ခရစ္စတီယာနို ရော်နယ်လ်ဒို

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ခရစ္စတီယာနို ရော်နယ်လ်ဒို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3773</id>
    <revision>
      <id>1043461</id>
      <parentid>1043019</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kalixlouiis</username>
        <id>145250</id>
      </contributor>
      <comment>မှားယွင်းနေသော စာသားများကိုဖျက်၍ ဘာသာပြန်အသစ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။</comment>
      <origin>1043461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78793" sha1="p8rx4ckgicf6o5zparhdtxfe9gfsb4i" xml:space="preserve">{{Short description|ပေါ်တူဂီ ဘောလုံးအားကစားသမားတစ်ဦး၊ ၁၉၈၅ ဖွား}}
{{Infobox football biography
| name = Cristiano Ronaldo&lt;br/&gt;{{nobold|{{post-nominals|post-noms=[[Order of Prince Henry|GOIH]] [[Order of Merit (Portugal)|ComM]]}}}}
| image = Cristiano Ronaldo Croatia v Portugal 2 July 2026-075 (cropped).jpg
| caption = Ronaldo with [[Portugal national football team|Portugal]] at the [[2026 FIFA World Cup]]
| full_name = Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fifadata.com/documents/FCWC/2017/pdf/FCWC_2017_Squadlists.pdf |title=FIFA Club World Cup UAE 2017: List of players: Real Madrid CF |publisher=[[FIFA]] |page=5 |date=16 December 2017 |access-date=23 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171223004345/https://www.fifadata.com/documents/fcwc/2017/pdf/fcwc_2017_squadlists.pdf |archive-date=23 December 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1985|2|5|df=y}}&lt;ref name=&quot;AtFeet&quot;/&gt;
| birth_place = [[Funchal]], Madeira, Portugal
| height = 1.87 m{{refn|group=note|Varies between 1.85 and 1.89 metres by source. [[FIFA]] gives 1.85,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Portugal (POR) |publisher=[[FIFA]] |page=22 |date=18 December 2022 |access-date=20 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=
18 December 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[Real Madrid CF|Real Madrid]] 1.87,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.realmadrid.com/en/football/squad/cristiano-ronaldo-dos-santos?pid=1330528088945 |title=Cristiano Ronaldo (CR7) {{!}} Official Website |date=2018 |publisher=[[Real Madrid CF]] |website=realmadrid.com
|access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190129183438/https://www.realmadrid.com/en/football/squad/cristiano-ronaldo-dos-santos?pid=1330528088945 |archive-date=29 January 2019 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; and the [[Portuguese Football Federation]] 1.89 m.&lt;ref name=&quot;FPF&quot;/&gt;}}
| position = [[Forward (association football)|Forward]]
| currentclub = [[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]
| clubnumber = 7
| youthyears1 = 1992–1995
| youthclubs1 = [[CF Andorinha|Andorinha]]
| youthyears2 = 1995–1997
| youthclubs2 = [[C.D. Nacional|Nacional]]
| youthyears3 = 1997–2002
| youthclubs3 = [[Sporting CP Youth Academy|Sporting CP]]
| years1 = 2002–2003
| clubs1 = [[Sporting CP B]]
| caps1 = 2
| goals1 = 0
| years2 = 2002–2003
| clubs2 = [[Sporting CP]]
| caps2 = 25
| goals2 = 3
| years3 = 2003–2009
| clubs3 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]]
| caps3 = 196
| goals3 = 84
| years4 = 2009–2018
| clubs4 = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| caps4 = 292
| goals4 = 311
| years5 = 2018–2021
| clubs5 = [[Juventus FC|Juventus]]
| caps5 = 98
| goals5 = 81
| years6 = 2021–2022
| clubs6 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]]
| caps6 = 40
| goals6 = 19
| years7 = 2023–
| clubs7 = [[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]
| caps7 = 107
| goals7 = 102&lt;!-- LEAGUE ONLY --&gt;
| nationalyears1 = 2001
| nationalteam1 = [[Portugal national under-15 football team|Portugal U15]]
| nationalcaps1 = 9
| nationalgoals1 = 7
| nationalyears2 = 2001–2002
| nationalteam2 = [[Portugal national under-17 football team|Portugal U17]]
| nationalcaps2 = 7
| nationalgoals2 = 5
| nationalyears3 = 2003
| nationalteam3 = [[Portugal national under-20 football team|Portugal U20]]
| nationalcaps3 = 5
| nationalgoals3 = 1
| nationalyears4 = 2002–2003
| nationalteam4 = [[Portugal national under-21 football team|Portugal U21]]
| nationalcaps4 = 10
| nationalgoals4 = 3
| nationalyears5 = 2004
| nationalteam5 = [[Portugal Olympic football team|Portugal U23]]
| nationalcaps5 = 3
| nationalgoals5 = 2
| nationalyears6 = 2003–
| nationalteam6 = [[Portugal national football team|Portugal]]
| nationalcaps6 = [[List of men's footballers with 100 or more international caps#Men's footballers with 100 or more international caps|233]]
| nationalgoals6 = [[List of international goals scored by Cristiano Ronaldo|146]]
| club-update = 22:00, 21 May 2026 (UTC)
| nationalteam-update = 22:10, 6 July 2026 (UTC)
| medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}}&lt;!--DO NOT EDIT OUT HOST NATION FOR TEAM COMPETITIONS--&gt;
{{MedalCountry|{{fb|POR}}}}
{{Medal|Competition|[[UEFA European Championship]]}}
{{Medal|W|[[UEFA Euro 2016|2016 France]]|}}
{{Medal|RU|[[UEFA Euro 2004|2004 Portugal]]|}}
{{Medal|3rd|[[UEFA Euro 2012|2012 Poland-Ukraine]]|{{refn|group=note|Although there was no third-place playoff, both losing semi-finalists (Germany and Portugal) were awarded bronze medals by UEFA.&lt;ref name=regulations2012&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/euro/91/87/57/918757_download.pdf |title=Regulations for UEFA Euro 2012 |publisher=UEFA |date=September 2009 |access-date=29 December 2020 |archive-date=15 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100215034039/https://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/euro/91/87/57/918757_download.pdf}}&lt;/ref&gt;}}}}
{{Medal|Competition|[[FIFA Confederations Cup]]}}
{{Medal|3rd|[[2017 FIFA Confederations Cup|2017 Russia]]|}}
{{Medal|Competition|[[UEFA Nations League]]}}
{{Medal|W|[[2019 UEFA Nations League Finals|2019 Portugal]]|}}
{{Medal|W|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|}}
| module = {{Infobox person|embed=yes
| website = {{URL|https://cristianoronaldo.com}}
| signature = Cristiano Ronaldo Signature.svg
| signature_alt = Cristiano Ronaldo signature}}
}}

'''ခရစ်စတီယာနို ရော်နယ်ဒို ဒို့စ် ဆန်းတို့စ် အာဗဲရိုး''' ({{lang-en|Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro}}){{efn|{{IPA|pt-PT|kɾiʃˈtjɐnu ʁuˈnaldu duʃ ˈsɐ̃tuz‿aˈvɐjɾu, kɾɨʃˈ-|small=no}}.}} ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ပေါ်တူဂီလက်ရွေးစင်အသင်းနှင့် ဆော်ဒီပရိုလိဂ်ကလပ် အယ်လ်-နက်ဆာ (Al-Nassr) အသင်းတို့တွင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးအဖြစ် ကစားနေပြီး အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူထားသည့် ပေါ်တူဂီပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရော်နယ်ဒိုကို ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက်နှင့် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားတစ်ဦးအဖြစ် လူအများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ သူသည် မိမိ၏ ကစားသမားဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် ဆုတံဆိပ်များစွာ ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး ယင်းတို့အထဲတွင် အကောင်းဆုံးဘောလုံးသမားဆု (Ballon d'Or) ၅ ကြိမ်၊ ဥရောပအကောင်းဆုံးကစားသမားဆု (UEFA Men's Player of the Year) ၃ ကြိမ် (စံချိန်တင်) နှင့် ဥရောပရွှေဖိနပ်ဆု (European Golden Shoes) ၄ ကြိမ်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးဘောလုံးသမားဆု (FIFA World's Best Player) ကိုလည်း ၅ ကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိခဲ့သည်။{{refn|group=note|The terminology for the award has varied. Ronaldo received three Ballons d'Or as awarded by ''[[France Football]]'' magazine ([[2008 Ballon d'Or|2008]], [[2016 Ballon d'Or|2016]], [[2017 Ballon d'Or|2017]]) and two [[FIFA Ballon d'Or|FIFA Ballons d'Or]] ([[2013 FIFA Ballon d'Or|2013]], [[2014 FIFA Ballon d'Or|2014]]) as well as the [[2008 FIFA World Player of the Year]] and [[The Best FIFA Football Awards 2016|2016]] and [[The Best FIFA Football Awards 2017|2017]] [[The Best FIFA Men's Player|Best FIFA Men's Player]] awards.}}

'''&quot;CR7&quot; (စီအာဆဲဗင်း)''' ဟု လူသိများသည့် ရော်နယ်ဒိုသည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် ဆုဖလားအများဆုံး ရရှိထားသည့် ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကစားသမားဘဝတစ်ခုလုံးတွင် ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ၅ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ နေရှင်လိဂ်ဖလား ၂ ကြိမ်နှင့် ယူရိုဖလား ၁ ကြိမ် အပါအဝင် စုစုပေါင်း ဆုဖလား ၃၅ လုံး ဆွတ်ခူးထားသည်။ သူသည် ချန်ပီယံလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွင် သွင်းဂိုးအများဆုံး (၁၄၀ ဂိုး) နှင့် ဂိုးဖန်တီးမှုအများဆုံး (၄၂ ကြိမ်)၊ ယူရိုပြိုင်ပွဲတွင် သွင်းဂိုးအများဆုံး (၁၄ ဂိုး) နှင့် ဂိုးဖန်တီးမှုအများဆုံး (၈ ကြိမ်)၊ နိုင်ငံတကာပွဲ ထွက်ကစားမှုအများဆုံး (၂၃၃ ပွဲ)၊ အမျိုးသားနိုင်ငံတကာ သွင်းဂိုးအများဆုံး (၁၄၆ ဂိုး) နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲနိုင်ပွဲအများဆုံး (၁၄၁ ပွဲ) စသည့် စံချိန်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထို့အပြင် မတူညီသော ကလပ်အသင်း ၄ သင်းတွင် သွင်းဂိုး ၁၀၀ စီ ပြည့်အောင် သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည့် တစ်ဦးတည်းသော ကစားသမားဖြစ်ပြီး မတူညီသော ပြည်တွင်းလိဂ် ၄ ခုတွင် ဂိုးသွင်းအများဆုံးကစားသမား ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကွင်းတွင်းကစားသမားများထဲတွင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ပွဲပေါင်း ၁,၃၀၀ ကျော်ဖြင့် ပွဲအများဆုံး ကစားထားသူဖြစ်ပြီး ကလပ်နှင့် နိုင်ငံအသင်းအတွက် တရားဝင်သွင်းဂိုး ၉၇၀ ကျော် သွင်းယူကာ ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် သွင်းဂိုးအများဆုံးကစားသမားအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။

ရော်နယ်ဒိုကို မာဒေးရားကျွန်းရှိ ဖွန်ချယ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ကစားသမားဘဝကို စပို့တင်းလစ္စဘွန်း (Sporting CP) အသင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် [[မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်|မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်]]အသင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး အသင်း၏ အဓိကမရှိမဖြစ် ကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် ခြေစွမ်းပြကာ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ၃ ကြိမ်ဆက်တိုက်၊ ၂၀၀၇-၀၈ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားနှင့် ၂၀၀၈ ဖီဖာကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား (2008 FIFA Club World Cup) တို့ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ၂၀၀၇-၀၈ ရာသီ ခြေစွမ်းပြမှုများကြောင့် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်တွင် ၎င်း၏ ပထမဆုံး Ballon d'Or ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထိုခေတ်က ကမ္ဘာ့စံချိန်တင် ပြောင်းရွှေ့ကြေး ယူရို ၉၄ သန်း (ပေါင် ၈၀ သန်း) ဖြင့် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အသင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ သူသည် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အသင်းကို ဥရောပတွင် ပြန်လည်ကြီးစိုးနိုင်ရန် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ၄ ကြိမ် ရရှိအောင် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ယင်းတို့အထဲတွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်က အသင်း၏ (၁၀) ကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား (La Décima) ပါဝင်ပြီး ထိုရာသီ၌ သူသည် ချန်ပီယံလိဂ်တစ်ရာသီအတွင်း သွင်းဂိုးအများဆုံးစံချိန်ကို တင်ခဲ့သည်။ မက်ဒရစ်အသင်းနှင့်အတူ လာလီဂါဖလား ၂ ကြိမ် ရရှိခဲ့ကာ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄၊ ၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တို့တွင် Ballon d'Or ဆုများကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး အသင်းသမိုင်းတစ်လျှောက် ဂိုးသွင်းအများဆုံး ကစားသမားလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ် (Real Madrid) အသင်း၏ အကြီးအကဲများနှင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် ရော်နယ်ဒိုသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် လိဂ်စံချိန်တင်ပြောင်းရွှေ့ကြေး ယူရိုသန်း ၁၀၀ ဖြင့် ဂျူဗင်တပ်စ်အသင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ သူသည် အသင်းအတွက် စီးရီးအေဖလား ၂ ကြိမ်ဆက်တိုက်၊ ကိုပါအီတာလီယာဖလားတို့ကို ရရှိအောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် လိဂ်ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု (Capocannoniere) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အသင်းစီမံခန့်ခွဲသူများနှင့် လူသိရှင်ကြား အငြင်းပွားမှုများဖြစ်ပွားကာ စာချုပ်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရော်နယ်ဒိုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်-နက်ဆာအသင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဆော်ဒီပရိုလိဂ်ဖလား ရရှိအောင် အသင်းကို ဦးဆောင်ပေးခဲ့ကာ ၂၀၂၄ နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တို့တွင်လည်း လိဂ်ဂိုးသွင်းအများဆုံးကစားသမား ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရော်နယ်ဒိုသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ပေါ်တူဂီလက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ပထမဆုံး ပွဲထွက်ကစားခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပွဲပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ကစားပေးထားကာ သမိုင်းတွင် ပွဲအများဆုံးကစားထားသည့် အမျိုးသားဘောလုံးသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 December 2022 |title=Cristiano Ronaldo becomes all-time international cap leader |url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2022/12/cristiano-ronaldo-becomes-all-time-international-cap-leader-729651 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810231839/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2022/12/cristiano-ronaldo-becomes-all-time-international-cap-leader-729651 |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 August 2023 |website=Guinness World Records }}&lt;/ref&gt; သူသည် ပထမဆုံးနိုင်ငံတကာသွင်းဂိုးကို ယူရို ၂၀၀၄ ပြိုင်ပွဲတွင် သွင်းယူခဲ့ပြီး ပေါ်တူဂီအသင်းကို ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်အောင် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ယူရို ၂၀၀၈ ပြိုင်ပွဲမတိုင်မီတွင် အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် စတင်တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ယူရို ၂၀၁၆ ပြိုင်ပွဲတွင် ပေါ်တူဂီအသင်းကို သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးသော အဓိကဆုဖလား ရရှိအောင် ဦးဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ယူရို ၂၀၂၀ ပြိုင်ပွဲတွင် ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု (Golden Boot) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တို့တွင် ယူအီးအက်ဖ်အေ နေရှင်လိဂ်ဖလားများကို ရရှိခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲနှစ်ခုစလုံးတွင် ဂိုးသွင်းအများဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ၆ ကြိမ်၌ ဂိုးသွင်းနိုင်သည့် ပထမဆုံးသော ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူသိအများဆုံးနှင့် ဈေးကွက်ဝင်ဆုံး အားကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သည့် ရော်နယ်ဒိုကို ၂၀၂၆၆ ဧပြီလတွင် Sportico က သမိုင်းတစ်လျှောက် တတိယမြောက် ဝင်ငွေအများဆုံး အားကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် Forbes ၏ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ဘီလီယံနာစာရင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်လာခဲ့ပြီး ၎င်း၏အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ကန်ဒေါ်လာ ၁.၂ ဘီလီယံ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Tucker |first1=Hank |title=How Cristiano Ronaldo Became A Billionaire |url=https://www.forbes.com/sites/hanktucker/2026/06/05/how-cristiano-ronaldo-became-a-billionaire/ |access-date=7 June 2026 |work=Forbes Magazine |date=5 June 2026}}&lt;/ref&gt; Time မဂ္ဂဇင်းက ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် သူ့ကို ကမ္ဘာ့ဩဇာအရှိဆုံး လူသား ၁၀၀ စာရင်း၌ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ သူသည် Facebook၊ Twitter၊ YouTube နှင့် Instagram တို့တွင် ဖော်လိုဝါ စုစုပေါင်း ၁ ဘီလီယံကျော်ဖြင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်၌ လူကြိုက်အများဆုံး အားကစားသမား ဖြစ်သည်။ ရော်နယ်ဒိုသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဥရောပအကောင်းဆုံးအသင်း (UEFA Ultimate Team of the Year)၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးယူရိုအသင်း (All-time UEFA Euro XI) နှင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် Ballon d'Or အိမ်မက်အသင်း (Ballon d'Or Dream Team) တို့တွင် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ စံချိန်တင် ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည့် အောင်မြင်မှုများအတွက် ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖီဖာ (FIFA) က ၎င်းအား ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော ကစားသမားဘဝ အောင်မြင်မှု အထူးဆု (Outstanding Career Achievement) ကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။{{TOC limit|4}}

== အစောပိုင်းဘဝ ==
ခရစ်စတီယာနို ရော်နယ်ဒိုကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ပေါ်တူဂီကျွန်းစုတစ်ခုဖြစ်သည့် မာဒေးရား (Madeira) ၏ မြို့တော် ဖွန်ချယ် (Funchal) မြို့ရှိ ဆောင်ပီဒရို (São Pedro) ရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အနီးနားရှိ ဆန်တိုအန်တိုနီယို (Santo António) ရပ်ကွက်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Pelos caminhos de Ronaldo |url=https://www.dn.pt/dossiers/desporto/cristiano-ronaldo/perfil/interior/pelos-caminhos-de-ronaldo-1298338.html/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20241226052635/https://www.dn.pt/dossiers/desporto/cristiano-ronaldo/perfil/interior/pelos-caminhos-de-ronaldo-1298338.html/ |archive-date=2024-12-26 |access-date=2026-07-18 |work=Diário de Notícias |language=pt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.marca.com/en/football/real-madrid/2017/02/05/5896528d22601db9458b4599.html |last=Jimenez |first=Ruben |title=Cristiano turns 32 |work=Marca|location=Spain |date=5 February 2017 |access-date=22 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170715151746/http://www.marca.com/en/football/real-madrid/2017/02/05/5896528d22601db9458b4599.html |archive-date=15 July 2017}}&lt;/ref&gt; သူ၏မိခင် မာရီယာ ဒိုလိုရက်စ် ဒို့စ် ဆန်းတို့စ် ဗီဗေးရို့စ် အာဗဲရိုး (Maria Dolores dos Santos Viveiros Aveiro) သည် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွင် စစ်ကူအချက်အပြုတ်သမားအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အိမ်အကူသန့်ရှင်းရေးသမားအဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 July 2018 |title=Família de Cristiano Ronaldo inaugura restaurante em Gramado: 'Me apaixonei pela cidade', diz irmã |url=https://g1.globo.com/rs/rio-grande-do-sul/noticia/familia-de-cristiano-ronaldo-inaugura-restaurante-em-gramado-me-apaixonei-pela-cidade-diz-irma.ghtml |access-date=20 November 2023 |website=G1 |language=pt-br |archive-date=20 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120134441/https://g1.globo.com/rs/rio-grande-do-sul/noticia/familia-de-cristiano-ronaldo-inaugura-restaurante-em-gramado-me-apaixonei-pela-cidade-diz-irma.ghtml |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 April 2023 |title=Cristiano Ronaldo, do início humilde à grandeza no futebol |url=https://bomdia.ch/cristiano-ronaldo-do-inicio-humilde-a-grandeza-no-futebol/ |access-date=20 November 2023 |website=BOM DIA Suíça |language=pt |archive-date=20 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120134442/https://bomdia.ch/cristiano-ronaldo-do-inicio-humilde-a-grandeza-no-futebol/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; သူ၏ဖခင် ဟိုဆေး ဒီနစ် အာဗဲရိုး (José Dinis Aveiro) သည် ဆန်တိုအန်တိုနီယို ဒေသန္တရအဖွဲ့အစည်းတွင် စည်ပင်သာယာ ဥယျာဉ်မှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး အန်ဒိုရင်ညာ (Andorinha) ဘောလုံးကလပ်တွင် အချိန်ပိုင်း ဝတ်စုံနှင့် ပစ္စည်းကိရိယာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူအဖြစ်လည်း ကူညီလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒို၏ဖခင်သည် ပေါ်တူဂီကိုလိုနီစစ်ပွဲအတွင်း ပေါ်တူဂီတပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အန်ဂိုလာနိုင်ငံ၌ စစ်ပွဲများကို ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ သူသည် ထိုစစ်ပွဲအတွေ့အကြုံများကြောင့် စိတ်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး တစ်သက်လုံး အရက်စွဲသည့် ဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Doyle |first1=Brian |title=Cristiano Ronaldo: World-Beater |date=2017 |pages=13}}&lt;/ref&gt;

