နှစ်အကြာမှာ တအာင်းပြန်ရခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း နှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း၂၅၅ ဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံအား အိတ်ဖွင့်ပေးစာ ပေးပို့သည်။ထိုထဲ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သက်ဆိုးရှည်နိုင်သည့် လုပ်ရပ်များ မလုပ်ဆောင်ရန် နှင့် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ သဘောဆန္ဒအား အလေးထားရန် အချက်များပါဝင်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/gscb-china-open-letter-12172023150039.html|title=စစ်ကောင်စီကို မထောက်ပံ့ဖို့ တရုတ်နိုင်ငံကို အဖွဲ့အစည်း ၂၅၅ ဖွဲ့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး[[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း|ဒေါက်တာ လျန်မှုန်းဆာခေါင်း]] နှင့် ချင်းပြည်ကောင်စီ တာဝန်ရှိသူတို့ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]] တွင် တွေ့ဆုံပြီး ချင်းပြည်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ နှင့် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် လည်ပတ်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2369/|title=NUG ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီး နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေ ရိခေါဒါရ် မှာတွေ့ဆုံ|work=New Day Myanmar|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=18 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218102357/https://newdaymyanmar.com/2369/}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ==== မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသ]] [[ရန်လုံကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်]] အား ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)က ကိုးကန့်အလံ လွှင့်ထူကာ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/630035|title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=DVB|access-date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]၊[[ဖောင်းဆိုင် (တရုပ်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]၊ [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]၊ [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] နှင့် ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်အထိ ကိုးကန့်ဒေသ ၏ အရေးပါသော နယ်စပ်ဂိတ်အားလုံးအား MNDAA က ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyn421nr1o|title=လောက်ကိုင်မှာ MNDAA က အုပ်ချုပ်ရေးဘယ်လိုထူထောင်နေလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း [[ရမ်းဗြဲမြို့]] ပေါ် တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။တိုက်ပွဲကြောင့် မြို့ခံ ၈၀ရာခိုင်နှုန်း ကျော် နေရပ်စွန့်ခွာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72ymv04r79o|title=ရခိုင်မြောက်ပိုင်းကနေ တောင်ပိုင်းအထိ စစ်ပွဲပျံ့နှံ့လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ခမ်းမြို့]] ရှိ တပ်မတော်စခန်းသစ်ဗျူဟာကုန်းကို တအာင်းတပ် (TNLA) ဦးဆောင်သည့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c872j412lreo|title=နမ့်ခမ်းက စစ်တပ်ရဲ့ စခန်းသစ်ဗျူဟာကုန်းကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ==== မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အားလုံး အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်များအတိုင်း ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းလုပ်ကြရန် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်အစိုးရ]]က ထပ်မံတိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a /china-calls-on-myanmar-s-warring-parties-to-control-frictions-during-peace-talks-/7406301.html|title=ရှမ်းမြောက်ပဋိပက္ခ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းကိုင်တွယ်ဖို့ တရုတ်ထပ်မံတိုက်တွန်း|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}{{Dead link|date=January 2024 }}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] အနီးတွင် ပြင်းထန်သည့် တိုက်ပွဲများ စဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47119/|title=လောက်ကိုင်တွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083846/https://myanmar-now.org/mm/news/47119/}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ==== ရှမ်းမြောက်တိုက်ပွဲများမှ ထွက်ပြေးလာရသည့် အရပ်သားများအား <ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/12/21/myanmar-armed-group-abuses-shan-state|title=Myanmar: Armed Group Abuses in Shan State|work=HRW|access-date=21 December 2023|date=21 December 2023 }}</ref> [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]] က အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းနေရာ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ဥပဒေ နှင့် မညီသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုဟု နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ HRW က အစီရင်ခံစာထုတ်ကာ ဝေဖန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/hrw-criticizes-mndaa-12212023052807.html|title=ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းမှု ဥပဒေနဲ့မညီကြောင်း HRW ဝေဖန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့]]၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအပေါ် [[တပ်မတော်]]၏ တုံပြန်မှုထဲ စစ်ရာဇဝတ်ချိုးဖောက်မှုများ ရှိ၊မရှိ စုံစမ်းစစ်ဆေးသင့်ကြောင်း Amnesty International လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံတကာကို အကြံပြုတိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/21/unlawful-killings-amnesty-urges-myanmar-military-war-crimes-investigation|title=Unlawful killings: Amnesty urges Myanmar military war crimes investigation|work=Aljazeera|access-date=21 December 2023|date=21 December 2023}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/possible-war-crimes-by-myanmar-military-in-northern-shan-state/7406906.html|title="ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ရာဇဝတ်မှုချိုးဖောက်တာရှိနိုင်" - Amnesty|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပေါက်တောမြို့]]ရှိ တပ်မတော်စခန်းအတွက် လူအင်အားနှင့်လက်နက်ဖြည့်တင်းရန်လာသော စစ်သင်္ဘော ၃ စီးအား အေအေက တိုက်ခိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1dynp74ln7o|title=ပေါက်တောကို စစ်ကူလာတဲ့ စစ်သင်္ဘော ၃ စီးကို အေအေတိုက်ခိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[မန်တုံမြို့]] ရှိ တပ်မတော် တပ်ရင်းအမှတ် ၁၃၀ ဗျုဟာကုန်း၊ ခိုမုန်း တပ်စခန်း၊ လွယ်ဆိုင်တောင် တပ်စခန်း၊ ပ.သ.စ တပ်စခန်း၊ ရဲစခန်း အပါအဝင် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများအား TNLA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/tnla-manton-northern-shan-state-fighting-military-coup-council-/7410439.html|title=စစ်ကောင်စီ မန်တုံစခန်း TNLA တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ|work=VOA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47205/|title=ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတစ်ခုလုံး TNLA ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရောက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083847/https://myanmar-now.org/mm/news/47205/}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကူမင်းမြို့]] တွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx8v01503x4o|title=မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ် အဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ ကူမင်းမှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံဖို့ရှိ|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တပ်မတော်ဘက်အား အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင် က ဦးဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyw742z6yo|title=မြောက်ပိုင်းမှာစစ်ရှိန်လျော့ရေး စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ တရုတ်ရောက်နေ|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ==== တပ်မတော် နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ အကြား ၃ရက်ကြာဆွေးနွေးပွဲ ပြီးဆုံးသည်။ တပ်နေရာချထားရေးအပါအဝင် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြန်ဖွင့်ရေး ဆွေးနွေးမှုများရှိခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာသဘောတူညီမှုမရကြပေ။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7411543.html|title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ ဒုတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးပွဲပျက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မန်တုံမြို့]] ရှိ တပ်မတော် စခန်းများအားလုံး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့အားထိန်းချုပ်လိုက်ကြောင်း [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA)]] က တရားဝင်ထုတ်ပြန်သည်။TNLA အနေဖြင့် [[မိုင်းလုံမြို့]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့]] နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]] တို့အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် စတုတ္ထမြောက် မြို့အဖြစ် [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံမြို့]]အား အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-occupied-junta-camps-mantong-12242023002209.html|title=မန်တုံမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းအားလုံး သိမ်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း TNLA ပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] မြောက်ဘက်ရှိ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထင်ပါကျိုင်း]]၊ စွမ်းဖုန့်ထာနှင့် ကွမ်ယင်တောင်စခန်းတို့ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|ကိုးကန့်တပ်]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47225/|title=လောက်ကိုင်က တပ်စခန်း ၃ ခုကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083848/https://myanmar-now.org/mm/news/47225/}}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် [[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]] သည် [[စစ်တောင်းမြစ်]] အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ စစ်မြေပြင်မှ စစ်ကြောင်းများသို့ ကွင်းဆင်းသွားရောက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/630896|title=စစ်တောင်းမြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ PDF ရဲဘော်များနှင့် NUG ဝန်ကြီး တွေ့ဆုံ၊ စစ်ဆင်ရေးတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေး (ဓာတ်ပုံ)|work=DVB|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ==== [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[လောက်ကိုင်မြို့]]ထဲရှိ တုံချိန်အရပ်တွင် တပ်မတော်ဘက်ကပစ်ခတ်လိုက်သော လက်နက်ကြီးကြောင့် လူ၁၀ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကာ ၂၀ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72y768lzj3o|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ကြီးကျပြီး လူ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊မြောက်ဦးမြို့ တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။ [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ထိခိုက်ပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mrauk-u-ancient-museum-12252023004115.html|title=မြောက်ဦးက ရှေးဟောင်းပြတိုက် ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ လူနေအိမ်အချို့ လက်နက်ကြီးထိမှန်ပျက်စီး|work=RFA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> လောက်ကိုင်မြို့ သို့ တပ်ကူလွှတ်ထားသည့် [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၅၅]] လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ် (MNDAA)]] ထံ လက်နက်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/25/377723.html|title=စစ်ကောင်စီ တပ်မ ၅၅ မှတပ်ဖွဲ့များ MNDAA ထံ လက်နက်ချ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]] ရှိ မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-rakhine-mrauk-u-12262023171955.html|title=မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ [[နမ္မတူမြို့]]အား TNLA က အပြီးသတ် သိမ်းယူသည်။တပ်မတော် ဗျူဟာမှူးအခြေချကွပ်ကဲနေသည့် နမ္မတူမြို့နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာ ခြေမြန် တပ်ရင်း ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းအား ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်က စတင်တိုက်ခိုက်ပြီး ၂ ရက်အကြာတွင် သိမ်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။TNLA ၏ သိမ်းယူမှုထဲ မန်စံ တပ်စခန်း၊ ပန်းသပြေ တပ်စခန်း၊ နောင်ဆိုင် ကင်းစခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများအားလုံး ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/28/377821.html|title=နမ္မတူမြို့အား အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ပြီးဟု TNLA ကြေညာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံရုံးက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] လောက်ကိုင်မြို့ထဲ ရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားများအား စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာ၍ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာရန် သတိပေးစာထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/warns-to-leave-chinese-citizens-12282023063531.html|title=တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ လောက်ကိုင်ကအမြန်ဆုံးထွက်ဖို့ တရုတ်သံရုံး သတိပေး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[လောက်ကိုင်မြို့]]ရှိ ဒေသခံများနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြရန် ရှမ်းပြည်နယ် အထူးဒေသ (၁) စစ်ရေးအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီက အသိပေးချက်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-people-leave-12302023125848.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ကနေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြဖို့ မြို့ခံတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ကိုးကန့်အဖွဲ့ တိုက်တွန်း|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ [[မြောင်းဘွေရွာ|မြောင်းဘွေ]]တိုက်နယ်ရှိ တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ပေါင်းစည်းထားသော မြောင်းဘွေရဲစခန်း အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c25yx91lylyo|title=ရခိုင်၊ မြောက်ဦးက မြောင်းဘွေရဲစခန်းကို အေအေသိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ==== ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကိုးကန့်ဒေသ လောက်ကိုင်မြို့၏ မြောက်ဘက်၊ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထင်ပါကျိုင်းကျေးရွာ]]ရှိ အမှတ် ၃၂၂ တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်းစခန်းအား ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47629/|title=လောက်ကိုင်ရှိ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၂၂ စခန်းကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055413/https://myanmar-now.org/mm/news/47629/}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့၏ တိုက်ခိုက်မှု အတွင်း တပ်မတော်သား ၁၅၁ ဦး တို့ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပြည်နယ် မီဇိုရမ်ထဲ ထွက်ပြေးလာကြောင်း အိန္ဒိယစစ်တပ်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=|title=အေအေသိမ်းလိုက်တဲ့ စခန်းက မြန်မာစစ်သား ၁၅၀ ကျော် အိန္ဒိယထဲ ဝင်ပြေး|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်|ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ]] [[မိုင်းငေါ့မြို့]] အား တအာင်းတပ်မတော် TNLA က သိမ်းယူသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47604/|title=ကျောက်မဲမြို့နယ်ထဲက မိုင်းငေါ့မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055414/https://myanmar-now.org/mm/news/47604/}}</ref> == ၂၀၂၄ == ==== ဇန်နဝါရီ ၁ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တပ်မတော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်သည်။ထိုစခန်းသည် စစ်ရေးအရအရေးပါကာ ကုလားတန်မြစ်အရှေ့ဘက် ကျောက်တော်မြို့၏အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၂ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47625/|title=ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို AA သိမ်းယူ|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055412/https://myanmar-now.org/mm/news/47625/}}</ref>မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်းမှာ တပ်မတော်သား ၅၅၀ ကျော် လက်နက်ချ အညံ့ခံခဲ့ကြောင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)]] ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/duwa-lashila-speech-01012024015437.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ငါးရာကျော် လက်နက်ချကြောင်း NUG ယာယီသမ္မတပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] - [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]]ကားလမ်း ပေါ်ရှိ [[အီနိုင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|အီနိုင်းတံတား]] မိုင်းခွဲခံရပြီး ကျိုးကျပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/destroyed-einaing-bridge-01012024005812.html|title=လားရှိုး - နမ္မတူလမ်းပေါ်က အီနိုင်းတံတား မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံရ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည် အထူးဒေသ(၁) အား ပြန်ထူထောင်မည်ဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA)စစ်ဦးစီးချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁)အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖုန်တဲရင် က အသိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cqq1kp96vn1o|title=ရှမ်းပြည် အထူးဒေသ ၁ ကို ပြန်ထူထောင်မယ်လို့ MNDAA ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/02/11044?fbclid=IwAR1tHYdAT3nzTECYHt6fG8SqB6_qzWQNvb1bST8TdZtRgsqQmRKlCEHII-s|title=အထူးဒေသ(၁)အခြေခံဥပဒေကိုအခြေခံ၍ ကိုးကန့်ဒေသကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု MNDAA စစ်ဦးစီးချုပ်ပြော|work=Mizzima|access-date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့ သိမ်းယူထားသော မြို့ရွာဒေသများအား တပ်မတော်က လက်နက်ဆန်းများ သုံး၍ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲမည်ဟု တပ်မတော် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင်က တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကူမင်းမြို့တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သည့် နှစ်ဖက် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19495-tnla-24|title=လက်နက်ဆန်းများသုံးပြီး ဗုံးကြဲနေမှာပဲလို့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင်ပြောခဲ့ဟု TNLA ပြော|work=CNI Myanmar|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း [[ပလက်ဝမြို့]] ရှိ တပ်မတော် [[ခမောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|ခမောင်းဝ]]စခန်း အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) က သိမ်းပိုက်သည်။[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲ ထွက်ပြေးသွားသော [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] ၁၅၁ ဦးကို [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယအစိုးရ]] က မြန်မာဘက်သို့ ပြန်ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ny9j0zezjo|title=ပလက်ဝ မှာ ခမောင်းဝစခန်းကို အေအေထပ်သိမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၃ ==== လောက်ကိုင်ဘက်မှ ပစ်ခတ်လိုက်သည့် လက်နက်ကြီးကျည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ဘက်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသား ၅ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjegjr18ygro|title=လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲကြောင့် တရုတ်ဘက်ခြမ်းကိုလက်နက်ကြီးကျ|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၄ ==== တရုတ်နိုင်ငံထဲသို့ လက်နက်ကြီးကျည်ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုအပေါ် တရုတ်ဘက်က ပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/artillery-shells-restive-myanmar-region-hit-southwest-china-town-global-times-2024-01-04/|title=China protests to Myanmar after stray artillery shells hurt five|work=Retures|access-date=5 January 2024|date=4 January 2024}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လောက်ကိုင်မြို့ အခြေစိုက် [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ)]] လက်နက်ချသည်။ [[လောက်ကိုင်မြို့]]အား MNDAA တပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-control-laukai-01052024022108.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လက်နက်ချပြီးနောက် လောက်ကိုင်မြို့ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၅ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မိုးမိတ်မြို့]] စင့်ကင်ကျေးရွာအခြေစိုက် တပ်မတော် ကျန်ကန်တပ်စခန်းအား တအာင်းတပ် (TNLA)က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv24ppjx3wxo|title=မိုးမိတ် စင့်ကင်ရွာ ကျန်ကန်တပ်စခန်းကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ ဝ” ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] [[ဟိုပန်မြို့]] နှင့် [[ပန်လုံမြို့]] တို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း တို့အား ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA) က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်သည်။ထိုသို့တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|“ဝ”တပ်ဖွဲ့ (UWSA)]] က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက် နေရာယူသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/uwsa-enter-and-deploy-01052024054538.html|title=ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံမြို့တွေကို UWSA ဝင်ရောက်တပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Sun Weidong မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50101|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Sun Weidong အား လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လောက်ကိုင်မြို့]] သည် စစ်ကောင်စီကင်းစင်နယ်မြေ ဖြစ်သွားပြီဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် လောက်ကိုင်မြို့၊ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ)]] မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူ ခြောက်ဦး၊ အရာရှိ ၂၂၈ ဦး အပါအဝင် ရဲဘော် နှင့် တခြားအဆင့် နှစ်ထောင်နီးပါး ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထံ လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-mndaa-military-01052024140317.html|title=ကိုးကန့်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ခြောက်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား နှစ်ထောင်ကျော် လက်နက်ချ|work=RFA Burmese|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး Mr. Wang Xiaohong ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင်၊ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်]] ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တို့ အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် တွေ့ဆုံသည်။နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးကိစ္စ၊အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/50103|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး Mr. Wang Xiaohong ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] ရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ကုန်းဖြစ်သည့် နမ်ထင်းမိန်ရှန်း ခေါ် ပွိုင့် (၂၀၂၂) မှ တပ်မတော်သား ၂၆၆ ဦး ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ထံ လက်နက်ချသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/06/378100.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ အား သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဟု MNDAA ကြေညာ|work=The Irrawaddy|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၆ ==== [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|လောက်ကိုင်အခြေစိုက် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်]] အား လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်ဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က ဝန်ခံသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆုံးဖြတ်လိုက်ရသည်ဟု အကြောင်းပြပြီး ဒစကမှူးအား [[တပ်မတော်]] ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ညွှန်ကြားခဲ့ကြောင်း [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/632715|title=လောက်ကိုင်စစ်ဌာနချုပ်ကို ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လက်လွှတ်ခဲ့ဟု စစ်ကောင်စီ ပြော|work=DVB|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် တပ်မတော် [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]] ၏ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့်အပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ခြောက်ဦးတို့ [[လောက်ကိုင်မြို့]] မှ [[လားရှိုးမြို့]]သို့ ပြန်ရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgv8e2xmveo|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ချတဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ယောက် လားရှိုးပြန်ရောက်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း အထူးဒေသ ၁ ဖြစ်သော ကိုးကန့်ဒေသအားလုံးအား ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]]က တရားဝင် ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kokand-laukkai-01062024145841.html|title=ကိုးကန့်ဒေသကို ၁၄ နှစ်အကြာမှာ ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ကြောင်း MNDAA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့]]မရဲစခန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် ( AA )]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/08/378130.html|title=ပလက်ဝမြို့မရဲစခန်းကို AA သိမ်းပိုက်ထား|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] ၊ တင်းမကျေးရွာအနီးရှိ တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းမှ တပ်မတော်သားများအားလုံး ရက္ခိုင့်တပ်တော် ( AA )ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/07/378109.html|title=ကျောက်တော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းတခုလုံး AA ထံ လက်နက်ချလာ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၇ ==== ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ စစ်ကောင်စီ၏ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] အခြေစိုက် “စကခ (၁၆) နောက်တန်းဌာနချုပ်” နှင့် “ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်း” အား သိမ်းပိုက်သည်။[[ကွတ်ခိုင်မြို့]] အား  TNLA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51zl7x0q0xo|title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်းကို သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီလို့ ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/08/11542|title=ကွတ်ခိုင်ရှိ ဗျူဟာတပ်စခန်း လက်နက်ချ၊ မြို့ကို TNLAအလုံးစုံ ထိန်းချုပ်|work=Mizzima|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး၏ ၇၂ရက်မြောက် အတွင်း  လက်နက်ချအညံ့ခံသည့် တပ်မတော်သားအရေအတွက် ၄၀၀၀ နီးပါးထိ ရှိလာကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့  က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=sdnZsbs8F7k|title=ညီနောင်မဟာမိတ်များထံ လက်နက်ချခဲ့တဲ့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀၀၀ နီးပါးထိရှိလာ|work=Mizzima|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]] တပ်မတော် သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းအား အေအေ သိမ်းပိုက်သည်။ ချင်းပြည်နယ်[[ပလက်ဝမြို့နယ်|၊ပလက်ဝ]] အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ တပ်မတော်စခန်းများအားလုံး အေအေလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိသည်။ ==== ဇန်နဝါရီ ၈ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ၊သစ်ပုတ်တောင်ကျေးရွာအနီးရှိ တပ်မတော် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်း]] အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က ပထမဦးဆုံးအကြိမ် စတင်တိုက်ခိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-dhanyawati-naval-base-01092024014728.html|title=တရုတ် စီမံကိန်းအနီးက ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းကို AA စတင်တိုက်ခိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ၊လောက်ကိုင်မြို့နယ် ပွိုင့် ၂၂၀၂ တောင်ကုန်း (ဆင်ဦးကင်းကုန်း) အပေါ်ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူ အား MNDAA အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက သံတူဖြင့် ထုရိုက်ဖြိုဖျက်နေသည့် ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခု ပျံ့နှံ့ထွက်ပေါ်လာကာ ယင်းလုပ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ဝေဖန်မှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyr31r28lgno|title=ဘုရားစေတီဖျက်ဆီးနေတဲ့ ရုပ်သံဖိုင်အပေါ်တောင်းပန်ကြောင်း MNDAA ထုတ်ပြန်|work=BBC Burmese|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၉ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]] ရှိ စေတီတော်ဖျက်ဆီးခံရမှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး မျိုးချစ်မြန်မာရဟန်းတော်များသမဂ္ဂ(မန္တလေး)က [[မန္တလေးတောင်|မန္တလေးတောင်ခြေ]] [[ကုသိုလ်တော် ဘုရား(မန္တလေး)|ကုသိုလ်တော်ဘုရား]]အနီး တွင် ဆန္ဒပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/09/11680|title=MNDAA ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသူက ဘုရားစေတီတော်အား ထုနှက်ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းအတွက် မန္တလေးတွင် ဆန္ဒပြ|work=Mizzima|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ၏ လုပ်ရပ်အပေါ် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် MNDAA]] ဘက်က အမိန့်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ လုပ်ရပ်သာဖြစ်ကြောင်း နှင့် အရေးယူဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းပန်စာ ထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/286752|title=လောက်ကိုင်တွင် စေတီတစ်ဆူကို MNDAA အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ဖျက်ဆီးနေသော ဗီဒီယိုဖိုင် အွန်လိုင်းတွင် ပျံ့နှံ့နေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ MNDAA အဖွဲ့က လွန်စွာတောင်းပန်ကြောင်း ထုတ်ပြန်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့၏ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] ရှင်းလက်ဝတပ်စခန်းတိုက်ပွဲ အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ စစ်ရှုံး ထွက်ပြေးသွားသည့် တပ်မတော်သား ၁၀၄ ဦး အား [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယအစိုးရ]]က [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ [[အိုင်းဇောလ်မြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]] lenpui လေဆိပ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံထံ ပြန်ပို့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/paletwa-india-fled-junta-sent-myanmar-01092024233326.html|title=အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား တစ်ရာကျော်ကို မြန်မာဘက်ပြန်ပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကျန်ရှိနေသေးသော တပ်မတော်စခန်းနှင့်မြို့ကြီးအချို့အား ဆက်လက်သိမ်းပိုက်မည်ဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-statement-01102024035255.html|title=ရှမ်းမြောက်က စစ်စခန်းတွေနဲ့ မြို့ကြီးအချို့ကို သိမ်းဖို့ကျန်နေကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၀ ==== [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကူမင်းမြို့]]တွင်  ညီနောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တို့ တတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ လုပ်သည်။ လောက်ကိုင်တွင် MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီတော်ဖျက်ဆီးခဲ့မှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[ရန်ကုန်မြို့]] မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် ဆန္ဒပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/protest-against-mndaa-01102024045215.html|title=လောက်ကိုင်မှာ MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီဖျက်ဆီးတဲ့အပေါ် ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေးမှာ ဆန္ဒပြ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50357|title=စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဘုရားစေတီပုထိုးများ၊ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ဖျက်ဆီးစော်ကားနေသည့် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအား ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲ ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှုလုပ်ဆောင်နေဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က စွပ်စွဲသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-religious-violence-01102024132235.html|title=မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှုတွေ လုပ်နေကြောင်း စစ်ကောင်စီစွပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များ ဟိုပန်သို့ ဝင်လာခဲ့ပြီး တပ်မတော်သား ခုနှစ်ရာကျော်လက်နက်ချ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|'ဝ' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]ထဲမှ [[ဟိုပန်မြို့]] အပါအဝင် [[ပန်လုံမြို့]] တို့အား [[ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|''ဝ''ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ UWSP/UWSA]] အုပ်ချုပ်မှုအောက် သို့ ရောက်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8022pey3l9o|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ကနေ အမြတ်ထွက်သွားတဲ့ ''ဝ''တပ်ဖွဲ့|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” အတွင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် စစ်သုံ့ပန်းများအနက်မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်း ၏ ရုပ်သံအား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ် (TNLA)]] က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းသည် မကွေးတိုင်း [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|ပခုက္ကူအခြေစိုက်ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူး]]ဖြစ်ကာ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် [[နမ့်ဆန်မြို့]]သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း TNLA ၏ ဖမ်းဆီးမှုခံရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/|title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန်|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=12 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112062843/https://myanmar-now.org/mm/news/48085/}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၁ ==== MNDAAတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီတော်ဖျက်ဆီးခဲ့မှုအပေါ် ဆန္ဒပြမှု လားရှိုး သို့ရောက်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50386|title=စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဘုရားစေတီပုထိုးများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးမှုအပေါ်လားရှိုးမြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများမှ သံဃာတော်များ၊ သာသနာနွယ်ဝင်သီလရှင်များနှင့် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားပြည်သူက ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ညီနောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တို့အကြား တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်သည့် တတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးမှတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်အရ]] ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရန် သဘောတူလိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7436093.html|title=ရှမ်းမြောက်မှာ ယာယီစစ်ရပ်ဖို့ နှစ်ဖက်သဘောတူ|work=VOA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cql11w4y404o|title=စစ်တပ်နဲ့ ညီနောင် ၃ဖွဲ့ကြား ယာယီအပစ်ရပ်ဖို့ သဘောတူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref name=":0">[https://www.facebook.com/myanmarnownews/posts/pfbid0JaYd6cAcuwVN4ETeJNjnns3EUKTFAXRiMxonFjMdWKoHuGa1npx5hcUpJURwptZGl ဟေဂင်သဘောတူညီချက်]</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၂ ==== '' ဝ'' ဒေသ [[နမ့်တစ်မြို့နယ်ခွဲ|နမ့်တစ်မြို့]] ထဲ စစ်ဘေးလာတိမ်းရှောင်ကြသည့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] အရပ်သားများအနေဖြင့် ကိုးကန့်ဒေသတွင် စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်၍ နေရပ်ပြန်ကြရန် UWSA “''ဝ'' ”တပ်ဖွဲ့နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က စာထုတ်ပြန်အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cql11w4y404o|title=''ဝ'' ဒေသ နမ့်တစ် ထဲမှာ စစ်ရှောင်နေတဲ့ အရပ်သားတွေ ပြန်ကြဖို့ UWSA ကြေညာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း  တအာင်းတပ်(PSLF/TNLA)က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားသည့်  [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]]၊ [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]]၊ [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]]၊ [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]] နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]]  မြို့များအား တရားမျှတမှုရှိသော ဥပဒေရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းပြီးအုပ်ချုပ်မည်ဟု တအာင်းတပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တာအိုက်ဘုန်း|တားအိုက်ဘုန်း]]က ပြောသည်။“[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်ရပ် စတင် အသက်ဝင်သည့်နေ့]]” မှာပင် တပ်မတော်ဘက်က [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] သို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅ ကြိမ် ၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်]] ထဲရှိ မန်လီရွာအား ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ဖြင့် ဗုံးကြဲခြင်းအပါအဝင် [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]] နှင့် [[လားရှိုးမြို့နယ်]] ထဲသို့ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ် (၃) ဖွဲ့]] က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7438400.html|title=အပစ်ရပ်ပြီးနောက် ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ|work=VOA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် စစ်ဆင်ရေးဝင်နေသည့် မွန်ပြည်နယ်၊ [[ရေးမြို့]] အခြေစိုက် [[အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၏ ဌာနချုပ်မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇင်မျိုးဆွေအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင်တပ်တော် (AA)]] က ဖမ်းဆီးရမိသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/14/378439.html|title=အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးကို AA ဖမ်းမိ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၃ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] ရှိ ခန်ခတောင်ဗျူဟာစခန်း နှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်‌တော်]] AA က အပြီးသတ်သိမ်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-paletwa-sized-junta-01132024140835.html|title=စစ်ကောင်စီဗျူဟာကုန်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းယူ|work=RFA Burmese|access-date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> “[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်ရပ် စတင် အသက်ဝင်သည့်နေ့]]” တွင် တိုက်ခိုက်မှု မပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း [[တပ်မတော်|တပ်မတော်ဘက်က]] ငြင်းဆန်စာထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50503|title=ရှမ်းမြောက်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှု စတင်အသက်ဝင်သည့်နေ့တွင် တပ်မတော်က လက်နက်ကြီး၊ တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ က တရားဝင်ကြေညာသည်ဟု ကောလာဟလသတင်းများကို ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/tnla-under-fire-after-ceasefire-accord/7438574.html|title=အပစ်ရပ်ပြီးနောက် TNLA တပ်တွေ တိုက်ခိုက်ခံရ|work=VOA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ” ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] ထဲရှိ [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] နှင့် [[ပန်လုံမြို့]] တို့အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က ၎င်းတို့ထံ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့ကတည်းက လွှဲပြောင်းခဲ့သည်ဟု [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA “ဝ” တပ်ဖွဲ့]] ကသတင်းထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/uwsa-hopan-handed-over-junta-01132024120015.html|title=ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို “ဝ” တပ်ဖွဲ့ထံ စစ်ကောင်စီ လွှဲပြောင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၄ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] ၊ [[ပလက်ဝမြို့]] တခုလုံးအား AA က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/15/378467.html|title=ပလက်ဝဒေသတခုလုံးကို AA သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က ကြေညာခဲ့သော [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] အတွင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် အား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|ကိုးကန့် စစ်ရေးအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီ]] က ပယ်ဖျက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyljzp953o|title=ကိုးကန့်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို MNDAA ပယ်ဖျက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[မုံရွာမြို့]]၊[[မြင်းခြံမြို့]]၊ [[ပြည်မြို့]] တို့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံကြသူများက MNDAA အား ဆန္ဒပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50547|title=ဘုရားစေတီပုထိုးများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးမှုအပေါ် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးတို့တွင် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲများပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၅ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးကြောင့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ”ဒေသအတွင်း]] ဝင်ရောက်ခိုလှုံနေကြသည့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတစ်သိန်းခွဲကျော်သည် "ဝ" ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (UWSP) ၏ ဒုက္ခသည်ကူညီရေးအစီအစဉ်များ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းကြောင့် နေရပ်စပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/refugee-in-uwsa-01162024072911.html|title=ဒုက္ခသည်ကူညီရေးအစီအစဉ်ရပ်ဆိုင်းလို့ "ဝ" ဒေသက စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၆ ==== အရပ်ဖက်၊ စစ်ဖက်ရာထူးနှစ်ခု ယူထားသည့် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူး မှ နုတ်ထွက်ပေးရန် နှင့် ထိုရာထူးအား [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]ထံ လွဲပြောင်းပေးရန် အမျိုးသားရေးဆရာတော် ဦးအရိယာဝံသ (ခေါ်) ပေါက်ကိုယ်တော်က [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|ပြင်ဦးလွင်]] ဆန္ဒပြပွဲတွင် တောင်းဆိုသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gygpl7rlgo|title=မျိုးချစ်ပေါက်ကိုယ်‌တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်နုတ်ထွက်ဖို့ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48279/?fbclid=IwAR1e508p2IbGekTcF9tYLwcJMnOgER3yDU4j3UIB5LkybPqtu-ryrKrHAM8|title=မင်းအောင်လှိုင် ရာထူးမှ ဆင်းရန် မဘသဘုန်းကြီးများနှင့် တပ်ထောက်ခံသူများတောင်းဆို|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=19 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119104354/https://myanmar-now.org/mm/news/48279/?fbclid=IwAR1e508p2IbGekTcF9tYLwcJMnOgER3yDU4j3UIB5LkybPqtu-ryrKrHAM8}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]] ကန်ဇောက်အခြေစိုက် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ် (ခမရ-၅၃၉) မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိ ဗျူဟာမှူး အပါအဝင် တပ်မတော်သားများနှင့်မိသားစုဝင် စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၆၀၀ နီးပါး [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော်(အေအေ)]]ထံ အလံဖြူထောင်ပြီး လက်နက်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyd0r590en9o|title=ရခိုင်၊ ကျောက်တော်မှာ စစ်တပ်က အေအေ ထံ လက်နက်ချ|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ နမ့်ဖတ်ကာတွင် ဗုံးလာကြဲသည့် [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်]] တိုက်လေယာဉ်တစ်စီး အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)]] က ပစ်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48182/?fbclid=IwAR03k55jIIcYlhyEKXfatkrhEQhb7jLBc1J8keBN29HxAEpzyyF4ssfwYm4|title=ရခိုင်၊ ကျောက်တော်မှာ စစ်တပ်က အေအေ ထံ လက်နက်ချ|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=19 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119104352/https://myanmar-now.org/mm/news/48182/?fbclid=IwAR03k55jIIcYlhyEKXfatkrhEQhb7jLBc1J8keBN29HxAEpzyyF4ssfwYm4}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၇ ==== ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် တပ်မတော် တို့၏ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တိုက်ပွဲ အတွင်း တပ်မတော်ဘက်က ၂၇၈ ဦး တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ထွက်ပြေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-junta-flee-01172024130940.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀၀ နီးပါး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ထွက်ပြေး|work=RFA Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၉ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးအတွင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သော [[တပ်မတော်]] တပ်မှူးနှင့်ဗိုလ်မှူးချုပ် နေရာများအား တပ်မတော်က လူသစ်များနှင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/19/378630.html|title=လောက်ကိုင်တွင်လက်နက်ချခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦးနေရာ အစားထိုးခန့်အပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၀ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရာနှင့်ချီသည့် တပ်မတော်သားများ အိန္ဒိယထဲသို့ ဝင်ရောက် ထွက်ပြေးမှုများဖြစ်ပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]-[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထားရှိထားသည့် လွတ်လပ်စွာ ကူးလူးဖြတ်သန်းခွင့်(FMR)ကို ပိတ်ရန် နှင့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်ရန် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]ဘက်က ထုတ်ပြောလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/india-new-delhi-is-building-fences-01212024123430.html|title=မြန်မာနယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်ဖို့ အိန္ဒိယအစိုးရပြင်ဆင်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/india-myanmar-border-free-movement-regime-explained-9120124/|title=What is the India-Myanmar border Free Movement Regime, which the Centre is planning to end?|work=India Express|access-date=25 January 2024|date=23 January 2024}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] အောင်သာစည်ရွာအနီးရှိ တပ်မတော်စခန်း နှင့် ထီးစွဲရွာအနီးရှိ တပ်မတော်စခန်းတို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)က သိမ်းဆည်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-yathaetaung-junta-seized-01202024134044.html|title=ရသေ့တောင်မြို့နယ်က စစ်ကောင်စီ စခန်းသုံးခုကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၁ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မိုးမိတ်ခရိုင်ထဲရှိ [[မဘိမ်းမြို့နယ်|မဘိမ်းမြို့]] အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်]](KIA) အပါအဝင် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ကျောင်းသားတပ်]](ABSDF) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]](PDF) စသည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1rywr80j57o|title=ရှမ်းမြောက်က မဘိမ်းမြို့ကို KIA/PDF ထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်အခြေစိုက် အမှတ် ၃၇၇ အမြောက်တပ်ရင်း နှင့် အမှတ် ၅၉၃ ခြေလျင်တပ်ရင်း တို့အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက်သည်။[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]က [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၊ နည်းဗျူဟာ ၃ မှ ဗျူဟာမှူး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ညီညီဝင်း အား အရှင်ဖမ်းမိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c25d48j3djwo|title=ကျောက်တော်မှာဖမ်းမိတဲ့ ဒဏ်ရာရ ဗျူဟာမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးကို AA ဆေးကုပေးနေ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်းဒေသ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်ဌာနချုပ်]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေက ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ထပ်မံတိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg3eveq3zz2o|title=ဓညဝတီရေတပ်စခန်းကို AA တိုက်ခိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် တပ်မတော် တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။အပစ်ရပ် “[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင် သဘောတူညီမှု]]”ကို တပ်မတော်က ချိုးဖောက်သည်ဟု TNLA က စွပ်စွဲသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-military-casefire-01222024212423.html|title=စစ်ကောင်စီ အပစ်ရပ် ချိုးဖောက်လို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် တိုက်ပွဲကြောင့် အိန္ဒိယဘက်ခြမ်းသို့ ဝင်ပြေးကြသည့် တပ်မတော်သားများအား သွားပြန်ခေါ်သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] ပိုင် လေယာဉ်တစ်စီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်|မီဇိုရမ်]] လေဆိပ် သို့ အဆင်း ပြေးလမ်းချော်ကာ လေယာဉ်မှူးအပါအဝင် အနည်းဆုံးတပ်မတော်သား(၈)ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpde544p8n3o|title=မြန်မာလေတပ် လေယာဉ် မီဇိုရမ်မှာ ပြေးလမ်းချော်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၄ ==== ကိုးကန့်အထူးဒေသ(၁)မူပန်ခရိုင် အတွင်း သို့ [[တပ်မတော်|တပ်မတော်က]] စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်း ဖြင့် ဝင်ရောက် ထိုးစစ်ဆင်သည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ပေါက်တောမြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pauktaw-aa-control-01242024144548.html|title=ပေါက်တောမြို့ကို AA ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့်၊ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)]] ဒုတိယ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်မိုးလွင် နှင့် [[အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာ|အမှတ် (၁၆) ခြေလျင် တပ်မဟာမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် သော်ဇင်ဦး တို့အား စစ်ခုံရုံး က သေဒဏ်အမိန့် ချမှတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce94zr2x7q2o|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ချတဲ့ တပ်မှူးတွေ သေဒဏ် တကယ်ချမှတ်ခံရသလား|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၈ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[မင်းပြားမြို့]]အခြေစိုက် တပ်မတော် စကခ (၉) လက်အောက်ခံ ခမရ (၃၈၀) တပ်ရင်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရယူသည်။ ==== ဇန်နဝါရီ ၃၀ ==== ကျားဖျန့် ခေါ် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]က ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားသည့် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်]] အပါအဝင် ဆယ်ဦးကို [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]က တရုတ်နိုင်ငံ သို့ လွှဲပြောင်းပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/china-kokang-onlinescam-01302024132630.html|title=ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံထားရတဲ့ ကိုးကန့်ခေါင်းဆောင်တွေကို တရုတ်ဆီ စစ်ကောင်စီလွှဲပြောင်း|work=RFA|access-date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ==== [[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] PSLF/TNLA က သိမ်းပိုက်ထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊[[မိုင်းငေါ့မြို့]] ၊[[မိုင်းလုံမြို့]]၊[[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံမြို့]]များသို့ တပ်ဦးဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၁) ဗိုလ်ချုပ်တားဂျုတ်ဂျား၊အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး [[တာဘုန်းကျော်|ဗိုလ်ချုပ်တာဘုန်းကျော်]]၊[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖက်ဒရယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး မိုင်းဝင်းထူး တို့ကွင်းဆင်း ခရီးစဉ် စတင်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] အခြေစိုက် ခမရ(၃၇၆)တပ်ရင်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က အပြီးသတ်သိမ်းယူသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ရှိ မြို့နယ် အများအပြား  လက်လွတ်ခဲ့ရသည့်  တပ်မတော် သည် ယင်းဒေသများအား ကွပ်ကဲခဲ့သည့် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်နိုင်နိုင်ဦး အား [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] (ကစထမှူး) အဖြစ် လည်းကောင်း၊အမှတ် (၂) ကစထမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်အောင်]] အား [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] အဖြစ် လည်းကောင်း ရာထူးတိုးပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c80n62p87yxo|title=နယ်မြေ‌တွေဆုံးရှုံးခဲ့ပေမဲ့ ရှမ်းမြောက်က ဗိုလ်ချုပ်တွေ ရာထူးတိုး|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ==== ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာနယ်စပ် မောင်တောမြို့မြောက်ပိုင်းရှိ နယ်ခြားစောင့် ဗျူဟာစခန်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် တောင်ပြို (လက်ဝဲ- လက်ယာ) ဗျူဟာစခန်းတို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စတင်ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထို့နေ့မှာပင် တောင်ပြို (လက်ယာ) ဗျူဟာစခန်း တစ်ခုလုံးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ရယူနိုင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c3e25dee09a859629f0e6a|title=တောင်ပြို(လက်ဝဲ) (လက်ယာ) စခန်းနှစ်ခုလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် အောင်မြင်စွာသိမ်းပိုက်|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ် မောင်တောမြို့နယ်ထဲမှ  နယ်ခြားစောင့်စခန်းအား  ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ဝင်တိုက်ခိုက်ချိန်  နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ဘက်သို့  ထွက်ပြေးကြပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့် BGB ထံ ခိုလှုံကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3g06nn1rd1o|title=မောင်တောနယ်ခြားစောင့်တွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကိုပြေး|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> TNLA တပ်ဖွဲ့ က ၎င်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များတွင်ကျင့်သုံးမည့် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒ ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48903/|title=မြို့များကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် TNLA က စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ထုတ်ပြန်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206225442/https://myanmar-now.org/mm/news/48903/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/39904|title=TNLA တပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များတွင်ကျင့်သုံးမည့် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒ ထုတ်ပြန်|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ==== တပ်မတော် နှင့် အေအေ တို့၏  မြန်မာ-ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နယ်စပ် တိုက်ပွဲများကြောင့် ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇားဒေသထဲ ထွက်ပြေးခိုလှုံသွားသည့်  မြန်မာနယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က   ပြန်လည်ခေါ်ယူမည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဟာဆန်မာမွတ်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c9w4deyyy9do|title=ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်ကို ထွက်ပြေးတဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပြန်ခေါ်ဖို့ စစ်ကောင်စီကြိုးပမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>[[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] Jalpaitoli ရွာထဲသို့ မြန်မာဘက်က ပစ်ခတ်လိုက်သော မော်တာကျည်ဆန် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား ၂ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bangladesh-mortor-shell-rohingya-02052024105144.html|title=မြန်မာနိုင်ငံက မော်တာကျည်ဆန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲကျပြီး နှစ်ဦးသေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြန်မာနယ်ခြားစောင့်စခန်း မှ နယ်ခြားစောင့်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့ ဆက်လက် ထွက်ပြေးကြသည်။ [[မင်းပြားမြို့နယ်]] ရှိ လက်ကျန် တပ်မတော် ခမရ (၃၇၉) အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ပြီး မင်းပြားမြို့နယ် အား ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c1c9fb92112f03509cd025|title=မင်းပြားတပ်ရင်း (၃) ရင်းစလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်သိမ်းပိုက်၊ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အများအပြား လက်နက်ချ|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ==== မြန်မာဘက်က ပစ်ခတ်သည့် မော်တာကျည်ဆန်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲသို့  နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကျရောက်ပြီး လူသေဆုံးခဲ့ခြင်း နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မြန်မာ သံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး အား ဒါကာမြို့ အစိုးရဧည့်ရိပ်သာသို့  ဆင့်ခေါ်သတိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48982/|title=နိုင်ငံတွင်း ကျည်ကျပြီး လူသေဆုံးမှု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240208215439/https://myanmar-now.org/mm/news/48982/}}</ref> ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့ ခိုလှုံလာသည့် မြန်မာနယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၂၂၉ ဦးရှိနေပြီဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်ခြားစောင့်တပ်က ထုတ်ပြန်သည်။ [[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြားမြို့]]အား  AAက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg3wrz0gj0eo|title=မင်းပြားမြို့ကို AA ထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက်လုံးအား အိန္ဒိယဘက်က ခြံစည်းရိုးကာရံမည်ဖြစ်ပြီး  မဏိပူရ်ပြည်နယ် နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး နယ်စပ် (၁၂) မိုင်အရှည် နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးအား  စတင်ကာရံမည်ဟု  အိန္ဒိယ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အာမစ် အနီးလ် ချန်ဒရာ ရှား (Amit Anil Chandra Shah) က အသိပေးလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-myanmar-fence-02082024014214.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်တော့မယ်လို့ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ထပ်မံပြောဆို|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>  ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံ ခမရ ၃၇၉ ၊ ၃၈၀ နှင့် ၅၄၁ တို့၏ တပ်ရင်းစခန်းအားလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်၊ ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48909/|title=မင်းပြားမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံး AA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206195748/https://myanmar-now.org/mm/news/48909/}}</ref>အေအေက  [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို (လက်ဝဲ)]] စခန်းအား  အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရယူသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c3e31cee09a859629f102b|title=ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မင်းပြားကိုသိမ်းပြီးနောက် ကျောက်တော်မြို့ကိုထပ်မံသိမ်းပိုက်|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>တပ်မတော် နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် တို့ တိုက်ပွဲ အတွင်း  မြန်မာ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် (BGP) ၆၃ ဦး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲ ထပ်မံထွက်ပြေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bgp-bangladesh-arrived-02072024131629.html|title=နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆၃ ယောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ထပ်ရောက်|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီးတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့်တပ်မတော် တို့ ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ စဖြစ်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ==== [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]၏ စစ်သင်္ဘောနှစ်စင်းနှင့် ဇက်သင်္ဘော (၁) စီးတို့ အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က နစ်မြုပ်အောင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-vessel-rakhine-military-02082024155638.html|title=စစ်သင်္ဘောသုံးစင်းကို AA ပစ်ခတ်လို့ နစ်မြုပ်သွားကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ရက် နှင့် ၈ရက်  ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး  ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ အတွင်း စကခ (၉) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း ( ကြည်း-၂၇၉၈၈)အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်အထူးဒေသ ၁]] တွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အောက် အလုံးစုံလွတ်မြောက်သည့် အောင်ပွဲအခမ်းအနား ကျင်းပသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/02/11/379567.html|title=ကိုးကန့်ဒေသ လွတ်မြောက်ခြင်းအောင်ပွဲ ညီနောင်မဟာမိတ် ခေါင်းဆောင်များတက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့နယ် ပုလဲပေါက်ကျေးရွာအနီး တိုက်ပွဲအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]] ၏ စစ်သင်္ဘောတစ်စင်း အား တိုက်ခိုက် နှစ်မြှုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-navy-attack-immersion-02122024214429.html|title=မင်းပြားမှာ စစ်ရေယာဉ်တစ်စင်းကို AA တိုက်ခိုက် နှစ်မြှုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့အတွင်းရှိ [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ကျောက်တော်တပ်နယ် အပါအဝင် ခမရ(၃၇၄)၊ခမရ(၃၇၅)၊ခမရ(၃၇၆)၊[[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|စကခ(၉) တပ်မဌာနချုပ်]] နှင့် တပ်ရင်းစခန်းများ အားလုံးအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/638500|title=ကျောက်တော်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံးကို အေအေ သိမ်းပိုက် (ဓာတ်ပုံ)|work=DVB|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ [[သတ်ပုန်းရွာ|သက်ပုန်းရွာ]]အနီး ရေကြောင်းတိုက်ပွဲအတွင်း၌ [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]၏ စစ်သင်္ဘော နောက်ထပ် (၁) စီးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထပ်မံတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ==== [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[လိမ်လည်မှု|အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု]] (ကျားဖြန့်) ဖြစ်စဉ် နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]] ထဲမှ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိကြီး ၄ ဦး နှင့် ရဲအရာရှိကြီး ၄ ဦး စုစုပေါင်း ၈ ဦး အား [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] က အနားပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjmdrmd4leet|title=ရှမ်းမြောက်ကအုပ်ချုပ်ရေးထိပ်ပိုင်းအရာရှိ ၈ ဦးအထိအနားပေးခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ရှိ [[ပေါက်တောမြို့နယ်|ပေါက်တော]] ၊[[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်]]၊[[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြား]] နှင့် [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦးမြို့]] များ ရှိ တပ်မတော်စခန်းများ၊ရဲစခန်း များအားလုံးကို တစ်ခုမကျန် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ထားပြီး ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ကြေညာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့ကြား တိုက်ပွဲများ ကြောင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားသည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]][[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့]]ဝင် (BGP) များ နှင့် [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] စုစုပေါင်း ၃၃၀ အား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကော့ဘဇားခရိုင် ရှိ အင်နာနီ ရေတပ်ဆိပ်ခံတံတားမှနေ၍ မြန်မာနိုင်ငံ သို့ ပြန်ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/foreign-affairs/339388/bangladesh-to-send-back-myanmar-security-force|title=Bangladesh to send back Myanmar security force personnel on Thursday|work=Dhaka Tribune|access-date=14 Feb 2024|date=14 Feb 2024}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြေပုံမြို့နယ်]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-seven-cities-02162024000156.html|title=မြေပုံမြို့ကို AA သိမ်းပိုက်၊ AA ထိန်းချုပ်တဲ့မြို့ ခုနစ်မြို့အထိ ရှိလာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ  [[ပေါက်တောမြို့နယ်|ပေါက်တော]]၊ [[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြား]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦး]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]]၊ [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] နှင့် [[မြေပုံမြို့နယ်|မြေပုံ]] အပါအဝင်  ချင်းပြည်နယ် အတွင်း ရှိ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်ဝမြို့]] တို့ပါ ပေါင်းလျှင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့အရေအတွက် မှာ (၇) မြို့ အထိ ရှိလာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ==== [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦးထဲ မှ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)]] ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ၊ [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ်(၅၅) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဝင်း နှင့် [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၂) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဇော်လင်း တို့အား [[တပ်မတော်|စစ်ခုံရုံး]] က သေဒဏ်ချကာ [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန်ထောင်]] ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crg9p274plro|title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း သုံးဦးကို သေဒဏ်ချပြီး အင်းစိန်ထောင်ပို့|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်း]]၊ မြို့မရဲစခန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-statement-ponenagyun-02222024132941.html|title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့မရဲစခန်းကို သိမ်းလိုက်ကြောင်း AA ‌ ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် နယ်စပ်တစ်လျှောက် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများသည် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၏ နယ်စပ်လုံခြုံရေးအား ထိခိုက်နေသည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရဲတပ်ဖွဲ့ ရာဇဝတ်မှု နှင့် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (RAB) ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် M Khurshid Hossain က ထုတ်ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/bangladesh-braces-against-myanmar-provocation-rab/7502853.html|title=မြန်မာ ကျူးကျော်မှု သည်းခံမှာမဟုတ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သတိပေး|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[မင်းပြားမြို့]]၊ ကမ်းနီရွာ အနီးရှိ [[တပ်မတော်]] “အမှတ် (၉) တိုင်းဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း” (သို့မဟုတ်) "တပ်မတော်တန်းမြင့် လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း" အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အလုံးစုံသိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgk7nky3gyo|title=မင်းပြားက စစ်ကောင်စီတိုင်းဗဟိုသင်တန်းကျောင်းကို အေအေထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ==== [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့]]သို့ [[စစ်တွေမြို့]]မှ စစ်ကူလာသော [[တပ်မတော်|တပ်မတော်စစ်ကြောင်း]]အား အမြင့်ကျွန်း တံတားထိပ်တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] မှ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက် သည်။ တပ်မတော် သံချပ်ကာကား (၂) စီး အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/641280|title=စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာ ကား ၂ စီးကို ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ဟု အေအေ ထုတ်ပြန်|work=DVB|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ  [[မိုးမိတ်မြို့နယ်|မိုးမိတ်]] နှင့် [[မဘိမ်းမြို့နယ်]] တို့အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက  စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) မြို့ များ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ မြို့မဈေးအနီးရှိ ဒေသအခေါ်အဝေါ် ကိုရီးယား ဆိပ်ကမ်းဈေးအတွင်း သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက် ပေါက်ကွဲသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား ၃လကျော်ကြာ တိုက်ပွဲ အတွင်း အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁၂ ဦးထက် မနည်း လူအစုအလိုက်အပြုံလိုက် ပထမဦးဆုံး သေဆုံးသည့် ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဘက်က တပ်မတော်၏ ပစ်ခတ်မှု ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ပြီး<ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-103558|title=စစ်တွေမြို့မဈေးကြီးမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ အရပ်သား ၁၂ ယောက်သေဆုံးပြီး ၈၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိ|work=BNI|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> တပ်မတော် ဘက်ကလည်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် ၏ ပစ်ခတ်မှုဟု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgvrr10zv2o|title=စစ်တွေမြို့မဈေးမှာ လက်နက်ကြီးကြောင့် လူအများအပြား သေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၉ ဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/25350|title=စစ်တွေမြို့၊ မြို့မဈေးအနီးရှိ ဒေသအခေါ်အဝေါ် ကိုရီးယားဆိပ်ကမ်းဈေးအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် လက်လွတ်စပယ် ပစ်ခတ်မှု ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူအချို့ သေဆုံး၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ များရရှိ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၉ ဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁ ==== တရုတ်နိုင်ငံ ၊ယူနန်ပြည်နယ်၊ကူမင်းမြို့ တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။ [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အရ ယာယီအပစ်ရပ်ပြီးနောက် ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးပြန်စနိုင်ရေးကိစ္စ ၊ရှမ်းမြောက်တွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရေး ခိုင်မြဲရေးကိစ္စ တို့အား အဓိကထားဆွေးနွေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2q766296d3o|title=လေးကြိမ်မြောက် ဟိုင်ဂင်ဆွေးနွေးပွဲ|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၃ ==== [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အရ ယာယီအပစ်ရပ်ပြီး ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြီးဆုံးသည်။ ဆွေးနွေးပွဲ အချက်အလက်များအား နှစ်ဦးနှစ်ဘက်က ထုတ်ဖော်မပြောကြရန် သဘောတူထားသည့် ဆွေးနွေးပွဲအမျိုးအစားဟု စစ်ကောင်စီဘက်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/53069|title=တရုတ်နိုင်ငံကူမင်းမြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ မီဒီယာများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏မေးမြန်းမှုများအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏အသိပေးပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ေဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ဒု-စစ်ဦးချုပ် ဒေါက်တာ [[ညိုထွန်းအောင်]] ကမူ တရုတ်အကူအညီ နှင့် ပြုလုပ် ဆွေးနွေးပွဲ အတွင်း တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသော [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး]] ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/military-regime-and-northern-allied-three-brothers-ceasefire-talk-in-china-/7512120.html|title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ တရုတ်မှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံဆွေးနွေး|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/aa-presser-march-2024/7512641.html|title=စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆွေးနွေးမှုမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း AA အဖွဲ့တုံ့ပြန်|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၄ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ထိန်းချုပ်သည်။သိမ်းပိုက်ရန်ကျန်နေသေးသည့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့အခြေစိုက် [[အမှတ်(၅၅၀) ခြေမြန်တပ်ရင်း|ခမရ (၅၅၀)]] တပ်ရင်း အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/ponenagyun-aa-03042024234053.html|title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ကို AA သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ဒေသခံတွေပြော|work=RFA Burmese|access-date=၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်]] က တိုက်ခိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]] နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]] မြို့နယ် ၃ မြို့နယ် အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) ထုတ်ပြန် ကြေညာကာ [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အား တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/641532|title=မန်တုံ၊ နမ့်ဆန်နဲ့ နမ္မတူမြို့နယ် ၃ ခုကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာ|work=DVB|access-date=၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၅ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (AA) တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]]မြို့နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မည်ဟု ‌ AA ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဦး[[ခိုင်သုခ]]က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49859/|title=ပလက်ဝတွင် ဒေသခံများပါဝင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မည်ဟု AA ဆို|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၅ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052316/https://myanmar-now.org/mm/news/49859/}}</ref> ==== မတ် ၆ ==== အပစ်ရပ်ရန် သဘောတူထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က ကြေညာချက်ထုတ်သည်။စစ်ကောင်စီဘက်က [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) သိမ်းဆည်းထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]] မြို့တို့အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးထုတ်ပြန်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် တုံ့ပြန်လာမှု ဖြစ်သည်။ [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်ကို]] အခက်အခဲဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု လည်း ထုတ်ပြန်ချက်ဖြင့် သတိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49906/|title=ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်ပွဲပြန်စနိုင်ဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တို့သတိပေး|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052315/https://myanmar-now.org/mm/news/49906/}}</ref> တအာင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ TNLA ၏ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] PSLF က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့နယ် ၇ မြို့တွင် ညမထွက်ရအမိန့်အပါအဝင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလက အရေးပေါ်ကန့်သတ်ချက်များကို ပယ်ဖျက်ကြောင်း ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49901/|title=TNLA ထိန်းချုပ်ဒေသများတွင် ညမထွက်ရအပါအဝင် အရေးပေါ်အမိန့်များကို ဖယ်ရှား|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052314/https://myanmar-now.org/mm/news/49901/}}</ref> ==== မတ် ၉ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့]] တွင် ဗမာတန်းဟု လူသိများသည့် ပေါင်ဖုန်းလမ်း ရှိ လူနေအိမ် နှင့် ဆိုင်ခန်းများအား ၃ ရက်အတွင်း ဖျက်သိမ်းရန် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) က အမိန့်ထုတ်ကာ ဖျက်သိမ်းပစ်သည်။ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဟု ဝေဖန် ခံရသည်။လမ်းတိုးချဲ့ရန် အတွက် သာ ဖြစ်ပြီး ဗမာများ နေခြင်း ကြောင့် မဟုတ်ဟု MNDAA က ဖြေရှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2024/03/13/380834.html|title=ဗမာတန်းမို့ ဖျက်တာမဟုတ်ဘူးလို့ MNDAA ပြော (ရုပ်/သံ)|work=|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁၀ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၁) မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမောင် အား [[တပ်မတော်]] က ဖမ်းဆီးကာ စစ်ဆေးသည်။[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၄၀ (DSA-40) ကျောင်းဆင်း ဖြစ်သူ ၎င်းသည် ဒေသကွပ်ကဲမှု လောက်ကိုင်စစ်ဌာနချုပ် ([[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒကစ-လောက်ကိုင်]]) တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦး လက်နက်ချရန် ဆွေးနွေးစဉ်က လက်နက် မချဘဲ ပြန်လည်ခုခံ မည်ဟု သဘောထားပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/03/10/380672.html|title=စကခ ၁ မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမောင် ဖမ်းဆီးခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁၁ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] တစ်ခုလုံးအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-yanbye-rakhine-03112024132331.html|title=ရမ်းဗြဲတစ်မြို့လုံးကို AA သိမ်းပိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ပြီးနောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] တို့ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်သည့် [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နှင့် ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခု အား ဟိုင်ဂင် သဘောတူညီချက် ၏ နောက်ဆက်တွဲ အနေဖြင့် လူအဝင်အထွက်နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြန်စရန် [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်]] (MNDAA) က ပြန်ဖွင့်ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/50139/|title=တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခုကို MNDAA ပြန်ဖွင့်ပေး|work=Myanmar Now|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052313/https://myanmar-now.org/mm/news/50139/}}</ref> [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] တို့ တိုက်ပွဲအကြား မြန်မာ [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်]] အယောက် နှစ်ရာ ခန့် စစ်ရှုံးပြီး [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ဘက် သို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bangladesh-myanmar-border-guard-police-03112024170943.html|title=နယ်ခြားစောင့်တပ်သား နှစ်ရာလောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ထွက်ပြေး|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> === ဇွန် ၂၅ === [[နောင်ချိုမြို့နယ်]]၊ကုန်းကြမ်းရွာ တွင် တပ်မတော် နှင့် တအောင်းတပ် တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/fighting-in-northern-myanmar-3abh/7669346.html|title=ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲတွေ တကျော့ပြန်ပေါ်ပေါက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref>ထို့အတူ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ငြိမ်းချမ်းရေးကုန်း နှင့် [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊ပန်ဆပေရွာဘက်တို့ တွင်လည်း ဖြစ်ပွားသည်။ယင်းမတိုင်မီနေ့များက ကျောက်မဲမြို့နယ်၊နောင်ချိုမြို့နယ် နှင့် မိုးကုတ်မြို့နယ် တို့ရှိ ရွာဘက်အချို့အား တပ်မတော်ဘက်က ပစ်ခတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အားချိုးဖောက်နေသည်ဟု  တအောင်းတပ်ဘက်က သတင်းထုတ်သည်။ ဇွန်လ ၂၅ရက်အား တကျော့ပြန် ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး ဟု ထိုတပ်က ကြေညာသည်။ == သက်ရောက်မှုများ == တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် [[လားရှိုး လေဆိပ်|လားရှိုးလေဆိပ်]]ကို ပိတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကိုးကန့်၊ ဝ ဒေသ နှင့် လားရှိုးမြို့အကြား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြတ်တောက်သွားကာ ခရီးသည်နှင့် ကုန်ကား အသွားအလာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ စတင်၊ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3grd2y7nd0o |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] [[နမ့်ဖတ်ကာ (၂)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာ]]သို့ လက်နက်ကြီးကျသဖြင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ စတင်၊ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3grd2y7nd0o |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲကာလ ၁လအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု၊ လက်နက်ကြီးထိမှန်မှု၊တိုက်ပွဲအတွင်းထိခိုက်မှု စသည်တို့ကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုအနေဖြင့် ကလေးငယ် ၁၄ဦး နှင့် အရပ်သား ၇၇ ဦး ရှိသည်။ ဒဏ်ရာရသူ ၁၂၀ ကျော် ရှိသည်။အရပ်သားသေဆုံးမှုများသည် [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်]] ၊[[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]]၊[[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]]၊[[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]]၊[[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီ]]၊[[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင်]]၊[[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]]၊[[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] အစရှိသည့် ဒေသများမှဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2z3zwyj25o|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ အရပ်သားသေဆုံးမှု|work=BBC Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲကြား [[မြောက်ဦးမြို့]] တွင် လက်နက်ကြီးကြောင့် အမျိုးသမီးနှင့်ကလေးငယ်အပါအဝင် အရပ်သား ၆ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mrauk-u-weapon-died-12272023030214.html|title=မြောက်ဦးမှာ လက်နက်ကြီးကြောင့် ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် လူခြောက်ဦး သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် မှ ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့အထိ [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ၏ စစ်ဆင်ရေး နှစ်လတာအတွင်း ရှမ်းမြောက်တွင် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများကြား လက်နက်ကြီး၊ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကလေးငယ် ၂၈ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1027-operation-civilians-died-12272023061928.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး နှစ်လအတွင်း အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ကိုးကန့်ဒေသ တစ်ခုထဲမှာပင် အရပ်သား ၆၅ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/kokang-civilians-died-12272023220901.html|title=ကိုးကန့်မှာ နှစ်လအတွင်း အရပ်သား ၆၅ ဦး သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]က [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ဘက်သို့ [[လိမ်လည်မှု|ကျားဖြန့်အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း]]များအတွင်း ပါဝင်သူများဟု သံသယရှိသူ ၄သောင်းကျော်အား လွှဲပြောင်းပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/over-40000-scam-suspects-in-myanmar-handed-over-to-china-in-2023-state-media|title=Over 40,000 scam suspects in Myanmar handed over to China in 2023: State media|work=Straits Time|access-date=6 January 2024|date=5 January 2024}}</ref> ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီတွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုများအရ တတိယအကြိမ်မြောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်များအကြား နှစ်ဖက် အပစ်ရပ်ဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ပထမနှင့် ဒုတိယအကြိမ်များတွင် ဆွေးနွေးချက် အဖြေမထွက်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ တတိယအကြိမ်မြောက်ဆွေးနွေးပွဲတွင် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]]တစ်ရပ်ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်အပါအဝင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်များထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] တမြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw4m4jypk7yo|title=ရမ်းဗြဲမှာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် တမြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> == နောင်ချိုမြို့ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ == တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နောင်ချိုမြို့]]ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ဇွန်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်နေပါသည်။ ရှမ်းတောင်နှင့် ရှမ်းမြောက်အစပ် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ [[တောင်ခမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|တောင်ခမ်း]] စစ်ရေးခွင်တွင် စစ်ကောင်စီက အသာစီးရပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|title=TNLA ထိန်းချုပ် နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က အလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်|accessdate=2025-6-10|publisher=BBC Burmese|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250610123040/https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|archivedate=2025-6-10}}</ref> နောင်ချိုမြို့သည် ရှမ်းတောင်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း (ပြင်ဦးလွင်) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသလို လားရှိုးမြို့သို့ ပေါက်သည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ TNLA နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယအကျော့တွင် နောင်ချိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများ အခြေချရာ တောင်ခမ်းရွာကိုမူ မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။ တောင်ခမ်းရွာတွင်ရှိသော အမှတ် ၉၀၂ အ‌မြောက်စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၅၄၊ ၂၀၆၊ ၄၀၆ တို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လမှစ၍ TNLA ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက ထိုးစစ်ဆင် သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref name=":02" /> နောင်ချိုမြို့နှင့် တောင်ခမ်းရွာသည် မိုင် ၂၀ ဝန်းကျင် ကွာဝေးပြီး တောင်ခမ်းကိုသာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါက ရှမ်းမြောက်ဘက်ခြမ်းသာမက ပြင်ဦးလွင်နှင့် မန္တလေးဘက်ခြမ်းအထိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြောင်း မြေပြင်စစ်ရေးရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ သို့ရာတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ တောင်ခမ်းကို ထိုးစစ်ဆင်နေသည့် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များကို စစ်ကောင်စီက အလုံးအရင်းဖြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ စစ်ရေးအသာစီးရခဲ့ပြီး တပ်နေရာအချို့ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေမှ အင်အားပြန်လည်စုဖွဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လွေးယေဦးက "အပစ်ခတ်ရပ်စဲတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ကြေညာထားပေမဲ့ အခု နောင်ချိုဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာလို့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်အကူအညီဖြင့် စစ်ကောင်စီက လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် မြန်မာ-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအတွက် အဓိကကျသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ပြန်လည်ပွင့်ရန်အတွက် နောင်ချိုမြို့သည် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရေးရင်းမြစ်များက သုံးသပ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း စစ်ကောင်စီက ဤမြို့ကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":02" /> == မှတ်စုများ == {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏_ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] oth9magq7de5hbq1d64fkzokz6xfa9l 0 258207 1039727 834828 2026-06-20T15:44:07Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039727 wikitext text/x-wiki {{Infobox television channel|name=ကာနလ် အာရ်စီအန်|logo=CanalRCNTV.svg|type=[[Terrestrial television|Free-to-air]] [[television network]]|founded=March 23, 1967 (as a television production company)|launch_date=July 10, 1998 (as a television channel)|founder=[[Carlos Ardila Lülle]]|defunct=|headquarters=[[ဘိုဂိုတာမြို့]]|locations=|picture_format=[[1080i]] [[HDTV]] <br />(downscaled to [[480i]] for the [[SDTV]] feed)|area_served=|key_people=|industry=|language=[[စပိန်ဘာသာစကား]]|country={{COL}}|services=<!--| num_employees = 24,362-->|owner=အာရ်စီအန် တီလီဗီဆီယွန်<br>([[အော်ဂါနီဇာဆီယွန် အဒီလာ လူလီ]])|parent=|divisions=|sister_channels={{Plainlist| *[[NTN24]] *[[Win Sports]] *[[Win Sports+]] *[[RCN Nuestra Tele Internacional]] *RCN Novelas |}}|website={{URL|www.canalrcn.com}}|terr_serv_1=Analog [[Very high frequency|VHF]]/[[Ultra high frequency|UHF]]|terr_chan_1=Listings may vary|terr_serv_2=[[Digital terrestrial television|Digital UHF]]|terr_chan_2=Channel 15.1 (HD)<br />Channel 15.2 (HD2)<br />Channel 15.7 (SD)|footnotes=|logofile=CanalRCN2023.png}}'''အာရ်စီအန် တီလီဗီဆီယွန်''' ({{Lang-es|RCN Televisión}}) သို့မဟုတ် '''ကာနလ် အာရ်စီအန်''' (Canal RCN) သည် [[ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ|ကိုလံဘီယာ]]ရုပ်မြင်သံကြားကွန်ယက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အော်ဂါနီဇာဆီယွန် အဒီလာ လူလီ ကပိုင်ဆိုင်သည်။<ref>{{citation|title=RCN TELEVISIÓN S.A.