ရော်နယ်ဒိုတွင် ဟူဂို (Hugo) ဟုခေါ်သော အစ်ကိုတစ်ဦးနှင့် အယ်လ်မာ (Elma)၊ လီလီယာနာ ကာတီယာ (Liliana &quot;Kátia&quot; Cátia) ဟုခေါ်သော အစ်မနှစ်ဦး ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lewis |first=Tim |date=2008-06-07 |title=He's got the world at his feet |url=https://www.theguardian.com/football/2008/jun/08/manchesterunited.portugal |access-date=2026-07-18 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; သူ၏ဖခင်သည် အမေရိကန်သမ္မတ ရော်နယ် ရေဂင် (Ronald Reagan) ကို အလွန်လေးစားအားကျသဖြင့် ၎င်းကို အစွဲပြု၍ ရော်နယ်ဒိုဟု အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/early-lead/wp/2016/01/19/cristiano-ronaldo-was-named-after-ronald-reagan-no-really/|title=Cristiano Ronaldo was named after Ronald Reagan. No, really.|quote=My parents named me after [Ronald Reagan] because they both liked this name and thought it sounded strong. [...] I know that my father admired him.|last=Payne|first=Marissa|newspaper=Washington Post|via=GQ|date=19 January 2016|access-date=23 June 2023|archive-date=6 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306034422/https://www.washingtonpost.com/news/early-lead/wp/2016/01/19/cristiano-ronaldo-was-named-after-ronald-reagan-no-really/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ရော်နယ်ဒို၏မိခင်ကမူ ထိုစဉ်က မိသားစုဆင်းရဲလွန်းခြင်း၊ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ အရက်စွဲနေခြင်းနှင့် ကလေးများပြားနေခြင်းတို့ကြောင့် ရော်နယ်ဒိုကို ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချရန် ကြိုးစားခဲ့ဖူးသော်လည်း ဆရာဝန်က သဘောမတူသဖြင့် ဖျက်ချခွင့်မရခဲ့ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ဖွင့်ဟခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TNT Sports is not available in your region |url=https://www.tntsports.co.uk/geoblocking.shtml |access-date=2026-07-18 |website=www.tntsports.co.uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ronaldo's mother reveals she tried to abort her son |url=https://www.independent.ie/sport/soccer/other-soccer/ronaldos-mother-reveals-she-tried-to-abort-her-son-30441371.html |access-date=30 June 2022 |work=Irish independent |date=18 July 2014 |archive-date=30 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630105713/https://www.independent.ie/sport/soccer/other-soccer/ronaldos-mother-reveals-she-tried-to-abort-her-son-30441371.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ရော်နယ်ဒိုသည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ကက်သလစ်ဘာသာဝင် မိသားစုတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး မောင်နှမအားလုံးနှင့် အခန်းတစ်ခန်းတည်း အတူတူမျှဝေ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirror.co.uk |date=2011-07-02 |title=Cristiano Ronaldo spills all to his 'close friend' Jasmine about women, football, cars... and money |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/cristiano-ronaldo-spills-all-to-his-close-friend-139054 |access-date=2026-07-18 |website=The Mirror |language=en}}&lt;/ref&gt; သူသည် ငယ်စဉ်က ဘရာဇီးဘောလုံးသမားများဖြစ်ကြသည့် ရော်နယ်ဒင်ဟို (Ronaldinho) နှင့် ရော်နယ်ဒို (Ronaldo - ကမ္ဘာဖလားရ နာမည်ကျော်တိုက်စစ်မှူး) တို့ကို အားကျအတုယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.allfootballapp.com/news/EPL/%E2%80%9CLeft-a-beautiful-history-in-football%E2%80%9D-%E2%80%93-Ronaldo-reveals-his-2-idols-in-the-game/2750394|title=&quot;Left a beautiful history in football&quot; – Ronaldo reveals his 2 idols in the game &amp;#124; All Football|website=m.allfootballapp.com}}&lt;/ref&gt;

ရော်နယ်ဒိုသည် ကလေးဘဝ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်အထိ အန်ဒိုရင်ညာ (Andorinha) အသင်းတွင် ကစားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နာစီယွန်နယ် (Nacional) အသင်းတွင် နှစ်နှစ်ကြာ ထပ်မံကစားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bola de Ouro - Ronaldo conquistou primeiro prémio aos oito anos no Andorinha |url=https://www.dn.pt/dossiers/desporto/cristiano-ronaldo/noticias/interior/bola-de-ouro-ronaldo-conquistou-primeiro-premio-aos-oito-anos-no-andorinha-1066979.html/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20241214035816/https://www.dn.pt/dossiers/desporto/cristiano-ronaldo/noticias/interior/bola-de-ouro-ronaldo-conquistou-primeiro-premio-aos-oito-anos-no-andorinha-1066979.html/ |archive-date=2024-12-14 |access-date=2026-07-18 |work=Diário de Notícias |language=pt}}&lt;/ref&gt; ၁၉၉၇ ခုနှစ် အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် စပို့တင်းလစ္စဘွန်း (Sporting CP) အသင်း၌ သုံးရက်ကြာ လာရောက်အရွေးခံခဲ့ပြီးနောက် အသင်းက သူ့ကို ပြောင်းရွှေ့ကြေး ပေါင် ၁,၅၀၀ ဖြင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Administrator |first=men |date=2013-01-12 |title=Clash of the Titans |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/clash-of-the-titans-989542 |access-date=2026-07-18 |website=Manchester Evening News |language=en}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် သူသည် စပို့တင်းလစ္စဘွန်းအသင်း၏ လူငယ်အခြေစိုက်စနစ်သို့ ဝင်ရောက်ရန် မာဒေးရားကျွန်းမှ လစ္စဘွန်းမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး တယ်လ်ဟဲရပ်စ် (Telheiras) ရပ်ကွက်ရှိ Escola EB2 de Telheiras ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Katia Aveiro afirma que &quot;guerra e ditadura&quot; levaram ao alcoolismo do pai |url=https://www.jn.pt/gente/artigo/katia-aveiro-afirma-que-guerra-e-ditadura-levaram-ao-alcoolismo-do-pai/16243190/ |access-date=12 April 2024 |website=Jornal de Notícias |date=25 April 2023 |archive-date=24 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524081959/https://www.jn.pt/gente/katia-aveiro-afirma-que-guerra-e-ditadura-levaram-ao-alcoolismo-do-pai-16243190.html/amp/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; သူသည် ကျောင်းတွင် အခြားကျောင်းသားများအကြား ရေပန်းစားခဲ့သော်လည်း ကျောင်းစာနှင့် ပညာရေးတာဝန်များကိုမူ ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo tinha medo de ir à escola |url=https://www.cmjornal.pt/tv-media/detalhe/cristiano-ronaldo-tinha-medo-de-ir-a-escola |access-date=18 December 2022 |website=www.cmjornal.pt |date=17 May 2014 |language=PT |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218123649/https://www.cmjornal.pt/tv-media/detalhe/cristiano-ronaldo-tinha-medo-de-ir-a-escola |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 April 2023 |title=Cristiano Ronaldo A história por detrás do alcoolismo do pai de CR7 |url=https://www.impala.pt/famosos/nacionais/cristiano-ronaldo-a-historia-por-detras-do-alcoolismo-do-pai-de-cr7/ |access-date=12 April 2024 |website=Impala |language=pt-PT |archive-date=29 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429230408/https://www.impala.pt/famosos/nacionais/cristiano-ronaldo-a-historia-por-detras-do-alcoolismo-do-pai-de-cr7/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; တစ်နေ့တွင် ဆရာဖြစ်သူက မိမိကို &quot;မလေးမစားလုပ်သည်&quot; ဟုဆိုကာ ကုလားထိုင်ဖြင့် ကောက်ပေါက်ခဲ့သောကြောင့် ကျောင်းထုတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;expelled&quot;&gt;{{cite web |title=Cristiano Ronaldo: I was expelled from school for throwing a chair at the teacher |url=http://www.nowmagazine.co.uk/celebrity-news/529372/cristiano-ronaldo-i-was-expelled-from-school-for-throwing-a-chair-at-the-teacher |work=Now Magazine |date=6 July 2011 |access-date=22 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150429171348/http://www.nowmagazine.co.uk/celebrity-news/529372/cristiano-ronaldo-i-was-expelled-from-school-for-throwing-a-chair-at-the-teacher |archive-date=29 April 2015}}&lt;/ref&gt;

ထိုဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်အကြာတွင် သူ၌ နှလုံးခုန်မြန်သည့်ရောဂါ (Tachycardia) ရှိနေကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရာ ၎င်းရောဂါသည် သူ၏ဘောလုံးသမားဘဝကို အဆုံးသတ်သွားစေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.britannica.com/biography/Cristiano-Ronaldo |title=Cristiano Ronaldo |newspaper=Encyclopedia Britannica|access-date=11 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812184905/https://www.britannica.com/biography/Cristiano-Ronaldo|archive-date=12 August 2018}}&lt;/ref&gt; သို့ဖြစ်၍ သူသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်လမ်းကြောင်းများကို လေဆာဖြင့် ဖျက်ဆီးပြီး ပုံမှန်နှလုံးခုန်နှုန်းအတိုင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေသည့် နှလုံးခွဲစိတ်ကုသမှု (Cardiac ablation) ကို ခံယူခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Verma |first1=Atul |last2=Haines |first2=David E. |last3=Boersma |first3=Lucas V. |last4=Sood |first4=Nitesh |last5=Natale |first5=Andrea |last6=Marchlinski |first6=Francis E. |last7=Calkins |first7=Hugh |last8=Sanders |first8=Prashanthan |last9=Packer |first9=Douglas L. |last10=Kuck |first10=Karl-Heinz |last11=Hindricks |first11=Gerhard |last12=Onal |first12=Birce |last13=Cerkvenik |first13=Jeffrey |last14=Tada |first14=Hiroshi |last15=DeLurgio |first15=David B. |date=9 May 2023 |title=Pulsed Field Ablation for the Treatment of Atrial Fibrillation: PULSED AF Pivotal Trial |journal=Circulation |language=en |volume=147 |issue=19 |pages=1422–1432 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.123.063988 |pmid=36877118 |pmc=10158608 |issn=0009-7322}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://www.news.com.au/sport/football/what-you-didnt-know-about-cristiano-ronaldo/news-story/41e4d9d91b8f3a1d65c3826f00d63d15&lt;/nowiki&gt; &lt;/ref&gt; ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ကျန်းမာရေးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသဖြင့် ဆေးရုံမှ ဆင်းခွင့်ရခဲ့ပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဘောလုံးပြန်လည်လေ့ကျင့်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/4382937/Manchester-United-winger-Cristiano-Ronaldo-needed-heart-operation-to-save-career.html&lt;/nowiki&gt; &lt;/ref&gt;

အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ ရော်နယ်ဒိုသည် မိမိကိုယ်မိမိ Semi-professional) ဘောလုံးသမားတစ်ဦးအဖြစ် ကစားနိုင်သည့် အရည်အချင်းရှိပြီဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Roseiro |first=Bruno |title=Leonel, o homem que faz a Ponte(s): tutor de Ronaldo, aluno de 17,5 valores, uma década com Bento e o (extinto?) Jumilla |url=https://observador.pt/2019/09/03/leonel-o-homem-que-faz-a-pontes-tutor-de-ronaldo-aluno-de-175-valores-uma-decada-com-bento-e-o-extinto-jumilla/ |access-date=7 December 2023 |website=Observador |language=pt-PT |archive-date=7 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207221339/https://observador.pt/2019/09/03/leonel-o-homem-que-faz-a-pontes-tutor-de-ronaldo-aluno-de-175-valores-uma-decada-com-bento-e-o-extinto-jumilla/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် သူသည် ပညာရေးကို ရပ်တန့်ကာ ဘောလုံးကစားခြင်းတစ်ခုတည်းအပေါ်၌သာ အပြည့်အဝအာရုံစိုက်ရန် မိခင်ဖြစ်သူ၊ စပို့တင်းအသင်းမှ နည်းပြဆရာ လီယွန်နယ် ပွန်တက်စ် (Leonel Pontes) တို့နှင့် သဘောတူညီချက် ရယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;expelled&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Castello Branco |first=Igor |date=14 August 2012 |title=Uma década de CR7: atacante vira profissional e logo se torna 'diabólico' |url=https://globoesporte.globo.com/futebol/futebol-internacional/noticia/2012/08/uma-decada-de-cr7-atacante-vira-profissional-e-logo-se-torna-diabolico.html |access-date=7 December 2023 |website=globoesporte.com |archive-date=16 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120816232218/http://globoesporte.globo.com/futebol/futebol-internacional/noticia/2012/08/uma-decada-de-cr7-atacante-vira-profissional-e-logo-se-torna-diabolico.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt; သူသည် ဆဋ္ဌမတန်း (6th grade) အထိသာ ကျောင်းပညာရေးကို သင်ယူခဲ့ပြီး ထို့ထက်ပို၍ ရှေ့ဆက်မတက်ခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |agency=[[EFE]] |date=4 August 2017 |title=Ronaldo tells judge: &quot;I never had this problem in England, that's why I want to go back there&quot; |url=https://en.as.com/en/2017/08/04/soccer/1501873447_159604.html |access-date=18 December 2022 |website=Diario AS |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218123647/https://en.as.com/en/2017/08/04/soccer/1501873447_159604.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ronaldo em tribunal: &quot;Só tenho o sexto ano de escolaridade&quot; |url=https://www.dn.pt/desporto/so-tenho-o-sexto-ano-de-escolaridade-8686121.html |access-date=18 December 2022 |website=www.dn.pt |date=4 August 2017 |language=PT |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218123647/https://www.dn.pt/desporto/so-tenho-o-sexto-ano-de-escolaridade-8686121.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၁ ခုနှစ် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ရော်နယ်ဒို၏မိခင်က အကယ်၍သာ သားဖြစ်သူသည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်မလာခဲ့ပါက အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်မှ ပန်းရံသမားတစ်ဦးသာ ဖြစ်နေလိမ့်မည်ဟု ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |title=ADN de Leão {{!}} Episódio 37: Dolores Aveiro | date=21 September 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=MA9wTYYLdLI&amp;t=430s |access-date=28 September 2023 |archive-date=28 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928102205/https://www.youtube.com/watch?v=MA9wTYYLdLI&amp;t=430s |url-status=live }}&lt;/ref&gt;[[File:President Donald Trump meets with Cristiano Ronaldo in the Oval Office (54933344262).jpg|thumb|၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အိမ်ဖြူတော်၌ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့်အတူ တွေ့ရသည့် ရော်နယ်ဒို]]