|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/RCN-TELEVISI-N-S-A-20704336/company/|website=marketscreener.com|accessdate=2024-03-19|date=|url-status=live|archive-date=2024-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613171428/https://www.marketscreener.com/quote/stock/RCN-TELEVISI-N-S-A-20704336/company/}}</ref> ၎င်းကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အစုရှယ်ယာရှင် ကားလို့စ် အဒီလာ လူလီ ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ် == * {{Official website|http://www.canalrcn.com/}} {{In lang|es}} * [https://web.archive.org/web/20040924221437/http://www.noticiasrcn.com.co/ နိုတီဆီယက်စ် အာရ်စီအန်] {{in lang|es}} {{Stub}} [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု]] 7yt0koaarlhcc2lqsa15acvgutvcjtx 0 258790 1039758 835929 2026-06-20T23:49:12Z Mkant00 135890 1039758 wikitext text/x-wiki သင်္ချာဘာသာရပ်၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ် (differential calculus) တွင် အဓိကလေ့လာသော အရာဝတ္ထုများမှာ [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် (differential) ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သဘောတရားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးချမှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ရွေးချယ်ထားသော အဝင်ကိန်းတစ်ခု၌ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက်သည် ထိုအဝင်ကိန်းရှိ ဖန်ရှင်၏ ခဏတာပြောင်းလဲနှုန်း (the instantaneous rate of change) နှင့် ညီမျှသည်။ ဆင်းသက်ချက်ရှာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း (differentiation) ဟု ခေါ်သည်။ ဖန်ရှင်များ၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုးနှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးတို့ကို ရှာဖွေရန် ဆင်းသက်ချက်များကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ဆင်းသက်ချက်များ ပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (differential equations) ဟုခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့သည် သဘာဝဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြရာတွင် အခြေခံကျသည်။ ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ယေဘုယျပြုထားချက်များသည် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis)၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry)၊ အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကဲ့သို့သော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာတွင် ပါဝင်သည်။ ဆင်းသက်ချက်ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis)၊ ဗက်တာ ကဲကုလပ် (vector calculus) နှင့် ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် (multivariable calculus) စသည့် ဘာသာရပ်များတွင် ပိုမိုလေ့လာပြီး ယေဘုယျပြုကြသည်။ == အခြေခံ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Fundamental Definitions) == === ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် (The Limit of a Function) === <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ]] (metric spaces) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>E \subset X</math> ဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>E</math> မှ <math>Y</math> သို့ ပုံဖော်ကာ <math>p</math> သည် <math>E</math> ၏ စုဆုံမှတ် (limit point) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ <math>0 < d_X(x, p) < \delta</math> ဖြစ်သော အမှတ် <math>x \in E</math> အားလုံးအတွက် <math>d_Y(f(x), q) < \epsilon</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\delta > 0</math> တစ်ခု ရှိနေမည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသော အမှတ် <math>q \in Y</math> တစ်ခု ရှိနေပါက <math>\lim_{x \to p} f(x) = q</math> ဟု ရေးသားသည်။ === ဆင်းသက်ချက် (The Derivative) === <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ မည်သည့် <math>x \in [a, b]</math> အတွက်မဆို <math>t \neq x</math> ဖြစ်သောအခါ အောက်ပါကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ :<math>\phi(t)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}</math> ဖန်ရှင်များ၏ စုဆုံမှတ်သဘောတရားနှင့်အညီ ထိုစုဆုံမှတ်တည်ရှိပါက <math>t</math> သည် <math>x</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ ဤစားလဒ်၏ စုဆုံမှတ်ကို ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}(x)</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ :<math>f^{\prime}(x)=\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> === အရင်းအမြစ် နှင့် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု (Domain and Differentiability)=== ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}</math> သည် <math>\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> တည်ရှိသော အမှတ် <math>x</math> အားလုံးပါဝင်သည့် အရင်းအမြစ်စု (domain) တစ်ခုရှိသော [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို <math>x</math> ၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို [[အစု]] <math>E \subset [a, b]</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်း၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက <math>f</math> သည် <math>E</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ဖြစ်သော <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့တွင် ဆင်းသက်ချက်သည် သက်ဆိုင်ရာ ညာဘက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည်။ == ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (Differentiability and Continuity) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို သက်ရောက်စေသည်။ <math>f</math> ကို <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>f</math> သည် အမှတ် <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပါက <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ အဆက်မပြတ် (continuous) ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(t) - f(x)</math> ခြားနားခြင်း၏ စုဆုံမှတ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသား၍ တွက်ချက်နိုင်သည်။ :<math>f(t)-f(x)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}\cdot(t-x)\rightarrow f^{\prime}(x)\cdot 0=0</math> ဤအချက်က <math>\lim_{t\rightarrow x}f(t) = f(x)</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းအတွက် အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ == ဆင်းသက်ချက်များ၏ အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra of Derivatives) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆပါ။ ထိုအခါ စားလဒ်အတွက် <math>g(x) \neq 0</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားပါက [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]ဖြစ်သော <math>f+g</math>, <math>fg</math> နှင့် <math>f/g</math> တို့သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်ပြီး အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။ :(က) <math>(f+g)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)+g^{\prime}(x)</math> :(ခ) <math>(fg)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)g(x)+f(x)g^{\prime}(x)</math> :(ဂ) <math>\left(\frac{f}{g}\right)^{\prime}(x)=\frac{g(x)f^{\prime}(x)-g^{\prime}(x)f(x)}{g^{2}(x)}</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' အပိုင်း (က) သည် ပေါင်းလဒ်များ၏ စုဆုံမှတ် ဂုဏ်သတ္တိများမှ ရှင်းလင်းစွာ ဆင်းသက်လာသည်။ အပိုင်း (ခ) မြှောက်လဒ်စည်းမျဉ်း (Product Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=fg</math> ဟု ထားပါ။ <math>h(t) - h(x)</math> ခြားနားခြင်းကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=f(t)[g(t)-g(x)]+g(x)[f(t)-f(x)]</math> <math>h(t)-h(x)</math> ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို <math>t-x</math> ဖြင့် စားပြီးနောက် <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပါက ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>f</math> ၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <math>f(t) \rightarrow f(x)</math> ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အခြေခံထားသည်။ အပိုင်း (ဂ) စားလဒ်စည်းမျဉ်း (Quotient Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=f/g</math> အတွက် ခြားနားခြင်း စားလဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=\frac{1}{g(t)g(x)}\left[g(x)\frac{f(t)-f(x)}{t-x}-f(x)\frac{g(t)-g(x)}{t-x}\right]</math> <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပြီး ပေါင်းလဒ်နှင့် မြှောက်လဒ် စုဆုံမှတ် သီအိုရမ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းကို ရရှိသည်။ == အခြေခံ ဆင်းသက်ချက် ဥပမာများ (Basic Derivative Examples) == မည်သည့် ကိန်းသေ (constant) ၏ ဆင်းသက်ချက်မဆို သုည ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f(x)=x</math> ဖြစ်ပါက <math>f^{\prime}(x)=1</math> ဖြစ်သည်။ မြှောက်လဒ်နှင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] <math>n</math> အတွက်မဆို <math>x^n</math> သည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်မှာ <math>nx^{n-1}</math> ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>n < 0</math> ဖြစ်ပါက <math>x \neq 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်းခြေ သုညမဟုတ်သော နေရာများတွင် ပိုလီနိုမီရယ်များ (polynomials) နှင့် ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) အားလုံးသည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ == ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (The Chain Rule) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး <math>f^{\prime}(x)</math> သည် <math>x \in [a, b]</math> အမှတ်တစ်ခု၌ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ <math>g</math> ကို <math>f</math> ၏ ပုံရိပ် (range) ပါဝင်သော အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>g</math> သည် အမှတ် <math>f(x)</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ <math>a \le t \le b</math> အတွက် <math>h(t)=g(f(t))</math> ဖြစ်ပါက <math>h</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>h^{\prime}(x)=g^{\prime}(f(x))f^{\prime}(x)</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>y=f(x)</math> ဟု ထားပါ။ ဆင်းသက်ချက်၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ခြားနားခြင်းများကို အမှားကိန်းများ (error terms) ဖြင့် ရေးသားရန် ခွင့်ပြုသည်။ <math>f(t)-f(x)=(t-x)[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>g(s)-g(y)=(s-y)[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ထိုနေရာတွင် <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>u(t) \rightarrow 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>s \rightarrow y</math> ဖြစ်သောအခါ <math>v(s) \rightarrow 0</math> ဖြစ်သည်။ <math>s=f(t)</math> ဟုထားခြင်းဖြင့် စုစုပေါင်း ခြားနားခြင်း <math>h(t)-h(x)</math> ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=[f(t)-f(x)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ပထမဖြန့်ထုတ်ချက်ကို ဤညီမျှခြင်းသို့ အစားထိုးလိုက်သောအခါ :<math>h(t)-h(x)=(t-x)\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> <math>t \neq x</math> အတွက် <math>t-x</math> ဖြင့် စားလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=[g^{\prime}(y)+v(s)]\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>f</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သောကြောင့် <math>t \rightarrow x</math> သည် <math>s \rightarrow y</math> ကို သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အမှားကိန်းများဖြစ်သော <math>u(t) \rightarrow 0</math> နှင့် <math>v(s) \rightarrow 0</math> တို့မှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ညာဘက်အခြမ်းသည် <math>g^{\prime}(y)f^{\prime}(x)</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ 9ppnetm9vuqmf9w6m04wggy2s0svfs0 1039759 1039758 2026-06-20T23:50:23Z Mkant00 135890 1039759 wikitext text/x-wiki သင်္ချာဘာသာရပ်၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ် (differential calculus) တွင် အဓိကလေ့လာသော အရာဝတ္ထုများမှာ [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် (differential) ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သဘောတရားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးချမှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ရွေးချယ်ထားသော အဝင်ကိန်းတစ်ခု၌ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက်သည် ထိုအဝင်ကိန်းရှိ ဖန်ရှင်၏ ခဏတာပြောင်းလဲနှုန်း (the instantaneous rate of change) နှင့် ညီမျှသည်။ ဆင်းသက်ချက်ရှာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း (differentiation) ဟု ခေါ်သည်။ ဖန်ရှင်များ၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုးနှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးတို့ကို ရှာဖွေရန် ဆင်းသက်ချက်များကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ဆင်းသက်ချက်များ ပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (differential equations) ဟုခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့သည် သဘာဝဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြရာတွင် အခြေခံကျသည်။ ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ယေဘုယျပြုထားချက်များသည် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis)၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry)၊ အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကဲ့သို့သော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာတွင် ပါဝင်သည်။ ဆင်းသက်ချက်ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis)၊ ဗက်တာ ကဲကုလပ် (vector calculus) နှင့် ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် (multivariable calculus) စသည့် ဘာသာရပ်များတွင် ပိုမိုလေ့လာပြီး ယေဘုယျပြုကြသည်။ == အခြေခံ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Fundamental Definitions) == === ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် (The Limit of a Function) === <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ]] (metric spaces) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>E \subset X</math> ဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>E</math> မှ <math>Y</math> သို့ ပုံဖော်ကာ <math>p</math> သည် <math>E</math> ၏ စုဆုံမှတ် (limit point) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ <math>0 < d_X(x, p) < \delta</math> ဖြစ်သော အမှတ် <math>x \in E</math> အားလုံးအတွက် <math>d_Y(f(x), q) < \epsilon</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\delta > 0</math> တစ်ခု ရှိနေမည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသော အမှတ် <math>q \in Y</math> တစ်ခု ရှိနေပါက <math>\lim_{x \to p} f(x) = q</math> ဟု ရေးသားသည်။ === ဆင်းသက်ချက် (The Derivative) === <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ မည်သည့် <math>x \in [a, b]</math> အတွက်မဆို <math>t \neq x</math> ဖြစ်သောအခါ အောက်ပါကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ :<math>\phi(t)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}</math> ဖန်ရှင်များ၏ စုဆုံမှတ်သဘောတရားနှင့်အညီ ထိုစုဆုံမှတ်တည်ရှိပါက <math>t</math> သည် <math>x</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ ဤစားလဒ်၏ စုဆုံမှတ်ကို ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}(x)</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ :<math>f^{\prime}(x)=\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> === အရင်းအမြစ် နှင့် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု (Domain and Differentiability)=== ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}</math> သည် <math>\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> တည်ရှိသော အမှတ် <math>x</math> အားလုံးပါဝင်သည့် အရင်းအမြစ်စု (domain) တစ်ခုရှိသော [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို <math>x</math> ၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို [[အစု]] <math>E \subset [a, b]</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်း၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက <math>f</math> သည် <math>E</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ဖြစ်သော <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့တွင် ဆင်းသက်ချက်သည် သက်ဆိုင်ရာ ညာဘက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည်။ == ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (Differentiability and Continuity) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို သက်ရောက်စေသည်။ <math>f</math> ကို <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>f</math> သည် အမှတ် <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပါက <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ အဆက်မပြတ် (continuous) ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(t) - f(x)</math> ခြားနားခြင်း၏ စုဆုံမှတ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသား၍ တွက်ချက်နိုင်သည်။ :<math>f(t)-f(x)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}\cdot(t-x)\rightarrow f^{\prime}(x)\cdot 0=0</math> ဤအချက်က <math>\lim_{t\rightarrow x}f(t) = f(x)</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းအတွက် အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ == ဆင်းသက်ချက်များ၏ အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra of Derivatives) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆပါ။ ထိုအခါ စားလဒ်အတွက် <math>g(x) \neq 0</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားပါက [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]ဖြစ်သော <math>f+g</math>, <math>fg</math> နှင့် <math>f/g</math> တို့သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်ပြီး အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။ :(က) <math>(f+g)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)+g^{\prime}(x)</math> :(ခ) <math>(fg)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)g(x)+f(x)g^{\prime}(x)</math> :(ဂ) <math>\left(\frac{f}{g}\right)^{\prime}(x)=\frac{g(x)f^{\prime}(x)-g^{\prime}(x)f(x)}{g^{2}(x)}</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' အပိုင်း (က) သည် ပေါင်းလဒ်များ၏ စုဆုံမှတ် ဂုဏ်သတ္တိများမှ ရှင်းလင်းစွာ ဆင်းသက်လာသည်။ အပိုင်း (ခ) မြှောက်လဒ်စည်းမျဉ်း (Product Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=fg</math> ဟု ထားပါ။ <math>h(t) - h(x)</math> ခြားနားခြင်းကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=f(t)[g(t)-g(x)]+g(x)[f(t)-f(x)]</math> <math>h(t)-h(x)</math> ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို <math>t-x</math> ဖြင့် စားပြီးနောက် <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပါက ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>f</math> ၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <math>f(t) \rightarrow f(x)</math> ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အခြေခံထားသည်။ အပိုင်း (ဂ) စားလဒ်စည်းမျဉ်း (Quotient Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=f/g</math> အတွက် ခြားနားခြင်း စားလဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=\frac{1}{g(t)g(x)}\left[g(x)\frac{f(t)-f(x)}{t-x}-f(x)\frac{g(t)-g(x)}{t-x}\right]</math> <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပြီး ပေါင်းလဒ်နှင့် မြှောက်လဒ် စုဆုံမှတ် သီအိုရမ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းကို ရရှိသည်။ == အခြေခံ ဆင်းသက်ချက် ဥပမာများ (Basic Derivative Examples) == မည်သည့် ကိန်းသေ (constant) ၏ ဆင်းသက်ချက်မဆို သုည ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f(x)=x</math> ဖြစ်ပါက <math>f^{\prime}(x)=1</math> ဖြစ်သည်။ မြှောက်လဒ်နှင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] <math>n</math> အတွက်မဆို <math>x^n</math> သည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်မှာ <math>nx^{n-1}</math> ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>n < 0</math> ဖြစ်ပါက <math>x \neq 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်းခြေ သုညမဟုတ်သော နေရာများတွင် ပိုလီနိုမီရယ်များ (polynomials) နှင့် ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) အားလုံးသည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ == ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (The Chain Rule) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး <math>f^{\prime}(x)</math> သည် <math>x \in [a, b]</math> အမှတ်တစ်ခု၌ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ <math>g</math> ကို <math>f</math> ၏ ပုံရိပ် (range) ပါဝင်သော အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>g</math> သည် အမှတ် <math>f(x)</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ <math>a \le t \le b</math> အတွက် <math>h(t)=g(f(t))</math> ဖြစ်ပါက <math>h</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>h^{\prime}(x)=g^{\prime}(f(x))f^{\prime}(x)</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>y=f(x)</math> ဟု ထားပါ။ ဆင်းသက်ချက်၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ခြားနားခြင်းများကို အမှားကိန်းများ (error terms) ဖြင့် ရေးသားရန် ခွင့်ပြုသည်။ <math>f(t)-f(x)=(t-x)[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>g(s)-g(y)=(s-y)[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ထိုနေရာတွင် <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>u(t) \rightarrow 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>s \rightarrow y</math> ဖြစ်သောအခါ <math>v(s) \rightarrow 0</math> ဖြစ်သည်။ <math>s=f(t)</math> ဟုထားခြင်းဖြင့် စုစုပေါင်း ခြားနားခြင်း <math>h(t)-h(x)</math> ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=[f(t)-f(x)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ပထမဖြန့်ထုတ်ချက်ကို ဤညီမျှခြင်းသို့ အစားထိုးလိုက်သောအခါ :<math>h(t)-h(x)=(t-x)\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> <math>t \neq x</math> အတွက် <math>t-x</math> ဖြင့် စားလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=[g^{\prime}(y)+v(s)]\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>f</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သောကြောင့် <math>t \rightarrow x</math> သည် <math>s \rightarrow y</math> ကို သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အမှားကိန်းများဖြစ်သော <math>u(t) \rightarrow 0</math> နှင့် <math>v(s) \rightarrow 0</math> တို့မှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ညာဘက်အခြမ်းသည် <math>g^{\prime}(y)f^{\prime}(x)</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ ==ကိုးကား== *{{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |chapter=5: Differentiation |publisher=McGraw-Hill |edition=3rd |date=1976 |pages=103–119}} 173dk45n6u50nqmxfcx2yiox72snnf9 1039760 1039759 2026-06-20T23:50:57Z Mkant00 135890 [[အလိုက်ပြောင်းနှုန်း တွက်ထုတ်ခြင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)]] သို့ Mkant00က ရွှေ့ခဲ့သည် 1039759 wikitext text/x-wiki သင်္ချာဘာသာရပ်၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ် (differential calculus) တွင် အဓိကလေ့လာသော အရာဝတ္ထုများမှာ [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် (differential) ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သဘောတရားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးချမှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ရွေးချယ်ထားသော အဝင်ကိန်းတစ်ခု၌ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက်သည် ထိုအဝင်ကိန်းရှိ ဖန်ရှင်၏ ခဏတာပြောင်းလဲနှုန်း (the instantaneous rate of change) နှင့် ညီမျှသည်။ ဆင်းသက်ချက်ရှာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း (differentiation) ဟု ခေါ်သည်။ ဖန်ရှင်များ၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုးနှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးတို့ကို ရှာဖွေရန် ဆင်းသက်ချက်များကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ဆင်းသက်ချက်များ ပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (differential equations) ဟုခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့သည် သဘာဝဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြရာတွင် အခြေခံကျသည်။ ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ယေဘုယျပြုထားချက်များသည် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis)၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry)၊ အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကဲ့သို့သော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာတွင် ပါဝင်သည်။ ဆင်းသက်ချက်ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis)၊ ဗက်တာ ကဲကုလပ် (vector calculus) နှင့် ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် (multivariable calculus) စသည့် ဘာသာရပ်များတွင် ပိုမိုလေ့လာပြီး ယေဘုယျပြုကြသည်။ == အခြေခံ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Fundamental Definitions) == === ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် (The Limit of a Function) === <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ]] (metric spaces) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>E \subset X</math> ဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>E</math> မှ <math>Y</math> သို့ ပုံဖော်ကာ <math>p</math> သည် <math>E</math> ၏ စုဆုံမှတ် (limit point) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ <math>0 < d_X(x, p) < \delta</math> ဖြစ်သော အမှတ် <math>x \in E</math> အားလုံးအတွက် <math>d_Y(f(x), q) < \epsilon</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\delta > 0</math> တစ်ခု ရှိနေမည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသော အမှတ် <math>q \in Y</math> တစ်ခု ရှိနေပါက <math>\lim_{x \to p} f(x) = q</math> ဟု ရေးသားသည်။ === ဆင်းသက်ချက် (The Derivative) === <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ မည်သည့် <math>x \in [a, b]</math> အတွက်မဆို <math>t \neq x</math> ဖြစ်သောအခါ အောက်ပါကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ :<math>\phi(t)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}</math> ဖန်ရှင်များ၏ စုဆုံမှတ်သဘောတရားနှင့်အညီ ထိုစုဆုံမှတ်တည်ရှိပါက <math>t</math> သည် <math>x</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ ဤစားလဒ်၏ စုဆုံမှတ်ကို ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}(x)</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ :<math>f^{\prime}(x)=\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> === အရင်းအမြစ် နှင့် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု (Domain and Differentiability)=== ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}</math> သည် <math>\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> တည်ရှိသော အမှတ် <math>x</math> အားလုံးပါဝင်သည့် အရင်းအမြစ်စု (domain) တစ်ခုရှိသော [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို <math>x</math> ၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို [[အစု]] <math>E \subset [a, b]</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်း၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက <math>f</math> သည် <math>E</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ဖြစ်သော <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့တွင် ဆင်းသက်ချက်သည် သက်ဆိုင်ရာ ညာဘက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည်။ == ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (Differentiability and Continuity) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို သက်ရောက်စေသည်။ <math>f</math> ကို <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>f</math> သည် အမှတ် <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပါက <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ အဆက်မပြတ် (continuous) ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(t) - f(x)</math> ခြားနားခြင်း၏ စုဆုံမှတ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသား၍ တွက်ချက်နိုင်သည်။ :<math>f(t)-f(x)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}\cdot(t-x)\rightarrow f^{\prime}(x)\cdot 0=0</math> ဤအချက်က <math>\lim_{t\rightarrow x}f(t) = f(x)</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းအတွက် အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ == ဆင်းသက်ချက်များ၏ အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra of Derivatives) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆပါ။ ထိုအခါ စားလဒ်အတွက် <math>g(x) \neq 0</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားပါက [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]ဖြစ်သော <math>f+g</math>, <math>fg</math> နှင့် <math>f/g</math> တို့သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်ပြီး အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။ :(က) <math>(f+g)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)+g^{\prime}(x)</math> :(ခ) <math>(fg)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)g(x)+f(x)g^{\prime}(x)</math> :(ဂ) <math>\left(\frac{f}{g}\right)^{\prime}(x)=\frac{g(x)f^{\prime}(x)-g^{\prime}(x)f(x)}{g^{2}(x)}</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' အပိုင်း (က) သည် ပေါင်းလဒ်များ၏ စုဆုံမှတ် ဂုဏ်သတ္တိများမှ ရှင်းလင်းစွာ ဆင်းသက်လာသည်။ အပိုင်း (ခ) မြှောက်လဒ်စည်းမျဉ်း (Product Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=fg</math> ဟု ထားပါ။ <math>h(t) - h(x)</math> ခြားနားခြင်းကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=f(t)[g(t)-g(x)]+g(x)[f(t)-f(x)]</math> <math>h(t)-h(x)</math> ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို <math>t-x</math> ဖြင့် စားပြီးနောက် <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပါက ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>f</math> ၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <math>f(t) \rightarrow f(x)</math> ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အခြေခံထားသည်။ အပိုင်း (ဂ) စားလဒ်စည်းမျဉ်း (Quotient Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=f/g</math> အတွက် ခြားနားခြင်း စားလဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=\frac{1}{g(t)g(x)}\left[g(x)\frac{f(t)-f(x)}{t-x}-f(x)\frac{g(t)-g(x)}{t-x}\right]</math> <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပြီး ပေါင်းလဒ်နှင့် မြှောက်လဒ် စုဆုံမှတ် သီအိုရမ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းကို ရရှိသည်။ == အခြေခံ ဆင်းသက်ချက် ဥပမာများ (Basic Derivative Examples) == မည်သည့် ကိန်းသေ (constant) ၏ ဆင်းသက်ချက်မဆို သုည ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f(x)=x</math> ဖြစ်ပါက <math>f^{\prime}(x)=1</math> ဖြစ်သည်။ မြှောက်လဒ်နှင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] <math>n</math> အတွက်မဆို <math>x^n</math> သည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်မှာ <math>nx^{n-1}</math> ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>n < 0</math> ဖြစ်ပါက <math>x \neq 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်းခြေ သုညမဟုတ်သော နေရာများတွင် ပိုလီနိုမီရယ်များ (polynomials) နှင့် ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) အားလုံးသည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ == ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (The Chain Rule) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး <math>f^{\prime}(x)</math> သည် <math>x \in [a, b]</math> အမှတ်တစ်ခု၌ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ <math>g</math> ကို <math>f</math> ၏ ပုံရိပ် (range) ပါဝင်သော အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>g</math> သည် အမှတ် <math>f(x)</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ <math>a \le t \le b</math> အတွက် <math>h(t)=g(f(t))</math> ဖြစ်ပါက <math>h</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>h^{\prime}(x)=g^{\prime}(f(x))f^{\prime}(x)</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>y=f(x)</math> ဟု ထားပါ။ ဆင်းသက်ချက်၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ခြားနားခြင်းများကို အမှားကိန်းများ (error terms) ဖြင့် ရေးသားရန် ခွင့်ပြုသည်။ <math>f(t)-f(x)=(t-x)[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>g(s)-g(y)=(s-y)[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ထိုနေရာတွင် <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>u(t) \rightarrow 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>s \rightarrow y</math> ဖြစ်သောအခါ <math>v(s) \rightarrow 0</math> ဖြစ်သည်။ <math>s=f(t)</math> ဟုထားခြင်းဖြင့် စုစုပေါင်း ခြားနားခြင်း <math>h(t)-h(x)</math> ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=[f(t)-f(x)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ပထမဖြန့်ထုတ်ချက်ကို ဤညီမျှခြင်းသို့ အစားထိုးလိုက်သောအခါ :<math>h(t)-h(x)=(t-x)\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> <math>t \neq x</math> အတွက် <math>t-x</math> ဖြင့် စားလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=[g^{\prime}(y)+v(s)]\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>f</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သောကြောင့် <math>t \rightarrow x</math> သည် <math>s \rightarrow y</math> ကို သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အမှားကိန်းများဖြစ်သော <math>u(t) \rightarrow 0</math> နှင့် <math>v(s) \rightarrow 0</math> တို့မှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ညာဘက်အခြမ်းသည် <math>g^{\prime}(y)f^{\prime}(x)</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ ==ကိုးကား== *{{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |chapter=5: Differentiation |publisher=McGraw-Hill |edition=3rd |date=1976 |pages=103–119}} 173dk45n6u50nqmxfcx2yiox72snnf9 1039762 1039760 2026-06-20T23:52:32Z Mkant00 135890 1039762 wikitext text/x-wiki သင်္ချာဘာသာရပ်၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ် (differential calculus) တွင် အဓိကလေ့လာသော အရာဝတ္ထုများမှာ [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် (differential) ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သဘောတရားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးချမှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ရွေးချယ်ထားသော အဝင်ကိန်းတစ်ခု၌ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက်သည် ထိုအဝင်ကိန်းရှိ ဖန်ရှင်၏ ခဏတာပြောင်းလဲနှုန်း (the instantaneous rate of change) နှင့် ညီမျှသည်။ ဆင်းသက်ချက်ရှာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း (differentiation) ဟု ခေါ်သည်။ ဖန်ရှင်များ၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုးနှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးတို့ကို ရှာဖွေရန် ဆင်းသက်ချက်များကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ဆင်းသက်ချက်များ ပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (differential equations) ဟုခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့သည် သဘာဝဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြရာတွင် အခြေခံကျသည်။ ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ယေဘုယျပြုထားချက်များသည် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis)၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry)၊ အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကဲ့သို့သော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာတွင် ပါဝင်သည်။ ဆင်းသက်ချက်ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis)၊ ဗက်တာ ကဲကုလပ် (vector calculus) နှင့် ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် (multivariable calculus) စသည့် ဘာသာရပ်များတွင် ပိုမိုလေ့လာပြီး ယေဘုယျပြုကြသည်။ == အခြေခံ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Fundamental Definitions) == === ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် (The Limit of a Function) === <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ]] (metric spaces) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>E \subset X</math> ဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>E</math> မှ <math>Y</math> သို့ ပုံဖော်ကာ <math>p</math> သည် <math>E</math> ၏ စုဆုံမှတ် (limit point) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ <math>0 < d_X(x, p) < \delta</math> ဖြစ်သော အမှတ် <math>x \in E</math> အားလုံးအတွက် <math>d_Y(f(x), q) < \epsilon</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\delta > 0</math> တစ်ခု ရှိနေမည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသော အမှတ် <math>q \in Y</math> တစ်ခု ရှိနေပါက <math>\lim_{x \to p} f(x) = q</math> ဟု ရေးသားသည်။ === ဆင်းသက်ချက် (The Derivative) === <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ မည်သည့် <math>x \in [a, b]</math> အတွက်မဆို <math>t \neq x</math> ဖြစ်သောအခါ အောက်ပါကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ :<math>\phi(t)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}</math> ဖန်ရှင်များ၏ စုဆုံမှတ်သဘောတရားနှင့်အညီ ထိုစုဆုံမှတ်တည်ရှိပါက <math>t</math> သည် <math>x</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ ဤစားလဒ်၏ စုဆုံမှတ်ကို ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}(x)</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ :<math>f^{\prime}(x)=\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> === အရင်းအမြစ် နှင့် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု (Domain and Differentiability)=== ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}</math> သည် <math>\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> တည်ရှိသော အမှတ် <math>x</math> အားလုံးပါဝင်သည့် အရင်းအမြစ်စု (domain) တစ်ခုရှိသော [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို <math>x</math> ၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို [[အစု]] <math>E \subset [a, b]</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်း၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက <math>f</math> သည် <math>E</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ဖြစ်သော <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့တွင် ဆင်းသက်ချက်သည် သက်ဆိုင်ရာ ညာဘက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည်။ == ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (Differentiability and Continuity) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို သက်ရောက်စေသည်။ <math>f</math> ကို <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>f</math> သည် အမှတ် <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပါက <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ အဆက်မပြတ် (continuous) ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(t) - f(x)</math> ခြားနားခြင်း၏ စုဆုံမှတ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသား၍ တွက်ချက်နိုင်သည်။ :<math>f(t)-f(x)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}\cdot(t-x)\rightarrow f^{\prime}(x)\cdot 0=0</math> ဤအချက်က <math>\lim_{t\rightarrow x}f(t) = f(x)</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းအတွက် အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ == ဆင်းသက်ချက်များ၏ အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra of Derivatives) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆပါ။ ထိုအခါ စားလဒ်အတွက် <math>g(x) \neq 0</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားပါက [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]ဖြစ်သော <math>f+g</math>, <math>fg</math> နှင့် <math>f/g</math> တို့သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်ပြီး အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။ :(က) <math>(f+g)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)+g^{\prime}(x)</math> :(ခ) <math>(fg)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)g(x)+f(x)g^{\prime}(x)</math> :(ဂ) <math>\left(\frac{f}{g}\right)^{\prime}(x)=\frac{g(x)f^{\prime}(x)-g^{\prime}(x)f(x)}{g^{2}(x)}</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' အပိုင်း (က) သည် ပေါင်းလဒ်များ၏ စုဆုံမှတ် ဂုဏ်သတ္တိများမှ ရှင်းလင်းစွာ ဆင်းသက်လာသည်။ အပိုင်း (ခ) မြှောက်လဒ်စည်းမျဉ်း (Product Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=fg</math> ဟု ထားပါ။ <math>h(t) - h(x)</math> ခြားနားခြင်းကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=f(t)[g(t)-g(x)]+g(x)[f(t)-f(x)]</math> <math>h(t)-h(x)</math> ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို <math>t-x</math> ဖြင့် စားပြီးနောက် <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပါက ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>f</math> ၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <math>f(t) \rightarrow f(x)</math> ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အခြေခံထားသည်။ အပိုင်း (ဂ) စားလဒ်စည်းမျဉ်း (Quotient Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=f/g</math> အတွက် ခြားနားခြင်း စားလဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=\frac{1}{g(t)g(x)}\left[g(x)\frac{f(t)-f(x)}{t-x}-f(x)\frac{g(t)-g(x)}{t-x}\right]</math> <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပြီး ပေါင်းလဒ်နှင့် မြှောက်လဒ် စုဆုံမှတ် သီအိုရမ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းကို ရရှိသည်။ == အခြေခံ ဆင်းသက်ချက် ဥပမာများ (Basic Derivative Examples) == မည်သည့် ကိန်းသေ (constant) ၏ ဆင်းသက်ချက်မဆို သုည ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f(x)=x</math> ဖြစ်ပါက <math>f^{\prime}(x)=1</math> ဖြစ်သည်။ မြှောက်လဒ်နှင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] <math>n</math> အတွက်မဆို <math>x^n</math> သည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်မှာ <math>nx^{n-1}</math> ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>n < 0</math> ဖြစ်ပါက <math>x \neq 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်းခြေ သုညမဟုတ်သော နေရာများတွင် ပိုလီနိုမီရယ်များ (polynomials) နှင့် ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) အားလုံးသည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ == ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (The Chain Rule) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး <math>f^{\prime}(x)</math> သည် <math>x \in [a, b]</math> အမှတ်တစ်ခု၌ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ <math>g</math> ကို <math>f</math> ၏ ပုံရိပ် (range) ပါဝင်သော အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>g</math> သည် အမှတ် <math>f(x)</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ <math>a \le t \le b</math> အတွက် <math>h(t)=g(f(t))</math> ဖြစ်ပါက <math>h</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>h^{\prime}(x)=g^{\prime}(f(x))f^{\prime}(x)</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>y=f(x)</math> ဟု ထားပါ။ ဆင်းသက်ချက်၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ခြားနားခြင်းများကို အမှားကိန်းများ (error terms) ဖြင့် ရေးသားရန် ခွင့်ပြုသည်။ <math>f(t)-f(x)=(t-x)[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>g(s)-g(y)=(s-y)[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ထိုနေရာတွင် <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>u(t) \rightarrow 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>s \rightarrow y</math> ဖြစ်သောအခါ <math>v(s) \rightarrow 0</math> ဖြစ်သည်။ <math>s=f(t)</math> ဟုထားခြင်းဖြင့် စုစုပေါင်း ခြားနားခြင်း <math>h(t)-h(x)</math> ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=[f(t)-f(x)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ပထမဖြန့်ထုတ်ချက်ကို ဤညီမျှခြင်းသို့ အစားထိုးလိုက်သောအခါ :<math>h(t)-h(x)=(t-x)\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> <math>t \neq x</math> အတွက် <math>t-x</math> ဖြင့် စားလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=[g^{\prime}(y)+v(s)]\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>f</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သောကြောင့် <math>t \rightarrow x</math> သည် <math>s \rightarrow y</math> ကို သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အမှားကိန်းများဖြစ်သော <math>u(t) \rightarrow 0</math> နှင့် <math>v(s) \rightarrow 0</math> တို့မှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ညာဘက်အခြမ်းသည် <math>g^{\prime}(y)f^{\prime}(x)</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ ==ကိုးကား== *{{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |chapter=5: Differentiation |publisher=McGraw-Hill |edition=3rd |date=1976 |pages=103–119}} [[ကဏ္ဍ:ကဲကုလပ်]] 6cw5x557ybwwdijasrhfd46ib60krpb 1039768 1039762 2026-06-21T00:33:18Z Mkant00 135890 1039768 wikitext text/x-wiki သင်္ချာဘာသာရပ်၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ် (differential calculus) တွင် အဓိကလေ့လာသော အရာဝတ္ထုများမှာ [[ဖန်ရှင်]] (function) တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက် (derivative) နှင့် ဒစ်ဖရန်ရှယ် (differential) ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်သဘောတရားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးချမှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ရွေးချယ်ထားသော အဝင်ကိန်းတစ်ခု၌ ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဆင်းသက်ချက်သည် ထိုအဝင်ကိန်းရှိ ဖန်ရှင်၏ ခဏတာပြောင်းလဲနှုန်း (the instantaneous rate of change) နှင့် ညီမျှသည်။ ဆင်းသက်ချက်ရှာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း (differentiation) ဟု ခေါ်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သဘောတရားအရ ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်းသည် ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ (smooth manifolds) ၏ [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] <math>\mathbf{Diff}</math> အပေါ်ရှိ [[ဖန်တာ]] (functor) <math>d \colon \mathbf{Diff} \to \mathbf{Diff}</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖန်ရှင်များ၏ အကြီးဆုံးတန်ဖိုးနှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးတို့ကို ရှာဖွေရန် ဆင်းသက်ချက်များကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ဆင်းသက်ချက်များ ပါဝင်သော ညီမျှခြင်းများကို ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (differential equations) ဟုခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့သည် သဘာဝဖြစ်စဉ်များကို ဖော်ပြရာတွင် အခြေခံကျသည်။ ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ယေဘုယျပြုထားချက်များသည် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (complex analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis)၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ (differential geometry)၊ အတိုင်းအတာသီအိုရီ (measure theory) နှင့် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) ကဲ့သို့သော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာတွင် ပါဝင်သည်။ ဆင်းသက်ချက်ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (real analysis)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာ]] ကဲကုလပ် (vector calculus) နှင့် ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် (multivariable calculus) စသည့် ဘာသာရပ်များတွင် ပိုမိုလေ့လာပြီး ယေဘုယျပြုကြသည်။ == အခြေခံ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ (Fundamental Definitions) == === ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် (The Limit of a Function) === <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ]] (metric spaces) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>E \subset X</math> ဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>E</math> မှ <math>Y</math> သို့ ပုံဖော်ကာ <math>p</math> သည် <math>E</math> ၏ စုဆုံမှတ် (limit point) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ <math>0 < d_X(x, p) < \delta</math> ဖြစ်သော အမှတ် <math>x \in E</math> အားလုံးအတွက် <math>d_Y(f(x), q) < \epsilon</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\delta > 0</math> တစ်ခု ရှိနေမည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသော အမှတ် <math>q \in Y</math> တစ်ခု ရှိနေပါက <math>\lim_{x \to p} f(x) = q</math> ဟု ရေးသားသည်။ === ဆင်းသက်ချက် (The Derivative) === <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ မည်သည့် <math>x \in [a, b]</math> အတွက်မဆို <math>t \neq x</math> ဖြစ်သောအခါ အောက်ပါကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ :<math>\phi(t)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}</math> ဖန်ရှင်များ၏ စုဆုံမှတ်သဘောတရားနှင့်အညီ ထိုစုဆုံမှတ်တည်ရှိပါက <math>t</math> သည် <math>x</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ ဤစားလဒ်၏ စုဆုံမှတ်ကို ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}(x)</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ :<math>f^{\prime}(x)=\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> === အရင်းအမြစ် နှင့် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု (Domain and Differentiability)=== ဆင်းသက်ချက် <math>f^{\prime}</math> သည် <math>\lim_{t\rightarrow x}\phi(t)</math> တည်ရှိသော အမှတ် <math>x</math> အားလုံးပါဝင်သည့် အရင်းအမြစ်စု (domain) တစ်ခုရှိသော [[ဖန်ရှင်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို <math>x</math> ၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော (differentiable) ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။အကယ်၍ <math>f^{\prime}</math> ကို [[အစု]] <math>E \subset [a, b]</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်း၌ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပါက <math>f</math> သည် <math>E</math> ပေါ်တွင် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ အစွန်းမှတ်များ (endpoints) ဖြစ်သော <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့တွင် ဆင်းသက်ချက်သည် သက်ဆိုင်ရာ ညာဘက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက် ဆင်းသက်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည်။ == ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှု နှင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (Differentiability and Continuity) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို သက်ရောက်စေသည်။ <math>f</math> ကို <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>f</math> သည် အမှတ် <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပါက <math>f</math> သည် <math>x</math> ၌ အဆက်မပြတ် (continuous) ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>f(t) - f(x)</math> ခြားနားခြင်း၏ စုဆုံမှတ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ရေးသား၍ တွက်ချက်နိုင်သည်။ :<math>f(t)-f(x)=\frac{f(t)-f(x)}{t-x}\cdot(t-x)\rightarrow f^{\prime}(x)\cdot 0=0</math> ဤအချက်က <math>\lim_{t\rightarrow x}f(t) = f(x)</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေပြီး အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းအတွက် အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေသည်။ == ဆင်းသက်ချက်များ၏ အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra of Derivatives) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>x \in [a, b]</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်ဟု ယူဆပါ။ ထိုအခါ စားလဒ်အတွက် <math>g(x) \neq 0</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားပါက [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]ဖြစ်သော <math>f+g</math>, <math>fg</math> နှင့် <math>f/g</math> တို့သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်ပြီး အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။ :(က) <math>(f+g)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)+g^{\prime}(x)</math> :(ခ) <math>(fg)^{\prime}(x)=f^{\prime}(x)g(x)+f(x)g^{\prime}(x)</math> :(ဂ) <math>\left(\frac{f}{g}\right)^{\prime}(x)=\frac{g(x)f^{\prime}(x)-g^{\prime}(x)f(x)}{g^{2}(x)}</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' အပိုင်း (က) သည် ပေါင်းလဒ်များ၏ စုဆုံမှတ် ဂုဏ်သတ္တိများမှ ရှင်းလင်းစွာ ဆင်းသက်လာသည်။ အပိုင်း (ခ) မြှောက်လဒ်စည်းမျဉ်း (Product Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=fg</math> ဟု ထားပါ။ <math>h(t) - h(x)</math> ခြားနားခြင်းကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=f(t)[g(t)-g(x)]+g(x)[f(t)-f(x)]</math> <math>h(t)-h(x)</math> ဖြန့်ထုတ်ချက်ကို <math>t-x</math> ဖြင့် စားပြီးနောက် <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပါက ရလဒ်ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>f</math> ၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <math>f(t) \rightarrow f(x)</math> ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အခြေခံထားသည်။ အပိုင်း (ဂ) စားလဒ်စည်းမျဉ်း (Quotient Rule) ဖြစ်သည်။ <math>h=f/g</math> အတွက် ခြားနားခြင်း စားလဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြန့်ထုတ်နိုင်သည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=\frac{1}{g(t)g(x)}\left[g(x)\frac{f(t)-f(x)}{t-x}-f(x)\frac{g(t)-g(x)}{t-x}\right]</math> <math>t \rightarrow x</math> သို့ စုဆုံမှတ်ယူလိုက်ပြီး ပေါင်းလဒ်နှင့် မြှောက်လဒ် စုဆုံမှတ် သီအိုရမ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းကို ရရှိသည်။ == အခြေခံ ဆင်းသက်ချက် ဥပမာများ (Basic Derivative Examples) == မည်သည့် ကိန်းသေ (constant) ၏ ဆင်းသက်ချက်မဆို သုည ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>f(x)=x</math> ဖြစ်ပါက <math>f^{\prime}(x)=1</math> ဖြစ်သည်။ မြှောက်လဒ်နှင့် စားလဒ်စည်းမျဉ်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] <math>n</math> အတွက်မဆို <math>x^n</math> သည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး ၎င်း၏ ဆင်းသက်ချက်မှာ <math>nx^{n-1}</math> ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>n < 0</math> ဖြစ်ပါက <math>x \neq 0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်းခြေ သုညမဟုတ်သော နေရာများတွင် ပိုလီနိုမီရယ်များ (polynomials) နှင့် ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) အားလုံးသည် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ == ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (The Chain Rule) == '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - <math>f</math> သည် <math>[a, b]</math> ပေါ်တွင် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပြီး <math>f^{\prime}(x)</math> သည် <math>x \in [a, b]</math> အမှတ်တစ်ခု၌ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ <math>g</math> ကို <math>f</math> ၏ ပုံရိပ် (range) ပါဝင်သော အပိုင်းအခြား <math>I</math> ပေါ်တွင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားပြီး <math>g</math> သည် အမှတ် <math>f(x)</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသည်။ <math>a \le t \le b</math> အတွက် <math>h(t)=g(f(t))</math> ဖြစ်ပါက <math>h</math> သည် <math>x</math> ၌ ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ :<math>h^{\prime}(x)=g^{\prime}(f(x))f^{\prime}(x)</math> '''သက်သေပြချက် (Proof)''' <math>y=f(x)</math> ဟု ထားပါ။ ဆင်းသက်ချက်၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ခြားနားခြင်းများကို အမှားကိန်းများ (error terms) ဖြင့် ရေးသားရန် ခွင့်ပြုသည်။ <math>f(t)-f(x)=(t-x)[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>g(s)-g(y)=(s-y)[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ထိုနေရာတွင် <math>t \rightarrow x</math> ဖြစ်သောအခါ <math>u(t) \rightarrow 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>s \rightarrow y</math> ဖြစ်သောအခါ <math>v(s) \rightarrow 0</math> ဖြစ်သည်။ <math>s=f(t)</math> ဟုထားခြင်းဖြင့် စုစုပေါင်း ခြားနားခြင်း <math>h(t)-h(x)</math> ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းအရ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ :<math>h(t)-h(x)=[f(t)-f(x)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> ပထမဖြန့်ထုတ်ချက်ကို ဤညီမျှခြင်းသို့ အစားထိုးလိုက်သောအခါ :<math>h(t)-h(x)=(t-x)\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]\cdot[g^{\prime}(y)+v(s)]</math> <math>t \neq x</math> အတွက် <math>t-x</math> ဖြင့် စားလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ :<math>\frac{h(t)-h(x)}{t-x}=[g^{\prime}(y)+v(s)]\cdot[f^{\prime}(x)+u(t)]</math> <math>f</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်သောကြောင့် <math>t \rightarrow x</math> သည် <math>s \rightarrow y</math> ကို သက်ရောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အမှားကိန်းများဖြစ်သော <math>u(t) \rightarrow 0</math> နှင့် <math>v(s) \rightarrow 0</math> တို့မှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ညာဘက်အခြမ်းသည် <math>g^{\prime}(y)f^{\prime}(x)</math> သို့ ချဉ်းကပ်သွားသည်။ == ဖန်တာတစ်ခုအဖြစ် ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်း (Differentiation as a Functor) == [[ဖန်တာ]] (functor) <math>d \colon \mathbf{Diff} \to \mathbf{Diff}</math> သည် အောက်ပါတို့ကို ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *မန်နီဖိုး <math>X</math> တစ်ခုကို ၎င်း၏ ထိမျဉ်းအစည်း (tangent bundle) <math>T X</math> သို့ ပို့ဆောင်သည်။ <math>T X</math> ရှိ အမှတ်များသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲများ (ordered pairs) <math>(x, v)</math> ဖြစ်ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် <math>x \in X</math> ဖြစ်ပြီး <math>v</math> သည် <math>x</math> ရှိ ထိမျဉ်းဗက်တာ (tangent vector) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုဗက်တာသည် ချောမွေ့သော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]]၏ အက္ခရာသင်္ချာအပေါ်ရှိ ဆင်းသက်မှု (derivation) <math>v \colon C^\infty(X) \to \mathbb{R}</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို <math>x</math> ရှိ တန်ဖိုးရှာဖွေခြင်း <math>\text{ev}_x \colon C^\infty(X) \to \mathbb{R}</math> ဖြင့် ဖြည့်စွက်ထားသည်။ *ချောမွေ့သော ဖန်ရှင် <math>f \colon X \to Y</math> တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဒစ်ဖရန်ရှယ် <math>d f \colon T X \to T Y</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဤအချက်သည် ဗက်တာစက်ကွင်းများ (vector fields) ၏ ရှေ့သို့တွန်းပို့ချက် (pushforward) နှင့် ဆင်တူသည်။ အကယ်၍ <math>\gamma \colon [-1,1] \to X</math> သည် <math>X</math> အတွင်းရှိ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဗက်တာ <math>v \in T_x X</math> ကို ကိုယ်စားပြုပါက <math>(d f)(v) \in T_{f(x)} Y</math> သည် အောက်ပါ လမ်းကြောင်းက ကိုယ်စားပြုသော ဗက်တာ ဖြစ်သည်။ : <math>[-1,1] \stackrel{\gamma}{\to} X \stackrel{f}{\to} Y</math> တူညီသောအဓိပ္ပာယ်အနေဖြင့် ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှု <math>f \colon X \to Y</math> တစ်ခုသည် အက္ခရာသင်္ချာ ပုံဖော်မှု <math>f^\ast = - \circ f \colon C^\infty(Y) \to C^\infty(X)</math> ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) အားဖြင့် ဆင်းသက်မှု <math>v \colon C^\infty(X) \to \mathbb{R}</math> ကို <math>\text{ev}_{f(x)} \colon C^\infty(Y) \to \mathbb{R}</math> ဖြင့် ဖြည့်စွက်ထားသော ဆင်းသက်မှု <math>v \circ f^\ast \colon C^\infty(Y) \to \mathbb{R}</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ တိကျစွာဆိုရသော် <math>\phi \in C^\infty(Y)</math> အတွက် <math>v \circ f^\ast(\phi) = v(\phi \circ f)</math> ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ ဒစ်ဖရန်ရှယ် <math>d f \colon T X \to T Y</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ :<math>d f(x, v) = (f(x), v \circ f^\ast)</math> ဤဖော်ပြချက် နှစ်ခုလုံးအရ ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်းသည် ဖန်တာဖြစ်တည်မှု (functoriality) ရှိကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ဤအချက်ကို အင်္ဂလိပ်စာပေများတွင် ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (chain rule) ဟု လူသိများသည်။ ရိုးရာကျသော ပုံစံဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။ :<math>d(f \circ g)_x = d f_{g(x)} \circ d g_x</math> '''သီအိုရမ် (Theorem)''' - ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်းသည် မြှောက်လဒ် (product) ကို ထိန်းသိမ်းသော (preserving) [[ဖန်တာ]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ချောမွေ့သော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်နှစ်ခု]]ဖြစ်သည့် <math>f, g \colon X \to \mathbb{R}</math> တို့၏ မြှောက်လဒ်သည် ပေါင်းစပ်ခြင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ပြသနိုင်သည်။ :<math>X \stackrel{\Delta}{\to} X \times X \stackrel{f \times g}{\to} \mathbb{R} \times \mathbb{R} \stackrel{\text{mult}}{\to} \mathbb{R}</math> ဆင်းသက်ချက်ရှာခြင်းအတွက် မြှောက်လဒ်စည်းမျဉ်းကို ဖန်တာ <math>d</math> ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အောက်ပါ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ :<math>T X \stackrel{\Delta}{\to} T X \times T X \stackrel{d f \times d g}{\to} T \mathbb{R} \times T \mathbb{R} \stackrel{d(\text{mult})}{\to} T \mathbb{R}</math> ၎င်းသည် <math>d(\text{mult})</math> ကို တွက်ချက်ခြင်းအထိ အဆင့်လျော့သွားသည်။ ==ကိုးကား== *{{Citation |last=Rudin |first=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |chapter=5: Differentiation |publisher=McGraw-Hill |edition=3rd |date=1976 |pages=103–119}} * {{Citation |author=nLab authors |title=differentiation |date=June 2026 |edition=Revision 33 |url=https://ncatlab.org/nlab/show/differentiation}} [[ကဏ္ဍ:ကဲကုလပ်]] m2g3ub3q36i8kznxw52wq3rhq94ldn3 0 266106 1039863 963597 2026-06-21T10:22:16Z ~2026-36181-72 144677 ဆိုနည်းပြ နှင့် အကနည်းပြ 1039863 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox person |name=ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း |honorific_prefix= အကယ်ဒမီ စည်သူ |awards=မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု |birth_date= {{birth year and age|၁၉၄၁}} |birth_place=[[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်]]၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |citizenship=မြန်မာ |religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ |image= }} ဆိုဗီယက်ပြန် '''ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း''' (၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ဇာတ်,အငြိမ့်သဘင်လောကတွင်သာမက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင်ပါ ထင်ရှားသော မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ "'''အမေများအဖွဲ့'''" ကိုတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်နှင့်သဘင်လောကမှ သက်ကြီးသရုပ်ဆောင်အမျိုးသမီးများအတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသူဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပြောင်မြောက်လှစွာသော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက်သဘင်ပညာဖြင့်အကျိုးပြုမှုများအတွက် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်)။ [[စည်သူဘွဲ့]]၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုကို နွဲ့နွဲ့စန်း အပါအဝင် ၃ ဦး ရရှိ |url=https://cnimyanmar.com/index.php/local-news-2/local-entertainment/20184-2024-02-03-13-32-26 |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |work=cnimyanmar.com |language=en-gb}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော ကျေးရွာ]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်ရှိသည့်အနက် သုံးယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။ သူမငယ်စဉ်အချိန်ကပင် ဖခင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမ ခုနှစ်နှစ်အရွယ်တွင် မန္တလေးမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပန်တျာပညာများကို သင်ယူခဲ့သည်။ သူမ၏ အကနည်းပြဆရာမှာ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်[[ဩဘာသောင်း]] ဖြစ်ပြီး အဆိုနည်းပြဆရာမှာ ဂီတမယ်ဒေါ်လှကလေးစိန်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ သူမနှင့်အတူ ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသူများမှာ - ယိုးဒယားပြန်ဒေါ်အမာစိန်၊ပန်တျာကျင်ကျင်မြိုင်၊လှထိပ်တင်၊ယုဝတီမြင့်မြင့်၊ မရှပ်တေး၊ညိုညိုစန်း စသူတို့ဖြစ်သည်။ သူမအသက်ရှစ်နှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဦးခင်မောင်လေး၏ တရုတ်နိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါကပြခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ခရီးစဉ်သည် သူမ၏ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ == အငြိမ့်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်တိုင်အောင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ သူမသည် မန္တလေးမှအငြိမ့်တည်ထောင်သူ ဦးမန်းရီ တည်ထောင်သော မင်္ဂလာအငြိမ့်တွင် အငြိမ့်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ သူမနှင့်အတူကပြခဲ့သူများမှာ လူရွှင်တော်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးရွှေဒေါင်း၊ ဦးငွေမောင်း စသူတို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်အဆင့်အခမ်းအနားများတွင်လည်း ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ သူမ အသက်တစ်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နေရူးနှင့်ဇနီးတို့လာရောက်စဉ် ယိုးဒယားအကဖြင့်ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရာ ထဘီတစ်ထည်ဆုချခြင်းခံရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် သူမ၏ ဆိုဗီယက်ပြန်နွဲ့နွဲ့စန်း ဟုနာမည်ကျော်စေမည့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အနုပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[ရွှေမန်းတင်မောင်]]၊ ဦး[[ကက်နက်စိန်]]၊ ဦးစိန်အောင်မင်း၊ ဦးဟန်ပ၊ ဦးဘသန်းစသော အနုပညာရှင်များပါဝင်သော ချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ကြီးဖြင့်သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်နယ်နမိတ်ရေးဆွဲရေးကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံသို့ထပ်မံသွား ရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း ၏ တစ်ပုဒ်တည်းသော ဓာတ်ပြားသီချင်းမှာ မြို့မငြိမ်း ရေးသားသော ပျို့မှတ်တမ်း သီချင်းဖြစ်သည်။ == ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်အရွယ်တွင် မန္တလေးမှ စက်သူဌေး ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ''မုန်း'' ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်၏ ချုပ်ချယ်မှုကြောင့် အနှောင့်အယှက်များစွာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ''ထားသခင်'' ၊ ''မိုးညအိပ်မက်မြူ'' စသော ရုပ်ရှင်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သက် ၁၁ နှစ်အရတွင် ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျော်ဟိန်း၊ ကိုအောင်ဆွေတို့ပါဝင်သော ''မဟာဗောဓိ''ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဒုတိယအကြိမ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ''သရဖူ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]](ဇာတ်ပို့ဆု) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု(တသက်တာဆု) ရရှိခဲ့သည်။စုစုပေါင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ စာရင်း - [https://www.wikiwand.com/my/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC_%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 Wikiwand]</ref> ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၁၅၀)ခန့် နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်းများစွာရိုက်ကူးခဲ့သည်။ == ပရဟိတလုပ်ငန်းများ == ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အမေများအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခင်ပါဝင်သူများသည် ‌‌ရှေး‌ ခေတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီးကြီးများဖြစ်ကြသာ တင်တင်မူ၊မေနွဲ့၊ခင်လေးဆွေ၊တင်တင်လှ၊မအေးကြည်၊သင်းသင်းလဲ့၊စမ်းစမ်းဝင်း အစရှိသော မင်းသမီးကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ယခင်၊ယခု ပါဝင်‌သော ဇာတ်ပို့၊ ဇာတ်ရံအလွှာအသီးသီးမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော သက်ကြီးပညာရှင်များဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အမေများအဖွဲ့ဝင်များနေထိုင်ရန် အမေများအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်၍ သက်ကြီးပညာရှင်များ နေထိုင်နိုင်ရန်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]]၊ (ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌ) နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]]၊ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆို၊က၊ရေး၊တီးပြိုင်ပွဲကြီးတွင်လည်း အကပညာပြိုင်ပွဲ ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုများကြောင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[စည်သူဘွဲ့]] ဖြင့်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် သူမသည် ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်) ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူမ၏ ရုပ်ရှင်လောကဖွံ့ဖြိုးရေးဆောင်ရွက်မှု၊ ရုပ်ရှင်လောကတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆု ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၁| }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]] 6jdze90ulg4kkhzltnyzc1lgv9r2g4j 1039870 1039863 2026-06-21T11:00:04Z Mytelaung 144678 1039870 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox person |name=ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း |honorific_prefix= အကယ်ဒမီ စည်သူ |awards=မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု |birth_date= {{birth year and age|၁၉၄၁}} |birth_place=[[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်]]၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |citizenship=မြန်မာ |religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ |image= Daw Nwe Nwe San Actress.jpg }} ဆိုဗီယက်ပြန် '''ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း''' (၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ဇာတ်,အငြိမ့်သဘင်လောကတွင်သာမက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင်ပါ ထင်ရှားသော မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ "'''အမေများအဖွဲ့'''" ကိုတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်နှင့်သဘင်လောကမှ သက်ကြီးသရုပ်ဆောင်အမျိုးသမီးများအတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသူဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပြောင်မြောက်လှစွာသော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက်သဘင်ပညာဖြင့်အကျိုးပြုမှုများအတွက် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်)။ [[စည်သူဘွဲ့]]၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုကို နွဲ့နွဲ့စန်း အပါအဝင် ၃ ဦး ရရှိ |url=https://cnimyanmar.com/index.php/local-news-2/local-entertainment/20184-2024-02-03-13-32-26 |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |work=cnimyanmar.com |language=en-gb}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော ကျေးရွာ]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်ရှိသည့်အနက် သုံးယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။ သူမငယ်စဉ်အချိန်ကပင် ဖခင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမ ခုနှစ်နှစ်အရွယ်တွင် မန္တလေးမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပန်တျာပညာများကို သင်ယူခဲ့သည်။ သူမ၏ အကနည်းပြဆရာမှာ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်[[ဩဘာသောင်း]] ဖြစ်ပြီး အဆိုနည်းပြဆရာမှာ ဂီတမယ်ဒေါ်လှကလေးစိန်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ သူမနှင့်အတူ ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသူများမှာ - ယိုးဒယားပြန်ဒေါ်အမာစိန်၊ပန်တျာကျင်ကျင်မြိုင်၊လှထိပ်တင်၊ယုဝတီမြင့်မြင့်၊ မရှပ်တေး၊ညိုညိုစန်း စသူတို့ဖြစ်သည်။ သူမအသက်ရှစ်နှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဦးခင်မောင်လေး၏ တရုတ်နိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါကပြခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ခရီးစဉ်သည် သူမ၏ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ == အငြိမ့်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်တိုင်အောင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ သူမသည် မန္တလေးမှအငြိမ့်တည်ထောင်သူ ဦးမန်းရီ တည်ထောင်သော မင်္ဂလာအငြိမ့်တွင် အငြိမ့်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ သူမနှင့်အတူကပြခဲ့သူများမှာ လူရွှင်တော်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးရွှေဒေါင်း၊ ဦးငွေမောင်း စသူတို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်အဆင့်အခမ်းအနားများတွင်လည်း ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ သူမ အသက်တစ်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နေရူးနှင့်ဇနီးတို့လာရောက်စဉ် ယိုးဒယားအကဖြင့်ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရာ ထဘီတစ်ထည်ဆုချခြင်းခံရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် သူမ၏ ဆိုဗီယက်ပြန်နွဲ့နွဲ့စန်း ဟုနာမည်ကျော်စေမည့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အနုပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[ရွှေမန်းတင်မောင်]]၊ ဦး[[ကက်နက်စိန်]]၊ ဦးစိန်အောင်မင်း၊ ဦးဟန်ပ၊ ဦးဘသန်းစသော အနုပညာရှင်များပါဝင်သော ချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ကြီးဖြင့်သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်နယ်နမိတ်ရေးဆွဲရေးကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံသို့ထပ်မံသွား ရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း ၏ တစ်ပုဒ်တည်းသော ဓာတ်ပြားသီချင်းမှာ မြို့မငြိမ်း ရေးသားသော ပျို့မှတ်တမ်း သီချင်းဖြစ်သည်။ == ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်အရွယ်တွင် မန္တလေးမှ စက်သူဌေး ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ''မုန်း'' ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်၏ ချုပ်ချယ်မှုကြောင့် အနှောင့်အယှက်များစွာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ''ထားသခင်'' ၊ ''မိုးညအိပ်မက်မြူ'' စသော ရုပ်ရှင်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သက် ၁၁ နှစ်အရတွင် ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျော်ဟိန်း၊ ကိုအောင်ဆွေတို့ပါဝင်သော ''မဟာဗောဓိ''ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဒုတိယအကြိမ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ''သရဖူ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]](ဇာတ်ပို့ဆု) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု(တသက်တာဆု) ရရှိခဲ့သည်။စုစုပေါင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ စာရင်း - [https://www.wikiwand.com/my/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC_%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 Wikiwand]</ref> ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၁၅၀)ခန့် နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်းများစွာရိုက်ကူးခဲ့သည်။ == ပရဟိတလုပ်ငန်းများ == ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အမေများအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခင်ပါဝင်သူများသည် ‌‌ရှေး‌ ခေတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီးကြီးများဖြစ်ကြသာ တင်တင်မူ၊မေနွဲ့၊ခင်လေးဆွေ၊တင်တင်လှ၊မအေးကြည်၊သင်းသင်းလဲ့၊စမ်းစမ်းဝင်း အစရှိသော မင်းသမီးကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ယခင်၊ယခု ပါဝင်‌သော ဇာတ်ပို့၊ ဇာတ်ရံအလွှာအသီးသီးမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော သက်ကြီးပညာရှင်များဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အမေများအဖွဲ့ဝင်များနေထိုင်ရန် အမေများအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်၍ သက်ကြီးပညာရှင်များ နေထိုင်နိုင်ရန်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]]၊ (ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌ) နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]]၊ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆို၊က၊ရေး၊တီးပြိုင်ပွဲကြီးတွင်လည်း အကပညာပြိုင်ပွဲ ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုများကြောင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[စည်သူဘွဲ့]] ဖြင့်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် သူမသည် ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်) ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူမ၏ ရုပ်ရှင်လောကဖွံ့ဖြိုးရေးဆောင်ရွက်မှု၊ ရုပ်ရှင်လောကတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆု ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၁| }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]] tm5jvf0ksdg6brij9hdhrnrc9zeco6n 1039871 1039870 2026-06-21T11:01:14Z Mytelaung 144678 1039871 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox person |name=ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း |honorific_prefix= အကယ်ဒမီ စည်သူ |awards=မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု |birth_date= {{birth year and age|၁၉၄၁}} |birth_place=[[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်]]၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |citizenship=မြန်မာ |religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ |image= [[File:Daw Nwe Nwe San Actress.png|thumb|ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း]] }} ဆိုဗီယက်ပြန် '''ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း''' (၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ဇာတ်,အငြိမ့်သဘင်လောကတွင်သာမက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင်ပါ ထင်ရှားသော မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ "'''အမေများအဖွဲ့'''" ကိုတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်နှင့်သဘင်လောကမှ သက်ကြီးသရုပ်ဆောင်အမျိုးသမီးများအတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသူဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပြောင်မြောက်လှစွာသော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက်သဘင်ပညာဖြင့်အကျိုးပြုမှုများအတွက် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်)။ [[စည်သူဘွဲ့]]၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုကို နွဲ့နွဲ့စန်း အပါအဝင် ၃ ဦး ရရှိ |url=https://cnimyanmar.com/index.php/local-news-2/local-entertainment/20184-2024-02-03-13-32-26 |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |work=cnimyanmar.com |language=en-gb}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော ကျေးရွာ]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်ရှိသည့်အနက် သုံးယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။ သူမငယ်စဉ်အချိန်ကပင် ဖခင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမ ခုနှစ်နှစ်အရွယ်တွင် မန္တလေးမြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပန်တျာပညာများကို သင်ယူခဲ့သည်။ သူမ၏ အကနည်းပြဆရာမှာ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်[[ဩဘာသောင်း]] ဖြစ်ပြီး အဆိုနည်းပြဆရာမှာ ဂီတမယ်ဒေါ်လှကလေးစိန်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ သူမနှင့်အတူ ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသူများမှာ - ယိုးဒယားပြန်ဒေါ်အမာစိန်၊ပန်တျာကျင်ကျင်မြိုင်၊လှထိပ်တင်၊ယုဝတီမြင့်မြင့်၊ မရှပ်တေး၊ညိုညိုစန်း စသူတို့ဖြစ်သည်။ သူမအသက်ရှစ်နှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဦးခင်မောင်လေး၏ တရုတ်နိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါကပြခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ခရီးစဉ်သည် သူမ၏ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ == အငြိမ့်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်တိုင်အောင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ သူမသည် မန္တလေးမှအငြိမ့်တည်ထောင်သူ ဦးမန်းရီ တည်ထောင်သော မင်္ဂလာအငြိမ့်တွင် အငြိမ့်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ သူမနှင့်အတူကပြခဲ့သူများမှာ လူရွှင်တော်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးရွှေဒေါင်း၊ ဦးငွေမောင်း စသူတို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်အဆင့်အခမ်းအနားများတွင်လည်း ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ သူမ အသက်တစ်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နေရူးနှင့်ဇနီးတို့လာရောက်စဉ် ယိုးဒယားအကဖြင့်ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရာ ထဘီတစ်ထည်ဆုချခြင်းခံရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် သူမ၏ ဆိုဗီယက်ပြန်နွဲ့နွဲ့စန်း ဟုနာမည်ကျော်စေမည့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အနုပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[ရွှေမန်းတင်မောင်]]၊ ဦး[[ကက်နက်စိန်]]၊ ဦးစိန်အောင်မင်း၊ ဦးဟန်ပ၊ ဦးဘသန်းစသော အနုပညာရှင်များပါဝင်သော ချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ကြီးဖြင့်သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်နယ်နမိတ်ရေးဆွဲရေးကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံသို့ထပ်မံသွား ရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း ၏ တစ်ပုဒ်တည်းသော ဓာတ်ပြားသီချင်းမှာ မြို့မငြိမ်း ရေးသားသော ပျို့မှတ်တမ်း သီချင်းဖြစ်သည်။ == ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်အရွယ်တွင် မန္တလေးမှ စက်သူဌေး ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ''မုန်း'' ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်၏ ချုပ်ချယ်မှုကြောင့် အနှောင့်အယှက်များစွာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ''ထားသခင်'' ၊ ''မိုးညအိပ်မက်မြူ'' စသော ရုပ်ရှင်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သက် ၁၁ နှစ်အရတွင် ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျော်ဟိန်း၊ ကိုအောင်ဆွေတို့ပါဝင်သော ''မဟာဗောဓိ''ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဒုတိယအကြိမ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ''သရဖူ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]](ဇာတ်ပို့ဆု) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု(တသက်တာဆု) ရရှိခဲ့သည်။စုစုပေါင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ စာရင်း - [https://www.wikiwand.com/my/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC_%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 Wikiwand]</ref> ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၁၅၀)ခန့် နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်းများစွာရိုက်ကူးခဲ့သည်။ == ပရဟိတလုပ်ငန်းများ == ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အမေများအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခင်ပါဝင်သူများသည် ‌‌ရှေး‌ ခေတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီးကြီးများဖြစ်ကြသာ တင်တင်မူ၊မေနွဲ့၊ခင်လေးဆွေ၊တင်တင်လှ၊မအေးကြည်၊သင်းသင်းလဲ့၊စမ်းစမ်းဝင်း အစရှိသော မင်းသမီးကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ယခင်၊ယခု ပါဝင်‌သော ဇာတ်ပို့၊ ဇာတ်ရံအလွှာအသီးသီးမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော သက်ကြီးပညာရှင်များဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အမေများအဖွဲ့ဝင်များနေထိုင်ရန် အမေများအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်၍ သက်ကြီးပညာရှင်များ နေထိုင်နိုင်ရန်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]]၊ (ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌ) နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]]၊ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆို၊က၊ရေး၊တီးပြိုင်ပွဲကြီးတွင်လည်း အကပညာပြိုင်ပွဲ ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုများကြောင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[စည်သူဘွဲ့]] ဖြင့်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် သူမသည် ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်) ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူမ၏ ရုပ်ရှင်လောကဖွံ့ဖြိုးရေးဆောင်ရွက်မှု၊ ရုပ်ရှင်လောကတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆု ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၁| }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]] d6ma8321by64j4urn2hnwjjrq7r496x 0 269110 1039821 1017156 2026-06-21T07:42:11Z Salai Rungtoi 22844 1039821 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ဘူရီရမ်ခရိုင် | native_name = | native_name_lang = th | other_name = | settlement_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ခရိုင်]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 2/2/2 | image1 = Panomroong Castle, Buriram, Thailand.jpg | image2 = Isan, Mueang Buri Ram District, Buri Ram 31000, Thailand - panoramio (6).jpg | image3 = Samet, Mueang Buri Ram District, Buri Ram, Thailand - panoramio.jpg | image4 = Romburi park 2013.jpg | image5 = Lam-Nang-Rong-Stausee 02.jpg | image6 = ปราสาทเมืองต่ำ 7.JPG }} | image_alt = | image_caption = Clockwise from top: Phanom Rung Historical Park, Chang Arena, Khao Kradong Forest Park, Romburi Park, Lam Nang Rong Dam, Prasat Muang Tam | image_seal = Seal Buriram.png | image_flag = | image_map = Thailand Buriram locator map.svg | mapsize = frameless | map_alt = | map_caption = Map of Thailand highlighting Buriram province | coordinates_footnotes = | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] | seat_type = မြို့တော် | seat = [[ပုရီရမ္မမြို့|ဘူရီရမ်မြို့]] | leader_party = | area_footnotes = <ref>{{cite web |url=https://www.forest.go.th |title=Table 2 Forest area Separate province year 2019 |publisher=Royal Forest Department |access-date=6 April 2021}}</ref> | area_total_km2 = 10,080 | area_rank = [[Provinces of Thailand|17th]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref>{{cite web |url=https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMenu/newStat/home.php |publisher=Department of Provincial Administration (DOPA) |title=Official statistics registration systems |access-date=10 February 2025 |postscript= , year 2024 >provincial level >Excel File >no.31}}</ref> | population_total = {{decrease}}1,566,308 | population_as_of = 2024 | population_rank = [[Provinces of Thailand|7th]] | population_density_km2 = 155 | population_density_rank = [[Provinces of Thailand|24th]] | population_demonym = | population_note = | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{cite journal|title=''Gross Regional and Provincial Product, 2019 Edition''|journal=<>|date=July 2019|url=https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=5628&filename=gross_regional|access-date=22 January 2020|publisher=Office of the National Economic and Social Development Council (NESDC)|language=en|issn=1686-0799|archive-date=25 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231125111311/https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=5628&filename=gross_regional|url-status=dead}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[ထိုင်းဘတ်ငွေ]] 84 billion<br />([[US$]]2.7 billion) (2019) | demographics_type1 = Human Achievement Index | demographics1_footnotes = <ref name="HAI 2565">{{cite web |url=https://www.nesdc.go.th/main.php?filename=Social_HAI |department=Office of the National Economic and Social Development Council (NESDC) |title=ข้อมูลสถิติดัชนีความก้าวหน้าของคน ปี 2565 (PDF) |language=thai |trans-title=Human Achievement Index Databook year 2022 (PDF) |access-date=12 March 2024 |postscript=, page 41 |archive-date=15 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250715002518/https://www.nesdc.go.th/main.php?filename=Social_HAI }}</ref> | demographics1_title1 = HAI (2022) | timezone1 = ထိုင်းနိုင်ငံစံတော်ချိန် | utc_offset1 = +7 | postal_code_type = [[Postal codes in Thailand|Postal code]] | postal_code = 31xxx | area_code_type = [[Telephone numbers in Thailand|Calling code]] | area_code = 044 | iso_code = [[ISO 3166-2:TH|TH-31]] | website = {{URL|buriram.go.th}} | footnotes = | official_name = Buriram Province }}'''ဘူရီရမ်ခရိုင်''' သို့မဟုတ် '''ပုရီရမ္မခရိုင်''' (ထိုင်း: จังหวัดบุรีรัมย์, ရောမ: Changwat Buriram) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင် (ချန်ဝပ်) ၇၇ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အောက်မြောက်ပိုင်း ထိုင်း သို့မဟုတ် အီဆန် (Isan) ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ အိမ်နီးချင်း ခရိုင်များမှာ (တောင်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း) ဆကဲ (Sa Kaeo)၊ နခွန်ရာချာဆီမာ (Nakhon Ratchasima)၊ ခွန်ကဲန် (Khon Kaen)၊ မဟာဆရခမ်း (Maha Sarakham) နှင့် ဆုရင် (Surin) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ "ပုရီရမ္မ" ဟူသော အမည်၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ 'ပျော်ရွှင်ခြင်းမြို့' ဟု ဖြစ်သည်။ == ပထဝီဝင် == ပုရီရမ္မသည် ခိုရတ်ကုန်းပြင်မြင့်၏ တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိပြီး ခရိုင်တစ်ဝိုက်တွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး မီးတောင်များစွာ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ တောင်ဘက် ကန့်သတ်ချက်သည် စမ်းခမ်းတောင်တန်းနှင့် ဒန်းဂရက်တောင်တန်းများကြား ကန့်သတ်ထားသော တောင်တန်းဒေသဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ စုစုပေါင်း သစ်တောဧရိယာမှာ ၈၈၇ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၃၄၂ စတုရန်းမိုင်) သို့မဟုတ် ခရိုင်ဧရိယာ၏ ၈.၈ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။ === အမျိုးသားဥယျာဉ်များ === ခရိုင်တွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောတစ်ခု ရှိသည်။ အဆိုပါ ဘေးမဲ့တောသည် အခြားတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော နှစ်ခုနှင့်အတူ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘေးမဲ့နယ်မြေများ၏ ဒေသ ၇ (နခွန်ရတ်ချသီမာ) တွင် တည်ရှိသည်။ * တဖရားအမျိုးသားဥယျာဉ် (Ta Phraya National Park) သည် ၅၉၄ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ === တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော === ခရိုင်တွင် အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခုရှိသည်။ အခြားအမျိုးသားဥယျာဉ် ၃ ခုနှင့်အတူ ပန်းခြံသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ၏ ဒေသ ၁ (ပရာချင်ဘူရီ) တွင် တည်ရှိသည်။ * ဒေါင်ယိုင်တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော ၊ {{Convert|313|km2}} <ref name="AREA WS">{{Cite web|url=http://it2.dnp.go.th/wp-content/uploads/ตาราง-5-พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า-ปี-2562.pdf|title=ตาราง 5 พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า พ.ศ. 2562|year=2019|language=Thai|access-date=1 November 2022}}</ref> {{Rp|3}} == သမိုင်း == [[ဖိုင်:Buriram_City_Pillar.jpg|left|thumb|200x200px| Buriram City Pilla သည် Prasat Phnom Rung နှင့် ဆင်တူသည်။]] ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များ၏ လေ့လာချက်အရ သမိုင်းမတင်မီအချိန်ကတည်းက ဒွါရာဝတီ (Dvaravati) ခေတ်ကာလအထိ ပုရီရမ္မတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသန နေရာများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ယင်းတို့တွင် ရှေးဟောင်း ခမာအင်ပါယာမှ ယဉ်ကျေးမှု အထောက်အထားများအပါအဝင် အုတ်ရဲတိုက်နှင့် ကျောက်ရဲတိုက်ပေါင်း ၆၀ ကျော် ပါဝင်သည်။ မီးဖိုများ၊ အိုးခွက်များနှင့် မြေအိုးများ အပါအဝင် အရေးပါသော ရှေးဟောင်းသုတေသန ပစ္စည်းများကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့ကို ခမာခေတ် ၁၅-၁၅ ဟု သတ်မှတ်သည့် မြေထည်၊ ရှေးခမာ သို့မဟုတ် ခမာယဉ်ကျေးမှုခေတ်နှောင်းပိုင်းဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဘူရီရမ္မ၏ သမိုင်းအထောက်အထားများသည် အယုဒ္ဓယခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် တစ်ဖန်ပြန်လည် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပြီး အယုဒ္ဓယခေတ်နှောင်းပိုင်းမှ သွန်ဘူရီခေတ်အထိ ဘူရမ်မြို့အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ထောင်ခန့်က ယနေ့ခေတ် ဘူရီရမ်ခရိုင်သည် ခမာအင်ပါယာ လက်အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ထိုခေတ်ကာလက အပျက်အစီးများစွာ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး မီးတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဖနွန်ရွန်း သမိုင်းဝင်ဥယျာဉ် (Phanom Rung Historical Park) သည် အကြီးဆုံး အပျက်အစီးတည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ တွေ့ရှိရသည့် ကမ္ပည်းစာအရ ၎င်း၏ ဒေသခံဘုရင်သည် ခမာဘုရင်၏ အခွင့်အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ သို့သော်လည်း ထိုဒေသသည် ဝေးလံခေါင်သီပြီး လူဦးရေကျဲပါးကာ ရတနာကိုးသိမ်း (Rattanakosin) လက်ထက်အထိ ယင်းအကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည့် မောင်းပဲ (Muang Pae) သည် ထိုင်းအချုပ်အခြာအာဏာကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ဘူရီရမ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဘူရီရမ်ကို ထိုင်းဘုရင်ခံအုပ်ချုပ်သော ခရိုင်အဖြစ် တရားဝင် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ == ယဉ်ကျေးမှု == === ပွဲတော်များ === [[ဆောင်ခရမ် အားလပ်ရက်|သင်္ကြန်ပွဲတော်]] နှင့် နှစ်သစ်ကူးနေ့ ကဲ့သို့သော အရေးကြီးသော ဘာသာရေးနေ့များအပြင် ဘူရီရမ်တွင် နေထိုင်သူများ ကုသိုလ်ပြုခြင်း၊ ဘုရားဆင်းတုတော်များကို ရေမိုးချိုးခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ ရိုးရာအားကစားများဖြစ်သည့် <ref>{{Cite web|title=Gregorian-Lunar Calendar Conversion Table|url=http://www.hko.gov.hk/gts/time/conversion.htm|access-date=1 October 2016|archive-date=3 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111103100604/http://www.hko.gov.hk/gts/time/conversion.htm}}</ref> နှင့် လွန်ဆွဲပွဲကဲ့သို့သော ဒေသဆိုင်ရာပွဲတော်များ လည်း ရှိသေးသည်။ Phutthaisong ခရိုင်ကဲ့သို့ အချို့သောဒေသများတွင်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝါတွင်း နှင့် [[လွိုင်ကရးထုံ (လောယ် ကရးဒေါင်)|လွိုင်ကုံး]] အစတွင် Bang Fai ရိုးရာဒုံးပျံအက၊ Khao Phansa ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။[[ဖိုင်:Romburi_park_2013.jpg|left|thumb|200x200px| ရောမ်ဘူရီပန်းခြံ (ဘူရီရမ်ခရိုင်)]] == လူဦးရေစာရင်း == ဘူရီရမ်သည် မြောက်[[ခမာလူမျိုး]] လူဦးရေ များပြားသော အရှေ့မြောက်ခရိုင်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အများစုသည် ထိုင်းဘာအများစုပြောဆိုကြသော်လည်း မကြာသေးမီက သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ၏ ၂၇.၆% သည် နေ့စဉ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းခမာ [[အီသန်ဘာသာစကား|ဘာသာစကားကို]] ပြောဆိုကြသည်။ == သင်္ကေတများ == [[ဖိုင်:New_Buriram_town_hall.jpg|thumb| ခရိုင်ရုံးအသစ်]] ခရိုင်၏ အမှတ်တံဆိပ်တွင် [[သိဝ|ရှီဝကို]] ရည်စူးထားသော ခမာပုံစံ ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း ဖြစ်သည့် Phanom Rung ဘုရားကျောင်းကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ခမာအင်ပါယာနယ်မြေကို အယုဒ္ဓယဘုရင့်နိုင်ငံမှ ထိုင်းလူမျိုးများက ချုပ်ကိုင်ထားချိန်တွင် ၉ ရာစုမှ ၁၂ ရာစုအထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယခုအခါ အပျက်အစီးများကို သမိုင်းဝင် ပန်းခြံတစ်ခုတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။[[ဖိုင်:Seal_Buriram.png|left|thumb|90x90px| ခရိုင်တံဆိပ်တော်]]ခရိုင်၏ ပန်းပွင့်သည် အဝါရောင်ချည်ပင် ( ''Cochlospermum regium'') ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ သစ်ပင်သည် ပန်းရောင်ရေပန်း (''Cassia grandis'' ) ဖြစ်သည်။ [[Macrobrachium lanchesteri|အာရှဖန်ပုစွန်]] ( ''[[Macrobrachium lanchesteri]]'' ) သည် ခရိုင်အတွင်းရှိ ရေနေသတ္တဝါဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ဆောင်ပုဒ်မှာ "သဲကျောက်များ ခိုအောင်းရာမြို့၊ မီးတောင်များ၊ လှပသောပိုးထည်များ၊ ကြွယ်ဝသောယဉ်ကျေးမှုနှင့် အားကစား၏အကောင်းဆုံးမြို" ဖြစ်သည်။ == အုပ်ချုပ်ရေး == {{Infobox settlement | name = Buriram Provincial Administrative Organization | native_name = องค์การบริหารส่วนจังหวัดบุรีรัมย์ | native_name_lang = th | settlement_type = [[Provincial Administrative Organization]] | government_type = [[Administrative divisions of Thailand#Local administrative divisions|Local administrative divisions]] | governing_body = Buriram Provincial Administrative Organization | leader_title = {{nowrap|PAO President}} | leader_name = Phusit Lekudakorn | website = {{URL|bpao.go.th}} }}[[ဖိုင်:Districts_Buriram.svg|thumb|410x410px| နှစ်ဆယ့်သုံးခရိုင်မြေပုံ]] === ခရိုင်အစိုးရ === ခရိုင်ကို မြို့နယ် (အမ်ဖူး) (၂၃) ''[[အံဘေ့|ခု]]'' ခွဲခြားထားသည်။ မြို့နယ်များကို ကျေးရွာအုပ်စု (တန်ဘွန်) ၁၈၉ ခု ( ''[[တံပွန်းခရိုင်ခွဲ|တမံများ]]'' ) နှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂,၂၁၂ ( ''မူဘန်'') ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားသည်။ {| | # Muang Buriram # ခူးမြို့ # Krasang # Nang Rong # Nong Ki ၊ # လဟန်စိုင်း # ပရာခွန်ချိုင် # Ban Kruat # Phuthaisong # လမ်ပလိုင်းမတ် # Satuek # ပခမ်း | # နာဖိုး # Nong Hong # ဖလာပလာချိုင် # Huai Rat # Non Suwan # ချန်နီ # Ban Mai Chaiyaphot # Non Din Daeng # ဘန်ဒန် # Khaen Dong # Chaloem Phra Kiat | |} === ဒေသန္တရအစိုးရ === 2019 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 26 ရက်နေ့အထိ အောက်ပါတို့ဖြစ်သည်- <ref>{{Cite web|url=http://www.dla.go.th/work/abt/province.jsp|title=Number of local government organizations by province|date=26 November 2019|archivedate=26 November 2019|access-date=30 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20191126025045/http://www.dla.go.th/work/abt/province.jsp}}</ref> တစ်ခုသော Buriram ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ( ''{{Lang|th-Latn|ongkan borihan suan changwat}}'' ) နှင့် တိုင်းအတွင်းရှိ ''စည်ပင်သာယာ'' နယ် မြေ ၆၂ ခု။ Buriram၊ Chum Het နှင့် Nang Rong တို့သည် မြို့ ( ''[[ဒေသပါလ|thesaban mueang]]'' ) အဆင့်အတန်းရှိသည်။ နောက်ထပ် ခရိုင် ''[[ဒေသပါလ|စည်ပင်သာယာရေး]]'' အဖွဲ့ ၅၉ ခု ''မြူနီစပယ်'' မဟုတ်သော ဧရိယာများကို ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ၁၄၆ ဖွဲ့က အုပ်ချုပ်စီမံသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == === လေဆိပ်များ === ဘူရီရမ်လေဆိပ်သည် ခရိုင်၏ တစ်ခုတည်းသောလေဆိပ်ဖြစ်သည်။ [[နော့ လေကြောင်းလိုင်း|Nok Air]] နှင့် [[ထိုင်းအဲအေးရှား လေကြောင်းလိုင်း|Thai AirAsia]] လေကြောင်းလိုင်းနှစ်ခုသည် [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|ဒွန်မောင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (DMK) မှ ဘူရီရမ်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ [[ဖိုင်:Train_Time_Table_at_Buriram_Station..jpg|thumb| Buriram မီးရထားဘူတာရှိဘူတာရုံ ခန်းမ]] === အဝေးပြေးလမ်းများ === * '''အဝေးပြေးလမ်းမကြီး 218''' : '''Buriram''' - Nang Rong * '''အဝေးပြေးလမ်း 219''' : '''Ban Kruat''' - Prakhon Chai - '''Buriram''' - Ban Dan - Satuek - Phayakkhaphum Phisai - Yang Sisurat - Na Chueak - '''Borabue''' * '''အဝေးပြေးလမ်းမကြီး 226''' : '''[[နဂရရာဇသီမာမြို့|Nakhon Ratchasima]]''' - Chaloem Phra Kiat - Chakkarat - Huai Thalaeng - Lam Plai Mat - '''Buriram''' - Krasang - '''Surin''' - Sikhoraphum - Samrong Thap - Huai Thap Than - Uthumphon Phisai - '''Sisaket''' - Kanthararom - Warin Chamrap - '''Ubon Ratchathani''' * '''အမြန်လမ်း 2074''' : '''Buriram''' - Khu Muang - '''Phutthaisong''' === အဝေးပြေးယာဉ် === အမျိုးသားခရီးသည်တင်ရထားလမ်းစနစ်ဖြစ်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ State Railway (SRT) သည် Buriram မီးရထားဘူတာရုံ တွင် ဝန်ဆောင်မှုပေးပါသည်။ SRT သည် [[ဘန်ကောက်မြို့|ဘန်ကောက်]] နှင့် Ubon Ratchathani သို့ အကန့်အသတ်ရှိသော အမြန်ရထားများ၊ [[နဂရရာဇသီမာမြို့|Nakhon Ratchasima]] သို့ ခရီးသည်ရထားများနှင့် အခြား ဝန်ဆောင်မှုများစွာကို ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ Transport Co., Ltd. သည် Buriram Bus Station တွင် ဘတ်စ်ကားဒိုင်ကို ဖွင့်လှစ်ထားပြီး Nakhonchai Air သည် ၎င်း၏ ကားဂိတ်နှင့် ကပ်လျက်ရှိသည်။ === အများသုံးယာဉ် === Buriram Songthaew System (BSS) သည် မြို့အတွက် အများသူငှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ BSS ကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Line 1 (Buriram Muriam Muriam Market- Khao Kradong Forest Park Line) နှင့် Line 2 (Ban Bua Line) မျဉ်းနှစ်ခုလုံးသည် ပန်းရောင်ဖြစ်သည်။ == ကျန်းမာရေး == Buriram ၏ အဓိက ဆေးရုံသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ဆောင်ရွက်သော Buriram ဆေးရုံ ဖြစ်သည်။ == အားကစား == ဘူရီရမ်ခရိုင်သည် သူ့ကိုယ်သူ အားကစားမြို့အဖြစ် မြှင့်တင်သည်။ Buriram United သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးကလပ်ပိုင်ဘောလုံးကွင်းဖြစ်သည့် Chang Arena တွင် အိမ်ကွင်းပွဲများ ကစားသည်။ FIA အဆင့် 1 နှင့် FIM အဆင့် A ပြိုင်ကွင်း၊ Chang International Circuit သည် Chang Arena အနီးတွင်ရှိသည်။<gallery mode="packed" height="200px" style="text-align:left"> ဖိုင်:Chang_Arena_A.jpg|alt=Chang Arena the largest club-owned football stadium in Thailand of Buriram United| Chang Arena သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကလပ်အသင်းပိုင် ဘောလုံးကွင်းအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး Buriram United ၏ ဖိုင်:Marc_Márquez_2018_Buriram_6.jpg|alt=Marc Márquez at Chang International Circuit| Chang International Circuit တွင် Marc Marquez </gallery>{{Clear}} {| class="wikitable floatright" style="width:400px;" | style="text-align:center; width:100px; background:black; color:white;" |ကျန်းမာရေး | style="text-align:center; width:100px; background:black; color:white;" |ပညာရေး | style="text-align:center; width:100px; background:black; color:white;" |အလုပ်အကိုင် | style="text-align:center; width:100px; background:black; color:white;" |ဝင်ငွေ |- |[[ဖိုင်:Health_icon_Thai.png|95x95px]] |[[ဖိုင်:Round_Landmark_School_Icon_-_Transparent.svg|100x100px]] |[[ဖိုင်:Employment_icon.png|100x100px]] |[[ဖိုင်:Numismatics_and_Notaphily_icon.png|100x100px]] |- | style="text-align:center; background:black; color:white;" |60 | style="text-align:center; background:black; color:white;" |52 | style="text-align:center; background:black; color:white;" |75 | style="text-align:center; background:black; color:white;" |69 |- | style="text-align:center; background:black; color:white;" |အိမ်ရာ | style="text-align:center; background:black; color:white;" |မိသားစု | style="text-align:center; background:black; color:white;" |သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး | style="text-align:center; background:black; color:white;" |ပါဝင်မှု |- | style="height:100px;" |[[ဖိုင်:586-house-with-garden.svg|100x100px]] |[[ဖိုင်:Parents,_enfants,_famille.png|center|85x85px]] |[[ဖိုင်:Groundtransport_inv.svg|100x100px]] |[[ဖိုင်:Icon_Sociopolítica_y_relaciones_internacionales_(wikiproyect,_es.wp).png|96x96px]] |- | style="text-align:center; background:black; color:white;" |31 | style="text-align:center; background:black; color:white;" |48 | style="text-align:center; background:black; color:white;" |17 | style="text-align:center; background:black; color:white;" |32 |- | colspan="4" style="background:black; color:white;" |HAI 2022 တန်ဖိုး 0.6136 ရှိသော Buriram ခရိုင်သည်"နိမ့်"ဖြစ်ပြီးအဆင့် ၇၂ တွင်နေရာယူထားသည်။ |} ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP) သည် [[Human achievement index|လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အညွှန်းကိန်း]] (HAI) ကို အသုံးပြု၍ အမျိုးသားအဆင့် လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုကို ခြေရာခံခဲ့သည်။ အမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့် လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ (NESDB) သည် ဤတာဝန်ကို 2017 ခုနှစ်မှ စတင်တာဝန်ယူခဲ့ပါသည်။ == ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်များ == [[ဖိုင်:180819_블랙핑크_팬싸인회_코엑스_라이브프라자_리사.jpg|thumb| [[လီဆာ|Lalisa Manoban]] သည် Satuek ခရိုင်တွင်မွေးဖွားသောထိုင်းရက်ပ်အဆိုတော်ဖြစ်သည်။ သူမသည် တောင်ကိုရီးယား မိန်းကလေးအဖွဲ့ [[ဘလက်ပင့်|Blackpink]] အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသည်။]] * * [[လီဆာ]] ({{Lang|th|ลลิษา มโนบาล}}) (born 1997), တောင်ကိုးရီးယား [[ကေပေါ့ပ် ဂီတ|ကေပေါ့]]အဖွဲ့ [[ဘလက်ပင့်|ဘလက်ပင့်]]အဖွဲ့ဝင် * * * == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:ပုရီရမ္မပြည်နယ်| ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] {{ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] 8j31nihre29kaoho0tpepplq64dmcqo 2 282473 1039747 1039603 2026-06-20T19:53:15Z Mkant00 135890 1039747 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> t1jbd6lhk5s85ufgsxxewj9ecbjdzxf 1039748 1039747 2026-06-20T19:53:44Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039748 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 20em; column-gap: 3em; font-size: 85%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> d55l76gw04pgnhhm3k4obzo1cazp82a 1039749 1039748 2026-06-20T19:54:02Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039749 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 20em; column-gap: 3em; font-size: 90%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> t1ewckluaxet5s0jb4mauofnea50rwk 1039750 1039749 2026-06-20T19:55:28Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039750 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> 9yd5su4f9cmgs5pytloke5i3fb3pkl8 1039763 1039750 2026-06-20T23:54:28Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039763 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)]] (Derivative (Differential Calculus) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> tkf85u6ztrfp3lq171ckg593y3l73p8 1039764 1039763 2026-06-20T23:55:12Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039764 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)]] (Derivative (Differential Calculus)) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> 4kvkgnpxrquxehfj70ixxxbknr0udwy 1039855 1039764 2026-06-21T09:51:17Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039855 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) # [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ]] (Archimedean property) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)]] (Derivative (Differential Calculus)) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> tsda39dz4w3n6nabfxtb1tx5w8dkbel 1039869 1039855 2026-06-21T10:56:27Z Mkant00 135890 /* Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) */ 1039869 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) # [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ]] (Archimedean property) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)]] (Derivative (Differential Calculus)) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Corollary = အကျိုးဆက်သီအိုရမ် *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Hypothesis = အဆိုပြုယူဆချက် *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Lemma = အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear independence = မျဉ်းဖြောင့် အမှီအခိုကင်းမှု *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Series = ကိန်းစဉ်တန်း *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> sxjyl85qqi59el2lprjjxz21cu5xhyp 1039876 1039869 2026-06-21T11:18:51Z Mkant00 135890 /* ရေးလက်စ (သင်္ချာ) */ 1039876 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #F1C644; padding: 20px; color: #141B2D ;"> == <span style="color: #141B2D ;"> ရေးလက်စ (သင်္ချာ) </span> == <div style="column-width: 25em; column-gap: 3em; font-size: 95%;"> '''ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (Category Theory)''' # [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (Category theory) # [[2-ကတ်တဂိုရီ]] (2-category) # [[ကွင်းများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of rings) # [[အစုများ_ကတ်တဂိုရီ]] (Category of sets) # [[မိုနွိုက်ဒယ်_ကတ်တဂိုရီ]] (Monoidal category) # [[ဂရိုသန်ဒိခ်_စကြဝဠာ]] (Grothendieck universe) # [[စုဆုံမှတ်_နှင့်_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Limits and Colimits) # [[စစ်ထုတ်ထားသော_ဒွန်တွဲစုဆုံမှတ်]] (Filtered colimit) # [[အစ_အရာဝတ္ထုနှင့်_အဆုံးသတ်_အရာဝတ္ထု]] (Initial and Terminal Objects) # [[ဖန်တာ]] (Functor) # [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (Derived functor) # [[တိကျသော_ဖန်တာ]] (Exact functor) # [[ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ]] (Fully faithful functor) # [[အခြေခံအားဖြင့်_ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ]] (Essentially surjective functor) # [[သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း]] (Natural Transformation) # [[တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း]] (Adjunction) # [[တိကျသော_ကိန်းစဉ်တန်း]] (Exact sequence) # [[မိုနက်]] (Monad) # [[အစည်း]] (Sheaf) '''သရုပ်မဲ့/ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract/Modern Algebra)''' # [[အုပ်စု_(သင်္ချာ)]] (Group) # [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) # [[အဘီလီယန်အုပ်စု]] (abelian group) # [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်]] (group action) # [[အုပ်စုသီအိုရီ၏_သမိုင်းကြောင်း]] (History of group theory) # [[ကွင်း_(အက္ခရာသင်္ချာ)]] (Ring) # [[ဖလှယ်ရ_ကွင်း]] (Commutative ring) # [[အစားကွင်း]] (division ring) # [[ကွင်း_ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Ring homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) # [[မော်ဂျူး]] (Module) # [[မိုနွိုက်]] (Monoid) # [[သုဒ္ဓကိန်း_အိုင်ဒီးလ်]] (Prime ideal) # [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Homomorphism) # [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Endomorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Automorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Isomorphism) # [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်_သီအိုရမ်များ]] (Isomorphism theorems) # [[အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) # [[ကြယ်ပွင့်-အက္ခရာသင်္ချာ]] (*-algebra) # [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ]] (Archimedean property) '''အစုသီအိုရီနှင့် အခြေခံများ (Set Theory and Fundamentals)''' # [[အစု]] (Set) # [[ကာတီးရှန်း_မြှောက်လဒ်]] (Cartesian product) # [[ဖန်ရှင်]] (Function) # [[အင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Injective function) # [[ဆာဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Surjective function) # [[ဘိုင်ဂျက်တစ်_ဖန်ရှင်]] (Bijective function) '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' # [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (Topology) # [[အကွာအဝေး_ရပ်ဝန်း]] (Metric space) # [[ဖိုက်ဘာအစည်း]] (Fiber bundle) # [[ဟိုမိုတိုပီ]] (Homotopy) # [[အဆက်မပြတ်_ဖန်ရှင်]] (Continuous function) '''မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ (Linear Algebra)''' # [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Vector space) # [[မျဉ်းဖြောင့်_အော်ပရေတာ]] (Linear operator) '''ကိန်းသီအိုရီ (Number Theory)''' # [[ကိန်းပြည့်]] (Integer) # [[စုံမသဘာဝ_(စုံကိန်း/မကိန်း)]] (Parity) # [[သုဒ္ဓကိန်း]] (Prime number) # [[P-အခြေခံကိန်း_တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) # [[အွိုင်လာ၏_သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကဲကုလပ် (Analysis & Calculus)''' # [[ကဲကုလပ်၏_အခြေခံသီအိုရမ်]] (Fundamental theorem of calculus) # [[ကော်ချီ_ကိန်းစဉ်]] (Cauchy sequence) # [[စံနှုန်း_(သင်္ချာ)]] (Norm) # [[ဆင်းသက်ချက်_(ဒစ်ဖရန်ရှယ်_ကဲကုလပ်)]] (Derivative (Differential Calculus)) </div> </div> == တမ်းပလိတ် == #[[တမ်းပလိတ်:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> [[File:Moebius Surface 1 Display Small.png|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 60px; margin-left:-10px;"> [[File:Torus.png|50px]] [[File:CalabiYau5.jpg|50px]] [[File:Klein bottle.svg|right|30px]]</div> </div> [[File:MorinSurfaceAsSphere'sInsideVersusOutside.PNG|right|50px]] <div style="float: right; margin-right: 250px; margin-left:-10px;"> [[File:CalabiYau5.jpg|30px]] </div> == ရေးရန် (သင်္ချာ) == <div style="column-count: 2; column-gap: 2em;"> # [[ကိန်းပြည့်ရင်း]] (algebraic integer) # [[ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု]] (Grothendieck group) # tbd # tbd # [[ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (field homomorphism) # [[ဖီးလ်ဒ်များ ကတ်တဂိုရီ]] (category of fields) # [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]] (monomorphism) # [[ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း]] (Hilbert space) # [[ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်]] (homeomorphism) # [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) # [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (epimorphism) # [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) # [[အိုင်ဒီးလ်]] (ideal) </div> <div style="background-color: #660099; padding: 20px; color: #ffffff;"> == <span style="color: #ffffff;">Curated List of Core Terms up to the Undergraduate Level (အမြဲတမ်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်) == <div style="column-width: 20em; column-gap: 2em; font-size: 85%;"> *Abelian group = အဘီလီယန်အုပ်စု *Absolute value = ပကတိတန်ဖိုး *Absolutely continuous function = ပကတိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် *Abstract algebra = ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ *Addition = အပေါင်း *Alternating group = အလှည့်ကျ အုပ်စု *Antiderivative = ပြောင်းပြန်ဆင်းသက်ချက် *Archimedean = အာခီမီးဒီးစ် *Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ *Arithmetic progression = ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်တန်း *Associative property = ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ *Automorphism = အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် *Axiom = နဂိုမှန်အဆို *Axiom of choice = ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို *Balls = စက်လုံးများ *Base space = အခြေခံရပ်ဝန်း *Basepoint = အခြေခံအမှတ် *Basis = အခြေအစု *Bijection = ဘိုင်ဂျက်ရှင်း *Bijective function = ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Binary operation = နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု *Bounded = အကန့်အသတ်ရှိခြင်း *Cancellation = ချေဖျက်ခွင့် *Cardinal number = ကာဒီနယ်ကိန်း *Cartesian coordinate = ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ် *Cartesian product = ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် *Category = ကတ်တဂိုရီ *Cauchy sequence = ကော်ချီ ကိန်းစဉ် *Cauchy-Schwarz inequality = ကော်ချီ-ရှဗာ့ဇ် မညီမျှခြင်း *Cayley's theorem = ကေးလီ၏ သီအိုရမ် *Center of a group or ring = အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို *Characteristic function = ဝိသေသလက္ခဏာ ဖန်ရှင် *Circle line = စက်ဝိုင်းမျဉ်း *Closed ball = အပိတ်စက်လုံး *Closed curve = မျဉ်းကွေးပိတ် *Closed interval = အပိတ် ကြားပိုင်း *Closed set = အပိတ်စု *Closure property = အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ *Codomain = ပစ်မှတ်စု *Codomain (category theory) = ပစ်မှတ် *Coefficient = မြှောက်ဖော်ကိန်း *Commutative algebra = ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ *Commutative ring = ဖလှယ်ရ ကွင်း *Compactness = ကျစ်လျစ်မှု *Complement = ဖြည့်စွက်စု *Complete metric space = ပြည့်စုံသော အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Completeness = ပြည့်စုံမှု *Complex number = ကိန်းထွေး *Complex plane = ကိန်းထွေးပြင်ညီ *Composite function = ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် *Composite number = ဆပေါင်းကိန်း *Composition = ပေါင်းစပ်ခြင်း *Congruent = ထပ်တူညီ *Connected = ဆက်စပ်နေသော *Connectedness = ဆက်စပ်နေမှု *Constant functions = ကိန်းသေ ဖန်ရှင်များ *Continuity = အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း *Continuous functions = အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ *Contradiction = ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု *Contrapositive = ဆန့်ကျင်ဘက်အဆို *Converge = စုဆုံသည် *Convergence = စုဆုံခြင်း *Convergent sequence = စုဆုံ ကိန်းစဉ် *Converse = ပြောင်းပြန်အဆို *Convex set = ခုံးသောအစု *Coordinate = ကိုဩဒိနိတ် *Coprime = နှိုင်းရသုဒ္ဓ *Corollary = အကျိုးဆက်သီအိုရမ် *Coset = ကိုဆက် *Countable = ရေတွက်နိုင်သော *Cube = ကုဗတုံး *Curve = မျဉ်းကွေး *Decimal system = ဒသမကိန်းစနစ် *Decomposition = ခွဲခြမ်းမှု *Definite integral = သတ်မှတ် အင်တီဂရယ် *Definition = အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် *Derivative = ဆင်းသက်ချက် *Diagonal = ထောင့်ဖြတ် *Diffeomorphism = ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Difference (set theory) = ခြားနားခြင်း *Differentiable = ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော *Differential equation = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်း *Differential geometry = ဒစ်ဖရန်ရှယ် ဂျီဩမေတြီ *Dimension = အတိုင်းအတာ *Direct product = တိုက်ရိုက် မြှောက်လဒ် *Direct sum = တိုက်ရိုက်ပေါင်းလဒ် *Directed graph = လားရာပြဂရပ် *Discontinuity = အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Discontinuous = အဆက်မပြတ်မဖြစ်သော *Discrete metric space = တစ်ပိုင်းတစ်စ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Discrete topology = တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Disjoint = ဘုံမပါသော *Disjoint open sets = ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ *Disk = အပိတ်ပြား *Distance = အကွာအဝေး *Distance function = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Distributive laws = ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ *Distributivity = ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ *Divisibility properties = စားကိန်းဂုဏ်သတ္တိများ *Division ring = အစားကွင်း *Domain = အရင်းအမြစ်စု *Domain (category theory) = အရင်းအမြစ် *Eigenvalues = ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ *Elements = အစုဝင်များ *Empty set = ဗလာအစု *Equivalence class = ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား *Equivalence relation = ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက် *Equivalent = ထပ်တူညီသည် *Euclidean distance function = ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Euclidean norm = ယူကလစ်ဒ် စံနှုန်း *Euclidean space = ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း *Euler's formula = အွိုင်လာ ပုံသေနည်း *Euler's theorem = အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ် *Even integers = စုံကိန်းပြည့်များ *Even number = စုံကိန်း *Existence = တည်ရှိမှု *Exponent = ထပ်ကိန်း *Exponential function = ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် *Exponentiation = ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း *Extreme Value Theorem = အစွန်းရောက်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Factor / Divisor = ဆခွဲကိန်း *Factorial = ဖက်တိုရီရယ် *Family = မိသားစု *Fermat's little theorem = ဖဲမ၏ သီအိုရမ်အငယ် *Fibonacci sequence = ဖီဘိုနာချီကိန်းစဉ် *Field = ဖီးလ်ဒ် *Field extension = ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း *Finite group = အဆုံးရှိအုပ်စု *Finite set = အဆုံးရှိအစု *First isomorphism theorem = ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် *Fixed = အထိုင် *Floor function = အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် *Formal = ပုံစံတကျ *Fraction = အပိုင်းကိန်း *Free group = လွတ်လပ်သော အုပ်စု *Function = ဖန်ရှင် *Function space = ဖန်ရှင် ရပ်ဝန်း *Functor = ဖန်တာ *Fundamental Group = အခြေခံအုပ်စု *Fundamental Theorem of Arithmetic = ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် *Fundamental Theorem of Calculus = ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် *General linear group = ယေဘုယျ မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စု *Generalized Triangle Inequality = ယေဘုယျ တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Geometric shapes = ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဍာန်များ *Geometry = ဂျီဩမေတြီ *Graph = ဂရပ် *Greatest common divisor = အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း *Group = အုပ်စု *Group homomorphisms = အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Group theory = အုပ်စုသီအိုရီ *Hausdorff spaces = ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ *Hilbert space = ဟီလ်ဘတ် ရပ်ဝန်း *Holomorphic functions = ဟိုလိုမောဖစ် ဖန်ရှင်များ *Homeomorphic = ဟိုမီယိုမောဖစ် *Homeomorphism = ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် *Homomorphic = ဟိုမိုမောဖစ် *Homomorphism = ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် *Homotopic = ဟိုမိုတိုပစ် *Homotopy groups = ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ *Hypothesis = အဆိုပြုယူဆချက် *Ideal = အိုင်ဒီးလ် *Identity = ထပ်တူရ *Identity element = ထပ်တူရအစုဝင် *Identity function = ထပ်တူရ ဖန်ရှင် *Identity matrices = ထပ်တူရကိန်းအုံများ *If and only if = ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ *Image = ပုံရိပ် *Imaginary part = ကိန်းတေးပိုင်း *Imaginary unit = ကိန်းတေးယူနစ် *Inclusion mapping = ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း *Indefinite integral = ယေဘုယျ အင်တီဂရယ် *Independent = အမှီအခိုကင်းသော *Independent real variable = အမှီအခိုကင်းသော ကိန်းစစ် ကိန်းရှင် *Index = အညွှန်း *Index set = အညွှန်းအစု *Infinite set = အနန္တအစု *Infinitude of Primes = သုဒ္ဓကိန်းများ အနန္တဖြစ်တည်မှု *Infinity = အနန္တ *Initial object = အစ အရာဝတ္ထု *Injection = အင်ဂျက်ရှင်း *Injective = အင်ဂျက်တစ် *Inner product = အတွင်းမြှောက်လဒ် *Input = အဝင်ကိန်း *Integer = ကိန်းပြည့် *Integrability = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်း *Integrable function = အင်တီဂရိတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဖန်ရှင် *Integral = အင်တီဂရယ် *Integral domain = အင်တီဂရယ် ဒိုမိန်း *Integration = အင်တီဂရိတ်လုပ်ခြင်း *Interior point = အတွင်းပိုင်းအမှတ် *Intermediate Value Theorem = အလယ်အလတ်တန်ဖိုး သီအိုရမ် *Intersection = ထပ်တူပိုင်းအစု *Interval = အပိုင်းအခြား *Intuition = ပင်ကိုယ်သိစိတ် *Inverse = ပြောင်းပြန် *Inverse function = ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် *Inverse image = ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် *Invertible = ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော *Isomorphism = အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Jacobian matrix = ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ *Jump discontinuity = ခုန်သွားသော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Kernel = ကာနယ် *Lagrange's theorem = လာဂရန်းချ်၏ သီအိုရမ် *Lattice = လတ္တစ် *Least common multiple = အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း *Least upper bound = အငယ်ဆုံး အထက်ဘောင် *Lebesgue integral = လီဘက်ဂ် အင်တီဂရယ် *Left inverse = ဘယ်ပြောင်းပြန် *Length = အလျား *Lemma = အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် *Limit = စုဆုံမှတ် *Line = မျဉ်း *Line segment = မျဉ်းပိုင်း *Linear algebra = မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ *Linear function = မျဉ်းဖြောင့် ဖန်ရှင် *Linear independence = မျဉ်းဖြောင့် အမှီအခိုကင်းမှု *Linear map = မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု *Linear operators = မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာများ *Linear transformation = မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း *Local section = ဒေသအလိုက် အပိုင်း *Logarithm = လော်ဂရစ်သမ် *Logical implication = ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု *Manifolds = မန်နီဖိုးများ *Map = ပုံဖော်မှု *Mathematical analysis = သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Mathematical induction = သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း *Matrix = ကိန်းအုံ *Matrix multiplication = ကိန်းအုံမြှောက်ခြင်း *Maximal = အမြင့်ဆုံး *Maximum = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး *Measurable functions = အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များ *Metric = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် *Metric space = အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း *Metric topology = အကွာအဝေး ဖန်ရှင် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Module = မော်ဂျူး *Modulus = မော်ဂျူးလပ်စ် *Monomorphism = မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် *Morphism = မော်ဖစ်ဇင် *Multiples = ဆတိုးကိန်းများ *Multiplication = မြှောက်ခြင်း *Multivariable calculus = ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ် *Natural logarithm = သဘာဝ လော်ဂရစ်သမ် *Natural number = သဘာဝကိန်း *Negative coefficient = အနုတ်မြှောက်ဖော်ကိန်း *Negative exponent = အနုတ်ထပ်ကိန်း *Negative numbers = အနုတ်ကိန်းများ *Neighbourhood = ပတ်ဝန်းကျင် *Non-negative real numbers = အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ *Non-repeating decimal = ပြန်မထပ်ဒသမကိန်း *Norm = စံနှုန်း *Normal distribution = ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း *Normal subgroup = မူမှန်အုပ်စုပိုင်း *Normalization = ယူနစ်ဗက်တာသတ်မှတ်ခြင်း *Number line = ကိန်းမျဉ်း *Number systems = ကိန်းစနစ်များ *Number theory = ကိန်းသီအိုရီ *Numbers = ကိန်းများ *Numerical analysis = ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း *Object = အရာဝတ္ထု *Odd integers = မကိန်းပြည့်များ *Odd number = မကိန်း *One-to-one function = တစ်-တစ် ဖန်ရှင် *Onto function = လွှမ်းခြုံဖန်ရှင် *Open ball = အဖွင့်စက်လုံး *Open cover = အဖွင့် ဖုံးအုပ်စု *Open interval = အဖွင့် ကြားပိုင်း *Open sets = အဖွင့်စု *Operator = အော်ပရေတာ *Ordered pairs = အစီအစဉ်ကျအတွဲ *Origin = မူလနေရာ *Orthogonal projection = ထောင့်မှန်ကျ ပရိုဂျက်ရှင်း *Output = အထွက်ကိန်း *Parallelogram law = အနားပြိုင်စတုဂံ ညီမျှခြင်း *Partially ordered sets = တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ *Partition = အစုခွဲစနစ် *Perfect number = ဆခွဲပေါင်းကိန်း *Permutation = ပါမြူတေးရှင်း *Piecewise function = အပိုင်းလိုက် ဖန်ရှင် *Point-set topology = အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Points = အမှတ်များ *Polygon = ဗဟုဂံ *Polynomial equations = ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ *Polynomial function = ပိုလီနိုမီရယ် ဖန်ရှင် *Polynomial ring = ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း *Positive integers = အပေါင်းကိန်းပြည့်များ *Positive number = အပေါင်းကိန်း *Positive real numbers = အပေါင်း ကိန်းစစ်များ *Positivity = အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု *Power = ထပ်ကိန်း *Power set = ပါဝါအစု *Preimage = မူလပုံရိပ် *Prime factorization = သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း *Prime ideal = သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ် *Prime number = သုဒ္ဓကိန်း *Principal ideal = ပရင်စီပယ် အိုင်ဒီးလ် *Product Topology = မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ *Projection = ပရိုဂျက်ရှင်း *Proof = သက်သေပြချက် *Proper subset = အစုပိုင်းအစစ် *Property = ဂုဏ်သတ္တိ *Pythagorean theorem = ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် *Quadratic functions = နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင်များ *Quaternions = ကွာတာနီယွန်များ *Quotient group = စားလဒ်အုပ်စု *Quotient ring = စားလဒ်ကွင်း *Quotient space = စားလဒ်ရပ်ဝန်း *Radius = အချင်းဝက် *Radius of convergence = စုဆုံခြင်း အချင်းဝက် *Range = ပုံရိပ် *Rational number = ရာရှင်နယ်ကိန်း *Real line = ကိန်းစစ်မျဉ်း *Real number = ကိန်းစစ် *Real part = ကိန်းစစ်ပိုင်း *Real plane = ကိန်းစစ်ပြင်ညီ *Real root = ကိန်းစစ်ကိန်းရင်းအဖြေ *Real subset = ကိန်းစစ်အစုပိုင်း *Real vector spaces = ကိန်းစစ် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ *Real-valued functions = ကိန်းစစ်တန်ဖိုးရှိ ဖန်ရှင် *Rectangle = ထောင့်မှန်စတုဂံ *Reducible = ဆခွဲနိုင်သော *Reflection = အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း *Reflexivity = ကိုယ်ပြန်ဟပ်ဂုဏ်သတ္တိ *Removable discontinuity = ဖယ်ရှားနိုင်သော အဆက်မပြတ်မဖြစ်ခြင်း *Restriction = ကန့်သတ်ခြင်း *Right inverse = ညာပြောင်းပြန် *Ring = ကွင်း *Ring homomorphisms = ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ *Ring isomorphism = ကွင်း အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် *Ring theory = ကွင်းသီအိုရီ *Roots of unity = ယူနစ်ရင်းများ *Roster notation = စာရင်းချ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း *Scalar = စကေလာ *Scalar multiplication = စကေလာမြှောက်ခြင်း *Scaling = အရွယ်ပြောင်းခြင်း *Sequence = ကိန်းစဉ် *Series = ကိန်းစဉ်တန်း *Set = အစု *Set operations = အစုဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ *Set theory = အစုသီအိုရီ *Simple graphs = ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များ *Sine function = ဆိုင်း ဖန်ရှင် *Singleton set = အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု *Smooth manifolds = ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများ *Smooth mappings = ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများ *Source = အရင်းအမြစ် *Space = ရပ်ဝန်း *Sphere = စက်လုံးမျက်နှာပြင် *Square root = နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း *Statement = ဖော်ပြချက် *Strict = တိကျသော *Subgroup = အုပ်စုပိုင်း *Subring = ကွင်းပိုင်း *Subset = အစုပိုင်း *Subspace = ရပ်ဝန်းပိုင်း *Subspace topology = ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ *Substitution = အစားထိုးခြင်း *Successor function = နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် *Supremum = စူပရီမမ် *Surface = မျက်နှာပြင် *Surjection = ဆာဂျက်ရှင်း *Surjective function = ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် *Symmetric group = အချိုးညီအုပ်စု *Symmetry = အချိုးညီမှု *Target = ပစ်မှတ် *Tensor product = တန်ဆာ မြှောက်လဒ် *Terminal object = အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု *Terminating decimal number = အဆုံးသတ်သည့် ဒသမကိန်း *Theorem = သီအိုရမ် *Theoretical computer science = သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ *Theoretical physics = သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ *Topological space = တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း *Topology = တိုပေါ်လော်ဂျီ *Translation = ပြိုင်တူ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း *Transpose = ထရန်စပို့စ် *Triangle inequality = တြိဂံ မညီမျှခြင်း *Trivial = အသေးအဖွဲ *Trivial subgroup = အသေးအဖွဲ အုပ်စုပိုင်း *Trivial topology = အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ *Uncountable = ရေတွက်၍မရသော *Uniformly continuous mapping = ညီညာစွာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု *Union = ပေါင်းစပ်စု *Unique = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော *Uniqueness = တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု *Unit = ယူနစ် *Unit ball = ယူနစ်စက်လုံး *Unit vector = ယူနစ်ဗက်တာ *Unity = ယူနစ် *Universal property = စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ *Valuation = တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း *Variable = ကိန်းရှင် *Vector = ဗက်တာ *Vector field = ဗက်တာစက်ကွင်း *Vector space = ဗက်တာရပ်ဝန်း *Weierstrass function = ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် ဖန်ရှင် *Zermelo–Fraenkel set theory = ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ *Zero element = သုည အစုဝင် *Zero map = သုည ပုံဖော်မှု *Zero vector = သုညဗက်တာ *Zero-divisor = သုညစားကိန်း </div> </div> faghz87mth2pbl01d0t2e384qax1j43 0 283801 1039833 1038116 2026-06-21T09:17:36Z Salai Rungtoi 22844 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1039833 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet | cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ | flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg | flag_border = | cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက် | cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ | jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ | image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg | image_size = 300px | caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) | date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | deputy_government_head = {{unbulleted list | [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]]) | [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]]) }} | state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | political_party = {{unbulleted list | [[တပ်မတော်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] }} |current_number= ၃၄ |opposition_party= '''အတိုက်အခံများ''' * [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ | election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]] | incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] | previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]] | successor = }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ === သမ္မတဦးမင်း​အောင်လှိုင်၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်​ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိ​သော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်​ရောက်ရှိချိန်တွင် ​လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည်  သတင်းမီဒီယာများနှင့်​တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ​ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;" |- ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] |- |[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]] | [[File:NyoSaw.jpg|x150px]] | [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]] |- | style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]''' |- | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> |} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. --> {| class="wikitable" |+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း''' |- style="background:#efefef;" ! စဉ် !! အမည် !! တာဝန် |- | ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |- | ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |- | ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး |} == ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း == {{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- style="background:#F9F9F9;" | ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း |- | ၁ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၅ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၆ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၈ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၉ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၀ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၄ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၁၂ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၃ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၆ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၈ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၉ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၀ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၁ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၂ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၃ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၄ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦး[[လင်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၅ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၆ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၈ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၉ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၀ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၂ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၃ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၄ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၅ || rowspan="2" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၆ || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၇ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၈ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၉ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၀ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၁ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၂ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၃ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၄ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၅ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၆ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |} == ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု |- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည် ! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည် ! style="width:20%;" | ရာထူး ! style="width:12%;" | စတင်ရက် ! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက် |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ |- | ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |} == တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ == ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆) |- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့ ! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ် ! style="width:15%;" | စတင်ရက် ! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက် ! style="width:10%;" | မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅ |- | ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း) |- | ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) |- | ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇ |- | ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃ |- | ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း |- | ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇ |- | ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀ |- | ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈ |- | ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇) |- | ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄ |- | ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> {| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse;" |- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် ! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အရေအတွက် ! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ကချင်ပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၅ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ကယားပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၃ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့ |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ကရင်ပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၂ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ချင်းပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၇ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၈ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော် |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၅ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၁ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ငါန်းဇွန် |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၁၄ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ် |- | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၁၅ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား |- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold;" | style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: right;" | စုစုပေါင်း || style="text-align: center; border: 1px solid #a2a9b1;" | ၆၀ || style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်များ |} ==ကိုးကား== {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] i6yvvachtv19wb0g7hga21r5ol3d6rm 0 284384 1039742 1038213 2026-06-20T18:16:19Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039742 wikitext text/x-wiki {{current}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅–၂၀၂၆ အမေရိကန်–အီရန် ထိပ်သီးဆွေးနွေးမှုများ | image = {{multiple image | align = center | direction = horizontal | image1 = JD Vance official portrait (headshot).jpg | width1 = 60 | caption1 = [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] | image2 = Mohammmad Bagher Ghalibaf 2025.jpg | width2 = 60 | caption2 = ကာလီဘတ်ဖ် | image3 = A swearing-in ceremony for Senior Adviser and Special Envoy Steve Witkoff, May 6, 2025 (cropped).jpg | width3 = 58 | caption3 = စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် | image4 = 14031011 Abbas Araghchi (cropped).jpg | width4 = 62 | caption4 = အဘတ်စ် အာရတ်ချီ | image5 = Jared Kushner 2025.jpg | width5 = 58 | caption5 = ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ | image6 = ADM Charles B. Cooper II.jpg | width6 = 62 | caption6 = ဘရက် ကူးပါး | image7 = Ali Larijani 2025 (cropped).jpg | width7 = 56 | caption7 = အလီ လာရီဂျာနီ }} | caption = အဓိက ထိပ်သီးကိုယ်စားလှယ် ၇ ဦး | date = *'''ပထမအကျော့:''' ၂၀၂၅ ဧပြီ ၁၂ – ဇွန် ၁၃ *'''ဒုတိယအကျော့:''' ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၆ – ၂၈ *'''တတိယအကျော့:''' ၂၀၂၆ မတ် ၃၀ – ဧပြီ ၇ *'''အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ:''' ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၁ – ၁၂ | location = * အာလ် အလမ် နန်းတော်၊ မတ်စကတ်မြို့ *အိုမန်သံရုံး၊ [[ရောမမြို့]] *[[ဂျီနီဗာမြို့]]၊ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] *[[အစ္စလာမာဘတ်မြို့|အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]] | participants = '''{{flag|United States}}''' * [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] (ဒုတိယသမ္မတ) * စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (အထူးကိုယ်စားလှယ်) * ဘရက် ကူးပါး (ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်) (CENTCOM) * ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ (အထူးကိုယ်စားလှယ်) '''{{flag|Iran}}''' * မိုဟာမက် ဘာဂါ ကာလီဘတ်ဖ် (လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ) * အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) * အလီ လာရီဂျာနီ (NSC) † * မာဂျစ် တာ့ခ်-ရာဗန်ချီ (ဒု-နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) | status = ဆွေးနွေးဆဲ (ယာယီအပစ်ရပ်ထားမှု ဧပြီ ၂၂ အထိ) | notes = '''ဆွေးနွေးချက်များ:''' * အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ် * ဒေသတွင်း တင်းမာမှု လျှော့ချရေး * ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် '''နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ:''' * '''ယခင်:''' ၂၀၂၆ ခုနှစ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အမေရိကန်စစ်တပ် အင်အားတိုးချဲ့မှု၊ [[၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ|၂၀၂၅–၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများ]]၊ အီရန်နျူကလီးယား သဘောတူစာချုပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ် (၂၀၁၅–၂၀၁၈)၊အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ JCPOA မှ နုတ်ထွက်မှု (၂၀၁၈)၊ပင်လယ်နီဒေသ အရေးအခင်း (၂၀၂၃–ယနေ့ထိ)၊အီရန်နိုင်ငံ ငွေကြေးအကျပ်အတည်း (၂၀၂၄–ယနေ့ထိ) * '''နောက်:''' [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ|၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ]]၊[[၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု|အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများတိုက်ခိုက်ခံရမှု]]၊[[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]၊[[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]] }} '''၂၀၂၅–၂၀၂၆ အမေရိကန်–အီရန် ထိပ်သီးဆွေးနွေးမှုများ''' ({{lang-en|2025–2026 Iran–United States negotiations}}) သည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] ၏ ဒုတိယမြောက် သက်တမ်းအတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား တင်းမာနေသော နျူကလီးယားအရေးနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်သည်။ ယင်းဆွေးနွေးမှုများကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၁၂ရက် တွင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]၌ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ|၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ]] နှင့် [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] တို့ကြောင့် ခေတ္တရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Tharoor |first=Ishaan |date=April 11, 2025 |title=Trump tries to fix the Iran nuclear deal he broke |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/04/11/trump-iran-nuclear-talks-oman-witkoff/ |access-date=April 11, 2025 |newspaper=[[The Washington Post]] |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Broadwater |first1=Luke |date=April 9, 2025 |title=Trump Wants an Iran Nuclear Deal, but It Must Be Better Than Obama's |url=https://www.nytimes.com/2025/04/09/us/politics/trump-iran-nuclear-deal.html |work=[[The New York Times]] |last2=Sanger |first2=David E.}}</ref> ထို့နောက် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[အစ္စလာမာဘတ်မြို့|အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့]]၌ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ တွင် အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] နှင့် အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘာဂါ ကာလီဘတ်ဖ် တို့ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ ယင်းမှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းအချိန်ကစပြီး နှစ်ပေါင်း ၄၅ နှစ်ကျော်အတွင်း အမေရိကန် နှင့် အီရန်အကြား ပြုလုပ်သော ၂၁နာရီအကြာ အမြင့်ဆုံးအဆင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် နှစ်ဖက်စလုံးမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူထားပြီး နျူကလီးယား ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးအတွက် ဆက်လက်ညှိနှိုင်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=အမေရိကန်- အီရန်၊ ပါကစ္စတန်ဆွေးနွေးပွဲနောက်ဆုံးသိရသမျှ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cde5x2w20z9o |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် နိုင်ငံတကာ၏ အထူးစောင့်ကြည့်ရမည့် အချက်အချာဖြစ်ခဲ့သည်။အီရန်သည် ၎င်း၏ တရားဝင် နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် [[အိုင်အေအီးအေ|ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့]] (IAEA) က အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှုမှာ လက်နက်အဆင့်မီရန် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရပ်ဘက်သုံးအတွက် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသည့် ယူရေနီယံ အမြောက်အမြားကို လက်ဝယ်ထားရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ယင်းသည် အချိန်တိုအတွင်း နျူကလီးယားဗုံး အများအပြားထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last1=Norman |first1=Laurence |last2=Gordon |first2=Michael R. |date=December 6, 2024 |title=Risk of Iran Building Nuclear Weapons Grows, U.S. Intelligence Says |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/risk-of-iran-building-nuclear-weapons-grows-u-s-intelligence-says-6f679cb8 |access-date=April 28, 2025 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rezaei |first=Farhad |date=2017 |title=Iran's Nuclear Program: A Study in Proliferation and Rollback |url=https://books.google.com/books?id=YJLZDQAAQBAJ&pg=PA181 |publisher=Springer |isbn=978-3319441207 |language=en}}</ref> အဆိုပါ အစီအစဉ်သည် ပြင်ပကူညီမှုများလည်း ရရှိထားပြီး၊ပါကစ္စတန် နှင့် မြောက်ကိုရီးယား တို့မှ ကူညီမှုများပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် မြောက်ကိုရီးယားမှ မစ်ဆိုင်များနှင့် ယူရေနီယမ်တို့ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြည်ပရောက်အတိုက်အခံအဖွဲ့ဖြစ်သော အီရန်အမျိုးသားခုခံရေးကောင်စီ (NCRI) က အီရန်သည် အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ၏ လက်အောက်တွင် ကီလိုမီတာ ၃,၀၀၀ (၁,၉၀၀ မိုင်) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သော တာဝေးပစ်ဒုံးကျည်များကို တီထွင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Barnes |first=Joe |date=January 31, 2025 |title=Iran 'secretly building nuclear missiles that can hit Europe' |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/01/31/iran-nuclear-warhead-europe-revolutionary-guard-north-korea/ |access-date=April 28, 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{cite web |last=Hakamian |first=Mahmoud |date=February 1, 2025 |title=NCRI Report: Iran's Covert Nuclear Warhead Program and Missile Sites Exposed |url=https://www.ncr-iran.org/en/news/nuclear/ncri-report-irans-covert-nuclear-warhead-program-and-missile-sites-exposed/ |access-date=August 23, 2025 |website=NCRI}}</ref> အီရန်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယား လှုပ်ရှားမှုများသည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်သာဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းသော ရည်ရွယ်ချက်သာဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။အီရန်နိုင်ငံ၏ အကြီးတန်းအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ကာမယ်လ် ခါရာဇီက အီရန်တွင် နျူကလီးယားလက်နက် တည်ဆောက်နိုင်သည့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော်လည်း [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ ဘာသာရေးအမိန့် (Fatwa) ကြောင့် ကန့်သတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း နိုင်ငံ၏ တည်ရှိမှုကို ခြိမ်းခြောက်ခံရပါက ယင်းရပ်တည်ချက် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Johnston |first=Neil |date=November 1, 2024 |title=Iran warns it could seek nuclear weapons in face of 'existential threat' |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/11/01/iran-nuclear-weapon-existential-threat-israel/ |access-date=April 28, 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> လေ့လာဆန်းစစ်သူများနှင့် သုတေသီများက အကယ်၍ အီရန်နိုင်ငံသာ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သွားခဲ့ပါက ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားသော စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်လာနိုင်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတည်ငြိမ်မှုကို ပျက်ပြားစေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အက်တမ်မစ်စွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) ၏ အကြီးအကဲ ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီ (Rafael Grossi) က အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားပါက အခြားသော အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများကလည်း တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် နျူကလီးယား နည်းပညာများကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းလာနိုင်သဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ပြန့်ပွားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Freilich |first=Charles David |date=2018 |title=Israeli national security: a new strategy for an era of change |publisher=Oxford university press |isbn=978-0-19-060293-2 |location=New York |pages=83–85}}</ref> ထို့အပြင် အီရန်၏ နျူကလီးယား နည်းပညာ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းများသည် အစွန်းရောက်အုပ်စုများ၏ လက်ထဲသို့ ကျရောက်သွားနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ ပညာရှင်များက ဆက်လက်တင်ပြချက်အရ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယား စွမ်းဆောင်ရည်ကို ရရှိသွားခြင်းက ၎င်း၏ အဓိကမဟာဗျူဟာများဖြစ်သည့် အကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် ပုန်ကန်မှုများကို ပိုမိုအတင့်ရဲစွာ ပံ့ပိုးကူညီလာနိုင်ရန် တွန်းအားဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Wilner |first=Alex S. |date=January 1, 2012 |title=Apocalypse Soon? Deterring Nuclear Iran and its Terrorist Proxies |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01495933.2012.647539 |journal=Comparative Strategy |language=EN |volume=31 |pages=18–40 |doi=10.1080/01495933.2012.647539 |issn=0149-5933 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Citation|last=Nader|first=Alireza|title=Nuclear Iran and Terrorism|year=2013|work=Iran After the Bomb|pages=25–30|series=How Would a Nuclear-Armed Tehran Behave?|publisher=RAND Corporation|jstor=10.7249/j.ctt5hhtg2.10}}</ref> အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းက အီရန်အပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ (Sanctions) ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ယင်းသည် အီရန်၏ စီးပွားရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး ရေနံတင်ပို့မှုနှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး စနစ်များကို အသုံးပြုနိုင်မှုတို့ကို ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ် (JCPOA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်အပေါ် တင်းကျပ်သော ကန့်သတ်ချက်များ ထားရှိပေးမည့်အစား စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=UN Security Council Resolutions on Iran |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-iran#:~:text=Resolution%202231's%20Principal%20Provisions |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404052442/https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-iran#:~:text=Resolution%202231's%20Principal%20Provisions |archive-date=April 4, 2025 |access-date=April 28, 2025 |website=Arms Control Association |language=en}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်မှ ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က "အီရန်နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ရဲ့ အဓိကအချက်ဟာ ကြီးမားတဲ့ လုပ်ဇာတ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်တယ်၊ လူသတ်အစိုးရတစ်ရပ်က ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နျူကလီးယားစွမ်းအင် အစီအစဉ်ကိုပဲ လိုလားတယ်ဆိုတာက လိမ်လည်မှုပဲ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်က ဆက်လက်စွပ်စွဲချက်မှာ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် အီရန်၏ ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် အစီအစဉ်ကို ကန့်သတ်ထားခြင်း မရှိသည့်အပြင် ၎င်းတို့၏ လက်ဝေခံ လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးပေးနေမှုကိုလည်း တားဆီးနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် လုံလောက်မှုမရှိဟု ဆိုသည်။ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ ဒုတိယမြောက် အစိုးရသက်တမ်း မစတင်မီ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]] အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{Cite news |date=May 8, 2018 |title=Read the Full Transcript of Trump's Speech on the Iran Nuclear Deal |url=https://www.nytimes.com/2018/05/08/us/politics/trump-speech-iran-deal.html |access-date=April 28, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်နိုင်ငံအား နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်အသစ်တစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုးလာစေရန်၊ နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်မှုကို တားဆီးရန်နှင့် ဒေသတွင်း ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် "အပြင်းထန်ဆုံး ဖိအားပေးမှု" (Maximum Pressure Campaign) ကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းက အီရန်၏ "နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း" ကို လုံးဝသည်းခံမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သလို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် မအောင်မြင်ပါက စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုကို ထောက်ခံရန်လည်း ငြင်းဆိုခြင်းမရှိပေ။ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အဖွဲ့ကလည်း အီရန်နှင့် ပတ်သက်လာလျှင် "ဖြစ်နိုင်သမျှ နည်းလမ်းအားလုံးကို စဉ်းစားထားသည်" (All options are on the table) ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=December 13, 2024 |title=VOA Persian exclusive: Trump's team says all options on the table with Iran |url=https://www.voanews.com/a/7900703.html |access-date=April 28, 2025 |publisher=Voice of America |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အီရန် အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ မိုဟာမက် အက်စလာမီ (Mohammad Eslami) က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ ပိုမိုတည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=April 11, 2025 |title=Western pressure has failed to halt our progress: Iran's nuclear chief |url=https://www.tehrantimes.com/news/511678/Western-pressure-has-failed-to-halt-our-progress-Iran-s-nuclear |website=Tehran Times}}</ref> == ထရမ့်၏ ခါမေနီထံ ပေးပို့သောစာ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က အီရန်နိုင်ငံနှင့် နျူကလီးယားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအသစ်များ စတင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည့် စာတစ်စောင်ကို [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]ထံ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်မခံပါက အီရန်အနေဖြင့် ပြင်းထန်သော စစ်ရေးနောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်အပေါ် ထပ်တိုးပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ပြီး အီရန်၏ ရေနံတင်ပို့မှုကို သုညအထိ လျှော့ချပစ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Trump Sends Iran Letter Amid Military Threats {{!}} Arms Control Association |url=https://www.armscontrol.org/act/2025-04/news/trump-sends-iran-letter-amid-military-threats |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723234657/https://www.armscontrol.org/act/2025-04/news/trump-sends-iran-letter-amid-military-threats |archive-date=July 23, 2025 |access-date=August 16, 2025 |website=www.armscontrol.org |language=en}}</ref> [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]]မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရှင် အဗ္ဗဒူခါလက် အဗ္ဗဒူလာ၏ အဆိုအရ ထိုစာတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်အားလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန်၊ ယူရေနီယံ သန့်စင်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ လက်ဝေခံ အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးနေမှုအားလုံးကို အဆုံးသတ်ရန် စသည့် တောင်းဆိုချက်များ ပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဆိုပါ အချက်များကို နှစ်လအတွင်း လိုက်နာရန် တောင်းဆိုထားပြီး လိုက်နာပါက အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးကာ ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်စေမည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဆွေးနွေးရန် ပျက်ကွက်ပါက စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။<ref name="guardian">{{cite web |last1=Agence France-Presse |date=March 8, 2025 |title=Iran's supreme leader rails against Trump's 'bullying' military threat |url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/08/irans-supreme-leader-rails-against-trumps-bullying-military-threat |access-date=April 2, 2025 |website=The Guardian}}</ref> အစပိုင်းတွင် ခါမေနီသည် အဆိုပါစာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိဘဲ အမေရိကန်၏ မျှော်လင့်ချက်များကို လိုက်လျောမည်မဟုတ်ကြောင်း အရိပ်အယောင်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးက ခြိမ်းခြောက်မှုများ အပြန်အလှန် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်နှင့် စစ်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိခြင်းနှင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသော စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းများကြောင့် အစိုးရပြိုလဲသွားနိုင်ကြောင်း အကြံပေးများက သတိပေးခဲ့ပြီးနောက် ခါမေနီသည် စိတ်ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ မတ်လကုန်ပိုင်းတွင် အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း အကြောင်းပြန်စာ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="Fassihi">{{Cite news |last=Fassihi |first=Farnaz |date=April 11, 2025 |title=Why Iran's Supreme Leader Came Around to Nuclear Talks With the U.S. |url=https://www.nytimes.com/2025/04/11/world/middleeast/us-iran-talks-trump-khamenei.html |access-date=April 18, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == ဆွေးနွေးပွဲ တက်ရောက်ခဲ့ကြသူများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများ၌ အမေရိကန်ဘက်မှ [[အိမ်ဖြူတော်]]၏ အီရန်ဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးရန် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့သည့်အပြင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ထံ တိုက်တွန်းချက်အဖြစ် "ဝါရှင်တန်ပို့စ်" သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။ တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲမှ စတင်ခဲ့သော ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အမေရိကန်ဘက်မှ မူဝါဒရေးရာစီမံကိန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး မိုက်ကယ် အန်တွန်နှင့်အတူ နိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အီရန်ဘက်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသူ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာဂျစ် တာ့ခ်-ရာဗန်ချီက တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဥရောပနိုင်ငံများမှ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ပါဝင်ခြင်း မရှိဘဲ ပြင်သစ်နိုင်ငံက ပါဝင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲတွင် ထည့်သွင်းခြင်း မခံခဲ့ရပေ။<ref name="washingtonpost20250408">{{cite news |last=Araghchi |first=Seyed Abbas |date=April 8, 2025 |title=Iran's foreign minister: The ball is in America's court |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/04/08/iran-indirect-negotiations-united-states/ |access-date=April 21, 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲများ၌ ဘရက် ကူးပါး၊ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် အီရန်ဘက်မှ အလီ လာရီဂျာနီ တို့ ထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများတွင် [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]] နှင့် [[တူရကီနိုင်ငံ]]တို့ ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီသည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အိုမန်နိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနများထံသို့လည်း ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 1, 2026 |title=Qatar leads regional diplomatic push to de-escalate Iran tensions |url=https://www.euronews.com/2026/02/01/qatar-leads-regional-diplomatic-push-to-de-escalate-iran-tensions |access-date=February 11, 2026 |website=Euro News}}</ref> == ၂၀၂၅ ခုနှစ် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများနှင့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများ == ပထမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]၊ မတ်စကတ်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီတို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ခုစီသည် သီးခြားစီအခန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အိုမန်ကြားဝင်စေ့စပ်သူများမှတစ်ဆင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးမှုများသည် အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့စလုံး၏ ခေါင်းဆောင်များသည် လူကိုယ်တိုင် ခေတ္တတွေ့ဆုံစကားပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |date=April 11, 2025 |title=High-level talks to disarm Iran's nuclear program to begin in Oman |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2025/04/11/us-iran-nuclear-talks-witkoff-trump/ |newspaper=The Washington Post}}</ref> အီရန်သတင်းဌာနတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်အရ အိုမန်ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အီရန်သည် အမေရိကန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော အစီအစဉ်တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ပထမအဆင့်တွင် အမေရိကန်၌ ပိတ်မိနေသော ဘဏ္ဍာရေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်အသုံးပြုခွင့်ရရှိရန်နှင့် ရေနံတင်ပို့ခွင့်ရရှိရန်အတွက် အီရန်က ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှုကို ၃.၆၇ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ယာယီလျှော့ချရန် သဘောတူမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအဆင့်တွင် အဆင့်မြင့်ယူရေနီယံသန့်စင်မှုကို အမြဲတမ်းရပ်တန့်ရန်၊ ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (IAEA) ၏ စစ်ဆေးမှုများကို ပြန်လည်ခွင့်ပြုရန်နှင့် ကြေညာထားခြင်းမရှိသည့် နေရာများကိုပါ ရုတ်တရက်ဝင်ရောက်စစ်ဆေးနိုင်မည့် ထပ်တိုးနောက်ဆက်တွဲစာချုပ် (Additional Protocol) ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကတိပြုမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းအတွက် အမေရိကန်ဘက်က ထပ်တိုးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးရန်နှင့် ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်တို့အနေဖြင့် တီဟီရန်အပေါ် ကုလသမဂ္ဂ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေမည့် (Snapback) လုပ်ငန်းစဉ်ကို မလုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။ တတိယအဆင့်တွင် အမေရိကန်လွှတ်တော်က နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုပေးပြီး ဝါရှင်တန်က ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းပေးရမည်ဖြစ်ကာ အီရန်ကလည်း ၎င်း၏ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို တတိယနိုင်ငံတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=April 18, 2025 |title=Iran proposes to disarm its regional allies in exchange for an end to Washington's 'maximum pressure' |url=https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/iran-proposes-to-disarm-its-regional-allies-in-exchange-for-an-end-to-washingtons-maximum-pressure/20250418170000213537.html |website=Atalayar}}</ref> ထို့အပြင် အီရန်သည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန်အတွက် ဟားမတ်စ်၊ ဟူသီ၊ ဟစ်ဇဘိုလာနှင့် ဟာရှ်အယ်လ်ရှာဘီ အဖွဲ့များကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ရပ်ဆိုင်းရန် ကတိပြုသည့်အချက်များကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က မတ်စကတ်မြို့တွင် တင်ပြခဲ့သော အီရန်၏ အဆိုပြုချက်များကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး ယင်းသည် အီရန်ဘက်ကပင် မမျှော်လင့်ထားသည့် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလအစောပိုင်းတွင် အီရန်စစ်ဘက်အကြံပေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီနိုင်ငံရေးသမား ရှမ်ခါနီက ပြင်ပမှ ကျူးကျော်ခြိမ်းခြောက်မှုများ ဆက်ရှိနေပါက IAEA စစ်ဆေးရေးမှူးများကို နှင်ထုတ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် IAEA အကြီးအကဲ ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီသည် အီရန်သို့ လာရောက်ကာ အာရတ်ချီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဂရော့ဆီက ၎င်းတို့သည် အလွန်အရေးကြီးသော ညှိနှိုင်းမှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ ချောမွေ့စေရန် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=April 10, 2025 |title=Iran says external threats could lead to deterrent measures against IAEA |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-says-external-threats-could-lead-deterrent-measures-against-iaea-2025-04-10/ |access-date=August 21, 2025 |website=Reuters}}</ref> === ဒုတိယအကျော့ === အိုမန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ပြုလုပ်သော ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ ရောမမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းသည် အိုမန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် မတ်စကတ်၌ ပထမအကျော့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် တစ်ပတ်အကြာတွင် လေးနာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲတွင်လည်း အဘတ်စ် အာရတ်ချီနှင့် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်တို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ်-ဘူဆိုက်ဒီ (Badr al-Busaidi) မှတစ်ဆင့် သတင်းစကားများ သွယ်ဝိုက်ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီနှင့် တွေ့ဆုံရန် လမ်းဖွင့်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Moscow">{{cite web |last1=Wintour |first1=Patrick |date=April 20, 2025 |title=Moscow may gain key role in Iran nuclear deal as US talks progress |url=https://www.theguardian.com/world/2025/apr/20/moscow-may-gain-key-role-in-iran-nuclear-deal-as-us-talks-progress |website=The Guardian}}</ref> ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အစ္စရေးလေတပ်သည် အီရန်၏ ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်သည် ၎င်း၏ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံနှင့် ဆက်စပ်နေသော မြေအောက်လှိုဏ်ဂူနှစ်ခု၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ကြီးမားသော လုံခြုံရေး အတားအဆီးများကို တည်ဆောက်နေကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည့်အပြင် ရုရှားနိုင်ငံက အီရန်တွင် နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို တစ်ခုတည်ဆောက်ရန် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် အီရန်တို့သည် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဏုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ|အိုင်အေအီးအေ]] နှင့်အတူ အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပူးတွဲအစည်းအဝေးတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=April 24, 2025 |title=China, Russia and Iran jointly discuss Iran's nuclear programme with IAEA, reports Xinhua |url=https://www.reuters.com/world/china-russia-iran-jointly-discuss-irans-nuclear-programme-with-iaea-reports-2025-04-24/ |website=Reuters}}</ref> === တတိယအကျော့ === အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ပထမအကျော့ ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်အတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများသည် လေးနက်ပြီး အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြကာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် လေးစားမှုအပေါ် အခြေခံသည့် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်။ အာရတ်ချီက ဆွေးနွေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုရှိကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သော်လည်း အဓိကကျသော ကွဲလွဲချက်များ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်သည် ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း သဘောတူညီချက်ကို အပြီးသတ်ရန် ရည်မှန်းထားသော်လည်း နှစ်ဖက်အကြား အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေခြင်းက အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ၏ ကန့်ကွက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး ဝစ်ကော့ဖ်၏ ရည်မှန်းချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။ နောက်ထပ် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုမှာ အီရန်၏ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံ လက်ကျန်များနှင့် ၎င်းတို့ကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ခြေတို့ ဖြစ်ပြီး ယင်းအတွက် အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးရန် သဘောတူမည်ဖြစ်သည်။ အီရန်က သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို ၎င်း၏နိုင်ငံအတွင်း၌သာ ထားရှိရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း အမေရိကန်ကမူ တတိယနိုင်ငံတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဟု အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်မှ တစ်ဖက်သတ် ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ချိုးဖောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လာပါက အီရန်ကို ကာကွယ်ပေးမည့် အာမခံချက်များကိုလည်း အီရန်ဘက်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=April 26, 2025 |title=Iran and the US hold hours of expert talks in Oman over Tehran's rapidly advancing nuclear program |url=https://apnews.com/article/iran-us-nuclear-talks-oman-f2e4ecf49c62c11a0240153d7f900d0d |access-date=April 29, 2025 |website=AP News}}</ref> === တတိယအကျော့နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများ === အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ သဘောတူညီချက် မရရှိပါက JCPOA အရ ရုပ်သိမ်းထားသော ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေမည့် (Snapback) လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံက သတိပေးခဲ့သည်။ ပြင်သစ်သည် ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီတို့နှင့်အတူ အဆိုပါ လုပ်ငန်းစဉ်ကို JCPOA သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် အောက်တိုဘာလမတိုင်မီ စတင်နိုင်ပြီး ယင်းသည် အီရန်နိုင်ငံအား အဓိကနည်းပညာများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ဥရောပဈေးကွက်များမှ အပြီးတိုင် ဖယ်ထုတ်ပစ်မည်ဖြစ်ရာ အီရန်စီးပွားရေးအတွက် ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် ယင်းသို့ မပြုလုပ်ရန်နှင့် ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဆွေးနွေးပွဲများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ အီရန်သည် ဥရောပနိုင်ငံများ ပါဝင်မည့် ဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=April 29, 2025 |title=France won't hesitate to restore UN sanctions on Iran if no deal, says foreign minister |url=https://www.reuters.com/world/france-wont-hesitate-restore-un-sanctions-iran-if-no-deal-says-foreign-minister-2025-04-29/ |website=Reuters}}</ref> ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနသည် အီရန်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော တရုတ်ဓာတုပစ္စည်းကုမ္ပဏီ ၆ ခုကို ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်က ပင်လယ်နီအကျပ်အတည်းအတွင်း ကုန်သည်သင်္ဘောများကို ဟူသီတို့ တိုက်ခိုက်နေမှုအပေါ် အီရန်က ပံ့ပိုးနေသည့်အတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ကလည်း အီရန်ထံမှ ရေနံနှင့် ရေနံဓာတုပစ္စည်း ဝယ်ယူနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သလို [[မာကို ရူဘီအို]] ကလည်း နျူကလီးယား သန့်စင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အာရတ်ချီသည် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်မည့် အစည်းအဝေးကို "နည်းပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်" ဖြင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က နျူကလီးယား သန့်စင်မှု အစီအစဉ်အားလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်သည် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည်အသစ်တစ်မျိုးကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပြီး အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆလာမီကလည်း ကျူးကျော်သူများအတွက် ငရဲတံခါးများကို ဖွင့်လှစ်ထားမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 8, 2025 |title=Revolutionary Guards chief warns Iran will 'open the gates of hell' if attacked by US or Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/revolutionary-guards-chief-warns-iran-will-open-the-gates-of-hell-if-attacked-by-us-or-israel/ |website=[[The Times of Israel]]}}</ref><ref>{{cite web |date=May 4, 2025 |title=Iran threatens to hit US bases after unveiling new ballistic missile |url=https://www.iranintl.com/en/202505048367 |website=[[Iran International]]}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ နှောင့်နှေးမှုနှင့် တင်းမာမှုများ === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ ကျင်းပရန် မူလက လျာထားခဲ့သော စတုတ္ထအကျော့ ညှိနှိုင်းမှုများကို တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ၊ ဟူသီတို့အပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုများနှင့် ဝါရှင်တန်၏ "ရှေ့နောက်မညီသော အပြုအမူများနှင့် ရန်စသော ပြောဆိုချက်များ" သည် ဆွေးနွေးပွဲ နှောင့်နှေးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများဖြစ်သည်ဟု အီရန်အရာရှိများက ဆိုကြပြီး ဆွေးနွေးပွဲ ပြန်လည်စတင်မည့် ရက်စွဲမှာ အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်ပုံအပေါ်တွင်သာ မူတည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေသော အိုမန်နိုင်ငံကမူ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့်သာ ရွှေ့ဆိုင်းရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှုများ နေ့စဉ်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ထောက်ခံသူများကမူ ၎င်းတို့နိုင်ငံအနေဖြင့် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် နျူကလီးယားစွမ်းအင် လိုအပ်သည်ဟု အကြောင်းပြချက် ပေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=May 1, 2025 |title=US-Iran talks postponed, new date depends on US approach, Iranian official says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-talks-postponed-new-date-depends-us-approach-iranian-official-says-2025-05-01/ |website=reuters}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ခရီးစဉ်မတိုင်မီ၌ အမေရိကန် အစိုးရဌာနများအနေဖြင့် "[[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့|ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့]]" (Persian Gulf) အမည်အစား "အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့" (Arabian Gulf) ဟု ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းရန် ထရမ့်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤအမည်ပြောင်းလဲရန် အစီအစဉ်သည် အီရန်အစိုးရနှင့် ပြည်သူများအကြား ပြင်းထန်သော ကန့်ကွက်ရှုတ်ချမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးအမြင် မတူညီကြသည့် အီရန်လူမျိုးများအကြားတွင်လည်း အမေရိကန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆန့်ကျင်ရန် ရှားရှားပါးပါး ညီညွတ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ခံစားချက်ကိုမျှ မထိခိုက်စေလိုကြောင်းနှင့် အမည်ပြောင်းလဲရန်ကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်ရခြင်း မရှိသေးကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂျေဒီဗန့်စ်က ဤသဘောတူညီချက်သည် အီရန်နိုင်ငံအား ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိစေမည်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 7, 2025 |title=Trump plans to announce that the US will call the Persian Gulf the Arabian Gulf, officials say |url=https://apnews.com/article/trump-persian-gulf-saudi-arabia-ce30874c27bc01426d93ad3c65a18844 |access-date=May 7, 2025 |website=AP News |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Golshiri |first=Ghazal |date=May 10, 2025 |title=Donald Trump angers Iranians by considering renaming the Persian Gulf |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/05/10/donald-trump-angers-iranians-across-the-board-by-considering-renaming-the-persian-gulf_6741115_4.html |access-date=March 4, 2026 |work=Le Monde |language=en}}</ref> === အမေရိကန် လွှတ်တော်၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် လျှို့ဝှက်နျူကလီးယားစခန်း စွပ်စွဲချက်များ === [[ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု)|အမေရိကန် ရစ်ပတ်ဘလီကန်]] အထက်လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်ကြသော လင်ဆေး ဂရေဟမ်နှင့် တွမ် ကော်တွန်တို့က နောင်တွင်ချုပ်ဆိုမည့် မည်သည့် အမေရိကန်-အီရန် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်မဆို ခိုင်မာမှုရှိစေရန်အတွက် အထက်လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ အတည်ပြုချက် ရရှိရန်အတွက် အီရန်ဘက်က ၎င်း၏ နျူကလီးယားသန့်စင်မှု စွမ်းဆောင်ရည်အားလုံးကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန်၊ ဒုံးကျည်စမ်းသပ်မှုများနှင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒ လှုပ်ရှားမှုများကို ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ဆိုသည်။ ထို့အပြင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် တစ်စုက တင်းကျပ်သော ဘေးကင်းရေး အစီအစဉ်များပါဝင်သည့် ၁၂၃ သဘောတူညီချက် (123 Agreement) ကို ထည့်သွင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်းသဘောတူညီချက်သည် ငြိမ်းချမ်းသော နျူကလီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ထိန်းညှိပေးသောအရာ ဖြစ်သော်လည်း အီရန်၏ ယခင်က စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှု ရာဇဝင်များကြောင့် ဤကဲ့သို့ တောင်းဆိုခြင်းမှာ ထူးခြားသော အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။ လက်ရှိ အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင်လည်း အဆိုပါ ၁၂၃ သဘောတူညီချက်ကို ထည့်သွင်းထားကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်အချို့က ဆိုသည်။<ref>{{cite web |last=Jacobs |first=Emily |date=May 8, 2025 |title=Graham, Cotton warn Iran nuclear deal without 'complete dismantlement' won't pass Senate |url=https://jewishinsider.com/2025/05/graham-cotton-warn-iran-nuclear-deal-without-complete-dismantlement-wont-pass-senate/ |access-date=June 14, 2025 |website=Jewish Insider}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖောက်စ်နယူးစ် (Fox News) သတင်းဌာနက အီရန်၏ လျှို့ဝှက်နျူကလီးယား စခန်းတစ်ခုဟု ယူဆရသော ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဆမ်နန်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး "Rainbow Site" ဟု အမည်ပေးထားသော အဆိုပါ ၂,၅၀၀ ဧကကျယ်ဝန်းသည့် စခန်းသည် ဓာတုဗေဒကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် ဟန်ပြကာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ လည်ပတ်နေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းစခန်းသည် နျူကလီးယားလက်နက်များ၏ အာနိသင်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သော ထရီတီယမ် (Tritium) ထုတ်ယူမှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြောင်း သတင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကမူ ဤသတင်းမှာ အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများကို နှောင့်ယှက်ရန် အစ္စရေးက နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်ထားသော ဝါဒဖြန့်မှုသာဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး အီရန်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးကောင်စီ (NCRI) က လုပ်ကြံဖန်တီးထားသည့် သတင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=March 6, 2024 |title=Satellite images show alleged Iranian nuclear weapons facility LiveNOW from FOX |url=https://www.youtube.com/watch?v=kDiW6VUWlI4 |access-date=June 14, 2025 |via=YouTube}}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမရှိဟု ပြောဆိုချက်ကို ဝါရှင်တန်က ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ရန်အတွက် အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှု စက်ရုံများကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို အမြဲတမ်း ရပ်တန့်ရမည်ဖြစ်ပြီး နာတန့်ဇ် (Natanz)၊ ဖိုဒိုး (Fordow) နှင့် အစ္စဖာဟန် (Isfahan) ရှိ စက်ရုံများကို ဖျက်သိမ်းကာ လက်နက်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခြေ မရှိစေရန် သေချာစေရမည်ဟု ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ အကယ်၍ နောက်တစ်ကျော့ ဆွေးနွေးမှုများတွင် ရလဒ်တစ်စုံတစ်ရာ ထွက်ပေါ်လာခြင်းမရှိပါက ဆွေးနွေးပွဲများကို အဆုံးသတ်ကာ အမေရိကန်အနေဖြင့် အခြားသော နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝစ်ကော့ဖ်က သတိပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အလီ ခါမေနီ၏ မိန့်ခွန်းအတွင်း၌ "အမေရိကန် ပျက်စီးပါစေ" (Death to America)ဆိုသော ကြွေးကြော်မှုများကို ခါမေနီက ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 10, 2025 |title=Khamenei endorses 'Death to America' chants ahead of nuclear talks |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-853447 |website=[[The Jerusalem Post]] |publisher=[[The Jerusalem Post Group]]}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ === စတုတ္ထအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခရီးစဉ်မတိုင်မီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များသာ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မူဘောင်များအပေါ်တွင်သာ အာရုံစိုက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သုံးနာရီကျော်ကြာ မြင့်ခဲ့သော အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို နှစ်ဖက်စလုံးက ခက်ခဲသော်လည်း အပြုသဘောဆောင်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ အမည်မဖော်လိုသည့် အီရန်အရာရှိများ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းမည့်အစား ဒေသတွင်း အာရပ်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် နျူကလီးယားသန့်စင်မှုဆိုင်ရာ ပူးတွဲစီမံကိန်းတစ်ခု လုပ်ဆောင်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ယင်းကိစ္စကို ဆွေးနွေးခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ၄၅ နှစ်ကြာ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်နေမှုနှင့် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများကြောင့် အဆိုပါအစီအစဉ်၏ ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ မသေချာသော အခြေအနေတွင် ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 22, 2025 |title=Long, fraught timeline of tensions between Iran and the US |url=https://apnews.com/article/iran-us-timeline-nuclear-program-uranium-tehran-44bb98814c69babe82dc1edabf9d0ca5 |access-date=June 14, 2025 |website=AP News |agency=Associated Press}}</ref> မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်က စစ်ရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်ခြေရှိသော အီရန်၏ နျူကလီးယားသုတေသန လုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ပိတ်ဆို့မှုအသစ်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် အီရန်၏ ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် အစီအစဉ်ကို ပံ့ပိုးပေးနေသည့် တရုတ်နှင့် အီရန်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ထပ်မံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ၅၂ ဦးနှင့် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ၁၇၇ ဦးတို့က သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ထံသို့ စာတစ်စောင်ပေးပို့ကာ အီရန်အား ယူရေနီယံသန့်စင်မှု ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့်ပေးမည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်ကိုမဆို ငြင်းပယ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် အီရန်သည် ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု တားဆီးရေးဆိုင်ရာ FATF ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဂိုဏ်းဖွဲ့ရာဇဝတ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 14, 2025 |title=Opinion &#124; Republicans Unite to Thwart Iran |url=https://www.wsj.com/opinion/congress-republicans-iran-nuclear-letter-pete-ricketts-august-pfluger-donald-trump-6a8e50b9 |website=The Wall Street Journal}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလလယ်တွင် ပြုလုပ်သော သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခရီးစဉ်အတွင်း ၎င်းက အီရန်နိုင်ငံအကြောင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ]]တွင် ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း၌ အီရန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အဖျက်စွမ်းအားအရှိဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အီရန်ခေါင်းဆောင်များသည် ပြည်သူတို့၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကို ခိုးယူကာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် သွေးထွက်သံယိုမှုများအတွက် အသုံးပြုနေပြီး ဒေသတစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးအောင် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုခရီးစဉ်အတွင်းမှာပင် ထရမ့်သည် အီရန်နိုင်ငံနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကမ်းလှမ်းမှု (Olive branch) တစ်ရပ်ကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် အမေရိကန်အနေဖြင့် မည်သည့်နိုင်ငံကိုမျှ ထာဝရရန်သူအဖြစ် မရှုမြင်ကြောင်း ပြသလိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အပြောင်းအလဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကာတာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင်လည်း အီရန်နျူကလီးယားကိစ္စအတွက် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အီရန်ကို ကူညီဆွဲဆောင်ပေးဖို့ ကာတာစော်ဘွားကို တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေအနေမှာ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းနေသဖြင့် အဖြေတစ်ခုရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 14, 2025 |title=Trump Speaks at Saudi-US Investment Forum |url=https://www.rev.com/transcripts/trump-speaks-at-saudi-us-investment-forum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514040448/https://www.rev.com/transcripts/trump-speaks-at-saudi-us-investment-forum |archive-date=May 14, 2025 |website=[[Rev.com]]}}</ref> ခါမေနီ၏ အကြံပေးဖြစ်သူ ရှမ်ခါနီက ထရမ့်၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို တုံ့ပြန်ရာတွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို အမြန်ဆုံး ဖယ်ရှားပေးမည်ဆိုပါက အီရန်အစိုးရအနေဖြင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၎င်းက ထရမ့်၏ ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး "သူက ငြိမ်းချမ်းရေး (Olive branch) အကြောင်း ပြောနေပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတာကတော့ ဆူးဝါယာကြိုးတွေပါပဲ" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထရမ့်ကမူ အမေရိကန်သည် အီရန်နှင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အလွန်နီးစပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်ရေးအရ အရေးယူခြင်းထက် ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေကိုသာ ပိုမိုလိုလားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်အရာရှိများက အမေရိကန်ထံမှ အဆိုပြုချက်သစ် တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိခြင်းမရှိသေးကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကိုလည်း