== ကစားသမားဘဝ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များ ==

=== ကလပ်အသင်းမှတ်တမ်း ===
{{updated|match played 21 May 2026}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe18623/cristiano-ronaldo/club-matches/ |title=Cristiano Ronaldo » Club matches |website=WorldFootball.net |date=11 September 2024 |access-date=23 November 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|382|access-date=23 November 2024}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable nowrap&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ ကလပ်အသင်း၊ ဘောလုံးရာသီနှင့် ပြိုင်ပွဲအလိုက် ပွဲထွက်ကစားမှုနှင့် သွင်းဂိုးများ
!rowspan=2|Club
!rowspan=2|Season
!colspan=3|League
!colspan=2|National cup{{efn|Includes [[Taça de Portugal]], [[FA Cup]], [[Copa del Rey]], [[Coppa Italia]], [[King's Cup (Saudi Arabia)|King's Cup]]}}
!colspan=2|League cup{{efn|Includes [[Football League Cup]]}}
!colspan=2|Continental
!colspan=2|Other
!colspan=2|Total
|-
!Division||Apps||Goals||Apps||Goals||Apps||Goals||Apps||Goals||Apps||Goals||Apps||Goals
|-
|[[Sporting CP B]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/club/8718/2002_1/Sporting_Lisboa_B.html |title=Sporting Lisboa B (02/03) |website=National Football Teams |access-date=5 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205105813/https://www.national-football-teams.com/club/8718/2002_1/Sporting_Lisboa_B.html |archive-date=5 December 2020 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SportingCPB&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;https://www.bbc.co.uk/sport/football/51516799&lt;/nowiki&gt; &lt;/ref&gt;
|[[2002–03 Segunda Divisão B|2002–03]]
|[[Segunda Divisão|Segunda Divisão B]]
|2||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||2||0
|-
|[[Sporting CP]]
|[[2002–03 Sporting CP season|2002–03]]
|[[Primeira Liga]]
|25||3||3||2||colspan=2|—||3{{efn|One appearance in [[UEFA Champions League]], two appearances in [[UEFA Cup]]}}||0||colspan=&quot;2&quot;|—||31||5
|-
|rowspan=7|[[Manchester United F.C.|Manchester United]]
|[[2003–04 Manchester United F.C. season|2003–04]]
|[[Premier League]]
|29||4||5||2||1||0||5{{efn|name=UCL|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||0||0||0||40||6
|-
|[[2004–05 Manchester United F.C. season|2004–05]]
|Premier League
|33||5||7||4||2||0||8{{efn|name=UCL}}||0||0||0||50||9
|-
|[[2005–06 Manchester United F.C. season|2005–06]]
|Premier League
|33||9||2||0||4||2||8{{efn|name=UCL}}||1||colspan=2|—||47||12
|-
|[[2006–07 Manchester United F.C. season|2006–07]]
|Premier League
|34||17||7||3||1||0||11{{efn|name=UCL}}||3||colspan=2|—||53||23
|-
|[[2007–08 Manchester United F.C. season|2007–08]]
|Premier League
|34||31||3||3||0||0||11{{efn|name=UCL}}||8||1{{efn|name=&quot;CS&quot;|Appearance in [[FA Community Shield]]}}||0||49||42
|-
|[[2008–09 Manchester United F.C. season|2008–09]]
|Premier League
|33||18||2||1||4||2||12{{efn|name=UCL}}||4||2{{efn|name=&quot;FCW&quot;|Appearances in [[FIFA Club World Cup]]}}||1||53||26
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Total
!196!!84!!26!!13!!12!!4!!55!!16!!3!!1!!292!!118
|-
|rowspan=&quot;10&quot;|[[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|[[2009–10 Real Madrid CF season|2009–10]]
|[[La Liga]]
|29||26||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||6{{efn|name=UCL}}||7||colspan=2|—||35||33
|-
|[[2010–11 Real Madrid CF season|2010–11]]
|La Liga
|34||40{{efn|Does not include one goal scored on 18 September 2010 against [[Real Sociedad]]. ''[[Marca (newspaper)|Marca]]'', which awards the [[Pichichi Trophy]], attribute it to Ronaldo, while La Liga and UEFA attribute it to [[Pepe (footballer, born 1983)|Pepe]].&lt;ref&gt;{{#invoke:cite|news |title=Pepe's goal is awarded to Cristiano Ronaldo |url=http://www.marca.com/2010/09/18/futbol/1adivision/1284847182.html |work=Marca |date=18 September 2010 |access-date=4 December 2010 |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112084933/http://www.marca.com/2010/09/18/futbol/1adivision/1284847182.html |archive-date=12 November 2010}}&lt;/ref&gt;|name=goal}}
||8||7||colspan=&quot;2&quot;|—||12{{efn|name=UCL}}||6||colspan=&quot;2&quot;|—||54||53
|-
|[[2011–12 Real Madrid CF season|2011–12]]
|La Liga
|38||46||5||3||colspan=&quot;2&quot;|—||10{{efn|name=UCL}}||10||2{{efn|name=&quot;SCE&quot;|Appearances in [[Supercopa de España]]}}||1||55||60
|-
|[[2012–13 Real Madrid CF season|2012–13]]
|La Liga
|34||34||7||7||colspan=&quot;2&quot;|—||12{{efn|name=UCL}}||12||2{{efn|name=&quot;SCE&quot;}}||2||55||55
|-
|[[2013–14 Real Madrid CF season|2013–14]]
|La Liga
|30||31||6||3||colspan=&quot;2&quot;|—||11{{efn|name=UCL}}||17||colspan=&quot;2&quot;|—||47||51
|-
|[[2014–15 Real Madrid CF season|2014–15]]
|La Liga
|35||48||2||1||colspan=&quot;2&quot;|—||12{{efn|name=UCL}}||10||5{{efn|One appearance and two goals in [[UEFA Super Cup]], two appearances in [[Supercopa de España]], two appearances in [[FIFA Club World Cup]]}}||2||54||61
|-
|[[2015–16 Real Madrid CF season|2015–16]]
|La Liga
|36||35||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||12{{efn|name=UCL}}||16||colspan=&quot;2&quot;|—||48||51
|-
|[[2016–17 Real Madrid CF season|2016–17]]
|La Liga
|29||25||2||1||colspan=&quot;2&quot;|—||13{{efn|name=UCL}}||12||2{{efn|name=&quot;FCW&quot;}}||4||46||42
|-
|[[2017–18 Real Madrid CF season|2017–18]]
|La Liga
|27||26||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||13{{efn|name=UCL}}||15||4{{efn|One appearance in [[UEFA Super Cup]], one appearance and one goal in [[Supercopa de España]], two appearances and two goals in [[FIFA Club World Cup]]}}||3||44||44
|-
!colspan=2|Total
!292!!311!!30!!22!!0!!0!!101!!105!!15!!12!!438!!450
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|[[Juventus FC|Juventus]]
|[[2018–19 Juventus FC season|2018–19]]
|[[Serie A]]
|31||21||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||9{{efn|name=UCL}}||6||1{{efn|name=&quot;SI&quot;|Appearance in [[Supercoppa Italiana]]}}||1||43||28
|-
|[[2019–20 Juventus FC season|2019–20]]
|Serie A
|33||31||4||2||colspan=&quot;2&quot;|—||8{{efn|name=UCL}}||4||1{{efn|name=&quot;SI&quot;}}||0||46||37
|-
|[[2020–21 Juventus FC season|2020–21]]
|Serie A
|33||29||4||2||colspan=&quot;2&quot;|—||6{{efn|name=UCL}}||4||1{{efn|name=&quot;SI&quot;}}||1||44||36
|-
|[[2021–22 Juventus FC season|2021–22]]
|Serie A
|1||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||1||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Total
!98!!81!!10!!4!!0!!0!!23!!14!!3!!2!!134!!101
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Manchester United F.C.|Manchester United]]
|[[2021–22 Manchester United F.C. season|2021–22]]
|Premier League
|30||18||1||0||0||0||7{{efn|name=UCL}}||6||colspan=&quot;2&quot;|—||38||24
|-
|[[2022–23 Manchester United F.C. season|2022–23]]
|Premier League
|10||1||colspan=&quot;2&quot;|—||0||0||6{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||2||colspan=2|—||16||3
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Total
!40!!19!!1!!0!!0!!0!!13!!8!!0!!0!!54!!27
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]
|[[2022–23 Al-Nassr FC season|2022–23]]
|[[Saudi Pro League]]
|16||14||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|name=SSP|Appearance(s) in [[Saudi Super Cup]]}}||0||19||14
|-
|[[2023–24 Al Nassr FC season|2023–24]]
|Saudi Pro League
|31||35||4||3||colspan=&quot;2&quot;|—||9{{efn|Appearances in [[AFC Champions League]]}}||6||7{{efn|Six appearances and six goals in [[Arab Club Champions Cup]], one appearance in [[Saudi Super Cup]]}}||6||51||50
|-
|[[2024–25 Al-Nassr FC season|2024–25]]
|Saudi Pro League
|30||25||1||0||colspan=&quot;2&quot;|—||8{{efn|name=ACL|Appearances in AFC Champions League Elite}}||8||2{{efn|name=SSP}}||2||41||35
|-
|[[2025–26 Al-Nassr FC season|2025–26]]
|Saudi Pro League
|30||28||1||0||colspan=&quot;2&quot;|—||4{{efn|Appearances in [[AFC Champions League Two]]}}||1||2{{efn|name=SSP}}||1||37||30
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Total
!107!!102!!8!!3!!0!!0!!21!!15!!12!!9!!148!!129
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Career total
!760!!600!!78!!44!!12!!4!!216!!158!!33!!24!!1,099!!830
|}
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;reflist reflist-lower-alpha&quot;&gt;&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;&lt;/div&gt;

=== နိုင်ငံတကာပွဲမှတ်တမ်း ===
{{updated|match played 6 July 2026}}&lt;ref name=&quot;FPF&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fpf.pt/Jogadores/Cristiano-Ronaldo|title=Cristiano Ronaldo|publisher=[[Portuguese Football Federation]]|language=pt|access-date=16 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20260410151235/https://www.fpf.pt/Jogadores/Cristiano-Ronaldo|archive-date=10 April 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://eu-football.info/_player.php?id=24753 |website=eu-football.info |access-date=16 November 2024}}&lt;/ref&gt;

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ လက်ရွေးစင်အသင်း၊ ခုနှစ်နှင့် ပြိုင်ပွဲအလိုက် ပွဲထွက်ကစားမှုနှင့် သွင်းဂိုးများ
|-
!rowspan=2|Team
!rowspan=2|Year
!colspan=2|Competitive
!colspan=2|Friendly
!colspan=2|Total
|-
!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|[[Portugal national under-15 football team|Portugal U15]]
|2001
|2&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2001 European Youth Summer Olympic Festival]].&lt;/ref&gt;
|1
|7
|6
|9
|7
|-
|rowspan=3|[[Portugal national under-17 football team|Portugal U17]]
|2001
|colspan=2|—
|3
|2
|3
|2
|-
|2002
|4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Two appearances and three goals in the 2002 UEFA European Under-17 Championship qualification, two appearances in the [[2002 UEFA European Under-17 Championship]].&lt;/ref&gt;
|3
|colspan=2|—
|4
|3
|-
!Total
!4
!3
!3
!2
!7
!5
|-
|{{nobr|[[Portugal national under-20 football team|Portugal U20]]}}
|2003
|colspan=2|—
|5&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2003 Toulon Tournament]].&lt;/ref&gt;
|1
|5
|1
|-
|rowspan=3|[[Portugal national under-21 football team|Portugal U21]]
|2002
|0
|0
|1
|1
|1
|1
|-
|2003
|7&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2004 UEFA European Under-21 Championship qualification]].&lt;/ref&gt;
|2
|2
|0
|9
|2
|-
!Total
!7
!2
!3
!1
!10
!3
|-
|[[Portugal national under-23 football team|Portugal U23]]
|2004
|2&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[Football at the 2004 Summer Olympics – Men's tournament|2004 Summer Olympics]].&lt;/ref&gt;
|1
|1
|1
|3
|2
|-
| rowspan=&quot;25&quot; |[[Portugal national football team|Portugal]]
|2003
|colspan=2|—
|2
|0
|2
|0
|-
|2004
|11&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Six appearances and two goals in [[UEFA Euro 2004]], five appearances and five goals in the [[2006 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2006 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|7
|5
|0
|16
|7
|-
|2005
|7&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2006 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2006 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|2
|4
|0
|11
|2
|-
|2006
|10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Six appearances and one goal in the [[2006 FIFA World Cup]], four appearances and three goals in the [[UEFA Euro 2008 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|4
|4
|2
|14
|6
|-
|2007
|9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[UEFA Euro 2008 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|5
|1
|0
|10
|5
|-
|2008
|5&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Three appearances and one goal in [[UEFA Euro 2008]], two appearances in the [[2010 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2010 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|1
|3
|0
|8
|1
|-
|2009
|5&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2010 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2010 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|0
|2
|1
|7
|1
|-
|2010
|6&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Four appearances and one goal in the [[2010 FIFA World Cup]], two appearances and two goals in the [[UEFA Euro 2012 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|3
|5
|0
|11
|3
|-
|2011
|6&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[UEFA Euro 2012 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|5
|2
|2
|8
|7
|-
|2012
|9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Five appearances and three goals in [[UEFA Euro 2012]], four appearances and one goal in the [[2014 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2014 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|4
|4
|1
|13
|5
|-
|2013
|6&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2014 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2014 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|7
|3
|3
|9
|10
|-
|2014
|5&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Three appearances and one goal in the [[2014 FIFA World Cup]], two appearances and two goals in the [[UEFA Euro 2016 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|3
|4
|2
|9
|5
|-
|2015
|4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[UEFA Euro 2016 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|3
|1
|0
|5
|3
|-
|2016
|10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Seven appearances and three goals in [[UEFA Euro 2016]], three appearances and seven goals in the [[2018 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2018 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|10
|3
|3
|13
|13
|-
|2017
|10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Six appearances and eight goals in the [[2018 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2018 FIFA World Cup qualification]], four appearances and two goals in the [[2017 FIFA Confederations Cup]].&lt;/ref&gt;
|10
|1
|1
|11
|11
|-
|2018
|4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2018 FIFA World Cup]].&lt;/ref&gt;
|4
|3
|2
|7
|6
|-
|2019
|10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Eight appearances and eleven goals in the [[UEFA Euro 2020 qualifying]], two appearances and three goals in the [[2019 UEFA Nations League Finals]].&lt;/ref&gt;
|14
|colspan=2|—
|10
|14
|-
|2020
|4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2020–21 UEFA Nations League]].&lt;/ref&gt;
|2
|2
|1
|6
|3
|-
|2021
|11&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Seven appearances and six goals in the [[2022 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2022 FIFA World Cup qualification]], four appearances and five goals in [[UEFA Euro 2020]].&lt;/ref&gt;
|11
|3
|2
|14
|13
|-
|2022
|12&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Two appearances in the [[2022 FIFA World Cup qualification (UEFA)|2022 FIFA World Cup qualification]], five appearances and two goals in the [[2022–23 UEFA Nations League]], five appearances and one goal in the [[2022 FIFA World Cup]].&lt;/ref&gt;
|3
|colspan=2|—
|12
|3
|-
|2023
|9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[UEFA Euro 2024 qualifying]].&lt;/ref&gt;
|10
|colspan=2|—
|9
|10
|-
|2024
|10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Five appearances in the [[UEFA Euro 2024]], five appearances and five goals in the [[2024–25 UEFA Nations League]].&lt;/ref&gt;
|5
|2
|2
|12
|7
|-
|2025
|9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Four appearances and three goals in the [[2024–25 UEFA Nations League]], five appearances and five goals in the [[2026 FIFA World Cup qualification]].&lt;/ref&gt;
|8
|0
|0
|9
|8
|-
|2026
|5&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Appearances in the [[2026 FIFA World Cup]].&lt;/ref&gt;
|3
|2
|0
|7
|3
|-
!Total
!177
!124
!56
!22
!233
!146
|-
!colspan=2|Career total
!192
!131
!75
!33
!267
!164
|}
'''Notes'''
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;reflist reflist-lower-alpha&quot;&gt;&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;&lt;/div&gt;

== ဆွတ်ခူးခဲ့သည့် ဆုတံဆိပ်များနှင့် အောင်မြင်မှုများ ==
[[File:Cristiano Ronaldo - Ballon d'Or (cropped).jpg|thumb|upright|Ronaldo, with his [[2014 FIFA Ballon d'Or#FIFA Ballon d'Or|third Ballon d'Or]], at the [[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]] in January 2015]]
'''Sporting CP'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.juventus.com/en/teams/first-team/forwards/cristiano-ronaldo/index.php |title=Cristiano Ronaldo |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190604100358/https://www.juventus.com/en/teams/first-team/forwards/cristiano-ronaldo/index.php |archive-date=4 June 2019 |work=Juventus}}&lt;/ref&gt;
* [[Supertaça Cândido de Oliveira]]: [[2002 Supertaça Cândido de Oliveira|2002]]

'''Manchester United'''&lt;ref name=&quot;PremProfile&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/2522/Cristiano-Ronaldo/overview |title=Cristiano Ronaldo: Overview |publisher=Premier League|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417224152/https://www.premierleague.com/players/2522/Cristiano-Ronaldo/overview|archive-date=17 April 2018 |access-date=28 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;honours&quot;&gt;{{cite web |title=Cristiano Ronaldo (CR7) |work=Real Madrid C.F. - Web Oficial |url=https://www.realmadrid.com/en-US/the-club/history/football-legends/cristiano-ronaldo-dos-santos-aveiro |publisher=Real Madrid C.F. |access-date=21 February 2017 }}&lt;/ref&gt;
* [[Premier League]]: [[2006–07 FA Premier League|2006–07]], [[2007–08 Premier League|2007–08]], [[2008–09 Premier League|2008–09]]
* [[FA Cup]]: [[2003–04 FA Cup|2003–04]]
* [[EFL Cup|Football League Cup]]: [[2005–06 Football League Cup|2005–06]], [[2008–09 Football League Cup|2008–09]]
* [[FA Community Shield]]: [[2007 FA Community Shield|2007]]
* [[UEFA Champions League]]: [[2007–08 UEFA Champions League|2007–08]]
* [[FIFA Club World Cup]]: [[2008 FIFA Club World Cup|2008]]

'''Real Madrid'''&lt;ref name=&quot;honours&quot;/&gt;
* [[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]], [[2016–17 La Liga|2016–17]]
* [[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]], [[2013–14 Copa del Rey|2013–14]]
* [[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]], [[2017 Supercopa de España|2017]]
* UEFA Champions League: [[2013–14 UEFA Champions League|2013–14]], [[2015–16 UEFA Champions League|2015–16]], [[2016–17 UEFA Champions League|2016–17]], [[2017–18 UEFA Champions League|2017–18]]
* [[UEFA Super Cup]]: [[2014 UEFA Super Cup|2014]], [[2017 UEFA Super Cup|2017]]
* FIFA Club World Cup: [[2014 FIFA Club World Cup|2014]], [[2016 FIFA Club World Cup|2016]], [[2017 FIFA Club World Cup|2017]]

'''Juventus'''&lt;ref name=SW/&gt;
* [[Serie A]]: [[2018–19 Serie A|2018–19]], [[2019–20 Serie A|2019–20]]
* [[Coppa Italia]]: [[2020–21 Coppa Italia|2020–21]]
* [[Supercoppa Italiana]]: [[2018 Supercoppa Italiana|2018]], [[2020 Supercoppa Italiana|2020]]

'''Al-Nassr'''
* [[Saudi Pro League]]: [[2025–26 Saudi Pro League|2025–26]]&lt;ref&gt;{{cite web |last=Westwood |first=James |url=https://www.goal.com/en-in/lists/cristiano-ronaldo-trophy-drought-finally-over-al-nassr-clinch-saudi-pro-league-title-win-damac-cr7-scores-brace/blt03a9c918a0d2e7d6 |title=Cristiano Ronaldo's trophy drought is FINALLY over! Al-Nassr clinch Saudi Pro League title with win over Damac as CR7 scores stunning brace |publisher=Goal.com |date=21 May 2026 }}&lt;/ref&gt;
* [[Arab Club Champions Cup]]: [[2023 Arab Club Champions Cup|2023]]&lt;ref name=&quot;accc&quot;&gt;{{Cite magazine |date=12 August 2023 |title=Cristiano Ronaldo Wins First Trophy Since 2021 After Scoring Two Goals For 10-Man Al-Nassr In Arab Club Champions Cup Final |url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/cristiano-ronaldo-wins-1st-al-nassr-trophy-after-2-goals-in-final |access-date=12 August 2023 |magazine=[[Sports Illustrated]] |archive-date=28 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230828163849/https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/cristiano-ronaldo-wins-1st-al-nassr-trophy-after-2-goals-in-final |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

'''Portugal'''
* [[UEFA European Championship]]: [[UEFA Euro 2016|2016]]&lt;ref name=&quot;CR7 Euro 2016&quot;&gt;{{cite web |date=10 July 2016 |title=Portugal striker Cristiano Ronaldo forced off injured in Euro 2016 final |url=http://www.espnfc.us/portugal/story/2910804/portugal-striker-cristiano-ronaldo-forced-off-injured-in-euro-2016-final |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711145832/http://www.espnfc.us/portugal/story/2910804/portugal-striker-cristiano-ronaldo-forced-off-injured-in-euro-2016-final |archive-date=11 July 2016 |access-date=10 July 2016 |publisher=ESPN}}&lt;/ref&gt;
* [[UEFA Nations League]]: [[2018–19 UEFA Nations League|2018–19]],&lt;ref name=&quot;CR7 NL 2019&quot;&gt;https://www.theguardian.com/football/2019/jun/09/portugal-netherlands-nations-league-final-match-report&lt;/ref&gt; [[2024–25 UEFA Nations League|2024–25]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2044949--portugal-vs-spain/|title=Portugal vs Spain - UEFA Nations League Final 2025|website=UEFA.com|accessdate=8 June 2025}}&lt;/ref&gt;

'''Individual'''
{{columns-list|colwidth=50em}}
&lt;!-- LEAGUE AND FEDERATION-SANCTIONED AWARDS ONLY. No fan or magazine-voted awards. Listed by kind of award. --&gt;
* [[Ballon d'Or]]/[[FIFA Ballon d'Or]]: [[2008 Ballon d'Or|2008]], [[2013 FIFA Ballon d'Or|2013]], [[2014 FIFA Ballon d'Or|2014]], [[2016 Ballon d'Or|2016]], [[2017 Ballon d'Or|2017]]&lt;ref name=&quot;CNNFacts&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;honours&quot;/&gt;
* [[FIFA World Player of the Year]]: [[2008 FIFA World Player of the Year|2008]]&lt;ref name=&quot;CNNFacts&quot;/&gt;
* [[The Best FIFA Men's Player]]: [[The Best FIFA Football Awards 2016|2016]], [[The Best FIFA Football Awards 2017|2017]]&lt;ref name=&quot;CNNFacts&quot;/&gt;
* [[The Best FIFA Football Awards#FIFA Special Award for an Outstanding Career Achievement|The Best FIFA Special Award for Outstanding Career Achievement]]: [[The Best FIFA Football Awards 2021#The Best FIFA Special Award|2021]]&lt;ref&gt;https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/cristiano-ronaldo-the-best-interview-i-am-so-proud-to-be-the-best-goalscorer-ever&lt;/ref&gt;
* [[UEFA Club Footballer of the Year]]: [[UEFA Club Footballer of the Year#Winners|2007–08]]
* [[UEFA Men's Player of the Year Award]]: [[UEFA Men's Player of the Year Award#Finalists|2013–14]], [[UEFA Men's Player of the Year Award#Finalists|2015–16]], [[UEFA Men's Player of the Year Award#Finalists|2016–17]]
* [[List of UEFA Champions League top scorers|The Best Special Award of UEFA Champions League All-Time Top Scorer]]: [[List of UEFA Champions League top scorers#All-time top scorers|2024]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 August 2024 |title=Cristiano Ronaldo honoured as UEFA Champions League All-Time Top Scorer |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0290-1bba8222dbee-c67bbff473ca-1000--cristiano-ronaldo-honoured-as-uefa-champions-league-all-/ |access-date=27 October 2024 |website=UEFA Champions League}}&lt;/ref&gt;
* [[FIFA Puskás Award]]: [[FIFA Puskás Award#2009|2009]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 August 2021 |title=Ronaldo's 'best goal' for Man United was so good he got a DVD and created Puskas award |url=https://talksport.com/football/835442/cristiano-ronaldo-goal-porto-man-utd-puskas-award-champions-league/ |access-date=23 May 2023 |website=talkSPORT }}&lt;/ref&gt;
* [[FIFA Club World Cup Golden Ball]]: [[2016 FIFA Club World Cup#Awards|2016]]
* [[List of UEFA Champions League top scorers#Top scorers by season|UEFA Champions League top scorer]]: [[2007–08 UEFA Champions League|2007–08]], [[2012–13 UEFA Champions League|2012–13]], [[2013–14 UEFA Champions League|2013–14]], [[2014–15 UEFA Champions League|2014–15]], [[2015–16 UEFA Champions League|2015–16]], [[2016–17 UEFA Champions League|2016–17]], [[2017–18 UEFA Champions League|2017–18]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 June 2023 |title=Champions League all-time top scorers: Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, Robert Lewandowski, Karim Benzema {{!}} UEFA Champions League |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0257-0e910cf2494a-5185150de9d4-1000--champions-league-all-time-top-scorers-cristiano-ronaldo-lion/ |access-date=26 August 2023 |website=[[UEFA]] }}&lt;/ref&gt;
* [[European Golden Shoe]]: 2007–08, 2010–11, 2013–14, 2014–15&lt;ref name=&quot;CNNFacts&quot;&gt;https://edition.cnn.com/2014/07/14/world/europe/cristiano-ronaldo-fast-facts/index.html &lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;honours&quot;/&gt;
* [[UEFA European Championship Teams of the Tournament#All-time Euro XI|UEFA European Championship All-Time XI]]: 2016&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0253-0d813794a987-97623277ab50-1000--your-all-time-euro-11-revealed/ |title=Your All-time EURO 11 revealed |publisher=UEFA |date=7 June 2016 |access-date=8 June 2016 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626232029/https://www.uefa.com/news/newsid=2371381.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[UEFA European Championship awards#Top goalscorer|UEFA European Championship Golden Boot]]: [[2020 UEFA European Championship#Awards|2020]]
* [[UEFA Nations League|UEFA Nations League Finals top scorer]]: [[2019 UEFA Nations League Finals#Award|2019]], [[2025 UEFA Nations League Finals#Award|2025]] (shared)
* [[Premier League Player of the Season]]: [[2006–07 FA Premier League#Annual awards|2006–07]], [[2007–08 Premier League#Annual awards|2007–08]]&lt;ref name=&quot;PremProfile&quot; /&gt;
* [[La Liga Awards#Winners|La Liga Best Player]]: [[2013–14 La Liga|2013–14]]&lt;ref name=&quot;2013–14&quot;&gt;https://www.independent.co.uk/sport/football/european/atletico-madrid-snubbed-at-la-liga-awards-despite-winning-league-ahead-of-spanish-giants-real-madrid-9822760.html &lt;/ref&gt;
* [[Serie A Footballer of the Year]]: [[2018–19 Serie A|2019]],&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.football-italia.net/147170/ronaldo-crowned-serie-best-player |title=Ronaldo crowned Serie A best player |date=2 December 2019 |publisher=Football Italia |access-date=2 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191202231707/https://www.football-italia.net/147170/ronaldo-crowned-serie-best-player |archive-date=2 December 2019}}&lt;/ref&gt; [[2019–20 Serie A|2020]]&lt;ref name=&quot;Gran Gala 2020&quot;&gt;{{Cite web |url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2021/03/19/cristiano-ronaldo-miglior-giocatore-gala-del-calcio-2021 |title=Cristiano Ronaldo giocatore dell'anno per il 2020: la premiazione al Galà del Calcio 2021 |trans-title=Cristiano Ronaldo player of the year for 2020: the award ceremony at the Gala del Calcio 2021 |date=19 March 2021 |access-date=26 November 2022 |publisher=[[Sky Sport (Italy)|Sky Sport]]}}&lt;/ref&gt;
* [[Premier League Golden Boot]]: [[2007–08 Premier League#Annual awards|2007–08]]&lt;ref name=&quot;PremProfile&quot; /&gt;
* [[Pichichi Trophy]]: [[2010–11 La Liga|2010–11]], [[2013–14 La Liga|2013–14]], [[2014–15 La Liga|2014–15]]
* [[Capocannoniere]]: [[2020–21 Serie A|2020–21]]&lt;ref name=&quot;Serie A top scorer&quot;&gt;{{Cite web |date=23 May 2021 |title=Cristiano Ronaldo first player to finish as top scorer in Serie A, Premier League, La Liga |url=https://www.espn.com/soccer/juventus-itajuventus/story/4390877/cristiano-ronaldo-first-player-to-finish-as-top-scorer-in-serie-a-premier-league-la-liga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524070459/https://www.espn.com/soccer/juventus-itajuventus/story/4390877/cristiano-ronaldo-first-player-to-finish-as-top-scorer-in-serie-a-premier-league-la-liga |archive-date=24 May 2021 |access-date=23 May 2021 |publisher=ESPN}}&lt;/ref&gt;
* [[Saudi Pro League#Top scorers by season|Saudi Pro League Golden Boot]]: [[2023–24 Saudi Pro League|2023–24]], [[2024–25 Saudi Pro League|2024–25]]
* [[Golden Foot]]: 2020&lt;ref&gt;{{cite web|author=Football Italia staff |title=Ronaldo wins Golden Foot Award |url=https://www.football-italia.net/162867/ronaldo-wins-golden-foot-award |work=[[Football Italia#Website and magazine|Football Italia]] |access-date=18 December 2020 |date=1 December 2020}}&lt;/ref&gt;
* [[Globe Soccer Awards#Awards of the Century|21st Century Awards]], by Globe Soccer Awards: 2020&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.thenationalnews.com/sport/football/cristiano-ronaldo-voted-player-of-the-century-at-the-dubai-globe-soccer-awards-1.1135775 |title=Cristiano Ronaldo voted Player of the Century at the Dubai Globe Soccer Awards |work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]] |location=Abu Dhabi |date=27 December 2020 |access-date=20 October 2021 |archive-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227162531/https://www.thenationalnews.com/sport/football/cristiano-ronaldo-voted-player-of-the-century-at-the-dubai-globe-soccer-awards-1.1135775 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[Primeira Liga|Primeira Liga Best Player of All Time Award]]: 2025&lt;ref&gt;{{cite web |date=11 September 2025 |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46222334/cristiano-ronaldo-named-best-all-liga-portugal |title=Cristiano Ronaldo named 'Best of All Time' by Liga Portugal |website=ESPN |access-date=21 October 2025 }}&lt;/ref&gt;
* [[Ballon d'Or Dream Team]]: 2020&lt;ref&gt;{{cite news |last=Crépin |first=Timothé |title=Ballon d'Or Dream Team : Découvrez les révélations de ce onze de légende ! |url=https://www.francefootball.fr/news/Ballon-d-or-dream-team-decouvrez-les-revelations-de-ce-onze-de-legende/1205748 |publisher=France Football |language=fr |date=14 December 2020 |access-date=14 December 2020 |archive-date=14 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201214151520/https://www.francefootball.fr/news/Ballon-d-or-dream-team-decouvrez-les-revelations-de-ce-onze-de-legende/1205748 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[FIFA FIFPRO World 11]]: 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://fifpro.org/en/supporting-players/player-influence/world11/lionel-messi-through-the-years-in-the-world-11 |title=Lionel Messi: World 11 through the years |publisher=[[FIFPRO]] |date=15 January 2024 |access-date=10 March 2024 |archive-date=15 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240115205630/https://fifpro.org/en/supporting-players/player-influence/world11/lionel-messi-through-the-years-in-the-world-11 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[Golden Globe (Portugal) for Best Sportsman|Portuguese Sportsman of the Year]]: 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://caras.sapo.pt/globosdeouro/globosdeouro_desporto/2017-05-21-Cristiano-Ronaldo-premiado-na-XXII-Gala-dos-Globos-de-Ouro|title=Cristiano Ronaldo premiado na XXII Gala dos Globos de Ouro|work=Caras|access-date=24 May 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[Portuguese Football Federation|FPF Portuguese Player of the Year]]: 2015, 2016,&lt;ref&gt;{{cite web |date=21 March 2017 |title=Ronaldo named Portugal's player of the year; Sanches best young player |url=https://www.espn.co.uk/football/portugal/story/3086873/cristiano-ronaldo-named-portugals-player-of-the-year-as-renato-sanches-wins-best-young-player |access-date=19 June 2022 |work=ESPN}}&lt;/ref&gt; 2017, 2018, 2019&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espnfc.com/portugal/story/3086873/cristiano-ronaldo-named-portugals-player-of-the-year-as-renato-sanches-wins-best-young-player |title=Ronaldo named Portugal's player of the year; Sanches best young player|date=21 March 2017|access-date=6 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215123710/http://www.espnfc.com/portugal/story/3086873/cristiano-ronaldo-named-portugals-player-of-the-year-as-renato-sanches-wins-best-young-player|archive-date=15 December 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

'''Orders'''
* [[File:PRT Ordem de Nossa Senhora da Conceicao de Vila Vicosa Cavaleiro ribbon.svg|60px]] Medal of Merit, [[Order of the Immaculate Conception of Vila Viçosa]] ([[House of Braganza|Portuguese Royal Family]])&lt;ref&gt;https://www.cmjornal.pt/desporto/detalhe/d-duarte-condecora-seleccao-nacional&lt;/ref&gt;
* [[File:PRT Order of Prince Henry - Grand Officer BAR.svg|60px]] Grand officer of the [[Order of Prince Henry]]&lt;ref name=&quot;CNNFacts&quot;/&gt;
* [[File:POR Ordem do Merito Comendador BAR.svg|60px]] Commander of the [[Order of Merit (Portugal)|Order of Merit]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Presidente da República condecora jogadores com grau de comendador da Ordem do Mérito |url=http://www.record.xl.pt/internacional/competicoes-de-selecoes/europeu/euro-2016/grupos/grupo-f/portugal/detalhe/presidente-da-republica-condecora-jogadores-com-grau-de-comendador-da-ordem-do-merito.html |publisher=Record.pt |access-date=10 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160712132803/http://www.record.xl.pt/internacional/competicoes-de-selecoes/europeu/euro-2016/grupos/grupo-f/portugal/detalhe/presidente-da-republica-condecora-jogadores-com-grau-de-comendador-da-ordem-do-merito.html |archive-date=12 July 2016}}&lt;/ref&gt;
* [[File:FitadasInsigniasHonorificasMadeirenses.png|60px]] Cordão da Insígnia autonómica de distinção (Collar of the [[Autonomic Insignia of Distinction]], [[Autonomous Region of Madeira]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ojogo.pt/internacional/cristiano-ronaldo/noticias/interior/ronaldo-vai-ser-condecorado-na-madeira-3672547.html |title=Ronaldo vai ser condecorado na Madeira |website=ojogo.pt |date=6 February 2014 |language=pt |access-date=10 August 2019 |archive-date=10 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190810004630/https://www.ojogo.pt/internacional/cristiano-ronaldo/noticias/interior/ronaldo-vai-ser-condecorado-na-madeira-3672547.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Notes ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;reflist&gt;&lt;references group=&quot;note&quot; /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;reflist&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;reflist reflist-upper-alpha&quot;&gt;&lt;/div&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==

=== Citations ===
{{Reflist|20em}}

=== ကိုးကားချက်များ ===
* {{cite book|last=Caioli|first=Luca|year=2016|orig-year=2012|url=https://archive.org/details/ronaldoobsession0000caio/mode/2up|title=Ronaldo: The Obsession for Perfection|edition=2017 updated|location=New York|publisher=[[Icon Books]]|isbn=978-1-78578-140-7}}

== ထပ်မံဖတ်ရှုရန်ညွှန်းဆိုချက်များ ==
* {{cite book|last=Balagué|first=Guillem|author-link=Guillem Balagué|year=2015|title=Cristiano Ronaldo: The Biography|edition=hardcover|location=London|publisher=[[Orion Publishing Group]]|isbn=978-1-4091-5504-1}}

== ပြင်ပလင့်များ ==
{{Sister project links|c=Category:Cristiano Ronaldo|wikt=no|s=no|v=no|b=no|d=yes}}
* {{Official website}}
* [https://www.realmadrid.com/en-US/the-club/history/football-legends/cristiano-ronaldo-dos-santos-aveiro Profile] at [[Real Madrid CF]]
* [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/cristiano-ronaldo Profile] at [[Manchester United F.C.]]

{{#invoke:Authority control|authorityControl}}

{{DEFAULTSORT:Ronaldo, Cristiano}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၅ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:အားကစားသမားများ]]</text>
      <sha1>p8rx4ckgicf6o5zparhdtxfe9gfsb4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တင်တင်မူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5941</id>
    <revision>
      <id>1043458</id>
      <parentid>1042933</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T03:17:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>U Sey Buee</username>
        <id>145763</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|1 */</comment>
      <origin>1043458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12674" sha1="jbjcos1r9amcx77o28j7rvng2na34vx" xml:space="preserve">== မင်းသမီးကြီး တင်တင်မူ ==
{{Infobox person
| name          = တင်တင်မူ
| image         = [[File:Jui ww.jpg|thumb|အကယ်ဒမီ တင်တင်မူ]]
| caption       = 
| birth_name    = မသက်တင်
| birth_date    = ၁၉၂၄
| birth_place   = မုဒုံမြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| death_date    = 
| occupation    = ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ ပြဇာတ်မင်းသမီး
| years_active  = ၁၉၄၇–၁၉၆၅
| spouse        = ကျော်ဝင်း (အကယ်ဒမီ)
| children      = ဒေစီကျော်ဝင်း (အကယ်ဒမီ)
| awards        = ၁၉၆၅ - အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု
}}

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် မင်းသမီးကြီး တင်တင်မူဟုဆိုလျှင် အထက်တန်းကျသော အမူအရာ၊ တည်ငြိမ်သော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပရိသတ်တို့၏ နှလုံးသားတွင် ခိုင်မြဲစွာ နေရာယူထားနိုင်ခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသည်။ ၎င်းသည် ရိုးရှင်းသည့် မုဒုံမြို့သူလေးဘဝမှ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ အကျော်ကြားဆုံး အနုပညာရှင်မိသားစုတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

== မုဒုံသူလေး မသက်တင်မှသည် တင်တင်မူသို့ ==
[[File:Jui sss.jpg|thumb|ကျော်ဝင်း , တင်တင်မူ , ဒေစီကျော်ဝင်း]]
[[File:Ji dehhh.jpg|thumb|အကယ်ဒမီ တင်တင်မူ]]
[[File:Ji de.jpg|thumb|‌သမီးဖြစ်သူ ဒေစီကျော်ဝင်း နှင့်အတူတွေ့ရသော တင်တင်မူ]]
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့၌ အဖ ဦးချစ်ခိုင်နှင့် အမိ ဒေါ်အေးစိန်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သော တင်တင်မူ၏ ငယ်နာမည်မှာ မသက်တင် ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာနှင့် အားကစားဘက်တွင် ဝါသနာထုံခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် “မုဒုံမယ်” အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အနုပညာလောကသို့ ခြေလှမ်းစတင်ခဲ့ပြီး ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်း၏ “လင်နှင့်အပျို” ဇာတ်ကားတွင် ပထမဆုံး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကား၌ ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်းက “အမာတင်” (ခ) “မသက်တင်” ဟူသော အမည်ကို “တင်တင်မူ” ဟု ပြောင်းလဲပေးခဲ့ရာမှ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် တင်တင်မူဟူသော နာမည်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

== ထူးခြားသော ကိုယ်ပိုင်မူဟန် (Trademark) ==
တင်တင်မူသည် အခြားသော မင်းသမီးများနှင့်မတူဘဲ မိမိကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် အထက်တန်းလွှာဇာတ်ရုပ်များကို ပုံဖော်ရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သည်။
#'စတိုင်ကျသော သရုပ်ဆောင်မှု: ထိုခေတ်ကာလတွင် မင်းသမီးတစ်ဦးအနေဖြင့် စီးကရက်ကို လက်ကြားညှပ်၍ စတိုင်ကျကျ သောက်သုံးခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ဟန်နှင့် နေထိုင်ပုံများတွင် အထက်တန်းကျသော ဟန်ပန်များကို ထည့်သွင်းသရုပ်ဆောင်ခြင်းတို့မှာ ပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိစေခဲ့သည်။
# စွယ်စုံရ အနုပညာရှင်: တင်တင်မူသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများသာမက ပြဇာတ်လောကတွင်လည်း အလွန်အောင်မြင်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှစ၍ ညဘက်များတွင် ပြဇာတ်များ ကပြခဲ့ရာ “ပင်မြင့်မာလာ”၊ “ငယ်ကျွမ်းဆွေ”၊ “ချစ်ပန်းသဇင်” အစရှိသည့် ပြဇာတ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် [[ဒဂုန် ဆရာတင်|ဒဂုန်ဆရာတင်]]၏ “ငယ်ကျွမ်းဆွေ” ပြဇာတ်တွင် “အသက်” ဟူသော ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့မှုမှာ အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည်ရိုက်ကူးရာ၌လည်း ယင်းဇာတ်ကောင်နေရာတွင်ပင် ပြန်လည်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

== ဝင်းဦးအား မွေးထုတ်ပေးခြင်း ==
တင်တင်မူ၏ အနုပညာသမိုင်းတွင် အမှတ်တရဖြစ်စေမည့် အချက်တစ်ခုမှာ မင်းသားကြီး ဝင်းဦးအား အနုပညာလောကသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တင်တင်မူသည် ဝင်းဦး၏ အရည်အချင်းကို အကဲခတ်မိသည့်အတွက် မိမိ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သော ကျောက်မြောင်းရှိ အိမ်ကိုပင် ပေါင်နှံ၍ ငွေကြေးထောက်ပံ့ကာ ဝင်းဦးရေးသားသော “နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်” ဇာတ်ကားကို ဒါရိုက်တာ ဦးတင်ယုနှင့် ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားမှတစ်ဆင့် ဝင်းဦးသည် နာမည်ကျော် မင်းသားတစ်လက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ တင်တင်မူ၏ အနုပညာအပေါ်ထားရှိသော စေတနာနှင့် အကဲခတ်တတ်သော အရည်အချင်းကို ပြသနေသည်။

== အကယ်ဒမီနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်း ==
တင်တင်မူသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် “သဲလွန်စ” ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားလည်း ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ တင်တင်မူ၏ စရိုက်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ဟပ်စေသည့်အချက်မှာ ထိုဆုကို ကိုယ်တိုင်သွားရောက် မယူခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

== အနုပညာမျိုးဆက်သစ် - ရွှေရောင်မိသားစု ==
တင်တင်မူသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် မိသားစုလိုက် အကယ်ဒမီရရှိခဲ့သည့် ထူးခြားသော အနုပညာမိသားစုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။
# ခင်ပွန်း: မင်းသားကြီး ကျော်ဝင်း (၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ “မာလာရီ” ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသားပညာသည်ဆု ရရှိ)။
# ဇနီး: တင်တင်မူ (၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ “သဲလွန်စ” ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု ရရှိ)။
# သမီး: ဒေစီကျော်ဝင်း (၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ “အားနွဲ့သူပါရှင်” ဇာတ်ကားဖြင့် အကယ်ဒမီဆု ရရှိ)။
ဤကဲ့သို့ မိသားစုသုံးဦးစလုံး အကယ်ဒမီရရှိခြင်းမှာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် အလွန်ရှားပါးသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

== ဇာတ်ကားပေါင်း (၉၀) ကျော်၏ အနှစ်သာရ ==
တင်တင်မူသည် ဇာတ်ကားပေါင်း ၉၀ ကျော်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ၌ အချစ်၊ ဒရာမာ၊ ဟာသနှင့် ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရုပ်မျိုးစုံကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သရုပ်ဆောင်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ လူရမ်းလူကြမ်း (၁၉၄၇) မှသည် သဲလွန်စ (၁၉၆၅) အထိ ၎င်း၏ အနုပညာခရီးလမ်းသည် ပရိသတ်တို့၏ ရင်ထဲတွင် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