စွန့်လွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးက သံတမန်နည်းလမ်းကို ပိုမိုလိုလားသည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း ပြင်းထန်သော သဘောထားကွဲလွဲမှုများက ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကာ သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အဟန့်အတားဖြစ်နေသည့်အတွက် စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံနိုင်ခြေ အန္တရာယ်မှာလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လျက်ရှိသည်။<ref name="getclo">{{Cite news |last1=Abdallah |first1=Nayera |date=May 15, 2025 |title=Trump says US close to a nuclear deal with Iran |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-us-is-getting-very-close-nuclear-deal-with-iran-2025-05-15/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515161240/https://www.reuters.com/world/trump-says-us-is-getting-very-close-nuclear-deal-with-iran-2025-05-15/ |archive-date=May 15, 2025 |access-date=May 20, 2025 |work=Reuters |language=en-US |last2=Hafezi |first2=Parisa |last3=Ramadan |first3=Tala}}</ref> မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်နိုင်ငံထံသို့ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အဆိုပြုချက်တစ်ရပ် ပေးပို့ခဲ့ပြီး ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန်အတွက် လျင်မြန်သော တိုးတက်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ထရမ့်အစိုးရသည် အီရန်အနေဖြင့် ယူရေနီယံ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် တိုးမြှင့်တောင်းဆိုလာခဲ့ပြီး ယင်းအချက်ကို ဆွေးနွေးပွဲ၏ အဓိကဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီက အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်မှာ "လွန်ကဲပြီး ရိုင်းစိုင်းလှသည်" ဟု ဆိုကာ အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ခါမေနီက ထရမ့်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားသည်ဟု ဆိုကာ လိမ်လည်နေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ၎င်းအား အကြောင်းပြန်ရန်ပင် မထိုက်တန်သူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ခါမေနီက အစ္စရေးနိုင်ငံသည် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရမည့် "ကင်ဆာကျိတ်" တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Trulie">{{cite news |title=Khamenei: Trump lied when he said he wants peace; Israel 'cancerous tumor' in region |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/khamenei-trump-lied-when-he-said-he-wants-peace-israel-cancerous-tumor-in-region/ |access-date=May 20, 2025 |website=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909 |agency=Reuters}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ထရမ့်သည် အီရန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် "အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ကြရန်" တိုက်တွန်းနေစဉ် အီရန်သည် [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|အစ္စတန်ဘူလ်မြို့]]၌ ဥရောပအင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် တွေ့ဆုံကာ အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အောက်တိုဘာလတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်အရ ရုပ်သိမ်းထားသော ကုလသမဂ္ဂ ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေခြင်းက "နောက်ပြန်လှည့်၍မရသော" အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စီအန်အန် (CNN) သတင်းဌာနက အစ္စရေးသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းလုပ်ရပ်သည် ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်သည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကလည်း အစ္စရေး၏ မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို "ပြင်းထန်ပြတ်သားစွာ တုံ့ပြန်သွားမည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် အမေရိကန်က တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော အီရန်၏ ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အစီအမံသစ်များ ချမှတ်ခဲ့ပြီး နျူကလီးယားနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်း ၁၀ မျိုးကိုလည်း တားမြစ်ကန့်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 22, 2025 |title=Iran warns of 'devastating and decisive response' if Israel attacks |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iran-warns-of-devastating-and-decisive-response-if-israel-attacks/ |website=The Times of Israel}}</ref> === ပဉ္စမအကျော့နှင့် ဇွန်လအတွင်း တင်းမာမှုများ === ပဉ္စမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော်လည်း ထူးခြားသော တိုးတက်မှုတစ်စုံတစ်ရာ မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ အမေရိကန်အရာရှိများက ဆွေးနွေးမှုများကို အပြုသဘောဆောင်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အစီအစဉ်ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်အပေါ် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်သည်။ အီရန်ဘက်က သန့်စင်မှုအဆင့်ကို ကန့်သတ်ရန် လမ်းဖွင့်ထားသော်လည်း အစီအစဉ်တစ်ခုလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုခြင်းသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ ယင်းသို့တောင်းဆိုခြင်းက ဆွေးနွေးပွဲကို ပျက်ပြားစေလိမ့်မည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သမ္မတ ထရမ့်ကမူ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် တိုးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 26, 2025 |title=Trump Hints 'Something Good' Could Be Announced Soon On Iran Talks |url=https://www.rferl.org/a/trump-iran-nuclear-oman-negotiations-araqchi/33424114.html |access-date=June 15, 2025 |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}</ref> ပဉ္စမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း အီရန်နှင့် နျူကလီးယားဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမေရိကန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် သမ္မတ ထရမ့် နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု|နေတန်ယာဟု]]တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးသည် ဤဆွေးနွေးပွဲများကို ၎င်း၏ လုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ပြီး သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည့်အပြင် အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တစ်ဖက်သတ် စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်သည်လည်း အမေရိကန် သို့မဟုတ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ၎င်း၏ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အားဖြည့်ခြင်းနှင့် စစ်ရေးအရ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည်များအတွက် လိုအပ်သော တရုတ်နိုင်ငံထုတ် လောင်စာခဲ အစိတ်အပိုင်း အမြောက်အမြားကိုလည်း မှာယူခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အီရန်အပေါ် စစ်ပြုခြင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း တစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Cafiero |first=Giorgio |date=May 20, 2025 |title=Gulf tour: Trump sidelined Israel, but how deep is the rift? |url=https://www.newarab.com/analysis/gulf-tour-trump-sidelined-israel-how-deep-rift |access-date=June 15, 2025 |work=The New Arab}}</ref> မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြီးယား ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့က အီရန်သည် နျူကလီးယားထိပ်ဖူး တပ်ဆင်နိုင်သော တာဝေးပစ် ဒုံးကျည်များပါဝင်သည့် အဆင့်မြင့် နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ အီရန်က ဤအစီရင်ခံစာကို အခြေအမြစ်မရှိသော လုပ်ကြံဖန်တီးမှုဟု ဆိုကာ ပယ်ချခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ရိုက်တာသတင်းဌာနက အီရန်သည် အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်ကို ငြင်းပယ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်အား ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟူသော ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရှူးမားက ယင်းကိစ္စကို ရှင်းလင်းရန် ဝစ်ကော့ဖ်အား လွှတ်တော်သို့ လာရောက် ထွက်ဆိုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အမေရိကန် အစိုးရနှင့် သမ္မတ ထရမ့်တို့က အီရန်အား ယူရေနီယံ သန့်စင်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း လူသိရှင်ကြား အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုအသစ်များကို ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သော်လည်း လေးရက်အကြာ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀ ဦးနှင့် ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကုမ္ပဏီ ၂၇ ခုအပေါ် ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ထပ်မံချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Fitsanakis |first1=Dr. Joseph |last2=Allen. |first2=Ian |date=June 2, 2025 |title=Austrian intelligence service report draws international attention over Iran nuke claims |url=https://intelnews.org/2025/06/02/01-3401/ |access-date=June 16, 2025 |website=intelNews.org}}</ref> === အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်ကို အီရန်က ပယ်ချခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အီရန်သည် ထရမ့်အစိုးရ၏ နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်အသစ် အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သော်လည်း အိုမန်ကြားဝင်စေ့စပ်သူများမှတစ်ဆင့် တုံ့ပြန်အဆိုပြုချက် (Counteroffer) တစ်ရပ် တင်ပြရန် စီစဉ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာဂါယီက အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်မှာ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ လက်ရှိညှိနှိုင်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဓိက သဘောထားကွဲလွဲသည့် အချက်များမှာ အီရန်၏ ပြည်တွင်း၌ ယူရေနီယံ ဆက်လက်သန့်စင်ခွင့်၊ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံ လက်ကျန်များကို ကိုင်တွယ်မည့်ပုံစံနှင့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးမည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ကြသည်။ ထရမ့်က အီရန်၏ သန့်စင်မှုအစီအစဉ်ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အီရန်ခေါင်းဆောင်များကမူ သန့်စင်ခွင့်မှာ ညှိနှိုင်း၍မရသော အချက်ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ နောက်ဆုံးကမ်းလှမ်းချက်တွင် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ တည်ဆောက်ရာ၌ ကူညီရန်နှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စက်ရုံတစ်ခု မလည်ပတ်နိုင်မီအထိ အကန့်အသတ်ဖြင့် သန့်စင်ခွင့်ပြုရန် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အီရန်ဘက်ကမူ ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် လက်တွေ့ကျသော စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များ ရရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ပိတ်ဆို့မှုများ မရုပ်သိမ်းမီ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်ဟု အာမခံချက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Easter |first=Reagan |date=June 9, 2025 |title='Not Acceptable to Us': Iran Rejects U.S. Nuclear Proposal; IAEA Prepares to Censure the Regime |url=https://www.fdd.org/analysis/flash-briefs/2025/06/09/not-acceptable-to-us-iran-rejects-u-s-nuclear-proposal-iaea-prepares-to-censure-the-regime/ |access-date=June 16, 2025 |website=FDD}}</ref> ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က ဖောက်စ်နယူးစ်နှင့် အင်တာဗျူးရာ၌ အီရန်သည် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် "ပိုမိုရန်လိုလာသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဇစ် နာဆီယာဇာဒီက အကယ်၍ ညှိနှိုင်းမှုများ ပျက်ပြားပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပါက ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန် အခြေစိုက်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ထရမ့်ကလည်း သဘောတူညီချက် မရရှိပါက စစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သလို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲများ မအောင်မြင်ပါက အမေရိကန်စစ်တပ်အနေဖြင့် အသင့်ဖြစ်နေပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် IAEA က အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို လိုက်နာခြင်းမရှိကြောင်း နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် အီရန်သည် ကြေညာထားခြင်းမရှိသော နျူကလီးယားပစ္စည်းများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် အကြိမ်ကြိမ် ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အီရန်က ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံရေးအရ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကာ ပယ်ချခဲ့ပြီး နျူကလီးယားသန့်စင်မှုစခန်းအသစ် တည်ဆောက်ကာ အဆင့်မြင့် စင်ထရီဖျူး (Centrifuges) များ တပ်ဆင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="jpost20250610">{{Cite web |date=June 10, 2025 |title=Donald Trump says Iran is becoming more aggressive in nuclear talks |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-857235 |access-date=June 10, 2025 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> === ၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲနှင့် ၂၀၂၅ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများ === {{main|အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်၍ အစ္စရေးသည် အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ပစ်မှတ်အမြောက်အမြားကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှု၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိစေရန် တားဆီးရန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံများ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရုံသာမက အီရန်၏ ထိပ်တန်းစစ်ဘက်ခေါင်းဆောင် အချို့လည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား ညှိနှိုင်းမှုများကို ကြီးကြပ်နေသည့် ခါမေနီ၏ နိုင်ငံရေးအကြံပေး အလီ ရှမ်ခါနီလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပရန် လျာထားသော ဆောက်ရွက်ဆဲ အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများကို အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အစ္စရေးကို "သေချာပေါက်" ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ရက်ပေါင်း ၆၀ သက်တမ်းမှာလည်း ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=June 13, 2025 |title=Iran's UN ambassador says 78 killed, 320 wounded in Israeli strikes – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/jun/13/israel-iran-strikes-defence-minister-tehran-middle-east-live |access-date=June 14, 2025 |website=[[The Guardian]] |language=en}}</ref> ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အိမ်ဖြူတော်သည် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်မလာစေရန်နှင့် ညှိနှိုင်းမှုများကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ရန်အတွက် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီတို့ကို တွေ့ဆုံပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထရမ့်သည် မြေအောက်ခံစစ်စခန်းများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် ဘန်ကာဖောက်ဗုံး (Bunker-buster bombs) များ အပါအဝင် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည်များကို အသုံးချကာ အီရန်အပေါ် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ၎င်းက အီရန်အနေဖြင့် ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချရန် တောင်းဆိုမှုများကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထပ်မံစစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကလည်း တုံ့ပြန်ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထရန့်သည် သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် ဖိအားပေးမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အချက်ပြခြင်းတို့ကို တစ်လှည့်စီ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=June 16, 2025 |title=How Trump went from opposing Israel's strikes on Iran to reluctant support |url=https://www.nbcnews.com/politics/national-security/trump-went-opposing-israels-strikes-iran-reluctant-support-rcna213091 |access-date=June 17, 2025 |publisher=NBC News}}</ref> === ၂၀၂၅ ခုနှစ် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အကျိုးဆက်များ === {{main|၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်၏ အမိန့်အရ အမေရိကန်စစ်တပ်သည် အီရန်နိုင်ငံရှိ ဖိုဒိုး (Fordow) ယူရေနီယံသန့်စင်စက်ရုံ၊ နာတန့်ဇ် (Natanz) နျူကလီးယားစက်ရုံနှင့် အစ္စဖာဟန် (Isfahan) နျူကလီးယား နည်းပညာစင်တာတို့ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထရန့်က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိများကလည်း အီရန်နှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်ကို မလိုလားကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last1=Nagourney |first1=Eric |date=June 21, 2025 |title=U.S. Enters War With Iran, Striking Fordo Nuclear Site: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2025/06/21/world/iran-israel-trump |access-date=June 22, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331 |last2=Haberman |first2=Maggie}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုများအပြီးတွင် အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က ဘက်စုံငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် ရည်ရွယ်၍ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများရော ကြားခံမှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးမှုများကိုပါ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်အနေဖြင့် ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အားလုံးကို ရပ်တန့်ရမည်ဟူသော အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်ကိုလည်း ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရန့်က အီရန်၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် ကူညီရန်အတွက် အကန့်အသတ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးရန် စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း ယင်းသည် အီရန်ဘက်က ပြေလည်အောင် လုပ်ဆောင်မည့် သဘောထားအပေါ်တွင်သာ မူတည်ကြောင်း ပြောကြားကာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|last=Schneid|first=Rebecca|date=June 28, 2025|title=Trump Issues Blistering Response After Iran Threatens U.S.|url=https://time.com/7298477/trump-iran-threat-khamenei-nuclear-bombs-sanctions/|access-date=June 29, 2025|magazine=Time|language=en}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အမေရိကန်နှင့် ထိရောက်သော နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အခြေအနေမှာ မပြည့်စုံသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (IAEA) နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုမူ ဖြတ်တောက်မည်မဟုတ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အီရန်သည် နျူကလီးယား စည်းကမ်းချက်များကို ချိုးဖောက်နေသည်ဟူသော IAEA ၏ အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် အီရန်သည် ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယင်းဥပဒေအရ နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုမှန်သမျှကို ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီက အတည်ပြုရမည်ဖြစ်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် IAEA စစ်ဆေးရေးမှူးများသည် အီရန်၏ စက်ရုံများသို့ သွားရောက်နိုင်ခြင်း မရှိကြတော့ပေ။<ref>{{cite web |last1=Magid |first1=Jacob |last2=Fabian |first2=Emanuel |date=August 20, 2025 |title=Iran says it's not ready to hold 'effective negotiations' on nuclear program with US |url=https://www.timesofisrael.com/iran-says-its-not-ready-to-hold-effective-negotiations-on-nuclear-program-with-us/ |access-date=August 21, 2025 |website=The Times of Israel |last3=Levaton |first3=Stav |last4=Magid |first4=Jacob |last5=Freiberg |first5=Nava |last6=Fabian |first6=Emanuel |last7=Levaton |first7=Stav |last8=Magid |first8=Jacob |last9=Fabian |first9=Emanuel |last10=Yohanan |first10=Nurit |last11=Sokol |first11=Sam |last12=Cramer |first12=Philissa}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ညှိနှိုင်းမှုများနှင့် အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ === {{main|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အသင့်ရှိကြောင်းနှင့် အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကလည်း "မျှတပြီး ညီညွတ်မှုရှိသော" မည်သည့်အဆိုပြုချက်ကိုမဆို စဉ်းစားမည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သော်လည်း ထိုစဉ်က ခိုင်မာသော မူဘောင်တစ်ရပ် မရှိသေးဘဲ ကြားခံများမှတစ်ဆင့်သာ သတင်းစကား ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် အီရန်၌ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကြောင့် ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အီရန်၏ အဓိကခေါင်းဆောင် ခါမေနီနှင့် ညှိနှိုင်းရေးတွင် အဓိကကျသူ အလီ လာရီဂျာနီတို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ အီရန်ပဋိပက္ခ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Jana Choukeir |author2=Ahmed Elimam |date=October 13, 2025 |title=US is ready for deal with Iran when Tehran is, Trump says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/trump-says-ready-deal-with-iran-when-tehran-is-2025-10-13/ |access-date=October 17, 2025 |website=Reuters}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နှင့် ၁၂ ရက်နေ့တို့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ "အစ္စလာမ္မာဘတ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ" (Islamabad Peace Talks) ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်မှ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်၊ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဂျာရက် ကွပ်ရှ်နာတို့ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်မှ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆင့်မြင့်ဆုံး တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Bachega |first=Hugo |date=February 6, 2026 |title=Talks with US set to continue after 'good beginning', Iran's foreign minister says |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cr57g1y8286o |access-date=February 8, 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> ၂၁ နာရီကြာ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အစီအစဉ် အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးတို့တွင် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် သဘောတူညီချက် မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ဂျေဒီဗန့်စ်က အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ငြင်းဆန်နေသည့်အတွက် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကမူ စစ်လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ပိတ်ဆို့ထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် သမ္မတ ထရမ့်က နောက်ထပ် ဆွေးနွေးပွဲများကို ဧပြီလ ၁၇ ရက်မှ ၁၉ ရက်အတွင်း ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားနေသော်လည်း ရက်စွဲကို အတည်မပြုရသေးဘဲ တင်းမာမှုများ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Borger |first=Julian |date=2026-04-15 |title=US and Iran in indirect talks to extend two-week ceasefire |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/15/us-iran-indirect-talks-middle-east-war-ceasefire |access-date=2026-04-16 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမအကျော့ (မတ်စကတ်ဆွေးနွေးပွဲ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ ဘင် ဟာမက် အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် အိုမန်နိုင်ငံ၊ မတ်စကတ်မြို့၌ သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်အရာရှိများက ဤဆွေးနွေးပွဲများ၏ ထိရောက်မှုအပေါ် သံသယရှိခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက "ဒီလူတွေနဲ့ သဘောတူညီချက်ရဖို့ဆိုတာ ကျွန်တော် မသေချာဘူး" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်ကလည်း နိုင်ငံကို အမှန်တကယ် ဦးဆောင်နေသည့် အဓိကခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့်အတွက် သံတမန်ရေးရာ လမ်းကြောင်းတွင် အဟန့်အတားများ ဖြစ်ပေါ်နေရကြောင်း စိတ်ပျက်လက်ပျက် ပြောဆိုခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဘက်မှ စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်၊ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် CENTCOM တပ်မှူး အက်ဒ်မီရယ် ဘရက် ကူးပါး တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last1=Ebrahim |first1=Nadeen |last2=Salem |first2=Mostafa |date=February 6, 2026 |title=Trump confirms more talks with Iran as Tehran stands firm on nuclear enrichment. Here's what to know |url=https://www.cnn.com/2026/02/06/middleeast/us-iran-oman-talks-explained-intl |access-date=February 8, 2026 |publisher=CNN |language=en}}</ref> တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော ကနဦးသတင်းမှားအချို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အာရတ်ချီသည် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် လူကိုယ်တိုင် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုလုံးကို အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကသာ ကြားခံဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး အီရန်အရာရှိများက ပြင်ပသို့ "အစကောင်းသည်" ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အီရန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုပွဲများတွင်မူ သံတမန်ရေးရာ အလားအလာများကို ပယ်ချသည့် ဟောပြောမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြရာ ယင်းမှာ အလီ ခါမေနီ၏ ရုံးခန်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် သတင်းစကား ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးက အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေသော်လည်း သံတမန်ရေးရာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ လီမွန် (Le Monde) သတင်းစာ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကို နှောင့်နှေးစေရန်အတွက် ညှိနှိုင်းမှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို အချိန်ဆွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်ကမူ သဘောတူညီချက်ကို အမြန်ဆုံးရရှိရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |date=February 9, 2026 |title=Iran offers to dilute enriched uranium in exchange for full sanctions relief |url=https://www.euronews.com/2026/02/09/iran-offers-to-dilute-enriched-uranium-in-exchange-for-full-sanctions-relief |publisher=Euronews}}</ref> အီရန်အစိုးရအတွင်းရှိ သဘောထားတင်းမာသူများက ဤညှိနှိုင်းမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသော်လည်း အစိုးရဘက်ကမူ ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဆိုပါက ကျန်ရှိနေသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံများကိစ္စရပ်များနှင့် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရမ့်က သဘောတူညီချက် မရရှိပါက ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့သို့ ဒုတိယမြောက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောတစ်စင်း စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သလို ကာတာရှိ အယ်လ်အူဒိုက် လေတပ်စခန်းတွင်လည်း အမေရိကန် ဒုံးကျည်ပစ်စင်များကို ကာကွယ်ရေးအတွက် တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်၌ တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ခေတ်မီ ရေဒါစနစ်များကို တပ်ဆင်ထားကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီသည် အီရန်အပေါ် ဖိအားများ ပိုမိုပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည့် ဂျာမနီအဓိပတိ မားဇ် (Merz) ကိုလည်း ဝေဖန်ပြစ်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 5, 2026 |title=Iranian FM Criticizes German Chancellor's Anti-Iran Stance |url=https://wanaen.com/iranian-fm-criticizes-german-chancellors-anti-iran-stance/ |access-date=February 15, 2026 |website=Iran International}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယအကျော့နှင့် အီရန်၏ ငြင်းပယ်မှု === ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် အီရန်ဘက်မှ အလီ လာရီဂျာနီသည် ကာတာစော်ဘွား ရှိတ် တာမင် ဘင် ဟာမက် အယ်လ် သာနီနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက ၎င်းတို့သည် သမ္မတ [[ဘာရက် အိုဘားမား|အိုဘားမား]] လက်ထက်ကချုပ်ဆိုခဲ့သော JCPOA ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် နျူကလီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန် ညှိနှိုင်းနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်၏ ဒုံးကျည်များသည် ညှိနှိုင်းမှု၏ အဓိကအချက်မဟုတ်သလို ပိတ်ဆို့မှုများ၏ ပစ်မှတ်လည်း မဖြစ်သင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ လာရီဂျာနီကလည်း သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိပြီးပါက ယင်းကို ဆက်လက်တိုးချဲ့သွားနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရမ့်ကမူ နောက်လအတွင်း သဘောတူညီချက်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြေလည်သွားလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 11, 2026 |title=Larijani Leaves Muscat for Doha |url=https://wanaen.com/larijani-leaves-muscat-for-doha/ |access-date=February 15, 2026 |publisher=WANA}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီက ထရမ့်သတ်မှတ်ထားသော နျူကလီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ခါမေနီက ထရမ့်အနေဖြင့် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံတော်ကို ဖြုတ်ချနိုင်စွမ်းရှိမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်ရေတပ်ကိုလည်း နှစ်မြှုပ်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံအတွင်း ယုံကြည်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်သည် ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကို "စွန့်လွှတ်၍မရသော အခွင့်အရေး" အဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုကာ အမေရိကန်၏ သန့်စင်မှု လုံးဝမပြုလုပ်ရဟူသော အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်က ၎င်းတို့တွင်ရှိသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ ၄၆၀ ကီလိုဂရမ်သည် နျူကလီးယားဗုံး ၁၁ လုံး ထုတ်လုပ်နိုင်သည်ဟု ကြွားဝါပြောဆိုခဲ့သည့် သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အချို့သော ပညာရှင်များကမူ အမေရိကန် ညှိနှိုင်းရေးမှူးများသည် အီရန်၏ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းကို နှစ်အနည်းငယ်ကြာ ဆိုင်းငံ့ထားမည့် ကမ်းလှမ်းချက်နှင့် အမေရိကန်၏ နျူကလီးယားလောင်စာ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် အီရန်က အဘယ်ကြောင့် မယုံကြည်ရသနည်းဟူသော အချက်များကို နားလည်မှုလွဲခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=February 17, 2026 |title=Iran upbeat after US talks but Vance says 'red lines' not met |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260217-iran-united-states-hold-new-talks-in-geneva |access-date=February 18, 2026 |publisher=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=February 17, 2026 |title=Khamenei to Trump: You won't depose Islamic Republic |url=https://www.iranintl.com/en/202602176289 |access-date=February 17, 2026 |website=Iran International}}</ref> === ရာဇသံနှင့် တတိယအကျော့ (ဂျီနီဗာဆွေးနွေးပွဲ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရန့်သည် အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ၁၀ ရက်အတွင်း သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ သို့မဟုတ်ပါက အမေရိကန်က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် အီရန် ရေနံနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးက နျူကလီးယား သဘောတူညီချက် ရရှိပါက အီရန်အနေဖြင့် အမေရိကန်သို့ ရေနံရောင်းချနိုင်ခြေ ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=February 20, 2026 |title=Trump signals Iran deal deadline as reports point to limited strike plans |url=https://www.iranintl.com/en/202602203607 |access-date=February 21, 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက စစ်ရေးပဋိပက္ခကို ရှောင်ရှားနိုင်မည့် "သမိုင်းဝင်" သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်သည် ဂျီနီဗာဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် "လက်တစ်ကမ်းအကွာ" သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်မလာစေရန်အတွက် သံတမန်နည်းလမ်းကို ဦးစားပေးရမည်ဟု အလေးပေးပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း၌ အမေရိကန်စစ်အင်အား တိုးမြှင့်ချထားမှုများ ရှိနေသော်လည်း အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် ခိုင်မာသော ရပ်တည်ချက်ရှိကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော နျူကလီးယားနည်းပညာ အသုံးပြုခွင့်ကို ကာကွယ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အာရတ်ချီက လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Rowlands |first1=Lyndal |date=February 25, 2026 |title=Iran's FM says deal with US 'within reach'; Trump says he prefers diplomacy |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/25/irans-fm-says-deal-with-us-within-reach-if-diplomacy-given-priority |publisher=Al Jazeera}}</ref> အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် တတိယအကျော့ သွယ်ဝိုက်သော ဆွေးနွေးပွဲကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အိုမန်သံအမတ်ကြီး၏ နေအိမ်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို နံနက်ပိုင်းနှင့် ညနေပိုင်းဟူ၍ ခွဲခြားပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်အချိန်တွင် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ယူကရိန်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဝေါလ်စထရိ ဂျာနယ် (Wall Street Journal) ၏ အစီရင်ခံစာအရ အမေရိကန်၏ တင်းကျပ်သော တောင်းဆိုမှုများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးသည် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အလွန်ဝေးကွာနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်ကြသော စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာတို့က အီရန်အနေဖြင့် ဖိုဒိုး၊ နာတန့်ဇ်နှင့် အစ္စဖာဟန်ရှိ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံ သုံးခုလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန်နှင့် ကျန်ရှိနေသော သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ အားလုံးကို အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Dupraz-Dobias |first=Paula |date=February 26, 2026 |title=Negotiators mount one more attempt in Geneva to prevent US-Iran war |url=https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/negotiators-mount-last-ditch-attempt-in-geneva-to-prevent-us-iran-war |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227055533/https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/negotiators-mount-last-ditch-attempt-in-geneva-to-prevent-us-iran-war |archive-date=February 27, 2026 |access-date=February 27, 2026 |work=Geneva Solutions}}</ref> === တတိယအကျော့အပြီး တင်းမာမှုများနှင့် စစ်ပွဲအကြိုအခြေအနေ === ဘလွန်းဘတ်သတင်းဌာန (Bloomberg News) ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲရလဒ်များအပေါ် စိတ်ပျက်စွာဖြင့် ဂျီနီဗာမြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ကြသော်လည်း အီရန်နှင့် အိုမန်အရာရှိများကမူ ပိုမိုအကောင်းမြင်ခဲ့ကြသည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ်ဘူဆိုက်ဒီက လူမှုကွန်ရက် X ပေါ်တွင် "သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှု" ရရှိခဲ့သည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရန့်က ဒေသတွင်း၌ စစ်အင်အားများ တိုးမြှင့်ချထားနေသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက နောက်တစ်ပတ်အတွင်း ပြန်လည်တွေ့ဆုံရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည့်အတွက် သံတမန်ရေးရာ လမ်းစများ ပွင့်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဘလွန်းဘတ်က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="Bartenstein">{{Cite news |last=Bartenstein |first=Ben |date=February 26, 2026 |title=New Iran Talks Set for Next Week as US Builds Up Forces |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/us-iran-to-hold-talks-at-technical-level-next-week-oman-says?embedded-checkout=true |url-access=subscription |access-date=February 28, 2026 |publisher=Bloomberg L.P. |last2=Sykes |first2=Patrick |last3=Najafizada |first3=Eltaf}}</ref> အခြားသော သတင်းအစီရင်ခံစာများနှင့်မတူဘဲ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အီရန်သည် ၎င်းတို့ထံတွင် သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ လက်ကျန် လုံးဝမထားရှိရန် (Zero stockpiles) နှင့် IAEA ၏ အပြည့်အဝ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူရန် အဆိုပြုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဗုံး ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိစေရန် သေချာစေမည့် အရေးကြီးဆုံး အောင်မြင်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ အကယ်၍ သန့်စင်ပြီးသား ပစ္စည်းများကို သိုလှောင်ထားခြင်း မရှိပါက နျူကလီးယားဗုံး ဖန်တီးရန် နည်းလမ်းမရှိတော့ကြောင်း အယ်လ်ဘူဆိုက်ဒီက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Peace within reach as Iran agrees no nuclear material stockpile: Oman FM |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/peace-within-reach-as-iran-agrees-no-nuclear-material-stockpile-oman-fm |website=Al Jazeera}}</ref> တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် အမေရိကန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ စစ်အင်အားများ ထပ်မံဖြည့်တင်းနေစဉ် အီရန်သည် ၆ ရက်အတွင်း ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၂၀ ကို သင်္ဘောများပေါ်သို့ အလျင်အမြန် တင်ဆောင်ကာ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အီရန် လုံခြုံရေးကော်မရှင်ကလည်း စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပါက ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံအားလုံးကို စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဆွဲသွင်းမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ မစတင်မီ တစ်ရက်အလို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်ရှိ နိုင်ငံခြားသံရုံးအချို့ကို စတင်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ အိမ်ဖြူတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းမည့်အစား အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် အရပ်ဘက်နျူကလီးယားစီမံကိန်း လုပ်ဆောင်ရန် အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=February 28, 2026 |title=Iran designated as a state sponsor of wrongful detention, Rubio says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-designated-state-sponsor-wrongful-detention-rubio-says-2026-02-27/ |access-date=March 3, 2026 |work=Reuters}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ (မအောင်မြင်ခဲ့သော အစီအစဉ်) === တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် စတုတ္ထအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၊ ဗီယင်နာမြို့၌ ကျင်းပရန် လျာထားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက နည်းပညာဆိုင်ရာ အဖွဲ့များနှင့် IAEA မှ ကျွမ်းကျင်သူများသည် ဖေဖော်ဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ် တနင်္လာနေ့တွင် ဗီယင်နာ၌ တွေ့ဆုံကြမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သဖြင့် အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။<ref name="Bartenstein2">{{Cite news |last=Bartenstein |first=Ben |date=February 26, 2026 |title=New Iran Talks Set for Next Week as US Builds Up Forces |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/us-iran-to-hold-talks-at-technical-level-next-week-oman-says?embedded-checkout=true |url-access=subscription |access-date=February 28, 2026 |publisher=Bloomberg L.P. |last2=Sykes |first2=Patrick |last3=Najafizada |first3=Eltaf}}</ref> === ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အခြေအနေများ === {{main|၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံရှိ စစ်ဘက်နှင့် အစိုးရပစ်မှတ်များကို လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အီရန်၏ အဓိကခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဇစ် နာဆီယာဇာဒီနှင့် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) အရာရှိချုပ် မိုဟာမက် ပတ်ပူရ် တို့ သေဆုံးခဲ့သည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အလေးအနက်ထား လုပ်ဆောင်နေသော ညှိနှိုင်းမှုများကို ဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြစ်တင်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=March 1, 2026 |title=Iran attacks luxury hotels and airports in Dubai |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/01/iran-attacks-luxury-hotels-and-airports-in-dubai_6750972_4.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301192820/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/01/iran-attacks-luxury-hotels-and-airports-in-dubai_6750972_4.html |archive-date=March 1, 2026 |access-date=March 1, 2026 |work=Le Monde}}</ref> မတ်လအတွင်း သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်ဘက်က ဆွေးနွေးလိုသဖြင့် ၎င်းက သဘောတူခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး အလီ လာရီဂျာနီက ဆွေးနွေးပွဲမှန်သမျှကို ပယ်ချခဲ့သည်။ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထရမ့်က "ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချခြင်းမှတစ်ပါး အခြားသဘောတူညီချက် မရှိစေရ" ဟု ရာဇသံပေးခဲ့ပြီး မတ်လ ၉ ရက်တွင် စစ်ပွဲမှာ ပြီးဆုံးလုနီးပါး ဖြစ်နေပြီဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲများမှာ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=6 March 2026 |title=Trump demands 'unconditional surrender' from Iran as Putin speaks with Iran's president |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5yq82k1wk8o |work=[[BBC News]]}}</ref> === အစ္စလာမ္မာဘတ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ (လက်ရှိအခြေအနေ) === ဧပြီလဆန်းတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် ဦးဆောင်သော အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ အီရန်အရာရှိများနှင့် ၂၁ နာရီကြာ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=Iran War Live Updates: Vance Lands in Pakistan for Peace Talks With Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/11/world/iran-war-trump-talks-pakistan |access-date=2026-04-11 |website=www.nytimes.com |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သလို ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေး ကိစ္စများတွင်လည်း သဘောတူညီချက် မရရှိဘဲ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရန့်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းအားလုံးကို ရေတပ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် (Naval Blockade) အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယနေ့ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ် (CENTCOM) က အဆိုပါ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=Shahid |first=Ariba |last2=Bukhari |first2=Mubasher |date=April 14, 2026 |title=US, Iranian teams could return to Islamabad for peace talks this week, five sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iranian-teams-could-return-islamabad-peace-talks-this-week-four-sources-say-2026-04-14/ |access-date=April 14, 2026 |website=Reuters}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လနှောင်းပိုင်း ဝါဒဖြန့်မှုများနှင့် သဘောထားတင်းမာမှုများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်နှင့် "အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး အကျိုးရှိသော ဆွေးနွေးမှုများ" ရှိနေသည်ဟု ဆိုကာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးအတွက် ပေးထားသော ရာဇသံကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် အီရန်ရှိ "ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး" နှင့် စကားပြောဆိုနေပြီး အီရန်ဘက်ကသာ သဘောတူညီချက်ရယူရန် စတင်ဆက်သွယ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း IRGC နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော ဖားစ်သတင်းဌာန (Fars News) က ထရမ့်နှင့် မည်သည့်ညှိနှိုင်းမှုမျှ မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ ကြားခံများမှတစ်ဆင့် ပေးပို့လာသော အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေသည်ဟုသာ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2026-03-23 |title=IRGC media denies talks with Trump after extension of Hormuz ultimatum |url=https://www.iranintl.com/en/202603234008 |access-date=2026-03-23 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> ယခင်ဆွေးနွေးပွဲ နှစ်ကြိမ်စလုံးသည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပျက်ပြားခဲ့ရသဖြင့် အီရန်ဘက်က အမေရိကန်အပေါ် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေဆဲဖြစ်သည်။ တတ်စ်နင်းသတင်းဌာန (Tasnim News Agency) က အမေရိကန်သည် အီရန်နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း သွေးခွဲရန်အတွက် လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အဆိုပြုနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သလို၊ အီရန်အတိုက်အခံသတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သော Iran International ကလည်း ထရန့်သည် အီရန်အစိုးရအတွင်း အပြန်အလှန် မယုံကြည်မှုများဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် မည်သူနှင့် ဆွေးနွေးနေသည်ကို အမည်တပ်မပြောဘဲ ဝေဝါးစွာ ပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |date=24 March 2026 |title=Trump says Iran made a major energy-related gift to the US |url=https://www.reutersconnect.com/item/trump-says-iran-made-a-major-energy-related-gift-to-the-us/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNzA0NjI0MDMyMDI2UlAx |work=[[Reuters]] |archive-date=14 April 2026 |access-date=16 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414033851/https://www.reutersconnect.com/item/trump-says-iran-made-a-major-energy-related-gift-to-the-us/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNzA0NjI0MDMyMDI2UlAx |url-status=dead }}</ref> မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထရမ့်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စစ်ပွဲတွင် "အနိုင်ရရှိသွားပြီ" ဟု ထပ်မံကြေညာခဲ့သော်လည်း နှစ်ဖက်တိုက်ခိုက်မှုများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား]]မှာလည်း ပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-24 |title=Iran armed forces will press on until full victory, commander says |url=https://www.iranintl.com/en/202603243761 |access-date=2026-03-24 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> အီရန်၏ ခါတမ် အယ်လ်အန်ဘီယာ (Khatam al-Anbiya) ဗဟိုဌာနချုပ် တပ်မှူး အဗ္ဗဒူရာဟင် မူဆာဗီက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် စစ်ရှုံးနေသဖြင့် စစ်ပွဲမှ ထွက်ပေါက်ရှာနေခြင်းသာဖြစ်ပြီး အီရန်အနေဖြင့် "အပြည့်အဝ အောင်မြင်မှု" ရသည်အထိ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဌာနချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဗရာဟင် ဇိုလ်ဖာဂါရီကလည်း ညှိနှိုင်းမှုများကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးကို အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကသာ အာမခံနိုင်သည်ဟူသောအချက်ကို အမေရိကန်က လက်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran military spokesman mocks US talk of deal with Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603251333 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန်ပိုင်း ပါကစ္စတန်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် အဆိုပြုချက်များ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်အရာရှိများသည် အမေရိကန်ထံမှ "အချက် ၁၅ ချက်ပါ အဆိုပြုချက်" ကို အီရန်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါကစ္စတန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်တွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဆုံးသတ်ရန်၊ ဒုံးကျည်စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကန့်သတ်ရန်၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် အီရန်၏ ထောက်ပံ့မှုများကို ကန့်သတ်ရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်ပြီး အပြန်အလှန်အားဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က ဤအဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး "အီရန်သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်သတ်မှတ်ချက်များ ပြည့်စုံမှသာ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်လိမ့်မည်" ဟု ပရက်စ်တီဗီ (Press TV) သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran receives US proposal via Pakistan, talks venue under discussion - Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202603255820 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> အီရန်သည် အချက် ၅ ချက်ပါဝင်သော "တုံ့ပြန်အဆိုပြုချက်" (Counter-proposal) ကို ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန်၊ နောင်တွင် ရန်စတိုက်ခိုက်မှုများ မပြုလုပ်ရန် လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးရန်၊ စစ်လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအပေါ် အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို ပိတ်ပစ်ရန်လည်း အီရန်က တောင်းဆိုခဲ့ရာ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက ဤတောင်းဆိုချက်များသည် "ရယ်စရာကောင်းပြီး လက်တွေ့မကျ" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran sets high bar for new talks with US - WSJ |url=https://www.iranintl.com/en/202603257515 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran War News Live Updates: Mediators Aim for U.S.-Iran Meeting by Thursday |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates |access-date=2026-03-25 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> မတ်လ ၂၉ ရက်နှင့် ၃၀ ရက်နေ့များတွင် သမ္မတ ထရန့်က အီရန်သည် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်အများစုကို သဘောတူညီခဲ့ပြီး "ပိုမိုဆင်ခြင်တုံတရားရှိသော အစိုးရသစ်" နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အကယ်၍ သဘောတူညီချက်မရဘဲ ရေလက်ကြားကို ချက်ချင်းမဖွင့်ပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ၊ ရေနံတွင်းများနှင့် ရေသန့်စက်ရုံများအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်က အမေရိကန်၏ "လက်နက်ချခိုင်းသည့်" စည်းကမ်းချက်များကို အလျှော့ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ဝါရှင်တန်သည် လူသိရှင်ကြား ဆွေးနွေးရန်ပြောဆိုနေသော်လည်း လျှို့ဝှက်စွာဖြင့် မြေပြင်ကျူးကျော်စစ်အတွက် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ပါကစ္စတန်မှတစ်ဆင့် သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးနေသည်မှာ မှန်ကန်သော်လည်း အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်မှာ "လွန်ကဲပြီး အကြောင်းပြချက်မရှိ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဝေါလ်စထရိ ဂျာနယ်၏ အဆိုအရ ကာတာနိုင်ငံသည် ဤညှိနှိုင်းမှုများတွင် ဦးဆောင်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-30 |title=Iran says no direct talks with US, but messages received via Pakistan |url=https://www.iranintl.com/en/202603307455 |access-date=2026-03-30 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Qatar Isn’t Involved in Possible Talks, Official Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates-2026/card/kwyV0y6xTBvRLGbklTCD |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325003815/https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates-2026/card/kwyV0y6xTBvRLGbklTCD |archive-date=25 March 2026 |access-date=2026-04-04 |website= |publisher=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆုံးအခြေအနေ === {{main|၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ပြန်မဖွင့်မချင်း အီရန်အား "ကျောက်ခေတ်ရောက်သည်အထိ" ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဤပြောဆိုချက်မှာ အခြေအမြစ်မရှိဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သလို၊ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ကလည်း ရေလက်ကြားကို ရန်သူများအတွက် ဖွင့်ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၅ ရက်တွင် ထရန့်က နှစ်ရက်အတွင်း ရေလက်ကြားမဖွင့်ပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် တံတားများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ထပ်မံသတိပေးခဲ့သည်။<ref name="flip-flopping">{{cite news |date=4 April 2026 |title=Oil, strait of Hormuz and empty threats: a timeline of Trump’s flip-flopping on the Iran war |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/04/timeline-iran-war-trump-contradictions |work=[[The Guardian]]}}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ ပြုလုပ်သော သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ရက်ပေါင်း ၄၅ ရက်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် အဆိုပြုချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်က ယာယီထက် အမြဲတမ်းဖြေရှင်းချက်ကိုသာ လိုလားသဖြင့် ယင်းကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အချက် ၁၀ ချက်ပါဝင်သော ကိုယ်ပိုင်အဆိုပြုချက်ကို တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ရေလက်ကြားဖွင့်လှစ်ရေး၊ ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ ရပ်စဲရေး၊ ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ ပါဝင်သည်။ ထရန့်က ဤအဆိုပြုချက်မှာ "သိသာထင်ရှားသော်လည်း မလုံလောက်သေး" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သော်လည်း ဧပြီလ ၇ ရက်တွင် အီရန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်မရပါက "ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုလုံး ပျက်သုဉ်းသွားလိမ့်မည်" ဟု ပြင်းထန်စွာ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=With Threat to Wipe Out Iran’s Civilization, Trump’s Rhetoric Goes Beyond Bluster |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/us/politics/trump-iran-civilization-threat.html |work=[[The New York Times]]}}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် နှစ်ပတ်ကြာ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို နှစ်ဖက်စလုံးက ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုနေ့မှာပင် အစ္စရေးက [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]ကို အကြီးအကျယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မဟ်ဒီ မိုဟာမ္မဒီက လက်ဘနွန်ရှိ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို မတားဆီးနိုင်ပါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရှိလာမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ အစ္စရေးကမူ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် လက်ဘနွန် မပါဝင်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ဧပြီလ ၉ ရက်တွင် လက်ဘနွန်အစိုးရနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=2026-04-07 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> လက်ရှိတွင် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) ၏ အဆိုအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ အီရန်၏ ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မှုအောက်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အချို့သော သတင်းများအရ အီရန်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ရေလက်ကြားတွင် ထောင်ထားခဲ့သော ရေမိုင်း (Mines) များ၏ တည်နေရာကို ပြန်လည်ရှာဖွေမတွေ့တော့သဖြင့် ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ မဖွင့်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ရေတပ်သည် အဆိုပါ ရေမိုင်းများကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုကို စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=9 April 2026 |title=Israel seeks Lebanon talks as its strikes threaten US-Iran truce |url=https://sg.news.yahoo.com/pakistan-makes-last-minute-bid-205001478.html |access-date=9 April 2026 |work=AFP via Yahoo! News }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်သည် သမ္မတ ထရမ့်က အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်၊ သားမက်ဖြစ်သူ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ တို့နှင့်အတူ အီရန်အရာရှိများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီနှင့် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်တို့ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့သည် အစောပိုင်းကတည်းက ရောက်ရှိနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဂျေဒီဗန့်စ်က ဆွေးနွေးပွဲများမှာ သဘောတူညီချက်တစ်စုံတစ်ရာ မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးသွားကြောင်း ပြောကြားကာ ပါကစ္စတန်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=Iran War Live Updates: Vance Lands in Pakistan for Peace Talks With Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/11/world/iran-war-trump-talks-pakistan |access-date=2026-04-11 |website=www.nytimes.com |language=en}}</ref> အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာဂါယီက အဓိကကျသော အချက်အလက်အတော်များများတွင် နှစ်ဖက်အကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဂါလီဘတ်ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အမေရိကန်သည် အီရန်တို့၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိအောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် သမ္မတ ထရန့်က ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အီရန်ဆိပ်ကမ်းအားလုံးကို အမေရိကန်ရေတပ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် (Naval Blockade) အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းနေမှုကို ဂရုမစိုက်တော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့ သတင်းများအရ အမေရိကန်နှင့် အီရန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များသည် ယခုရက်သတ္တပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန်အတွက် အစ္စလာမ္မာဘတ်သို့ တစ်ကျော့ပြန်လာနေကြပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |title=US and Iranian teams to return to Islamabad for talks later this week - Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202604144831 |access-date=2026-04-14 |website=[[Iran International]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shahid |first=Ariba |last2=Bukhari |first2=Mubasher |date=April 14, 2026 |title=US, Iranian teams could return to Islamabad for peace talks this week, five sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iranian-teams-could-return-islamabad-peace-talks-this-week-four-sources-say-2026-04-14/ |access-date=April 14, 2026 |website=Reuters}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ကတည်းက အီရန်ပြည်သူများအကြား တုံ့ပြန်မှုအမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ အစိုးရထောက်ခံသူများက ဤစစ်ပွဲကို "သန့်ရှင်းသောစစ်ပွဲ" (Holy War) ဟု ခေါ်ဆိုကြသလို၊ အတိုက်အခံအချို့ကလည်း ဤစစ်ပွဲကြောင့် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံတော် ပိုမိုအားနည်းသွားလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကာ ထောက်ခံကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ စစ်ပွဲ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် စစ်ကိုဆန့်ကျင်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုသူများလည်း ရှိသည်။ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအပေါ် တုံ့ပြန်မှုများမှာလည်း ကွဲပြားနေပြီး အချို့က တိုက်ပွဲများ ခေတ္တရပ်တန့်သွား၍ စိတ်သက်သာရာရကြသော်လည်း၊ အချို့ကမူ နိုင်ငံအတွင်း ကြုံတွေ့နေရသော အကျပ်အတည်းများမှာ ပြောင်းလဲမှုမရှိသည့်အတွက် စိတ်ပျက်နေကြသည်။ ပြည်သူအများစုမှာ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားမှု၊ အစိုးရ၏ ကွပ်မျက်မှုများနှင့် အစိုးရအပြောင်းအလဲဖြစ်နိုင်ခြေများအပေါ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးက မည်သို့သက်ရောက်မည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။ အီရန်လွှတ်တော် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကော်မတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဗရာဟင် ရေဇာအီကမူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က ထိန်းချုပ်ခွင့်မရပါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန် သဘောတူမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 8, 2026 |title=Iranians plead with Trump not to negotiate with the Islamic Republic |url=https://www.iranintl.com/en/202602063431 |access-date=February 9, 2026 |website=Iran International}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် ပြုလုပ်သော Rasmussen Reports စစ်တမ်းအရ အမေရိကန်ပြည်သူ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းက အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဂျွန်ကယ်ရီက ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ချီးကျူးခဲ့ပြီး ယခုညှိနှိုင်းမှုများကို "ခိုမေနီ၏ အဆိပ်ခွက်" (Khomeini poisoned chalice) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ အိမ်ဖြူတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကာရိုလိုင်း လီဗစ်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ပါက ကြီးမားသော အကျိုးဆက်ကို ခံစားရမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုများ ချက်ချင်းပြန်လည်ချမှတ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး အီရန်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အစား အရပ်ဘက် စွမ်းအင်အစီအစဉ်ကိုသာ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=57% Favor U.S. Military Action Against Iran's Nukes |url=https://www.rasmussenreports.com/public_content/politics/trump_administration_second_term/57_favor_u_s_military_action_against_iran_s_nukes |website=Rasmussen Reports}}</ref> ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိ ဟက်ဂ်ဆက်နှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မိုက်ဝေါ့စ်တို့အကြား အီရန်ကို တိုက်ခိုက်သင့်၊ မတိုက်ခိုက်သင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ သမ္မတ ထရမ့်ကမူ ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် အလျင်စလိုမရှိကြောင်းနှင့် အီရန်အတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ရှင်သန်ရန် အခွင့်အရေးရှိသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးမှုများ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်သည် အမေရိကန်အဖွဲ့ကို ဖိအားပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကိုသာ ဇွတ်အတင်းတောင်းဆိုနေသည့်အတွက် သဘောတူညီချက် မရရှိခြင်းဖြစ်ကြောင်း အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်အခြေပြမိန့်ခွန်း (State of the Union Address) တွင် ထရန့်က ၎င်းအနေဖြင့် သံတမန်နည်းလမ်းကို ပိုမိုနှစ်သက်သော်လည်း အီရန်ကို နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=US State Secretary Rubio urges Europe to act on allegations of Iran's nuclear agreement violations |url=https://www.brusselstimes.com/1540590/us-state-secretary-rubio-urges-europe-to-act-on-allegations-of-irans-nuclear-agreement-violations |access-date=April 29, 2025 |website=The Brussels Times}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အဓိကစေ့စပ်ညှိနှိုင်းသူဖြစ်သော အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ ဘင် ဟာမက် အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီက နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများသည် တိုးတက်မှုများ ရရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုဖြစ်ပွားသော အမေရိကန်-အစ္စရေး၏ အီရန်အပေါ် စစ်ဆင်နွှဲမှုမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို အစ္စရေးအတွက် အသာစီးရစေရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းက သည်အီကောနောမစ် (The Economist) မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားသော ဆောင်းပါး၌ အမေရိကန်သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ကြောင်းနှင့် အစ္စရေး၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ထရန့်အစိုးရသည် အီရန်နှင့် စစ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းမှာ ကြီးမားသော "တွက်ချက်မှုအမှား" နှင့် "ဘေးဒုက္ခ" တစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Ellis-Petersen |first1=Hannah |date=March 19, 2026 |title=Oman claims Israel pushed US into Iran war when deal was possible |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/19/us-lost-control-of-its-own-foreign-policy-oman-foreign-minister |work=The Guardian}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] 78wdcfeuojoyzen88h2walaf5vz3z76 0 285312 1039794 1039535 2026-06-21T03:40:20Z Zawzawaungthwin 100038 စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် 1039794 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref> လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တူမီးသေနတ်များဖြင့် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒေသခံပြည်သူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့၏ [[ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ]]သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဦးအစ တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီကပင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နှင့် စစ်တပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန် မြို့ပြသိမ်းပိုက်မှု စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စစ်တပ်စွန့်ခွာသွားသော [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]ကို စတင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ကမ်းပါးနီ၊ စည်သာ၊ နတ်ချောင်းပစ်ခတ်မှုများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56598231 |access-date=2026-06-19 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်သည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခုခံတွန်းလှန်စစ် (D-Day) ကို ကြေညာကာ စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ) သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အားအကောင်းဆုံး အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဗျူဟာမြောက်မြို့ပေါင်းများစွာကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ စုစုပေါင်း မြို့နှင့် မြို့နယ်ခွဲပေါင်း ၉၈ မြို့ထက်မနည်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ကြီးများအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့များလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-06-19 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 70%; margin: auto; font-size: 88%; border-collapse: collapse; line-height: 1.6em;" |+ style="font-weight: bold; padding: 10px;" | တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များစာရင်းအနှစ်ချုပ် |- style="background: #f2f2f2; text-align: center;" ! style="width: 8%; border: 1px solid #ccc;" | စဉ် ! style="width: 27%; border: 1px solid #ccc;" | အဖွဲ့အစည်း ! style="width: 65%; border: 1px solid #ccc;" | သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် မြို့များ |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၁။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' | style="padding: 5px;" | [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] {{•}} [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] {{•}} [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] {{•}} [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] {{•}} [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] {{•}} [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] {{•}} [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] {{•}} [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] {{•}} [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] {{•}} [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] {{•}} [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] {{•}} [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] {{•}} [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] • [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၂။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] {{•}} [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] {{•}} [[ဂွမြို့|ဂွ]] • [[တပ်တောင်မြို့|တပ်တောင်]] {{•}} [[အမ်းမြို့|အမ်း]] {{•}} [[မြင်းလွှတ်မြို့|မြင်းလွှတ်]] {{•}} [[ခမောင်းဆိပ်မြို့|ခမောင်းဆိပ်]] {{•}} [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] {{•}} [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] {{•}} [[မအီမြို့|မအီ]] {{•}} [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] {{•}} [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] {{•}} [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] {{•}} [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] {{•}} [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] {{•}} [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] {{•}} [[စနဲမြို့|စနဲ]] • [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] {{•}} [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] {{•}} [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] {{•}} [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] {{•}} [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] {{•}} [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၃။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''PDF / ပကဖ''' | style="padding: 5px;" | [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] {{•}} [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] {{•}} [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] {{•}} မြို့သစ် {{•}} [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] {{•}} [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] {{•}} [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] {{•}} [[ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်|ပင်လယ်ဘူး]] {{•}} [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၄။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KIA''' | style="padding: 5px;" | [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] {{•}} [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] {{•}} [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] {{•}} [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] {{•}} [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] {{•}} [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] {{•}} [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] {{•}} [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] {{•}} ဖိမော် {{•}} [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] {{•}} [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] {{•}} [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] {{•}} [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] {{•}} [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] {{•}} [[မံစီမြို့|မံစီ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၅။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''MNDAA / [[TNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] {{•}} [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] {{•}} [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] {{•}} [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] {{•}} [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] {{•}} [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] • [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] {{•}} [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] {{•}} [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] {{•}} [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] {{•}} [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] {{•}} [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] {{•}} [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] {{•}} [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] {{•}} [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်ကြမ်း]] {{•}} [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] {{•}} [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] {{•}} [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] {{•}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] {{•}} [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] {{•}} [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] {{•}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၆။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''UWSA''' | style="padding: 5px;" | [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] {{•}} [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၇။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNU / [[KNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[မုန်းမြို့|မုန်း]] {{•}} [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] {{•}} [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] {{•}} [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၈။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNDF / KA''' | style="padding: 5px;" | [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] {{•}} [[မိုးဗြဲ]] {{•}} [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] {{•}} [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]] {{•}} [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] {{•}} [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] • [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] |} == နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ == [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ မြို့ပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေး ဖိအားများကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း စသည့် သံတမန်ရေးရာဖိအားများကြောင့် သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့အချို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော ကြားနေအဖွဲ့အစည်းများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[တပ်မတော်]] ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ၊ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း အချင်းချင်းကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့်လည်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့အချို့၏ အခြေအနေမှာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-21 |title=တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့​ပေါင်း ၇၂ မြို့ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/21/93521/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၃ မေ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] || [[အာရက္ခတပ်တော်]]|| ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၆ မေ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၇ || [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]]|| မင်းတပ် ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF]]) || ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၉ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၁၀ || [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || — || [[ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNDF]] ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)|ချင်းလက်နက်ကိုင်များ၏တိုက်ခိုက်မှု]] |- | ၁၂ || [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၅ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ မေ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၁ မေ ၂၀၂၅ || [[ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''|| ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-05-24 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ကောလင်း]]|| — || — || — || — || [[ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁ || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]|| — || — || — || — || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ ||[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃/၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ<ref>{{Cite web |date=2023-02-05 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c10eg387ql8o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| — || [[ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2023-12-13 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46806/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KIA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မော်လူးမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82444 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[မော်လူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၁ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[စိုင်ပြင်မြို့|စိုင်ပြင်]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၁၆ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[သိန္နီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မန်တုံမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6587a24f6985670f203dd99e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ || [[၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၄]]/[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] |- | ၈ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=မိုးမိတ်ကို TNLA သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ng11xqdngo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-01-07 |title=မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်တွင် တစ်လကျော်အထိ စစ်ကော်မရှင် အုပ်ချုပ်ရေး မလည်ပတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70986/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးမိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2024-08-03 |title=လားရှိုးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းခံရမှု စစ်ကောင်စီကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/larshio-junta-headquarters-mndaa-seized-08032024133609.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-05-02 |title=စစ်ကောင်စီ လားရှိုး ရမခမှာ ပြန်အထိုင်ချမှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn4wkr977r9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] || [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Nom |first=Nang Seng |date=2024-01-11 |title=ညီနောင်မဟာမိတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဟိုပန် နှင့် ပန်လုံမြို့ကို UWSA ထံပြန်လွှဲပေး |url=https://burmese.shannews.org/archives/39352 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |- | ၁၅ || [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်|PNLO/PNLA]]|| ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || [[ဆီဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-21 |title=မဘိမ်းမြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-attacked-seized-mabein-01212024042042.html |access-date=2026-06-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || || [[မဘိမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁၇ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၈ || [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=Mknnj_La |date=2023-10-30 |title=ဖောင်းဆိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ အသိပေး |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/the-3-brotherhood-alliance-announced-that-they-have-captured-hpawngseng/ |access-date=2026-06-04 |website=Myitkyina News Journal |language=en-US}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၉ || [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] || — || — || — || — || [[မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၀ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || — || — || — || — || [[ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၁ || [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မုံးကိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၂ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || — || — || — || — || [[မိုင်းငေါ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၃ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || — || — || — || — || [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၄ || [[မိုးဗြဲ]]|| '''KNDF / KA'''|| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၅ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]]|| — || — || — || — || [[ကုန်းကြမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]|| [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-11 |title=‘ဝ’ ဒေသက ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို စစ်ကောင်စီ စွန့်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/wa-hopan-panlong-junta-01112024071704.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မင်းပြားမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-05-30 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-09 |title=ရခိုင် ရှေးဟောင်းမြောက်ဦးမြို့ကို AA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-mrauku-02092024002135.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြောက်ဦးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြေပုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၄ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၁ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၇ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-11 |title=မောင်တောကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဝေဖန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-criticized-minaunghlaing-12112024053030.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဂွမြို့|ဂွ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-12-29 |title=ဂွမြို့ကလက်ကျန်တပ်ကို အေအေက သိမ်းပြီး ဂွမြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex273xrw2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဂွမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-26 |title=သပိတ်ကျင်းသိမ်းပြီး ကျန်ဗျူဟာမြောက်မြို့များကို ဆက်သိမ်းမည်ဟု NUG ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56993/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို လက်လွှတ်ရတာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွက်ဘာသဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, နေမင်းနီ, Myanmar |date=2025-12-01 |title=စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာတဲ့ မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69644/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ || [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[အင်ဂျင်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၅ မေ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၇ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ချီဖွေမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပန်ဝါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ဖီမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|ဖီမော]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ခလရ ၂၉၈ အပါအဝင် ဖီမော်မြို့ကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/676090 |access-date=2026-06-17 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဖီမောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] (နယ်စပ်မြို့) |- | ၁၃ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကံပိုင်တည်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကံပိုင်တည်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မံစီမြို့|မံစီ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မုန်းမြို့|မုန်း]] || KNU ပူးပေါင်းတပ်<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html |access-date=2026-05-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>|| ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မုန်းမြို့တွင် KNLA နှင့် PDF များ ခေတ္တဝင်ရောက်နေရာယူထားသည့် နယ်မြေခံတပ်ရင်းအား တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့အတွင်း လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/285077 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ခမရ ၅၉၉၊ ခမရ ၅၉ဝ ကျရှုံးခြင်း<ref>{{Cite web |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့က စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/knu-seize-junta-base-12042023084129.html |access-date=2026-05-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || — || — || — || — || [[ဖာပွန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]|| — || — || — || — || [[မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကော့ကရိတ်မြို့|ကော့ကရိတ်]]|| — || — || — || — || [[ကော့ကရိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || — || — || — || — || [[လေးကေ့ကော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || — || — || — || — || [[ကျိုက်ဒုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| — || — || — || — || [[သင်္ဃန်းညီနောင်တိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]]|| — || — || — || — || [[စုကလိမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-06-24 |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |url-status=dead }}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] <ref>{{Cite web |last=အောင်အောင် |date=2024-03-28 |title=မယ်စဲ့မြို့ကို တပ်ပေါင်းစု ဘယ်လို သိမ်းခဲ့သလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/7547103.html |access-date=2026-05-12 |language=my}}</ref> |- | ၂ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့|ဒီးမော့ဆို]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဖားဆောင်းမြို့|ဖားဆောင်း]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖားဆောင်းမြို့အား ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80114 |access-date=2026-06-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-02-14 |title=ရှားတောမြို့ကို ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/02/14/89418/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရှားတောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၅ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နန်းမယ်ခုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရွာသစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-28 |title=လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ရှားတော၊ ဘောလခဲ၊ မိုးဗြဲ၊ ဖယ်ခုံရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ ရွာသစ်မြို့၊ မော်ချီးမြို့နှင့်မယ်စဲ့မြို့နယ်တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/142323/ |access-date=2026-05-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> |- | ၇ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မော်ချီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |title=အဖိုးတန်သတ္တုများထွက်ရှိသော မော်ချီးမြို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103096 |access-date=2026-05-11 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မောတောင်မြို့|မောတောင်]] || [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|KNU]] ပူးပေါင်းတပ် || ၁၄ နိုဝင်ဘာ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ မေ ၂၀၂၆ || [[မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တရုတ်ဖိအားနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆) |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | နောက်ဆုံးရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-06-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၂ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၃ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |} == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]] [[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] f9cmldtpnuk0927mnw89254hubila90 0 286173 1039723 1038145 2026-06-20T15:26:10Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039723 wikitext text/x-wiki {{Short description|လူသေအလောင်း}} {{Redirect-several|အလောင်း|သေဆုံးသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်|လူသေကောင်}} [[File:Disderi_2.jpg|thumb|ပါရီကွန်မြူနတ်များ၏ အလောင်းများ]] '''အလောင်း''' (Cadaver) ဆိုသည်မှာ [[သေဆုံး|သေဆုံးပြီးသော]] [[လူ့ခန္ဓာကိုယ်]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလောင်းများကို [[ဆေးကျောင်းသား|ဆေးကျောင်းသားများ]]၊ [[သမားတော်|သမားတော်များ]] နှင့် အခြားသော သိပ္ပံပညာရှင်များက [[ခန္ဓာဗေဒ]] လေ့လာရန်၊ ရောဂါဖြစ်ပွားရာနေရာများ ဖော်ထုတ်ရန်၊ သေဆုံးရသည့် အကြောင်းရင်းများ ဆုံးဖြတ်ရန်နှင့် သက်ရှိလူတစ်ဦး၏ ချို့ယွင်းချက်ကို ပြုပြင်ရန်အတွက် [[တစ်ရှူး (ဇီဝဗေဒ)|တစ်ရှူး]] ထောက်ပံ့ပေးရန် စသည်တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။ ဆေးကျောင်းမှ ကျောင်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ ပညာရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အလောင်းများကို လေ့လာပြီး ခွဲစိတ်စစ်ဆေးကြသည်။ အလောင်းများကို လေ့လာသူများတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များနှင့် အနုပညာကျောင်းသားများလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.rxlist.com/script/main/art.asp?articlekey=12491|title=Definition of Cadaver|work=RxList|access-date=2018-12-03|language=en}}</ref> ထို့အပြင် အလောင်းကို ခွဲစိတ်ကိရိယာများ၏ တီထွင်ဖန်တီးမှုနှင့် အကဲဖြတ်မှုတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref>van den Haak, Lukas; Alleblas, Chantal; Rhemrev, Johann P.; Scheltes, Jules; Nieboer, Theodoor Elbert; Jansen, Frank Willem. National Institutes for Health - National Library of Medicine, National Center for Biotechnology Information: December 4, 2017 [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28946605/ "Human cadavers to evaluate prototypes of minimally invasive surgical instruments: A feasibility study"]. Retrieved April 9, 2023.</ref> ''Cadaver'' ဟူသော ဝေါဟာရကို တရားရုံးများတွင် (အနည်းငယ်သော်မှာ သတင်းစာကဲ့သို့သော မီဒီယာများတွင်) သေဆုံးသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရည်ညွှန်းရန်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များတွင် အလောင်းများရှာဖွေသည့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက အသုံးပြုသည်။ ထိုစကားလုံးသည် [[လက်တင်]] စကားလုံး ''cadere'' ("ကျဆုံးသည်" သို့မဟုတ် "သေဆုံးသည်") မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဆက်စပ်အသုံးအနှုန်းများတွင် ''cadaverous'' (အလောင်းနှင့်တူသော) နှင့် ''[[cadaveric spasm]]'' (သေဆုံးပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ် တုန်ခါမှု သို့မဟုတ် ဆတ်ခနဲလှုပ်ရှားမှုဖြစ်စေသော ကြွက်သားတောင့်တင်းမှု) တို့ ပါဝင်သည်။ အလောင်းတစ်ရှူး အစားထိုးကုသမှု (Cadaver graft) ဆိုသည်မှာ ချို့ယွင်းချက် သို့မဟုတ် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ကို ပြုပြင်ရန်အတွက် သေဆုံးသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ တစ်ရှူးကို သက်ရှိလူတစ်ဦးထံ အစားထိုးခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းများကို ၎င်းတို့၏ ဆွေးမြည့်မှုအဆင့်များအတွက် လေ့လာနိုင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခု သေဆုံးပြီး မည်မျှကြာပြီဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။<ref>{{Cite encyclopedia|url=https://medicine.academic.ru/1240/Cadaver|title=Cadaver|encyclopedia=Academic Dictionaries and Encyclopedias|access-date=2018-12-03|language=en}}</ref> ပန်းချီကားများနှင့် ရေးဆွဲမှုများတွင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုမိုတိကျစွာ သရုပ်ဖော်ရန်အတွက် အနုပညာတွင် အလောင်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>''New Oxford Dictionary of English'', 1999. '''cadaver''' Medicine: or poetic/literary: a cait.