== နိဂုံးချုပ် ==
မင်းသမီးကြီး တင်တင်မူသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ကြယ်တစ်ပွင့်ဖြစ်ရုံသာမက၊ အနုပညာရှင်တို့၏ အရည်အချင်း၊ စေတနာနှင့် အထက်တန်းကျသော ရပ်တည်မှုတို့ကို စံနမူနာပြခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဟန်ပန်၊ ၎င်း၏ အနုပညာနှင့် ၎င်း၏ မိသားစုသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်း၏ စာမျက်နှာများတွင် ခိုင်ခန့်စွာ ရေးထိုးထားသော သမိုင်းဝင် အမှတ်တရများ ဖြစ်ပေသည်။

== ကိုးကား ==
* ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ )
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>jbjcos1r9amcx77o28j7rvng2na34vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8216</id>
    <revision>
      <id>1043490</id>
      <parentid>952055</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T09:43:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40377-44</username>
        <id>145772</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1043490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8677" sha1="q75htwrl21yxnizqcvbrkvgzxvg20en" xml:space="preserve">{{Infobox royalty
| type                 = monarch
| name                 =သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ
| image                = 
| caption              = 
| reign                = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၄၀ – ဇန်နဝါရီ ၁၇၄၇
| coronation           = 
| succession           = [[မြန်မာမင်းဆက်များ စာရင်း|ဟံသာဝတီ ဘုရင်]]
| predecessor          = 
| successor            = [[ဗညားဒလ]]
| suc-type             = ဆက်ခံသူ
| reg-type             = ဝန်ကြီးချုပ်
| regent               = [[ဗညားဒလ]]
| spouse               = [[သီရိစိတ္တ]] (ချင်းမိုင်)&lt;ref name=hy-3-373&gt;Hmannan Vol. 3 2003: 373&lt;/ref&gt;
| issue                = 
| issue-link           = 
| full name            = သာလှ&lt;ref name=hy-3-373/&gt;
| house                = ပဲခူး (ဟံသာဝတီ)
| father               = ပုဂံပျောက်မင်းသား
| mother               = သုပဘာ
| birth_date           = 
| birth_place          = [[ပုဂံ]]?
| death_date           = 
| death_place          = [[ချင်းမိုင်]]?
| date of burial       = 
| place of burial      = 
| religion             = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| signature            = 
}}

'''သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ''' သည် [[ဟံသာဝတီ]]နေပြည်တော်ကို တည်ထောင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင် ဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[စနေမင်း|မာန်အောင်ရတနာဒါယကာ]]၏ညီ ပုဂံမင်းက ပုဂံမြို့ပျက်သည်နောက် တောသို့ ရှောင်နေစဉ် ကိုယ်လုပ်တော် ကွေ့လူမျိုး(လားဟူစီအနွယ်ဝင်) သုပဘာမှမွေးသည်။ [[ကရင်နီ|ကွေ့]]တို့က စောင့်ရှောက်ထားသည်။ အမည်ရင်းမှာ သာလှ တွင်သည်။

အရွယ်ရောက်သော် [[အင်းဝမြို့|အဝမြို့]]တောင်ဘက်ရှိ ဂဠုန်နှမ်းခင်းဟူသောအရပ်တွင် နေသည်။ နောက် ရှမ်းပြည်တခွင်လှည့်၍ သွားလာပြီးနောက် [[ပဲခူးမြို့]]မြောက်ဘက်ရှိ သရက်တပင်ရွာတွင် အခြေချသည်။

== မင်းဖြစ်ခြင်း ==
မြို့ဝန် မင်းရဲအောင်နိုင်ကို သတ်ကာ မင်းလောင်းရှာနေသော ဟံသာဝတီသားတို့အား ကွေ့နှင့်ကရင်တို့က ထိုအကြောင်းကို ပြောလျှင် သုံးမျိုးသောလူတို့ အကြိုက်ညီကြပြီး ကွေ့မင်းဟူ၍ မင်းမြှောက်ကာ သရက်တပင်၌ပင် တပ်တည်၍ နေသည်။

နောက် ဟံသာဝတီမြို့သို့ ချီလာကာ သမိန်ထောအမည်နှင့် မင်းပြုသည်။ စောဗြ၊ စောဗြဆာ၊ စောဗြဟတ္ထိရာဇာ၊ စောဗြပုံရွတ်၊ စောဗြကောင်အိမ်၊ (အဝကခန့်သော ဆင်ဝန် အောင်လှ) ဗညားဒလ ဟူ၍ အမတ် ၆ ယောက် ခန့်သည်။  

== ဇင်းမယ်မှ မိဖုရားရခြင်း ==
ဇင်းမယ်နယ်၊ လန်ဖုံးမြို့စားက  သမီးတော် နှင်းသီရိစိတ္တကို သမိန်ထောထံ ကမ်း၍ ငြိမ်းချမ်းရေးယူလာသည်။ နောက်ပိုင်းသမိုင်းအထောက်အထားများအရ နှင်းသီရိစိတ္တာသည် (LANMPANG) လန်ဖုံးမြို့စား၏ သမီးမဟုတ်ပဲ လန်ဖုံး ဘုရားကြီးမှ ကျွန်အကြီးအကဲ၏ သမီးဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ ထိုအကြောင်းကို သမိန်ထောနှင့် စစ်ပြိုင်နေသော အင်းဝနေပြည်တော်မှ သိရှိခဲ့သဖြင့် သမိန်ထောမှာ အရှက်ရခဲ့သည်။

== အင်အားစုခြင်း ==
သမိန်ထောသည် ဟံသာဝတီမြောက်ဘက် ကျုံးဆိုးချောင်းအနီး အခရံတောတွင် ဆင်ဖမ်းသည်။ နောက် စစ်တောင်းသို့ပင် ကူးကာ ဆက်ဖမ်းသည်။ သို့ဖြင့် စစ်အင်္ဂါစဉ် စုံလာသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗညားဒလဘွဲ့ခံ ဆင်ဝန်အောင်လှ နှင့် အမတ်များက ဟံသာဝတီမှ သမိန်ထောဆင်ဖမ်းနေရာသို့ ချီတက်လာရာ..သမိန်ထောက ပုန်ကန်မှုပြုပြီအထင်နှင့် ဇင်းမယ်သို့ တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးသည်။ ဗညားဒလက ဟံသာဝတီထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်သည်။ 

သမိန်ထောမှာ ဇင်းမယ်စားထံ ခိုလှုံသော်လည် ဇင်မယ်စားက အယုဒ္ဓယဘုရင်ထံ ပို့လွှတ်လိုက်သည်။ အယုဒ္ဓယဘုရင်ထံ ဟံသာဝတီကို ပြန်တိုက်ရန် စစ်ကူတောင်းသော်လည်း အင်းဝနှင့် ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ထားသော အယုဒ္ဓယဘုရင်က သံခြေကျင်းခတ်ကာ တရုတ်သင်္ဘောတစ်စီးပေါ်တင်ပေးလိုက်သဖြင့် ဗီယက်နမ်သို့ ရောက်ရှိသွား၏။ တောင်ဗီယက်နမ်မှတဆင့် ဇင်မးယ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။

၁၇၅၆ အလောင်းဘုရား ပဲခူးမြို့ကို ဝန်းရံစဉ် သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္ထိ က ဗညားသာရီဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ ဆက်သွယ်လာသည်။ အလောင်းဘုရားက သမိန်ထောနှင့် သမိန်ထောကို လက်ခံထားသူ ဇင်းမယ်စားတို့ကို မိမိထံ လာရောက်အညံ့ခံရန် ၁၇၅၇ မေလ ၂၃ တွင် လွှတ်တော်ဝန်ကြီးများမှ တဆင့်ပြန်ကြားသည်။

အလောင်းဘုရား၏ သားတော် နောင်တော်ကြီးမင်း လက်ထက်တွင် ဇင်းမယ်အား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာ သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္ထိ ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးရမိသည်။ ၁၇၇၇ ဆင်ဖြူရှင်ဘုရင်လက်ထက်တွင် သမိန်ထောကွယ်လွန်ပြီး ဘုရင်က အခမ်းအနားနှင့် သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

== မှတ်စု ==

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]]


{{Burma-royal-stub}}</text>
      <sha1>q75htwrl21yxnizqcvbrkvgzxvg20en</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်္ဂလန်နိုင်ငံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11283</id>
    <revision>
      <id>1043480</id>
      <parentid>1029863</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T08:33:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khunphaerw</username>
        <id>110802</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ I updated prime minister.</comment>
      <origin>1043480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60526" sha1="ci42ayyg4ro1jxcc3uakjsysae7lleh" xml:space="preserve">{{Infobox country
| နိုင်ငံအမည်အပြည့် = အင်္ဂလန်နိုင်ငံ
| အမည်_ရင်း = 
| ပုံ_အလံ = Flag of England.svg
| ပုံ_တံဆိပ် = Royal Standard of England (2) at 3^5 ratio.svg
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = &quot;God and my right&quot;&lt;br /&gt;
ဘုရားသခင်နှင့်  ကျွန်ုပ်တို့၏ အခွင့်အရေး
| နိုင်ငံတော်သီချင်း = [[ဘုရင်ကို ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ပါစေ]]
| ပုံ_နေရာ = Europe location ENG2.png
| မြို့တော် = [[လန်ဒန်မြို့]]
| အကြီးဆုံးမြို့ = 
| အကြီးဆုံးပြည်နယ် = 
| ဧရိယာ = ၅၀,၃၀၁
| ဧရိယာအဆင့် = 
| ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = 
| အမြင့်ဆုံးနေရာ = 
| အရှေဆုံးမြစ် = 
| အကြီးဆုံးအင်း = 
| ကမ်ရိုးတန်း = 
| စံတော်ချိန်ဇုန် = ဂရင်းနစ် +၀
| ရုံးသုံးဘာသာများ = အင်္ဂလိပ်
| လူဦးရေ = ၅၅,၄၄၆,၀၀၀
| လူဦးရေအဆင့် = 
| လူဦးရေအထူ = ၃၉၅
| လူဦးရေအထူအဆင့် = 
| လူမျိုးများ = ၈၅.၄% လူဖြူ၊ ၇.၈%  အာရှသား၊ ၃.၅%  လူမည်း
၂.၃%    ကပြား၊ ၀.၄%    အာရပ်၊ ၀.၆%  အခြားလူမျိုးများ&lt;ref&gt;{{cite web |title=2011 Census: KS201EW Ethnic group: local authorities in England and Wales |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls |publisher=Office for National Statistics |accessdate=18 April 2014 |archive-date=5 January 2016 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| ဘာသာတရားများ = ၄၇,၃၇၈,၁၅၀_၇၁.၁% ခရစ်ယာန်၊၁၄,၁၉၃,၄၅၄_၂၁.၃% ဘာသာမဲ့၊ ၂,၉၃၁,၉၈၁_၄.၄% အစ္စလာမ်၊ ၈၆၆,၂၆၇_ ၁.၃% ဟိန္ဒူ၊ ၄၆၆,၄၅၂_၀.၇% အခြား၊ ၃၃၃,၁၈၀_၀.၅% ဂျူး၊ ၂၆၆,၅၄၄_၀.၄%
ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ၁၉၉,၉၀၈_၀.၃% တိုင်းရင်းရိုးရာယုံကြည်မှု။
| ပွဲများ = 
| အမျိုးအစား = 
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၁) = ဘုရင်
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၁) = [[ချားလ်စ် ဝေလမင်းသား]]
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၂) = ဝန်ကြီးချုပ်
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၂) = [[ကီယာစတားမာ]]
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၁) = 
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၁) = 
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၂) = 
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၂) = 
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၃) = 
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၃) = 
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၄) = 
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၄) = 
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၅) = 
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၅) = 
| GDP_PPP = ၁.၉ ထရီလီယံ
| GDP_PPP_အဆင့် = 
| GDP_PPP_per_capita = အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၈,၀၀၀
| GDP_PPP_per_capita_အဆင့် = 
| HDI = 
| HDI_အဆင့် = 
| ဗဟိုဘဏ် = 
| ငွေ = စတာလင်ပေါင်
| အထိမ်းအမှတ်များ = 
| ISO 3166-1 = 
| cctld = .uk
| calling_code = +၄၄
}}


အင်္ဂလန်သည် နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း]]၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|title=The Countries of the UK|url=http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp|publisher=statistics.gov.uk|accessdate=2009-02-01|author=Office for National Statistics|authorlink=Office for National Statistics|archivedate=29 March 2002|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20020329130655/http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Countries within a country|url=http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209003312/http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp|archivedate=9 February 2008|publisher=number-10.gov.uk|accessdate=2009-02-01|authorlink=Prime Minister of the United Kingdom|8=Prime Minister's Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title= Changes in the list of subdivision names and code elements (Page 11)|url=http://www.iso.org/iso/newsletter_i-9.pdf |format=PDF |publisher=[[International Organization for Standardization]]|accessdate=2009-02-01}}&lt;/ref&gt; အင်္ဂလန်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[စကော့တလန်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဝေလနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ကုန်းမြေခြင်း ထိစပ်လျက် ရှိပြီး အနောက်မြောက်ဘက်တွင် အိုင်းရစ်ရှ်ပင်လယ်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဆဲလ်တစ် ပင်လယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ပင်လယ် တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင်မူ ဥရောပတိုက်နှင့် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား ခြားနားလျက် တည်ရှိသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများသည် မြောက်အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ အတွင်းရှိ ဂရိတ် ဗြိတိန်ကျွန်း၏ တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းဒေသ တို့တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စီလီကျွန်းစုများ နှင့် ဝိုက်ကျွန်းစုများ အစရှိသည့် ကျွန်းငယ် အများအပြားလည်း ပါဝင်သည်။

ယခုအချိန်တွင် အင်္ဂလန်ဟု ခေါ်ဆိုကြသော နေရာမှာ လူသားတို့ [[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း]] ခေတ်နှောင်း (Upper Palaeolithic period) ကာလကပင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံ၏ အမည်မှာ ၅ ရာစုနှင့် ၆ ရာစု များအတွင်း အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် ဂျာမန်လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သော အိန်ဂျယ်လ် လူမျိုးစု၏ အမည်ကို ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။  အင်္ဂလန်နိုင်ငံသည် အေဒီ ၉၂၇ ခုနှစ်တွင် တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖြစ်ခဲ့ပြီး စူးစမ်း ရှာဖွေရေးခေတ် (Age of Discovery) ဟုခေါ်သည့် ၁၅ ရာစုနှစ်တွင်ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့်  တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ အင်္ဂလိကန်ဘုရားကျောင်းနှင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ နိုင်ငံအတော်များများရှိ တရားဥပဒေ စနစ် အတော်များများ၏ အခြေခံ ဖြစ်သော အင်္ဂလိပ် ဥပဒေတို့ကို အင်္ဂလန်တွင် တီထွင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အစိုးရ၏ ပါလီမန်စနစ် ပုံစံကိုလည်း နိုင်ငံ အတော်များများတွင် ကျင့်သုံးလျက် ရှိကြသည်။ [[စက်မှုတော်လှန်ရေး]]သည် အင်္ဂလန်တွင် ၁၈ ရာစု၌ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံး စက်မှုထွန်းကားသော နိုင်ငံ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ ပေးခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်ရှိ တော်ဝင်အဖွဲ့အစည်းသည် ခေတ်သစ် သိပ္ပံစမ်းသပ်မှုများ၏ အခြေခံ အုတ်မြစ်ကို ချပေးခဲ့သည်။

ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ တောင်ဘက်စွန်းတွင် 
ဝေလပြည်မှတစ်ပါး ကျန်အပိုင်းသည် အင်္ဂလန်ပြည်ဖြစ်သည်။ 
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၅ဝ ံ မှ ၅၆ ံ နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၂ ံ 
မှ အနောက် လောင်ဂျီတွဒ် ၆ ံ အတွင်း၌တည်ရှိသည်။ ဂရိတ် 
ဗြိတိန်တစ်ကျွန်းလုံး၏ ကိုးပုံငါးပုံခန့်သည် အင်္ဂလန်ပြည်ဖြစ် 
သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၅ဝ၈၇၅ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍ 
တောင်ဘက်သလစ်ဇတ်အငူမှ မြောက်ဘက် ဗားဝစ်-အွန်-တွိမြို့ 
အထိ မိုင် ၄၃ဝ ရှည်ပြီးလျှင် လင်းစအင်းအငူမှ လိုးဝက် 
စတော့မြို့အထိ မိုင် ၃၇ဝ ကျယ်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၏ 
မည်သည့်နေရာမျှ ပင်လယ်ရေရှိရာနှင့် မိုင် ၇ဝ ထက် ပိုဝေး 
သည်ဟူ ၍မရှိချေ။

အင်္ဂလန်ပြည်ကို မြောက်ဘက်တွင် စကော့တလန်ပြည်၊ 
အနောက်ဘက်တွင်ဝေလပြည်၊ အိုင်းရစ်ပင်လယ်နှင့် အတ္တလန္တိတ် ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြားနှင့် 
အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ပင်လယ်တို့ အသီးသီးဝန်းရံလျက်ရှိ 
သည်။ စကော့တလန်ပြည်နှင့် အင်္ဂလန်ပြည်ကြားတွင် တွိမြစ်က 
နယ်နမိတ်သဖွယ် ခြားလျက်ရှိသည်။

အင်္ဂလန်ဟူသောအမည်သည် အန်းဂဲလူမျိုးတို့၏မြေဟု 
အဓိပ္ပာယ်ရသော အန်းဂဲလန်းဆိုသောစကားမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း 
ဖြစ်သည်။ အန်းဂဲလူမျိုးတို့သည် ခရစ်ပေါ်ပြီး ၄ဝဝ နှင့် ၅ဝဝ 
ပြည့်နှစ်များအတွင်းက ထိုဒေသကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်နေထိုင် 
ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

==မြေမျက်နှာသွင်ပြင်==
အင်္ဂလန် ပြည်၏ မြေမျက်နှာ သွင်ပြင်သည် ယေဘုယျ အားဖြင့် အနောက်ဘက်က မြင့်၍ အရှေ့ဘက်သို့ နိမ့်လျှောသွားသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ စကော့တလန်ပြည်နှင့်စပ်နေသော နယ် 
နမိတ်နေရာမှ အင်္ဂလန်ပြည် အလယ်ပိုင်းကုန်းမြေမြင့်ဒေသအထိ 
မြောက်မှတောင်သို့ တန်း၍တည်ရှိနေသော ပင်းနိုင်းတောင် 
တန်းသည် အင်္ဂလန်ပြည်၏ ကျောရိုးကြီးပင်ဖြစ်သည်။ ပင်းနိုင်း 
တောင်တန်းသည် အနောက်ဘက်သို့ မတ်စောက်စွာနိမ့်ဆင်း 
သွား၍ အရှေ့ဘက်သို့မူ အလွန်ပြေပြစ်စွာ တဖြည်းဖြည်း 
နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ ယင်းတောင်တန်းတွင် ကရော့ဖဲခေါ် 
တောင်ထိပ်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်၍ ပေ ၂၉၃ဝ မြင့်သည်။ 
မစ်ဒလန်းခေါ် အလယ်ပိုင်းကုန်းမြင့်ဒေသတွင် နိမ့်သော 
ကုန်းမြေမြင့်များနှင့် မြေဩဇာထက်သန်သော မြစ်ဝှမ်းဒေသများ 
ပါဝင်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၏ အနောက်မြောက်ပိုင်း၌မူ လိတ် 
ဒိစတြိတ်ခေါ် အိုင်ဒေသရှိရာ ရှုမျော်ခင်း ကောင်း၍ကျော်ကြား 
သည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သော စကားဖဲ 
ပိုက်သည် ထိုဒေသ၌ရှိ၍ ပေ ၃၂၁ဝ မြင့်သည်။ အရှေ့တောင် 
ဘက်ကမ်းခြေဖြစ်သော အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား ကမ်းခြေတွင် 
ထုံးတောင်များဖြင့် ဖြူဖွေးနေသည်။ ဒိုဗာမြို့အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ 
ထုံးတောင်စောင်းကြီးများမှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ အနောက် 
တောင်ကမ်းခြေမူကား ကျောက်တောင်ထူထပ်သည်။

အင်္ဂလန်ပြည်၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် မိုင် ၁၈ဝဝ ရှည် 
သည်။ အထူးသဖြင့် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းသည် အကွေ့ 
အကောက်များ၍ မြစ်ဝများစွာရှိသည်။ မြင့်မား၍ ကျောက် 
ထူထပ်သော ကမ်းစောက်ကြီးများရှိသည်။ ရေထဲသို့ ထိုးထွက် 
နေသောကျောက်ဆောင်ကြီးများလည်း အများအပြားရှိသည်။ 
အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ဆော်လဝေမြစ်ဝ၊ ဖတ်မြစ်၊ မိုးကမ်း 
ပင်လယ်အော်နှင့် ဗရစ္စတိုရေလက်ကြား၊ ရစ်ဗယ်၊ မာဆီနှင့် 
ဒီးမြစ်ဝငယ်တို့ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်မူ မြစ်ဝ 
ကျယ်ကြီးအချို့ရှိသည်မှတစ်ပါး အကွေ့အကောက်မရှိဖြောင့်တန်း 
သည်။ များသောအားဖြင့် မြေနိမ့်သဲသောင်များဖြစ်သည်။ အရှေ့ 
ဘက်ကမ်းရှိ ထင်ရှားသောမြစ်ဝများမှာ တိုင်း၊ တီး၊ ဟမ်းဗား၊ 
ဂရိတ်အုနှင့် တင်းမြစ်ဝများဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း 
၏ အလယ်ဗဟိုလောက်တွင်တည်ရှိသော ဝိုက်ကျွန်းက ထို 
ကမ်းရိုးတန်းကို အသွင်အပြင်မတူသည့် အပိုင်းနှစ်ခုအဖြစ် 
ခွဲခြားထားသကဲ့သို့တည်ရှိသည်။ ဝိုက်ကျွန်း၏ အရှေ့ပိုင်းသည် 
အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းကဲ့သို့ မြေနိမ့်သဲသောင်နှင့် ထုံးတောင် 
စောင်းများသာရှိ၍ ဝိုက်ကျွန်း၏အနောက်ပိုင်းသည် အနောက် 
ဘက်ကမ်းရိုးတန်းကဲ့သို့ ကျောက်ထူထပ်သော ကမ်းစောက်ကြီး 
များ ဖြစ်သည်။

အင်္ဂလန်ပြည်၏ ထင်ရှားသောမြစ်ကြီးများမှာ တွိ၊ တိုင်း၊ 
တင်း၊ ဟမ်းဗား၊ မာစီ၊ ဆဲဗန်းနှင့် အေဗွန်မြစ်တို့ ဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့အနက် ဆဲဗန်းမြစ်သည် အရှည်ဆုံးဖြစ် သည်။ 
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် အိုင်ဟူ၍ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မရှိ 
သော်လည်း စတုရန်းမိုင် ၃ဝ အတွင်း အိုင်ပေါင်း ၁၆ အိုင် 
ခန့်ရှိသော လိတ်ဒိစတြိတ်ခေါ် အိုင်ဒေသဟူ၍ သီးသန့်ရှိသည်။ 
ဝီလျံဝပ်ဇဝပ်ကဲ့သို့သော အင်္ဂလိပ်စာဆိုတော်ကြီးများ၏ အမွှန်း 
တင်စပ်ဆို ရေးသားမှုကြောင့် ထိုအိုင်ဒေသနှင့်အိုင်များသည် 
အလွန်ထင်ရှားသည်။

အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ထင်ရှားသောကျွန်းတို့မှာဗိုက်ကျွန်း၊ 
ဖန်းကျွန်း၊ ဟိုးလီးကျွန်း၊ ကိုကေး ကျွန်း၊ ဖောင်းလနက်ကျွန်း၊ 
ဝေါလနေကျွန်း၊ လွန်ဒေကျွန်း၊ ဆီလီကျွန်းနှင့် မင်းကျွန်းတို့ 
ဖြစ်သည်။ မင်းကျွန်းသည် သူ့အစိုးရနှင့် သူ့တရားဥပဒေဖြင့် 
သီးသန့်အုပ်ချုပ်သဖြင့် အင်္ဂလန်ပြည်ထဲ၌ လုံးဝပါဝင်သည် 
ဟူ၍ကား မဆိုနိုင်ချေ။

==လူမျိုး==
အင်္ဂလန်ပြည်၏လူဦးရေသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်ခန့်မှန်းခြေ စာရင်းအရ၊ ၄၆၃ဝ၆ဝဝဝ ယောက်ရှိသည်။ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် စတုရန်းတစ်မိုင်လျှင် လူ ၇ဝဝ နေထိုင်သောတိုင်းပြည် ဖြစ်လေသည်။ 

အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများသည် အင်္ဂလန်ပြည်ကို ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသော ကဲ့၊ ရောမ၊ အန်းဂဲ၊ ဆက်ဆုံ၊ ဂျု၊ ဒိန်း၊ နော်မန်စသောလူမျိုးတို့နှင့် သွေးရောခဲ့ကြသည်။ ဖလင်းမစ်၊ [[ဂျစ်ပဆီ]]၊ ပြင်သစ် ဟျူးဂျနိုး အနည်းငယ်လည်း ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်ကျော်ခန့်က စကော့လူမျိုး၊ ဝေလလူမျိုးနှင့် အိုင်းရစ်လူမျိုးများသည် အင်္ဂလန်ပြည်၌ အလုပ်အကိုင်လာရောက်လုပ်ကိုင်ရင်း အခြေတကျနေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်ခန့်ကစ၍ ဥရောပတိုက်ဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့၍ လာရောက်ခိုလှုံကြသော လူပေါင်းမှာ ၃၅ဝ,ဝဝဝ ပင် ကျော်လေသည်။ ကဲ့၊ ဂျာမန်နှင့် နော်မန်လူမျိုးများသည် ရောစပ်သွားရာ ယင်းတို့၏ဓလေ့ထုံးစံ၊ ဘာသာစကားတို့လည်း ထွေးရော ယှက်တင်ဖြစ်ကာ ယခုထင်ရှားတည်ရှိနေသော အင်္ဂလိပ်တရား ဥပဒေ၊ အင်္ဂလိပ်အစိုးရနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားတို့ ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။

==ရာသီဥတု==
အင်္ဂလန်ပြည်သည် အီကွေတာမှ ၅ဝ° ကျော်မျှ ဝေးကွာသော်လည်း အခြားထိုမျှအကွာအဝေးတူ ဒေသများထက် ရာသီဥတုမျှတညီညွတ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ရေပြင်ကြီး ပတ်လည်ဝိုင်းနေသည်ကတစ်ကြောင်း၊ နွေးသောရေစီးကြောင်းကပ်၍ စီးသွားသည်ကတစ်ကြောင်း ကြောင့်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည် အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် ဆောင်းရာသီ၌ အအေးလွန်ကဲခြင်းမရှိဘဲ နှင်းလည်းမကျချေ။ အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသမူကား အနောက်ပိုင်းထက်ပို၍အေးသည်။ တစ်ပြည်လုံးတွင်အအေးဆုံးလဖြစ်သော ဇန်နဝါရီလ၌ ပျမ်းမျှအပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၄ဝ°ရှိ၍ အပူဆုံးလဖြစ်သော ဇူလိုင်လတွင် ပျမ်းမျှအပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၆၁.၅°ရှိသည်။

မိုးသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံးမပြတ်ရွာသည်။ အထူးသဖြင့် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နှင့် လိတ်ဒိစတြိတ်တွင် မိုးပို၍များသည်။ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် မိုး ၆ဝ″ခန့်ရွာသည်။ ဝေလပြည်မှ တောင်တန်းများက ကာဆီးနေသဖြင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတစ်လျှောက်သည် မိုးနည်းသည်။ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ၂၅″ခန့်သာ ရွာသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၏ ရာသီဥတုတွင် နှင်းပိတ်များ ကျခြင်းသည် ထူးခြားသောအချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မည်မျှ ထူထဲစွာကျသနည်းဟူမူ မော်တော်ကားများသွား၍မရ၊ လူများလမ်းလျှောက်၍မရအောင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မမြင်ရသည့်အခြေအထိ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လန်ဒန်မြို့တွင် အဆိုးဆုံးဖြစ်ရာ၊ 
စက်ရုံကြီးများမှ မီးခိုးများနှင့်ရောကာ မဲမှောင်ပိတ်ဖုံး၍ နေတတ်လေသည်။

==သဘာဝပစ္စည်းများ==
အင်္ဂလန်ပြည်၏ အရေးကြီးဆုံးသော သဘာဝဓာတ်သတ္တုများမှာ သံနှင့်ကျောက်မီးသွေးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အင်္ဂလန်ပြည်သည် စက်မှုနိုင်ငံကြီးအဖြစ် ထင်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။ သံနှင့် ကျောက်မီးသွေးကို ပင်းနိုင်းတောင်တန်းတွင် အများဆုံးရရှိသည်။ တစ်နှစ်တစ်နှစ်လျှင် ကျောက်မီးသွေး တန်ချိန် သန်း ၂၆ဝ ကျော်တူးဖော်ရရှိသည်။ ကျောက်မီးသွေးတွင်း ဒေသများအနီးတွင် သံနှင့်ထုံးကျောက် များစွာထွက်သော ဒေသများရှိသဖြင့် အင်္ဂလန်ပြည်အလယ်ပိုင်းသည် သံနှင့်ဆိုင်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းထွန်းကားရာ အရပ်ဖြစ်နေလေသည်။ ခဲနှင့်သံဖြူကိုလည်း ကျောက်တောင်ထူထပ်သော ဒက်ဗွန်နှင့် ကွန်းဝေါ ခရိုင်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ကြေးနီ၊ သွပ်၊ ဆား၊ ဂျစ်ပဆမ်များလည်း အနည်းငယ်စီထွက်သည်။

အင်္ဂလန်ကမ်းခြေအလွန် မြောက်ပင်လယ်ထဲတွင် ကွန်တီနင်တယ်ရှဲ့ခေါ် ရေအလွန်တိမ်သည့်ဒေသရှိရာ ငါးများပေါက် ဖွားခိုလှုံရန် အလွန်ကောင်းသဖြင့် အင်္ဂလန်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် တံငါလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ နေရာအကျယ်အဝန်းနှင့်မလိုက်အောင် ထူထပ်များပြား 
သော အင်္ဂလန်လူဦးရေအတွက် ကမ်းလွန်ရေတိမ်ဒေသမှ များပြားစွာရသောငါးအမျိုးမျိုးက စားရေရိက္ခာဖူလုံစေသည်။ အများဆုံးရရှိသောငါးမျိုးမှာ ဟက်ဒဂ်၊ ဟဲရင်း၊ မက်ကရဲငါးများ ဖြစ်သည်။ ဟား၊ ဟားမောက်နှင့် ဂရင်းစဗီးမြို့များသည် တံငါလုပ်ငန်း အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်ရာမြို့ကြီးများဖြစ်သည်။ ထိုမြို့ 
များမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးသော ငါးဈေးမြို့ကြီးဖြစ်သည့် လန်ဒန်မြို့သို့ တင်ပို့ကြလေသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် သစ်တော အတန်ငယ်ရှိသော်လည်း၊ သစ်လုပ်ငန်းကို ကြီးအကျယ် မလုပ်ကိုင်ကြချေ။

==လုပ်ငန်းကြီးများ==
အင်္ဂလန်ပြည်၏စီးပွားရေးသည် စက်မှုလုပ်ငန်းပေါ်၌ အဓိကတည်နေသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းများသည် သံနှင့် ကျောက်မီးသွေးထွက်ရာ အင်္ဂလန်ပြည်အလယ်ပိုင်း၌ များသောအားဖြင့် ရှိကြသည်။ [[ဗာမန်ဂမ်မြို့]]တွင် အင်္ဂလန်ပြည်၏ သံမဏိစက်ရုံကြီးများ အများဆုံးတည်ရှိသည်။


ဗာမင်ဂမ် မြို့၏မြောက်ဘက် အိုင်းရစ်ပင်လယ်နှင့် မြောက်ပင်လယ်ကြား အလယ်ဗဟိုခန့်တွင်တည်ရှိသော ရှက်ဖီးမြို့သည်လည်း သံမဏိ လုပ်ငန်းမြို့ကြီးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဓား၊ ကပ်ကြေး စသော သံမဏိထည်များအတွက် [[ရှက်ဖီးမြို့]]သည်ကျော်ကြားသည်။


ရှက်ဖီးမြို့မြောက်ဘက်နားရှိ လိမြို့သည် သိုးမွေးထည် လုပ်ငန်း၌လည်းကောင်း၊ ရှက်ဖီးမြို့ အနောက်မြောက်ရှိ [[မန်ချက်စတာမြို့]]သည် ချည်ထည်လုပ်ငန်း၌လည်းကောင်း၊ လိမြို့အနီးရှိ [[ဗရက်ဒဖို့မြို့]]သည် ချည်ထည်နှင့်ပိုးထည်လုပ်ငန်းများ အတွက်လည်းကောင်း၊ လန်ဒန်မြို့ အနောက်ဘက်၌တည်ရှိသော [[ဗရစ္စတိုမြို့]]သည် ဖန်ထည်၊ ဓာတုဗေဒပစ္စည်း၊ ဆပ်ပြာ၊ သကြား စသောလုပ်ငန်းများအတွက်လည်းကောင်း ကျော်ကြားသည်။ 
[[လစ်ဗာပူမြို့]]တွင် သင်္ဘောတည်သည့်လုပ်ငန်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သည်။


အင်္ဂလန်ပြည်တွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းသည် စက်မှုလုပ်ငန်း၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်သာရှိသော်လည်း အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းဟုကား ဆိုရပေမည်။ အထူးသဖြင့် ဂျုံ၊ မုယော၊ မြင်းစားဂျုံ၊ အာလူးတို့ကို အဓိကစိုက်ပျိုးကြသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်သည် မိုးအလွန်များ၍ မြက်ပေါသဖြင့် နွား၊ သိုး၊ ဝက် စသောတိရစ္ဆာန်များကို အကြီးအကျယ်မွေးမြူကြသည်။ ဒါဟမ်နှင့် ဒက်ဗွန်ရှိုင်ယာနွား၊ ကော့စဝိုးသိုးနှင့် ဆောက်ဒေါင်းသိုး၊ ဗက်ရှိုင်ယာဝက်တို့သည် နာမည်ကျော်များဖြစ်ကြသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌အကြီးကျယ်ဆုံးသော ဈေးကွက်ဒေသကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိကထုတ်ကုန်များမှာ ချည်ထည်၊ သိုးမွေးထည်နှင့် ပိတ်ချောထည်များ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ကုန်ရိုင်းများကိုသွင်း၍ ကုန်ချောများအဖြစ် ပြုလုပ်ကြသည်။ အမေရိကန်၊ အီဂျစ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့မှ ဝါဂွမ်း၊ ချည်ခင်များ၊ ဩစတေးလီးယားနိုင်ငံမှ သိုးသားနှင့် သိုးမွေး၊ အရှေ့ဖျားနိုင်ငံများမှ လက်ဖက်ခြောက်နှင့် ဟင်းခတ်အမွေးအကြိုင်များ၊ နယ်သာလန်နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့မှ နို့ထွက် 
ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူတင်သွင်းရသည်။

==သမိုင်းဖြစ်ရပ်များ==
ခရစ်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် ဂရိ၊ ဖီနီရှန်းနှင့် ကားသေ့လူမျိုးများသည် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။ ဘီစီ ၁,ဝဝဝ ခန့်က ကဲ့လူမျိုးများ စတင်ဝင်ရောက် နေထိုင်ကြသည်။ ဘီစီ ၅၅ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဂျူးလယပ်ဆီဇာက ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရောမယဉ်ကျေးမှုသည် အင်္ဂလန်ပြည်၌ ထွန်းကားလာသည်။ လမ်းများ၊ ရေသွယ်မြောင်းများတည်ဆောက်ခြင်း၊ မြို့ကွက်များပြုလုပ်ခြင်း၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ ဝင်ရောက်လာခြင်းတို့ဖြစ်လာသည်။ သို့ရာတွင် 
ငါးရာစုနှစ်ခန့်၌ ရောမတပ်များ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသွားသောအခါ ဂျု၊ ဆက်ဆွန်၊ အန်းဂဲလူမျိုးများ ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက် နေထိုင်ကြပြန်သည်။ အန်းဂဲနှင့် ဆက်ဆွန်လူမျိုးတို့သည် ၈၂၇ ခုနှစ်တိုင် အမြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနှစ်တွင် ဝက်ဆက်ဘုရင် အဂ္ဂဗတ်က တစ်ပြည်လုံးကိုသိမ်းပိုက်လိုက်ကာ အန်းဂဲလန်းဟု မှည့်ခေါ်လိုက်သည်။ ဤသည်ကစ၍ အင်္ဂလန်ပြည်ဟု လူသိများလာသည်။

၁ဝ၁၃ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဒိန်းလူမျိုးတို့က အင်္ဂလန်ပြည် နေရာများများကို သိမ်းပိုက်လိုက်၍ ၁ဝ၁၆ ခုနှစ်တွင် ဒိန်းဘုရင် ကနွတ်က အုပ်ချုပ်လေသည်။ ကနွတ်ဘုရင်၏ အဆက်အနွယ်များသည် ၁ဝ၄၂ ခုနှစ်တွင် ဆက်ဆွန်အက်ဒွပ်-သ-ကွန်ဖက်ဆာဘုရင် ဝင်ရောက်အုပ်ချုပ်သည့်အချိန်ထိ သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။ ၁ဝ၆၆ ခုနှစ်တွင် နော်မန်လူမျိုးများက သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ပြန်သည်။ နော်မန်ဘုရင် ဝီလျံလက်ထက်မှစ၍ အင်္ဂလန်ပြည်၌ [[ကံကြွေးချ စံနစ်]]ပေါ်လာလေသည်။


ဝီလျံဘုရင်၏ ဒုတိယသားတော်ဟင်နရီ နန်းတက်သောအခါ မိဖုရားမှာ ဆက်ဆွန်မင်းသမီးဖြစ်သဖြင့် နော်မန်နှင့် ဆက်ဆွန်လူမျိုးများကို တလုံးတစည်းတည်း ညီညွတ်စေနိုင်ခဲ့ယုံမက ယင်းတို့ကို အင်္ဂလိပ်လူမျိုးဟူသောအမည်ဖြင့် လူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ပြည်သူပြည်သား အများဆုံး လိုက်နာသည့် အကောင်းဆုံးဓလေ့ထုံးစံတို့ကို စုဆောင်းပြီးသော် တစ်ပြည်လုံးလိုက်နာရန်အတွက် ဥပဒေ သတ်မှတ်ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ 

ဘုရင်များသည် အတိုင်ပင်ခံအမတ်များကို တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းမပြုပဲ ဥပဒေသစ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ငွေကြေးကောက်ခံခြင်း မပြုလုပ်ခဲ့ကြချေ။ သို့ရာတွင် ဒုတိယဟင်နရီ၏ သားတော်အငယ်ဆုံး [[ဂျွန်ဘုရင်]]လက်ထက်၌မူ မိမိဘုန်းတန်ခိုးကြီးရန်၊ မိမိအကျိုးကျေးဇူးထွန်းကားရန်၊ မိမိပျော်ရွှင်ရန်မှတစ်ပါး မည်သည်ကိုမျှဂရုစိုက်၊ မည်သူ့အားမျှမတိုင်ပင်ဘဲ ကိုယ်ထင်သလို ကိုယ်အုပ်ချုပ်ခဲ့လေသည်။ မှူးမတ်တို့လည်း မခံမရပ်နိုင် ကြလွန်းသဖြင့် ညီညာစွာ ပေါင်းစည်းထကြွ ကြပြီးလျှင် တရား 
မျှတသော အုပ်ချုပ်မှုကိုရရှိရန် စိုင်းပြင်းကြလေသည်။ ဘုရင်များသည် သက်ဦးဆံပိုင် အာဏာရှင်ဆန်ဆန် မစိုးမိုးနိုင်အောင် အာဏာများ ကန့်သတ်ဟန့်တားသော မဂ္ဂနာကာတာခေါ် စာချုပ်ကြီးကို ဂျွန်ဘုရင်အား လက်မှတ် ရေးထိုးစေခဲ့လေသည်။ 

၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မဂ္ဂနာကာတာကို ဂျွန်ဘုရင် လက်မှတ်ထိုးလိုက်သည်မှ အစပြု၍ အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဘုရင်များသည် ဥပဒေကိုလေးစားလာခဲ့ကြရသည်။ ဘုရင်သည် နိုင်ငံ၏ တရားဥပဒေအရသာ ဆောင်ရွက်ရသည်။ မှူးမတ်တို့၏ တရားဝင် စီရင်ဆုံးဖြတ်ချက်အရသာလျှင် တိုင်းပြည်ကိုအုပ်ချုပ်ကြရသည်။ ထို[[မဂ္ဂနာကာတာ]] ပေါ်ပေါက်သည်မှအစပြု၍ အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့နှင့် အုပ်ချုပ်သောစနစ်၊ ခရိုင်နယ် စသည်တို့မှ ကိုယ်စားလှယ် တင်မြှောက်သော [[ပါလီမန်]]ဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တို့ တဖြည်း 
ဖြည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၂၉၅ ခုနှစ် ပထမ အက်ဒွပ် ဘုရင်လက်ထက်တွင် ပါလီမန်အုပ်ချုပ်ရေး စတင် အကောင်အထည် ပေါ်လာသည်။


ပထမအက်ဒွပ်ဘုရင်သည် စကော့တလန်နှင့် ဝေလပြည်တို့ကို အင်္ဂလန်ပြည်နှင့် ပူးပေါင်းရန်ကြံစည်သောအခါ ဝေလပြည်နှင့်ပူးပေါင်းရေးတွင် အောင်မြင်သော်လည်း စကော့တလန်ပြည်နှင့် ပူးပေါင်းရေးတွင်မူ မအောင်မြင်ချေ။ ၁၃၁၄−ခုနှစ်တွင် ရောဘတ်ဗရုစခေါင်းဆောင်းသော စကော့လူမျိုးတို့က ထကြွသဖြင့် ဗန်နော့ဗန်းတိုက်ပွဲ၌ အင်္ဂလိပ်တို့ စကော့တလန်ကို လက်လွှတ်လိုက်ရလေသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘုရင်များသည် ဆက်ခံရရှိသောအမွေအရ ပြင်သစ်နိုင်ငံ နော်မန်ဒီရှိ နယ်ပယ်အချို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထိုက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုနယ်မြေကိစ္စမှစ၍ အင်္ဂလိပ်နှင့် ပြင်သစ်တို့ ၁၃၃၈ ခုနှစ်မှ ၁၄၅၃ ခုနှစ်အတွင်း [[နှစ်တစ်ရာစစ်ပွဲ]]ကြီးဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ထိုစစ်ပွဲသည် တတိယအက်ဒွပ်ဘုရင်လက်ထက်မှစ၍ မင်းငါးဆက်တိုင်သည်။ 


ထိုစစ်ပွဲကြောင့်အင်္ဂလိပ်တို့သည်ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ နယ်မြေအားလုံးကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရရုံမက စစ်ကြောင့် ပြည်သူတို့ ဆင်းရဲငတ်မွတ်ခေါင်းပါး၍ကျန်ခဲ့သည်။ ၁၃၄၈-၄၉ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပွားသော ပလိပ်ကပ်ရောဂါကြောင့်  အင်္ဂလန်ပြည်လူဦးရေ သုံးပုံတစ်ပုံ ပျက်စီးခဲ့ရပြန်ရာ အင်္ဂလန်ပြည်သည် ထိုအချိန်၌ ဒုက္ခပင်လယ်ဝေလျက်ရှိသည်။ 
ထိုသို့ဖြစ်၍မျှ အတောမသတ်သေးမီတွင် မှူးမတ်အချင်းချင်း အာဏာလုသော နှင်းဆီစစ်ပွဲ(၁၄၅၅-၈၅) ဖြစ်ပွားလာပြန်သည်။ ထိုစစ်ပွဲ၌ အင်္ဂလန်ပြည်ကို အုပ်စိုးသောဘုရင်အား ဒုက္ခပေးတတ်သည့် မှူးကြီးမတ်ငယ်တို့သည် များစွာကျဆုံးပျက်စီးကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်အား တော်လှန်နိုင်လောက်သော တန်ခိုးအင်အားကြီးမားသည့် မှူးမတ်ဟူ၍ များစွာမကျန်တော့ချေ။ သေဆုံးသူမှူးမတ်များနှင့် ကျန်ရစ်၍ဘုရင်အား ပုန်ကန်ရန် ကြိုးစားသဖြင့် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်း ခံရသော မှူးမတ်များ၏ နယ်မြေပေါင်းများစွာကို ဘုရင်ကပြန်လည်ရရှိရာ စတုတ္ထ အက် ဒွပ်ဘုရင်သည် တန်ခိုးအာဏာသာမက ငွေကြေးအင်အားလည်း အလွန်ကြီးလာလေသည်။ ထို့ကြောင့် ငွေကြေးတောင်းခံရန်အတွက် ပါလီမန်အစည်းဝေးကို ခေါ်ဖို့မလိုခဲ့ချေ။ ပါလီမန်ကို မှီခိုအားထားခြင်းမပြု၊ စည်းစိမ်ရစ်၍သာနေသဖြင့် အင်္ဂလန်ပြည်သည် တိုးတက်လာသည်ဟူ၍ မရှိချေ။

စတုတ္ထ အက်ဒွပ်ဘုရင်နတ်ရွာစံသောအခါ လူမမယ်သား 
ငယ်များသာကျန်ခဲ့သဖြင့် ဂလော့စတာမြို့စားရစ်ချတ်က ရင်ခွင် 
ပိုက်အုပ်ချုပ်လေသည်။ သို့ရာတွင် မင်းသားကလေးများ ကြီး
ပြင်းလာပါက ထီးနန်းကိုလွှဲအပ်ပေးရမည် စိုးရိမ်သောကြောင့်
မင်းသားကလေးများအား ဖျောက်ဖျက်ပစ်လိုက်လေသည်။၁၄၈၅ 
ခုနှစ်တွင် ဗော့စဝပ်တိုက်ပွဲတွင် ဟင်နရီတျူဒါက ရစ်ချတ် 
အားအနိုင်ရရှိလိုက်သဖြင့် ဟင်နရီသည် သတ္တမဟင်နရီဘုရင် 
အဖြစ် အင်္ဂလန်ပြည်တွင်အုပ်စိုးသည်။ ထိုအခါမှစ၍ တျူဒါ 
မင်းဆက်ပေါ်ပေါက်လာ လေသည်။

သတ္တမဟင်နရီ၏သားတော် အဋ္ဌမဟင်နရီဘုရင် လက် 
ထက်တွင် ဘုရင်နှင့်ရဟန်းမင်းတို့ သဘောမတိုက်ဆိုင်ဖြစ်ကာ 
သာသနာအရေးပုံဖြစ်လာသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကို အင်္ဂလန်ပြည် 
သာသနာ့အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဟု အသိအမှတ်မပြုတော့ဘဲ မိမိ 
ကိုယ်တိုင် အင်္ဂလန်ပြည်၏ သံဃာအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ခံယူ 
လိုက်သည်။ ပြည်သူများကဝိုင်းဝန်းထောက်ခံကြသဖြင့် အင်္ဂလန် 
ပြည်သံဃာအဖွဲ့သည်လည်း ဗရင်ဂျီသံဃာအဖွဲ့မှ ခွဲထွက်ကာ 
ဂိုဏ်းသီးခြားဖြစ်လာသည်။

အဋ္ဌမဟင်နရီဘုရင်၏သမီးတော် ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော [[အယ်လစ်ဇဘက်ဘုရင်မ၊ ပထမ|ပထမအယ်လစ်ဇဘက်ဘုရင်မ]] လက်ထက်တွင် 
အင်္ဂလန်ပြည်သည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာ၍ အင်္ဂလန်ပြည်သည် တန်ခိုးကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်လာလေသည်။


ပထမအယ်လစ်ဇဘက်ဘုရင်မ နတ်ရွာစံပြီးနောက် စကော့တလန်ဘုရင် ဆဋ္ဌဂျိမ်းသည် အင်္ဂလန်ပြည်၏ ပထမဂျိမ်းဘုရင်အဖြစ် ထီးနန်းဆက်ခံသောကြောင့် စကော့တလန်နှင့် အင်္ဂလန်ပြည်သည် ဘုရင်တစ်ဦးတည်းလက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် နိုင်ငံရေးအရ စည်းလုံးခြင်းမရှိဘဲ အုပ်ချုပ်ရေးမှာ တသီးတခြားစီဖြစ်သဖြင့် အင်္ဂလန်နှင့် စကော့တလန် ပူးပေါင်းရေးမှာ လုံးဝအောင်မြင်သည်ဟု မဆိုနိုင်သေးချေ။

 [[စတူးဝပ်ဘူရင်များ]]

ဂျိမ်းဘုရင်၏ဝါဒမှာ ဘုရင်ဟူသည် ဘုရားသခင်က အုပ်စိုးနိုင်ခွင့် ပေးထားသည်ဟူ၍ဖြစ်သဖြင့် ဘုရင်များသည် လူထု၏ဆန္ဒကို လိုက်လျောရန်မလိုပဲ အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသည်ဆိုကာ ပါလီမန်နှင့် မကြာခဏ အချင်းများလေသည်။ ဂျိမ်းဘုရင် ဆောက်ရွက်သမျှကို မှူးမတ်များနှင့် ပြည်သူတို့ကမကျေနပ်ကြ
ချေ။ တိုင်းသူပြည်သားတို့အား လွတ်လပ်စွာကိုးကွယ်ခွင့် မပေးဘဲ ပရိုတက်စတန့်ဂိုဏ်းသို့ဝင်စေသည်။ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များနှင့် ပျူရီတန်ဂိုဏ်းဝင်များကို များစွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်သဖြင့် ချုပ်ချယ်မှုကို မခံလိုသော ပျူရီတန်များသည် ၁၆ဝ၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကတိုက်သို့ သွားရောက်ကာ ပထမဆုံး 
အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီနယ်သစ်များကို အခြေစိုက်ကြသည်။ 

[[ဂျိမ်းဘုရင်များ]]

ဂျိမ်းဘုရင်၏သားတော် ပထမချားဘုရင်သည်လည်း 
ခမည်းတော်၏ဝါဒကို လက်ကိုင်ထားသူဖြစ်ရကား ပါလီမန်နှင့် 
ဘုရင်မသင့်ဖြစ်နေခဲ့ရာ၊ အာဏာလုသည့်ပြည်တွင်းစစ်ပွဲကြီးဖြစ် 
လာလေသည်။ နောက်ဆုံး၌ ဘုရင်ဖက်မှရှုံး၍ အသတ်ခံရသည် 
အထိဖြစ်ခဲ့သည်။

[[ကရွမ်းဝဲ အို]]
ချားဘုရင်အသတ်ခံရပြီးနောက် ပါလီမန်ဘက်မှ ခေါင်း 
ဆောင်ကြီး အော်လီဗာကရွမ်းဝဲသည် အင်္ဂလန်၊ စကော့တလန်နှင့် 
အိုင်ယာလန်တို့ပါဝင်သည့် ဓနသဟာယနိုင်ငံကို ကာကွယ် 
ထိန်းသိမ်းသူ ''လော့ပရိုတက်တာ'' ဟူသောဘွဲ့ကိုသာ ခံယူ 
အုပ်ချုပ်လေသည်။


၁၆၅၈ ခုနှစ်တွင်ကရွမ်းဝဲကွယ်လွန်သောအခါ
သားဖြစ်သူရစ်ချတ် ဆက်ခံသော်လည်း ဖခင်၏
ခြေရာကိုမနင်းနိုင်သဖြင့် ၁၆၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် 
ပထမချားဘုရင်၏သားတော် ဒုတိယချား(၁၆၆ဝ-၁၆၈၅)သည် 
ထီးနန်းပြန်လည်ရရှိသည်။ ဒုတိယချားလက်ထက်တွင် အင်္ဂလန် 
ပြည်၌ တိုရီနှင့် ဝှစ်ခေါ်နိုင်ငံရေးပါတီကြီးများ စတင်ပေါ် 
ပေါက်လာခဲ့သည်။

ဒုတိယချားဘုရင် နတ်ရွာစံသောအခါ ညီတော်ဂျိမ်း 
(၁၆၃၃-၁၇ဝ၁)နန်းတက်သည်။ ဒုတိယဂျိမ်းဘုရင်သည် ပါလီ 
မန်ကိုပယ်ဖျက်၍ ပါလီမန်၏အကူအညီမပါဘဲ တိုင်းပြည်ကို 
အုပ်ချုပ်ရန်နှင့် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းကို အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ပြန်လည် 
ထွန်းကားလာရန် ကြိုးစားခဲ့ရာ တိုင်းသူပြည်သားတို့ ဘုရင်ကို 
မုန်းတီးလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပါလီမန်က ၁၆၈၈ ခုနှစ်တွင် 
ဂျိမ်း၏ ပရိုတက်စတန့်ဂိုဏ်းဝင် သမီးတော် မေရီ၏ခင်ပွန်း 
ဩရိန်းနယ်စား ဝီလျံမင်းသားအားခေါ်ယူ၍ အင်္ဂလန်ပြည် ထီး 
နန်းကို စိုးစံစေသည်။ ဒုတိယဂျိမ်းဘုရင်လည်း ထောက်ခံ 
အားပေးမည့်သူကင်းမဲ့ကာ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်း 
ရှောင်နေရလေသည်။ 

၁၆၈၉ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံဘုရင်နှင့် မေရီမိဖုရားတို့ နန်း 
တက်သည်မှစ၍ အခြေခံစည်းမျဉ်းဥပဒေနှင့် ပါလီမန်နှင့် အုပ် 
ချုပ်သောအစိုးရ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ 
နှင့်လည်း စစ်ဖြစ်လေသည်။ ဝီလျံဘုရင်နတ်ရွာစံပြီးနောက် 
ဒုတိယဂျိမ်းဘုရင်၏သမီးတော် အန်းဘုရင်မ (၁၇ဝ၂-၁၇၁၄) 
ထီးနန်းဆက်ခံသောအခါ အင်္ဂလန်ပြည်သည် စပိန်ထီးနန်း 
ဆက်ခံရေးစစ်ပွဲကြီးတွင် အောင်ပန်းဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန် 
နှင့် စကော့တလန်ပြည်တို့သည် အန်းဘုရင်မလက်ထက် ၁၇ဝ၇ 
ခုနှစ်တွင်မှ ပူးပေါင်းရေးအက်ဥပဒေအရ တစ်ခုတည်းသော 
အစိုးရလက်အောက်တွင် တစ်ခုတည်းသောတိုင်းပြည်အဖြစ်သို့ 
ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၊ စကော့တလန်ပြည်နှင့် 
ဝေလပြည်တို့ ပူပေါင်းထားသောနိုင်ငံကို ထိုအချိန်မှစ၍ [[ဂရိတ်ဗြိတိန်]]ဟုခေါ်သည်။


တစ်ဖန် ၁၈ဝ၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ တစ်ရက်နေ့တွင်
ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန် ပူးပေါင်းရေးဥပဒေ
အတည်ဖြစ်သွားသောအခါ ထိုလေးပြည်ထောင်ပေါင်းကို
[[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]ဟု မှည့်ခေါ်ကြလေသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[Category:အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]
[[Category:ကျွန်းနိုင်ငံများ]]
[[Category:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]
[[Category:မြောက်ဥရောပ]]
[[Category:အနောက်ဥရောပ]]</text>
      <sha1>ci42ayyg4ro1jxcc3uakjsysae7lleh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖော်မြူလာ ဝမ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12257</id>
    <revision>
      <id>1043449</id>
      <parentid>1043392</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T13:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pho Sai</username>
        <id>45037</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1043449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92055" sha1="bb59rphps8bomcpmud50vle4teh17bh" xml:space="preserve">
{{Infobox motorsport championship
| name=ဖော်မြူလာ ဝမ်း
| logo=Formula One logo.svg
| image-size=275px
| caption={{F1|2018}} ပြိုင်ပွဲရာသီမှစတင်သုံးစွဲသော လိုဂိုပုံ
| category=အခန်းပွင့် တစ်ယောက်စီး ဖော်မြူလာ ပြိုင်ကား
| country/region=နိုင်ငံတကာ
| inaugural2={{F1|1950}}
| drivers=၂၂
| constructors=[[:en:List of Formula One constructors|၁၁]]
| engine manufacturers={{unbulleted list
|&lt;!--[[WP:INFOBOXFLAG]]--&gt;
[[:en:Audi in Formula One|ဩဒီ]]
|[[:en:Scuderia Ferrari|ဖာရာရီ]]
|[[:en:Honda in Formula One|ဟွန်ဒါ]]
|[[:en:Mercedes AMG High Performance Powertrains|မာစီးဒီး]]
|[[:en:Red Bull Powertrains|ရာတ်ဘူး ဖို့ဒ်]]
}}
| tyres=[[:en:Pirelli| Pirelli]]
| champion driver={{flagicon|GBR}} [[:en:Lando Norris]] ({{F1|2025}})&lt;br /&gt;{{small|([[:en:McLaren|McLaren]]-[[:en:Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]])}}
| constructor     = {{flag icon|GBR}} [[:en:McLaren|McLaren]]-[[:en:Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] ({{F1|2025}})
| most titles={{plainlist|
* '''[[:en:World Drivers' Championship|ယာဉ်မောင်း]]'''
* {{flagicon|GER}} [[မိုက်ကယ် ရှူးမက်ကာ]]
* {{flagicon|GBR}} [[:en:Lewis Hamilton]]
* (၇ ဆုစီ)
* '''[[:en:World Constructors' Championship|ယာဉ်တည်ဆောက်မှု]]'''
* {{flagicon|ITA}} [[:en:Scuderia Ferrari|ဖာရာရီ]] (၁၆ ဆု)
  }}
| website={{URL|https://formula1.com}}
| current_season={{CURRENTYEAR}} Formula One World Championship
}}
[[ဖိုင်:2010_Malaysian_GP_opening_lap.jpg|thumb|၂၀၁၀ မလေးရှား ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲ]]