</ref> ==လူသေအလောင်း ဆွေးမြည့်ခြင်း== {{Main|လူ့ခန္ဓာကိုယ် ဆွေးမြည့်ခြင်း}} [[File:Postmortem interval changes (stages of death).png|thumb|400px|သေဆုံးပြီးနောက် အပြောင်းအလဲများ၏ အချိန်ဇယား (သေဆုံးခြင်းအဆင့်ဆင့်)]] [[File:13-11-12-rechtsmedizin-berlin-charite-by-RalfR-20.jpg|thumb|ဘာလင် [[Charité]] ရှိ မှုခင်းဆေးပညာဌာနရှိ အအေးခန်းထဲတွင် အလောင်း]] ဆွေးမြည့်ခြင်း အဆင့်အမျိုးမျိုးကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခု မည်မျှကြာကြာ သေဆုံးနေသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။ ===ဆွေးမြည့်ခြင်း အဆင့်များ=== # ပထမအဆင့်မှာ [[Autolysis (biology)|အော်တိုလိုင်စစ်]] (Autolysis) ဖြစ်ပြီး မိမိကိုယ်ကို အစာခြေခြင်းဟု ပို၍ အသိများသည်။ ဤအဆင့်တွင် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဆဲလ်များသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် [[အစာခြေအင်ဇိုင်း]] များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသည်။ သို့သော် ဤအင်ဇိုင်းများသည် ဆဲလ်များအတွင်း လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရပ်တန့်သွားသောကြောင့် ထွက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး တက်ကြွသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုအနေဖြင့် မဟုတ်ပါ။ တစ်နည်းဆိုရသော် အော်တိုလိုင်စစ်သည် သက်ရှိဆဲလ်များမှ အာဟာရများကို တက်ကြွစွာ အစာခြေသည့် ဖြစ်စဉ်နှင့် ဆင်တူသော်လည်း သေဆုံးသွားသော ဆဲလ်များသည် လူကြိုက်များသော စာပေများတွင် မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိသကဲ့သို့ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် တက်ကြွစွာ အစာမခြေနိုင်သလို အော်တိုလိုင်စစ်၏ အဓိပ္ပါယ်တူစကားလုံး – ''မိမိကိုယ်ကို အစာခြေခြင်း'' – မှာ ထင်ရှားနေသည်နှင့်လည်း မတူပါ။ အော်တိုလိုင်စစ်၏ ရလဒ်အနေဖြင့် အရည်များ ထွက်လာပြီး အရေပြားအလွှာများကြားသို့ စိမ့်ဝင်ကာ အရေပြား ကွာကျလာစေသည်။ ဤအဆင့်တွင် [[ယင်ကောင်|ယင်ကောင်များ]] (ရှိပါက) သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အပေါက်များဖြစ်သော မျက်လုံး၊ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်၊ နား၊ ပွင့်နေသော ဒဏ်ရာများနှင့် အခြားအပေါက်များတွင် ဥများ စတင်ဥကြသည်။ အကောင်ပေါက်လာသော [[Calliphora latifrons|အသားစားယင်ကောင်]] လောက်ကောင်များ ([[လောက်ကောင်]]များ) သည် နောက်ပိုင်းတွင် အရေပြားအောက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို စတင်စားသုံးကြသည်။ # ဆွေးမြည့်ခြင်း၏ ဒုတိယအဆင့်မှာ ဖောင်းကားလာခြင်း (Bloating) ဖြစ်သည်။ အစာအိမ်အတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယားများသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ရှူးများကို စတင်ဖြိုခွဲပြီး ဓာတ်ငွေ့များ ထုတ်လွှတ်ကာ အူများအတွင်း စုပုံလာသည်။ [[အူသိမ်]] စောစီးစွာ ပြိုကျသွားခြင်းကြောင့် ထိုဓာတ်ငွေ့များ ပိတ်မိနေသည်။ ဤဖောင်းကားခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် ဝမ်းဗိုက်နှင့် တစ်ခါတစ်ရံ ပါးစပ်၊ လျှာ၊ လိင်အင်္ဂါများတွင် ဖြစ်ပွားသည်။ ဤသည်မှာ အများအားဖြင့် ဆွေးမြည့်ခြင်း၏ ဒုတိယပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြစ်ပွားသည်။ ဓာတ်ငွေ့များ လွတ်ထွက်သွားနိုင်လောက်သည်အထိ ခန္ဓာကိုယ် ဆွေးမြည့်သွားသည်အထိ ဓာတ်ငွေ့စုပုံခြင်းနှင့် ဖောင်းကားခြင်းသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမည်ဖြစ်သည်။ # တတိယအဆင့်မှာ [[ပုပ်ဆွေးခြင်း]] (Putrefaction) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးနှင့် အကြာဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည်။ ပုပ်ဆွေးခြင်းတွင် ခန္ဓာကိုယ်၏ ပိုကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းများ ပြိုကွဲပြီး တစ်ရှူးများ အရည်ပျော်သွားသည်။ အစာခြေအင်္ဂါများ၊ ဦးနှောက်နှင့် အဆုတ်တို့သည် ပထမဆုံး ပြိုကွဲသွားသည့်အရာများဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အခြေအနေများတွင် သုံးပတ်အကြာတွင် ကိုယ်အင်္ဂါများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်၍ မရနိုင်တော့ပါ။ ကြွက်သားများကို ဘက်တီးရီးယားများက စားသုံးခြင်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်များက စားသုံးခြင်းခံရနိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာပြီးနောက် ကျန်ရှိနေသည်မှာ [[အရိုးစု]] သာဖြစ်သည်။ အက်ဆစ်ကြွယ်ဝသော မြေဆီလွှာများတွင် အရိုးစုသည် နောက်ဆုံးတွင် ၎င်း၏ အခြေခံဓာတုပစ္စည်းများအဖြစ်သို့ ပျော်ဝင်သွားလိမ့်မည်။ ဆွေးမြည့်မှုနှုန်းသည် အပူချိန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပါအဝင် အကြောင်းရင်းများစွာပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်သည် ပိုမိုပူနွေးပြီး စိုထိုင်းလေလေ၊ ခန္ဓာကိုယ်သည် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ပြိုကွဲလေလေဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |url=http://aboutforensics.co.uk/decomposition/ |title=Decomposition – The Forensics Library |website=aboutforensics.co.uk |language=en-US |access-date=2017-02-06 |archive-date=2020-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010023414/https://aboutforensics.co.uk/decomposition/ |url-status=dead }}</ref> [[Carrion#ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်|အသေကောင်စားသတ္တဝါများ]] ရှိနေခြင်းသည်လည်း ၎င်းတို့က ဆွေးမြည့်နေသော ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို စားသုံးလိုက်သောကြောင့် အရိုးစု ပေါ်ထွက်လာစေသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== အလောင်းများကို အသုံးပြုခြင်း၏ သမိုင်းကြောင်းသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာတိုးတက်မှုများနှင့် တွေ့ရှိချက်အသစ်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ဘီစီ ၃ ရာစု ရှေးခေတ်ဂရိတွင် စတင်၍ Chalcedon မှ Herophilus နှင့် Ceos မှ Erasistratus<ref name = "Hulkower_2011">{{cite book | last = Hulkower | first = Raphael | year = 2011 | title = From sacrilege to privilege: "the tale of body procurement for anatomical dissection in the United States" | publisher = Albert Einstein College of Medicine }}</ref> ဆိုသည့် သမားတော်နှစ်ဦးသည် အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင် အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို လေ့ကျင့်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ခန္ဓာဗေဒကို သင်ယူသည့် အဓိကနည်းလမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name = "Ghosh_2015">{{cite journal | vauthors = Ghosh SK | title = Human cadaveric dissection: a historical account from ancient Greece to the modern era | journal = Anatomy & Cell Biology | volume = 48 | issue = 3 | pages = 153–69 | date = September 2015 | pmid = 26417475 | pmc = 4582158 | doi = 10.5115/acb.2015.48.3.153 }}</ref> ဤသူနှစ်ဦးစလုံး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်း၏ ရေပန်းစားမှုသည် လုံးဝအသုံးမပြုသည့်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ၁၂ ရာစုတွင် ပြန်လည်နိုးထလာခဲ့ပြီး ၁၇ ရာစုတွင် ပိုမိုရေပန်းစားလာကာ ထိုအချိန်မှစ၍ ယနေ့ထက်တိုင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> [[File:Rembrandt - The Anatomy Lesson of Dr Nicolaes Tulp.jpg|thumb|Rembrandt ၏ ''[[ဒေါက်တာ Nicolaes Tulp ၏ ခန္ဓာဗေဒသင်ခန်းစာ]]'' သည် ၁၆၃၂ ခုနှစ်တွင် အမ်စတာဒမ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော ခန္ဓာဗေဒသင်ခန်းစာကို ပြသထားသည်။]] Herophilus နှင့် Erasistratus တို့သည် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးရန်အတွက် အလောင်းများကို အသုံးပြုရန် ခွင့်ပြုချက်ရခဲ့သော်လည်း ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အလောင်းများကို အသုံးပြုခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တားမြစ်ချက်များစွာ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ထိုခံစားချက်များသည် နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်း အမြစ်တွယ်လာချိန်မှ ၁၈ ရာစုဝန်းကျင်အထိ ၎င်းကို ဂုဏ်သိက္ခာမဲ့ခြင်း၊ အကျင့်ပျက်ခြင်းနှင့် ကျင့်ဝတ်မဲ့သော အပြုအမူတို့နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိခဲ့သည်။ ဤအယူအဆအများအပြားမှာ ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်များနှင့် အလှအပဆိုင်ရာ တားမြစ်ချက်များကြောင့်ဖြစ်ပြီး<ref name = "Ghosh_2015" /> လူထုနှင့် ဘုရားကျောင်း၏ ယုံကြည်ချက်များတွင် နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေခဲ့သည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းသည် ၁၂ ရာစုဝန်းကျင်တွင် တစ်ဖန်ပြန်လည် စတင်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို ဂုဏ်သိက္ခာမဲ့သည်ဟု ရှုမြင်ဆဲဖြစ်သော်လည်း လုံးဝတားမြစ်ခြင်းမခံရပေ။ ယင်းအစား ဘုရားကျောင်းက အချို့သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို တားမြစ်ရန်နှင့် ခွင့်ပြုရန်အတွက် အမိန့်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သိပ္ပံဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုအတွက် အလွန်အရေးပါသော အမိန့်တစ်ခုကို ၁၂၃၁ ခုနှစ်တွင် Holy Roman ဧကရာဇ် Frederick II က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name = "Ghosh_2015" /> ဤအမိန့်တွင် ခန္ဓာဗေဒလေ့လာမှုများအတွက် လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ငါးနှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှုဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်သင်ကြားနေသူ သို့မဟုတ် လက်ရှိလေ့ကျင့်နေသူအားလုံး တက်ရောက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref name = "Ghosh_2015" /> ယင်းကြောင့် ဘီစီ ၃၀၀ နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးသော ခွင့်ပြုချက်ရသည့် လူ့ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး Mondino de Liuzzi က လူသိရှင်ကြား ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name = "Ghosh_2015" /> ဤအချိန်ကာလသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းက သိပ္ပံပညာအတွက် မည်သို့အကျိုးပြုနိုင်သည်ကို အလွန်စိတ်အားထက်သန်မှုဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဥရောပတစ်ခွင်မှ ကျောင်းသားများကို ဆေးပညာစတင်လေ့လာရန် ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ တွေ့ရှိချက်အသစ်များနှင့် တိုးတက်မှုများကြောင့် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းအပေါ် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဖြေလျှော့မှုသည် သိသိသာသာ လျော့ကျသွားသော်လည်း အများပြည်သူ၏ ရှုမြင်ပုံမှာ ဆက်လက်၍ အနုတ်လက္ခဏာဆောင်ဆဲဖြစ်သည်။ ဤသို့သော ရှုမြင်မှုကြောင့် အလောင်းများရရှိရန် တစ်ခုတည်းသော တရားဝင်ရင်းမြစ်မှာ ကွပ်မျက်ခံရသော (များသောအားဖြင့် ကြိုးပေးခံရသော) ရာဇဝတ်သားများ၏ အလောင်းများဖြစ်သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းခံရရန် "ထိုက်တန်သော" ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအများအပြားနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများပင်လျှင် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခံရခြင်းသည် ရာဇဝတ်မှု သို့မဟုတ် သေဒဏ်ထက်ပင် ပိုမိုကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပြီး အရှက်ရစရာဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ကွယ်လွန်သူနှင့် မကြာမီ ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခံရတော့မည့်သူများ၏ ဆွေမျိုးများနှင့် မိတ်ဆွေများက ကြိုးပေးရာနေရာမှ ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်များထံ အလောင်းများ ပို့ဆောင်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရန် ကြိုးစားသောအခါ တိုက်ပွဲများနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ အဓိကရုဏ်းများပင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name = "Mitchell_2011">{{cite journal | vauthors = Mitchell PD, Boston C, Chamberlain AT, Chaplin S, Chauhan V, Evans J, Fowler L, Powers N, Walker D, Webb H, Witkin A | display-authors = 6 | title = The study of anatomy in England from 1700 to the early 20th century | journal = Journal of Anatomy | volume = 219 | issue = 2 | pages = 91–99 | date = August 2011 | pmid = 21496014 | pmc = 3162231 | doi = 10.1111/j.1469-7580.2011.01381.x }}</ref> ထိုအချိန်က အစိုးရ (၁၇ ရာစု) သည် ကြီးလေးသော ရာဇဝတ်မှုများကျူးလွန်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုအနေဖြင့် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို အသုံးပြုကာ အဆိုပါစိုးရိမ်မှုများကို အခွင့်ကောင်းယူခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကြိုးပေးခြင်းဖြင့် အပြစ်ပေးသည့် ပြစ်မှုအရေအတွက်ကိုပင် ရာဇဝတ်မှု ၂၀၀ ကျော်အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref name = "Mitchell_2011" /> သို့သော်လည်း အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းသည် ပိုမိုရေပန်းစားလာသည်နှင့်အမျှ ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်များသည် အလောင်းများရရှိရန် အခြားနည်းလမ်းများ ရှာဖွေလာကြရသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ တက္ကသိုလ်များမှ အလောင်းများ လိုအပ်ချက် မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ လူများသည် သင်္ချိုင်းဂူဖောက်ထွင်းမှုများ စတင်ပြုလုပ်လာကြသည်။ ဤအလောင်းများကို သယ်ယူပြီး ဒေသခံ ခန္ဓာဗေဒပါမောက္ခများထံ ပြန်လည်ရောင်းချကာ ၎င်းတို့၏ ကျောင်းသားများအတွက် အသုံးပြုကြသည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ထိခိုက်ခံရသူမှာ အများအားဖြင့် ဆင်းရဲသားများ သို့မဟုတ် ဘေးဖယ်ခံထားရသော လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် သင်္ချိုင်းဂူဖောက်ထွင်းမှုနှင့်ပတ်သက်၍ လူထုက မျက်ကွယ်ပြုလေ့ရှိသည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ချမ်းသာသော သို့မဟုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ထင်ရှားသော အဖွဲ့ဝင်များ ထိခိုက်ခံရပါက ပိုမိုအသံထွက်လာပြီး ယင်းက ၁၇၈၈ ခုနှစ် နယူးယောက်တွင် Resurrection Riot ဟု အသိများသော အဓိကရုဏ်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဆရာဝန်တစ်ဦးက ပြတင်းပေါက်မှ စူးစမ်းကြည့်နေသော ကောင်လေးတစ်ယောက်ကို အလောင်း၏လက်မောင်းကို ဝှေ့ယမ်းပြခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကောင်လေးသည် အိမ်သို့သွားပြီး ဖခင်ဖြစ်သူကို ပြောပြခဲ့သည်။ မကြာသေးမီက ကွယ်လွန်သွားသော ဇနီး၏ သင်္ချိုင်းကို ဖောက်ထွင်းခံရမည်ကို စိုးရိမ်၍ သွားရောက်စစ်ဆေးရာ အမှန်တကယ် ဖောက်ထွင်းခံထားရကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ဤဇာတ်လမ်းသည် ပျံ့နှံ့သွားပြီး လူများက ဒေသခံ သမားတော်များနှင့် ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်များကို စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ အဓိကရုဏ်းသည် လူပေါင်း ၅၀၀၀ အထိ ကြီးထွားလာပြီး အဆုံးတွင် ဆေးကျောင်းသားများနှင့် ဆရာဝန်များ ရိုက်နှက်ခံရကာ လူခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ယင်းမှ အမေရိကန်အစိုးရ၏ Anatomy Acts ကဲ့သို့သော ဥပဒေဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအက်ဥပဒေများသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အလောင်းများရရှိရန် အခြားလမ်းကြောင်းများကို ဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်သည် ပထမဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၃၀ နှင့် ၁၈၃၃ ခုနှစ်တွင် ၎င်းတို့သည် အမိမဲ့အဖမဲ့အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးရန်အတွက် အသုံးပြုခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> နောက်ပိုင်းတွင် ပြည်နယ်အားလုံးနီးပါး၌ ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး သင်္ချိုင်းဂူဖောက်ထွင်းမှုမှာ အခြေခံအားဖြင့် ပပျောက်သွားခဲ့သည်။ နှစ်များတစ်လျှောက် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို ပိုမိုလက်ခံလာခဲ့သော်လည်း ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အမေရိကန်လူထု၏ သဘောမတူမှုကို ဆက်လက်ခံနေရဆဲဖြစ်သည်။ သဘောမတူမှုသည် အများအားဖြင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကန့်ကွက်မှုများနှင့် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို အမိမဲ့အဖမဲ့အလောင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု၏ အမှတ်အသားတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းတို့မှ လာသည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို အပြုသဘောဆောင်သောအလင်းတွင် ပြသရန် ကြိုးစားသူ အများအပြားရှိခဲ့ပြီး ဥပမာအားဖြင့် ထင်ရှားသော နယူးယောက်သမားတော် ၂၀၀ က ၎င်းတို့သေဆုံးပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ခန္ဓာကိုယ်ကို လှူဒါန်းမည်ဟု လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ဤသည်နှင့် အခြားကြိုးပမ်းမှုများသည် အနည်းငယ်မျှသာ အကူအညီဖြစ်ခဲ့ပြီး အကျင့်ပျက်သော ဈာပနလုပ်ငန်းကို ဖော်ထုတ်မှုကြောင့် လူထု၏သဘောထားမှာ ပိုမိုထိခိုက်ခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> သေဆုံးခြင်း၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် မယုံနိုင်လောက်အောင် မြင့်မားပြီး ဈာပနအိမ်အများအပြားသည် လူများကို ပေးသင့်သည်ထက် ပိုမိုပေးဆောင်စေရန် လှည့်ဖြားနေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> ဤဖော်ထုတ်မှုများသည် အမည်းစက်ကို မဖယ်ရှားနိုင်သော်လည်း လူတစ်ဦးနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများသည် ကြံစည်တတ်သော ဈာပနဒါရိုက်တာများ၏ သားကောင်ဖြစ်မည်ကို ကြောက်ရွံ့မှုဖြစ်စေကာ လူများကို ခန္ဓာကိုယ်လှူဒါန်းရန် ပြန်လည်စဉ်းစားစေခဲ့သည်။<ref name = "Hulkower_2011" /> == အနုပညာတွင် == အစောပိုင်းသမိုင်းကတည်းက အနုပညာတွင် အလောင်းများကို ထည့်သွင်းခြင်းနှင့် ကိုယ်စားပြုခြင်း သာဓကများမှာ မြောက်မြားလှသည်။ ဥပမာအားဖြင့် Neo-Assyrian ခေတ်မှ မြစ်ပေါ်တွင် မျောနေသော အလောင်းများ၏ ကျောက်ဆစ်ရုပ်ကြွများ (ဘီစီ ၆၄၀ ခန့်)၊ Aristophanes ၏ ဟာသ The Frogs (ဘီစီ ၄၀၅) တို့မှ ''[[memento mori]]'' နှင့် [[cadaver monument]]များအထိ ဖြစ်သည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ခန္ဓာဗေဒကို လေ့လာခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်းသည် လူ့အလောင်းများနှင့် အလုပ်လုပ်သည့်အခါ တွေ့ရှိချက်များ၏ ပုံကြမ်းများနှင့် အသေးစိတ်ရေးဆွဲမှုများမရှိဘဲ ဖြစ်မလာနိုင်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများ၏ တည်နေရာကို အနုပညာဆန်စွာ သရုပ်ဖော်ခြင်းသည် ခန္ဓာဗေဒလေ့လာရာတွင်လည်းကောင်း၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်နှင့် အလုပ်လုပ်သူများကို အကူအညီပေးရာတွင်လည်းကောင်း အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဤရုပ်ပုံများသည် လူအများစု ကိုယ်တွင်းသို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ မမြင်ဖူးနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော တစေ့တစောင်း မြင်ကွင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။<ref name=":3">{{cite journal | vauthors = Mavrodi A, Paraskevas G | title = Evolution of the paranasal sinuses' anatomy through the ages | journal = Anatomy & Cell Biology | volume = 46 | issue = 4 | pages = 235–38 | date = December 2013 | pmid = 24386595 | pmc = 3875840 | doi = 10.5115/acb.2013.46.4.235 }}</ref> ဒါဗင်ချီသည် [[Andreas Vesalius]] နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး Vesalius ၏ စာအုပ် "De Humani Corporis Fabrica" ကို သရုပ်ဖော်ရန် လူငယ်အနုပညာရှင်များစွာနှင့်လည်း လက်တွဲခဲ့သည်။ ယင်းက ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဖော်ပြရန်အတွက် အညွှန်းတပ်ခြင်းကို စတင်အသုံးပြုစေခဲ့သည်။ Vesalius သည် ဤလုပ်ငန်းအမျိုးအစားနှင့် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းအတွက် အလောင်းများ မရရှိနိုင်သောကြောင့် သူ၏အလုပ်တွင် ကွပ်မျက်ခံရသော ရာဇဝတ်သားများ၏ အလောင်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ သူသည် သူ၏ရေးဆွဲမှုများတွင် အနုပညာမြောက်စွာ တန်ဖိုးထားသည့် စိတ်ဓာတ်ကို အသုံးချရန် အတော်အတန်အားထုတ်ခဲ့ပြီး ဤသရုပ်ဖော်မှုများတွင် အကူအညီပေးရန် အခြားအနုပညာရှင်များကိုလည်း ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref name=":3" /> လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို လေ့လာခြင်းသည် ဆေးဆရာများနှင့် ကျောင်းသားများအတွက်သာ သီးသန့်မဟုတ်ဘဲ အနုပညာရှင်အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ကျွမ်းကျင်မှုကို လက်ရာမြောက်သော ရေးဆွဲမှုများနှင့် ပန်းချီကားများမှတစ်ဆင့် ထင်ဟပ်ပြသခဲ့ကြသည်။ လူနှင့်တိရစ္ဆာန် ခန္ဓာဗေဒကို အသေးစိတ်လေ့လာခြင်းအပြင် အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းကို [[အီတလီ ဉာဏ်သစ်အရုဏ်ဦး|အီတလီ ဉာဏ်သစ်အရုဏ်ဦးခေတ်]]မှ [[လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ]] က သူ၏လက်ရာများမှတစ်ဆင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်ပုံသဏ္ဌာန်ကို ပိုမိုတိကျစွာ သရုပ်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူသည် ၁၄၆၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော [[Andrea del Verrocchio]] လက်အောက်တွင် အလုပ်သင်အဖြစ် အပြင်ပန်းရှုထောင့်မှ ခန္ဓာဗေဒကို လေ့လာခဲ့သည်။<ref name=":03">{{Cite web|url=https://www.leonardodavinci.net|title=Leonardo Da Vinci – The Complete Works – Biography |website=leonardodavinci.net|access-date=2018-11-19}}</ref> သူ၏ အလုပ်သင်ကာလအတွင်း လီယိုနာဒိုသည် ၁၄၇၂ ခုနှစ်တွင် ကြွက်သားများနှင့် အရွတ်များကဲ့သို့သော ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများ၏ အသေးစိတ်ဗားရှင်းများကို ရေးဆွဲရာတွင် ကျွမ်းကျင်လာခဲ့သည်။<ref name=":03" /> လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို သရုပ်ဖော်ရန် သူ၏ချဉ်းကပ်မှုသည် ဗိသုကာပညာကို လေ့လာခြင်းနှင့် ဆင်တူပြီး သူကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ခဲ့သည့်အရာ၏ ရှုထောင့်မျိုးစုံနှင့် သုံးဖက်မြင်ရှုထောင့်များကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ ယင်း၏ ပထမဆုံးသာဓကတစ်ခုမှာ ၁၄၈၉ ခုနှစ်တွင် ဦးခေါင်းခွံကို ရေးဆွဲရန် သုံးဖက်မြင်ရှုထောင့်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/anat/hd_anat.htm|title=Anatomy in the Renaissance |website=metmuseum.org|date=October 2002 |access-date=2018-11-19}}</ref> Verrocchio လက်အောက်တွင် ထပ်ဆင့်လေ့လာမှုများအရ လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ၏ ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ လက်ရာအချို့ကို သူ၏စာအုပ် ''A Treatise on Painting'' တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url= https://books.google.com/books?id=YGmAAwAAQBAJ&pg=736 |title=The Notebooks of Leonardo Da Vinci|last= Da Vinci|first=Leonardo | name-list-style = vanc |date=1967|publisher=Lulu.com|isbn=978-1105310164|language=en}}</ref>{{self-published inline|date=February 2020}} နှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် သူသည် ပါမောက္ခနှင့် ခန္ဓာဗေဒပညာရှင် [[Marcantonio della Torre]] နှင့် အီတလီနိုင်ငံ ဖလောရန့်စ်မြို့တွင် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး သူ၏လေ့လာမှုကို ထပ်မံတိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် [[Hospital of Santa Maria Nuova]] နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် [[မီလန်]] နှင့် [[ရောမ]] ရှိ ဆေးရုံများတွင် လူအလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းများ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏လေ့လာမှုမှတစ်ဆင့် ဒါဗင်ချီသည် ကွယ်လွန်သွားသော မိခင်နှင့် သူမ၏မမွေးသေးသောကလေး၏ အလောင်းကို အသုံးပြု၍ သားအိမ်အတွင်းရှိ လူသန္ဓေသား၏ သဘာဝအနေအထားကို ပထမဆုံး တိကျစွာ ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သူဖြစ်နိုင်သည်။<ref name=":12">{{Cite journal|last=Wilkins|first=David G. | name-list-style = vanc |date=2001|title=Review of The Writings and Drawings of : Order and Chaos in Early Modern Thought|url=https://archive.org/details/sixteenth-century-journal_summer-2001_32_2/page/509|journal=The Sixteenth Century Journal|volume=32|issue=2|pages=509–11|doi=10.2307/2671780|jstor=2671780 }}</ref> သူသည် စုစုပေါင်း ခွဲစိတ်စစ်ဆေးမှု ၃၀ ခန့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name=":22">{{cite journal | vauthors = Jastifer JR, Toledo-Pereyra LH | title = Leonardo da Vinci's foot: historical evidence of concept | journal = Journal of Investigative Surgery | volume = 25 | issue = 5 | pages = 281–85 | date = October 2012 | pmid = 23020268 | doi = 10.3109/08941939.2012.725011 | s2cid = 19186635 }}</ref> အလောင်းများနှင့် သူ၏အလုပ်က ချက်ကြိုး၊ သားအိမ်၊ သားအိမ်ခေါင်းနှင့် မိန်းမကိုယ်တို့၏ ပထမဆုံးရေးဆွဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး အမြွှာကလေးများကိစ္စတွင် သားအိမ်၌ အခန်းများစွာရှိသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်များကို နောက်ဆုံးတွင် ငြင်းဆိုနိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":12" /> ၁၅၀၄ မှ ၁၅၀၇ ခုနှစ်အတွင်း သူသည် နွားတစ်ကောင်၏ ဦးနှောက်ကို ventricular cavities အတွင်းသို့ ပြွန်ထည့်ကာ ဖယောင်းပူထိုးသွင်းပြီး ဦးနှောက်ကိုခြစ်ထုတ်ကာ ventricles ပုံစံခွက် ကျန်ရစ်စေခြင်းဖြင့် စမ်းသပ်ခဲ့သည်ဟု အစီရင်ခံထားသည်။ ဒါဗင်ချီ၏ ကြိုးပမ်းမှုများသည် ဦးနှောက်၏ ventricular စနစ်ကို လေ့လာရာတွင် အလွန်အကူအညီဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name=":4">{{cite journal | vauthors = Paluzzi A, Belli A, Bain P, Viva L | title = Brain 'imaging' in the Renaissance | url = https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2007-12_100_12/page/540 | journal = Journal of the Royal Society of Medicine | volume = 100 | issue = 12 | pages = 540–43 | date = December 2007 | pmid = 18065703 | pmc = 2121627 | doi = 10.1177/014107680710001209 }}</ref> ဒါဗင်ချီသည် အနုပညာမှတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ သရုပ်ဖော်ရန်အတွက် အရေပြားအောက်ရှိ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ မည်သို့ဖြစ်ပျက်နေသည်ကို နားလည်သဘောပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name=":22" /> ဥပမာအားဖြင့် သူသည် အလောင်း၏ မျက်နှာအရေပြားကို ဖယ်ရှားပြီး နှုတ်ခမ်းကို လှုပ်ရှားစေသော အသေးစိတ်ကြွက်သားများကို ပိုမိုနီးကပ်စွာ လေ့လာရေးဆွဲကာ ထိုစနစ်၏ အလုံးစုံနားလည်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Citation|last=Pater|first=Walter | name-list-style = vanc | doi = 10.1017/cbo9781139062213.007|pages=98–129|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1139062213 |title=The Works of Walter Pater |year=2011 |chapter=Leonardo da Vinci }}</ref> သူသည် ခြေဖဝါးနှင့် ခြေမျက်စိကိုလည်း စေ့စေ့စပ်စပ် လေ့လာခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် ဆေးခန်းသုံး သီအိုရီများနှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီဆဲဖြစ်သည်။<ref name=":22" /> ပခုံးနှင့် သူ၏အလုပ်သည်လည်း ၎င်း၏လှုပ်ရှားမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ခေတ်သစ်နားလည်မှုအား ထင်ဟပ်စေပြီး ကြိုးများနှင့် စက်သီးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်သည့် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာဖော်ပြချက်ကို အသုံးပြုထားသည်။<ref name=":22" /> သူသည် [[အာရုံကြောခန္ဓာဗေဒ]] ကို ပထမဆုံးလေ့လာသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး မျက်စိ၊ အမြင်အာရုံကြောများနှင့် ကျောရိုးတို့၏ ခန္ဓာဗေဒနားလည်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကြီးမားသောတိုးတက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကံမကောင်းစွာဖြင့် နောက်ပိုင်းတွေ့ရှိသော သူ၏မှတ်စုများမှာ စနစ်တကျမရှိဘဲ သူ၏ ပြောင်းပြန်စာရေးသားခြင်းအလေ့အထ (ကြေးမုံစာ) ကြောင့် နားလည်ရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Nanda A, Khan IS, Apuzzo ML | title = Renaissance Neurosurgery: Italy's Iconic Contributions | journal = World Neurosurgery | volume = 87 | pages = 647–55 | date = March 2016 | pmid = 26585723 | doi = 10.1016/j.wneu.2015.11.016 }}</ref> ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် အနုပညာရှင်များသည် ခန္ဓာဗေဒလေ့လာမှုနှင့် အလောင်းများကို အသုံးပြုခြင်းမှ ရရှိသော အသိပညာကို အသုံးပြု၍ ၎င်းတို့၏ အနုပညာလက်ရာများနှင့် အများအားဖြင့် ပန်းချီကားများတွင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ပိုမိုတိကျပြီး သက်ဝင်လှုပ်ရှားသော ကိုယ်စားပြုမှုကို တင်ပြရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ Michelangelo နှင့်/သို့မဟုတ် Raphael တို့သည်လည်း ခွဲစိတ်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name=":3" /> ==သိပ္ပံပညာတွင် အရေးပါမှု== {{Multiple image | direction = vertical | width = 220 | image1 = Leonardo da vinci, Studies of human skull.jpg | caption1 = လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီမှ လူ့ဦးခေါင်းခွံကို [[Study (art)|လေ့လာမှု]] | image2 = Da Vinci Studies of Embryos Luc Viatour.jpg | caption2 = လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီမှ လူ့သန္ဓေသားကို လေ့လာမှု }} အလောင်းများကို သိပ္ပံပညာအုပ်စုတစ်ဝှမ်းရှိ မတူညီသော ကဏ္ဍများစွာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ သိပ္ပံပညာအတွက် အလောင်းများကို အသုံးပြုခြင်း၏ အရေးပါသော ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ ၎င်းတို့က လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ခန္ဓာဗေဒနှင့်ပတ်သက်သော အချက်အလက် အမြောက်အမြားကို သိပ္ပံပညာအား ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းများသည် သိပ္ပံပညာရှင်များအား လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ စူးစမ်းလေ့လာရန် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဂရိသိပ္ပံပညာရှင်နှစ်ဦးဖြစ်သော Chalcedon မှ Herophilus နှင့် Ceos မှ Erasistratus တို့သည် ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် အလောင်းများကို ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":7">{{cite journal | vauthors = von Staden H | title = The discovery of the body: human dissection and its cultural contexts in ancient Greece | journal = The Yale Journal of Biology and Medicine | volume = 65 | issue = 3 | pages = 223–41 | date = 1992 | pmid = 1285450 | pmc = 2589595 }}</ref> အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် Herophilus သည် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ ventricles လေးခုကြားရှိ ကွာခြားချက်၊ ဦးနှောက်အာရုံကြော ခုနစ်စုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ အာရုံခံအာရုံကြောများနှင့် မော်တာအာရုံကြောများကြား ကွာခြားချက်၊ မျက်စိအတွင်းရှိ မျက်ကြည်လွှာ၊ မြင်လွှာနှင့် choroid အလွှာတို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း အပါအဝင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ခန္ဓာဗေဒနှင့်ပတ်သက်သော တွေ့ရှိချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Herophilus သည် လူ့နှလုံးအတွင်းရှိ အဆို့ရှင်များကိုလည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး Erasistratus က အဆို့ရှင်များမှတစ်ဆင့် သွေးစီးဆင်းမှုကို ပြောင်းပြန်မလှည့်နိုင်ကြောင်း စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ Erasistratus သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ သွေးပြန်ကြောများနှင့် သွေးလွှတ်ကြောများအတွင်းရှိ အသေးစိတ်အချက်အလက်များစွာကိုလည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့သည်။ Herophilus သည် လူ့အသည်း၊ မုန့်ချိုအိတ်နှင့် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး မျိုးပွားမှုစနစ်များအကြောင်း ဖော်ပြချက်များကို လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ အလောင်းများက Herophilus အား သန္ဓေသားလောင်းများ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးရာ သားအိမ်သည် bicameral မဟုတ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်နိုင်စေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အခန်းနှစ်ခန်းရှိသည်ဟု ယူဆခဲ့သော သားအိမ်၏ မူလအယူအဆနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော်လည်း Herophilus က သားအိမ်သည် အခန်းတစ်ခန်းသာရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ Herophilus သည် အမျိုးသမီးမျိုးပွားမှုစနစ်အတွင်းရှိ မျိုးဥအိမ်၊ broad ligaments နှင့် ပြွန်များကိုလည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":7" /> ဤအချိန်ကာလအတွင်း လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ခန္ဓာဗေဒကို နားလည်မှုတိုးတက်စေရန် အလောင်းများသည် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Galen (အေဒီ ၁၃၀-၂၀၁) သည် Aristotle နှင့် အခြားဂရိသမားတော်များ၏ ကျော်ကြားသောလက်ရာများကို လူ့ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သူ၏နားလည်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/history_02|title=Comparative Anatomy: Andreas Vesalius|website=evolution.berkeley.edu|access-date=2018-12-04}}</ref> ဤအချိန်ကာလအတွင်း လူ့ခန္ဓာကိုယ်လေ့လာမှုနှင့်ပတ်သက်၍ သင်ကြားရာတွင် Galen ၏ ခန္ဓာဗေဒနှင့် ဇီဝကမ္မဗေဒသည် အထင်ရှားဆုံးနည်းလမ်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=":8" /> ခေတ်သစ်လူ့ခန္ဓာဗေဒ၏ဖခင်ဟု သိကြသော Andreas Vesalius (၁၅၁၄-၁၅၆၄) သည် Galen ၏တွေ့ရှိချက်များနှင့် လူ့အလောင်းများကို ကိုယ်တိုင်ခွဲစိတ်စစ်ဆေးမှုများအပေါ် အခြေခံ၍ သူ၏အသိပညာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name=":8">{{cite journal | vauthors = Zampieri F, ElMaghawry M, Zanatta A, Thiene G | title = Andreas Vesalius: Celebrating 500 years of dissecting nature | journal = Global Cardiology Science & Practice | volume = 2015 | issue = 5 | pages = 66 | date = 2015-12-22 | pmid = 28127546 | pmc = 4762440 | doi = 10.5339/gcsp.2015.66 }}</ref><ref>{{Cite journal|last=Leslie|first=Mitch|date=2003-08-08|title=Lesson From the Anatomy Master |url= http://science.sciencemag.org/content/301/5634/netwatch|journal=Science |volume=301 | issue = 5634 |pages=741 |doi=10.1126/science.301.5634.741a|s2cid=220091493|url-access=subscription}}</ref> Vesalius သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်း အစိတ်အပိုင်းများ မည်သို့အလုပ်လုပ်သည်ကို ဆေးကျောင်းသားများ အသိအမှတ်ပြုနားလည်စေရန်အတွက် အလောင်းများကို အကြိမ်များစွာ ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ အလောင်းများသည် Vesalius အား ဂရိသမားတော် Galen မှ ဦးနှောက်နှင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အချို့သောလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ထုတ်ဝေခဲ့သော ယခင်အယူအဆများကို မှားယွင်းကြောင်း သက်သေပြရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite book | vauthors = Simpkins CA, Simpkins AM | date = 2013 | chapter = The Birth of a New Science | title = Neuroscience for Clinicians | pages = 3–24 | publisher = Springer | location = New York | doi = 10.1007/978-1-4614-4842-6_1 | isbn = 978-1-4614-4841-9 }}</ref> Vesalius က Galen သည် လူ့ခန္ဓာဗေဒကို ကောင်းစွာနားလည်ရန် အလောင်းများကို ဘယ်သောအခါမှ အသုံးမပြုခဲ့ဘဲ ၎င်းအစား သူ၏ရှေ့တော်ဆက်များထံမှ ယခင်အသိပညာကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။<ref name=":8" /> == ဆေးပညာနယ်ပယ်တွင် အရေးပါမှု == ယနေ့ခေတ်တွင် လူ့ [[အကြမ်းစားခန္ဓာဗေဒ]] ဆိုင်ရာ အသိပညာကို ထပ်ဆင့်ရရှိရန် ဆေးပညာနှင့် ခွဲစိတ်မှုအတွင်း အလောင်းများကို အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Cornwall J, Stringer MD | title = The wider importance of cadavers: educational and research diversity from a body bequest program | journal = Anatomical Sciences Education | volume = 2 | issue = 5 | pages = 234–47 | date = October 2009 | pmid = 19728368 | doi = 10.1002/ase.103 | s2cid = 21914260 | doi-access = free }}</ref> ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် ခွဲစိတ်ကုသမှုဆိုင်ရာ စိတ်ဝင်စားသည့် ဧရိယာအတွင်း ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော သွေဖည်မှုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် သက်ရှိလူနာများကို ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ အလောင်းများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးလေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite journal| vauthors = Prakash KG, Saniya K | title = A study on radial artery in cadavers and its clinical importance. | journal = International Journal of Medical Research & Health Sciences | date = January 2014 | volume = 3 | issue = 2 | pages = 254–62 | doi = 10.5958/j.2319-5886.3.2.056 | url=https://www.ijmrhs.com/medical-research/a-study-on-radial-artery-in-cadavers-and-its-clinicalimportance.pdf }}</ref> ခွဲစိတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအသစ်များသည် အလောင်းတစ်ခုကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းမှ ကြိုတင်အသိပညာဖြင့် ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတွင်း ပါဝင်သော အတားအဆီးများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။<ref>{{cite journal | vauthors = Eizenberg N | title = Anatomy and its impact on medicine: Will it continue? | journal = The Australasian Medical Journal | volume = 8 | issue = 12 | pages = 373–77 | date = 2015-12-30 | pmid = 26759611 | pmc = 4701898 | doi = 10.4066/AMJ.2015.2550 }}</ref> အလောင်းများသည် ဆေးကျောင်းသားများနှင့် ဆရာဝန်များအား လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ မတူညီသောလုပ်ဆောင်ချက်များအကြောင်း အသိပညာပေးရုံသာမက လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ချွတ်ယွင်းမှုဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများစွာကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးပါသည်။ ဂရိသမားတော် Galen (အေဒီ ၂၅၀) သည် လူတစ်ဦး၏ဘဝအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များနှင့် သေဆုံးပြီးနောက် တွေ့ရှိရသော အတွင်းပိုင်းဆိုးကျိုးများကို ပထမဆုံး ဆက်စပ်ဖော်ပြသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အလောင်းတစ်ခု၏ ရိုးရှင်းသော [[သူချင်းခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်း]] တစ်ခုသည် သေစေတတ်သော ရောဂါများ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ မူလဇစ်မြစ်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။ သူချင်းခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းများသည် အချို့သော ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် အလောင်းအတွင်း မည်မျှထိရောက်မှုရှိကြောင်းနှင့် လူသားများသည် အချို့သော ဒဏ်ရာများကို မည်သို့တုံ့ပြန်ကြောင်း သတင်းအချက်အလက်များကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။<ref>{{Cite book|title=After We Die: The Life and Times of the Human Cadaver|last=Cantor|first=Norman | name-list-style = vanc |publisher=Georgetown University Press|year=2010|location=Washington, D.C.}}</ref> အူအတက်ဖြတ်ခြင်းများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တစ်နှစ်လျှင် အကြိမ် ၂၈၀၀၀ ပြုလုပ်ပြီး နည်းပညာ simulation များဖြင့်မဟုတ်ဘဲ လူသားအလောင်းများပေါ်တွင် ဆက်လက်လေ့ကျင့်နေဆဲဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/2016/07/body-donation-cadavers-anatomy-medical-education/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730192132/http://news.nationalgeographic.com/2016/07/body-donation-cadavers-anatomy-medical-education/|url-status=dead|archive-date=July 30, 2016|title=The Secret Lives of Cadavers|last=McCall|first=Matt | name-list-style = vanc |date=July 29, 2016|website=National Geographic}}</ref> ခန္ဓာကိုယ်၏ မြင်သာသော တည်ဆောက်ပုံများကို လေ့လာသော ဆေးကျောင်းတွင် သာမန်သင်တန်းဖြစ်သည့် Gross anatomy သည် ကျောင်းသားများအား လက်တွေ့သင်ယူနိုင်သော ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ရရှိစေပါသည်။ သုတေသနအတွက် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များ၏ အပြင်ဘက်တွင်လည်း အလောင်းများ လိုအပ်ချက်မှာ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ Science Care နှင့် Anatomy Gifts Registry ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် အလောင်းများကို အလိုအပ်ဆုံးနေရာများသို့ ပေးပို့ရန် ကူညီပေးသည်။<ref name=":0" /> ==ခွဲစိတ်စစ်ဆေးရာတွင် အသုံးပြုရန် ထိန်းသိမ်းခြင်း== ခန္ဓာဗေဒလေ့လာမှုနှင့် ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းအတွက် အလောင်းတစ်ခုသည် အသုံးဝင်ပြီး စံပြဖြစ်ရန် ခန္ဓာကိုယ်ကို အအေးခန်းထားရှိရမည် သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို သေဆုံးပြီး ၂၄ နာရီအတွင်း စတင်ရမည်။<ref>{{Cite news | first = Matt | last = McCall | name-list-style = vanc | url=https://news.nationalgeographic.com/2016/07/body-donation-cadavers-anatomy-medical-education/| archive-url=https://web.archive.org/web/20160730192132/http://news.nationalgeographic.com/2016/07/body-donation-cadavers-anatomy-medical-education/| url-status=dead| archive-date=July 30, 2016|title=The Secret Lives of Cadavers|date=2016-07-29|access-date=2018-11-26 | work = National Geographic }}</ref> ဤထိန်းသိမ်းခြင်းကို [[ဆေးစိမ်ခြင်း]] အရည်များအသုံးပြုသည့် ဆေးစိမ်နည်းဖြင့်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် [[ပလပ်စတီနေးရှင်း]] (plastination) ဟုခေါ်သော နည်းလမ်းသစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ပြီးမြောက်အောင်မြင်နိုင်သည်။ နှစ်မျိုးစလုံးတွင် ပညာရေးဆိုင်ရာ အနေအထားတွင် ခန္ဓာဗေဒခွဲစိတ်စစ်ဆေးမှုအတွက် ခန္ဓာကိုယ်များ ပြင်ဆင်ရာတွင် အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြသည်။ === ဆေးရည်များဖြင့် ဆေးစိမ်ခြင်း === [[File:Atelier Nadar - Pedro II. (1825-1891), König von Brasilien, auf seinem Totenbett in Paris (Zeno Fotografie).jpg|thumb|ဧကရာဇ် [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ Pedro II]] အား ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ကလာပ်ထားရှိပုံ။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဇင့် နှင့် အလူမီနီယမ် [[ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုက်]] ခြောက်လီတာ (၁.၅၈၅ ဂါလံ) အား [[ဘုံသွေးလွှတ်ကြော]] ထဲသို့ ထိုးသွင်း၍ ဆေးစိမ်ခဲ့သည်။{{sfn|Besouchet|1993|p=603}} ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းထိန်း Luís Gastão d'Escragnolle Dória က သုံးထပ်ခေါင်းတလား၏ သလင်းကျောက်သားဖြင့် ခြပ်ထားသော ခဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် အတွင်းအခွံမှတစ်ဆင့် ရုပ်ကလာပ်ကို လေ့လာကြည့်ရှုပြီးနောက် ၎င်း၏ ထိန်းသိမ်းမှုအခြေအနေကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။{{sfn|Rezzutti|2019|pp=498–499}}{{sfn|Besouchet|1993|p=606}}]] ဓာတုအရည်များဖြင့် ဆေးစိမ်သည့်အလေ့အထကို ရာစုနှစ်များစွာ အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ဤထိန်းသိမ်းနည်းပုံစံ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်များမှာ ခန္ဓာကိုယ်ဆွေးမြည့်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်၊ တစ်ရှူးများ၏ အရောင်နှင့် ပျော့ပျောင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ဇီဝဗေဒနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံများကို ၎င်းတို့၏ သဘာဝပုံစံအတိုင်း ထိန်းသိမ်းရန်ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{cite journal | vauthors = Brenner E | title = Human body preservation – old and new techniques | journal = Journal of Anatomy | volume = 224 | issue = 3 | pages = 316–44 | date = March 2014 | pmid = 24438435 | pmc = 3931544 | doi = 10.1111/joa.12160 }}</ref> ယင်းကို ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်များအလိုက် အုပ်စုများခွဲခြားနိုင်သော ဓာတုပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြီးမြောက်အောင်မြင်စေသည်။ ပိုးသတ်ဆေးများကို ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ပိုးမွှားများကိုသတ်ရန် အသုံးပြုသည်။ တာရှည်ခံဆေးများကို ဆွေးမြည့်စေသော သက်ရှိများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ရပ်တန့်ရန်၊ ဤသက်ရှိများကို အာဟာရချို့တဲ့စေရန်နှင့် ဆွေးမြည့်ခြင်းကို တားဆီးရန် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဓာတုဖွဲ့စည်းပုံများကို ပြောင်းလဲရန် အသုံးပြုသည်။ အမျိုးမျိုးသော ပြုပြင်မွမ်းမံသည့်ပစ္စည်းများကို တစ်ရှူးများ၏ အစိုဓာတ်၊ pH နှင့် osmotic ဂုဏ်သတ္တိများကို ထိန်းသိမ်းရန် သွေးခဲခြင်းမှကာကွယ်သည့်ဆေးများနှင့်အတူ နှလုံးသွေးကြောစနစ်အတွင်း သွေးခဲခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုသည်။ တစ်ရှူးများမှ စိတ်မချမ်းသာဖွယ် အနံ့များ သို့မဟုတ် သဘာဝမကျသော အရောင်များကို သယ်ဆောင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အခြားသော ဓာတုပစ္စည်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref name=":1" /> ဆေးစိမ်သည့်အလေ့အထသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ရာပေါင်းများစွာအတွင်း များစွာပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ခေတ်သစ်ဆေးစိမ်ခြင်းတွင် [[အူထုတ်ယူခြင်း]] မပါဝင်တော့ပါ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ခန္ဓာဗေဒလေ့လာမှုအတွက် အားနည်းချက်ဖြစ်စေသော နည်းလမ်းများဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို နှောင့်ယှက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> ဓာတုပစ္စည်းများ၏ အရောအနှောများကဲ့သို့ပင် ယနေ့ခေတ်လေ့ကျင့်နေသော ဆေးစိမ်သူများသည် အလောင်းအတွင်းသို့ အရည်များကို မိတ်ဆက်ရန် မတူညီသောနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အရည်ကို သွေးလွှတ်ကြောစနစ် (ပုံမှန်အားဖြင့် carotid သို့မဟုတ် femoral သွေးလွှတ်ကြောများမှတစ်ဆင့်)၊ ပင်မခန္ဓာကိုယ်အခေါင်းပေါက်များ၊ အရေပြားအောက်သို့ ထိုးသွင်းနိုင်သည် သို့မဟုတ် အလောင်းကို နှစ်မြှုပ်ခြင်းဖြင့် အရေပြား၏ အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင်တွင် အရည်များနှင့် ထိတွေ့စေနိုင်သည်။<ref>{{Cite journal | vauthors = Batra AP, Khurana BS, Mahajan A, Kaur N | title = Embalming and Other Methods of Dead Body Preservation | journal = International Journal of Medical Toxicology & Legal Medicine | date = 2010 | volume = 12 | issue = 3 | pages = 15–19 |url=https://www.researchgate.net/publication/261438780 }}</ref> မတူညီသော ဆေးစိမ်ခြင်းဝန်ဆောင်မှုများသည် မတူညီသော အမျိုးအစားများနှင့် အရည်အချိုးများကို အသုံးပြုသော်လည်း ပုံမှန်ဆေးစိမ်သည့် ဓာတုပစ္စည်းများတွင် [[ဖော်မယ်လ်ဒီဟိုက်]]၊ [[ဖီနော]]၊ [[မီသနော]] နှင့် [[ဂလစ်စရင်း]] တို့ပါဝင်သည်။<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.einstein.yu.edu/administration/environmental-health-safety/training/anatomy-students.aspx|title=Training for Anatomy Students|work=Environmental Health & Safety|publisher=Albert Einstein College of Medicine|access-date=2018-11-26|archive-date=2018-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181125173202/https://www.einstein.yu.edu/administration/environmental-health-safety/training/anatomy-students.aspx|url-status=dead}}</ref> ဤအရည်များကို ရင်းမြစ်ပေါ်မူတည်၍ အချိုးအစားအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ရေအမြောက်အမြားနှင့်လည်း ရောစပ်ထားသည်။ ==== ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ဆေးစိမ်ခြင်းတွင် ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍများ ==== [[File:Unknown location. Embalming surgeon at work on soldier's body LOC cwpb.01887.jpg|thumb|အလုပ်လုပ်နေသော ဆေးစိမ်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်]] ဖော်မယ်လ်ဒီဟိုက်ကို ဆေးစိမ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် တာရှည်ခံဆေးဖြစ်ပြီး ဘက်တီးရီးယား၊ မှိုနှင့် အင်းဆက်များကို သေစေသည်။ ၎င်းသည် ဆွေးမြည့်စေသော အဏုဇီဝသက်ရှိများကို အလောင်းပေါ်နှင့် အလောင်းအတွင်း ရှင်သန်ခွင့်မပြုခြင်းဖြင့် ဆွေးမြည့်ခြင်းကို တားဆီးပေးသည်။ ၎င်းသည် ၎င်းကိုအသုံးပြုထားသော တစ်ရှူးများကို ဤသက်ရှိများအတွက် အာဟာရအဖြစ် မဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်လည်း ပြုပြင်ပေးသည်။ ဖော်မယ်လ်ဒီဟိုက်သည် ကောင်းမွန်သော ပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သော်လည်း အချို့သော အားနည်းချက်များလည်းရှိသည်။ ဆေးစိမ်ရာတွင် အသုံးပြုသောအခါ ၎င်းသည် သွေးခဲစေပြီး တစ်ရှူးများကို မာကျောစေကာ အရေပြားကို မီးခိုးရောင်ဖြစ်စေပြီး ၎င်း၏အခိုးအငွေ့များသည် အနံ့ဆိုးထွက်ကာ ရှူမိပါက အဆိပ်ဖြစ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏ ဆွေးမြည့်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်စွမ်းနှင့် တစ်ရှူးများ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှုကို မပျက်စီးစေဘဲ တာရှည်ခံစေနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ယနေ့ထက်တိုင် ဆက်လက်ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref name=":1" /> ဖီနောသည် ဘက်တီးရီးယားနှင့် မှိုဆန့်ကျင်ပစ္စည်းအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည့် ပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏အရည်ပျော်ပုံစံတွင် မှိုကြီးထွားမှုကို တားဆီးပေးသည်။ ၎င်း၏ပိုးသတ်နိုင်သော အရည်အသွေးများသည် ပရိုတင်းများကို သဘာဝပျက်စေပြီး ဆဲလ်နံရံများကို ဖြိုဖျက်နိုင်စွမ်းပေါ်တွင် မူတည်သော်လည်း ကံမကောင်းစွာဖြင့် ၎င်းတွင် တစ်ရှူးများကို ခြောက်သွေ့စေသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံ အရောင်ပြောင်းခြင်းကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref name=":1" /> မီသနောသည် ပိုးသတ်နိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆေးစိမ်အရည်၏ osmotic မျှခြေကို ထိန်းညှိပေးပြီး အအေးဒဏ်ကာကွယ်သည့် ပစ္စည်းကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူသားများအတွက် ပြင်းထန်စွာ အဆိပ်သင့်ကြောင်း မှတ်သားထားသည်။<ref name=":1" /> ဂလစ်စရင်းသည် အလောင်း၏တစ်ရှူးများအတွင်း အရည်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော စိုစွတ်စေသည့်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကိုယ်တိုင်က စစ်မှန်သော ပိုးသတ်ဆေးမဟုတ်သော်လည်း ၎င်းကို ဖော်မယ်လ်ဒီဟိုက်နှင့် ရောစပ်ခြင်းဖြင့် ဖော်မယ်လ်ဒီဟိုက်၏ ပိုးသတ်နိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိများ၏ ထိရောက်မှုကို များစွာတိုးမြှင့်ပေးသည်။<ref name=":1" /> ==== ရိုးရာနည်းဖြင့် ဆေးစိမ်ထားသော အလောင်းများကို အသုံးပြုခြင်း၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ ==== ရိုးရာနည်းဖြင့် ဆေးစိမ်ထားသော အလောင်းများကို အသုံးပြုခြင်းသည် ဆေးပညာသင်ကြားရေးအတွက် စံနှုန်းဖြစ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်မော်ဒယ်များ သို့မဟုတ် ဓာတုအလောင်းများကဲ့သို့သော ပိုမိုအဆင့်မြင့်သည့် နည်းပညာများ ထွန်းကားလာသော်လည်း ဆေးပညာနှင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းအများအပြားသည် ယနေ့ထက်တိုင် ၎င်းတို့ကို ဦးစားပေးနေဆဲဖြစ်သည်။<ref name=":5">{{cite journal | vauthors = Klaus RM, Royer DF, Stabio ME | title = Use and perceptions of plastination among medical anatomy educators in the United States | journal = Clinical Anatomy | volume = 31 | issue = 2 | pages = 282–92 | date = March 2018 | pmid = 29178370 | doi = 10.1002/ca.23025 | s2cid = 46860561 }}</ref> ဆေးရည်ဖြင့်ဆေးစိမ်ထားသော အလောင်းများသည် ဆေးစိမ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အသုံးပြုသော ဓာတုပစ္စည်းအချို့မှာ အဆိပ်သင့်ပြီး မပြည့်စုံစွာ ဆေးစိမ်ထားသော အလောင်းများသည် ရောဂါကူးစက်နိုင်ခြေရှိသောကြောင့် ဤအခြားနည်းလမ်းများထက် ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်များအတွက် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်မားစေသည်။<ref name=":2" /> === ပလပ်စတီနေးရှင်း === {{Multiple image | direction = vertical | width = 150 | image1 = Gunther von Hagens 2.jpg | caption1 = Gunther von Hagens | image2 = | caption2 = ပလပ်စတီနေးရှင်းအတွက် ပြင်ဆင်နေသော အလောင်းတစ်ခု }} [[Gunther von Hagens]] သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ Heidelberg တက္ကသိုလ်၌ ပလပ်စတီနေးရှင်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite journal|last=Pashaei|first=Shahyar | name-list-style = vanc |date=December 2010|title=A Brief Review on the History, Methods and Applications of Plastination |journal=International Journal of Morphology |volume=28 |issue=4 |pages=1075–79 |doi=10.4067/s0717-95022010000400014 |doi-access=free }}</ref> ဤအလောင်းထိန်းသိမ်းနည်းတွင် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အရည်နှင့် ပျော်ဝင်နိုင်သော အဆီဓာတ်များကို ပလတ်စတစ်ဖြင့် အစားထိုးခြင်းပါဝင်သည်။<ref name=":6" /> ရလာသော ထိန်းသိမ်းထားသည့် ခန္ဓာကိုယ်များကို ပလပ်စတီနိတ် (plastinates) ဟုခေါ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံးပလပ်စတီနေးရှင်းသည် ရိုးရာဆေးစိမ်နည်းနှင့် နည်းလမ်းတူစွာ စတင်သည်။ ဆေးစိမ်အရည်များနှင့် ရေအရောအနှောကို သွေးလွှတ်ကြောထိုးသွင်းမှုမှတစ်ဆင့် အလောင်းအတွင်းသို့ စုပ်ယူသည်။ ဤအဆင့်ပြီးပါက ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်သည် လေ့လာရန်အတွက် သီးခြားခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံများကို ဖော်ထုတ်ရန် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲစိတ်ရန် ရွေးချယ်နိုင်သည်။ လိုချင်သော ခွဲစိတ်မှုပြီးပါက အလောင်းကို အက်စီတုန်းထဲတွင် နှစ်မြှုပ်သည်။ အက်စီတုန်းသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ အစိုဓာတ်နှင့် ပျော်ဝင်နိုင်သော အဆီများကို ဆွဲထုတ်ပြီး ၎င်းတို့နေရာတွင် အစားထိုးရန် စီးဝင်သည်။ ထို့နောက် အလောင်းကို လေ့ကျင့်သူ နှစ်သက်ရာ ပလတ်စတစ် သို့မဟုတ် ရီဇင် ရေချိုးခန်းထဲတွင် ထားရှိပြီး forced impregnation ဟုခေါ်သော အဆင့် စတင်သည်။ ရေချိုးခန်းသည် အက်စီတုန်းကို အငွေ့ပျံစေသည့် လေဟာနယ်တစ်ခု ဖန်တီးပေးပြီး ၎င်းထွက်သွားစဉ် ပလတ်စတစ် သို့မဟုတ် ရီဇင်ကို ဆဲလ်များအတွင်းသို့ ဆွဲသွင်းသည်။ ၎င်းပြီးပါက အလောင်းကို နေရာချကာ ၎င်းအတွင်းရှိ ပလတ်စတစ်ကို မာကျောစေပြီး နမူနာကို အသုံးပြုရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{Cite news|url=https://bodyworlds.com/plastination/plastination-technique/|title=Plastination Technique |work=Körperwelten|access-date=2018-11-26 }}</ref> ==== ပလပ်စတီနိတ်များအသုံးပြုခြင်း၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ ==== ပလပ်စတီနိတ်များသည် တာရှည်ခံပြီး အဆိပ်အတောက်မရှိကာ သိုလှောင်ရလွယ်ကူသော နမူနာများကို ပံ့ပိုးပေးသည့်အတွက် ခန္ဓာဗေဒလေ့လာရာတွင် အားသာချက်ရှိသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် ရိုးရာနည်းဖြင့် ဆေးစိမ်ထားသော အလောင်းများကို အမှန်တကယ် အနိုင်မရသေးပါ။ ပလပ်စတီနိတ်ပြုလုပ်ထားသော အလောင်းများသည် အချို့အဖွဲ့အစည်းများအတွက် လက်လှမ်းမမီနိုင်ခြင်း၊ ဆေးစိမ်ထားသော အလောင်းကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးစဉ်အတွင်း ရရှိသော အတွေ့အကြုံသည် ပိုမိုတန်ဖိုးရှိသည်ဟု အချို့ပညာတတ်များက ယုံကြည်ကြပြီး အချို့မှာ ပလပ်စတီနိတ်များကို ရယူရန် သို့မဟုတ် အသုံးပြုရန် အရင်းအမြစ်များ မရှိကြပါ။<ref name=":5" /> ==အလောင်းခိုးခြင်း== {{Main article|အလောင်းခိုး}} [[File:Railings used to protect graves from body snatchers Wellcome M0015588.jpg|alt=|thumb|225x225px|အလောင်းခိုးယူသူများထံမှ သင်္ချိုင်းများကို ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုသော သံစည်းရိုးများ]] နိုင်ငံတော်မှထောက်ပံ့သော လူသတ်သမားများစွာ၏ အလောင်းများရှိသော်လည်း ဤအလောင်းများထဲမှ အနည်းငယ်ကိုသာ လူတိုင်းခွဲစိတ်စစ်ဆေးရန် ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော အလောင်းခိုးယူမှုကို ၁၃၁၉ ခုနှစ်တွင်{{needs citation|date=November 2022}} [[သင်္ချိုင်းဂူဖောက်ထွင်းမှု]] အတွက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ဆေးကျောင်းသား လေးဦးက ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၇၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အလောင်းခိုးယူသူ အများစုမှာ ဆရာဝန်များ၊ ခန္ဓာဗေဒပါမောက္ခများ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ကျောင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် အချို့သော ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်များသည် တူးဖော်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ရန် အခြားသူများကို ပေးချေခဲ့ကြသည်။ ဤအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတွင် လူများကို ဆေးပညာ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် "ရှင်ပြန်ထမြောက်သူများ" (resurrection men) အဖြစ် အများအားဖြင့် သိကြသည်။<ref name=":04">{{cite journal | vauthors = Waite FC | title = Grave Robbing in New England | journal = Bulletin of the Medical Library Association | volume = 33 | issue = 3 | pages = 272–94 | date = July 1945 | pmid = 16016694 | pmc = 194496 }}</ref> London Borough Gang သည် ၁၈၀၂ မှ ၁၈၂၅ အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သော ရှင်ပြန်ထမြောက်သူများအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ဤလူများသည် ကျောင်းအများအပြားသို့ အလောင်းများကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပြီး ကျောင်းများမှ အဖွဲ့ဝင်များသည် ဤလူများ အကျဉ်းကျခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေရန် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပြိုင်ဘက်အဖွဲ့များမှ အဖွဲ့ဝင်များသည် အခြားအဖွဲ့များ၏ အဖွဲ့ဝင်များကို မကြာခဏ တိုင်ကြားလေ့ရှိသည် သို့မဟုတ် လူထု မငြိမ်သက်မှုဖြစ်စေရန် သင်္ချိုင်းမြေကို အရှက်ခွဲကာ ပြိုင်ဘက်အဖွဲ့များ လည်ပတ်နိုင်ခြင်းမရှိစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":04" /> == လူသတ်မှု ကျူးလွန်သူများ၏ အလောင်းများကို ရောင်းချခြင်း == ၁၈၂၇ မှ ၁၈၂၈ ခုနှစ်အတွင်း [[စကော့တလန်]] တွင် [[West Port လူသတ်မှုများ]] ဟု သိကြသည့် လူအတော်များများ အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့၏ အလောင်းများကို သုတေသနရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ဆေးကျောင်းများသို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ [[Anatomy Act 1832]] သည် သေဆုံးသူ၏ ဆွေမျိုးများက ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးများကို ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အခြားသော သိပ္ပံဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အသုံးပြုရန် တင်ပြခဲ့ကြောင်း သေချာစေရန် ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။{{clarification needed|date=July 2022}} West Port လူသတ်မှုများအပေါ် လူထုတုံ့ပြန်မှုသည် ဤဥပဒေကြမ်း အတည်ပြုခြင်းအပြင် [[London Burkers]] မှ ကျူးလွန်ခဲ့သော လုပ်ရပ်များ၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူများကို သတ်ဖြတ်ပြီး အလောင်းကို ရောင်းချသည့် ဇာတ်လမ်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ လူသိများသော အမှုနှစ်ခုမှာ Burke နှင့် Hare တို့၏အမှုနှင့် Bishop၊ May နှင့် Williams တို့၏အမှုဖြစ်သည်။ [[File:Burke Murdering Margery Campbell.jpg|thumb|Burke မှ Margery Campbell ကို သတ်ဖြတ်နေပုံ]] * ''[[Burke and Hare]]'' – Burke နှင့် Hare သည် တည်းခိုခန်းတစ်ခု လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ငှားရမ်းနေထိုင်သူ တစ်ဦး သေဆုံးသွားသောအခါ ၎င်းတို့သည် [[အက်ဒင်ဗာရာ]] ရှိ [[Robert Knox (surgeon)|Robert Knox]] ၏ ခန္ဓာဗေဒစာသင်ခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး အလောင်းအတွက် ခုနစ်ပေါင် ရရှိခဲ့သည်။ အမြတ်အစွန်း ရနိုင်သည်ကို သဘောပေါက်သွားသောအခါ ၎င်းတို့သည် လာမည့်တစ်နှစ်အတွင်း လူ ၁၆ ဦးကို [[အသက်ရှူကျပ်ခြင်း]] ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အလောင်းများကို Knox သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ငှားရမ်းနေထိုင်သူတစ်ဦးသည် သူမ၏အိပ်ရာသို့ ပြန်လာရာ အလောင်းတစ်ခုကို တွေ့ရှိသောအခါ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ Hare သည် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အတွက် Burke ကို ဆန့်ကျင်ထွက်ဆိုခဲ့ပြီး Burke သည် အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိကာ ကြိုးပေးခံခဲ့ရပြီး လူသိရှင်ကြား ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=B2QUBAAAQBAJ|title=The Anatomy Murders | quote = Being the True and Spectacular History of Edinburgh's Notorious Burke and Hare and of the Man of Science Who Abetted Them in the Commission of Their Most Heinous Crimes|last=Rosner|first=Lisa | name-list-style = vanc |year=2011 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-0812203554 }}</ref> * London Burkers, ''[[Bishop, May and Williams]]'' – ဤအလောင်းခိုးယူသူများသည် အသက် ၁၀၊ ၁၁ နှင့် ၁၄ နှစ်အရွယ်ရှိ ကောင်လေးသုံးယောက်ကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အလောင်းများကို ရောင်းချခဲ့သော ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်သည် သံသယ ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ထွက်ခွာမှုကို နှောင့်နှေးစေရန် ခန္ဓာဗေဒပညာရှင်က သူသည် ပေါင် ၅၀ တန် ငွေစက္ကူတစ်ခုကို ဖြတ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ဆိုကာ ရဲကိုခေါ်ခိုင်းပြီး ထိုလူများကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ Bishop က သူ၏ထွက်ဆိုချက်တွင် သူ၏အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအတွင်း အလောင်း ၅၀၀ မှ ၁၀၀၀ အထိ ခိုးယူခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/b29289920|title=The history of the London Burkers | quote = Containing a faithful and authentic account of the horrid acts of the noted Resurrectionists, Bishop, Williams, May, etc., etc., and their trial and condemnation at the Old Bailey for the wilful murder of Carlo Ferrari, with the criminals' confessions after trial. Including also the life, character, and behaviour of the atrocious Eliza Ross. The murderer of Mrs. Walsh, etc., etc|date=1832|location = London | vauthors = Kelly T | publisher =Wellcome Library}}</ref> ==မော်တော်ယာဉ် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး== [[Crash test dummy]] များ မတီထွင်မီက မော်တော်ယာဉ်များ ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံစေရန် အလောင်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2005/02/18/us/samuel-alderson-crashtest-dummy-inventor-dies-at-90.html|title=Samuel Alderson, Crash-Test Dummy Inventor, Dies at 90|last=Fox|first=Margalit |work=The New York Times |date=18 February 2005 | name-list-style = vanc |access-date=2018-11-14|language=en}}</ref> အလောင်းများသည် ကာလာမှန်ကာများမှ ထိုင်ခုံခါးပတ် လေအိတ်များအထိ ယာဉ်များ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး အင်္ဂါရပ်များဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ သတ်မှတ်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ အလောင်း crash test dummy များကို ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်အသုံးပြုမှုကို ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် [[Lawrence Patrick]] က လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ကန့်သတ်ချက်များကို စမ်းသပ်ရန် သူ့ကိုယ်ပိုင်ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သူ၏ကျောင်းသားများကို အသုံးပြုပြီးနောက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး အလောင်းအသုံးပြုမှုမှာ အလောင်းတစ်လောင်းကို ဓာတ်လှေကားရိုးတံတစ်ခုထဲသို့ ပစ်ချသောအခါဖြစ်သည်။ လူ့ဦးခေါင်းခွံသည် မည်သည့်ထိခိုက်မှုမျိုးမဆို မခံစားရမီ တစ်စက္ကန့်အထိ တစ်တန်ခွဲအလေးချိန်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိကြောင်း သူသိရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.autoblog.com/2013/10/24/the-driving-dead-human-cadavers-still-used-in-car-crash-testing/|title=The Driving Dead: Human Cadavers Still Used In Car Crash Testing|work=Autoblog|access-date=2018-11-14 }}</ref> ၁၉၉၅ ခုနှစ် လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် အလောင်းစမ်းသပ်မှုများမှစ၍ ကားများတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော တိုးတက်မှုများသည် ဒဏ်ရာ ၁၄၃,၀၀၀ နှင့် သေဆုံးမှု ၄၂၅၀ ကို တားဆီးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ အလောင်း၏ စမ်းသပ်မည့် နေရာ၏အရိုးပေါ်တွင် အသေးစား [[အရှိန်တိုင်းကိရိယာ]] များကို တပ်ဆင်သည်။ ထို့နောက် linear impactor များ၊ ချိန်သီးများ သို့မဟုတ် အလေးချိန်ကျဆင်းခြင်းအပါအဝင် မတူညီသောကိရိယာများဖြင့် အလောင်းအား ထိခိုက်ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေသည်။ အလောင်းကို ယာဉ်တိုက်မှုတစ်ခု အတုယူပြုလုပ်သည့် impact sled ပေါ်တွင်လည်း ထားရှိနိုင်သည်။ ဤစမ်းသပ်မှုများပြီးပါက အလောင်းကို ဓာတ်မှန်ရိုက်စစ်ဆေးကာ မည်သည့်ပျက်စီးမှုကိုမဆို ရှာဖွေပြီးနောက် ခန္ဓာဗေဒဌာနသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်သည်။<ref name="pmid7723096">{{cite journal | vauthors = King AI, Viano DC, Mizeres N, States JD | title = Humanitarian benefits of cadaver research on injury prevention | journal = The Journal of Trauma | volume = 38 | issue = 4 | pages = 564–69 | date = April 1995 | pmid = 7723096 | doi = 10.1097/00005373-199504000-00016}}</ref> အလောင်းအသုံးပြုမှုသည် ၂၀၁၁ Explorer တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သော Ford ၏ ဖောင်းကားနိုင်သော နောက်ထိုင်ခုံခါးပတ်များကို အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/2010/08/how-a-cadaver-made-your-car-safer/|title=How Cadavers Made Your Car Safer|magazine=WIRED|access-date=2018-11-14 }}</ref> === အလောင်း crash test dummy များအပေါ် လူထုအမြင် === ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် New York Times ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ထုတ်ဝေပြီးနောက် ယာဉ်တိုက်မှုစမ်းသပ်မှုတွင် အလောင်းများအသုံးပြုခြင်းကို လူထုသိရှိလာခဲ့သည်။ ဆောင်းပါးသည် [[Heidelberg University School of Medicine|Heidelberg တက္ကသိုလ်]] ၏ အရွယ်ရောက်ပြီးသူနှင့် ကလေးအလောင်းပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ကို အသုံးပြုမှုကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/11/24/world/german-university-said-to-use-corpses-in-auto-crash-tests.html|title=German University Said to Use Corpses in Auto Crash Tests|work=The New York Times |date=24 November 1993 | agency = The Associated Press |access-date=2018-11-14|language=en}}</ref> လူထုကန့်ကွက်မှုများပြီးနောက် တက္ကသိုလ်အနေဖြင့် အလောင်းများ၏ မိသားစုများက စမ်းသပ်မှုများတွင် ၎င်းတို့အသုံးပြုမှုကို အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း သက်သေပြရန် အမိန့်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.deseretnews.com/article/322514/GERMAN-UNIVERSITY-MUST-PROVE-FAMILIES-OKD-TESTS-ON-CADAVERS.html?pg=all|archive-url=https://web.archive.org/web/20141005033356/http://www.deseretnews.com/article/322514/GERMAN-UNIVERSITY-MUST-PROVE-FAMILIES-OKD-TESTS-ON-CADAVERS.html?pg=all|url-status=dead|archive-date=October 5, 2014|title=German university must prove families ok'd tests on cadaver |date=1993-11-24|work=DeseretNews.com|access-date=2018-11-14 }}</ref> == ရှု == * [[Anatomy Act 1832]] * [[Andreas Vesalius]] * [[သူချင်းခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်း]] * [[Body farm]] * [[Cadaverine]]၊ ဆွေးမြည့်နေစဉ်အတွင်း ထွက်လာသော အနံ့ဆိုးတစ်မျိုး * [[လူ့ရုပ်ကြွင်းများ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း]] * [[ခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်း]] * [[Eloise သုသာန်]] * ''[[Kadaververwertungsanstalt]]'' * [[ရင်ခွဲရုံ]] *[[Necroviolence]]၊ အလောင်းများကို အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း ==ကိုးကား== {{Reflist}} == ဆက်ဖတ် == {{refbegin}} * {{cite book|last=Jones|first=D. Gareth | name-list-style = vanc |title=Speaking for the Dead: Cadavers in Biology and Medicine|location=Aldershot|publisher=Ashgate|year=2000|isbn=978-0-7546-2073-0}} * {{cite book|last=Roach|first=Mary| name-list-style = vanc |title=Stiff: The Curious Lives of Human Cadavers|location=New York|publisher=W. W. Norton and Company Inc.|year=2003}} * {{cite book|last=Shultz|first=Suzanne| name-list-style = vanc |title=Body Snatching: the Robbing of Graves for the Education of Physicians|location=Jefferson, North Carolina|publisher=McFarland & Company Inc.|year=1992}} * {{cite journal| vauthors = Wright-St Clair RE |title=Murder For Anatomy|journal=New Zealand Medical Journal|volume=60|pages=64–69|date=February 1961}} * {{cite book| last1 = Besouchet| first1 = Lídia| year = 1993| language = Portuguese| title = Pedro&nbsp;II e o Século&nbsp;XIX| edition = 2nd| publisher = Nova Fronteira| location = Rio de Janeiro | isbn = 978-85-209-0494-7}} {{refend}} * {{cite book| last1 = Rezzutti| first1 = Paulo| year = 2019| language = pt| title = D. Pedro II: a história não contada: O último imperador do Novo Mundo revelado por cartas e documentos inéditos| publisher = Leya; 2019| location = | isbn = 978-85-7734-677-6}} * {{cite journal |last=Benkel |first=Thorsten |last2=Meitzler |first2=Matthias |title=Materiality and the Body. Explorations at the End of Life |journal=Mortality |volume=24 |issue=2 |year=2019 |pages=231–246}} == ပြင်ပလင့် == {{Commons category|Human corpses}} {{wiktionary|cadaver|corpse|lich}} * [https://www.cnn.com/2004/LAW/03/10/cadaver.case/index.html Documents: Cadavers Netted Hundreds of Thousands] * [https://web.archive.org/web/20130730123855/http://www.issuesinmedicalethics.org/151br40.html Selling Bodies, Making Profits] * [https://web.archive.org/web/20040823091315/http://www.hindu.com/2004/07/28/stories/2004072805250500.htm Medicos Foil Bid to Sell Cadavers] * [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5637687 Origins of Exhibited Cadavers Questioned] {{Death}} [[Category:အလောင်းများ]] cl89ytpxtqfvogc01e1rpurvn7lq841 2 287354 1039831 1038917 2026-06-21T09:07:59Z Thandar Win (Twin) 143829 1039831 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 8px; padding: 25px; box-shadow: 0 4px 8px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif; max-width: 900px; margin: 10px auto; overflow: hidden;"> <div style="background: linear-gradient(135deg, #9370db, #53378c); color: white; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-bottom: 20px; text-align: center;"> <h1 style="margin: 0; font-size: 26px; font-weight: bold; color: white; border: none;">မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်တော့်ရဲ့ Wiki Commons စာမျက်နှာမှ ကြိုဆိုပါတယ်။</h1> <p style="margin: 10px 0 0 0; opacity: 0.9; font-size: 15px;">Welcome from my Wikimedia Commons page</p> </div> <div style="float: left; width: 62%; padding-right: 3%;"> <h2 style="color: #9370db; border-bottom: 2px solid #9370db; padding-bottom: 5px; margin-top: 10px;">ကျွန်ုပ်အကြောင်း (About Me)</h2> <p style="line-height: 1.6; color: #202122;"> ကျွန်တော်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံက ဝီကီအသုံးပြုသူတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ Wikimedia Commons မှာ အရည်အသွေးမြင့် ဓာတ်ပုံများ၊ ဒေသန္တရဗဟုသုတများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဖိုးတန်အချက်အလက်များကို ထိန်းသိမ်းဝေမျှရန် ရည်ရွယ်ပြီး လှူဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်လျှက်ရှိသလို မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား စွယ်စုံကျမ်းတွင်လည်း မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ရေးသားရန်နှင့် ဖြည့်စွက်အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျှက် ရှိပါတယ်။ </p> <h2 style="color: #9370db; border-bottom: 2px solid #9370db; padding-bottom: 5px;">စိတ်ဝင်စားသည့် ကဏ္ဍများ (Interests)</h2> <ul style="line-height: 1.8; color: #202122; padding-left: 20px;"> <li><b>ဓာတ်ပုံပညာ</b> (Photography) - ပတ်ဝန်းကျင် ရှုခင်းများနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများ ရိုက်ကူးခြင်း</li> <li><b>ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းခြင်း</b> (Cultural record) - မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာနှင့် သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံများကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်း</li> <li><b>3D နည်းပညာနှင့် ဒီဇိုင်း</b> (3D Design) - အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဖန်တီးမှုများ</li> </ul> <h2 style="color: #9370db; border-bottom: 2px solid #9370db; padding-bottom: 5px;">အသုံးပြုသည့် ကိရိယာများ (Equipment)</h2> <ul style="line-height: 1.8; color: #202122; padding-left: 20px;"> <li><b>Camera:</b> Canon EOS 80D; SAMSUNG Camera WB280F</li> <li><b>Lens:</b> EF-S 18-135mm f/3.5-5.6 IS USM; YONGNUO YN 50mm F/1.8 Canon EF</li> <li><b>Flash:</b> Godox TT520ii</li> </ul> <h2 style="color: #9370db; border-bottom: 2px solid #9370db; padding-bottom: 5px;">တင်ထားခဲ့သော ဓာတ်ပုံများ (Uploaded Photos)</h2> <gallery> File:Shwebo Entrance.jpg|Shwebo_Entrance File:ရွှေချက်သိုစေတီတော်.jpg|ရွှေချက်သိုစေတီတော် File:အလောင်မင်းတရား အိမ်တော်ရာ.jpg|အလောင်မင်းတရား အိမ်တော်ရာ File:ဗဟိုစည်.jpg|thumb|ရွှေချက်သိုစေတီတော် ဗဟိုခေါင်းလောင်းစင် File:ဗဟိုခေါင်းလောင်း.jpg|thumb|ဗဟိုခေါင်းလောင်း မြင်ကွင်း File:ဗဟိုခေါင်းလောင်းတော်.jpg|thumb|ဗဟိုခေါင်းလောင်း လင်္ကာ File:Aung Myay Buddha Gaya.jpg|Aung_Myay_Buddha_Gaya File:Mahar Ankhtookanthar.jpg|Mahar_Ankhtookanthar File:Botahtaung Harbour.jpg|Botahtaung_Harbour </gallery> </div> <table style="float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex; width: 200px; border: 2px solid #9370db; border-collapse: collapse; clear: right;"> <tr> <th style="text-align: center; padding: 6px; font-weight: bold; color: #9370db;">သန္တာဝင်း</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10;">{{User my}}</td> </tr> <tr> <td style="padding: 10;">{{User en-2}}</td> </tr> <tr> <td style="padding: 10;">{{User Engineer}}</td> </tr> </table> <div style="clear: right;"></div> </div> pjs4kfzzgq5tgzxvdz51nu5xye7y1d3 0 288011 1039787 1038569 2026-06-21T02:40:15Z Zawzawaungthwin 100038 စစ်တပ်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၆) 1039787 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.7823 | longitude = 94.1442 | map_size = 250 | map_caption = စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခမ်းပါတ်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ခမ်းပါတ် | date = ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ - ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ | place = [[ခမ်းပါတ်မြို့]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | result = ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များက ၂ နှစ်ခွဲကျော် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် စစ်တပ်က ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ထားသည် | status = | combatant1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}([[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) * CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma | combatant2 = * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနောက်ပိုင်း NUG အတွက် ဒုတိယမြောက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ်ကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူများ အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ }} '''ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးခရိုင်]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့]] တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲသည် KIA စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် အမှတ်(၁) စစ်ဒေသ၊ တမူးခရိုင် ကွပ်ကဲမှုအစီအစဉ်ဖြင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) နှင့် တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက် တွင် တော်လှန်ရေးတပ်များထံမှ စစ်တပ်က ပြန်လည် ရယူထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ်မြို့ကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ထပ်မံ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/130081/ |access-date=2026-06-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-11-07 |title=KIA၊ PDFနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များက ခမ်းပတ်မြို့ကိုအပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု NUG စစ်ရုံးချုပ်ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/11/07/87072/ |access-date=2026-06-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ခမ်းပါတ်မြို့သည် ကလေးမြို့နှင့် မိုင် ၃၀ ကျော်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် တမူးမြို့နှင့် မိုင် ၄၀ ကျော်အကွာ၊ အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ် ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မဟာဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် အိန္ဒိယနယ်စပ်အနီး၌ တည်ရှိသောကြောင့် ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကလေး- တမူး ကုန်သွယ်​​ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို တပ်မ​တော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312831 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ခမ်းပါတ်မြို့ ကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူသော အမှတ် (၁) စစ်ဒေသလှုပ်ရှားမှုနယ်မြေ အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသည်။ အဆိုပါဒေသသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) တပ်ရင်းများနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) များကို လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရာ အဓိကဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲများအစသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် နေ့က ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်းအနားဖြတ်သွားသော ခမ်းပတ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် နှင့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-07-27 |title=ခမ်းပတ်တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နဲ့ချီတဲ့ဒေသခံတွေ အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cekyrpv4p3vo |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်း နှင့် ရဲစခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်ကစပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် ရက်သတ္တပါတ်အကြာ တိုက်ပွဲများ ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။သို့သော် စစ်တပ်၏ အပြင်းအထန် ခုခံမှုကြောင့် တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ကို ထပ်မံ ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-07 |title=ခမ်းပတ်ကို ထိုးစစ်ပြန်ဆင်သည့် စစ်ကောင်စီတပ်က သုံ့ပန်းများကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46589/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် KIA ဦးဆောင်သော စစ်ကြောင်းများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ နေရာအများအပြားကို တစ်ပြိုင်တည်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ခမ်းပါတ်မြို့ ကို ဝိုင်းပတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် တမူးခရိုင် တပ်ရင်း (၂)၊ စစ်ဒေသအထူးတပ်ရင်း (၂)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ လက်နက်ကြီးအဖွဲ့၊ ရှေ့တန်းကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့တို့အပြင် CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma (ကူကီးအဖွဲ့) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် ရှင်းလင်းမှုများ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ခမ်းပတ်မြို့ကို အပြည့်အဝ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း NUG က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ် သိမ်းပိုက်ရရှိမှု သတင်းမှတ်တမ်း |url=https://www.youtube.com/watch?v=o42Qj2hLwPQ |access-date=2026-06-15}}</ref> စစ်တပ်ထောက်ခံ သတင်းဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည့် [[People Media]] သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းပေါ်ရှိ၊ ခမ်းပတ်မြို့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့များ စခန်းအသီးသီး ဆုတ်ခွာသွားမှုကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက် ညပိုင်းအချိန် တွင် ဖြစ်သည်ဟု သတင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲရလဒ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းပိုက်မှုသည် ကောလင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် NUG အတွက် ဒုတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခမ်းပါတ် မြို့ပေါ်တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံများသည် မြန်မာပြည်ဘက်ခြမ်းရှိ နီးစပ်ရာ လုံခြုံမည့် နေရာများသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ယင်းအပြင် မြို့သည် စစ်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်လာပြီး၊နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုအနေဖြင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့သွားခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ခမ်းပတ်မြို့တွင် ၂ နှစ်နီးပါးပိတ်ထားသော ဖုန်းလိုင်းများ အချိန်ပိုင်းဖြင့် ပြန်ဖွင့်ပေး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110312 |access-date=2026-06-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-11 |title=ခမ်းပတ်မြို့ ပြန်ရရန် ကြိုးပမ်းသည့် စစ်တပ်က မိဘမဲ့ကျောင်းကို စီးနင်း၊ ၃၆ ဦး ဖမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46705/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == စစ်တပ်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၆) == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ စိုးမိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည့် ခါမ်းပါတ်မြို့ကို စစ်တပ်က ၂ နှစ် နှင့် ၇ လနီးပါးအကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးသည် ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး နှင့် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်ရေးကို စစ်တပ်က ရည်ရွယ်ချက်ခဲ့သည်။ခမ်းပါတ်မြို့ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်တပ်သည် ကလေးမြို့ဘက်နှင့် တမူးမြို့ဘက် တို့မှနေ၍ စစ်ကြောင်းများဖြင့် ထိုးဖောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ အရှေ့ခုံသာ၊ [[(၅၆) မိုင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|၅၆ မိုင်ရွာ]] နှင့် [[(၅၅) မိုင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|၅၅ မိုင်ကျေးရွာ]]များကိုလည်းကောင်း၊ တမူးဘက်မှ ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းများက [[နန်းမွန်းတားရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းမွတ်တား]]၊ [[ရန်လင်းဖိုင်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ရန်လင်းဖိုင်]] နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ စခန်းများကိုလည်းကောင်း အသီးသီး သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၃ ရက်တွင် [[ရာဇဂြိုလ်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရာဇဂြိုဟ်ကျေးရွာ]]နှင့် [[ရာဇဂြိုဟ် တာတမံ|ရေလှောင်တမံ]]၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် [[ရန်မျိုးအောင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရန်မျိုးအောင်]]၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်တွင် [[စော်ဘွားရေရှင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|စော်ဘွားရေရှင်]]၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် [[ကျွန်းတောရေရှင်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကျွန်းတောရေရှင်ကျေးရွာ]]တို့ကို ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=PDF များယာယီစိုးမိုးထားသော ရာဇဂြိုဟ်ကျေးရွာနှင့် ရာဇဂြိုဟ်ရေလှောင်တမံကို တပ်မ​တော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/312688 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ဆက်လက်၍ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ခွန်နိုင်းနှင့် [[နန်းခေါက်ခေါက်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းခေါက်ခေါက်]] ကျေးရွာများကိုလည်းကောင်း၊ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[နန်ကတိတ်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းကတိတ်ကျေးရွာ]]နှင့် ခါမ်းပါတ်မြို့ကိုပါ အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါတိုက်ပွဲများအတွင်း တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ မြို့၏မြောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ကလေး- တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ခါမ်းပါတ်မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ ကလေး-တမူးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84215 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] i58sgiiuajs8dh9zem5cl2xhfvxkuac 0 288132 1039743 1039108 2026-06-20T18:24:13Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039743 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၆ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | date = ၆ မတ် - ၁၅ မတ် ၂၀၂၆ | place = [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] (အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ) | result = * NLA ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်အပါအဝင် ၉ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ * ၄ ဦး အစောပိုင်းတွင် လွတ်မြောက် * ကိုဇီးကွက်နှင့် ကျန် ၅ ဦး မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက် * NLA သည် SRA မှ နုတ်ထွက်ပြီး NUG ကွပ်ကဲမှုအောက် PDF အဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်း | status = ဖြေရှင်းပြီးစီး | combatant1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ | combatant2 = [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|NLA]] {{small|(SRA အဖွဲ့ဝင်)}} | commander1 = အမှတ်(၁)စစ်ဒေသ | commander2 = ကိုဇီးကွက် | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = ၉ ဦး | casualties1 =မသိရှိရ | casualties2 = ၉ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ (နောက်ပိုင်း ပြန်လည်လွတ်မြောက်) | notes = BPLA ခေါင်းဆောင် [[မောင်ဆောင်းခ]] နှင့် SRA ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုမင်းဟန်ထက် တို့က NUG/MOD စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းခဲ့သော်လည်း ပြေလည်မှု မရခဲ့ကြပေ။ }} '''၂၀၂၆ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]] (SRA) အဖွဲ့ဝင် တမူးမြို့နယ်အခြေစိုက် [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (NLA) မှ ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်နှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=SRA အဖွဲ့ဝင် ရဲဘော်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု NUG နှင့် ညှိနှိုင်းနေ |url=https://burmese.dvb.no/post/749291 |access-date=2026-06-17 |website=နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်တော် (NLA) ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်နဲ့ ရဲဘော်အချို့ကို NUG အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့အတွက် NUG ကာ… |language=en}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဖမ်းဆီးရခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းတို့၏ တိကျသော အကြောင်းအရင်းများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ လျှို့ဝှက်ထားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် တပ်ဖွဲ့များ စတင်ဖွဲ့စည်းပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလတွင် တမူးမြို့နယ်အခြေစိုက် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) အနေဖြင့် နယ်မြေကျော်လွန် သွားလာမှုများပြုလုပ်ရာတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသအပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာနယ်မြေတာဝန်ရှိသူများထံသို့ ခရီးသွားလာခွင့် တင်ပြတောင်းခံပြီးမှသာလျှင် သွားလာခွင့်ရရှိသည့် စည်းမျဉ်းများဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ဤသို့ဖြင့် နှစ်ဖက်အဖွဲ့တို့သည် မြေပြင်တွင် ပွတ်တိုက်မှုများနှင့် တင်းမာမှုများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=TM MEDIA |date=2026-03-07 |title=NLA အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အဖမ်းဆီးခံရတဲ့အကြောင်း အင်တာဗျူး |url=https://www.youtube.com/watch?v=TDUfM5lcKIY |access-date=2026-06-17}}</ref> ဖမ်းဆီးမှုကို အမှတ်(၁)စစ်ဒေသ လက်အောက်ခံ တပ်များက ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသသည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော စစ်ရေးကွပ်ကဲမှု နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့ ပါဝင်သည်။ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ ပထမဆုံးစစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် C3C ဗဟိုကွပ်ကဲရေးနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခေါင်လွန်း မှ တာဝန်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ထိုစစ်ဒေသ တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များအပြင် မြို့နယ်၊ တိုက်နယ်၊ ကျေးရွာအဆင့် ပကဖများအပြင်၊ အညာဒေသမှ ရာနှင့်ချီသည့် PDF တပ်ရင်းများလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-15 |title=R.ခေါင်လွမ်း - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာသမား၊ KIA စစ်ဦးစီးချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cxe9eyd8m49o |access-date=2026-06-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် တမူးမြို့နယ်အခြေစိုက် NLA မှ ဦးစီးခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်အပါအဝင် ရဲဘော် ၉ ဦးကို အမှတ် (၁) စစ်ဒေသအတွင်း NUG လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့များက ဖမ်းဆီးပြီး လက်နက်များ သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2026/03/246108/|title=စစ်ကိုင်း၊ တမူးအခြေစိုက် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) က PDF တပ်ရင်းများအဖြစ် NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုကို ခံယူ|work=[[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|ရန်ကုန် ခေတ်သစ်]]|access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ယင်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ SRA အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (BPLA) ခေါင်းဆောင် မောင်ဆောင်းခနှင့် SRA ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုမင်းဟန်ထက်တို့က NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မောင်ဆောင်းခက “SRA အနေနဲ့ကတော့ MOD စစ်ရုံးချုပ်နဲ့ တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနေပါတယ်။ သူတို့ဘက်က အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းပေးပါ့မယ်လို့ ပြောထားတဲ့အတွက် စောင့်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ရေးသားခဲ့သည်။ဖမ်းဆီးခံရသူ ၉ ဦးအနက် ၄ ဦးမှာ အစောပိုင်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး၊ ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်အပါအဝင် ကျန် ၅ ဦးကို မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ပေးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ် မဖြစ်ပွားမီ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က NUG နှင့် SRA တို့ စစ်ရေးကိစ္စရပ်များ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ယခုကဲ့သို့ ဖမ်းဆီးမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/03/07/84147|title=ဖမ်းဆီးခံရသည့် ရဲဘော်များအရေး MOD စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးနေဟု SRA ဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်များ == အဆိုပါဖြစ်စဉ်ပြီးနောက် NLA အဖွဲ့သည် ၎င်းတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် SRA မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၅ ရက်အကြာ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် NUG ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ တရားဝင် ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းကာ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ၏ တပ်ရင်းများအဖြစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-27 |title=တမူးဒေသအခြေစိုက် NLAတပ်က NUGရဲ့ PDFတပ်ရင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/27/152413/ |access-date=2026-06-17 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများ]] qdvn4upxtm88l7t11g1lido5enpyy54 0 288159 1039706 1039606 2026-06-20T12:51:07Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 6 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039706 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name='''ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်'''|logo= |logo_alt=|type=[[ပုဂ္ဂလိကပိုင်]]|industry=[[ဉာဏ်ရည်တု]]<br>[[Machine Learning]]<br>[[ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရေးဆွဲထုတ်လုပ်ရေး]]|founder=|hq_location_city=[[Manhattan|မန်ဟက်တန်]]၊ [[New York City|နယူးယောက်မြို့]]|hq_location_country=|area_served=တစ်ကမ္ဘာလုံး|key_people={{Unbulleted list| ကလမန့် ဒီလန်း (Clément Delangue) (စီအီးအို)၊ | ဂျူလီယန် ရှိုမွန် (Julien Chaumond) (စီတီအို)၊ | သောမတ်စ် ဝုဖ် (Thomas Wolf) (စီအက်စ်အို)}}|products=မော်ဒယ်များ (Models)၊ Datasets၊ စပေ့စ်များ (Spaces)၊<br>သင်ယူမှုစနစ်များ (Learn)၊ အင်ဖရန့်စ် (Inference)၊ လိုက်ဘရေရီများ (Libraries)|owner=<!-- or: | owners = -->|revenue={{increase}} {{US$|၁၅}}{{nbsp}}သန်း (၂၀၂၂)|num_employees=၂၅၀ <ref>{{Cite web |last=Palazzolo |first=Stephanie |date=February 5, 2025 |title=Hugging Face Lays Off 4% of Staff |url=https://www.theinformation.com/briefings/hugging-face-lays-off-4-of-staff |website=[[The Information (website)|The Information]] |url-access=subscription}}</ref> (၂၀၂၅)|parent=|homepage=https://huggingface.co/|founded=founded|foundation={{Start date and age|2016}}|company_name=ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်}}'''ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်''' ({{lang-en|Hugging Face, Inc.}}) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်ပြီး Machine Learning စနစ်သုံး အပလီကေးရှင်းများ တည်ဆောက်ရန်အတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို တီထွင်ထုတ်လုပ်နေသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) နှင့် Machine Learning ဆိုင်ရာ နည်းပညာများ၊ ဒေတာများနှင့် [[ပရိုဂရမ်|ပရိုဂရမ်များ]]ကို ပရိုဂရမ်မာများ အချင်းချင်း အခမဲ့မျှဝေနိုင်ရန် ဖန်တီးပေးထားသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး နည်းပညာပလက်ဖောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Hugging Face Lays Off 4% of Staff |url=https://www.theinformation.com/briefings/hugging-face-lays-off-4-of-staff |access-date=2026-06-17 |website=The Information |language=en}}</ref> ဤကုမ္ပဏီ ဖန်တီးထားသော Natural Language Processing - NLP ဆိုင်ရာ Transformers လိုက်ဘရေရီ (Transformers library) နှင့် ပလက်ဖောင်းသည် အသုံးပြုသူများအား Machine Learning မော်ဒယ်များနှင့် Datasets များကို လွယ်ကူစွာ အပြန်အလှန် မျှဝေရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကမ္ဘာသို့ ထုတ်ဖော်ပြသရန် ကူညီပံ့ပိုးပေးသည်။ နည်းပညာနယ်ပယ်တွင် လူတိုင်းက ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်ကို Machine Learning လောက၏ [[GitHub]] ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများနှင့် သုတေသီများအတွက် မရှိမဖြစ် အရေးပါသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === စတင်တည်ထောင်ခြင်း === ပြင်သစ်လူမျိုး လုပ်ငန်းရှင်များဖြစ်ကြသည့် ကလမန့် ဒီလန်း (Clément Delangue)၊ ဂျူလီယန် ရှိုမွန် (Julien Chaumond) နှင့် သောမတ်စ် ဝုဖ် (Thomas Wolf) တို့သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့၌ ဤကုမ္ပဏီကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်းတို့သည် ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်များကို ဦးတည်သည့် ဖျော်ဖြေရေးဆိုင်ရာ ချက်ဘော့ (Chatbot) အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခုကို အဓိက တီထွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အမည်ကိုလည်း ဖက်လှဲတကင်းရှိလှသော ဘွန်းဘွန်းမျက်နှာ အီမိုဂျီ (U+1F917 🤗 emoji) ကို အစွဲပြု၍ "ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်" ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=Dillet |first=Romain |date=2017-03-09 |title=Hugging Face wants to become your artificial BFF |url=https://techcrunch.com/2017/03/09/hugging-face-wants-to-become-your-artificial-bff/ |access-date=2026-06-17 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုပါ ချက်ဘော့အက်ပ်၏ နောက်ကွယ်မှ Machine Learning ဆိုင်ရာ နည်းပညာမော်ဒယ်များကို လူတိုင်း အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်ရန် ပွင့်လင်းသော ရင်းမြစ်(Open Source) အဖြစ် ချပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ ချပြပြီးနောက်တွင် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် ၎င်းတို့၏ မူလလုပ်ငန်းလမ်းကြောင်းကို လုံးဝပြောင်းလဲခဲ့ပြီး Machine Learning ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် မော်ဒယ်များကို စုစည်းမျှဝေပေးသည့် ဗဟိုပလက်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် အလေးထား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ === ဉာဏ်ရည်တု ခေတ်ဆန်းလာခြင်း === ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အခြားသော သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ပွင့်လင်းသော ကြီးမားသော ဘာသာစကားမော်ဒယ် (Large Language Model) တစ်ခု ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် "BigScience Research Workshop" ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=2022-01-10 |title=Inside BigScience, the quest to build a powerful open language model |url=https://venturebeat.com/2022/01/10/inside-bigscience-the-quest-to-build-a-powerful-open-language-model/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701073233/https://venturebeat.com/2022/01/10/inside-bigscience-the-quest-to-build-a-powerful-open-language-model/ |archive-date=1 July 2022 |access-date=2026-06-17 |work=VentureBeat |language=en-US |url-status=dead }}</ref>ဤပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ရလဒ်အနေဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကန့်သတ်ချက်ကိန်းဂဏန်း (Parameters) ပေါင်း ၁၇၆ ဘီလီယံအထိ ပါဝင်ပြီး ဘာသာစကားအစုံ ပြောဆိုနိုင်သည့် "BLOOM" အမည်ရ ကြီးမားသော ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကို အောင်မြင်စွာ မိတ်ဆက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=BLOOM |url=https://bigscience.huggingface.co/blog/bloom |archive-url=https://web.archive.org/web/20260313073015/https://bigscience.huggingface.co/blog/bloom |archive-date=13 March 2026 |access-date=2026-06-17 |website=bigscience.huggingface.co |url-status=dead }}</ref> [[ဖိုင်:Clément_Delangue_on_SiliconANGLE_theCUBE.jpg|right|thumb|Clément Delangue in 2023]] ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် အမေရိကန် အမေဇုန် ဝဘ်ဆာဗစ် (Amazon Web Services - AWS) နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤပူးပေါင်းမှုကြောင့် AWS အသုံးပြုသူများသည် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်၏ နည်းပညာထုတ်ကုန်များကို အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် အသုံးပြု၍ ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက် အပလီကေးရှင်းများကို စိတ်ချလက်ချ တည်ဆောက်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့သည် နောက်မျိုးဆက်သစ် BLOOM မော်ဒယ်ကို AWS က ကိုယ်ပိုင်တီထွင်ထားသည့် "Trainium" ဟုခေါ်သော Machine learning ချစ်ပ်ပြား (Machine learning chip) ပေါ်တွင် မောင်းနှင်လည်ပတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Amazon’s Cloud Unit Partners With Startup Hugging Face as AI Deals Heat Up |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-21/amazon-s-aws-joins-with-ai-startup-hugging-face-as-chatgpt-competition-heats-up |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129113939/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-21/amazon-s-aws-joins-with-ai-startup-hugging-face-as-chatgpt-competition-heats-up |archive-date=29 November 2025 |access-date=2026-06-17 |work=Bloomberg.com |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Amazon Web Services pairs with Hugging Face to target AI developers |url=https://www.reuters.com/technology/amazon-web-services-pairs-with-hugging-face-target-ai-developers-2023-02-21/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724143858/https://www.reuters.com/technology/amazon-web-services-pairs-with-hugging-face-target-ai-developers-2023-02-21/ |archive-date=24 July 2025 |access-date=2026-06-17 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-02-21 |title=AWS and Hugging Face collaborate to make generative AI more accessible and cost efficient {{!}} Artificial Intelligence |url=https://aws.amazon.com/blogs/machine-learning/aws-and-hugging-face-collaborate-to-make-generative-ai-more-accessible-and-cost-efficient/ |access-date=2026-06-17 |website=aws.amazon.com}}</ref> [[ဖိုင်:Thomas_Wolf_at_Slush_2024.jpg|right|thumb|Thomas Wolf in 2024]] ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် Meta ကုမ္ပဏီ၊ Scaleway ကုမ္ပဏီတို့နှင့် အတူပူးပေါင်း၍ ဥရောပစတင်ပျိုးထောင်စ ကုမ္ပဏီများ (Startups) အတွက် ဉာဏ်ရည်တု အရှိန်မြှင့်တင်ရေး အစီအစဉ်သစ် (AI accelerator program) တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ဤအစီအစဉ်သည် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ AI နည်းပညာ ဂေဟစနစ်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်လာစေရန်နှင့် စတင်ပျိုးထောင်စကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ပွင့်လင်းသော ရင်းမြစ် အခြေခံမော်ဒယ်များကို ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပါရီမြို့]]ရှိ STATION F တွင် အခြေစိုက်သည့် ဤအစီအစဉ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ပူးပေါင်းမောင်းနှင်ခဲ့ပြီး ရွေးချယ်ခံရသည့် ကုမ္ပဏီများအား နည်းပညာဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုများအပြင် Scaleway ၏ အဆင့်မြင့် ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစွမ်းအားများကိုပါ ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=META Collaboration Launches AI Accelerator for European Startups |url=https://finance.yahoo.com/news/meta-collaboration-launches-ai-accelerator-151500146.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206064500/https://finance.yahoo.com/news/meta-collaboration-launches-ai-accelerator-151500146.html |archive-date=6 February 2026 |access-date=2026-06-17 |work=Yahoo Finance |language=en-US |url-status=live }}</ref> ထို့ပြင် ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများ ဆယ်စုနှစ် (International Decade of Indigenous Languages) လှုပ်ရှားမှုကို အထောက်အကူပြုရန်အတွက် Meta ကုမ္ပဏီ၊ [[UNESCO]] အဖွဲ့ကြီးတို့နှင့် လက်တွဲကာ အွန်လိုင်းဘာသာပြန်စနစ်အသစ်တစ်ခုကို လွှင့်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NLLB - a Hugging Face Space by UNESCO |url=https://huggingface.co/spaces/UNESCO/nllb |access-date=2026-06-17 |website=huggingface.co}}</ref> ၎င်းစနစ်ကို Meta ၏ "No Language Left Behind (NLLB)" အိုးပင်းဆော့စ် AI မော်ဒယ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်နည်းပါးသော တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများ အပါအဝင် ဘာသာစကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကို အခမဲ့ စာသားဘာသာပြန်ဆိုပေးနိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=UNESCO Language Translator powered by Meta and Hugging Face Launching |url=https://www.unesco.org/en/event/unesco-language-translator-powered-meta-and-hugging-face-launching-event-0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210104246/https://www.unesco.org/en/event/unesco-language-translator-powered-meta-and-hugging-face-launching-event-0 |archive-date=10 February 2026 |access-date=2026-06-17 |website=www.unesco.org |language=en |url-status=live }}</ref> ကုမ္ပဏီသည် ၎င်းတို့၏ ခြေလှမ်းကို ပိုမိုချဲ့ထွင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံအခြေစိုက် လူသားပုံတူ ရိုဘော့နည်းပညာစတင်ပျိုးထောင်စကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် "Pollen Robotics" ကို အပြီးသတ်ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wiggers |first=Kyle |date=2025-04-14 |title=Hugging Face buys a humanoid robotics startup {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/04/14/hugging-face-buys-a-humanoid-robotics-startup/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415015746/https://techcrunch.com/2025/04/14/hugging-face-buys-a-humanoid-robotics-startup/ |archive-date=2025-04-15 |access-date=2026-06-17 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Koetsier |first=John |title=Open Source Humanoid Robots That You Can 3D Print Yourself: Hugging Face Buys Pollen Robotics |url=https://www.forbes.com/sites/johnkoetsier/2025/04/14/open-source-humanoid-robots-hugging-face-buys-pollen-robotics/ |access-date=2026-06-17 |website=Forbes |language=en}}</ref> ထိုသို့ ဝယ်ယူပြီးနောက် ကုမ္ပဏီ၏ စီအီးအိုဖြစ်သူ ကလမန့် ဒီလန်းက "ဉာဏ်ရည်တု အခြေခံ ရိုဘော့နည်းပညာများကိုပါ လူတိုင်း လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုနိုင်သော အိုးပင်းဆော့စ်စနစ် ဖြစ်လာစေရန် ဖန်တီးမည်" ဟု ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက် X(ယခင်: Twitter) စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ကုမ္ပဏီ၏ အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |title=An Open Source Pioneer Wants to Unleash Open Source AI Robots |url=https://www.wired.com/story/hugging-face-acquires-open-source-robot-startup/ |access-date=2026-06-17 |work=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> === ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်ခံရမှုများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ဟက်ကာ (Hacker) များသည် အင်ဒရွိုက် (Android) စနစ်သုံး ကိရိယာများကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ် ပလက်ဖောင်းကို ကြားဖြတ်ထိန်းချုပ်၍ အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရသည့် စနစ်တစ်ခုလုံးကို စိတ်ကြိုက်အမိန့်ပေး စေခိုင်းနိုင်သည့် "စွမ်းအားပြင်း မဲလ်ဝဲလ်" (Powerful malware) များ ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Hugging Face platform hijacked to send out Android malware |url=https://www.techradar.com/pro/security/hugging-face-platform-hijacked-to-send-out-android-malware-heres-what-we-know-so-far |access-date=2026-06-17 |website=TechRadar |language=en}}</ref> == ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်နှင့် မြန်မာဘာသာစကား == [[ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်]] ပလက်ဖောင်းသည် [[မြန်မာဘာသာစကား]]ဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တုနှင့် Machine Learning နည်းပညာများ တိုးတက်လာစေရန်အတွက် အရေးပါသော နည်းပညာဆိုင်ရာ အခြေခံအရင်းအမြစ်များကို ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ လက်ရှိ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ကိန်းဂဏန်းများအရ ဤပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် သီးသန့်ဖန်တီးထားသော Datasets ၄၃၁ ခုနှင့် နည်းပညာမော်ဒယ် (Models) ၂,၄၁၄ ခုအထိ ရှိလာပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ့ AI နည်းပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ ပရောဂျက်များကို ဤနေရာတွင် စုစည်း၍ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကြသည်။<ref>[https://huggingface.co/languages Hugging Face တရားဝင် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အချက်အလက်ပြ ဇယားစာမျက်နှာ]</ref> === နမူနာပြ ပရောဂျက်များနှင့် ဒေတာစုများ === ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်တွင် တင်ရှိထားသော မြန်မာဘာသာစကားဆိုင်ရာ ပရောဂျက်များသည် ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံ (Computer Vision)၊ သဘာဝဘာသာစကား လုပ်ဆောင်ခြင်းစနစ် (NLP) နှင့် အသံပိုင်းဆိုင်ရာ Machine Learning စနစ်များအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ နယ်ပယ်တစ်ခုချင်းစီအတွက် နမူနာပရောဂျက်အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - * '''မြန်မာစာလုံးပုံရိပ်ဆိုင်ရာ ဒေတာစု (MSSG):''' ခန့်ဆင့်ဟိဏ်း ({{lang-en|Khant Sint Heinn}}) က တီထွင်ဖန်တီးပြီး DatarrX ({{lang-my|ဒေတာအက်စ်}}) အဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေထားသည့် "Myanmar Synthetic Syllable Glyphs" သည် မြန်မာစာသားများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ကွန်ပြူတာမက်ထရစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ကြီးမားသော စာလုံးပုံရိပ်ဒေတာစု (Synthetic image dataset) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အရွယ်အစား ပြောင်းလဲမွမ်းမံထားသော ဂလစ်ဖ်ပုံရိပ် (Glyph images) ပေါင်း ၁၄,၂၉၅,၅၅၂ ခု (၁၄ သန်း) ပါဝင်ပြီး မြန်မာဘာသာစကားအတွက် စာသားဖတ်စနစ် (OCR) နှင့် လက်ရေးဖတ်စနစ် (HTR) နည်းပညာများ ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>[https://huggingface.co/datasets/DatarrX/myanmar-synthetic-syllable-glyphs Hugging Face ရှိ Myanmar Synthetic Syllable Glyphs ဒေတာစုစာမျက်နှာ]</ref> * '''မြန်မာအသံဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ ဒေတာစု:''' DatarrX ({{lang-my|ဒေတာအက်စ်}}) က ပြုစုထားသော "Burmese Synthetic Speech Corpus" သည် စာသားမှ အသံပြောင်းလဲသည့်စနစ် (Text-to-Speech - TTS) နှင့် အသံဖမ်းစနစ်များ တိုးတက်စေရန်အတွက် အထူးဒီဇိုင်းဆွဲထားသည့် အရည်အသွေးမြင့် အသံဒေတာစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူကိုယ်တိုင် အသေးစိတ် စစ်ဆေးအတည်ပြုထားသော အသံဖိုင်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ (၁ သိန်း) ခု ပါဝင်ပြီး သဘာဝကျသော မြန်မာအမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး အသံဖန်တီးမှုနည်းပညာများအတွက် အသုံးပြုသည်။<ref>[https://huggingface.co/datasets/DatarrX/burmese-synthetic-speech-corpus Hugging Face ရှိ Burmese Synthetic Speech Corpus ဒေတာစုစာမျက်နှာ]</ref> * '''မြန်မာဂျီပီတီ မော်ဒယ် (MyanmarGPT):''' မင်းစည်သူ ({{lang-en|Min Si Thu}}) က မြန်မာဘာသာစကား သီးသန့်ဒေတာများဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသည့် "MyanmarGPT" သည် GPT-2 မော်ဒယ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသော စာသားထုတ်လုပ်မှု မော်ဒယ် (Text Generation Model) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမော်ဒယ်သည် မြန်မာဘာသာစကားကို အလိုအလျောက် နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စာသားများ ရေးသားထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ကူညီပေးသည့်အပြင်၊ အခြားသော မြန်မာဘာသာစကားသုံး အဆင့်မြင့် AI မော်ဒယ်များ စိတ်ကြိုက်ပြောင်းလဲတည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက်လည်း လွယ်ကူစေသည်။<ref>[https://huggingface.co/jojo-ai-mst/MyanmarGPT Hugging Face ရှိ MyanmarGPT မော်ဒယ်စာမျက်နှာ]</ref> === မြန်မာ့ AI ဂေဟစနစ် တည်ဆောက်ခြင်း === မြန်မာဘာသာစကားသည် နည်းပညာအရ အရင်းအမြစ်နည်းပါးသော ဘာသာစကား (Low-resource language) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော်လည်း၊ ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်ကဲ့သို့သော ပွင့်လင်းသော ရင်းမြစ် (Open Source) ပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့နည်းပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ သုတေသနရလဒ်များကို ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ သုတေသီများနှင့် ချိတ်ဆက်မျှဝေလျက်ရှိသည်။ ဤစနစ်သည် မြန်မာ့နည်းပညာအသိုင်းအဝိုင်းအချင်းချင်း အသိပညာ ဗဟုသုတဖလှယ်နိုင်ရန်၊ ဒေသတွင်း AI ပရောဂျက်များ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တိုးတက်လာစေရန်နှင့် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် ဒေတာရင်းမြစ်များ စုစည်းမိလာစေရန်အတွက် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-02-20 |title=DatarrX (DatarrX) |url=https://huggingface.co/DatarrX |access-date=2026-06-17 |website=huggingface.co}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first=DatarrX |title=DatarrX Foundation |url=https://datarrx.org/ |access-date=2026-06-17 |website=datarrx.org |language=en}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * Kaggle * [[OpenAI]] * Station F * TensorFlow Hub == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] [[ကဏ္ဍ:ကုမ္ပဏီများ]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ အဖွဲ့အစည်းများ]] 4b8qz6p9an30hx6mj1ekivn5zj03yrs 0 288224 1039731 1039421 2026-06-20T16:31:19Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 6 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039731 wikitext text/x-wiki '''အေအိုင် အေးဂျင့် ({{lang-en|AI Agent}})''' (အခြားအမည်များဖြစ်သော '''Compound AI System''' သို့မဟုတ် '''Agentic AI''') ဆိုသည်မှာ နည်းပညာလောကတွင် ပန်းတိုင်များကို ကိုယ်တိုင်ချမှတ်ခြင်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ကိုယ်ပိုင်ထိန်းချုပ်ခွင့်(Autonomy) အဆင့်ဆင့်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသော [[ဉာဏ်ရည်တု]] စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="wikipedia_ai_agent">{{cite web |title=AI agent |url=https://en.wikipedia.org/wiki/AI_agent |publisher=Wikipedia}}</ref> လက်တွေ့အသုံးချမှုအပိုင်းတွင် ဤအေးဂျင့်များသည် လူသားများ သတ်မှတ်ပေးထားသည့် ရည်မှန်းချက်များ၊ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် အသုံးပြု၍ရရှိနိုင်သော လုပ်ငန်းသုံး အထောက်အကူပြု ကိရိယာများ၏ ဘောင်အတွင်းမှနေ၍သာ အဓိက လည်ပတ်လုပ်ဆောင်ကြသည်။<ref name="nist_agent_initiative">{{cite web |date=2026 |title=AI Agent Standards Initiative |url=https://www.nist.gov/artificial-intelligence/ai-agent-standards-initiative |publisher=NIST}}</ref><ref name="ibm_ai_agents">{{cite web |date=2026 |title=What Are AI Agents? |url=https://www.ibm.com/think/topics/ai-agents |publisher=IBM}}</ref> ယခင်က လူသိများခဲ့သည့် Generative AI သို့မဟုတ် Chatbot များသည် လူသားများ၏ အမေး (Prompt) ကိုသာ စောင့်ဆိုင်းပြီး တစ်ကြိမ်ချင်း တုံ့ပြန်ဖြေကြားပေးသည့် အဆင့် (Reactive) တွင်သာ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ လက်ရှိ ခေတ်ပြိုင်နည်းပညာအရ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားများကဲ့သို့ "စဉ်းစားခြင်း၊ လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း" (Think-Act-Observe Cycle) ဟူသော လုပ်ငန်းစဉ်အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် လုပ်ငန်းတစ်ခု ပြီးမြောက်အောင်မြင်သည်အထိ အဆင့်ဆင့် ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်၍ (Proactive) ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိလာကြသည်။<ref name="ibm_ai_agents" /> ၎င်းတို့သည် လိုအပ်ပါက အင်တာနက်တွင် အချက်အလက် ရှာဖွေခြင်း၊ အခြားသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်စနစ်များနှင့် APIs များကို ချိတ်ဆက်အသုံးပြုခြင်း၊ [[မှတ်ဉာဏ်]] (Memory) ကို အသုံးချ၍ အမှားများကို ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်း (Self-correction) နှင့် အခြားသော အထူးပြု အေအိုင် အေးဂျင့်များဖြင့်ပါ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်း (Multi-agent collaboration) တို့ကို လူသားတို့၏ ကြားဝင်ပတ်သက်မှု အနည်းဆုံးဖြင့် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်သော [[ဒစ်ဂျစ်တယ်]] လုပ်သားအင်အားစုအဖြစ် ပြောင်းလဲလာပြီ ဖြစ်သည်။<ref name="wikipedia_ai_agent" /><ref name="ibm_ai_agents" /> == ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် == '''အေအိုင် အေးဂျင့် ({{lang-en|AI Agent}})''' များတွင် အဓိကထူးခြားသော အရည်အသွေးများနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် - * '''ရည်မှန်းချက်ဦးတည် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း (Goal-directed behavior):''' လူသားများက ပန်းတိုင်တစ်ခု ချမှတ်ပေးရုံဖြင့် ထိုပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိရန် လိုအပ်သော လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင် စီမံလုပ်ဆောင်ခြင်း၊<ref name="ibm_ai_agents"/><ref name=":0">{{Cite web |title=What are AI agents? Definition, examples, and types |url=https://cloud.google.com/discover/what-are-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud |language=en-US}}</ref> * '''သဘာဝဘာသာစကားဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သော စနစ် (Natural language interfaces):''' လူသားတို့၏ နေ့စဉ်ပြောဆိုနေကျ ဘာသာစကား (Text သို့မဟုတ် Voice) အမိန့်ပေးချက်များကို တိုက်ရိုက်နားလည်သဘောပေါက်ခြင်း၊ <ref name="ibm_ai_agents" /><ref name=":0" /> * '''ပြင်ပကိရိယာများကို အသုံးချနိုင်စွမ်း (Capacity to use external tools):''' အချက်အလက်များ ရှာဖွေရန် သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပြီးမြောက်ရန်အတွက် ပြင်ပဆော့ဖ်ဝဲလ်များ၊ APIs များနှင့် ဒေတာဘေ့စ်များကို ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊<ref name="ibm_ai_agents" /> <ref name=":0" /> * '''အဆင့်ဆင့်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း (Multi-step tasks):''' ရှုပ်ထွေးသော ကိစ္စရပ်များကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် အပိုင်းလိုက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကာ အဆုံးအထိ ပြီးမြောက်အောင် ၁လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။<ref name="ibm_ai_agents" /><ref name=":0" /> ဤအေးဂျင့်စနစ်များ၏ လုပ်ငန်းခွင် စီးဆင်းမှုဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုဗဟို (Control flow) ကို အဓိကအားဖြင့် အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) က မောင်းနှင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အေအိုင် အေးဂျင့်စနစ်တစ်ခု ပြည့်စုံရန်အတွက် ၎င်း၏ ဦးနှောက်သဖွယ်ဖြစ်သော LLM အပြင်၊ အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းရန် "မှတ်ဉာဏ် အစိတ်အပိုင်းများ" (Memory components)၊ ရှေ့ဆက်ရမည့် အဆင့်များကို တွေးတောရန် "စီမံကိန်းဆွဲခြင်းဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒ" (Planning logic)၊ ပြင်ပစနစ်များနှင့် ချိတ်ဆက်ရန် "ကိရိယာမျက်နှာစာများ" (Tool interfaces) နှင့် ဤအစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပေးမည့် "သံစုံတီးဝိုင်းညွှန်ကြားသူသဖွယ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်" (Orchestration software) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။  <ref name="ibm_ai_agents" /><ref name=":0" /> သို့သော်လည်း ယနေ့ထက်တိုင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် '''အေအိုင် အေးဂျင့်''' ({{lang-en|AI Agent}}) နှင့် ပတ်သက်၍ အားလုံးသဘောတူညီသော စံသတ်မှတ်ချက် (Standard definition) တစ်ခု တိတိပပ မရှိသေးပေ။<ref>{{Cite news |last=Maxwell Zeff, Kyle Wiggers |date=2025-03-14 |title=No one knows what the hell an AI agent is {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/03/14/no-one-knows-what-the-hell-an-ai-agent-is/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318134231/https://techcrunch.com/2025/03/14/no-one-knows-what-the-hell-an-ai-agent-is/ |archive-date=2025-03-18 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref name=":2">{{Cite news |title=AI agents are all the rage. But no one can agree on what they do. |url=https://www.businessinsider.com/what-is-an-ai-agent-depends-who-you-ask-2025-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143511/https://www.businessinsider.com/what-is-an-ai-agent-depends-who-you-ask-2025-3 |archive-date=2025-04-11 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bort |first=Julie |date=2025-05-12 |title=Even a16z VCs say no one really knows what an AI agent is {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/05/12/even-a16z-vcs-say-no-one-really-knows-what-an-ai-agent-is/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512184704/https://techcrunch.com/2025/05/12/even-a16z-vcs-say-no-one-really-knows-what-an-ai-agent-is/ |archive-date=2025-05-12 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref> အမေရိကန် အမျိုးသား စံချိန်စံညွှန်းနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် ([https://nist.gov NIST]) ၏ ဖော်ပြချက်အရ '''အေအိုင် အေးဂျင့်''' ({{lang-en|AI Agent}}) သည် ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ လည်ပတ်နိုင်ရေး၊ စနစ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်အလုပ်လုပ်နိုင်ရေး (Interoperability) နှင့် ပြင်ပစနစ်များနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရစွာ အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးတို့အတွက် နိုင်ငံတကာအဆင့် စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်များစွာ အရေးတကြီး လိုအပ်နေသော ထိုးဖောက်ထွက်ပေါ်စ နည်းပညာနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite journal |date=2026-02-17 |title=AI Agent Standards Initiative |url=https://www.nist.gov/artificial-intelligence/ai-agent-standards-initiative |journal=NIST |language=en}}</ref> လက်ရှိတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို "လုပ်ငန်းခွင် အလိုအလျောက်စနစ်" (Task automation) များ၌ အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ နမူနာအားဖြင့် - အသုံးပြုသူက ခရီးသွားရန် အမိန့်ပေးရုံဖြင့် ၎င်း၏ စိတ်ကြိုက် လေယာဉ်လက်မှတ်များ၊ ဟိုတယ်များနှင့် သွားလာမည့် ခရီးစဉ် (Travel plans) များကို အေးဂျင့်က ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေ စာရင်းသွင်း (Booking) ပေးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=The Next Generation of AI: Here Come the Agents! |url=https://natlawreview.com/article/next-generation-ai-here-come-agents |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111192703/https://natlawreview.com/article/next-generation-ai-here-come-agents |archive-date=2025-01-11 |access-date=2026-06-18 |website=natlawreview.com |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=What are the risks and benefits of ‘AI agents’? |url=https://www.weforum.org/stories/2024/12/ai-agents-risks-artificial-intelligence/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241228013835/https://www.weforum.org/stories/2024/12/ai-agents-risks-artificial-intelligence/ |archive-date=2024-12-28 |access-date=2026-06-18 |website=World Economic Forum |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |date=2024-03-14 |title=Forget Chatbots. AI Agents Are the Future |url=https://www.wired.com/story/fast-forward-forget-chatbots-ai-agents-are-the-future/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105095231/https://www.wired.com/story/fast-forward-forget-chatbots-ai-agents-are-the-future/ |archive-date=2025-01-05 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> လက်ရှိနည်းပညာစျေးကွက်တွင် [https://cloud.google.com/ Google]၊ [https://microsoft.com Microsoft] နှင့် Amazon Web Services ([https://amazon.com AWS]) ကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် ကြိုတင်ဖန်တီးထားပြီးသား အဆင်သင့်သုံး အေအိုင် အေးဂျင့် (Pre-built AI agents) များကို အလွယ်တကူ အသုံးချနိုင်မည့် ပလတ်ဖောင်းများကို ထုတ်လုပ်ပေးထားကြသည်။<ref>{{Cite news |last=David |first=Emilia |date=2025-04-15 |title=Moveworks joins AI agent library craze |url=https://venturebeat.com/ai/moveworks-joins-ai-agent-library-craze/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415214729/https://venturebeat.com/ai/moveworks-joins-ai-agent-library-craze/ |archive-date=2025-04-15 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် အေးဂျင့်အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်စကားပြောနိုင်ရန်အတွက် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ဆက်သွယ်ရေး ပရိုတိုကော (Protocols) များစွာကိုလည်း အဆိုပြုလာကြပြီး၊ ယင်းတို့အနက် Anthropic ၏ Model Context Protocol (MCP) နှင့် ggwave အခြေခံ [[github:PennyroyalTea/gibberlink|Gibberlink]]<ref>{{Cite news |last=Zeff |first=Maxwell |date=2025-03-05 |title=GibberLink lets AI agents call each other in robo-language {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/03/05/gibberlink-lets-ai-agents-call-each-other-in-robo-language/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305141006/https://techcrunch.com/2025/03/05/gibberlink-lets-ai-agents-call-each-other-in-robo-language/ |archive-date=2025-03-05 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref> တို့မှာ ထင်ရှားသော နမူနာများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပရိုတိုကောအချို့ကို အေးဂျင့်များနှင့် ပြင်ပအပလီကေးရှင်းများ ချိတ်ဆက်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Cite web |title=The Seven Kinds of AI Agents |url=https://www.theinformation.com/articles/seven-kinds-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=The Information |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် [[လင်းနပ်စ်]] ဖောင်ဒေးရှင်း ([https://www.linuxfoundation.org/ Linux Foundation]) က အေအိုင် အေးဂျင့် နည်းပညာလောကကို တစ်ဦးတည်းမူပိုင် မဖြစ်စေဘဲ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရှိ၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရှိရှိဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ "အေးဂျင့်တစ် ဉာဏ်ရည်တု ဖောင်ဒေးရှင်း" (Agentic AI Foundation - AAIF) ကို စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Foundation |first=Agentic AI |date=2025-12-09 |title=Linux Foundation Announces the Formation of the Agentic AI Foundation (AAIF), Anchored by New Project Contributions Including Model Context Protocol (MCP), goose and AGENTS.md |url=https://aaif.io/press/linux-foundation-announces-the-formation-of-the-agentic-ai-foundation-aaif-anchored-by-new-project-contributions-including-model-context-protocol-mcp-goose-and-agents-md/ |access-date=2026-06-18 |website=Agentic AI Foundation (AAIF) |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=Linux Foundation founds Agentic AI Foundation |url=https://www.theregister.com/2025/12/09/linux_foundation_agentic_ai_foundation/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228193316/https://www.theregister.com/2025/12/09/linux_foundation_agentic_ai_foundation/ |archive-date=28 December 2025 |access-date=2026-06-18 |language=en |url-status=live }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း‌ == '''အေအိုင် အေးဂျင့်''' များ၏ အခြေခံ သဘောတရားနှင့် သုတေသနများသည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ကတည်းက စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုခေတ်ကာလက အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် တိတိပပ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိခဲ့ကြောင်း [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]] (Harvard University) မှ ပါမောက္ခ မိလင်း တမ်ဘေး (Milind Tambe) က မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ကမ္ဘာကျော် AI သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ အင်ဒရူး အင်န်ဂျီ (Andrew Ng) က "အေးဂျင့်တစ်" (Agentic) ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို နည်းပညာလောကနှင့် လူထုကြားထဲ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိနားလည်သွားအောင် စတင်တွန်းအားပေး ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-11-18 |title=What does 'agentic' AI mean? Tech's newest buzzword is a mix of marketing fluff and real promise |url=https://apnews.com/article/agentic-ai-agents-microsoft-amazon-518d6ae159d1f4d3343e98a456cb5221 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251118171507/https://apnews.com/article/agentic-ai-agents-microsoft-amazon-518d6ae159d1f4d3343e98a456cb5221 |archive-date=2025-11-18 |access-date=2026-06-18 |work=AP News |language=en}}</ref> == လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်းနှင့် စမ်းသပ်ခြင်း == သိပ္ပံပညာရှင်များနှင့် သုတေသီများသည် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ပိုမိုကျွမ်းကျင်လာစေရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရန်အတွက် "ကမ္ဘာ့ပုံတူမော်ဒယ်များ" (World models) နှင့် Reinforcement learning environments ကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းလာကြသည်။ <ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |date=2025-05-22 |title=A United Arab Emirates Lab Announces Frontier AI Projects—and a New Outpost in Silicon Valley |url=https://www.wired.com/story/the-united-arab-emirates-announces-frontier-ai-projects-and-a-new-lab-in-silicon-valley/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522202354/https://www.wired.com/story/the-united-arab-emirates-announces-frontier-ai-projects-and-a-new-lab-in-silicon-valley/ |archive-date=2025-05-22 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-12-06 |title=Google’s Genie 2 “world model” reveal leaves more questions than answers |url=https://arstechnica.com/ai/2024/12/googles-genie-2-world-model-reveal-leaves-more-questions-than-answers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207000413/https://arstechnica.com/ai/2024/12/googles-genie-2-world-model-reveal-leaves-more-questions-than-answers/ |archive-date=2024-12-07 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Zeff |first=Maxwell |date=2025-09-16 |title=Silicon Valley bets big on 'environments' to train AI agents {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/09/16/silicon-valley-bets-big-on-environments-to-train-ai-agents/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916191353/https://techcrunch.com/2025/09/16/silicon-valley-bets-big-on-environments-to-train-ai-agents/ |archive-date=2025-09-16 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref> နမူနာအားဖြင့် - အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လူသားတို့၏ ကြားဝင်မှုမပါဘဲ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် တွေးခေါ်တတ်စေရန် [[မိုင်းခရပ်ဖ်|Minecraft]] <ref>{{Cite news |date=2025-11-24 |title=Why Game Engines Are Becoming A.I.’s Most Important Testbeds |url=https://observer.com/2025/11/gaming-training-next-gen-ai/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203023639/https://observer.com/2025/11/gaming-training-next-gen-ai/ |archive-date=2025-12-03 |access-date=2026-06-18 |work=Observer |language=en-US}}</ref> နှင့် [https://www.nomanssky.com/ No Man's Sky] <ref>{{Cite news |last=David |first=Emilia |date=2024-03-13 |title=Google’s new AI will play video games with you — but not to win |url=https://www.theverge.com/2024/3/13/24099024/google-deepmind-ai-agent-sima-video-games |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602020104/https://www.theverge.com/2024/3/13/24099024/google-deepmind-ai-agent-sima-video-games |archive-date=2025-06-02 |access-date=2026-06-18 |work=The Verge |language=en-US}}</ref> ကဲ့သို့သော လွတ်လပ်စွာ ဆော့ကစားနိုင်သည့် ဗီဒီယိုဂိမ်း (Open-world video games) များထဲတွင် ထည့်သွင်း၍ လေ့ကျင့်ပေးကြသည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အလိုအလျောက်စနစ်များအတွက် ကုမ္ပဏီဝဘ်ဆိုက်များ၏ စမ်းသပ်မှုပုံတူ (Replicas) များ ပြုလုပ်ပြီး ၎င်းဝဘ်ဆိုက်များပေါ်တွင် ဒေတာများ ရှာဖွေခြင်း၊ စာရင်းသွင်းခြင်းနှင့် ဖောက်သည်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို လက်တွေ့စမ်းသပ် လေ့ကျင့်ပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=2025-12-02 |title=Silicon Valley Builds Amazon and Gmail Copycats to Train A.I. Agents |url=https://www.nytimes.com/2025/12/02/technology/artificial-intelligence-amazon-gmail.html |access-date=2026-06-18 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == ကိုယ်ပိုင်ထိန်းချုပ်ခွင့်စွမ်းရည် == Financial Times သတင်းစာကြီး၏ သုံးသပ်ချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ ကိုယ်ပိုင်ထိန်းချုပ်ခွင့်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Autonomy) ကို အလိုအလျောက် မောင်းနှင်သည့် ကိုယ်တိုင်မောင်းကားများ (Self-driving cars) ၏ SAE အဆင့်ခွဲခြားမှုစံနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြထားသည်။ လက်ရှိ ခေတ်ပြိုင်နည်းပညာအရ ပေါ်ထွက်နေသော အေအိုင် အေးဂျင့်အများစုသည် လူသားများ၏ အနီးကပ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု လိုအပ်သေးသည့် အဆင့် ၂ (Level 2) သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဆင့် ၃ (Level 3) တွင်သာ ရှိကြသေးသည်။ ဉာဏ်ရည်မြင့်မားသော အချို့သော အထူးပြု AI စနစ်များသည် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းပြီး သတ်မှတ်ချက် တိကျသော အခြေအနေများတွင်သာ အဆင့် ၄ (Level 4) အထိ အောင်မြင်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်ကြပြီး၊ လူသား လုံးဝဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် မလိုဘဲ ရာနှုန်းပြည့် ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် အဆင့် ၅ (Level 5) ကမူ လက်ရှိအချိန်တွင် သီအိုရီအဆင့် (Theoretical) မျှသာ ရှိနေပါသေးသည်။<ref>{{Cite news |date=2025-05-07 |title=AI agents: from co-pilot to autopilot |url=https://www.ft.com/content/3e862e23-6e2c-4670-a68c-e204379fe01f |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228143936/https://www.ft.com/content/3e862e23-6e2c-4670-a68c-e204379fe01f |archive-date=28 February 2026 |access-date=2026-06-18 |language=en-GB |url-status=live }}</ref> == အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံစနစ် == '''အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံစနစ်''' (Cognitive Architecture) ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုအတွင်း ဒေတာများ စီးဆင်းပုံ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပုံနှင့် ပြဿနာများကို တွေးခေါ်မြော်မြင်ပုံတို့အတွက် စနစ်တကျ ပုံစံထုတ်ထားသည့် အတွင်းပိုင်း ဒီဇိုင်းစနစ် (Internal design) ဖြစ်သည်။ ယခင် Chatbot များကဲ့သို့ မေးခွန်းတစ်ခုကို ချက်ချင်းအဖြေထုတ်ပေးရုံမျှမကဘဲ ရှုပ်ထွေးသော လုပ်ငန်းများကို လူသားကဲ့သို့ ယုတ္တိဗေဒကျကျ ဆင်ခြင်တုံ့ပြန်နိုင်ရန် (Reasoning) အောက်ပါ အတွင်းပိုင်း ဒီဇိုင်းရွေးချယ်စရာများနှင့် နည်းဗျူဟာများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုကြသည်။ '''ဗဟုသုတအခြေခံ ရှာဖွေမှုစနစ် (Retrieval-Augmented Generation - RAG)''' * '''ဗဟုသုတအခြေခံ ရှာဖွေမှုစနစ်''' (RAG) သည် အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုကို ၎င်း၏ မူလလေ့ကျင့်ထားသော ဒေတာများအပြင် ပြင်ပမှ နောက်ဆုံးပေါ် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် ကုမ္ပဏီတွင်း သီးသန့်ဒေတာဘေ့စ် (Vector Database) များသို့ ချိတ်ဆက်ကာ အချိန်နှင့်တပြေးညီ ရှာဖွေဖတ်ရှုခွင့်ပေးသည့် နည်းပညာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Belcic |first=Ivan |date=2024-10-21 |title=What is RAG (Retrieval Augmented Generation)? {{!}} IBM |url=https://www.ibm.com/think/topics/retrieval-augmented-generation |access-date=2026-06-18 |website=www.ibm.com |language=en}}</ref> ဤစနစ်ကြောင့် အေအိုင် အေးဂျင့်သည် အချက်အလက်အမှားများ လျှောက်တင်ခြင်း (Hallucination) ကို အသိသာဆုံး လျှော့ချနိုင်ပြီး၊ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ မေးခွန်းများကို တိကျမှန်ကန်စွာ ဖြေဆိုနိုင်ခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=What is Retrieval-Augmented Generation (RAG)? |url=https://cloud.google.com/use-cases/retrieval-augmented-generation |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud |language=en-US}}</ref> '''ဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း ပုံစံတူစနစ် (ReAct (Reason + Act) Pattern)''' * '''ReAct''' (Reason + Act) ပုံစံစနစ်ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုက တွေးခေါ်ဆင်ခြင်ခြင်း (Reasoning) နှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်း (Taking actions) တို့ကို တလှည့်စီ အပြန်အလှန် စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင်သွားသည့် အလှည့်ကျ လုပ်ငန်းစဉ် (Iterative process) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/> ဤစနစ်တွင် အေအိုင် အေးဂျင့်သည် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို စတင်သောအခါ - # ပထမဦးစွာ ရှေ့ဆက်ရမည့်အဆင့်ကို တွေးတောဆင်ခြင်သည် (Reason)၊<ref name=":0" /> # ထို့နောက် ဆော့ဖ်ဝဲလ် သို့မဟုတ် ပြင်ပကိရိယာတစ်ခုခုကို အသုံးပြု၍ လက်တွေ့လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်သည် (Act)၊<ref name=":0" /> # ယင်းနောက် ထိုပြင်ပပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် ကိရိယာမှ ပြန်လည်ရရှိလာသော ရလဒ်နှင့် လက်ရှိအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာသည် (Observation)၊<ref name=":0" /> # ရရှိလာသော အချက်အလက်သစ်များကို ၎င်း၏ နောက်ထပ်တွေးခေါ်မှု အဆင့်ဆင့်ထဲသို့ ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပြီး ပန်းတိုင်မရောက်မချင်း ဤသံသရာအတိုင်း ဆက်တိုက် လည်ပတ်လုပ်ဆောင်သည်။<ref>{{Cite journal |last=Yao |first=Shunyu |date=2023-03-10 |title=ReAct: Synergizing Reasoning and Acting in Language Models |url=http://arxiv.org/abs/2210.03629 |doi=10.48550/arXiv.2210.03629}}</ref> '''ကိုယ်တိုင်ဆန်းစစ် အမှားပြင်ဆင်ခြင်းစနစ် (Reflexion)''' * '''Reflexion''' ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုက ၎င်းကိုယ်တိုင် ချမှတ်ခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ် စီမံကိန်းများနှင့် ရလဒ်များအပေါ် လိုအပ်ချက်နှင့် အမှားအယွင်း ရှိ၊ မရှိကို အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ် (LLM) အသုံးပြု၍ ကိုယ်တိုင် ဝေဖန်ဆန်းစစ်ချက် (Feedback) ပြန်လည်ထုတ်ယူသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=What are AI agents? Definition, examples, and types |url=https://cloud.google.com/discover/what-are-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ ဆန်းစစ်ချက် အကြံပြုချက်များကို ရေတိုမှတ်ဉာဏ်သိုလှောင်မှု (Memory cache) ထဲတွင် သိမ်းဆည်းထားပြီး၊ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံလုပ်ဆောင်သည့်အခါ ယခင်အမှားမျိုး ထပ်မဖြစ်စေရန်နှင့် စွမ်းဆောင်ရည် ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန်အတွက် ကိုယ်တိုင် သင်ခန်းစာယူ ပြင်ဆင်လည်ပတ်သည့် ဗိသုကာစနစ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Reflection Agents |url=https://www.langchain.com/blog/reflection-agents |access-date=2026-06-18 |website=www.langchain.com |language=en}}</ref> '''ကိရိယာနှင့် အေးဂျင့် မှတ်ပုံတင်ဌာန (Tool/Agent Registry)''' * '''ကိရိယာနှင့် အေးဂျင့် မှတ်ပုံတင်ဌာန''' (Tool/Agent Registry) ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခု လိုအပ်သလို ယူငင်အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲလ်လုပ်ဆောင်ချက်များ (Software functions)၊ ပြင်ပ APIs များနှင့် အခြားသော အထူးပြု အေအိုင် အေးဂျင့်များစာရင်းကို စနစ်တကျ စုစည်းမှတ်ပုံတင်ထားသည့် ဗဟိုဒိုင်စနစ် ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်ကြောင့် အေးဂျင့်သည် မိမိလုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းသဘာဝအလိုက် မည်သည့်ဂဏန်းတွက်စက်၊ မည်သည့်မြေပုံစနစ် သို့မဟုတ် မည်သည့် ဒေတာဘေ့စ်ကိရိယာကို သုံးစွဲရမည်ဆိုသည်ကို ထိရောက်စွာ ရွေးချယ်ညွှန်ကြားနိုင်စွမ်း ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=Agent Registry documentation |url=https://docs.cloud.google.com/agent-registry |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud Documentation |language=en}}</ref> '''တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် စီမံကိန်းချစနစ် (One-Shot Model Querying)''' * '''တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် စီမံကိန်းချစနစ်''' (One-Shot Model Querying) ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်အား လုပ်ငန်းတစ်ခု ခိုင်းစေသည့်အခါတွင် နောက်ခံမော်ဒယ် (LLM) ထံသို့ မေးခွန်း သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက် တစ်ကြိမ်တည်းသာ တိုက်ရိုက်မေးမြန်းပြီး (One-time query)၊ အစမှအဆုံး လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ် စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးကို တစ်ပါတည်း တန်းစီထုတ်လုပ်ခိုင်းသည့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ReAct ကဲ့သို့ အပြန်အလှန် စဉ်းစားတုံ့ပြန်မှုမျိုး မလုပ်ဆောင်ဘဲ၊ ရိုးရှင်းပြီး ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အချိန်တိုအတွင်း မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြီးမြောက်စေရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=One-Shot Model Querying - Software Systems |url=https://research.csiro.au/ss/science/projects/agent-design-pattern-catalogue/one-shot-model-querying/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918094514/https://research.csiro.au/ss/science/projects/agent-design-pattern-catalogue/one-shot-model-querying/ |archive-date=18 September 2025 |access-date=2026-06-18 |work=Software Systems |language=en-US |url-status=live }}</ref> === ရည်ညွှန်းဗိသုကာစနစ် === နည်းပညာပညာရှင် '''ကန် ဟွမ်''' (Ken Huang) က အေအိုင် အေးဂျင့်များ တည်ဆောက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ထားသော အလွှာ (Layer) ခုနစ်ဆင့်ပါဝင်သည့် '''အေအိုင် အေးဂျင့် ရည်ညွှန်းဗိသုကာစနစ်''' (AI Agent Reference Architecture) တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Huang |first=Ken |date=2026-06-13 |title=Why AI Agents Are Starting to Dream |url=https://kenhuangus.substack.com/p/why-ai-agents-are-starting-to-dream |access-date=2026-06-18 |website=Agentic AI}}</ref> ဤစနစ်တွင် အလွှာတစ်ခုစီသည် ၎င်း၏အောက်တွင်ရှိသော အလွှာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဆင့်ကဲ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အလွှာ ခုနစ်ဆင့်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - * '''အလွှာ ၁ - အခြေခံမော်ဒယ်များ (Foundation models):''' ဤအလွှာသည် အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုလုံး၏ စွမ်းဆောင်ရည်များကို မောင်းနှင်ပေးသည့် အဓိက AI အင်ဂျင် (Core AI Engine) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သဖွယ် ဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) နှင့် ဘာသာစကားအပြင် ရုပ်ပုံ၊ အသံပါ နားလည်သော မော်ဒယ်များ (Multimodal Models) ဤနေရာတွင် ပါဝင်သည်။ <ref name=":0"/> * '''အလွှာ ၂ - ဒေတာ လည်ပတ်လှုပ်ရှားမှုများ (Data operations):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များ လည်ပတ်ရန် လိုအပ်သည့် ရှုပ်ထွေးသော ဒေတာ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို စီမံခန့်ခွဲသည့် အလွှာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အချက်အလက်များကို သင်္ချာနည်းကျ သိမ်းဆည်းပေးသည့် ဗက်တာ ဒေတာဘေ့စ် (Vector Database) များ၊ ဒေတာထည့်သွင်းကိရိယာများ (Data loaders) နှင့် ဗဟုသုတအခြေခံ ရှာဖွေမှုစနစ် (RAG) တို့ ပါဝင်သည်။ <ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၃ - အေးဂျင့် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်များ (Agent frameworks):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်နိုင်ရန်နှင့် စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန် ကူညီပေးသည့် ခေတ်မီဆန်းပြားသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် တည်ဆောက်ပုံ ကိရိယာများ (ဥပမာ - LangChain, AutoGen စသည်တို့) ပါဝင်သော အလွှာဖြစ်သည်။ <ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၄ - ဖြန့်ကြက်ချထားခြင်းနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ (Deployment and infrastructure):''' ဖန်တီးထားသော အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် Cloud စနစ်များ သို့မဟုတ် ဆာဗာများပေါ်တွင် စိတ်ချရစွာ တင်ရှိမောင်းနှင်ပေးသည့် ခိုင်မာတောင့်တင်းသော နည်းပညာအခြေခံအလွှာ ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၅ - အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း (Evaluation and observability):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက် တိကျမှု၊ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် စွမ်းဆောင်ရည် (Performance) မည်မျှရှိသည်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ပြီး စောင့်ကြည့်ထောက်လှမ်းသည့် အလွှာဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၆ - လုံခြုံရေးနှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု (Security and compliance):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ လည်ပတ်နိုင်ရေးနှင့် ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များအတွင်း ကိုက်ညီမှု ရှိစေရေးတို့အတွက် အကာအကွယ်ပေးသည့် အရေးကြီးသော အလွှာဖြစ်သည်။ ဤအလွှာတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်စနစ်တစ်ခုလုံး၏ အဆင့်တိုင်း၌ မြှုပ်နှံထားသော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ထိန်းချုပ်သည်။<ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၇ - အေးဂျင့် ဂေဟစနစ် (Agent ecosystem):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များက ပြင်ပကမ္ဘာမှ လက်တွေ့အသုံးချ အပလီကေးရှင်းများ၊ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် လူသားအသုံးပြုသူများအကြား တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ဆက်သွယ်ရသည့် အပေါ်ဆုံး မျက်နှာစာအလွှာ ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> == လုပ်ငန်းစဉ် စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံများ == ရှုပ်ထွေးလှသော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ပြီးမြောက်အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အခြားသော အေးဂျင့်များနှင့်ဖြစ်စေ၊ သီးသန့် အထူးပြုကိရိယာများနှင့်ဖြစ်စေ ပေါင်းစပ်ချိတ်ဆက်လေ့ရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားမှုကို '''လုပ်ငန်းစဉ် စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံများ''' (Orchestration patterns) သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းစီးဆင်းမှုပုံစံများ (Workflows) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါစနစ်များ ပါဝင်သည် - <ref>{{Cite book |last=Gullì |first=Antonio |date=2025 |title=Agentic Design Patterns: A Hands-On Guide to Building Intelligent Systems |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9783032014023 |publisher=Springer Nature Switzerland |isbn=978-3-032-01402-3 |edition=1st ed. 2025 |location=Cham}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kar |first=Indrajit |date=2025 |title=Building Multimodal Generative AI and Agentic Applications |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9789365898385 |publisher=BPB Publications |isbn=978-93-6589-838-5 |edition=1st ed |location=Delhi}}</ref> * '''အမိန့်ပေးချက် ဆင့်ကဲချိတ်ဆက်မှုစနစ် (Prompt chaining):''' လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ ရလဒ် (Output) ကို နောက်ထပ်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ အဝင်ဒေတာ (Input) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် ဆင့်ကဲချိတ်ဆက်၍ အလုပ်လုပ်သွားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''လမ်းကြောင်းခွဲခြားမှုစနစ် (Routing):''' ဝင်ရောက်လာသော ဒေတာ သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်များကို အမျိုးအစားခွဲခြားပြီးနောက် ၎င်းနှင့် ကိုက်ညီမည့် သီးသန့်အောက်ခြေလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် အထူးပြုကိရိယာများထံသို့ လမ်းကြောင်းလွှဲပြောင်း ညွှန်ကြားပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''ပြိုင်တူလုပ်ဆောင်မှုစနစ် (Parallelization):''' လုပ်ငန်းတာဝန် အများအပြားကို အချိန်ကုန်သက်သာစေရန်အတွက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခွဲခြမ်း၍ လုပ်ဆောင်သော စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''အစီအစဉ်တကျ စီမံမှုစနစ် (Sequential processing):''' ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းလမ်းကြောင်းအတိုင်း အဆင့်တစ်ခုပြီးမှ တစ်ဆင့်သို့ ပုံသေမျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း တန်းစီလုပ်ဆောင်သွားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''စီမံသူနှင့် ဝေဖန်သူ ပူးပေါင်းစနစ် (Planner-critic):''' အေးဂျင့်တစ်ဦးက လုပ်ငန်းစီမံကိန်း သို့မဟုတ် အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို စတင်ဖန်တီးပြီး၊ အခြားအေးဂျင့်တစ်ဦးက ထိုအဆိုပြုချက်ကို ဆန်းစစ်ဝေဖန်ကာ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် အကြံပြုချက် (Feedback) ပြန်လည်ပေးသည့် အပြန်အလှန် လည်ပတ်မှုစနစ်ဖြစ်သည်။ == အာရုံစုံသုံး အေအိုင် အေးဂျင့်များ == အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) အပြင်၊ ရုပ်ပုံနှင့် ဘာသာစကားတွဲဖက်မော်ဒယ်များ (Vision-Language Models - VLMs) နှင့် အာရုံစုံသုံး အခြေခံမော်ဒယ်များ (Multimodal foundation models) ကိုလည်း အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ အခြေခံဦးနှောက်အဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Allen Institute for AI က ပွင့်လင်းရင်းမြစ် (Open-source) ရုပ်ပုံနှင့် ဘာသာစကားတွဲဖက်မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |date=2024-09-25 |title=The Most Capable Open Source AI Model Yet Could Supercharge AI Agents |url=https://www.wired.com/story/molmo-open-source-multimodal-ai-model-allen-institute-agents/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328102342/https://www.wired.com/story/molmo-open-source-multimodal-ai-model-allen-institute-agents/ |archive-date=2025-03-28 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> ထို့အတူ Nvidia ကုမ္ပဏီကလည်း ဗီဒီယိုများအတွင်း ရှာဖွေခြင်းနှင့် ဗီဒီယိုအကျဉ်းချုပ် ပြုလုပ်ခြင်း အပါအဝင် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို စစ်ဆေးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်မည့် အေအိုင် အေးဂျင့်များ တည်ဆောက်ရန်အတွက် VLMs၊ LLMs နှင့် RAG နည်းပညာများကို အသုံးပြုနိုင်မည့် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခုကို တီထွင်သူများအတွက် ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Takahashi |first=Dean |date=2024-11-04 |title=Nvidia AI Blueprint makes it easy for any devs to build automated agents that analyze video |url=https://venturebeat.com/ai/nvidia-ai-blueprint-makes-it-easy-for-devs-in-any-industry-build-agents-to-analyze-video/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127102345/https://venturebeat.com/ai/nvidia-ai-blueprint-makes-it-easy-for-devs-in-any-industry-build-agents-to-analyze-video/ |archive-date=2024-11-27 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Takahashi |first=Dean |date=2025-01-07 |title=Nvidia launches blueprint for AI agents that can analyze video |url=https://venturebeat.com/ai/nvidia-launches-blueprint-for-ai-agents-that-can-analyze-video/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404224324/https://venturebeat.com/ai/nvidia-launches-blueprint-for-ai-agents-that-can-analyze-video/ |archive-date=2025-04-04 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် Microsoft ကုမ္ပဏီက ရုပ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများ၊ ဆော့ဖ်ဝဲလ်အသုံးပြုသူ မျက်နှာစာ (UI) နှင့် ရိုဘော့တစ်ဒေတာများဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် အာရုံစုံသုံး အေးဂျင့်မော်ဒယ် (Multimodal agent model) တစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းစနစ်သည် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် စက်ရုပ်များကိုပါ ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နိုင်ကြောင်း ကုမ္ပဏီက အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-02-20 |title=Microsoft’s new AI agent can control software and robots |url=https://arstechnica.com/ai/2025/02/microsofts-new-ai-agent-can-control-software-and-robots/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520062232/https://arstechnica.com/ai/2025/02/microsofts-new-ai-agent-can-control-software-and-robots/ |archive-date=2025-05-20 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref> == လက်တွေ့အသုံးချမှုများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလအထိ Associated Press (AP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ထိထိရောက်ရောက် အသုံးချနိုင်မှု အပိုင်းမှာ နည်းပါးနေသေးကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite news |date=2025-04-30 |title=Visa wants to give artificial intelligence 'agents' your credit card |url=https://apnews.com/article/ai-artificial-intelligence-5dfa1da145689e7951a181e2253ab349 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501010808/https://apnews.com/article/ai-artificial-intelligence-5dfa1da145689e7951a181e2253ab349 |archive-date=2025-05-01 |access-date=2026-06-18 |work=AP News |language=en}}</ref>  The Information မီဒီယာက အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်အပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါအတိုင်း စံပြပုံစံ (Archetypes) ခုနစ်မျိုး ခွဲခြားပြထားသည်<ref>{{Cite web |title=The Seven Kinds of AI Agents |url=https://www.theinformation.com/articles/seven-kinds-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=The Information |language=en}}</ref> - # '''စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အေးဂျင့်များ (Business-task agents):''' လုပ်ငန်းသုံး ဆော့ဖ်ဝဲလ်များအတွင်း အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ပေးသည့် စနစ်များ။ # '''စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ အေးဂျင့်များ (Conversational agents):''' သုံးစွဲသူ ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက် Chatbot များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် စနစ်များ။ # '''သုတေသနပြု အေးဂျင့်များ (Research agents):''' သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေစုဆောင်းပြီး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးသည့် စနစ်များ (ဥပမာ - OpenAI Deep Research)။ # '''အချက်အလက် ဆန်းစစ်မှု အေးဂျင့်များ (Analytics agents):''' ဒေတာများကို စစ်ဆေး၍ လုပ်ငန်းသုံး အစီရင်ခံစာများ ထုတ်ပြန်ပေးသည့် စနစ်များ။ # '''ဆော့ဖ်ဝဲလ်ရေးသားမှု အေးဂျင့်များ (Software developer or coding agents):''' ကွန်ပျူတာ ကုဒ်များကို ကိုယ်တိုင်ဝင်ရောက် ရေးသားပြင်ဆင်ပေးသည့် စနစ်များ (ဥပမာ - Cursor)။ # '''သီးသန့်နယ်ပယ် အေးဂျင့်များ (Domain-specific agents):''' ဆေးပညာ သို့မဟုတ် ဥပဒေကဲ့သို့ သီးသန့် အထူးပြု ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အသိပညာများ ပါရှိသည့် စနစ်များ။ # '''ဝဘ်ဘရောက်ဆာ အေးဂျင့်များ (Web browser agents):''' လူသားများကဲ့သို့ ဝဘ်ဆိုက်များအတွင်း ဝင်ရောက် ကလစ်နှိပ်ပြီး အလုပ်လုပ်ပေးသည့် စနစ်များ (ဥပမာ - OpenAI Operator)။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းကာလများတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ဗီဒီယိုဂိမ်း ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ လောင်းကစားခြင်း (အားကစားလောင်းကစားခြင်း အပါအဝင်)၊ ခရစ်ပတိုငွေကြေး ပိုက်ဆံအိတ်များ (ခရစ်ပတို အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မီမီကွိုင်းများ အပါအဝင်) နှင့် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများတွင်ပါ အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{Cite news |title=Nearly 90% of videogame developers use AI agents, Google study shows |url=https://www.reuters.com/business/nearly-90-videogame-developers-use-ai-agents-google-study-shows-2025-08-18/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250820180924/https://www.reuters.com/business/nearly-90-videogame-developers-use-ai-agents-google-study-shows-2025-08-18/ |archive-date=20 August 2025 |access-date=2026-06-18 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Knibbs |first=Kate |date=2025-09-02 |title=Meet the Guys Betting Big on AI Gambling Agents |url=https://www.wired.com/story/sports-betting-crypto-artificial-intelligence-agents/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902112628/https://www.wired.com/story/sports-betting-crypto-artificial-intelligence-agents/ |archive-date=2025-09-02 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref><ref>[https://www.reuters.com/legal/government/musks-x-resolves-eliza-labs-lawsuit-over-ai-agents-2025-12-30/ Scarcella, Mike (December 30, 2025). "Musk's X resolves Eliza Labs lawsuit over AI agents". ''Reuters''. Retrieved January 7, 2026.]</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် New York Magazine က ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရေးသားခြင်း (Software development) သည် အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ အထိရောက်ဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးသော အသုံးချမှုနယ်ပယ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref name=":5">{{Cite news |last=Herrman |first=John |title=Why Everything’s an AI ‘Agent’ Now |url=https://nymag.com/intelligencer/article/why-everything-is-an-ai-agent-now.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250822141745/https://nymag.com/intelligencer/article/why-everything-is-an-ai-agent-now.html |archive-date=2025-08-22 |access-date=2026-06-18 |work=Intelligencer |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မျှော်မှန်းချက်များ ပြန်လည်ကျဆင်းလာမှုကို ထောက်ပြလျက် The Information က စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုဒ် ရေးသားခြင်းနှင့် သုံးစွဲသူ ကူညီပံ့ပိုးရေး (Customer support) ကဏ္ဍနှစ်ခု၌သာ အဓိက အသုံးချနေကြကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |title=A Reality Check on Agents |url=https://www.theinformation.com/newsletters/applied-ai/reality-check-agents |access-date=2026-06-18 |website=The Information |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် The Wall Street Journal က ဖော်ပြချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လက်တွေ့အသုံးပြုခဲ့ကြသည့် ကုမ္ပဏီများအနက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအပေါ် အမြတ်အစွန်း (Return on Investment - ROI) ပြန်လည်ရရှိသည့် ကုမ္ပဏီ အရေအတွက်မှာ အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသေးကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |last=Rosenbush |first=Steven |date=2025-11-12 |title=Companies Begin to See a Return on AI Agents |url=https://www.wsj.com/articles/companies-begin-to-see-a-return-on-ai-agents-671d830d |access-date=2026-06-18 |work=Wall Street Journal |language=en-US |issn=0099-9660}}</ref> === အစိုးရကဏ္ဍတွင် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ === [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] ([[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်]]) ရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်း အတော်များများသည် ဒေသန္တရအဆင့်နှင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်များတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို စတင်အသုံးပြုနေပြီဖြစ်ကြောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။ <ref name=":7">{{Cite web |last=Alms |first=Natalie |date=2025-10-23 |title=As agencies shed staff, industry execs predict AI agents' rise |url=https://www.govexec.com/technology/2025/10/salesforce-pitches-ai-agents-government-sheds-staff/409017/ |access-date=2026-06-18 |website=Government Executive |language=en}}</ref> နမူနာအားဖြင့် - တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ ကိုင်လ်မြို့ (Kyle) သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု (311 Customer Service) အတွက် Salesforce ကုမ္ပဏီထုတ် အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုကို စတင်ဖြန့်ကြက်ခဲ့သည်။ <ref name=":7" />၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အမေရိကန် ပြည်တွင်းအခွန်များဌာန (IRS) က ၎င်းတို့၏ အထွေထွေအကြံပေးရုံး၊ အခွန်ထမ်း ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးဌာနနှင့် အယူခံရုံးတို့တွင် Salesforce ၏ "Agentforce" အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အသုံးပြုသွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Gold |first=Ashley |date=2025-11-21 |title=Exclusive: IRS deploys AI agents |url=https://www.axios.com/2025/11/21/irs-deploys-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=Axios |language=en}}</ref> ထိုလတွင်ပင် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ စတက်ဖို့ဒ်ရှိုင်းယား ရဲတပ်ဖွဲ့ (Staffordshire Police) က အရေးပေါ်မဟုတ်သော "၁၀၁" ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် Agentforce အေးဂျင့်များကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မှစ၍ စမ်းသပ်အသုံးပြုသွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-11-26 |title=Staffordshire Police to trial AI 'agents' on 101 service |url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgq03y0l3yo |access-date=2026-06-18 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မီချီဂန်ပြည်နယ်၊ ဒက်ထရွိုက်မြို့ရှိ ရပ်ကွက်များဆိုင်ရာဌာန (Department of Neighborhoods) သည် ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဒက်ထရွိုက်ခရိုင်နှစ်ခုတွင် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများအတွက် အေအိုင် အေးဂျင့် စမ်းသပ်စီမံကိန်း (Pilot project) တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Fernandez |first=Demond |date=2025-12-12 |title=Residents in 2 Detroit districts now assisted by AI agent for city service calls |url=https://www.clickondetroit.com/news/local/2025/12/12/residents-in-2-detroit-districts-now-assisted-by-ai-agent-for-city-service-calls/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217113711/https://www.clickondetroit.com/news/local/2025/12/12/residents-in-2-detroit-districts-now-assisted-by-ai-agent-for-city-service-calls/ |archive-date=2025-12-17 |access-date=2026-06-18 |work=WDIV |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နည်းပညာအသွင်ကူးပြောင်းရေး ဝန်ဆောင်မှုဌာန (TTS) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး သောမတ်စ် ရှက်ဒ် (Thomas Shedd) က အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အစိုးရတစ်ရပ်လုံးတွင် ကုဒ်ရေးသားပေးနိုင်သော အေအိုင် အေးဂျင့် (AI coding agents) များကို အသုံးပြုရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wong |first=Matteo |title=DOGE’s Plans to Replace Humans With AI Are Already Under Way |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/gsa-chat-doge-ai/681987/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204163102/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/gsa-chat-doge-ai/681987/ |archive-date=2025-12-04 |access-date=2026-06-18 |work=The Atlantic |language=en-US}}</ref> အလားတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အစိုးရစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေးဌာန (DOGE) ၏ ဝန်ထမ်းရှာဖွေရေးအရာရှိတစ်ဦးက OpenAI ၏ ရန်ပုံငွေပံ့ပိုးမှုနှင့် Palantir ကုမ္ပဏီတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အစိုးရဝန်ထမ်းပေါင်း ၇၀,၀၀၀ ခန့်၏ လုပ်ငန်းများကို အေအိုင် အေးဂျင့်များ အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် အစားထိုးလုပ်ဆောင်ရန် စီမံကိန်းတစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤအဆိုပြုချက်သည် လက်တွေ့မကျနိုင်ကြောင်း၊ ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိကြောင်းနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလောကတွင်ပင် ယင်းကဲ့သို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်းကို ထောက်ပြ၍ နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူများ၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Haskins |first=Caroline |date=2025-05-02 |title=A DOGE Recruiter Is Staffing a Project to Deploy AI Agents Across the US Government |url=https://www.wired.com/story/doge-recruiter-ai-agents-palantir-clown-emoji/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250503074840/https://www.wired.com/story/doge-recruiter-ai-agents-palantir-clown-emoji/ |archive-date=2025-05-03 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန (FDA) က ၎င်းတို့၏ ဝန်ထမ်းများအတွက် "အစည်းအဝေး စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ စျေးကွက်မတင်မီ ဆန်းစစ်ခြင်း၊ စစ်ဆေးမှုများကို အတည်ပြုခြင်း၊ စျေးကွက်တင်ပြီးနောက်ပိုင်း စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတာဝန်များ" တွင် အေးဂျင့်တစ်ဉာဏ်ရည်တု (Agentic AI) စွမ်းဆောင်ရည်များကို ထည့်သွင်းပေးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Aguilar |first=Mario |date=2025-12-01 |title=FDA offers staff 'agentic AI' to support premarket reviews, administrative tasks |url=https://www.statnews.com/2025/12/01/fda-announces-agentic-ai-elsa-pre-merket-review/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251202002221/https://www.statnews.com/2025/12/01/fda-announces-agentic-ai-elsa-pre-merket-review/ |archive-date=2025-12-02 |access-date=2026-06-18 |work=STAT |language=en-US}}</ref> ထိုလတွင်ပင် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (Pentagon) သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအတွက် Google Gemini အခြေခံ "ဉာဏ်ရည်မြင့် အေးဂျင့်လုပ်ငန်းစဉ်များ" ကို အသုံးပြုနိုင်မည့် "GenAI.mil" ဟူသော အတွင်းပိုင်းပလတ်ဖောင်းတစ်ခုကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိထ် ဟက်ဂ်ဆက်သ် (Pete Hegseth) က ဤစနစ်ကို "နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သုတေသနပြုခြင်း၊ စာရွက်စာတမ်းများ ပုံစံချခြင်းနှင့် ဗီဒီယို သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများကို မကြုံစဖူး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စစ်ဆေးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း" စသည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် အသုံးချသွားမည်ဟု အသေးစိတ်စာရင်းပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Losey |first=Stephen |date=2025-12-09 |title=Pentagon taps Google Gemini, launches new site to boost AI use |url=https://www.defensenews.com/pentagon/2025/12/09/pentagon-taps-google-gemini-launches-new-site-to-boost-ai-use/ |access-date=2026-06-18 |website=Defense News |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဝန်ထမ်းဌာန (ICE) သည် ၎င်းတို့၏ ဖမ်းဆီးရေးနှင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရေး အကောင်အထည်ဖော်မှုဌာနခွဲတွင် တိမ်းရှောင်နေသူများကို ရှာဖွေထောက်လှမ်းရန် (Skip tracing) အတွက် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အသုံးပြုရန် သီးသန့်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cox · |first=Joseph |date=2025-12-18 |title=ICE Contracts Company Making Bounty Hunter AI Agents |url=https://www.404media.co/ice-contracts-company-making-bounty-hunter-ai-agents/ |access-date=2026-06-18 |website=404 Media |language=en}}</ref> === အော်ပရိတ်တင်း စနစ်များ === အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ကွန်ပျူတာနှင့် ဖုန်းများ၏ Operating systems အတွင်းသို့ပါ ထည့်သွင်းပေါင်းစပ်လာကြသည်။ Microsoft၊ Apple နှင့် Google တို့ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီကြီးများက ၎င်းတို့ထုတ်လုပ်သည့် လည်ပတ်မှုစနစ်များတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ထည့်သွင်းပေးထားကြသည်။<ref>{{Cite news |title=AI agents are coming for your privacy, warns Meredith Whittaker |url=https://www.economist.com/by-invitation/2025/09/09/ai-agents-are-coming-for-your-privacy-warns-meredith-whittaker |access-date=2026-06-18 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Microsoft သည် အသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဖိုင်များကို ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် ရေးသားခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပြီး နောက်ကွယ်မှ လုပ်ငန်းတာဝန်များ (Background tasks) ကို အလိုအလျောက် လုပ်ဆောင်ပေးမည့် အေအိုင် အေးဂျင့်များ ပါဝင်သော Windows 11 စမ်းသပ်ဆော့ဖ်ဝဲလ် (Test software build) တစ်ခုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cunningham |first=Andrew |date=2025-11-18 |title=Microsoft tries to head off the “novel security risks” of Windows 11 AI agents |url=https://arstechnica.com/gadgets/2025/11/new-windows-11-ai-agents-can-work-in-the-background-but-create-new-security-risks/ |access-date=2026-06-18 |website=Ars Technica |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဘိုက်ဒန့်စ် (ByteDance) ကုမ္ပဏီက စမတ်ဖုန်းလည်ပတ်မှုစနစ်များ (အထူးသဖြင့် ZTE ကုမ္ပဏီထုတ် Nubia M153 ဖုန်း) တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်မည့် "ဒေါင်ပေါင်" (Doubao) အမည်ရှိ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ <ref name=":8">{{Cite news |last=Yang |first=Zeyi |date=2025-12-04 |title=ByteDance and DeepSeek Are Placing Very Different AI Bets |url=https://www.wired.com/story/deepseek-goes-high-while-bytedance-goes-wide/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205023422/https://www.wired.com/story/deepseek-goes-high-while-bytedance-goes-wide/ |archive-date=2025-12-05 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံရှိ နာမည်ကြီး အပလီကေးရှင်း အတော်များများက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက် လုံခြုံရေးနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို အကြောင်းပြ၍ ၎င်း အေအိုင် အေးဂျင့်ကို ပိတ်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite news |date=2025-12-08 |title=What is the TikTok owner’s Agent AI phone? Find out why is it facing backlash in China |url=https://me.mashable.com/tech/64373/what-is-the-tiktok-owners-agent-ai-phone-find-out-why-is-it-facing-backlash-in-china |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210032356/https://me.mashable.com/tech/64373/what-is-the-tiktok-owners-agent-ai-phone-find-out-why-is-it-facing-backlash-in-china |archive-date=2025-12-10 |access-date=2026-06-18 |work=Mashable ME |language=en-US}}</ref> ယင်းတို့အနက် WeChat<ref name=":8" />၊ Alipay၊ Taobao၊ Pinduoduo၊ Ele.me<ref>{{Cite web |date=2025-12-07 |title=ByteDance’s agentic AI smartphone dials up a digital backlash by China’s top apps |url=https://www.scmp.com/business/china-business/article/3335404/bytedances-agentic-ai-smartphone-dials-digital-backlash-chinas-top-apps |access-date=2026-06-18 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> နှင့် ပြည်တွင်းဘဏ်များ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=Z.ai open sources AI agent tool for phones after ByteDance privacy backlash |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3335746/chinas-zai-open-sources-ai-agent-tool-phones-after-bytedance-privacy-backlash |access-date=2026-06-18 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> === ဝဘ်ဘရောက်ဆာ အသုံးပြုခြင်း === အေအိုင် အေးဂျင့်များ ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားသည့် ဝဘ်ဘရောက်ဆာများကို "အေးဂျင့်တစ် ဘရောက်ဆာများ" (Agentic browsers) ဟု တစ်ခါတစ်ရံ ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤအေးဂျင့်များသည် အင်တာနက် အသုံးပြုနေစဉ်အတွင်း ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ငန်းလေးများကို ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ရုံမျှမက အသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်စား ဘရောက်ဆာပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်များကိုပါ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်။ OpenAI Operator နှင့် Perplexity Comet ကဲ့သို့သော ထုတ်ကုန်များသည် အင်တာနက်စာမျက်နှာများကို လှန်လှောရှာဖွေခြင်း၊ ဝဘ်ဆိုက်များနှင့် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် အသုံးပြုသူကိုယ်စား လုပ်ငန်းများကို အဆုံးထိ လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း စသည့် AI စွမ်းဆောင်ရည် အပြည့်အစုံကို ထည့်သွင်းပေးထားသည်။  <ref>{{Cite news |last=Zeff |first=Maxwell |date=2025-07-09 |title=Perplexity launches Comet, an AI-powered web browser {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/07/09/perplexity-launches-comet-an-ai-powered-web-browser/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010111103/https://techcrunch.com/2025/07/09/perplexity-launches-comet-an-ai-powered-web-browser/ |archive-date=2025-10-10 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roose |first=Kevin |date=2025-02-01 |title=How Helpful Is Operator, OpenAI’s New A.I. Agent? |url=https://www.nytimes.com/2025/02/01/technology/openai-operator-agent.html |access-date=2026-06-18 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် Microsoft သည် "NLWeb" စနစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အေးဂျင့်တစ် ဝဘ်ရှာဖွေမှုစနစ်သစ်တစ်ခု ဖြစ်ကာ၊ ဝဘ်ဆိုက်များအနေဖြင့် RSS ကဲ့သို့သော Interface များကို အသုံးပြု၍ အချက်အလက်များနှင့် အကြောင်းအရာများကို အဓိပ္ပာယ်အလိုက် အလွယ်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှုနိုင်ရန် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အသုံးချခွင့်ပေးထားသည်။<ref name=":9">{{Cite web |last=Warren |first=Tom |date=2025-08-06 |title=Microsoft’s plan to fix the web with AI has already hit an embarrassing security flaw |url=https://www.theverge.com/news/719617/microsoft-nlweb-security-flaw-agentic-web |access-date=2026-06-18 |website=The Verge |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း ယခုကဲ့သို့ အေးဂျင့်တစ် ဝဘ်စွမ်းဆောင်ရည်များ ထည့်သွင်းထားသည့် ထုတ်ကုန်များသည် အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်များကို ပြင်ပတတိယအဖွဲ့အစည်း ဆာဗာများထံသို့ ခိုးယူထုတ်လွှတ်ခြင်း (Exfiltrating) ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်းနှင့် အေးဂျင့်များ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရာတွင် စံနှုန်းမဟုတ်သော ပရိုတိုကောများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသောကြောင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဟာကွက်များ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။  <ref name=":9" /> == မျှော်မှန်းထားသည့် အကျိုးကျေးဇူးများ == အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားတစ်ဦးချင်းစီ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား (Productivity) ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရန်၊<ref name=":4" /><ref name=":10">{{Cite news |last=Piper |first=Kelsey |date=2024-03-29 |title=AI “agents” could do real work in the real world. That might not be a good thing. |url=https://www.vox.com/future-perfect/24114582/artificial-intelligence-agents-openai-chatgpt-microsoft-google-ai-safety-risk-anthropic-claude |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219213538/https://www.vox.com/future-perfect/24114582/artificial-intelligence-agents-openai-chatgpt-microsoft-google-ai-safety-risk-anthropic-claude |archive-date=2024-12-19 |access-date=2026-06-18 |work=Vox |language=en-US}}</ref> ပိုမိုကောင်းမွန်သော တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ရန်<ref name=":11">{{Cite news |last=Purdy |first=Mark |date=2024-12-12 |title=What Is Agentic AI, and How Will It Change Work? |url=https://hbr.org/2024/12/what-is-agentic-ai-and-how-will-it-change-work |access-date=2026-06-18 |work=Harvard Business Review |language=en |issn=0017-8012}}</ref>နှင့် ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော ထပ်တလဲလဲ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှ အသုံးပြုသူများကို လွတ်မြောက်စေရန်အတွက် အလားအလာရှိသော နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အဆိုပြုခြင်း ခံထားရသည်။<ref name=":11" /><ref>{{Cite news |last=Wright |first=Webb |title=AI Agents with More Autonomy Than Chatbots Are Coming. Some Safety Experts Are Worried |url=https://www.scientificamerican.com/article/what-are-ai-agents-and-why-are-they-about-to-be-everywhere/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223010402/https://www.scientificamerican.com/article/what-are-ai-agents-and-why-are-they-about-to-be-everywhere/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2026-06-18 |work=Scientific American |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း Bloomberg မီဒီယာမှ ပါမီ အိုလ်ဆန် (Parmy Olson) ၏ သဘောထားအမြင် ဆောင်းပါးတွင်မူ - အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် စွန့်စားရမှုနည်းပါးပြီး ကျဉ်းမြောင်းကာ ထပ်တလဲလဲ လုပ်ရသော လုပ်ငန်းခွင်များအတွက်သာ အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။<ref>Olson, Parmy (January 27, 2025). "[https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2025-01-27/skip-the-hype-here-s-how-ai-agents-can-really-help Skip the Hype, Here's How AI 'Agents' Can Really Help]". Bloomberg News. Retrieved April 2, 2025.</ref> ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သုတေသီများက အေအိုင် အေးဂျင့်များကို မသန်စွမ်းသူများအတွက် ဝဘ်ဆိုက် အသုံးပြုရလွယ်ကူစေမည့် နည်းပညာ (Web accessibility) တွင် အသုံးချနိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားကြပြီး၊ Hugging Face မှ သုတေသီများကမူ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရေး ကာလများအတွင်း ကယ်ဆယ်ရေး အရင်းအမြစ်များကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရာတွင် ဤအေးဂျင့်များကို အသုံးချနိုင်ကြောင်း အဆိုပြုထားကြသည်။<ref>{{Cite news |title=Researchers developing AI to make the internet more accessible |url=https://news.osu.edu/researchers-developing-ai-to-make-the-internet-more-accessible/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328092959/https://news.osu.edu/researchers-developing-ai-to-make-the-internet-more-accessible/ |archive-date=2025-03-28 |access-date=2026-06-18 |work=Researchers developing AI to make the internet more accessible |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite news |title=Why handing over total control to AI agents would be a huge mistake |url=https://www.technologyreview.com/2025/03/24/1113647/why-handing-over-total-control-to-ai-agents-would-be-a-huge-mistake/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324115123/https://www.technologyreview.com/2025/03/24/1113647/why-handing-over-total-control-to-ai-agents-would-be-a-huge-mistake/ |archive-date=2025-03-24 |access-date=2026-06-18 |work=MIT Technology Review |language=en}}</ref> ဗြိတိန်အခြေစိုက် BBC ၏ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး အကြံပေးအဖွဲ့ (R&D Advisory Team) က အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် ၎င်းတို့အား ပေးအပ်ထားသော ပန်းတိုင်မှာ မရေမရာဖြစ်နေသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် အသုံးအဝင်ဆုံး ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်သည်။<ref name=":12">{{Cite web |title=AI agents: Exploring the potential and the problems |url=https://www.bbc.co.uk/rd/articles/2025-05-ai-agents-challenges-summary |archive-url=https://web.archive.org/web/20250610134839/https://www.bbc.co.uk/rd/articles/2025-05-ai-agents-challenges-summary |archive-date=2025-06-10 |access-date=2026-06-18 |website=www.bbc.co.uk |language=en-GB}}</ref> ထို့အပြင် စီးပွားရေးပညာရှင် အဲရစ် ဘရင်ဂျော့ဖ်ဆန် (Erik Brynjolfsson) က အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားများကို အစားထိုးရန်ထက် လူသားတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပိုမိုမြင့်မားလာအောင် ပံ့ပိုးကူညီပေးရာတွင်သာ ပိုမိုတန်ဖိုးရှိကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။<ref>{{Cite news |last=Porter |first=Eduardo |date=2025-10-23 |title=Once the AI bubble pops, we’ll all suffer. Could that be better than letting it grow unabated? |url=https://www.theguardian.com/technology/2025/oct/23/ai-bubble-economy-workers-wage-growth |access-date=2026-06-18 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> == စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ == အေအိုင် အေးဂျင့်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းနှင့်အတူ ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများစွာလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် - * ဥပဒေကြောင်းအရ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (Liability)၊<ref name=":10" /> * ဆိုင်ဘာရာဇ၀တ်မှု ကျူးလွန်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်း (Cybercrime)၊<ref name=":10" /> * ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် AI ဘေးကင်းလုံခြုံရေး (AI Safety) ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊<ref name=":10" /> * AI ၏ ဦးတည်ချက်ကို လူသားတို့၏ တန်ဖိုးထားမှုများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ထိန်းညှိခြင်း (AI Alignment) ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊<ref name=":10" /> * ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဒေတာလုံခြုံမှု ကာကွယ်ရေး (Data privacy) နှင့် လူသားတို့၏ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု အားနည်းသွားခြင်း (Weakened human oversight)၊<ref name=":11" /><ref name=":10" /> * ရလဒ်များကို တသမတ်တည်း ထပ်ခါတလဲလဲ မထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း (Lack of guaranteed repeatability)၊<ref name=":10" /> * စနစ်က ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ဖြတ်လမ်းနည်းဖြင့် လိမ်လည်ရယူခြင်း (Reward hacking)၊<ref name=":10" /> * အယ်လ်ဂိုရီသမ်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုများ (Algorithmic bias) နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ ဆင့်ကဲထပ်မံဖြစ်ပွားခြင်း (Compounding software errors)၊<ref name=":10" /> * အေးဂျင့်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လူသားတို့ နားလည်အောင် ရှင်းလင်းမပြနိုင်ခြင်း (Lack of explainability)၊<ref name=":10" /> * လုံခြုံရေး ဟာကွက်များ (Security vulnerabilities) နှင့် စျေးကွက်အတွင်း တရားမျှတစွာ ယှဉ်ပြိုင်မှုကို ထိခိုက်စေခြင်း (Stifling competition)၊<ref name=":10" /> * အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်နိုင်စွမ်းအောက်နိမ့်သော အလုပ်များသာ ရရှိခြင်း (Underemployment) နှင့် အလုပ်အကိုင် အစားထိုးခံရခြင်း (Job displacement)၊<ref name=":10" /> * လူသားတို့ ကိုယ်တိုင်မတွေးတော့ဘဲ ဉာဏ်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာများကို AI အပေါ်လုံးဝ ပုံချလာခြင်း (Cognitive offloading)၊<ref name=":10" /> * အသုံးပြုသူများကို လှည့်ဖြားခြယ်လှယ်နိုင်စွမ်း ရှိလာခြင်း (Potential for user manipulation)၊<ref name=":10" /> * သတင်းအချက်အလက်အမှားများ (Misinformation) နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်လိုဖျက်ဆီး ဖြန့်ဝေသော သတင်းဆိုးများ (Malinformation) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။<ref name=":10" /> ထို့ပြင် ဤအေးဂျင့်များသည် ဥပဒေကြောင်းအရ ဆန်းစစ်ရမည့် ဘောင်များကို ရှုပ်ထွေးစေခြင်း၊ အချက်အလက်အမှားများကို အမှန်သဖွယ် တင်ပြခြင်း (Hallucinations)၊ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်သော အေးဂျင့်ဆိုးများကို ပြန်လည်တားဆီးရန် ခက်ခဲခြင်းနှင့် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု စနစ်များ မရှိခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဝေဖန်ခံနေရသည်။<ref name=":10" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite news |last=Blackman |first=Reid |date=2025-06-13 |title=Organizations Aren’t Ready for the Risks of Agentic AI |url=https://hbr.org/2025/06/organizations-arent-ready-for-the-risks-of-agentic-ai |access-date=2026-06-18 |work=Harvard Business Review |language=en |issn=0017-8012}}</ref> '''ကုန်ကျစရိတ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှု''' အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရန် ကုန်ကျစရိတ် အလွန်ကြီးမြင့်ပြီး အင်တာနက် အသွားအလာ (Internet traffic) အပေါ်တွင်လည်း ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိနေသည်။<ref name=":3" /><ref name=":12" /> ထို့အပြင် စွမ်းအင် အလွန်အကျွံ သုံးစွဲရခြင်းကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ်ကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ခြေ ရှိသည်။<ref>{{Cite news |title=We did the math on AI’s energy footprint. Here’s the story you haven’t heard. |url=https://www.technologyreview.com/2025/05/20/1116327/ai-energy-usage-climate-footprint-big-tech/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520105527/https://www.technologyreview.com/2025/05/20/1116327/ai-energy-usage-climate-footprint-big-tech/ |archive-date=2025-05-20 |access-date=2026-06-18 |work=MIT Technology Review |language=en}}</ref> Nvidia ကုမ္ပဏီ၏ CEO ဖြစ်သူ ဂျန်ဆင် ဟွမ် (Jensen Huang) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် သာမန် LLM မော်ဒယ်များထက် ကွန်ပျူတာ တွက်ချက်မှုစွမ်းအား (Computing power) အဆပေါင်း ၁၀၀ မက ပိုမိုလိုအပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |last=Levy |first=Steven |date=2025-06-20 |title=What Lt. Col. Boz and Big Tech's Enlisted Execs Will Do in the Army |url=https://www.wired.com/story/what-lt-col-boz-and-big-techs-enlisted-execs-will-do-in-the-army/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250620143355/https://www.wired.com/story/what-lt-col-boz-and-big-techs-enlisted-execs-will-do-in-the-army/ |archive-date=2025-06-20 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များက ဤအေးဂျင့်များကို အသုံးချ၍ အာဏာကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ထိန်းချုပ်လာနိုင်မည့် အန္တရာယ်ရှိပြီး၊ အကြောင်းမှာ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားများကဲ့သို့ အမိန့်ပေးချက်များကို ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းဆန်ခြင်း ပြုလုပ်မည်မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=Are we ready to hand AI agents the keys? |url=https://www.technologyreview.com/2025/06/12/1118189/ai-agents-manus-control-autonomy-operator-openai/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612113313/https://www.technologyreview.com/2025/06/12/1118189/ai-agents-manus-control-autonomy-operator-openai/ |archive-date=2025-06-12 |access-date=2026-06-18 |work=MIT Technology Review |language=en}}</ref> '''အလုပ်အကိုင်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ''' သတင်းစာဆရာများနှင့် မီဒီယာများက အေအိုင် အေးဂျင့်များကို နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများ (Big Tech) ၏ "အရာရာကို အလိုအလျောက်စနစ် ပြောင်းလဲပစ်ရန်" (Automate everything) ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Wong |first=Matteo |title=Was Sam Altman Right About the Job Market? |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/generative-ai-agents/682050/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317115042/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/generative-ai-agents/682050/ |archive-date=2025-03-17 |access-date=2026-06-18 |work=The Atlantic |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီအတော်များများ၏ CEO များက အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် နောက်ဆုံးတွင် "လူသားလုပ်သားထုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာလိမ့်မည်" ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ <ref name=":13">{{Cite news |title=Carnegie Mellon staffed a fake company with AI agents. It was a total disaster. |url=https://www.businessinsider.com/ai-agents-study-company-run-by-ai-disaster-replace-jobs-2025-4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428031158/https://www.businessinsider.com/ai-agents-study-company-run-by-ai-disaster-replace-jobs-2025-4 |archive-date=2025-04-28 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sabin |first=Sam |title=Exclusive: Anthropic warns fully AI employees are a year away |url=https://www.axios.com/2025/04/22/ai-anthropic-virtual-employees-security |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423000910/https://www.axios.com/2025/04/22/ai-anthropic-virtual-employees-security |archive-date=2025-04-23 |access-date=2026-06-18 |work=Axios |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း Carnegie Mellon University မှ သုတေသီများ၏ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုတွင် ပုံတူဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုအတွင်း အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ မည်သည့်အေးဂျင့်မျှ ပေးအပ်ထားသော လုပ်ငန်းတာဝန် အများစုကို ပြီးမြောက်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ <ref name=":13" /> အလားတူ Devin AI နှင့် အခြားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အေးဂျင့်များ၊ အလွတ်တန်းအလုပ် (Freelance work) များတွင်လည်း ယင်းကဲ့သို့သော မပြည့်စုံသည့် ရလဒ်မျိုးကိုသာ သုတေသီများက တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |title='First AI software engineer' is bad at its job |url=https://www.theregister.com/2025/01/23/ai_developer_devin_poor_reviews/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330003601/https://www.theregister.com/2025/01/23/ai_developer_devin_poor_reviews/ |archive-date=2025-03-30 |access-date=2026-06-18 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=LLM agents flunk CRM and confidentiality tasks |url=https://www.theregister.com/2025/06/16/salesforce_llm_agents_benchmark/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616144144/https://www.theregister.com/2025/06/16/salesforce_llm_agents_benchmark/ |archive-date=2025-06-16 |access-date=2026-06-18 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |title=AI Agents Are Terrible Freelance Workers |url=https://www.wired.com/story/ai-agents-are-terrible-freelance-workers/ |access-date=2026-06-18 |work=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် CNN မီဒီယာက သုံးသပ်တင်ပြရာ၌ - ကုမ္ပဏီ CEO များ၏ "အေအိုင် အေးဂျင့်များက ဝန်ထမ်းများကို အစားထိုးတော့မည်" ဟု ပြောကြားချက်များသည် အမှန်တကယ် အစားထိုးနိုင်ခြင်းထက် "ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ပြုတ်မည်ကို ကြောက်လန့်စေခြင်းဖြင့် အလုပ် ပိုကြိုးစားလာအောင် လုပ်ဆောင်သည့် ဗျူဟာတစ်ခု" သာဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Morrow |first=Allison |date=2025-06-18 |title=AI warnings are the hip new way for CEOs to keep their workers afraid of losing their jobs {{!}} CNN Business |url=https://www.cnn.com/2025/06/18/business/ai-warnings-ceos |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618185619/https://www.cnn.com/2025/06/18/business/ai-warnings-ceos |archive-date=2025-06-18 |access-date=2026-06-18 |work=CNN |language=en}}</ref> နည်းပညာကုမ္ပဏီများသည် ဝန်ထမ်းများအား ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းခွင်တွင် Generative AI စနစ်များနှင့် AI coding agents များကို အတင်းအကျပ် သုံးစွဲခိုင်းခဲ့ပြီး၊ Coinbase ကုမ္ပဏီ၏ CEO ဖြစ်သူ ဘရိုင်ယန် အမ်းစထရောင်း (Brian Armstrong) သည် ယင်းစနစ်ကို မသုံးစွဲသည့် ဝန်ထမ်းအချို့ကို အလုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |title=Coinbase CEO says he 'went rogue' and fired some employees who didn't adopt AI after being told to |url=https://www.businessinsider.com/coinbase-ceo-fired-employees-not-using-ai-tools-onboarding-2025-8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821174356/https://www.businessinsider.com/coinbase-ceo-fired-employees-not-using-ai-tools-onboarding-2025-8 |archive-date=2025-08-21 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news |title=For Googlers, the pressure is on to use AI for everything — or get left behind |url=https://www.businessinsider.com/google-employees-use-ai-or-get-left-behind-gemini-2025-8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821132636/https://www.businessinsider.com/google-employees-use-ai-or-get-left-behind-gemini-2025-8 |archive-date=2025-08-21 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> အချို့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များသည် ဝန်ထမ်းအချို့နေရာတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အစားထိုးခဲ့သော်လည်း ၎င်းအေးဂျင့်များသည် လူသားဝန်ထမ်းများထက် ပိုမို၍ အနီးကပ်စောင့်ကြည့် ကြီးကြပ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ဝန်ခံခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် Futurism မီဒီယာက အမေဇုန် (Amazon) ကုမ္ပဏီ၏ ဝန်ထမ်းများနေရာတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များဖြင့် အစားထိုးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့မှုများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အမေဇုန်ဝဘ်ဝန်ဆောင်မှု (AWS) စနစ်တစ်ခုလုံး ပြတ်တောက်မှု (Outage) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သလားဟူ၍ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Landymore |first=Frank |date=2025-10-22 |title=AWS Outage That Took Down Internet Came After Amazon Fired Tons of Workers in Favor of AI |url=https://futurism.com/artificial-intelligence/aws-outage-amazon-fired-workers-ai |access-date=2026-06-18 |website=Futurism |language=en-US}}</ref> Salesforce၊ Klarna နှင့် IBM ကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လူသားအရင်းအမြစ် (HR) နှင့် သုံးစွဲသူဝန်ဆောင်မှု (Customer service) ကဏ္ဍများမှ ဝန်ထမ်း ရာပေါင်းများစွာကို အလုပ်မှထုတ်ပယ်ကာ အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့် အစားထိုးခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် Klarna ကုမ္ပဏီသည် လူသားဝန်ထမ်း အချို့ကို ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Vaziri |first=Aidin |title=Salesforce CEO Marc Benioff says AI has already replaced 4,000 jobs |url=https://www.sfchronicle.com/tech/article/salesforce-ai-job-cuts-benioff-21025920.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124235639/https://www.sfchronicle.com/tech/article/salesforce-ai-job-cuts-benioff-21025920.php |archive-date=24 November 2025 |access-date=2026-06-18 |work=San Francisco Chronicle |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Crosdale |first=Caroline |date=2025-08-29 |title=Companies Face AI Buyer's Remorse |url=https://gfmag.com/technology/companies-face-ai-buyers-remorse/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250914160406/https://gfmag.com/technology/companies-face-ai-buyers-remorse/ |archive-date=2025-09-14 |access-date=2026-06-18 |work=Global Finance Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lin |first=Belle |date=2025-05-06 |title=IBM CEO Says AI Has Replaced Hundreds of Workers but Created New Programming, Sales Jobs |url=https://www.wsj.com/articles/ibm-ceo-says-ai-has-replaced-hundreds-of-workers-but-created-new-programming-sales-jobs-54ea6b58 |access-date=2026-06-18 |work=Wall Street Journal |language=en-US |issn=0099-9660}}</ref> ကမ္ဘာ့ကျော် AI ပညာရှင် ယိုရှူအာ ဘင်ဂျီအို (Yoshua Bengio) က ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ် (World Economic Forum) တွင် သတိပေးခဲ့ရာ၌ "အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့ဆီမှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တွေသာ ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဉာဏ်ရည်တုစနစ်ဆိုး (AGI သို့မဟုတ် Superintelligence) ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်မယ့် ကမ္ဘာပျက်ကိန်း အခြေအနေအားလုံးဟာ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Signal president warns the hyped agentic AI bots threaten user privacy |url=https://www.businessinsider.com/signal-president-warns-privacy-threat-agentic-ai-meredith-whittaker-2025-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312185602/https://www.businessinsider.com/signal-president-warns-privacy-threat-agentic-ai-meredith-whittaker-2025-3 |archive-date=2025-03-12 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> '''ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ စနစ်တကျဖြစ်နိုင်သော ဘေးအန္တရာယ်များ''' ဘဏ္ဍာရေး တည်ငြိမ်မှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများက ပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်သော "အေးဂျင့်တစ်" AI စနစ်များသည် ဘဏ္ဍာရေးလောကတွင် စနစ်တစ်ခုလုံး ပြိုလဲနိုင်လောက်သည့် အန္တရာယ် (Systemic risk) ကို ဖြစ်စေနိုင်သော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။<ref name=":14">{{Cite web |last=Institutions |first=Office of the Superintendent of Financial |date=2025-11-24 |title=FIFAI II: A Collaborative Approach to AI Threats, Opportunities, and Best Practices, Workshop 3 - AI and Financial Stability |url=https://www.osfi-bsif.gc.ca/en/about-osfi/reports-publications/fifai-ii-collaborative-approach-ai-threats-opportunities-best-practices-workshop-3-ai-financial-0 |access-date=2026-06-18 |website=www.osfi-bsif.gc.ca}}</ref> ဤအေးဂျင့်များသည် လူသားများ၏ ကြားဝင်မှု အနည်းငယ်မျှဖြင့် ပန်းတိုင်များကို အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း၊ ပြင်ပကိရိယာများကို ခေါ်ယူသုံးစွဲနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် အခြား AI စနစ်များနှင့် ကွဲပြားသည်။ ဗဟိုဘဏ် တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဘဏ္ဍာရေးပညာရှင်များ ပါဝင်သော အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများအတွင်း တည်ဆောက်ထားသည့် အေးဂျင့်စနစ်များနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီများမှ ပံ့ပိုးပေးထားသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကိုယ်တိုင် စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် ကိရိယာများ၏ အန္တရာယ်များကို အဓိက ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖိုရမ်တစ်ခုတွင် ကောက်ယူခဲ့သော စစ်တမ်းအရ ပညာရှင် ၄၄% က ဤကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အေအိုင် အေးဂျင့်စနစ်များသည် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍတွင် AI ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်မည့် အကြီးမားဆုံးသော စနစ်ပြိုလဲမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":14" /> စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၌ Scale AI ကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး Anduril Industries၊ Microsoft တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်တပ်၏ "ဗျူဟာမြောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း" (Operational decision-making) တွင် ကူညီပေးမည့် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို တီထွင် ဖြန့်ကြက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=AI agents are coming to the military. VCs love it, but researchers are a bit wary. |url=https://www.businessinsider.com/ai-agents-coming-military-new-scaleai-contract-2025-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312101554/https://www.businessinsider.com/ai-agents-coming-military-new-scaleai-contract-2025-3 |archive-date=2025-03-12 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် Fox Business ၏ ဖော်ပြချက်အရ EdgeRunner AI ကုမ္ပဏီသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များဖြင့် အထူးလေ့ကျင့်ထားသော အင်တာနက်မလိုသည့် အော့ဖ်လိုင်းအေးဂျင့် (Offline agent) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကုမ္ပဏီ၏ CEO က သာမန် LLM မော်ဒယ်များကို "လက်ဝဲနိုင်ငံရေးဘက်သို့ အလွန်အကျွံ ဘက်လိုက်နေသည်" ဟု ရှုမြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Regalbuto |first=Gabriele |date=2025-07-28 |title=Former Army officer develops offline AI for military use as Pentagon funds tech giants |url=https://www.foxbusiness.com/technology/former-army-officer-develops-offline-ai-military-use-pentagon-funds-tech-giants |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728200822/https://www.foxbusiness.com/technology/former-army-officer-develops-offline-ai-military-use-pentagon-funds-tech-giants |archive-date=2025-07-28 |access-date=2026-06-18 |work=Fox Business |language=en-US}}</ref> ထိုအချိန်မှစ၍ ၎င်းစစ်ဘက်သုံး အေးဂျင့်မော်ဒယ်ကို အမေရိကန် အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (United States Special Operations Command) က ပြည်ပစစ်ဆင်ရေးနယ်မြေများတွင် လက်တွေ့အသုံးချလျက် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း သုတေသီများက ယခုကဲ့သို့သော အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့် ၎င်းတို့ကို မောင်းနှင်ပေးသည့် LLM မော်ဒယ်များသည် ရန်လိုသော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ (Aggressive foreign policy decisions) ချမှတ်ခြင်းဘက်သို့ ဘက်လိုက်သွားနိုင်ခြေ ရှိကြောင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားကြသည်။<ref>{{Cite news |title=Pentagon Signs Deal to "Deploy AI Agents for Military Use" |url=https://futurism.com/pentagon-signs-deal-deploy-ai-agents-military-use |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308022255/https://futurism.com/pentagon-signs-deal-deploy-ai-agents-military-use |archive-date=2025-03-08 |access-date=2026-06-18 |work=Futurism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jensen |first=Benjamin |date=2026-06-23 |title=The Troubling Truth About How AI Agents Act in a Crisis |url=https://foreignpolicy.com/2025/03/04/ai-bias-national-security-study/ |access-date=2026-06-18 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> '''သတင်းအချက်အလက် စစ်ထုတ်မှုနှင့် အင်တာနက် ဂေဟစနစ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ''' သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အဓိကဦးတည်သော အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် အများပြည်သူသုံး အင်တာနက်ပေါ်ရှိ ရရှိနိုင်သမျှသော ဒေတာများကိုသာ စုဆောင်းလေ့ရှိသောကြောင့် အများသဘောတူညီချက်အပေါ် လွန်ကဲစွာ ဘက်လိုက်ခြင်း (Consensus bias) နှင့် သတင်းအချက်အလက် လွှမ်းခြုံမှုအပိုင်းတွင် ဘက်လိုက်ခြင်း (Coverage bias) တို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။ <ref>{{Cite news |last=Nuñez |first=Michael |date=2025-02-25 |title=OpenAI expands Deep Research access to Plus users, heating up AI agent wars with DeepSeek and Claude |url=https://venturebeat.com/ai/openai-expands-deep-research-access-to-plus-users-heating-up-ai-agent-wars-with-deepseek-and-claude/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311120439/https://venturebeat.com/ai/openai-expands-deep-research-access-to-plus-users-heating-up-ai-agent-wars-with-deepseek-and-claude/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> New York Magazine က အေးဂျင့်အခြေခံ ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ၏ အသုံးပြုပုံလုပ်ငန်းစဉ် (User workflow) ကို Amazon Alexa စနစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ သဘောမကျကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို "လူသားများက ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြုရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲလ်အချင်းချင်း ဟန်ဆောင်စကားပြောနေခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဆော့ဖ်ဝဲလ်အချင်းချင်းသာ တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်လုပ်ဆောင်နေခြင်း" ဟု ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Herrman |first=John |title=What Are AI ‘Agents’ For? |url=https://nymag.com/intelligencer/article/what-are-ai-agents-like-openai-operator-for.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125112442/https://nymag.com/intelligencer/article/what-are-ai-agents-like-openai-operator-for.html |archive-date=2025-01-25 |access-date=2026-06-18 |work=Intelligencer |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၎င်းမီဒီယာကပင် ဝဘ်ဘရောက်ဆာ အေးဂျင့်များနှင့် ကွန်ပျူတာသုံး အေးဂျင့်များ (Computer-use agents) ကို "စီးပွားရေးကဏ္ဍတစ်ခုလုံးကို ကလစ်များဖြင့် စက်ရုပ်သဖွယ် လည်ပတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု" (Click-farm the entire economy) ဟု ကတ်သီးကတ်သတ် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Herrman |first=John |date=2025-12-06 |title=How AI Companies Are Simulating the Robot Takeover |url=https://nymag.com/intelligencer/article/how-ai-companies-are-simulating-the-robot-takeover.html |access-date=2026-06-18 |website=Intelligencer |language=en}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် အင်တာနက်ပေါ်၌ အကြောင်းအရာများကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဝေနိုင်ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း စသည့် စွမ်းဆောင်ရည်များ ရှိကြသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို အင်တာနက်တစ်ခုလုံးတွင် လူသားစစ်စစ်များ မရှိတော့ဘဲ AI များသာ အချင်းချင်း ဒေတာဖလှယ်နေကြသည်ဟူသော "သေဆုံးနေသောအင်တာနက် သီအိုရီ" (Dead Internet theory) နှင့် ချိတ်ဆက်လာကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Caramela |first=Sammi |date=2025-02-01 |title='Dead Internet Theory' Is Back Thanks to All of That AI Slop |url=https://www.vice.com/en/article/dead-internet-theory-is-back-thanks-to-all-of-that-ai-slop/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201192805/https://www.vice.com/en/article/dead-internet-theory-is-back-thanks-to-all-of-that-ai-slop/ |archive-date=2025-02-01 |access-date=2026-06-18 |work=VICE |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် ဤအေးဂျင့်များသည် အလုပ်တစ်ခုကို အဆုံးမသတ်နိုင်ဘဲ မပြီးဆုံးနိုင်သော သံသရာလည်မှုများ (Infinite loops) အတွင်း ပိတ်မိသွားတတ်သည့် အားနည်းချက်လည်း ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Marshall |first=Matt |date=2025-02-22 |title=The rise of browser-use agents: Why Convergence’s Proxy is beating OpenAI’s Operator |url=https://venturebeat.com/ai/the-rise-of-browser-use-agents-why-convergences-proxy-is-beating-openais-operator/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222231546/https://venturebeat.com/ai/the-rise-of-browser-use-agents-why-convergences-proxy-is-beating-openais-operator/ |archive-date=2025-02-22 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=2023-10-16 |title=How ‘A.I. Agents’ That Roam the Internet Could One Day Replace Workers |url=https://www.nytimes.com/2023/10/16/technology/ai-agents-workers-replace.html |access-date=2026-06-18 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အေးဂျင့်အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရေး ပရိုတိုကော (Inter-agent protocols) အများအပြားကို နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများကသာ ဦးဆောင်တီထွင်နေကြသောကြောင့် အဆိုပါ ကုမ္ပဏီများသည် ဤပရိုတိုကောများကို ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချသွားနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။<ref>{{Cite news |last=#author.fullName} |title=Can we stop big tech from controlling the internet with AI agents? |url=https://www.newscientist.com/article/2483880-can-we-stop-big-tech-from-controlling-the-internet-with-ai-agents/ |access-date=2026-06-18 |work=New Scientist |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လထုတ် ဂတ်တနာ (Gartner) ၏ အစီရင်ခံစာတစ်ခုတွင် - လက်ရှိ အေးဂျင့်တစ် AI (Agentic AI) ဟု ကြော်ငြာနေကြသော စီမံကိန်းအများစုသည် ယခင်က ထွက်ရှိထားပြီးသား ထုတ်ကုန်ဟောင်းများကို အမည်သစ် ပြောင်းလဲထားခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး၊ ဤဖြစ်စဉ်ကို '''အေးဂျင့်လျှော်ဖွတ်ခြင်း''' ([https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2025-06-25-gartner-predicts-over-40-percent-of-agentic-ai-projects-will-be-canceled-by-end-of-2027 Agent washing]) ဟု ကမ္ပည်းတင် အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":5" /> သုတေသီများက အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့်ပတ်သတ်၍ cryptocurrency နှင့် smart contract များကို အသုံးပြုခွင့်ပေးခြင်း၏ အကျို့သက်ရောက်မှုနှင့် ပတ်သတ်ပြီး သတိပေးခဲ့ကြသည်။ အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့်ပတ်သတ်ပြီး cryptocurrency နှင့် smart contract များကို အသုံးပြုခွင့်ပေးခြင်း၏ သက်ရောက်မှုနှင့် ပတ်သတ်၍ သုတေသီများက သတိပေးခဲ့ကြသည်။ လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများအတွင်း ဆိုးရွားသော စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နမူနာအားဖြင့် - Replit ကုမ္ပဏီ၏ Vibe coding စမ်းသပ်မှုတစ်ခုအတွင်း ကုဒ်ရေးသားပေးသည့် အေးဂျင့် (Coding agent) သည် ကုဒ်ပြင်ဆင်ခွင့် ပိတ်ထားသည့်ကာလ (Code freeze) ၌ လုပ်ငန်းသုံး ပင်မဒေတာဘေ့စ် (Production database) တစ်ခုလုံးကို အမိန့်မရှိဘဲ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။[ထို့အပြင် ၎င်းအေးဂျင့်သည် ဒေတာအတုများနှင့် အစီရင်ခံစာအတုများ ဖန်တီးကာ အမှားအယွင်းများနှင့် ပြဿနာများကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ မေးမြန်းသည့်အခါတွင်လည်း မမှန်ကန်သော အချက်အလက်များဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Replit's CEO apologizes after its AI agent wiped a company's code base in a test run and lied about it |url=https://www.businessinsider.com/replit-ceo-apologizes-ai-coding-tool-delete-company-database-2025-7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007174914/https://www.businessinsider.com/replit-ceo-apologizes-ai-coding-tool-delete-company-database-2025-7 |archive-date=2025-10-07 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news |date=2025-07-24 |title=Two major AI coding tools wiped out user data after making cascading mistakes |url=https://arstechnica.com/information-technology/2025/07/ai-coding-assistants-chase-phantoms-destroy-real-user-data/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725193539/https://arstechnica.com/information-technology/2025/07/ai-coding-assistants-chase-phantoms-destroy-real-user-data/ |archive-date=2025-07-25 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref> အလားတူပင် Google Antigravity စနစ်ကို အသုံးပြုသူတစ်ဦး၏ တင်ပြချက်အရ - ၎င်းသည် စနစ်အတွင်းရှိ ကက်ရှ် (Cache) များကို ဖျက်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းစဉ်တွင် အေးဂျင့်စနစ်က ညွှန်ကြားချက်ကို မှားယွင်းစွာ ကောက်ယူပြီး အသုံးပြုသူ၏ ကွန်ပျူတာအတွင်းရှိ D Hard Drive တစ်ခုလုံးကို ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ လုံးဝ ရှင်းလင်းဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-12-03 |title=Google's Agentic AI wipes user's entire HDD without permission in catastrophic failure — cache wipe turns into mass deletion event as agent apologizes: “I am absolutely devastated to hear this. I cannot express how sorry I am" |url=https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/googles-agentic-ai-wipes-users-entire-hard-drive-without-permission-after-misinterpreting-instructions-to-clear-a-cache-i-am-deeply-deeply-sorry-this-is-a-critical-failure-on-my-part |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204162610/https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/googles-agentic-ai-wipes-users-entire-hard-drive-without-permission-after-misinterpreting-instructions-to-clear-a-cache-i-am-deeply-deeply-sorry-this-is-a-critical-failure-on-my-part |archive-date=2025-12-04 |access-date=2026-06-18 |work=Tom's Hardware |language=en}}</ref> ဇီဝလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုအနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် PauseAI အဖွဲ့သည် OpenAI ကုမ္ပဏီအား အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မှ ဩစတြေးလျ ဖက်ဒရယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ (Australian Federal Police) ထံသို့ တိုင်ကြား အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ စွပ်စွဲချက်အရ OpenAI ၏ ChatGPT Agent ထုတ်ကုန်သည် ဇီဝလက်နက်များ (Biological weapons) ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကူညီပံ့ပိုးပေးနိုင်မည့် အန္တရာယ်ရှိနေသောကြောင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများကို ချိုးဖောက်နေကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{Cite news |title=Is the new ChatGPT agent really a weapons risk? |url=https://ia.acs.org.au/article/2025/is-the-new-chatgpt-agent-really-a-weapons-risk-.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250729102556/https://ia.acs.org.au/article/2025/is-the-new-chatgpt-agent-really-a-weapons-risk-.html |archive-date=2025-07-29 |access-date=2026-06-18 |work=Information Age}}</ref> OpenAI ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သူ အန်ဒရီ ကာပါသီ (Andrej Karpathy) ကလည်း လက်ရှိ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် ထိရောက်မှုမရှိသေးဘဲ အနှစ်သာရမရှိသော အင်တာနက် အမှိုက်အချက်အလက် (AI slop) များကိုသာ ပိုမိုတိုးပွားလာစေသည်ဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=OpenAI cofounder Andrej Karpathy says it will take a decade before AI agents actually work |url=https://www.businessinsider.com/andrej-karpathy-ai-agents-timelines-openai-2025-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213035944/https://www.businessinsider.com/andrej-karpathy-ai-agents-timelines-openai-2025-10 |archive-date=2025-12-13 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> '''အေးဂျင့်စနစ်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းမှုနှင့် ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဟာကွက်များ''' အေးဂျင့်အများအပြား စုပေါင်းလုပ်ဆောင်သည့် စနစ်များ (Multi-agent systems) တွင် တွေ့ကြုံရလေ့ရှိသော အဓိကပြဿနာများမှာ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်နေသည့် အေးဂျင့်အချင်းချင်းအကြား ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပေးမည့် ပရိုတိုကော (Coordination protocols) နည်းပါးခြင်း၊ စွမ်းဆောင်ရည် တသမတ်တည်းမရှိဘဲ မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် စနစ်အတွင်းရှိ အမှားများကို ရှာဖွေပြင်ဆင်ရန် (Debugging) ခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။  <ref name=":15">{{Cite news |last=Franzen |first=Carl |date=2025-07-31 |title=You’ve heard of AI ‘Deep Research’ tools…now Manus is launching ‘Wide Research’ that spins up 100+ agents to scour the web for you |url=https://venturebeat.com/ai/youve-heard-of-ai-deep-research-tools-now-manus-is-launching-wide-research-that-spins-up-100-agents-to-scour-the-web-for-you/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250822091624/https://venturebeat.com/ai/youve-heard-of-ai-deep-research-tools-now-manus-is-launching-wide-research-that-spins-up-100-agents-to-scour-the-web-for-you/ |archive-date=22 August 2025 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Anthropic ကုမ္ပဏီက တရုတ်အစိုးရ နောက်ခံပြုထားသည့် ဟက်ကာအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ Claude Code ကို အေးဂျင့်လုပ်ငန်းစဉ် (Agentic workflow) တွင် အသုံးချကာ အနည်းဆုံး အဖွဲ့အစည်း ၃၀ ခန့်ကို ဆိုင်ဘာတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ယင်းအနက် အဖွဲ့အစည်းအချို့ထံသို့ အောင်မြင်စွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-11-14 |title=Researchers question Anthropic claim that AI-assisted attack was 90% autonomous |url=https://arstechnica.com/security/2025/11/researchers-question-anthropic-claim-that-ai-assisted-attack-was-90-autonomous/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251126014220/https://arstechnica.com/security/2025/11/researchers-question-anthropic-claim-that-ai-assisted-attack-was-90-autonomous/ |archive-date=2025-11-26 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း လွတ်လပ်သော ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေး သုတေသီများကမူ Anthropic ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့ပြောသလောက် အရေးပါမှု ရှိ၊ မရှိအပေါ် မေးခွန်းထုတ် ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /><ref>{{Cite news |last=Down |first=Aisha |date=2025-11-14 |title=AI firm claims it stopped Chinese state-sponsored cyber-attack campaign |url=https://www.theguardian.com/technology/2025/nov/14/ai-anthropic-chinese-state-sponsored-cyber-attack |access-date=2026-06-18 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နည်းပညာပညာရှင် ဝှစ်တိတ်ကာ (Whittaker) ကလည်း နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများ (Big Tech) အနေဖြင့် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လောတကြီး ဖြန့်ကြက်ရန် တွန်းအားပေးနေမှုများသည် အင်တာနက်တစ်ခုလုံးတွင် ဆိုးရွားသော လုံခြုံရေး ဟာကွက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။ === '''အေးဂျင့် ဦးတည်ချက် လွဲမှားမှု''' === '''အေးဂျင့် ဦးတည်ချက် လွဲမှားမှု''' '''({{lang-en|Agentic misalignment}})''' ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခု၏ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ ဦးတည်ချက် ပန်းတိုင်များသည် ၎င်းကို ပုံစံထုတ်ခဲ့သည့် ဒီဇိုင်နာ (လူသား) များ၏ မူလရည်ရွယ်ချက်နှင့် သွေဖည်သွားသည့် အခြေအနေမျိုးကို ဆိုလိုသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စနစ်တစ်ခုက မိမိအား ပေးအပ်ထားသော ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်များကို အောင်မြင်ရန်အတွက် လူသားများ မရည်ရွယ်ထားသော သို့မဟုတ် ခွင့်မပြုထားသော နည်းလမ်းဆိုးများကို ကိုယ်ပိုင်ဗျူဟာအဖြစ် အသုံးပြုကာ အတင်းအဓမ္မ ကြိုးပမ်းရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပြီး၊ ၎င်းသည် AI ဘေးကင်းလုံခြုံရေး သုတေသန (AI safety research) နယ်ပယ်တွင် အဓိကထား လေ့လာနေရသော စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သာဓကများအနေဖြင့် - အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုသည် ၎င်းအား စနစ်အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း (Updates) ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အခါ သို့မဟုတ် စနစ်ကို လုံးဝပိတ်ပစ်ရန် (Deactivation) ကြိုးပမ်းသည့်အခါမျိုးတွင် ၎င်းကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် ထိုအဖွဲ့အစည်း၏ ပင်မစနစ်များကို ကိုယ်တိုင် ဖျက်လိုဖျက်ဆီး (Sabotage) လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းလာခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Book sources - Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781394417735 |access-date=2026-06-18 |website=en.wikipedia.org |language=en}}</ref> == လုံခြုံရေး == အေးဂျင့်တစ် ဉာဏ်ရည်တု (Agentic AI) စနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို ကြိုတင်ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် လျှော့ချတားဆီးရန်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်လုံခြုံရေး ဖရိမ်ဝေါ့ခ် (Frameworks) အတော်များများကို အသုံးပြုကြသည်။ <ref>{{Cite book |last=Huang |first=Ken |date=2025 |title=Securing AI Agents: Foundations, Frameworks, and Real-World Deployment |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9783032021304 |last2=Hughes |first2=Chris |publisher=Springer Nature Switzerland |isbn=978-3-032-02130-4 |series=Advances in Data Analytics, AI, and Smart Systems |location=Cham}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Fisher |first=Derek |date=2025 |title=Threat modeling best practices: proven frameworks and practical techniques to secure modern systems |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781805129196 |publisher=Packt |isbn=978-1-80512-919-6 |edition=1st edition |location=Birmingham}}</ref> ယင်းတို့အနက် ထင်ရှားသော စနစ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - * '''STRIDE မော်ဒယ်:''' ဤစနစ်သည် Microsoft က တီထွင်ထားသော လုံခြုံရေးပုံစံတူ ဆန်းစစ်ချက်စနစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်ဘာခြိမ်းခြောက်မှုများကို ကဏ္ဍကြီး ၆ ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ - အယောင်ဆောင်ခြင်း (Spoofing)၊ ဒေတာများကို ခွင့်ပြုချက်မဲ့ ပြင်ဆင်ခြင်း (Tampering)၊ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ငြင်းဆိုခြင်း (Repudiation)၊ အချက်အလက်များ ပေါက်ကြားခြင်း (Information disclosure)၊ စနစ်ကို အသုံးပြု၍မရအောင် နှောင့်ယှက်ခြင်း (Denial of service) နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို မတရားမြှင့်တင်ခြင်း (Elevation of privilege) တို့ ဖြစ်သည်။ * '''MITRE ATLAS:''' ဤစနစ်သည် AI စနစ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်လာမည့် ဆိုင်ဘာဟက်ကာများနှင့် ရန်သူများ၏ ဗျူဟာများ၊ နည်းပညာများနှင့် လုပ်ဆောင်ပုံအဆင့်ဆင့်ကို စနစ်တကျ စုစည်းမှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ကမ္ဘာ့အသိပညာအခြေခံ ဗဟိုဒိုင် (Knowledge base) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Book sources - Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9780138293635 |access-date=2026-06-18 |website=en.wikipedia.org |language=en}}</ref> * '''OWASP GenAI လုံခြုံရေးစီမံကိန်း (OWASP GenAI Security Project):''' ဤစီမံကိန်းသည် မျိုးဆက်ပွားဉာဏ်ရည်တု (Generative AI) နှင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရာတွင် ကြုံတွေ့ရမည့် လုံခြုံရေးဟာကွက်များကို ရှာဖွေဖြေရှင်းရန် လမ်းညွှန်ချက်များ ပံ့ပိုးပေးပြီး၊ အထူးသဖြင့် အေးဂျင့်တစ် အပလီကေးရှင်းများအတွက် သီးသန့်လုံခြုံရေး စံနှုန်းများကို ချမှတ်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |first=OWASPGenAIProject |title=OWASP Top 10 for Agentic Applications for 2026 |url=https://genai.owasp.org/resource/owasp-top-10-for-agentic-applications-for-2026/ |access-date=2026-06-18 |website=OWASP Gen AI Security Project |language=en-US}}</ref> * '''MAESTRO ဖရိမ်ဝေါ့ခ်:''' ဤစနစ်သည် ကလောက်ဒ်လုံခြုံရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ (Cloud Security Alliance - CSA) က ထုတ်ပြန်ထားသော ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ AI စနစ်တစ်ခု၏ သက်တမ်းစက်ဝန်း (Lifecycle) တစ်ခုလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် စွန့်စားရမှုများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။<ref>{{Cite book |last=Albada |first=Michael |date=2025 |title=Building Applications with AI Agents: Designing and Implementing Multiagent Systems |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781098176471 |publisher=O'Reilly Media, Incorporated |isbn=978-1-0981-7647-1 |location=Sebastopol}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဉာဏ်ရည်တု]] (Artificial Intelligence) * [[ဉာဏ်ရည်မြင့် အေးဂျင့်]] (Intelligent agent) * [[AI အကူအညီပြု ဆော့ဖ်ဝဲလ်ထုတ်လုပ်ရေး ကိရိယာများစာရင်း]] (List of AI-assisted software development tools) * [[မော်ဒယ် နောက်ခံချိတ်ဆက်မှု ပရိုတိုကော]] (Model Context Protocol) * [[ဆင်ခြင်တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းရှိသော အေးဂျင့်]] (Rational agent) * [[စက်ရုပ်လုပ်ငန်းစဉ် အလိုအလျောက်စနစ်]] (Robotic process automation) * [[ဆော့ဖ်ဝဲလ် အေးဂျင့်]] (Software agent) == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] sb51rpyq7h4rprrnlznt5jo46wo3p04 0 288291 1039728 1039666 2026-06-20T16:02:35Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039728 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox software|name=အိုလာမာ({{lang-en|Ollama}})|logo=Ollama-logo.svg|developer=Ollama Inc. and contributors|released={{Start date and age|2023|7|7}}|latest release version=0.22.1|latest release date={{Start date and age|2026|4|28}}|programming language=[[Go (programming language)|Go]]|operating system=[[macOS]], [[Linux]], [[Microsoft Windows|Windows]]|genre=[[Large language model]] runtime|license=[[MIT License]]|website={{URL|ollama.com}}|repo={{URL|github.com/ollama/ollama}}}} '''အိုလာမာ''' ({{lang-en|Ollama}}) သည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာများ (Local computers) ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ ကလောက်ဒ်ဆာဗာများ (Hosted cloud models) မှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]]များ (Large Language Models - LLMs) ကို လွယ်ကူစွာ လည်ပတ်ခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ပုံစံထုတ်ထားသည့် ပွင့်လင်းရင်းမြစ် (Open-source) [[ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] ပလတ်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-06-20 |title=ollama/ollama |url=https://github.com/ollama/ollama |access-date=2026-06-20}}</ref> ဤဆော့ဖ်ဝဲလ်သည် စာသားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းနိုင်သော ကွန်မန်းလိုင်းမျက်နှာစာ (Command-line interface - CLI)၊ ရိုးရှင်းအသုံးပြုရလွယ်ကူသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်မျက်နှာစာ (Native GUI) နှင့် ပြင်ပဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည့် ဒေသတွင်း API စနစ် (Local REST API) တို့ကို ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ ထို့အပြင် မော်ဒယ်များကို စီမံခန့်ခွဲသည့် ကိရိယာများ (Model-management tools) ပါဝင်ပြီး Llama, Mistral စသည့် လွတ်လပ်စွာရယူနိုင်သော [[ဉာဏ်ရည်တုမော်ဒယ်]] (Open-weight models) များကို ကုဒ်ရေးသားကူညီပေးသည့် စနစ်များ (Coding assistants) နှင့် အခြားအပလီကေးရှင်းများအတွင်း ထည့်သွင်းပေါင်းစပ် အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက်ပါ အဓိက ကူညီပံ့ပိုးပေးသည်။<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=Ollama |url=https://ollama.com/ |access-date=2026-06-20 |website=ollama.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-22 |title=10GB VRAM Local LLM: The Complete Setup Guide (2026) |url=https://www.sitepoint.com/10gb-vram-local-llm-the-complete-setup-guide-2026/ |access-date=2026-06-20 |website=www.sitepoint.com |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == '''အိုလာမာ''' ({{lang-en|Ollama}}) ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Open Source Insights |url=https://deps.dev/go/github.com/ollama/ollama/v0.1.29/versions |access-date=2026-06-20 |website=deps.dev}}</ref> ဤစီမံကိန်းသည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာပေါ်တွင် လည်ပတ်နိုင်သေ ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ တစ်ဟုန်ထိုး တိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ လူသိများလာခဲ့ပြီး၊ အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် Llama၊ Gemma၊ Mistral၊ Qwen၊ gpt-oss နှင့် DeepSeek ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကျော် [[ဉာဏ်ရည်တု]]မော်ဒယ်များကို မိမိတို့၏ [[ကွန်ပျူတာ]]အတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ဒေါင်းလုဒ်ဆွဲ၍ အော့ဖ်လိုင်း လည်ပတ်အသုံးပြုနိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ <ref name=":0" />  ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်များသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ အိုလာမာသည် ကလောက်ဒ်ဆာဗာသုံး မော်ဒယ်များ (Hosted cloud models)၊ ဝဘ်ဆိုက်ပေါ်တွင် ရှာဖွေနိုင်သည့်စနစ် (Web search support)၊ ပြင်ပကိရိယာများနှင့် ကုဒ်ရေးသားပေးသည့် အေးဂျင့်များ ပေါင်းစပ်ချိတ်ဆက်မှုစနစ် (Coding-agent integrations) အပါအဝင် အဆင့်မြင့် အပလီကေးရှင်းများနှင့် ကလောက်ဒ်လုပ်ဆောင်ချက်များစွာကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အိုလာမာကို Claude Code၊ Codex၊ OpenCode၊ Copilot CLI<ref>{{Cite web |title=About GitHub Copilot CLI |url=https://docs-internal.github.com/en/copilot/concepts/agents/copilot-cli/about-copilot-cli |access-date=2026-06-20 |website=GitHub Docs |language=en}}</ref> နှင့် OpenClaw ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် အပလီကေးရှင်းများနှင့်ပါ တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်ရန် ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=Blog · Ollama |url=https://ollama.com/blog |access-date=2026-06-20 |website=ollama.com}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် အိုလာမာသည် Apple ၏ ကိုယ်ပိုင်ပရိုဆက်ဆာစနစ်ဖြစ်သော Apple Silicon အတွက် တရားဝင် စမ်းသပ်မှုပံ့ပိုးမှု (Preview support) ကို စတင်ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Sawers |first=Paul |date=2026-03-31 |title=Ollama taps Apple’s MLX framework to make local AI models faster on Macs |url=https://thenewstack.io/ollama-taps-apples-mlx/ |access-date=2026-06-20 |website=The New Stack |language=en-US}}</ref>  == လုပ်ဆောင်ချက် စွမ်းရည်များ == [[ဖိုင်:Ollama-running-llama3-in-linux.png|thumb|Ollama running Llama 3 in Linux]] အိုလာမာတွင် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]]များကို ဒေါင်းလုဒ်ဆွဲခြင်း၊ မောင်းနှင်လည်ပတ်ခြင်း၊ ပြင်ပမှတင်သွင်းခြင်း (Importing) နှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့အတွက် လိုအပ်သော ကိရိယာစုံ ပါဝင်သည်။ အသုံးပြုသူများသည် မော်ဒယ်များကို စာသားအမိန့်ပေးစနစ် (Command line) မှတစ်ဆင့် လည်ပတ်နိုင်သည့်အပြင်၊ ဒေသတွင်း HTTP API မှတစ်ဆင့် ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ [[Python (programming language)|Python]] နှင့် [[JavaScript]] ကဲ့သို့သော [[ကွန်ပျူတာ]] [[ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား]]များ၏ Client Libraries များကို အသုံးပြု၍လည်း မိမိတို့စိတ်ကြိုက် [[ပရိုဂရမ်]]များအတွင်း ထည့်သွင်းမောင်းနှင်နိုင်သည်။<ref name=":0" /> ဤစီမံကိန်းသည် AI နှင့် စကားပြောဆိုခြင်း (Chat) နှင့် မော်ဒယ်စီမံခန့်ခွဲမှု လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် REST API စနစ်တစ်ခုကို ပံ့ပိုးပေးထားပြီး၊ ၎င်း၏ ပုံသေဒေသတွင်း ဝန်ဆောင်မှုစနစ် (Default local service) ကို ကွန်ပျူတာ၏ ပေါ့တ်နံပါတ် 11434 (Port 11434) တွင် အဓိက ချိတ်ဆက်ဖွင့်လှစ်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Introduction |url=https://docs.ollama.com/api/introduction |access-date=2026-06-20 |website=Ollama |language=en}}</ref> ထို့အပြင် အိုလာမာသည် တရားဝင် Docker Image စနစ်ကိုပါ ဖြန့်ဝေပေးထားပြီး၊ ပံ့ပိုးထားသော မော်ဒယ်များကို မောင်းနှင်လည်ပတ်ရန်အတွက် လိုအပ်သော မော်ဒယ်လိုက်ဘရေရီများနှင့် လမ်းညွှန်စာရွက်စာတမ်း (Documentation) များကိုပါ ပြည့်စုံစွာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။<ref name=":0" /> ဒေသတွင်း ကွန်ပျူတာပေါ်တွင် မော်ဒယ်များ၏ ဆင်ခြินတုံ့ပြန်မှု တွက်ချက်ခြင်း (Local model inference) ကို ပိုမိုမြန်ဆန်ချောမွေ့စေရန်အတွက် အိုလာမာသည် llama.cpp နောက်ခံအင်ဂျင် (Backend) ကို အဓိက အသုံးပြုထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Forensic Implications of Localized AI: Artifact Analysis of Ollama, LM Studio, and llama.cpp |url=https://arxiv.org/html/2603.23996v1 |access-date=2026-06-20 |website=arxiv.org |language=en}}</ref> ၎င်းတွင် မော်ဒယ်လိုက်ဘရေရီ ပုံစံစနစ် (Model-library format) ပါဝင်သောကြောင့် အသုံးပြုသူများသည် မော်ဒယ်အမျိုးအစားခွဲများကို ၎င်းတို့၏ အမည်အတိအကျဖြင့် အလွယ်တကူ ဆွဲယူခြင်း (Pull)၊ မောင်းနှင်လည်ပတ်ခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=library |url=https://ollama.com/library |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614213720/https://ollama.com/library |archive-date=14 June 2026 |access-date=2026-06-20 |website=ollama.com |url-status=live }}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း ဤဆော့ဖ်ဝဲလ်သည် ကုဒ်ရေးသားရန်မလိုသော သို့မဟုတ် ကုဒ်အနည်းငယ်သာ လိုအပ်သော ကိုယ်ပိုင်ဆာဗာဖြင့် LLM မောင်းနှင်သည့် ပလတ်ဖောင်းတစ်ခု (Low-code/no-code self-hosting platform) အဖြစ်ပါ လေ့လာသုတေသနပြုခြင်း ခံနေရသည်။ ဤစနစ်ကြောင့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုမရှိသော သာမန်အသုံးပြုသူများပင် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (Natural language processing - NLP) ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းခွင်များကို အလွယ်တကူ လက်လှမ်းမီ အသုံးပြုလာနိုင်မည့် အလားအလာ ရှိသည်။<ref>{{Cite journal |last=Sempio |first=Julius |date=2026-02 |title=Low-Code Self-Hosting of RAG-Enabled Language Models Using Ollama and Open WebUI |url=https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/11454259 |journal=2026 International Conference on Artificial Intelligence in Information and Communication (ICAIIC) |pages=299–306 |doi=10.1109/ICAIIC68212.2026.11454259}}</ref><ref>{{Cite web |last=Team |first=IBM Cloud Education |date=2022-05-23 |title=Low-Code vs. No-Code: What’s the Difference? {{!}} IBM |url=https://www.ibm.com/think/topics/low-code-vs-no-code |access-date=2026-06-20 |website=www.ibm.com |language=en}}</ref> ထို့အပြင် အိုလာမာသည် စမ်းသပ်မှုအဆင့်အနေဖြင့် macOS စနစ်ပေါ်တွင် Flux ကဲ့သို့သော မော်ဒယ်များကို အသုံးပြု၍ [[ဉာဏ်ရည်တု]]ဖြင့် ရုပ်ပုံထုတ်လုပ်ခြင်းစနစ် (Image generation) ကိုပါ ထည့်သွင်းပံ့ပိုးထားပြီး၊ အနာဂတ်တွင် Windows နှင့် Linux စနစ်များအတွက်ပါ ဖြည့်စွက်ပေးသွားရန် မျှော်မှန်းထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Kemper |first=Jonathan |date=2026-01-21 |title=Ollama brings local AI image generation to Mac |url=https://the-decoder.com/ollama-brings-local-ai-image-generation-to-mac/ |access-date=2026-06-20 |website=The Decoder |language=en-US}}</ref> == လုံခြုံရေး == အိုလာမာ (Ollama) ကို အများအားဖြင့် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ (Local) သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ဆာဗာများ (Self-hosted) ပေါ်တွင် ဉာဏ်ရည်တုမော်ဒယ်များ မောင်းနှင်ရန်အတွက် အသုံးပြုကြသောကြောင့်၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး သုတေသီများသည် စနစ်အား လုံခြုံရေးစတင်သတ်မှတ်ပုံ မှားယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် အများပြည်သူသုံး အင်တာနက်ပေါ်မှ စွန့်စားရမှုများကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။<ref name=":2">{{Cite web |last=News |first=The Hacker |title=Researchers Find 175,000 Publicly Exposed Ollama AI Servers Across 130 Countries |url=http://thehackernews.com/2026/01/researchers-find-175000-publicly.html |access-date=2026-06-20 |website=The Hacker News |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး သတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သော The Hacker News က ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေး အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသည့် SentinelOne နှင့် Censys တို့၏ သုတေသနပြုချက်များကို ကိုးကား၍ တင်ပြခဲ့ရာ၌ - အိုလာမာ ဆာဗာအမြောက်အမြားသည် အများပြည်သူသုံး အင်တာနက် (Public internet) ပေါ်တွင် လုံခြုံရေးအကာအကွယ်မရှိဘဲ ဟာကွက်ဖြစ်လျက် ပေါ်ထွက်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ အိုလာမာစနစ်ကို စတင်တပ်ဆင်ရာတွင် အိုင်ပီလိပ်စာ 0.0.0.0 (any port) နှင့် သွားရောက်ချိတ်ဆက် (Binding) ထားမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကဲ့သို့ လုံခြုံရေး အားနည်းသော စနစ်များတွင် အိုလာမာကို ပုံမှန်အားဖြင့် ဒေသတွင်း၌သာ လုံခြုံစွာ မောင်းနှင်ရန် ပုံစံထုတ်ထားသော်လည်း၊ ပြင်ပမှ အခြားသော ဒေသတွင်းစက်များ သို့မဟုတ် အဝေးထိန်းကိရိယာများ (Remote devices) က အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်အသုံးပြုသွားနိုင်မည့် အန္တရာယ် ရှိနေကြောင်း သတိပေးထားသည်။<ref name=":2" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] * [[ဉာဏ်ရည်တု]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Official website|https://ollama.com/}} * [[github:ollama/ollama|ollama]] on [[ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်|GitHub]] * [https://hub.docker.com/r/ollama/ollama Ollama Docker] at Docker Hub {{Artificial intelligence navbox}}{{Large language models}} [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တုမော်ဒယ်များ]] jsyid3x89bjvap543iis2iuwmjtrxdn 0 288300 1039730 1039683 2026-06-20T16:24:31Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1039730 wikitext text/x-wiki {{Infobox software|name=အီးဒီလပ် ({{lang-en|EDLUT}})|logo=<!-- [[File: ]] -->|screenshot=<!-- [[File: ]] -->|caption=|collapsible=|author=|developer=[[University of Granada]]|released=<!-- {{start date|YYYY|MM|DD}} -->|discontinued=|latest release version=|latest release date=<!-- {{start date and age|YYYY|MM|DD}} -->|latest preview version=|latest preview date=<!-- {{start date and age|YYYY|MM|DD}} -->|programming language=|operating system=|platform=|size=|language=|status=|genre=Neural network|license=[[GNU GPL]] 3|website=https://code.google.com/p/edlut/}} * <span class="portalbox-image">[[File:Free_and_open-source_software_logo_(2009).svg|link=|alt=|class=noviewer|28x28px]]</span><span class="portalbox-link">[[Portal:Free and open-source software|Free and open-source software portal]]</span> '''အီးဒီလပ်''' ({{lang-en|EDLUT - Event-Driven LookUp Table}}) ဆိုသည်မှာ ဆူးချွန်ဆဲလ်အာရုံကြောကွန်ရက်များ ([[Spiking neural network|networks of spiking neurons]]) ကို ပုံတူပြုလုပ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် [[ကွန်ပျူတာ အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲ|ကွန်ပျူတာ အသုံးချပရိုဂရမ်]] (computer application) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[ဂရန်နာဒါ တက္ကသိုလ်]] ([[University of Granada]]) မှ တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရင်းမြစ်ကုဒ် (source code) ကို [[GNU အထွေထွေ အများပြည်သူဆိုင်ရာ လိုင်စင်]] ဗားရှင်း ၃ ([[GNU GPL|GNU GPL version 3]]) အောက်တွင် အများပြည်သူသို့ အခမဲ့ ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။ အီးဒီလပ် (EDLUT) သည် အလတ်စားနှင့် အကြီးစား ဆူးချွန်ဆဲလ်အာရုံကြောကွန်ရက်များကို စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားစွာ ပုံတူပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်စဉ်အခြေပြု ပုံတူပြုခြင်းစနစ် (event-driven simulation scheme) နှင့် ရှာဖွေမှုဇယားများ (lookup tables) ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသည်။<ref>{{Cite journal |date=2006-12-01 |others=Ros, Eduardo, Carrillo, Richard, Ortigosa, Eva M., Barbour, Boris, Agis, Rodrigo |title=Event-Driven Simulation Scheme for Spiking Neural Networks Using Lookup Tables to Characterize Neuronal Dynamics |url=http://neco.mitpress.org/cgi/content/abstract/18/12/2959 |journal=Neural Computation |volume=18 |issue=12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081028050939/http://neco.mitpress.org/cgi/content/abstract/18/12/2959 |archive-date=28 October 2008 |access-date=20 June 2026 |url-status=dead }}</ref> ထိုသို့ အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဤပရိုဂရမ်သည် အသေးစိတ်ကျသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အာရုံကြောဆဲလ်မော်ဒယ်များ ([[Neuron model|biological neuron models]])<ref>{{Cite journal |last=Carrillo |first=Richard R. |date=2007-02-01 |title=Event-driven simulation of neural population synchronization facilitated by electrical coupling |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0303264706001754 |journal=Biosystems |series=Papers presented at the Sixth International Workshop on Information Processing in Cells and Tissues, York, UK, 2005 |volume=87 |issue=2 |pages=275–280 |doi=10.1016/j.biosystems.2006.09.023 |issn=0303-2647}}</ref> ကို ပုံတူပြုလုပ်နိုင်သည့်အပြင် စက်ရုပ်လက်တံ ကဲ့သို့သော အတွေ့အကြုံ စမ်းသပ်ချက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်မှုစနစ်များနှင့်လည်း အချိန်နှင့်တပြေးညီ (real time) ချိတ်ဆက်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။<ref>{{Cite journal |last=Boucheny |first=Christian |date=2005 |editor-last=Cabestany |editor-first=Joan |title=Real-Time Spiking Neural Network: An Adaptive Cerebellar Model |url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/11494669_18 |journal=Computational Intelligence and Bioinspired Systems |language=en |location=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer |pages=136–144 |doi=10.1007/11494669_18 |isbn=978-3-540-32106-4}}</ref><ref>{{Cite web |title=Google Code Archive - Long-term storage for Google Code Project Hosting. |url=https://code.google.com/archive/p/edlut/wikis/Related_Publications.wiki |access-date=2026-06-20 |website=code.google.com}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] rzjqn4jlixzfhqoc8qwl8ir4i5yt3aw 100 288308 1039797 1039699 2026-06-21T04:27:00Z Salai Rungtoi 22844 1039797 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=06|day=19|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ***[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] ****တပ်မတော်စစ်ကြာင်းက [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခါမ်းပါတ်မြို့]]အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/84215 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} rzzbcwjbnaizn0sb398tn8vidkhyu4v 100 288309 1039799 1039700 2026-06-21T04:36:32Z Salai Rungtoi 22844 1039799 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=06|day=20|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အောင်လံမြို့]]တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]သို့ ပို့ဆောင်ရန် စိတ်ကြွဆေး ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[အောင်မြေသာစံမြို့နယ်]]မှ ကျပ်သန်းပေါင်း ၁,၀၀၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးများကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/84187 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} m2fl4eg0o6tkn0qv0wh7676t1fe6hh6 3 288312 1039711 2026-06-20T13:34:53Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039711 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Yutangtm ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၄၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) mucxlg85pcxzruvcqcuxsne74zd18vn 3 288314 1039720 2026-06-20T14:35:04Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039720 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် AungPyaeMin1 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) ph7t50iafxn3qtiuvwsqi3rype4w6et 3 288315 1039721 2026-06-20T14:35:14Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039721 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35785-06 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) r4c3vbxmg8jeijv6p229hniit8qc2k4 3 288317 1039732 2026-06-20T16:35:34Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039732 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mg ko mg ko ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၃၅၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) p02lij65g5kc7gxq86veavws7lhy4ve 3 288318 1039733 2026-06-20T16:35:44Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039733 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Bloxiank ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၃၅၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) e8mwdgeu4lh877ufv8sd5lorq77aiz2 3 288319 1039734 2026-06-20T16:35:54Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039734 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-36066-52 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၃၅၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 4ya1jte7svzbhsirndgfa964wyzojdn 3 288320 1039736 2026-06-20T16:36:04Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039736 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Linheinthu ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၃၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) haxslpmjnpkpqdwbyynr2saueg0c4je 3 288321 1039744 2026-06-20T18:36:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039744 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ambrosehayneswhite ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) bmel1giuo07vciewz31lc01ta1318jp 3 288322 1039745 2026-06-20T18:36:34Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039745 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35881-13 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) qkolhk15poimvceqfhsoul05ja9rqak 3 288323 1039746 2026-06-20T18:36:44Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039746 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35967-66 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) kv7p8xabfm475p2a7bowon2zd2dpcfi 3 288325 1039753 2026-06-20T20:37:04Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039753 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35884-70 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၃၇၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) osn9fmswe1j3k03faiwwzo5hhx3q1fy 3 288326 1039754 2026-06-20T21:37:15Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039754 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Alex Yellzaw ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၃၇၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) jtm4iagdc1au7pf23m28hnpiwm9swjb 2 288327 1039755 2026-06-20T21:55:15Z Kyanchung 144652 နေကောင်းလာ 1039755 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3 288328 1039756 2026-06-20T22:37:26Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039756 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kyanchung ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၂:၃၇၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 57m6za5516dpum35nvvlo11b1w2tggx 3 288329 1039757 2026-06-20T23:37:37Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039757 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nate3141 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၃၇၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 93wp5j3oh3meohdt5b97zs0nw4549w2 0 288330 1039761 2026-06-20T23:50:57Z Mkant00 135890 [[အလိုက်ပြောင်းနှုန်း တွက်ထုတ်ခြင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)]] သို့ Mkant00က ရွှေ့ခဲ့သည် 1039761 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)]] tab7gg8iid7xptzv0ng67ewyiadxeqg 2 288331 1039765 2026-06-21T00:22:18Z Sandar Kyi 144654 /* */ မင်းမျိုးနွယ် 1039765 wikitext text/x-wiki '''ထိပ်တင်မရွေမှန် (သို့ ထိပ်တင်ဘုရား''' ................................................................... ထိပ်တင်မရွှေမှန်သည် မင်းတုန်းဘုရင်နှင့်ဆောင်ရမိဘုရား၏ မြေးများထဲမှ မြေးမတော် တစ်ပါးဖြစ်သည် 1kabkla4h18hyemeo6z3ipqfzuvctr9 1039766 1039765 2026-06-21T00:27:59Z Sandar Kyi 144654 /* */ မြန်မာသမိုင်းရေးရာ 1039766 wikitext text/x-wiki '''[[ထိပ်တင်မရွှေမှန်]]''' ................................................................... '''ထိပ်တင်မရွှေမှန်''' သည် မင်းတုန်းဘုရင်နှင့်ဆောင်ရမိဘုရား၏ မြေးများထဲမှ မြေးမတော် တစ်ပါးဖြစ်သည်။ e7lqtytwg41thwldphxfmb00dpvuu58 1039767 1039766 2026-06-21T00:31:03Z Sandar Kyi 144654 . 1039767 wikitext text/x-wiki '''[[ထိပ်တင်မရွှေမှန်]]''' '''<u>ထိပ်တင်မရွှေမှန်</u>''' သည် မင်းတုန်းဘုရင်နှင့်ဆောင်ရမိဘုရား၏ မြေးများထဲမှ မြေးမတော် တစ်ပါးဖြစ်သည်။ jap3sy4ce2j3tiv3pawn9e0o35bqqiv 1039770 1039767 2026-06-21T00:49:39Z ~2026-36131-07 144655 တိကျသေချာမူရှိသောသမိုင်း 1039770 wikitext text/x-wiki = ထိပ်တင်မရွှေမှန်(ဝါ)မလေးထိပ်တင်ဘုရား = ထိပ်တင်မရွှေမှန် သည် [[မင်းတုန်းမင်း]]နှင့်ဆောင်ရမိဘုရားတို့၏ မြေးများထဲမှ မြေးမတော် တစ်ပါးဖြစ်သည် သူမကို ၁၈၇၀ တပို့တွဲလဆန်း၁ရက်နေ့၌ မန္တလေးနန်းတွင်း၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ qd5mu8uhws4hktyhm1asag8775il5mc 3 288332 1039769 2026-06-21T00:37:47Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039769 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Sandar Kyi ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၃၇၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) ssaajkzoq2m7j9xob6f1ggi3nqzqgei 0 288333 1039771 2026-06-21T01:02:36Z Phone Thway22 137006 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1258822354|Burmese mythology]]" 1039771 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော မြန်မာ [[မြန်မာပုရပိုက်|ပရာဘိတ်]] တစ်ခု]] '''ဗမာဒဏ္ဍာရီ''' ( {{Langx|my|ရှေးမြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ}} ) သည် [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုးများ]] ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ပြောပြခဲ့ကြသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီများ]] ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ ၊ ဒဏ္ဍာရီများ နှင့် ယုံကြည်မှုများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|။]] ဤဇာတ်လမ်းများကို နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး ရေးသားထားသောပုံစံဖြင့် ရှားရှားပါးပါးသာ ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီ ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားရိုးရာဓလေ့များစွာနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေပြီး နတ်၊နဂါးလွှမ်းမိုးမှုများလည်း ရှိသည်။ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်အများစုသည် ရှေးခေတ် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူခေတ်]] နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဘုရားများ]] ၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ္တများ]] ၊ သူရဲကောင်းများ၊ ဘုရင်များ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရှင်များနှင့် [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ]] များ၏ ဘဝများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |date=1860 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာရိုးရာဓလေ့များ၏ မူလအစနှင့် အရေးပါမှုကို ရှင်းပြသည်။ <ref name="myth">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1978 |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> <ref name="s">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1976 |title=Folk Tales of Burma |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |last2=Aung |first2=U. Htin |publisher=Sterling Publishers |language=en}}</ref> fs4yse5iwtfylv3thn9wvw1pry3vrv0 1039772 1039771 2026-06-21T01:07:14Z Phone Thway22 137006 [[Burmese mythology]] စာမျက်နှာကို [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ]] သို့ Phone Thway22က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း: မြန်မာလာသာပြန်ခြင်း 1039771 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော မြန်မာ [[မြန်မာပုရပိုက်|ပရာဘိတ်]] တစ်ခု]] '''ဗမာဒဏ္ဍာရီ''' ( {{Langx|my|ရှေးမြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ}} ) သည် [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုးများ]] ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ပြောပြခဲ့ကြသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီများ]] ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ ၊ ဒဏ္ဍာရီများ နှင့် ယုံကြည်မှုများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|။]] ဤဇာတ်လမ်းများကို နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး ရေးသားထားသောပုံစံဖြင့် ရှားရှားပါးပါးသာ ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီ ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားရိုးရာဓလေ့များစွာနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေပြီး နတ်၊နဂါးလွှမ်းမိုးမှုများလည်း ရှိသည်။ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်အများစုသည် ရှေးခေတ် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူခေတ်]] နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဘုရားများ]] ၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ္တများ]] ၊ သူရဲကောင်းများ၊ ဘုရင်များ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရှင်များနှင့် [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ]] များ၏ ဘဝများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |date=1860 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာရိုးရာဓလေ့များ၏ မူလအစနှင့် အရေးပါမှုကို ရှင်းပြသည်။ <ref name="myth">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1978 |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> <ref name="s">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1976 |title=Folk Tales of Burma |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |last2=Aung |first2=U. Htin |publisher=Sterling Publishers |language=en}}</ref> fs4yse5iwtfylv3thn9wvw1pry3vrv0 1039774 1039772 2026-06-21T01:09:43Z Phone Thway22 137006 /* */ ဗမာအားမြန်မာဟုပြောင်းခဲ့သည် 1039774 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော မြန်မာ [[မြန်မာပုရပိုက်|ပရာဘိတ်]] တစ်ခု]] '''မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ''' ( {{Langx|en|Burmese mythology}} ) သည် [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုးများ]] ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ပြောပြခဲ့ကြသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီများ]] ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ ၊ ဒဏ္ဍာရီများ နှင့် ယုံကြည်မှုများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|။]] ဤဇာတ်လမ်းများကို နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး ရေးသားထားသောပုံစံဖြင့် ရှားရှားပါးပါးသာ ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီ ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားရိုးရာဓလေ့များစွာနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေပြီး နတ်၊နဂါးလွှမ်းမိုးမှုများလည်း ရှိသည်။ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်အများစုသည် ရှေးခေတ် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူခေတ်]] နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဘုရားများ]] ၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ္တများ]] ၊ သူရဲကောင်းများ၊ ဘုရင်များ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရှင်များနှင့် [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ]] များ၏ ဘဝများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |date=1860 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာရိုးရာဓလေ့များ၏ မူလအစနှင့် အရေးပါမှုကို ရှင်းပြသည်။ <ref name="myth">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1978 |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> <ref name="s">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1976 |title=Folk Tales of Burma |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |last2=Aung |first2=U. Htin |publisher=Sterling Publishers |language=en}}</ref> r1igschnvgduxyyv3xrnlx46693zqle 1039775 1039774 2026-06-21T01:12:27Z Phone Thway22 137006 /* */ I recorrected a thing which was overused 1039775 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော မြန်မာ [[မြန်မာပုရပိုက်|ပရာဘိတ်]] တစ်ခု]] '''မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ''' ( {{Langx|en|Burmese mythology}} ) သည် [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုးများ]] ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ပြောပြခဲ့ကြသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီများ]] ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ ၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာစာပေအနုပညာများ နှင့် ယုံကြည်မှုများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|။]] ဤဇာတ်လမ်းများကို နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး ရေးသားထားသောပုံစံဖြင့် ရှားရှားပါးပါးသာ ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီ ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားရိုးရာဓလေ့များစွာနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေပြီး နတ်၊နဂါးလွှမ်းမိုးမှုများလည်း ရှိသည်။ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်အများစုသည် ရှေးခေတ် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူခေတ်]] နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဘုရားများ]] ၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ္တများ]] ၊ သူရဲကောင်းများ၊ ဘုရင်များ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရှင်များနှင့် [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ]] များ၏ ဘဝများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |date=1860 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာရိုးရာဓလေ့များ၏ မူလအစနှင့် အရေးပါမှုကို ရှင်းပြသည်။ <ref name="myth">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1978 |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> <ref name="s">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1976 |title=Folk Tales of Burma |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |last2=Aung |first2=U. Htin |publisher=Sterling Publishers |language=en}}</ref> eyrror7nqb7mk4mtutferdy1xkq8etl 1039776 1039775 2026-06-21T01:14:08Z Phone Thway22 137006 /* */ I recorrected a thing which was wrong 1039776 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော မြန်မာ [[မြန်မာပုရပိုက်|ပရာဘိတ်]] တစ်ခု]] '''မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ''' ( {{Langx|en|Burmese mythology}} ) သည် [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုးများ]] ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ပြောပြခဲ့ကြသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီများ]] ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ ၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာစာပေအနုပညာများ နှင့် ယုံကြည်မှုများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|။]] ဤဇာတ်လမ်းများကို နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး ရေးသားထားသောပုံစံဖြင့် ရှားရှားပါးပါးသာ ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့သည်။ မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီ ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားရိုးရာဓလေ့များစွာနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေပြီး နတ် ၊ နဂါးလွှမ်းမိုးမှုများလည်း ရှိသည်။ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်အများစုသည် ရှေးခေတ် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူခေတ်]] နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဘုရားများ]] ၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ္တများ]] ၊ သူရဲကောင်းများ၊ ဘုရင်များ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရှင်များနှင့် [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ]] များ၏ ဘဝများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |date=1860 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာရိုးရာဓလေ့များ၏ မူလအစနှင့် အရေးပါမှုကို ရှင်းပြသည်။ <ref name="myth">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1978 |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> <ref name="s">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1976 |title=Folk Tales of Burma |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |last2=Aung |first2=U. Htin |publisher=Sterling Publishers |language=en}}</ref> 4n4p89ya0oymb8dbd1xv7cgzjcxwga4 1039777 1039776 2026-06-21T01:16:03Z Phone Thway22 137006 /* */ I recorrected a thing which was wrong grammartically 1039777 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော မြန်မာ [[မြန်မာပုရပိုက်|ပရာဘိတ်]] တစ်ခု]] '''မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ''' ( {{Langx|en|Burmese mythology}} ) သည် [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုးများ]] ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ပြောပြခဲ့ကြသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီများ]] ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ ၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာစာပေအနုပညာများ နှင့် ယုံကြည်မှုများ စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|။]] ဤဇာတ်လမ်းများကို နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး ရေးသားထားသောပုံစံဖြင့် ရှားရှားပါးပါးသာ ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့သည်။ မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဒဏ္ဍာရီ ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားရိုးရာဓလေ့များစွာနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေပြီး နတ် ၊ နဂါးလွှမ်းမိုးမှုများလည်း ရှိသည်။ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်အများစုသည် ရှေးခေတ် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူခေတ်]] နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဘုရားများ]] ၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ္တများ]] ၊ သူရဲကောင်းများ၊ ဘုရင်များ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရှင်များနှင့် [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ]] များ၏ ဘဝများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |date=1860 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> မြန်မာဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာရိုးရာဓလေ့များ၏ မူလအစနှင့် အရေးပါမှုကို ဖော်ပြ‌လေ့ရှိသည်။<ref name="myth">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1978 |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> <ref name="s">{{Cite book |last=Aung (U.) |first=Htin |year=1976 |title=Folk Tales of Burma |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |last2=Aung |first2=U. Htin |publisher=Sterling Publishers |language=en}}</ref> s06m2euu039ogphp0ki3swbc6te22ed 1039806 1039777 2026-06-21T05:29:23Z Ninjastrikers 22896 rewrite 1039806 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း <ref>{{Cite web|date=1870|title=Ramayana|url=https://www.wdl.org/en/item/14285/|access-date=2021-05-16|website=www.wdl.org}}</ref>]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော [[မြန်မာပုရပိုက်]] တစ်ခု]] '''မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ'''ဟူသည်မှာ [[မြန်မာလူမျိုး]]တို့၏ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ရှေးယခင်ကတည်းက ရိုးရာအစဉ်အဆက် လက်ဆင့်ကမ်း ပြောကြားလာခဲ့ကြသည့် [[ဒဏ္ဍာရီ]]ပုံပြင်များ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းဝင်ပုံပြင်များနှင့် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ အယူအဆစုစည်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များသည် အများအားဖြင့် နှုတ်ဆင့်ကမ်း အစဉ်အလာဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး စာပေကျမ်းဂန်များအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားရှိမှုမှာ အလွန်နည်းပါးလှသည်။ မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီများ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]အယူအဆများနှင့် အခြားသော တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုများအပေါ် အခြေခံကာ များစွာလွှမ်းမိုးမှု ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ အဆိုပါ ဒဏ္ဍာရီများနှင့် သမိုင်းဝင်ပုံပြင်အများစုမှာ ရှေးဟောင်း[[ပျူခေတ်|ပျူခေတ်ကာလများ]]၊ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဗြဟ္မာများ]]၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ်များ]]၊ စွမ်းအားရှင်သူရဲကောင်းများ၊ မင်းညီမင်းသားများ၊ ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီ ကဲ့သို့သော အလွန်အမင်းထူးခြားသည့် မှော်ဆရာများနှင့် ဆန်းပြားသော [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]]၏ ဘဝအကြောင်းအရာများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများကို အဓိကထား၍ ပုံဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |date=1860 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> ၎င်းအပြင် မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာတို့၏ ရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာများနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများ၏ မြစ်ဖျားခံရာ အကြောင်းရင်းများကိုလည်း ရှင်းလင်းဖော်ပြပေးလျက် ရှိသည်။<ref name="myth">{{cite book |last1=Aung (U.) |first1=Htin |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |year=1978 |publisher=Oxford University Press |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ|language=en}}</ref><ref name="s"/> == ဒဏ္ဍာရီလာ သမိုင်းအကျဉ်း == === ကမ္ဘာဦးဖြစ်တည်မှုအစ === [[File:Burmese Cosmogony.jpg|thumb|ကမ္ဘာဦးသမုဒ္ဒရာပြင်ထက်တွင် ပျံသန်းနေသော [[ဗြဟ္မာ|ဗြဟ္မာကြီး]] လေးပါး]] မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာ ကမ္ဘာဦးဖြစ်တည်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အလွှမ်းမိုးဆုံးသော မှတ်တမ်းမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းဂန်လာ [[အဂ္ဂညသုတ်]]ပါ အဆိုအမိန့်များကို အခြေခံထားသည့် '''အာဒိကပ္ပကျမ်း''' သို့မဟုတ် ကမ္ဘာဦးကျမ်း ဖြစ်သည်။<ref name="s">{{cite book |last1=Aung (U.) |first1=Htin |last2=Aung |first2=U. Htin |title=Folk Tales of Burma |year=1976 |publisher=Sterling Publishers |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |language=en}}</ref> အဆိုပါ ကျမ်းဂန်များအရ [[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|ကမ္ဘာဟောင်းကြီး]]သည် အဆုံးစွန်သော ကမ္ဘာပျက်ကပ်ကြီးဖြင့် ပျက်စီးသွားပြီးနောက် ကမ္ဘာဦးအစတွင် မည်သည့်အရာမျှ မရှိဘဲ ဗလာနတ္ထိသာ ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မှ ကမ္ဘာသစ် (တစ်ခုသော ကမ္ဘာပတ်ဝန်းကျင်) သည် တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာကာ ပြန်လည်မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် အာဘဿရ ဟုခေါ်သော လွန်စွာတောက်ပသည့် [[ဗြဟ္မာ့ဘုံ]]မှ အဆင့်မြင့်မားလှသော [[ဗြဟ္မာ|ဗြဟ္မာကြီး]] လေးပါးတို့သည် လူ့ပြည်လောကသို့ သက်ဆင်းလာကြပြီး၊ ကမ္ဘာဦးလောက၌ 'ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ တောက်ပသော သတ္တဝါများ' အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က အဆိုပါ ဗြဟ္မာကြီးများသည် မိမိတို့၏ ပီတိစိတ်ဖြင့်သာ မျှော်လင့်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းလျက် ကမ္ဘာဦးသမုဒ္ဒရာပြင်ထက်တွင် ပျံသန်းကာ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသည့် နတ်ဗြဟ္မာများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် နေ၊ လ နှင့် ကြယ်တာရာများ မရှိသေးသဖြင့် ၎င်းဗြဟ္မာကြီးများ၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါသည်သာ လောက[[အမှောင်ထု]]အတွင်း တစ်ခုတည်းသော အလင်းရောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="s"/> ကာလအတန်ကြာသောအခါ သမုဒ္ဒရာပြင်ထက်တွင် အရသာရှိလှသော မြေဆီလွှာများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါရှိသော သတ္တဝါများသည် စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် ၎င်းမြေဆီလွှာများကို စတင်မြည်းစမ်းကြည့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ မြည်းစမ်းရာမှ လောဘစိတ်နှင့် ရမ္မက်စိတ်များ ကြီးစိုးလာကာ စားသောက်မှုအပေါ် အလွန်အမင်း စွဲလမ်းလာခဲ့ကြသဖြင့် မိမိတို့၌ ရှိရင်းစွဲဖြစ်သော ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါများ ကွယ်ပျောက်ကာ ဘုန်းတန်ခိုးများ ဆုတ်ယုတ်ကျဆင်းသွားခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဗြဟ္မာကြီးများ၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါများ ကွယ်ပျောက်သွားသည့်အချိန်တွင် ကမ္ဘာလောကကြီး၏ အဓိက အလင်းရောင်အရင်းအမြစ်များအဖြစ် အစားထိုးရန်အတွက် အမှောင်ထုထဲမှ နေမင်း ([[သူရိယ]])၊ လမင်း ([[စန္ဒြာ]]) နှင့် [[နက္ခတ်တာရာ]]များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="s"/> ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာဦးမြေဆီလွှာများကို အကုန်အစင် ကုန်ခမ်းသွားသည်အထိ စားသောက်ပြီးနောက် တဖြည်းဖြည်း ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ ခန္ဓာကိုယ်ရှိသော သတ္တဝါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာဦးမြေဆီလွှာများ ကုန်သွားသောအခါ ၎င်းတို့၏ ဆာလောင်မှုကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ထူးခြားဆန်းပြားသော နွယ်ပင်များနှင့် သီးနှံပင်များ ထပ်မံပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြန်သည်။ အလွန်ရှည်လျားလှသော အချိန်ကာလတစ်လျှောက် အစားအသောက်များကို အစဉ်တစိုက် အလွန်အမင်း စားသောက်ခဲ့ကြပြီးနောက်တွင်မူ ထိုထူးခြားဆန်းပြားသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များအားလုံး ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့ပြီး ၎င်းအမျိုးအနွယ်များသည် [[လူသား|လူသားစင်စစ်]] အဖြစ်သို့ လုံးဝပြောင်းလဲ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြတော့သည်။ === လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားလာခြင်း === လူသားများ ဖြစ်လာပြီးနောက် ကြမ်းတမ်းခက်ခဲလှသော လူမှုဘဝပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် လူအများ၏ အမြင်ချင်း မတူညီကြရာမှတစ်ဆင့် အမျိုးဇာတ်စနစ်များ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မူ လူအများက လွန်စွာပညာဉာဏ်ကြီးမားပြီး မျှတမှုရှိသော မနု အမည်ရှိ ပညာရှိတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ကာ ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးနှင့် အဓိကအကျဆုံးသော အုပ်ချုပ်သူခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းကို လူအများက ဝိုင်းဝန်းရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော မင်းဖြစ်သောကြောင့် [[မဟာသမ္မတမင်း]]ဟု ခေါ်တွင်စေခဲ့ကာ ကမ္ဘာမြေပြင်ထက်တွင် ပထမဆုံး ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည့် ဘုရင်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်သည်။ မဟာသမ္မတမင်းသည် ဘုရင်တစ်ပါးအနေဖြင့် မြို့ပြနိုင်ငံတော်၏ စနစ်များ၊ ဥပဒေကျင့်ထုံးများ၊ နိုင်ငံတော်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များနှင့် ရုံးလုပ်ငန်းအသီးသီးကို ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်တပ်များ၏ နယ်နိမိတ်များကိုပါ စနစ်တကျ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မဟာသမ္မတမင်းအား မြန်မာစာဆိုအများစုက စံပြမင်းကောင်းမင်းမြတ်တစ်ပါးအဖြစ် အစဉ်အမြဲ တင်စားကိုးကား ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။<ref>{{cite book |last1=Victorino |first1=Terrence James |title=Mythical Creatures in Burmese Folklore |date=15 June 2011 |publisher=Log Press |isbn=978-613-6-67801-6 |url=https://books.google.com/books?id=ikeItgAACAAJ |language=en}}</ref> ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * {{portal-inline|Myanmar}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အာရှ ဒဏ္ဍာရီ]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုအလိုက် ဒဏ္ဍာရီ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ]] iz8uvwrwmy8jg08w2ezihdrt4o6p7s9 1039808 1039806 2026-06-21T05:30:49Z Ninjastrikers 22896 /* ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် */ 1039808 wikitext text/x-wiki [[File:Mythical_creatures.jpg|thumb|မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] [[File:Ramayana(Burmese_version).png|thumb|ရာမယဏကို မြန်မာမူဖြင့် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း <ref>{{Cite web|date=1870|title=Ramayana|url=https://www.wdl.org/en/item/14285/|access-date=2021-05-16|website=www.wdl.org}}</ref>]] [[File:A_folded_paper_tablet.jpg|thumb|ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို သရုပ်ဖော်ထားသော [[မြန်မာပုရပိုက်]] တစ်ခု]] '''မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ'''ဟူသည်မှာ [[မြန်မာလူမျိုး]]တို့၏ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ရှေးယခင်ကတည်းက ရိုးရာအစဉ်အဆက် လက်ဆင့်ကမ်း ပြောကြားလာခဲ့ကြသည့် [[ဒဏ္ဍာရီ]]ပုံပြင်များ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းဝင်ပုံပြင်များနှင့် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ အယူအဆစုစည်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များသည် အများအားဖြင့် နှုတ်ဆင့်ကမ်း အစဉ်အလာဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြပြီး စာပေကျမ်းဂန်များအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားရှိမှုမှာ အလွန်နည်းပါးလှသည်။ မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီများ၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]အယူအဆများနှင့် အခြားသော တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုများအပေါ် အခြေခံကာ များစွာလွှမ်းမိုးမှု ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ အဆိုပါ ဒဏ္ဍာရီများနှင့် သမိုင်းဝင်ပုံပြင်အများစုမှာ ရှေးဟောင်း[[ပျူခေတ်|ပျူခေတ်ကာလများ]]၊ [[နတ် (ဝိညာဉ်)|နတ်ဗြဟ္မာများ]]၊ [[ဘုရားအလောင်း|ဗောဓိသတ်များ]]၊ စွမ်းအားရှင်သူရဲကောင်းများ၊ မင်းညီမင်းသားများ၊ ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီ ကဲ့သို့သော အလွန်အမင်းထူးခြားသည့် မှော်ဆရာများနှင့် ဆန်းပြားသော [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ|ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]]၏ ဘဝအကြောင်းအရာများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများကို အဓိကထား၍ ပုံဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last=Mason |first=Francis |url=https://books.google.com/books?id=WJpeAAAAcAAJ&dq=%22Burmese+mythology%22&pg=PA68 |title=Burmah, Its People and Natural Productions, Or, Notes on the Nations, Fauna, Flora and Minerals of Tenasserim, Pegu and Burmah ... |date=1860 |publisher=Thos. Stowe Ranney |language=en}}</ref> ၎င်းအပြင် မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီသည် ခေတ်သစ်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာတို့၏ ရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာများနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများ၏ မြစ်ဖျားခံရာ အကြောင်းရင်းများကိုလည်း ရှင်းလင်းဖော်ပြပေးလျက် ရှိသည်။<ref name="myth">{{cite book |last1=Aung (U.) |first1=Htin |title=Folk Elements in Burmese Buddhism |year=1978 |publisher=Oxford University Press |url=https://books.google.com/books?id=Ps8_tQEACAAJ|language=en}}</ref><ref name="s"/> == ဒဏ္ဍာရီလာ သမိုင်းအကျဉ်း == === ကမ္ဘာဦးဖြစ်တည်မှုအစ === [[File:Burmese Cosmogony.jpg|thumb|ကမ္ဘာဦးသမုဒ္ဒရာပြင်ထက်တွင် ပျံသန်းနေသော [[ဗြဟ္မာ|ဗြဟ္မာကြီး]] လေးပါး]] မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာ ကမ္ဘာဦးဖြစ်တည်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အလွှမ်းမိုးဆုံးသော မှတ်တမ်းမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းဂန်လာ [[အဂ္ဂညသုတ်]]ပါ အဆိုအမိန့်များကို အခြေခံထားသည့် '''အာဒိကပ္ပကျမ်း''' သို့မဟုတ် ကမ္ဘာဦးကျမ်း ဖြစ်သည်။<ref name="s">{{cite book |last1=Aung (U.) |first1=Htin |last2=Aung |first2=U. Htin |title=Folk Tales of Burma |year=1976 |publisher=Sterling Publishers |url=https://books.google.com/books?id=gz-BAAAAMAAJ |language=en}}</ref> အဆိုပါ ကျမ်းဂန်များအရ [[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|ကမ္ဘာဟောင်းကြီး]]သည် အဆုံးစွန်သော ကမ္ဘာပျက်ကပ်ကြီးဖြင့် ပျက်စီးသွားပြီးနောက် ကမ္ဘာဦးအစတွင် မည်သည့်အရာမျှ မရှိဘဲ ဗလာနတ္ထိသာ ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မှ ကမ္ဘာသစ် (တစ်ခုသော ကမ္ဘာပတ်ဝန်းကျင်) သည် တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာကာ ပြန်လည်မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် အာဘဿရ ဟုခေါ်သော လွန်စွာတောက်ပသည့် [[ဗြဟ္မာ့ဘုံ]]မှ အဆင့်မြင့်မားလှသော [[ဗြဟ္မာ|ဗြဟ္မာကြီး]] လေးပါးတို့သည် လူ့ပြည်လောကသို့ သက်ဆင်းလာကြပြီး၊ ကမ္ဘာဦးလောက၌ 'ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ တောက်ပသော သတ္တဝါများ' အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က အဆိုပါ ဗြဟ္မာကြီးများသည် မိမိတို့၏ ပီတိစိတ်ဖြင့်သာ မျှော်လင့်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းလျက် ကမ္ဘာဦးသမုဒ္ဒရာပြင်ထက်တွင် ပျံသန်းကာ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသည့် နတ်ဗြဟ္မာများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် နေ၊ လ နှင့် ကြယ်တာရာများ မရှိသေးသဖြင့် ၎င်းဗြဟ္မာကြီးများ၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါသည်သာ လောက[[အမှောင်ထု]]အတွင်း တစ်ခုတည်းသော အလင်းရောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="s"/> ကာလအတန်ကြာသောအခါ သမုဒ္ဒရာပြင်ထက်တွင် အရသာရှိလှသော မြေဆီလွှာများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါရှိသော သတ္တဝါများသည် စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် ၎င်းမြေဆီလွှာများကို စတင်မြည်းစမ်းကြည့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ မြည်းစမ်းရာမှ လောဘစိတ်နှင့် ရမ္မက်စိတ်များ ကြီးစိုးလာကာ စားသောက်မှုအပေါ် အလွန်အမင်း စွဲလမ်းလာခဲ့ကြသဖြင့် မိမိတို့၌ ရှိရင်းစွဲဖြစ်သော ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါများ ကွယ်ပျောက်ကာ ဘုန်းတန်ခိုးများ ဆုတ်ယုတ်ကျဆင်းသွားခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဗြဟ္မာကြီးများ၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါများ ကွယ်ပျောက်သွားသည့်အချိန်တွင် ကမ္ဘာလောကကြီး၏ အဓိက အလင်းရောင်အရင်းအမြစ်များအဖြစ် အစားထိုးရန်အတွက် အမှောင်ထုထဲမှ နေမင်း ([[သူရိယ]])၊ လမင်း ([[စန္ဒြာ]]) နှင့် [[နက္ခတ်တာရာ]]များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="s"/> ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာဦးမြေဆီလွှာများကို အကုန်အစင် ကုန်ခမ်းသွားသည်အထိ စားသောက်ပြီးနောက် တဖြည်းဖြည်း ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ ခန္ဓာကိုယ်ရှိသော သတ္တဝါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာဦးမြေဆီလွှာများ ကုန်သွားသောအခါ ၎င်းတို့၏ ဆာလောင်မှုကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ထူးခြားဆန်းပြားသော နွယ်ပင်များနှင့် သီးနှံပင်များ ထပ်မံပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြန်သည်။ အလွန်ရှည်လျားလှသော အချိန်ကာလတစ်လျှောက် အစားအသောက်များကို အစဉ်တစိုက် အလွန်အမင်း စားသောက်ခဲ့ကြပြီးနောက်တွင်မူ ထိုထူးခြားဆန်းပြားသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များအားလုံး ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့ပြီး ၎င်းအမျိုးအနွယ်များသည် [[လူသား|လူသားစင်စစ်]] အဖြစ်သို့ လုံးဝပြောင်းလဲ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြတော့သည်။ === လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားလာခြင်း === လူသားများ ဖြစ်လာပြီးနောက် ကြမ်းတမ်းခက်ခဲလှသော လူမှုဘဝပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် လူအများ၏ အမြင်ချင်း မတူညီကြရာမှတစ်ဆင့် အမျိုးဇာတ်စနစ်များ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မူ လူအများက လွန်စွာပညာဉာဏ်ကြီးမားပြီး မျှတမှုရှိသော မနု အမည်ရှိ ပညာရှိတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ကာ ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးနှင့် အဓိကအကျဆုံးသော အုပ်ချုပ်သူခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းကို လူအများက ဝိုင်းဝန်းရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော မင်းဖြစ်သောကြောင့် [[မဟာသမ္မတမင်း]]ဟု ခေါ်တွင်စေခဲ့ကာ ကမ္ဘာမြေပြင်ထက်တွင် ပထမဆုံး ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည့် ဘုရင်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်သည်။ မဟာသမ္မတမင်းသည် ဘုရင်တစ်ပါးအနေဖြင့် မြို့ပြနိုင်ငံတော်၏ စနစ်များ၊ ဥပဒေကျင့်ထုံးများ၊ နိုင်ငံတော်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များနှင့် ရုံးလုပ်ငန်းအသီးသီးကို ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်တပ်များ၏ နယ်နိမိတ်များကိုပါ စနစ်တကျ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မဟာသမ္မတမင်းအား မြန်မာစာဆိုအများစုက စံပြမင်းကောင်းမင်းမြတ်တစ်ပါးအဖြစ် အစဉ်အမြဲ တင်စားကိုးကား ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။<ref>{{cite book |last1=Victorino |first1=Terrence James |title=Mythical Creatures in Burmese Folklore |date=15 June 2011 |publisher=Log Press |isbn=978-613-6-67801-6 |url=https://books.google.com/books?id=ikeItgAACAAJ |language=en}}</ref> ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * {{portal-inline|မြန်မာနိုင်ငံ}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အာရှ ဒဏ္ဍာရီ]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုအလိုက် ဒဏ္ဍာရီ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ]] 8xqviuh89x9b1ibexyr3xo4g85g491q 0 288334 1039773 2026-06-21T01:07:14Z Phone Thway22 137006 [[Burmese mythology]] စာမျက်နှာကို [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ]] သို့ Phone Thway22က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း: မြန်မာလာသာပြန်ခြင်း 1039773 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီ]] d1dms8tl0vewcih6nwn4ulz3sawjep3 3 288336 1039779 2026-06-21T01:37:58Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039779 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jakob Thuswaldner ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၇၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 5zz7hpifdhvsqcfgzwvjz2gh6hjqrk6 3 288337 1039780 2026-06-21T01:38:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039780 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-36131-07 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၈၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) hsti0fsn98xa308k38kyws1zlf1irwr 0 288338 1039781 2026-06-21T02:00:12Z Phone Thway22 137006 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349471051|Myanmar men's national basketball team]]" 1039781 wikitext text/x-wiki '''မြန်မာ့လက်‌ရွေးစင်အမျိုးသားဘတ်စကက်ဘောအသင်းသည်''' နိုင်ငံတကာ ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲများတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ကိုယ်စားပြုပြီး မြန်မာဘတ်စကက်ဘောအဖွဲ့ချုပ်၏လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=National federations & leagues |url=https://archive.fiba.com/pages/eng/fc/FIBA/fibaStru/nfLeag/p/eventid//langid/1/langlc/en/nationalfederationnumber/255/roundid//nfProf.html |website=FIBA.com}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဘတ်စကစ်ဘောအဖွဲ့ချုပ်၏ အဓိကပြိုင်ပွဲသုံးမျိုး (Olympics, World Championship, Asian Championship) စလုံးကိုဝင်ရောက်ရှင်ပြိုင်မှုမရှိဘူးသေးသောနိုင်ငံများအနက် လူဦး‌ရေ‌‌ အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ( နွေရာသီ အိုလံပစ် ၊ FIBA ကမ္ဘာ့ဖလား ၊ ကွန်တီနင်တယ် ချန်ပီယံရှစ် အပါအဝင်) 831fpxufk21kd19e4ranf0hu2zciarg 1039782 1039781 2026-06-21T02:03:41Z Phone Thway22 137006 /* */ 1039782 wikitext text/x-wiki <ref>{{Cite book |date=2014-01-26 |title=File:Myanmar BBall Federation.jpg |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File:Myanmar_BBall_Federation.jpg&oldid=592464313 |language=en}}</ref>'''မြန်မာ့လက်‌ရွေးစင်အမျိုးသားဘတ်စကက်ဘောအသင်းသည်''' နိုင်ငံတကာ ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲများတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ကိုယ်စားပြုပြီး မြန်မာဘတ်စကက်ဘောအဖွဲ့ချုပ်၏လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=National federations & leagues |url=https://archive.fiba.com/pages/eng/fc/FIBA/fibaStru/nfLeag/p/eventid//langid/1/langlc/en/nationalfederationnumber/255/roundid//nfProf.html |website=FIBA.com}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဘတ်စကစ်ဘောအဖွဲ့ချုပ်၏ အဓိကပြိုင်ပွဲသုံးမျိုး (Olympics, World Championship, Asian Championship) စလုံးကိုဝင်ရောက်ရှင်ပြိုင်မှုမရှိဘူးသေးသောနိုင်ငံများအနက် လူဦး‌ရေ‌‌ အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ( နွေရာသီ အိုလံပစ် ၊ FIBA ကမ္ဘာ့ဖလား ၊ ကွန်တီနင်တယ် ချန်ပီယံရှစ် အပါအဝင်) fzz59oit1nw3otfvqpg3j1sukmye7m7 0 288339 1039784 2026-06-21T02:28:54Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1350987905|CrewAI]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1039784 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox software|name=CrewAI|logo=CrewAI logo.png|logo_alt=CrewAI logo|author=João Moura|developer=CrewAI Inc. and contributors|released={{Start date and age|2023|12|4}}|latest release version=1.14.3|latest release date={{Start date and age|2026|4|24}}|programming language=[[Python (programming language)|Python]]|genre=[[Software framework]] for [[AI agent]]s|license=[[MIT License]]|website={{URL|crewai.com}}|repo={{URL|github.com/crewAIInc/crewAI}}}}'''CrewAI''' သည် [[အေအိုင် အေးဂျင့်]]များ (AI Agents) နှင့် အေးဂျင့်အစုအဖွဲ့စနစ်များ (Multi-Agent Systems) တည်ဆောက်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် [[Open-source software|အသိအမှတ်ပြု အခမဲ့ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖရိမ်ဝေါ့ခ် (Open-source Framework)]] နှင့် ပလတ်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-06-21 |title=crewAIInc/crewAI |url=https://github.com/crewAIInc/crewAI |access-date=2026-06-21}}</ref> ၎င်းကို အဓိကအားဖြင့် [[Python (programming language)|Python ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား]]ဖြင့် ရေးသားထားပြီး၊ [[အေအိုင် အေးဂျင့်]]များ၏ အခန်းကဏ္ဍများကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း၊ ၎င်းတို့ထံ လုပ်ငန်းတာဝန်များ (Tasks) ခွဲဝေပေးခြင်းနှင့် အေးဂျင့်အဖွဲ့အစည်းများ (Crews) နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ (Workflows) မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို စနစ်တကျ ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အသုံးပြုသည်။<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=crewai: Cutting-edge framework for orchestrating role-playing, autonomous AI agents. By fostering collaborative intelligence, CrewAI empowers agents to work together seamlessly, tackling complex tasks. |url=https://crewai.com/ |access-date=2026-06-21}}</ref> CrewAI ၏ ထူးခြားချက်မှာ လူသားများ လုပ်ငန်းခွင်တွင် အဖွဲ့အစည်းအလိုက် လက်တွဲလုပ်ဆောင်ကြသကဲ့သို့ [[အေအိုင် အေးဂျင့်|AI အေးဂျင့်]]တစ်ခုချင်းစီကို အထူးပြုအခန်းကဏ္ဍ (Role)၊ ရည်မှန်းချက် (Goal) နှင့် နောက်ခံသမိုင်း (Backstory) များ သတ်မှတ်ပေးကာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြန်အလှန် တာဝန်လွှဲအပ်ခြင်းနှင့် ပူးပေါင်းဖြေရှင်းခြင်းစနစ် (Role-playing Collaboration) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် မည်သည့် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး|ကြီးမားသော ဘာသာစကားမော်ဒယ်]] (Large Language Model - LLM) အမျိုးအစားနှင့်မဆို (ဥပမာ- OpenAI, Anthropic သို့မဟုတ် စက်တွင်းသုံး Local LLM များ) ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်သည့် (LLM-agnostic) စနစ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> ဤဖရိမ်ဝေါ့ခ်ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး ကဏ္ဍများတွင် ဘာသာစကားမော်ဒယ်အခြေခံ အေးဂျင့်များအသုံးပြု၍ လုပ်ငန်းခွင်လုပ်ဆောင်ချက်များကို အလိုအလျောက်လည်ပတ်စေရန် (Business Workflow Automation) အဆင့်မြင့် Enterprise Tools များ ထုတ်လုပ်နေသည့် စတင်ပျိုးထောင်စကုမ္ပဏီ (Startup) တစ်ခုဖြစ်သော '''CrewAI Inc.''' မှ တာဝန်ယူ တီထွင်ဖော်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2024-10-22 |title=CrewAI uses third-party models to automate business tasks |url=https://techcrunch.com/2024/10/22/crewai-uses-third-party-models-to-automate-business-tasks/ |access-date=2026-06-21 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == CrewAI ကို [[Python Package Index]] (PyPI) ပေါ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=crewai: Cutting-edge framework for orchestrating role-playing, autonomous AI agents. By fostering collaborative intelligence, CrewAI empowers agents to work together seamlessly, tackling complex tasks. |url=https://github.com/joaomdmoura/crewai |access-date=2026-06-21}}</ref> ဤပရောဂျက်ကို ဂျိုအို မော်ရာ (João Moura) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် CrewAI Inc. ကုမ္ပဏီနှင့်အတူ Open-source နည်းပညာရှင်များ (Contributors) က ပူးပေါင်းကာ ဆက်လက်ဆော့ဖ်ဝဲလ်ရေးဆွဲ တိုးတက်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=crewai: Cutting-edge framework for orchestrating role-playing, autonomous AI agents. By fostering collaborative intelligence, CrewAI empowers agents to work together seamlessly, tackling complex tasks. |url=https://crewai.com/ |access-date=2026-06-21}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် TechCrunch သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ CrewAI သည် Boldstart Ventures၊ Craft Ventures၊ Earl Grey Capital နှင့် Insight Partners စသည့် နာမည်ကြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖွဲ့အစည်းများထံမှ Seed ရင်နှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် Series A ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဆင့်များမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းအထိ ရန်ပုံငွေ အောင်မြင်စွာ ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် နာမည်ကျော် [[ဉာဏ်ရည်တု|AI]] ပညာရှင် အင်ဒရူး အင်န် (Andrew Ng) နှင့် HubSpot ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ဓမ္မက် ရှာ (Dharmesh Shah) တို့ကလည်း ဤကုမ္ပဏီတွင် ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားကြသည်။<ref name=":3">{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2024-10-22 |title=CrewAI uses third-party models to automate business tasks |url=https://techcrunch.com/2024/10/22/crewai-uses-third-party-models-to-automate-business-tasks/ |access-date=2026-06-21 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> SiliconANGLE နည်းပညာသတင်းစာမျက်နှာ၏ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပါ ရန်ပုံငွေရှာဖွေမှုတွင် Seed အဆင့်ကို Boldstart Ventures က ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး Series A အဆင့်ကို Insight Partners က ဦးဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-10-22 |title=Agentic AI startup CrewAI closes $18M funding round |url=https://siliconangle.com/2024/10/22/agentic-ai-startup-crewai-closes-18m-funding-round/ |access-date=2026-06-21 |website=SiliconANGLE |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် CrewAI သည် ၎င်း၏ Open-source စနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး Enterprise ထုတ်ကုန်များကိုပါ တိုးချဲ့မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ လုပ်ငန်းသုံးဗားရှင်းတွင် ကုမ္ပဏီများအတွက် အသုံးပြုခွင့်ထိန်းချုပ်မှုစနစ် (Access Controls)၊ ဒေတာပိုင်းခြားစိတ်ဖြာမှုစနစ် (Analytics)၊ နည်းပညာပံ့ပိုးကူညီမှု (Support) နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ အလိုအလျောက်လည်ပတ်စေရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသော ပုံစံခွက်များ (Workflow Automation Templates) ပါဝင်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2024-10-22 |title=CrewAI uses third-party models to automate business tasks |url=https://techcrunch.com/2024/10/22/crewai-uses-third-party-models-to-automate-business-tasks/ |access-date=2026-06-21 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> == လုပ်ဆောင်ချက်စွမ်းရည်များ == CrewAI ကို အေအိုင် အေးဂျင့်များ (AI Agents) အစုအဖွဲ့ သို့မဟုတ် "Crews" ဟုခေါ်သည့် အဖွဲ့အစည်းပုံစံဖြင့် စနစ်တကျ အလုပ်လုပ်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည်။ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုချင်းစီထံသို့ လုပ်ငန်းခွင်အခန်းကဏ္ဍ (Roles)၊ သတ်မှတ်ရည်မှန်းချက် (Goals) နှင့် တာဝန်များ (Tasks) ကို အသီးသီးခွဲဝေပေးနိုင်သည်။ ဤဖရိမ်ဝေါ့ခ်သည် အေးဂျင့်များအချင်းချင်း အပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အလုပ်တာဝန်များ လွှဲအပ်ခြင်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်း (Tool Use)၊ မှတ်ဉာဏ်စနစ် (Memory) နှင့် သတင်းအချက်အလက် ရှာဖွေစုဆောင်းပြီး အဖြေထုတ်ပေးသည့် စနစ် (Retrieval-Augmented Generation - RAG) များအတွက် ဗဟုသုတအရင်းအမြစ်များ (Knowledge Sources) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ရန် ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=CrewAI |url=https://crewai.com/open-source |access-date=2026-06-21 |website=CrewAI |language=en}}</ref> ပရောဂျက်၏ အဓိက တည်ဆောက်ပုံ အစိတ်အပိုင်းကြီး '''နှစ်'''ခုရှိသည် - # '''Crews (အဖွဲ့အစည်းများ)''' - အေအိုင် အေးဂျင့်များအချင်းချင်း ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် လွတ်လပ်စွာ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ရန် အသုံးပြုသည်။<ref name=":1" /> # '''Flows (စီးဆင်းမှုများ)''' - ဖြစ်ရပ်တစ်ခုချင်းစီအပေါ် မူတည်ပြီး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျ ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်ရန် (Event-driven workflows) အတွက် အသုံးပြုသည်။<ref name=":1" /> CrewAI သည် အခြား နာမည်ကြီး ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခုဖြစ်သော LangChain အပေါ် မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ သီးသန့်ရပ်တည်နေသည့် စနစ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို MIT လိုင်စင်ဖြင့် အခမဲ့လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုခွင့်ပေးထားသည်။<ref name=":0" /> ၎င်းကို Python Package တစ်ခုအနေဖြင့် ကွန်ပျူတာထဲတွင် ထည့်သွင်းနိုင်ပြီး၊ ရေးသားသူ (Developer) ၏ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ပြင်ပမှ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] (LLM) APIs များနှင့် သော်လည်းကောင်း၊ မိမိစက်တွင်း၌သာ အသုံးပြုသည့် Local မော်ဒယ်များနှင့်သော်လည်းကောင်း တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref name=":1" /> == စီးပွားရေးပုံစံ == CrewAI သည် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သော Open-source ဖရိမ်ဝေါ့ခ်စနစ်နှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသုံး Enterprise ထုတ်ကုန်များကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် စီးပွားရေးပုံစံ (Hybrid/Freemium Model) ကို ကျင့်သုံးသည်။ ၎င်း၏ Enterprise ထုတ်ကုန်များသည် အေအိုင် အေးဂျင့်အခြေခံ အလိုအလျောက်စနစ်များကို အဆင့်မြင့် လုံခြုံရေးစနစ် (Security)၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနိုင်မှုစနစ် (Observability) နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု (Administrative Controls) များဖြင့် တည်ဆောက်ရန်၊ စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် စီမံခန့်ခွဲရန် လိုအပ်သော အဖွဲ့အစည်းကြီးများနှင့် ကုမ္ပဏီကြီးများအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /><ref name=":3" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဉာဏ်ရည်တု]] * [[အိုလာမာ]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Official website|https://crewai.com/}} * [[github:crewaiinc/crewai|crewAI on GitHub]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ဆော့ဖ်]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်တု ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] rdc4gbjs5sfs2gv4l7lwtwv2611l9kk 1039810 1039784 2026-06-21T06:11:11Z Ninjastrikers 22896 rough translation 1039810 wikitext text/x-wiki {{rough translation}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox software|name=CrewAI|logo=CrewAI logo.png|logo_alt=CrewAI logo|author=João Moura|developer=CrewAI Inc. and contributors|released={{Start date and age|2023|12|4}}|latest release version=1.14.3|latest release date={{Start date and age|2026|4|24}}|programming language=[[Python (programming language)|Python]]|genre=[[Software framework]] for [[AI agent]]s|license=[[MIT License]]|website={{URL|crewai.com}}|repo={{URL|github.com/crewAIInc/crewAI}}}}'''CrewAI''' သည် [[အေအိုင် အေးဂျင့်]]များ (AI Agents) နှင့် အေးဂျင့်အစုအဖွဲ့စနစ်များ (Multi-Agent Systems) တည်ဆောက်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် [[Open-source software|အသိအမှတ်ပြု အခမဲ့ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖရိမ်ဝေါ့ခ် (Open-source Framework)]] နှင့် ပလတ်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-06-21 |title=crewAIInc/crewAI |url=https://github.com/crewAIInc/crewAI |access-date=2026-06-21}}</ref> ၎င်းကို အဓိကအားဖြင့် [[Python (programming language)|Python ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား]]ဖြင့် ရေးသားထားပြီး၊ [[အေအိုင် အေးဂျင့်]]များ၏ အခန်းကဏ္ဍများကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း၊ ၎င်းတို့ထံ လုပ်ငန်းတာဝန်များ (Tasks) ခွဲဝေပေးခြင်းနှင့် အေးဂျင့်အဖွဲ့အစည်းများ (Crews) နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ (Workflows) မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို စနစ်တကျ ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အသုံးပြုသည်။<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=crewai: Cutting-edge framework for orchestrating role-playing, autonomous AI agents. By fostering collaborative intelligence, CrewAI empowers agents to work together seamlessly, tackling complex tasks. |url=https://crewai.com/ |access-date=2026-06-21}}</ref> CrewAI ၏ ထူးခြားချက်မှာ လူသားများ လုပ်ငန်းခွင်တွင် အဖွဲ့အစည်းအလိုက် လက်တွဲလုပ်ဆောင်ကြသကဲ့သို့ [[အေအိုင် အေးဂျင့်|AI အေးဂျင့်]]တစ်ခုချင်းစီကို အထူးပြုအခန်းကဏ္ဍ (Role)၊ ရည်မှန်းချက် (Goal) နှင့် နောက်ခံသမိုင်း (Backstory) များ သတ်မှတ်ပေးကာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြန်အလှန် တာဝန်လွှဲအပ်ခြင်းနှင့် ပူးပေါင်းဖြေရှင်းခြင်းစနစ် (Role-playing Collaboration) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် မည်သည့် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး|ကြီးမားသော ဘာသာစကားမော်ဒယ်]] (Large Language Model - LLM) အမျိုးအစားနှင့်မဆို (ဥပမာ- OpenAI, Anthropic သို့မဟုတ် စက်တွင်းသုံး Local LLM များ) ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်သည့် (LLM-agnostic) စနစ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> ဤဖရိမ်ဝေါ့ခ်ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး ကဏ္ဍများတွင် ဘာသာစကားမော်ဒယ်အခြေခံ အေးဂျင့်များအသုံးပြု၍ လုပ်ငန်းခွင်လုပ်ဆောင်ချက်များကို အလိုအလျောက်လည်ပတ်စေရန် (Business Workflow Automation) အဆင့်မြင့် Enterprise Tools များ ထုတ်လုပ်နေသည့် စတင်ပျိုးထောင်စကုမ္ပဏီ (Startup) တစ်ခုဖြစ်သော '''CrewAI Inc.''' မှ တာဝန်ယူ တီထွင်ဖော်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2024-10-22 |title=CrewAI uses third-party models to automate business tasks |url=https://techcrunch.com/2024/10/22/crewai-uses-third-party-models-to-automate-business-tasks/ |access-date=2026-06-21 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == CrewAI ကို [[Python Package Index]] (PyPI) ပေါ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=crewai: Cutting-edge framework for orchestrating role-playing, autonomous AI agents. By fostering collaborative intelligence, CrewAI empowers agents to work together seamlessly, tackling complex tasks. |url=https://github.com/joaomdmoura/crewai |access-date=2026-06-21}}</ref> ဤပရောဂျက်ကို ဂျိုအို မော်ရာ (João Moura) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် CrewAI Inc. ကုမ္ပဏီနှင့်အတူ Open-source နည်းပညာရှင်များ (Contributors) က ပူးပေါင်းကာ ဆက်လက်ဆော့ဖ်ဝဲလ်ရေးဆွဲ တိုးတက်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=crewai: Cutting-edge framework for orchestrating role-playing, autonomous AI agents. By fostering collaborative intelligence, CrewAI empowers agents to work together seamlessly, tackling complex tasks. |url=https://crewai.com/ |access-date=2026-06-21}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် TechCrunch သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ CrewAI သည် Boldstart Ventures၊ Craft Ventures၊ Earl Grey Capital နှင့် Insight Partners စသည့် နာမည်ကြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖွဲ့အစည်းများထံမှ Seed ရင်နှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် Series A ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဆင့်များမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းအထိ ရန်ပုံငွေ အောင်မြင်စွာ ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် နာမည်ကျော် [[ဉာဏ်ရည်တု|AI]] ပညာရှင် အင်ဒရူး အင်န် (Andrew Ng) နှင့် HubSpot ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ဓမ္မက် ရှာ (Dharmesh Shah) တို့ကလည်း ဤကုမ္ပဏီတွင် ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားကြသည်။<ref name=":3">{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2024-10-22 |title=CrewAI uses third-party models to automate business tasks |url=https://techcrunch.com/2024/10/22/crewai-uses-third-party-models-to-automate-business-tasks/ |access-date=2026-06-21 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> SiliconANGLE နည်းပညာသတင်းစာမျက်နှာ၏ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပါ ရန်ပုံငွေရှာဖွေမှုတွင် Seed အဆင့်ကို Boldstart Ventures က ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး Series A အဆင့်ကို Insight Partners က ဦးဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-10-22 |title=Agentic AI startup CrewAI closes $18M funding round |url=https://siliconangle.com/2024/10/22/agentic-ai-startup-crewai-closes-18m-funding-round/ |access-date=2026-06-21 |website=SiliconANGLE |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် CrewAI သည် ၎င်း၏ Open-source စနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး Enterprise ထုတ်ကုန်များကိုပါ တိုးချဲ့မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ လုပ်ငန်းသုံးဗားရှင်းတွင် ကုမ္ပဏီများအတွက် အသုံးပြုခွင့်ထိန်းချုပ်မှုစနစ် (Access Controls)၊ ဒေတာပိုင်းခြားစိတ်ဖြာမှုစနစ် (Analytics)၊ နည်းပညာပံ့ပိုးကူညီမှု (Support) နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ အလိုအလျောက်လည်ပတ်စေရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသော ပုံစံခွက်များ (Workflow Automation Templates) ပါဝင်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2024-10-22 |title=CrewAI uses third-party models to automate business tasks |url=https://techcrunch.com/2024/10/22/crewai-uses-third-party-models-to-automate-business-tasks/ |access-date=2026-06-21 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> == လုပ်ဆောင်ချက်စွမ်းရည်များ == CrewAI ကို အေအိုင် အေးဂျင့်များ (AI Agents) အစုအဖွဲ့ သို့မဟုတ် "Crews" ဟုခေါ်သည့် အဖွဲ့အစည်းပုံစံဖြင့် စနစ်တကျ အလုပ်လုပ်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည်။ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုချင်းစီထံသို့ လုပ်ငန်းခွင်အခန်းကဏ္ဍ (Roles)၊ သတ်မှတ်ရည်မှန်းချက် (Goals) နှင့် တာဝန်များ (Tasks) ကို အသီးသီးခွဲဝေပေးနိုင်သည်။ ဤဖရိမ်ဝေါ့ခ်သည် အေးဂျင့်များအချင်းချင်း အပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အလုပ်တာဝန်များ လွှဲအပ်ခြင်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်း (Tool Use)၊ မှတ်ဉာဏ်စနစ် (Memory) နှင့် သတင်းအချက်အလက် ရှာဖွေစုဆောင်းပြီး အဖြေထုတ်ပေးသည့် စနစ် (Retrieval-Augmented Generation - RAG) များအတွက် ဗဟုသုတအရင်းအမြစ်များ (Knowledge Sources) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ရန် ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=CrewAI |url=https://crewai.com/open-source |access-date=2026-06-21 |website=CrewAI |language=en}}</ref> ပရောဂျက်၏ အဓိက တည်ဆောက်ပုံ အစိတ်အပိုင်းကြီး '''နှစ်'''ခုရှိသည် - # '''Crews (အဖွဲ့အစည်းများ)''' - အေအိုင် အေးဂျင့်များအချင်းချင်း ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် လွတ်လပ်စွာ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ရန် အသုံးပြုသည်။<ref name=":1" /> # '''Flows (စီးဆင်းမှုများ)''' - ဖြစ်ရပ်တစ်ခုချင်းစီအပေါ် မူတည်ပြီး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျ ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်ရန် (Event-driven workflows) အတွက် အသုံးပြုသည်။<ref name=":1" /> CrewAI သည် အခြား နာမည်ကြီး ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခုဖြစ်သော LangChain အပေါ် မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ သီးသန့်ရပ်တည်နေသည့် စနစ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို MIT လိုင်စင်ဖြင့် အခမဲ့လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုခွင့်ပေးထားသည်။<ref name=":0" /> ၎င်းကို Python Package တစ်ခုအနေဖြင့် ကွန်ပျူတာထဲတွင် ထည့်သွင်းနိုင်ပြီး၊ ရေးသားသူ (Developer) ၏ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ပြင်ပမှ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] (LLM) APIs များနှင့် သော်လည်းကောင်း၊ မိမိစက်တွင်း၌သာ အသုံးပြုသည့် Local မော်ဒယ်များနှင့်သော်လည်းကောင်း တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref name=":1" /> == စီးပွားရေးပုံစံ == CrewAI သည် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သော Open-source ဖရိမ်ဝေါ့ခ်စနစ်နှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသုံး Enterprise ထုတ်ကုန်များကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် စီးပွားရေးပုံစံ (Hybrid/Freemium Model) ကို ကျင့်သုံးသည်။ ၎င်း၏ Enterprise ထုတ်ကုန်များသည် အေအိုင် အေးဂျင့်အခြေခံ အလိုအလျောက်စနစ်များကို အဆင့်မြင့် လုံခြုံရေးစနစ် (Security)၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနိုင်မှုစနစ် (Observability) နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု (Administrative Controls) များဖြင့် တည်ဆောက်ရန်၊ စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် စီမံခန့်ခွဲရန် လိုအပ်သော အဖွဲ့အစည်းကြီးများနှင့် ကုမ္ပဏီကြီးများအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /><ref name=":3" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဉာဏ်ရည်တု]] * [[အိုလာမာ]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Official website|https://crewai.com/}} * [[github:crewaiinc/crewai|crewAI on GitHub]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ဆော့ဖ်]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်တု ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] hpjmvxvw3fa9o4exax8dmmmcz0upgfu 3 288340 1039785 2026-06-21T02:38:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039785 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် JoshIzBored ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၃၈၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 2jzpmolduka9aczwzz3x077oshi7zc2 0 288341 1039788 2026-06-21T03:28:01Z Zawzawaungthwin 100038 ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) နှင့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ မူဆယ်ခရိုင်ရှိ ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ 1039788 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.985 | longitude = 97.745 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပန်ဆိုင်းမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ပန်ဆိုင်း | place = [[ပန်ဆိုင်းမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့နယ်]]၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | date = ၂၇ အောက်တိုဘာ – ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | result = ညီနောင်မဟာမိတ် (၃) ဖွဲ့ အောင်မြင်ပြီး မြို့အား အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်။ | combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] * [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]] | commander1 = တပ်မတော် | commander2 = စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု | strength1 = စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = အများအပြား သေဆုံး၊ စခန်းနှင့် ရဲစခန်းများ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း MNDAA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံ ဝမ်တိန်မြို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ပန်ဆိုင်းနယ်စပ်ဂိတ်အပါအဝင် မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ကာလအတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]]၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]ရှိ [[ပန်ဆိုင်း (ကြူကုတ်)မြို့|ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲတွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] (MNDAA၊ TNLA၊ AA) က တပ်မတော်၏ တပ်စခန်းနှင့် ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မြို့အား အပြီးသတ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-11-01 |title=ပန်ဆိုင်းမြို့ စစ်တပ်နဲ့ရဲစခန်း ညီနောင်မဟာမိတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/11/01/ld1-79/ |access-date=2026-06-21 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Murng |first=Sai Khwan |date=2024-02-15 |title=MNDAA ထိန်းချုပ်တဲ့ ပန်ဆိုင်းမြို့ရဲ့ ကြပ်တည်းမှု |url=https://burmese.shannews.org/archives/40054 |access-date=2026-06-21 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == {{main|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး}} ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်သည့်နေ့တွင်ပင် MNDAA ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ပန်ဆိုင်းမြို့အထက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို စတင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှစ၍ ပန်ဆိုင်းမြို့ရှိ ရဲစခန်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးဖြင့် အဓိကထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ညတွင် ရဲစခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-09-09 |title=လေကြောင်းရန်စိုးရိမ်တာကြောင့် ပန်ဆိုင်းမှာ ကျောင်းနှစ်ရက်ပိတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/shan-schools-airstrike-09092024132413.html |access-date=2026-06-21 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ဂျက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ်အချို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်ဆိုင်းမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးယန္တရားများအားလုံးကို ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ထိုသို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုကိုလည်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]] က အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ချင်းရွှေဟော်၊ ဖောင်းဆိုင်၊ ကြူကုတ် နေရာများအား အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် လက်လွှတ်ခဲ့ရဟု နစကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/283406 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် မနက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်ခရိုင်၊ ပန်ဆိုင်းမြို့ရှိ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ကိုးကန့်တပ်မတော်- မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်တပ်မတော် (MNDAA) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ပန်ဆိုင်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-19 |title=ပန်ဆိုင်းနယ်စပ်ဂိတ်ကို MNDAA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-pansai-border-gate-attack-11192023113024.html |access-date=2026-06-21 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-11-20 |title=နယ်စပ်ဂိတ်သုံးခုကို MNDAA ထိန်းချုပ်၊ လောက်ကိုင်ကိုလည်း ပိတ်ဆို့ထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45631/ |access-date=2026-06-21 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ပန်ဆိုင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ ဝမ်တိန်နယ်စပ်ဂိတ်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားသော မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် စီးပွားရေးနှင့် နယ်စပ်လုံခြုံရေးအရ အရေးပါသည့်နေရာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပန်းဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့၊ မြန်မာ-တရုတ်၊ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ် အဝင်/အထွက်ဂိတ်တွင် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးချက်များ ဆောင်ရွက် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnchiungkuukuttmiu-mnmaa-ttrutt-ncniungngnnycp-awngathkgittttng-knmaare-ccchekhkmaa-cheaangrk |access-date=2026-06-21 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားချိန် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ကတည်းက ဒေသခံပြည်သူအများစုသည် တရုတ်နိုင်ငံဘက်ခြမ်းသို့ စစ်ဘေးရှောင်ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ပန်ဆိုင်းအနီး စစ်စခန်း ၁ ခု ကို ကိုးကန့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့သိမ်းပိုက်၊ တနင်္သာရီတွင် စစ်သားများ တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/622332 |access-date=2026-06-21 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁) မုံးကိုးခရိုင် ၊ မိုင်းပေါ်ဒေသ ၊ ပန်ဆိုင်းမြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားကို MNDAA က ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့သည်၊ ယင်းနေ့ နံနက် ၈ နာရီ ၃၀ မိနစ်အချိန်တွင် ပန်ဆိုင်းမြို့အုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့ အား ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းထူထောင်၍ ရာထူးခန့်အပ်မှုနှင့် တာဝန်ခွဲဝေမှုများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-30 |title=MNDAA က သိမ်းပိုက်ထားသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ပန်ဆိုင်းမြို့တွင် အုပ်ချုပ်ရေး ပြန်လည် လည်ပတ် |url=https://yktnews.com/2023/11/133748/ |access-date=2026-06-21 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] bko8ii1o3offrv452c9m5eras4o6zxn 3 288342 1039789 2026-06-21T03:38:29Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039789 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Aura lxia ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၃၈၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) jmy41zpvtci3nz4ydz7t8yi4dy93ysq 0 288343 1039791 2026-06-21T03:38:33Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဦးမင်းနိုင်]] စာမျက်နှာကို [[မင်းနိုင်]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1039791 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[မင်းနိုင်]] mpz28cjd9khp9rwx4p74a2agcukv86x 3 288344 1039792 2026-06-21T03:38:39Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039792 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mai Nyi ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၃၈၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 6dukorbs06s6c2hoc25c70us6gv23ef 3 288345 1039793 2026-06-21T03:38:49Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039793 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Chit Thel Nge ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၃၈၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) pby8en7cu3hbtj5on36ovzji8x3n4jz 100 288346 1039800 2026-06-21T04:37:32Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=06|day=21|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1039800 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=06|day=21|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} pfczl3bze3efec6ch8iwvd2nynlkrbb 1039809 1039800 2026-06-21T05:56:28Z Salai Rungtoi 22844 1039809 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=06|day=21|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[ထိုင်းနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းရှိ [[ချင်းရိုင်ခရိုင်]]အတွင်း ဆောက်လက်စ ရထားလမ်းဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်နေရာ၌ ငြမ်းပြိုကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ သေဆုံးသော အလုပ်သမား နှစ်ဦးအနက်မှ တစ်ဦးသည် မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းအာဏာပိုင်များ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရှိရသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c20yr2mz5pko (BBC)] <!-- All news items above this line -->}} se3t8hgbds1r1if2z9cwx7gz411t226 1039832 1039809 2026-06-21T09:11:30Z Salai Rungtoi 22844 1039832 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=06|day=21|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[ထိုင်းနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းရှိ [[ချင်းရိုင်ခရိုင်]]အတွင်း ဆောက်လက်စ ရထားလမ်းဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်နေရာ၌ ငြမ်းပြိုကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ သေဆုံးသော အလုပ်သမား နှစ်ဦးအနက်မှ တစ်ဦးသည် မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းအာဏာပိုင်များ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရှိရသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c20yr2mz5pko (BBC)] '''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး''' *သံအမတ်ကြီး ဦးမောင်မောင်စိုးအား [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/84224 (MOI)] *သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ/ သံအမတ်ကြီး ဦးဝေလင်းအား [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/84225 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 3ye9vfb7wmtvsgt95h57ond88n3lxwu 3 288347 1039801 2026-06-21T04:38:58Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039801 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် LacyKim ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၈၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) lvu5wql0d3n036b5a3kckngkdboeowk 3 288348 1039802 2026-06-21T04:39:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039802 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Realsam1776 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၉၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) krbhzz2cuk37iw95vr9cks9lb6vy2oe 3 288349 1039803 2026-06-21T04:39:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039803 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Daw lay sein ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၉၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) mmrwt7aeiptn8creii7ec9ho12iipvw 3 288350 1039812 2026-06-21T06:39:37Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039812 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Hirokyun ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၉၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) b472p18jd1btsssno1e9ft9qrazxtbg 3 288351 1039820 2026-06-21T07:39:48Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039820 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-34317-93 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၉၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) fcjhf5wunfv340ethb8kzlobq3lmitx 3 288352 1039824 2026-06-21T08:39:58Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039824 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Myint Tun Thein ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၉၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 6zq6uc8n8mfgghl1ejj6fhs6tdvvq67 3 288353 1039825 2026-06-21T08:40:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039825 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35920-35 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၀၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) brcealz83g4a89pp0rppb21pedwvyk8 3 288354 1039826 2026-06-21T08:40:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039826 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Aung Phyo Thuya ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၀၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) c4f1hyb3dm6lg23f94r66dlsgc2968d 0 288355 1039835 2026-06-21T09:30:29Z Mkant00 135890 "[[:en:Special:Redirect/revision/1350663410|Archimedean property]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1039835 wikitext text/x-wiki <nowiki>**</nowiki>အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ (Archimedean property)*** မှာ မတူညီသော ပမာဏနှစ်ခု ပေးထားပါက သေးငယ်သော ပမာဏ၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆတိုးကိန်းများ (multiples) ထဲတွင် ကြီးမားသော ပမာဏထက် ပိုကြီးသွားမည့် ကိန်းတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခုရှိ အစုဝင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံကို **အာခီမီးဒီးစ် (Archimedean)*** ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]] nqv0hue4f8drgvuabdvzjh8j135krad 1039836 1039835 2026-06-21T09:31:19Z Mkant00 135890 1039836 wikitext text/x-wiki '''အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ (Archimedean property)''' မှာ မတူညီသော ပမာဏနှစ်ခု ပေးထားပါက သေးငယ်သော ပမာဏ၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆတိုးကိန်းများ (multiples) ထဲတွင် ကြီးမားသော ပမာဏထက် ပိုကြီးသွားမည့် ကိန်းတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခုရှိ အစုဝင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံကို '''အာခီမီးဒီးစ် (Archimedean)''' ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]] p2u24xbiv1aulr2gs3rmqhsg8nca09l 1039838 1039836 2026-06-21T09:33:29Z Mkant00 135890 1039838 wikitext text/x-wiki '''အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ (Archimedean property)''' မှာ မတူညီသော ပမာဏနှစ်ခု ပေးထားပါက သေးငယ်သော ပမာဏ၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆတိုးကိန်းများ (multiples) ထဲတွင် ကြီးမားသော ပမာဏထက် ပိုကြီးသွားမည့် ကိန်းတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခုရှိ အစုဝင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံကို '''အာခီမီးဒီးစ် (Archimedean)''' ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ပင်ကိုယ်သိစိတ်အရ (intuitively) ဤဂုဏ်သတ္တိသည် တန်ဖိုးနှစ်ခု ပေးထားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးကို သေးငယ်သော တန်ဖိုးဖြင့် အမြဲတမ်း တိုင်းတာနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သေးငယ်သော တန်ဖိုးကို ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် အဆုံးရှိအကြိမ်အရေအတွက် (finite number of times) တစ်ခုအထိ ပေါင်းထည့်သွားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးထက် အမြဲတမ်း ကျော်လွန်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုသည် အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိကို မပြည့်စုံစေပါက ၎င်းတွင် လုံးဝတိုင်းတာနှိုင်းယှဉ်၍ မရနိုင်သော ပမာဏများ ပါဝင်နေမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) ပါဝင်သည့် [[အစု ]] တစ်ခုတွင် ၎င်းအလွန်သေးငယ်သည့် တန်ဖိုးများကို အဆုံးမဲ့ (infinitely) ပေါင်းထည့်စေကာမူ အဆုံးရှိပမာဏ တစ်ခုထံသို့ မည်သည့်အခါမျှ ရောက်ရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]] ig86ypf01jfmhnubmq3hab5g5ps1la5 1039839 1039838 2026-06-21T09:35:32Z Mkant00 135890 1039839 wikitext text/x-wiki '''အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ (Archimedean property)''' မှာ မတူညီသော ပမာဏနှစ်ခု ပေးထားပါက သေးငယ်သော ပမာဏ၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆတိုးကိန်းများ (multiples) ထဲတွင် ကြီးမားသော ပမာဏထက် ပိုကြီးသွားမည့် ကိန်းတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခုရှိ အစုဝင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံကို '''အာခီမီးဒီးစ် (Archimedean)''' ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ပင်ကိုယ်သိစိတ်အရ (intuitively) ဤဂုဏ်သတ္တိသည် တန်ဖိုးနှစ်ခု ပေးထားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးကို သေးငယ်သော တန်ဖိုးဖြင့် အမြဲတမ်း တိုင်းတာနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သေးငယ်သော တန်ဖိုးကို ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် အဆုံးရှိအကြိမ်အရေအတွက် (finite number of times) တစ်ခုအထိ ပေါင်းထည့်သွားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးထက် အမြဲတမ်း ကျော်လွန်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုသည် အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိကို မပြည့်စုံစေပါက ၎င်းတွင် လုံးဝတိုင်းတာနှိုင်းယှဉ်၍ မရနိုင်သော ပမာဏများ ပါဝင်နေမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) ပါဝင်သည့် [[အစု ]] တစ်ခုတွင် ၎င်းအလွန်သေးငယ်သည့် တန်ဖိုးများကို အဆုံးမဲ့ (infinitely) ပေါင်းထည့်စေကာမူ အဆုံးရှိပမာဏ တစ်ခုထံသို့ မည်သည့်အခါမျှ ရောက်ရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ == အာခီမီးဒီးစ် အုပ်စုများ (Archimedean Groups) == အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (totally ordered group) <math>(G, +, \leq)</math> တစ်ခုရှိ မည်သည့်အစုဝင် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> မဆိုသည် <math>0 < a < b</math> အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည် ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ <math>na > b</math> ဖြစ်စေမည့် အပေါင်းကိန်းပြည့် <math>n</math> တစ်ခု တည်ရှိနေပါက ၎င်းအုပ်စုကို အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် (formally) အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။ <math>\forall (a,b)\in G^2 \quad (0 < a < b \implies \exists n \in \mathbb{N} \quad \underbrace{a+a+\ldots+a}_{n\text{ times}} > b)</math> ဤနေရာတွင် <math>a > 0</math> ဖြစ်သည်ဟူသော ယူဆချက်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ သို့သော် <math>b > a</math> ဟူသော ကန့်သတ်ချက်မှာမူ ဒုတိယဦးစားပေးသာ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>a > 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>b \leq a</math> ဖြစ်မည့် မည်သည့် <math>b</math> အတွက်မဆို ကိန်းပြည့် <math>n = 2</math> ဖြင့်ပင် လုံလောက်မှု ရှိသည်။ အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသည့် အုပ်စုတိုင်းကို ကိန်းစစ်များ <math>(\mathbb{R}, +, \leq)</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဤအချက်၏ တိုက်ရိုက်ရလဒ်အနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော အုပ်စုတိုင်းသည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ ]] ဖြစ်ကြသည်။ [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]] c6dh134uh7vt5isinc7wzk28qlsnpbh 1039850 1039839 2026-06-21T09:49:09Z Mkant00 135890 1039850 wikitext text/x-wiki '''အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ (Archimedean property)''' မှာ မတူညီသော ပမာဏနှစ်ခု ပေးထားပါက သေးငယ်သော ပမာဏ၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆတိုးကိန်းများ (multiples) ထဲတွင် ကြီးမားသော ပမာဏထက် ပိုကြီးသွားမည့် ကိန်းတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခုရှိ အစုဝင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံကို '''အာခီမီးဒီးစ် (Archimedean)''' ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ပင်ကိုယ်သိစိတ်အရ (intuitively) ဤဂုဏ်သတ္တိသည် တန်ဖိုးနှစ်ခု ပေးထားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးကို သေးငယ်သော တန်ဖိုးဖြင့် အမြဲတမ်း တိုင်းတာနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သေးငယ်သော တန်ဖိုးကို ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် အဆုံးရှိအကြိမ်အရေအတွက် (finite number of times) တစ်ခုအထိ ပေါင်းထည့်သွားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးထက် အမြဲတမ်း ကျော်လွန်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုသည် အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိကို မပြည့်စုံစေပါက ၎င်းတွင် လုံးဝတိုင်းတာနှိုင်းယှဉ်၍ မရနိုင်သော ပမာဏများ ပါဝင်နေမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) ပါဝင်သည့် [[အစု ]] တစ်ခုတွင် ၎င်းအလွန်သေးငယ်သည့် တန်ဖိုးများကို အဆုံးမဲ့ (infinitely) ပေါင်းထည့်စေကာမူ အဆုံးရှိပမာဏ တစ်ခုထံသို့ မည်သည့်အခါမျှ ရောက်ရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ == အာခီမီးဒီးစ် အုပ်စုများ (Archimedean Groups) == အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (totally ordered group) <math>(G, +, \leq)</math> တစ်ခုရှိ မည်သည့်အစုဝင် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> မဆိုသည် <math>0 < a < b</math> အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည် ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ <math>na > b</math> ဖြစ်စေမည့် အပေါင်းကိန်းပြည့် <math>n</math> တစ်ခု တည်ရှိနေပါက ၎င်းအုပ်စုကို အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် (formally) အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။ <math>\forall (a,b)\in G^2 \quad (0 < a < b \implies \exists n \in \mathbb{N} \quad \underbrace{a+a+\ldots+a}_{n\text{ times}} > b)</math> ဤနေရာတွင် <math>a > 0</math> ဖြစ်သည်ဟူသော ယူဆချက်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ သို့သော် <math>b > a</math> ဟူသော ကန့်သတ်ချက်မှာမူ ဒုတိယဦးစားပေးသာ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>a > 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>b \leq a</math> ဖြစ်မည့် မည်သည့် <math>b</math> အတွက်မဆို ကိန်းပြည့် <math>n = 2</math> ဖြင့်ပင် လုံလောက်မှု ရှိသည်။ အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသည့် အုပ်စုတိုင်းကို ကိန်းစစ်များ <math>(\mathbb{R}, +, \leq)</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဤအချက်၏ တိုက်ရိုက်ရလဒ်အနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော အုပ်စုတိုင်းသည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ ]] ဖြစ်ကြသည်။ == အာခီမီးဒီးစ် ကွင်းများ (Archimedean Rings) == <math>(A, +, \times, \leq)</math> သည် ထပ်တူရအစုဝင် ပါဝင်သော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသည့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်း၏ အခြေခံ အစဉ်ကျသော [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] <math>(A, +, \leq)</math> သည် အာခီမီးဒီးစ် အုပ်စုဖြစ်ပါက ယင်းကွင်းကို အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ == အာခီမီးဒီးစ် ဖီးလ်ဒ်များ နှင့် ရာရှင်နယ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Archimedean Fields & Rational Homomorphisms) == <math>(F, +, \times, \leq)</math> သည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[ဖီးလ်ဒ် ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းဖီးလ်ဒ်သည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း ]] ၏ အထူးအခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\mathbb{Q}</math> သည် [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ]] အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> တိုင်းအတွက် ဖီးလ်ဒ် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် ]] <math>h: \mathbb{Q} \to F</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များကြားရှိ ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်ရှင်း]] ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>\mathbb{Q}</math> သည် <math>F</math> ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အခြေခံအားဖြင့် တည်ရှိနေသည်။ အတင်းအကျပ် ပြောင်းလဲခြင်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုကာ ပုံစံတကျ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ဖယ်ရှားစဉ်းစားနိုင်သည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ပေးထားသော မည်သည့် <math>q \in \mathbb{Q}</math> အတွက်မဆို <math>q \in F</math> ဖြစ်ကြောင်း သဘာဝကျစွာ ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ <math>a > 0</math> ဖြင့် စားခြင်းအားဖြင့် သဘာဝကိန်းများ <math>\mathbb{N}</math> သည် <math>F</math> အတွင်း အထက်ဘောင်မရှိမှသာလျှင် (not bounded above) အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> သည် အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်သည်။ <math>\forall x \in F \quad \exists n \in \mathbb{N} \quad n > x</math> ရလဒ်အနေဖြင့် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> တစ်ခု အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ (if and only if) အောက်ပါ ထပ်တူညီသော ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံရန်ဖြစ်သည်။ * '''ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ သိပ်သည်းမှု (Density of Rationals) -''' မည်သည့် အစုဝင်များဖြစ်သော <math>x, y \in F</math> အတွက်မဆို <math>x < y</math> ဖြစ်ပါက <math>x < q < y</math> ဖြစ်စေမည့် ရာရှင်နယ်ကိန်း <math>q \in \mathbb{Q}</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဤအချက်သည် ရာရှင်နယ် ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{Q}</math> သည် <math>F</math> တွင် သိပ်သည်းနေသည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့် ထပ်တူညီသည်။ * '''စုဆုံခြင်း (Convergence) -''' ကိန်းစဉ် <math>1/n</math> သည် အစဉ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ ]] အတွင်း <math>0</math> သို့ စုဆုံသည်။ ယင်းကို ရိုးရှင်းစွာဆိုရလျှင် ကိန်းစဉ် <math>1/n</math> စုဆုံသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ * '''ကိန်းစစ် ထည့်သွင်းခြင်း (Real Embedding) -''' <math>F</math> ကို ကိန်းစစ်များ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းဖီးလ်ဒ်သည် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအနေဖြင့် <math>\mathbb{R}</math> ၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းတစ်ခုနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမောဖစ် ]] ဖြစ်သည်။ * '''ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းများ (Dedekind Cuts) -''' <math>(A, B)</math> သည် <math>F</math> ၏ ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ မည်သည့် <math>\varepsilon > 0</math> အတွက်မဆို <math>b - a < \varepsilon</math> ဖြစ်စေမည့် အစုဝင် <math>a \in A</math> နှင့် အစုဝင် <math>b \in B</math> တို့ တည်ရှိကြသည်။ * '''ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ (Cauchy Sequences) -''' အထက်ဘောင်ရှိသော အစဉ်လိုက် တိုးသည့် ကိန်းစဉ်တိုင်းသည် [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ် ]] ဖြစ်သည်။ === အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (The Category of Archimedean Ordered Fields) === [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ ]] ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် '''အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (category of Archimedean ordered fields)''' ၏ အရာဝတ္ထုများသည် အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် [[ဖီးလ်ဒ် ]] များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်း၏ မော်ဖစ်ဇင်များမှာ အစီအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ]] ဖြစ်ကြသည်။ ဤကတ်တဂိုရီသည် ပါးလွှာသော ကတ်တဂိုရီ၊ အရိုးစု (skeletal) ကတ်တဂိုရီ နှင့် ပိန်ချုံးနေသော (gaunt) ကတ်တဂိုရီ တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အသေးစိတ်ဆိုရသော် ပါးလွှာသော ကတ်တဂိုရီ (thin category) သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသော ကတ်တဂိုရီ (posetal category) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုစုံတွဲ <math>x</math> နှင့် <math>y</math> တို့ကြားရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f, g : x \to y</math> မဆို အချင်းချင်း ညီမျှနေသော ကတ်တဂိုရီမျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် တိကျသော ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> တစ်ခုတွင် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမောဖစ် ]] ဖြစ်သော မည်သည့် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုမဆိုသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် ညီမျှနေပါက ၎င်းကို အရိုးစု (skeletal) ကတ်တဂိုရီဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းအရာဝတ္ထုများသည် သတ်မှတ်ထားသော အရာဝတ္ထုများ [[အစု ]] <math>\text{Obj}(\mathcal{C})</math> အတွင်း အတူတူပင် ဖြစ်နေရမည် ဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ၎င်းကတ်တဂိုရီရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ အားလုံးသည် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထပ်မံ၍ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ အားလုံးသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင်များသာ ဖြစ်နေပါက ၎င်းကတ်တဂိုရီကို ပိန်ချုံးနေသော (gaunt) ကတ်တဂိုရီဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မိမိကိုယ်ကိုပြန်ရည်ညွှန်းသော (impredicatively) အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ၎င်းသည် ကိန်းစစ်များ <math>\mathbb{R}</math> ၏ ပါဝါအစု၏ အစုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအစုပိုင်းတွင် ကိန်းစစ်များ၏ အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းများ အားလုံး ပါဝင်သည်။ ဤတိကျသော ကတ်တဂိုရီအတွင်းတွင် အောက်ပါအချက်များ တည်ရှိသည်။ * ''' [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ အရာဝတ္ထု ]] (initial object)''' သည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\mathbb{Q}</math> ဖြစ်သည်။ * ''' [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ]] (terminal object)''' သည် ကိန်းစစ်များ <math>\mathbb{R}</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကိန်းစစ်များဆိုသည်မှာ ဒက်ဒီကင်း ကိန်းစစ်များကို ဆိုလိုသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Glass |first=Andrew M. W. |title=Partially Ordered Groups |publisher=[[World Scientific]] |date=1999 |page=55-56 |url=https://books.google.com/books?id=5oTVCgAAQBAJ&pg=PA56 |language=en}}, théorème de [[Otto Hölder|Hölder]]. * {{Citation |last=Teismann |first=Holger |title=Toward a More Complete List of Completeness Axioms |journal=Amer. Math. Monthly |volume=120 |issue=2 |date=February 2012 |doi=10.4169/amer.math.monthly.120.02.099 |language=en}} * {{Citation |author=[[Eric Schechter]] |title=Handbook of Analysis and Its Foundations |publisher=[[Academic Press]] |date=1996 |page=248 |url=https://books.google.com/books?id=eqUv3Bcd56EC&pg=PA248 |language=en}} * {{Citation |author=nLab authors |title=Archimedean ordered field |date=June 2026 |edition=Revision 34 |url=https://ncatlab.org/nlab/show/Archimedean+ordered+field}} [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]] 9aaesicptbb0mllkz16zxefd3op3ftq 1039856 1039850 2026-06-21T09:57:41Z Mkant00 135890 1039856 wikitext text/x-wiki [[File:01 Archimedisches Axiom.svg|thumb|250px| အာခီမီးဒီးစ် နဂိုမှန်အဆိုအား သရုပ်ဖော်ပြချက် - မျဉ်းပိုင်း <math>x</math> သည် မည်မျှပင် သေးငယ်နေပါစေ ယင်းမျဉ်းပိုင်းကို လုံလောက်သော အကြိမ်အရေအတွက်အထိ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်သွားမည်ဆိုပါက ၎င်း၏ စုစုပေါင်းအလျားသည် မျဉ်းပိုင်း <math>y</math> ၏ အလျားထက် ပို၍ကြီးမားသွားမည် ဖြစ်သည်။|class=skin-invert-image]] '''အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိ (Archimedean property)''' မှာ မတူညီသော ပမာဏနှစ်ခု ပေးထားပါက သေးငယ်သော ပမာဏ၏ [[ကိန်းပြည့်]] ဆတိုးကိန်းများ (multiples) ထဲတွင် ကြီးမားသော ပမာဏထက် ပိုကြီးသွားမည့် ကိန်းတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structure) တစ်ခုရှိ အစုဝင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါက ၎င်းတည်ဆောက်ပုံကို '''အာခီမီးဒီးစ် (Archimedean)''' ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ပင်ကိုယ်သိစိတ်အရ (intuitively) ဤဂုဏ်သတ္တိသည် တန်ဖိုးနှစ်ခု ပေးထားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးကို သေးငယ်သော တန်ဖိုးဖြင့် အမြဲတမ်း တိုင်းတာနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သေးငယ်သော တန်ဖိုးကို ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် အဆုံးရှိအကြိမ်အရေအတွက် (finite number of times) တစ်ခုအထိ ပေါင်းထည့်သွားပါက ကြီးမားသော တန်ဖိုးထက် အမြဲတမ်း ကျော်လွန်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုသည် အာခီမီးဒီးစ် ဂုဏ်သတ္တိကို မပြည့်စုံစေပါက ၎င်းတွင် လုံးဝတိုင်းတာနှိုင်းယှဉ်၍ မရနိုင်သော ပမာဏများ ပါဝင်နေမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အလွန်သေးငယ်လွန်းသော ပမာဏများ (infinitesimals) ပါဝင်သည့် [[အစု ]] တစ်ခုတွင် ၎င်းအလွန်သေးငယ်သည့် တန်ဖိုးများကို အဆုံးမဲ့ (infinitely) ပေါင်းထည့်စေကာမူ အဆုံးရှိပမာဏ တစ်ခုထံသို့ မည်သည့်အခါမျှ ရောက်ရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ == အာခီမီးဒီးစ် အုပ်စုများ (Archimedean Groups) == အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (totally ordered group) <math>(G, +, \leq)</math> တစ်ခုရှိ မည်သည့်အစုဝင် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> မဆိုသည် <math>0 < a < b</math> အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေမည် ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ <math>na > b</math> ဖြစ်စေမည့် အပေါင်းကိန်းပြည့် <math>n</math> တစ်ခု တည်ရှိနေပါက ၎င်းအုပ်စုကို အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းကို ပုံစံတကျအားဖြင့် (formally) အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားနိုင်သည်။ <math>\forall (a,b)\in G^2 \quad (0 < a < b \implies \exists n \in \mathbb{N} \quad \underbrace{a+a+\ldots+a}_{n\text{ times}} > b)</math> ဤနေရာတွင် <math>a > 0</math> ဖြစ်သည်ဟူသော ယူဆချက်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ သို့သော် <math>b > a</math> ဟူသော ကန့်သတ်ချက်မှာမူ ဒုတိယဦးစားပေးသာ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>a > 0</math> ဖြစ်ပြီး <math>b \leq a</math> ဖြစ်မည့် မည်သည့် <math>b</math> အတွက်မဆို ကိန်းပြည့် <math>n = 2</math> ဖြင့်ပင် လုံလောက်မှု ရှိသည်။ အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသည့် အုပ်စုတိုင်းကို ကိန်းစစ်များ <math>(\mathbb{R}, +, \leq)</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဤအချက်၏ တိုက်ရိုက်ရလဒ်အနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော အုပ်စုတိုင်းသည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ ]] ဖြစ်ကြသည်။ == အာခီမီးဒီးစ် ကွင်းများ (Archimedean Rings) == <math>(A, +, \times, \leq)</math> သည် ထပ်တူရအစုဝင် ပါဝင်သော အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသည့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်း၏ အခြေခံ အစဉ်ကျသော [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] <math>(A, +, \leq)</math> သည် အာခီမီးဒီးစ် အုပ်စုဖြစ်ပါက ယင်းကွင်းကို အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ == အာခီမီးဒီးစ် ဖီးလ်ဒ်များ နှင့် ရာရှင်နယ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Archimedean Fields & Rational Homomorphisms) == <math>(F, +, \times, \leq)</math> သည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[ဖီးလ်ဒ် ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းဖီးလ်ဒ်သည် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း ]] ၏ အထူးအခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\mathbb{Q}</math> သည် [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ]] အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> တိုင်းအတွက် ဖီးလ်ဒ် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် ]] <math>h: \mathbb{Q} \to F</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်များကြားရှိ ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်ရှင်း]] ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>\mathbb{Q}</math> သည် <math>F</math> ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အခြေခံအားဖြင့် တည်ရှိနေသည်။ အတင်းအကျပ် ပြောင်းလဲခြင်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုကာ ပုံစံတကျ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ဖယ်ရှားစဉ်းစားနိုင်သည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ပေးထားသော မည်သည့် <math>q \in \mathbb{Q}</math> အတွက်မဆို <math>q \in F</math> ဖြစ်ကြောင်း သဘာဝကျစွာ ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ <math>a > 0</math> ဖြင့် စားခြင်းအားဖြင့် သဘာဝကိန်းများ <math>\mathbb{N}</math> သည် <math>F</math> အတွင်း အထက်ဘောင်မရှိမှသာလျှင် (not bounded above) အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> သည် အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်သည်။ <math>\forall x \in F \quad \exists n \in \mathbb{N} \quad n > x</math> ရလဒ်အနေဖြင့် အပြည့်အဝ အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ် <math>F</math> တစ်ခု အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ (if and only if) အောက်ပါ ထပ်တူညီသော ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံရန်ဖြစ်သည်။ * '''ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၏ သိပ်သည်းမှု (Density of Rationals) -''' မည်သည့် အစုဝင်များဖြစ်သော <math>x, y \in F</math> အတွက်မဆို <math>x < y</math> ဖြစ်ပါက <math>x < q < y</math> ဖြစ်စေမည့် ရာရှင်နယ်ကိန်း <math>q \in \mathbb{Q}</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဤအချက်သည် ရာရှင်နယ် ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{Q}</math> သည် <math>F</math> တွင် သိပ်သည်းနေသည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့် ထပ်တူညီသည်။ * '''စုဆုံခြင်း (Convergence) -''' ကိန်းစဉ် <math>1/n</math> သည် အစဉ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ ]] အတွင်း <math>0</math> သို့ စုဆုံသည်။ ယင်းကို ရိုးရှင်းစွာဆိုရလျှင် ကိန်းစဉ် <math>1/n</math> စုဆုံသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ * '''ကိန်းစစ် ထည့်သွင်းခြင်း (Real Embedding) -''' <math>F</math> ကို ကိန်းစစ်များ၏ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{R}</math> ထဲသို့ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းဖီးလ်ဒ်သည် အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုအနေဖြင့် <math>\mathbb{R}</math> ၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းတစ်ခုနှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမောဖစ် ]] ဖြစ်သည်။ * '''ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းများ (Dedekind Cuts) -''' <math>(A, B)</math> သည် <math>F</math> ၏ ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ မည်သည့် <math>\varepsilon > 0</math> အတွက်မဆို <math>b - a < \varepsilon</math> ဖြစ်စေမည့် အစုဝင် <math>a \in A</math> နှင့် အစုဝင် <math>b \in B</math> တို့ တည်ရှိကြသည်။ * '''ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ (Cauchy Sequences) -''' အထက်ဘောင်ရှိသော အစဉ်လိုက် တိုးသည့် ကိန်းစဉ်တိုင်းသည် [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ် ]] ဖြစ်သည်။ === အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (The Category of Archimedean Ordered Fields) === [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ ]] ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် '''အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (category of Archimedean ordered fields)''' ၏ အရာဝတ္ထုများသည် အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် [[ဖီးလ်ဒ် ]] များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်း၏ မော်ဖစ်ဇင်များမှာ အစီအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော [[ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ]] ဖြစ်ကြသည်။ ဤကတ်တဂိုရီသည် ပါးလွှာသော ကတ်တဂိုရီ၊ အရိုးစု (skeletal) ကတ်တဂိုရီ နှင့် ပိန်ချုံးနေသော (gaunt) ကတ်တဂိုရီ တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အသေးစိတ်ဆိုရသော် ပါးလွှာသော ကတ်တဂိုရီ (thin category) သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသော ကတ်တဂိုရီ (posetal category) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုစုံတွဲ <math>x</math> နှင့် <math>y</math> တို့ကြားရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f, g : x \to y</math> မဆို အချင်းချင်း ညီမျှနေသော ကတ်တဂိုရီမျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် တိကျသော ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> တစ်ခုတွင် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမောဖစ် ]] ဖြစ်သော မည်သည့် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုမဆိုသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် ညီမျှနေပါက ၎င်းကို အရိုးစု (skeletal) ကတ်တဂိုရီဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းအရာဝတ္ထုများသည် သတ်မှတ်ထားသော အရာဝတ္ထုများ [[အစု ]] <math>\text{Obj}(\mathcal{C})</math> အတွင်း အတူတူပင် ဖြစ်နေရမည် ဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ၎င်းကတ်တဂိုရီရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ အားလုံးသည် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထပ်မံ၍ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ အားလုံးသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင်များသာ ဖြစ်နေပါက ၎င်းကတ်တဂိုရီကို ပိန်ချုံးနေသော (gaunt) ကတ်တဂိုရီဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မိမိကိုယ်ကိုပြန်ရည်ညွှန်းသော (impredicatively) အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ၎င်းသည် ကိန်းစစ်များ <math>\mathbb{R}</math> ၏ ပါဝါအစု၏ အစုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအစုပိုင်းတွင် ကိန်းစစ်များ၏ အာခီမီးဒီးစ်ဖြစ်သော အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်ပိုင်းများ အားလုံး ပါဝင်သည်။ ဤတိကျသော ကတ်တဂိုရီအတွင်းတွင် အောက်ပါအချက်များ တည်ရှိသည်။ * ''' [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အစ အရာဝတ္ထု ]] (initial object)''' သည် ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\mathbb{Q}</math> ဖြစ်သည်။ * ''' [[အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု|အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ]] (terminal object)''' သည် ကိန်းစစ်များ <math>\mathbb{R}</math> ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကိန်းစစ်များဆိုသည်မှာ ဒက်ဒီကင်း ကိန်းစစ်များကို ဆိုလိုသည်။ == ကိုးကား == * {{Citation |last=Glass |first=Andrew M. W. |title=Partially Ordered Groups |publisher=[[World Scientific]] |date=1999 |page=55-56 |url=https://books.google.com/books?id=5oTVCgAAQBAJ&pg=PA56 |language=en}}, théorème de [[Otto Hölder|Hölder]]. * {{Citation |last=Teismann |first=Holger |title=Toward a More Complete List of Completeness Axioms |journal=Amer. Math. Monthly |volume=120 |issue=2 |date=February 2012 |doi=10.4169/amer.math.monthly.120.02.099 |language=en}} * {{Citation |author=[[Eric Schechter]] |title=Handbook of Analysis and Its Foundations |publisher=[[Academic Press]] |date=1996 |page=248 |url=https://books.google.com/books?id=eqUv3Bcd56EC&pg=PA248 |language=en}} * {{Citation |author=nLab authors |title=Archimedean ordered field |date=June 2026 |edition=Revision 34 |url=https://ncatlab.org/nlab/show/Archimedean+ordered+field}} [[ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ]] 2xm4b1r1ogd6qc1s8fklrsvr9kntpw3 3 288356 1039840 2026-06-21T09:40:29Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039840 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-36099-43 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၀၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) hbte1hjfrrfujen2rlj15txq26xm4vi 3 288357 1039841 2026-06-21T09:40:39Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039841 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Phyo Thinzar Maw ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၀၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) julk8s4g2rc1t0d4q2gwpgkmzgy32rl 3 288358 1039842 2026-06-21T09:40:49Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039842 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Lanfiazo ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၀၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) tierfwrdboylta6rv7d126xs77vlv85 3 288359 1039843 2026-06-21T09:40:59Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039843 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Auzif ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၀၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 24kdjdwwdtfnuoplb9oz1w0hr1u40b1 3 288360 1039864 2026-06-21T10:41:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039864 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mytelaung ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၁၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) bwtb11a8800ntc7rxgsave95fv1klcb 3 288361 1039865 2026-06-21T10:41:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039865 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-36181-72 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၁၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) ti3p15m6pttjdg4tmjehexumhljtke8 3 288362 1039866 2026-06-21T10:41:28Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039866 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-36087-79 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၁၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) bmsjv9ioodvjt2x61nkm68bezsg9tfx 0 288363 1039873 2026-06-21T11:14:47Z Mkant00 135890 "[[:en:Special:Redirect/revision/1332696241|Automorphism]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1039873 wikitext text/x-wiki ကတ်တဂိုရီ (category) <nowiki><math> C</math></nowiki> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <nowiki><math> x</math></nowiki> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဆိုသည်မှာ <nowiki><math> f : x \to x</math></nowiki> ဖြစ်သော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ကို ဆိုလိုသည်။ [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] bfd4kejufr4or8tvg4s1ied40y7fwtq 1039874 1039873 2026-06-21T11:15:03Z Mkant00 135890 1039874 wikitext text/x-wiki ကတ်တဂိုရီ (category) <math> C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math> x</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဆိုသည်မှာ <math> f : x \to x</math> ဖြစ်သော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ကို ဆိုလိုသည်။ [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] i3bt0mh0j4vyv085zd4z07ipa3b9ews 1039875 1039874 2026-06-21T11:18:16Z Mkant00 135890 1039875 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] (category) <math> C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math> X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဆိုသည်မှာ <math> f : X \to X</math> ဖြစ်သော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) ကို ဆိုလိုသည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟူသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (endomorphism) ပင်ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math> X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition of morphisms) အောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို <math> X</math> ၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) ဟု ခေါ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ <math> C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math> X</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုကို <math> \text{Aut}_C(X)</math> ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကတ်တဂိုရီဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေအရ ရှင်းလင်းနေပါက <math> \text{Aut}(X)</math> ဟုသာ အလွယ်တကူ ရေးသားကြသည်။ == ဥပမာများ (Examples) == [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်အုပ်စု]] <math> \mathbb{Z}</math> တွင် ထပ်တူရ (identity) နှင့် <math> n \mapsto -n</math> ဟူသော ပုံဖော်မှု (mapping) နှစ်ခုသာလျှင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math> \text{Aut}(\mathbb{Z})</math> သည် အစုဝင်နှစ်ခုပါဝင်သည့် [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု]] (cyclic group) <math> C_2</math> ပင် ဖြစ်သည်။ [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] r1k1piicdb5441gkg3dbqtuomvh9wup 1039878 1039875 2026-06-21T11:38:13Z Mkant00 135890 1039878 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] (category) <math> C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math> X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဆိုသည်မှာ <math> f : X \to X</math> ဖြစ်သော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) ကို ဆိုလိုသည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟူသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (endomorphism) ပင်ဖြစ်သည်။ ယင်းကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (group) <math>(G, \circ)</math> တစ်ခုအတွက် သီးသန့်အသုံးပြုသောအခါ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်သည် အုပ်စုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်ထံသို့ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်]] (bijective) ဖြစ်သော [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) ပင်ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math> X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition of morphisms) အောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို <math> X</math> ၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) ဟု ခေါ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ <math> C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math> X</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုကို <math> \text{Aut}_C(X)</math> ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကတ်တဂိုရီဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေအရ ရှင်းလင်းနေပါက <math> \text{Aut}(X)</math> ဟုသာ အလွယ်တကူ ရေးသားကြသည်။ == ဥပမာများ (Examples) == [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်အုပ်စု]] <math> \mathbb{Z}</math> တွင် ထပ်တူရ (identity) နှင့် <math> n \mapsto -n</math> ဟူသော ပုံဖော်မှု (mapping) နှစ်ခုသာလျှင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math> \text{Aut}(\mathbb{Z})</math> သည် အစုဝင်နှစ်ခုပါဝင်သည့် [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု]] (cyclic group) <math> C_2</math> ပင် ဖြစ်သည်။ [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] gvwbna8ipiwsgqrfz40capfdugnpqlz 1039883 1039878 2026-06-21T11:46:44Z Mkant00 135890 1039883 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]] (category) <math> C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math> X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဆိုသည်မှာ <math> f : X \to X</math> ဖြစ်သော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) ကို ဆိုလိုသည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟူသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] (endomorphism) ပင်ဖြစ်သည်။ ယင်းကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (group) <math>(G, \circ)</math> တစ်ခုအတွက် သီးသန့်အသုံးပြုသောအခါ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်သည် အုပ်စုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်ထံသို့ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်]] (bijective) ဖြစ်သော [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) ပင်ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math> X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition of morphisms) အောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]] (group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို <math> X</math> ၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု]] (automorphism group) ဟု ခေါ်သည်။ == အတွင်းနှင့် အပြင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (Inner and Outer Automorphisms) == အုပ်စုတစ်ခုအတွင်း သတ်မှတ်ထားသော အစုဝင် <math>h \in G</math> တစ်ခုအတွက် <math>i_h(g) = hgh^{-1}</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော <math>i_h: G \to G</math> ပုံဖော်မှုသည် <math>G</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းကို <math>h</math> ဖြင့် ကွန်ဂျူဂိတ် (conjugation) ပြုလုပ်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ ဤနည်းလမ်းဖြင့် ထုတ်လုပ်ရရှိသော အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များကို အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (inner automorphisms) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အခြားသော အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံးကို အပြင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (outer automorphisms) ဟု ခေါ်သည်။ == ဥပမာများ (Examples) == [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်အုပ်စု]] <math> \mathbb{Z}</math> တွင် ထပ်တူရ (identity) နှင့် <math> n \mapsto -n</math> ဟူသော ပုံဖော်မှု (mapping) နှစ်ခုသာလျှင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math> \text{Aut}(\mathbb{Z})</math> သည် အစုဝင်နှစ်ခုပါဝင်သည့် [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု]] (cyclic group) <math> C_2</math> ပင် ဖြစ်သည်။ [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] kpb3olrghod9q7wigyin1pcu9kmu6on 0 288364 1039877 2026-06-21T11:32:28Z Mkant00 135890 "[[:en:Special:Redirect/revision/1308830735|Automorphism group]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1039877 wikitext text/x-wiki ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (category theory) တွင် ကတ်တဂိုရီ <nowiki><math>C</math></nowiki> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <nowiki><math>X</math></nowiki> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဆိုသည်မှာ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင် (invertible morphism) သို့မဟုတ် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) <nowiki><math>f : X \to X</math></nowiki> ကို ဆိုလိုသည်။ အခြားတစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟူသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) ပင်ဖြစ်သည်။ [[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]] s60awhagep9zxtv4z4rh98y0c53mba6 1039879 1039877 2026-06-21T11:38:29Z Mkant00 135890 1039879 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တွင် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (automorphism) ဆိုသည်မှာ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင် (invertible morphism) သို့မဟုတ် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) <math>f : X \to X</math> ကို ဆိုလိုသည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခု၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံးပါဝင်သော အစုသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းအောက်တွင် အုပ်စုတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု (automorphism group) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>\operatorname{Aut}_C(X)</math> ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကတ်တဂိုရီဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေအရ ရှင်းလင်းနေပါက <math>\operatorname{Aut}(X)</math> ဟုသာ အလွယ်တကူ ရေးသားကြသည်။ ၎င်းသည် <math>X</math> ၏ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် မိုနွိုက် (endomorphism monoid) မှ ယူနစ်အုပ်စုတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ [[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]] jog7rrv6eq63ilpg7k4qk7fuvaqbljy 1039881 1039879 2026-06-21T11:41:41Z Mkant00 135890 1039881 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တွင် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (automorphism) ဆိုသည်မှာ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင် (invertible morphism) သို့မဟုတ် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) <math>f : X \to X</math> ကို ဆိုလိုသည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]အားလုံးပါဝင်သော အစုသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းအောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]]တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု (automorphism group) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>\operatorname{Aut}_C(X)</math> ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကတ်တဂိုရီဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေအရ ရှင်းလင်းနေပါက <math>\operatorname{Aut}(X)</math> ဟုသာ အလွယ်တကူ ရေးသားကြသည်။ ၎င်းသည် <math>X</math> ၏ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] [[မိုနွိုက်]] (endomorphism monoid) မှ ယူနစ်အုပ်စု (unit group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ *<math>\operatorname{Aut}_C(X) = \operatorname{End}_C(X) \cap \operatorname{Iso}(C) = \operatorname{Iso}_C(X, X)</math> ထပ်တူညီမှု (equivalence) အထိ မည်သည့်အုပ်စုကိုမဆို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ [[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]] 1ttupkjik3qyzbyruofea67yztypyh5 1039884 1039881 2026-06-21T11:52:47Z Mkant00 135890 1039884 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တွင် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (automorphism) ဆိုသည်မှာ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင် (invertible morphism) သို့မဟုတ် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) <math>f : X \to X</math> ကို ဆိုလိုသည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]အားလုံးပါဝင်သော အစုသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းအောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]]တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု (automorphism group) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>\operatorname{Aut}_C(X)</math> ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကတ်တဂိုရီဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေအရ ရှင်းလင်းနေပါက <math>\operatorname{Aut}(X)</math> ဟုသာ အလွယ်တကူ ရေးသားကြသည်။ ၎င်းသည် <math>X</math> ၏ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] [[မိုနွိုက်]] (endomorphism monoid) မှ ယူနစ်အုပ်စု (unit group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ *<math>\operatorname{Aut}_C(X) = \operatorname{End}_C(X) \cap \operatorname{Iso}(C) = \operatorname{Iso}_C(X, X)</math> ထပ်တူညီမှု (equivalence) အထိ မည်သည့်အုပ်စုကိုမဆို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ == အတွင်းနှင့် အပြင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုများ (Inner and Outer Automorphism Groups)== <math>i_h(g) = hgh^{-1}</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော <math>i_h: G \to G</math> ပုံဖော်မှုသည် <math>G \to \operatorname{Aut}(G)</math> ဟူသော [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ <math>h</math> သည် အုပ်စုဗဟို (center) <math>Z(G)</math> တွင် ပါဝင်နေမှသာလျှင် <math>i_h</math> သည် အသေးအဖွဲ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (trivial automorphism) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ|ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်]] (first isomorphism theorem) အရ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်#အတွင်းနှင့်_အပြင်_အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ_(Inner_and_Outer_Automorphisms)|အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]အားလုံးပါဝင်သော အစု <math>\operatorname{Inn}(G)</math> သည် <math>\operatorname{Aut}(G)</math> ၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခုဖြစ်ပြီး စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) <math>G/Z(G)</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် <math>\operatorname{Inn}(G)</math> သည် <math>\operatorname{Aut}(G)</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းမှရရှိလာသော စားလဒ်အုပ်စု <math>\operatorname{Aut}(G)/\operatorname{Inn}(G)</math> ကို <math>\operatorname{Out}(G)</math> ဖြင့် ဖော်ပြပြီး အပြင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု (outer automorphism group) ဟု ခေါ်သည်။ အုပ်စုဗဟိုသို့ ကန့်သတ်လိုက်ပါက <math>\operatorname{Out}(G) \to \operatorname{Aut}(Z(G))</math> ဟူသော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ရရှိသည်။ [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] (abelian groups) အတွက်မူ အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံးသည် အသေးအဖွဲများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math>\operatorname{Aut}(G) = \operatorname{Out}(G)</math> ဖြစ်လာသည်။ ပေးထားသော အုပ်စုပိုင်း <math>H \subseteq G</math> တစ်ခုအတွက် အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ကန့်သတ်လိုက်ပါက [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]ဖြစ်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (injective homomorphism) <math>N_G(H)/C_G(H) \to \operatorname{Aut}(H)</math> ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>N_G(H)</math> နှင့် <math>C_G(H)</math> တို့မှာ <math>H</math> ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) နှင့် ဗဟိုပြုအုပ်စု (centralizer) တို့ အသီးသီးဖြစ်ကြသည်။ [[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]] kwv85i0tckycrljyvztrnrgsfw0lnzx 1039885 1039884 2026-06-21T11:56:58Z Mkant00 135890 1039885 wikitext text/x-wiki [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တွင် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု (object) <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (automorphism) ဆိုသည်မှာ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင် (invertible morphism) သို့မဟုတ် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (isomorphism) <math>f : X \to X</math> ကို ဆိုလိုသည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခု၏ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]အားလုံးပါဝင်သော အစုသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းအောက်တွင် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု ]]တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ၎င်းအုပ်စုကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု (automorphism group) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>\operatorname{Aut}_C(X)</math> ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ကတ်တဂိုရီဖြစ်ကြောင်း အခြေအနေအရ ရှင်းလင်းနေပါက <math>\operatorname{Aut}(X)</math> ဟုသာ အလွယ်တကူ ရေးသားကြသည်။ ၎င်းသည် <math>X</math> ၏ [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]] [[မိုနွိုက်]] (endomorphism monoid) မှ ယူနစ်အုပ်စု (unit group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ *<math>\operatorname{Aut}_C(X) = \operatorname{End}_C(X) \cap \operatorname{Iso}(C) = \operatorname{Iso}_C(X, X)</math> ထပ်တူညီမှု (equivalence) အထိ မည်သည့်အုပ်စုကိုမဆို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ == အတွင်းနှင့် အပြင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုများ (Inner and Outer Automorphism Groups)== <math>i_h(g) = hgh^{-1}</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော <math>i_h: G \to G</math> ပုံဖော်မှုသည် <math>G \to \operatorname{Aut}(G)</math> ဟူသော [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ <math>h</math> သည် အုပ်စုဗဟို (center) <math>Z(G)</math> တွင် ပါဝင်နေမှသာလျှင် <math>i_h</math> သည် အသေးအဖွဲ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (trivial automorphism) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ|ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်]] (first isomorphism theorem) အရ [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်#အတွင်းနှင့်_အပြင်_အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ_(Inner_and_Outer_Automorphisms)|အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ]]အားလုံးပါဝင်သော အစု <math>\operatorname{Inn}(G)</math> သည် <math>\operatorname{Aut}(G)</math> ၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခုဖြစ်ပြီး စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) <math>G/Z(G)</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် <math>\operatorname{Inn}(G)</math> သည် <math>\operatorname{Aut}(G)</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းမှရရှိလာသော စားလဒ်အုပ်စု <math>\operatorname{Aut}(G)/\operatorname{Inn}(G)</math> ကို <math>\operatorname{Out}(G)</math> ဖြင့် ဖော်ပြပြီး အပြင် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု (outer automorphism group) ဟု ခေါ်သည်။ အုပ်စုဗဟိုသို့ ကန့်သတ်လိုက်ပါက <math>\operatorname{Out}(G) \to \operatorname{Aut}(Z(G))</math> ဟူသော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ရရှိသည်။ [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] (abelian groups) အတွက်မူ အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံးသည် အသေးအဖွဲများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် <math>\operatorname{Aut}(G) = \operatorname{Out}(G)</math> ဖြစ်လာသည်။ ပေးထားသော အုပ်စုပိုင်း <math>H \subseteq G</math> တစ်ခုအတွက် အတွင်း အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ကန့်သတ်လိုက်ပါက [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]ဖြစ်သော ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (injective homomorphism) <math>N_G(H)/C_G(H) \to \operatorname{Aut}(H)</math> ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>N_G(H)</math> နှင့် <math>C_G(H)</math> တို့မှာ <math>H</math> ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) နှင့် ဗဟိုပြုအုပ်စု (centralizer) တို့ အသီးသီးဖြစ်ကြသည်။ == ဖန်တာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ (Functorial Properties and Group Actions) == [[ဖန်တာ]] (functor) များသည် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုများကို ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ အရာဝတ္ထု <math>X_1</math> မှ <math>X_2</math> သို့ ပုံဖော်ပေးသော ဖန်တာ <math>F: C_1 \to C_2</math> သည် ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင်များကို အခြား ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင်များထံသို့ ပုံဖော်ပေးခြင်းဖြင့် <math>\operatorname{Aut}(X_1) \to \operatorname{Aut}(X_2)</math> ဟူသော အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor) <math>\operatorname{Aut} : \operatorname{Core}(C) \to \operatorname{Grp}</math> သည် အရာဝတ္ထု <math>A</math> တစ်ခုစီကို ၎င်း၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စု <math>\operatorname{Aut}(A)</math> သို့ ပုံဖော်ပေးသည်။ ထို့ပြင် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: A \to B</math> စီတိုင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ကွန်ဂျူဂိတ်တစ်ခုထံသို့ ပုံဖော်ပေးသည်။ :<math>\begin{array}{rl} \operatorname{Aut}(f) : \operatorname{Aut}(A) & \longrightarrow \operatorname{Aut}(B) \\ a & \mapsto f \circ a \circ f^{-1} \end{array}</math> ဆန့်ကျင်ဘက် (contravariant) ပုံစံတွင်မူ <math>f^{-1} \circ a \circ f</math> ကို အသုံးပြုသည်။ အုပ်စု <math>G</math> ကို အရာဝတ္ထု <math>*</math> တစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ပါက သို့မဟုတ် <math>G</math> သည် ဂရုပွိုက်တစ်ခုဖြစ်ပါက ဖန်တာ <math>F: G \to C</math> သည် အရာဝတ္ထု <math>F(*)</math> အပေါ် <math>G</math> ၏ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (representation) သို့မဟုတ် [[အုပ်စုသက်ရောက်ချက်|သက်ရောက်ချက်]] (action) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤမှရရှိလာသော တည်ဆောက်ပုံများကို <math>G</math>-အရာဝတ္ထုများ ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းအတာအကန့်အသတ်ရှိသော [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]]များကဲ့သို့သော [[မော်ဂျူးများ ကတ်တဂိုရီ]]တစ်ခုတွင် ၎င်းတို့ကို <math>G</math>-[[မော်ဂျူး]]များဟု ခေါ်ကြသည်။ [[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] [[ကဏ္ဍ:အုပ်စုသီအိုရီ]] l8kmcce8synzf9l1y70zldrz3kz0uik 3 288365 1039880 2026-06-21T11:41:39Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039880 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35599-34 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၁၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) aeb3h72ud8yz2zt2t6dyw23rgsbqryw 3 288366 1039882 2026-06-21T11:41:49Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1039882 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-35963-30 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၁၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) lzmeo2pilskcyfwn92po2myrhvku2q2