'''ဖော်မြူလာ ဝမ်း''' ('''Formula One''' သို့မဟုတ် '''F1''') သည် ကမ္ဘာ့ကားမောင်းအဖွဲ့ချုပ် (Fédération Internationale de l'Automobile - FIA) မှ ချမှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း ကန့်သတ်ချက်များနှင့်အညီ ဖော်မြူလာ ဝမ်း အဖွဲ့မှ ဦးစီးကျင်းပသည့် အခန်းပွင့်၊ တစ်ယောက်စီး ဖော်မြူလာ ကားမောင်းပြိုင်ပွဲများ၌ ကမ္ဘာ့အဆင့်အမြင့်ဆုံး ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ '''ကမ္ဘာ့ကားမောင်းအဖွဲ့ချုပ် ဖော်မြူလာဝမ်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲ'''သည် စတင်ကျင်းပခဲ့သည့် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်ကတည်းက  ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း မော်တော်ယာဉ်အားကစားတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး မော်တော်ယာဉ် မောင်းနှင်းမှုဆိုင်ရာ အားကစား၏ ထိပ်ဆုံးအဆင့်အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ ၎င်း၏အမည်တွင်ပါသည့် ''ဖော်မြူလာ'' ဟူသော စကားလုံးသည် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည့် မော်တော်ကားအားလုံး လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်၏။ ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ပွဲရာသီတစ်ခုတွင် ဂရန့်ပရီ (Grands Prix) ဟုခေါ်သော ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာပါဝင်သည်။ ဂရန့်ပရီ ပြိုင်ပွဲများကို ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးအသီးသီးရှိ နိုင်ငံများတွင် ပြိုင်ဆိုင်ရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားသော ပြိုင်ကားကွင်း ပတ်လမ်းများနှင့် အများပြည်သူနေ့စဉ်သုံး လမ်းမများကို ယာယီပိတ်ဆို့ကာပြုလုပ်ထားသော ပတ်လမ်းများပေါ်၌ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ပွဲရာသီတိုင်း နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်နေကြဖြစ်သော ကမ္ဘာ့ယာဉ်မောင်းချန်ပီယံဆု နှင့် ကမ္ဘာ့ယာဉ်တည်ဆောက်မှုချန်ပီယံဆုများအတွက် အနိုင်ရရှိမှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲများတွင် အဆင့်အလိုက် အမှတ်ပေးသည့် စနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ကားမောင်းသမားတိုင်းသည် ကမ္ဘာ့ကားမောင်းအဖွဲ့ချုပ် (FIA) မှ ထုတ်ပေးသည့် အဆင့်အမြင့်ဆုံးပြိုင်ကားမောင်းလိုင်စင်ဖြစ်သော စူပါလိုင်စင် (Super Licence) အား သက်တမ်းကုန်လွန်ခြင်းမရှိဘဲ ကိုင်ဆောင်ထားသူ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ယှဉ်ပြိုင်မောင်းနှင်မည့် ကားလမ်းများမှာ FIA မှ သတ်မှတ်ပေးသော အမြင့်ဆုံးအဆင့်အတန်းဖြစ်သည့် ပထမတန်းစားလမ်း (Grade One) အဆင့်ရှိသည့် လမ်းမျာပေါ်၌သာ ကျင်းပရမည်ဖြစ်သည်။

ဖော်မြူလာ ဝမ်းနှင့်ပတ်သက်သော စီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်း လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို လေဘာတီ မီဒီယာ ကော်ပိုရေးရှင်းထံသို့ ခန့်မှန်းတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈ ဘီလီယံဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှစတင်ငှားရမ်းထားသည်။ ထိုလုပ်ငန်းရှင်သစ်လက်ထက်တွင် မိုင်ယာမီ၊ လာ့စ်ဗီးဂတ်စ်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ကာတာ နှင့် နယ်သာလန် ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲများ ထပ်မံထည့်သွင်းကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။

ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ကားများသည် လမ်းကွေ့များ၌ပင် အရှိန်မြန်မြန် မောင်းနှင်နိုင်ရန် ၎င်းတို့၏ ရှေ့/ နောက်တောင်ပံနှင့် ကိုယ်ထည်အောက်ပိုင်းရှိ လှိုင်ခေါင်းပေါက်များအား လေခွင်းဖိနှိပ်အား (Aerodynamic Downforce) အမြောက်အမြားထွက်ရှိအောင် အသေးစိတ်ချိန်ဆတွက်ချက်၍ ထိန်းညှိတည်ဆောက်ထားသော ကမ္ဘာ့အမြန်ဆုံး ပတ်လမ်းမောင်းပြိုင်ကားများဖြစ်သည်။ ကားများ၏ စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းသည် အီလက်ထရွန်းနစ်စနစ်၊ [[အေရိုဒိုင်းနမစ်ပညာ|လေခွင်းအား]]၊ ဆိုင်းထိန်းစနစ်နှင့် တာယာများပေါ်၌ မူတည်လေသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင်  ကားဘီးများ လမ်းမချော်ရန် ထိန်းချုပ်ရေးစနစ်၊ တာအထွက် ထိန်းချုပ်ရေးစနစ်၊ အလိုအလျောက် ဂီယာစနစ် နှင့် အခြားသော မောင်းနှင်မှုဆိုင်ရာ အီလက်ထရွန်းနစ်အထောက်အကူပြုစနစ်များ အသုံးပြုခြင်းကို ပထမဆုံးတားမြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ခေတ္တပြန်လည်မိတ်ဆက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၄ နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ထပ်မံတားမြစ်ခဲ့ပြန်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲရာသီအတွက် ပြိုင်ကားအသင်းတစ်သင်းစီ၏ အများဆုံးသုံးစွဲနိုင်မည့် [[ဖော်မြူလာ ဝမ်း|ကုန်ကျစရိတ်]]ကန့်သတ်ချက်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၅ သန်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ကားအသင်း တစ်သင်းအဖြစ် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နိုင်ရေး မြေပြင်အမှန်တကယ်သုံးစွဲရသော ငွေကြေးပမာဏသည် အကြောင်းအရာဖော်ပြ၍မရသည့် အချို့သောကိစ္စရပ်များကြောင့် ယင်းသတ်မှတ်ချက်ထက် ကျော်လွန်လေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့သော ကိစ္စရပ်များကြောင့်ပင် ဖော်မြူလာ ဝမ်း၏ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ပြိုင်ဆိုင်မှု သတင်းများ မကြာမကြာ ထွက်ပေါ်နေရခြင်းဖြစ်၏။ [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]သည် ဖော်မြူလာဝမ်းပြိုင်ပွဲ၏ ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး ပြိုင်ပွဲဝင် အသင်း ၁၁ သင်းမှ ၆ သင်းသည် ၎င်းနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်ထားသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
ဖော်မြူလာ ဝမ်း၏ မူလအစသည် ယာဉ်တည်ဆောက်မှု ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲ (၁၉၂၅ – ၁၉၂၇)နှင့် ယာဉ်မောင်း ဥရောပချန်ပီယံရှစ် (၁၉၃၁ – ၁၉၃၉) ပြိုင်ပွဲများမှတဆင့် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်၏။ ''ဖော်မြူလာ'' ဆိုသည်မှာ ပြိုင်ပွဲဝင် ကားအားလုံး တသမတ်တည်းလိုက်နာရမည့် ယာဉ်တည်ဆောက်မှု စည်းမျဉ်းကန့်သတ်ချက်များကို ဆိုလိုသည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]မတိုင်မီက ဂရန့်ပရီအဖွဲ့များသည် ဥရောပချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲအား ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲသစ်တစ်ခုဖြင့် အစားထိုးပြုလုပ်ရန် ကြံရွယ်ခဲ့ကြသော်လည်း စစ်ပွဲကာလအတွင်း ကားမောင်းပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့် စစ်ကြီးပြီးဆုံးချိန်အထိ ပြိုင်ပွဲဝင်မည့် ကားများအတွက် နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းကန့်သတ်ချက် ဖော်မြူလာအသစ်ကို တရားဝင်သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဖော်မြူလာ ဝမ်းသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် သဘောတူညီခဲ့ကြသော စည်းမျဉ်းကန့်သတ်ချက် ဖော်မြူလာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှစတင်၍ တရားဝင်အသက်သွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဖော်မြူလာ ပြိုင်ပွဲများ၏ တရားဝင်စတင်မှုမတိုင်မီ ရှေ့ပြေးအနေနှင့်ပြုလုပ်ခဲ့သော ၁၉၄၆ ခုနှစ် တူရင်းဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲသည် ဖော်မြူလာ စည်းမျဉ်းသစ်များနှင့်အညီ ပထမဆုံးကျင်းပသော ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲသစ်ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၌ စတင်ပြုလုပ်နိုင်ရန် ကြံဆခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite book |date=1 September 1946 |title=La Stampa (1946-09-01) |url=https://archive.org/details/lastampa_1946-09-01/page/n1/mode/2up?view=theater |publisher=Editrice La Stampa S.p.A. |others=CSI Piemonte |pages=3 |language=အီတလီ |trans-title=၁-၉-၁၉၄၆ ရက်နေ့ထုတ် သတင်းစာ}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 March 1946 |title=L'Équipe : le stade, l'air, la route |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5100156g/f2.item.zoom |access-date=13 September 2024 |website=Gallica}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=13 May 2020 |title=Remembering F1's first world championship race 70 years on |url=https://www.motorsport.com/f1/news/first-f1-race-silverstone-1950/4791619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606181346/https://www.motorsport.com/f1/news/first-f1-race-silverstone-1950/4791619/ |archive-date=6 June 2020 |access-date=11 September 2024 |website=motorsport.com}}&lt;/ref&gt;

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း၊ ဆေးဗားစတုန်း ပတ်လမ်းပြိုင်ကားကွင်း၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဗြိတိသျှဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲသည် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ကားမောင်ပြိုင်ပွဲအနေဖြင့် ပထမဦးဆုံးတရားဝင်ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 May 2021 |title=Facts you may not know about Silverstone Circuit and its place on the F1 calendar |url=https://www.silverstonemuseum.co.uk/about-us/our-organisation/blog/facts-you-may-not-know-about-silverstone-circuit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518141045/https://www.silverstonemuseum.co.uk/about-us/our-organisation/blog/facts-you-may-not-know-about-silverstone-circuit/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=18 May 2023 |website=Silverstone Museum}}&lt;/ref&gt; ထိုပွဲစဉ်၌ အယ်ဖာရိုမီယို ({{Langx|it|Alfa Romeo}}) ပြိုင်ကားအသင်းမှ ပြိုင်ကားမောင်းသမား ဂျိုးဇက်ဖ် ဖာရီနာ ({{Langx|it|Giuseppe Farina}}) သည် အသင်းဖော် ပြိုင်ကားမောင်းသမား ဂျူအန် မန်နျူရယ် ဖန်ဂျီယို ({{Langx|es|Juan Manuel Fangio}}) ကို ကပ်လျှက်အနိုင်ရမှတ်ဖြင့် အနိုင်ရဗိုလ်စွဲကာ ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာ့ယာဉ်မောင်းချန်ပီယံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖန်ဂျီယို သည်လည်း ၁၉၅၁၊ ၁၉၅၄၊ ၁၉၅၅၊ ၁၉၅၆ နှင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်ပြိုင်ပွဲအားလုံး၏ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုများကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=13 October 2003 |title=Michael Schumacher surclasse ses rivaux et dépasse Juan Manuel Fangio |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/2003/10/13/michael-schumacher-surclasse-ses-rivaux-et-depasse-juan-manuel-fangio_337886_1819218.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518140148/https://www.lemonde.fr/archives/article/2003/10/13/michael-schumacher-surclasse-ses-rivaux-et-depasse-juan-manuel-fangio_337886_1819218.html |archive-date=18 May 2023 |access-date=18 May 2023}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆု တစ်ဦးချင်းရရှိမှု အများဆုံး ပြိုင်ကားမောင်းသမားအဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် [[မိုက်ကယ် ရှူးမက်ကာ]]မှ ၎င်း၏ဆဋ္ဌမမြောက်ချန်ပီယံဆုရရှိမှုဖြင့် ယင်းစံချိန်အား ချိုးဖျက်၍ စံချိန်သစ်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သတ္တမမြောက်ချန်ပီယံဆု ထပ်မံရရှိကာ စံချိန်သစ်ထပ်မံ၍တင်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
[[ဖိုင်:Alfa-Romeo-159-(1951).jpg|right|thumb|၁၉၅၁ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ယာဉ်မောင်းချန်ပီယံ ဂျူအန် မန်နျူရယ် ဖန်ဂျီယို မောင်းနှင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော အယ်ဖာရိုမီယို ၁၅၉ (Alfa Romeo 159) ပြိုင်ကား]]
ဂျူအန် မန်နျူရယ် ဖန်ဂျီယို သည် သူဝင်ပြိုင်ခဲ့သည့် အကြိမ်ပေါင်း ၅၂ ကြိမ်၌ ၂၄ ကြိမ် အနိုင်ရရှိခဲ့သဖြင့် ဖော်မြူလာ ဝမ်း သမိုင်းတလျှောက် တစ်ဦးချင်း အနိုင်ရရှိမှု ရာခိုင်နှုန်းအမြင့်ဆုံး ပြိုင်ကားမောင်းသမားအဖြစ် စံချိန်တင်ထားဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Seymour |first=Mike |date=7 December 2023 |title=In Numbers: How Verstappen compares to other F1 greats at this stage of his career |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/in-numbers-how-verstappen-compares-to-other-f1-greats-at-this-stage-of-his.m8QeD2t7xQGjmY4tqTd0q |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521103406/https://www.formula1.com/en/latest/article/in-numbers-how-verstappen-compares-to-other-f1-greats-at-this-stage-of-his.m8QeD2t7xQGjmY4tqTd0q |archive-date=21 May 2024 |access-date=13 September 2024 |website=formula1.com |quote=Juan Manuel Fangio—Stats after 51 Grands Prix: 5 world titles, 24 wins (47%), 35 podiums (68.6%), 29 pole positions (56.8%)}}&lt;/ref&gt; ၁၉၅၈ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲရာသီမှစ၍ ယာဉ်တည်ဆောက်သူ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို ထပ်မံဖြည့်စွက် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lawton |first=James |date=18 September 2011 |title=Hamilton still on track to greatness |url=https://www.independent.co.uk/sport/motor-racing/james-lawton-hamilton-still-on-track-to-greatness-397525.html |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/motor-racing/james-lawton-hamilton-still-on-track-to-greatness-397525.html |archive-date=25 May 2022 |access-date=2 November 2021 |work=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lawton |first=James |date=28 August 2007 |title=Moss can guide Hamilton through chicane of celebrity |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news/james-lawton-abramovich-the-tinker-man-undermines-mourinho-s-own-vision-of-a-dream-team-5334983.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913012627/https://www.independent.co.uk/sport/football/news/james-lawton-abramovich-the-tinker-man-undermines-mourinho-s-own-vision-of-a-dream-team-5334983.html |archive-date=13 September 2024 |work=The Independent |publisher= |issn=1741-9743 |oclc=185201487}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Henry |first=Alan |date=12 March 2007 |title=Hamilton's chance to hit the grid running |url=https://www.theguardian.com/sport/2007/mar/12/formulaone.motorsports15 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080418205919/http://sport.guardian.co.uk/formulaone/story/0,,2032039,00.html |archive-date=18 April 2008 |access-date=30 October 2007 |work=The Guardian |location=London}}&lt;/ref&gt;

=== နည်းပညာပိုင်း တိုးတက်မှုများ ===
[[ဖိုင်:MossLotusClimax19610806.jpg|right|thumb|၁၉၆၁ နျူဘာဂရင်း ဂရန့်ပရီပွဲစဉ်၌တွေ့ရသော ပြိုင်ပွဲဝင် Lotus 18 ပြိုင်ကား]]
ပြိုင်ပွဲများတွင် ပထမဆုံးသော အဓိကကျသည့် နည်းပညာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုသည် ဘူဂတ်တီ ပြိုင်ကားအသင်း (Bugatti) ၏ ခါးလယ်-အင်ဂျင်ထိုင် ပြိုင်ကားများဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်၍ ၎င်းနည်းပညာနှင့် မိတ်ဆက်ခဲ့ချိန်က ဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျ ပြိုင်ကားမောင်းသမား ဂျက်ဘရက်ဘမ် (Jack Brabham) ရရှိခဲ့သည့် ၁၉၅၉၊ ၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ် ချန်ပီယံဆုများသည် ခါးလယ်-အင်ဂျင်အထိုင်ချခြင်း၏ အားသာမှုကို သက်သေပြခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းအားလုံး ခါးလယ်-အင်ဂျင်ထိုင် ပြိုင်ကားများဖြင့် ပြောင်းလဲပြိုင်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည်။ လေးဘီးယက်ပုံစံ Ferguson P99 ပြိုင်ကားသည် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲသို့ နောက်ဆုံးဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ယာဉ်ဦးပိုင်း-အင်ဂျင်ထိုင် ဒီဇိုင်း ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ကားဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ ဂရန့်ပရီ၏ တစ်စင်းတည်းသောရှေ့ခန်း-အင်ဂျင်ထိုင် ဒီဇိုင်း ပြိုင်ကားလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ferguson P99 |url=http://www.gpracing.net192.com/cars/data/186.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080330231253/http://www.gpracing.net192.com/cars/data/186.cfm |archive-date=30 March 2008 |access-date=17 November 2007 |publisher=[[GP Racing]]}}&lt;/ref&gt;

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် လိုတက်စ်ပြိုင်ကားအသင်း (Lotus) သည် ရှေးရိုးပုံစံဖြစ်သည့် ဒေါက်တိုင် အရိုးစုဘောင် ကိုယ်ထည်အစား အလူမီနီယမ်ပြား အကာခွံ ကိုယ်ထည်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ပြိုင်ကားဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်၍ ယင်းနည်းပညာသစ်ဖြင့် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခါးလယ်-အင်ဂျင်ထိုင်စနစ်ပြီးနောက်ပိုင်း နည်းပညာဆိုင်ရာ အကြီးမားဆုံးတိုးတက်မှုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 March 2018 |title=See how technology has changed Formula One for the better |url=https://www.redbull.com/in-en/7-times-new-technology-changed-the-f1-game |access-date=23 August 2025 |website=Red Bull}}&lt;/ref&gt;

၁၉၆၈ ခုနှစ် ရာသီပွဲစဉ်တွင် တောင်ပံရွက်တပ် ပြိုင်ကားပုံစံများပေါ်ပေါက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကားဒီဇိုင်းများတွင် လေခွင်းပင့်ဖိအား (Aerodynamic Downforce) သက်ရောက်မှုသည် တဖြည်းဖြည်းအရေးပါလာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် Lotus အသင်းမှ မြေပြင်-သက်ရောက်မှု လေခွင်အား (Ground-Effect Aerodynamics) နည်းပညာသုံး ပြိုင်ကားများနှင့် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းနည်းပညာ၏ အကျိုးကျေးဇူးဖြင့် ပြိုင်ကားများတွင် ကြီးမားသည့် ပင့်ဖိအားရရှိမှုနှင့်အတူ လမ်းကွေ့များပေါ်၌ အရှိန်မြန်မြန် မောင်းနှင်နိုင်စွမ်း ပိုမိုရရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Staniforth |first=Allan |year=1994 |title=Competition Car Suspension |publisher=Haynes |isbn=978-0-85429-956-0 |page=96}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:1985_European_GP_Stefan_Johansson_01.jpg|thumb|၁၉၈၅ ခုနှစ် ဥရောပ ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်မောင်းနှင်နေသော ဖာရာရီအသင်း၏ ပြိုင်ကားတစ်စင်း]]
၁၉၈၈ ခုနှစ်အလွန် ဆယ်စုနှစ်တာမျှ ကာလအတွင်း ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ပွဲများသည် ပြိုင်ဆိုင်မှု အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး ယာဉ်မတော်တဆဖြစ်ပွားမှုများနှင့် သေဆုံးမှုဖြစ်ရပ်များ ရှိခဲ့၏။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Slater |first=Luke |date=22 May 2025 |title='I had a front-row seat for the explosive Senna-Prost rivalry' |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/05/22/front-row-seat-explosive-ayrton-senna-alain-prost-rivalry/ |access-date=3 November 2025 |website=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ayrton Senna: Remembering a racing legend 30 years on |url=https://www.silverstone.co.uk/news/ayrton-senna-remembering-racing-legend-30-years |access-date=3 November 2025 |website=Silverstone}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tremayne |first=Sam |title=A racer through and through – Roland Ratzenberger remembered |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/a-racer-through-and-through-ratzenberger-remembered.4GgLrhjq9vSL5anb023G7 |access-date=3 November 2025 |website=Formula 1®}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဂျပန် ဂရင်းပရီပြိုင်ပွဲ ယာဉ်မတော်တဆမှု ထိခိုက်ဒဏ်ရာများကြောင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သူ ပြင်သစ် ပြိုင်ကားမောင်းသမား ဂျူးလိစ် ဘီယန်ချီ၏ သေဆုံးမှုမတိုင်မီအထိ ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ပွဲသမိုင်းတလျောက် ပြိုင်ကားမောင်းသမားတစ်ဦးမျှ ပြိုင်ပွဲ မတော်တဆမှုမှ ရရှိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့် သေဆုံးဖူးခြင်း မရှိိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=9 October 2022 |title=Japanese Grand Prix: Memories of Jules Bianchi death trigger anger over recovery truck on track |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/63190448 |access-date=16 September 2025 |website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;

=== ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခြင်း ===
[[ဖိုင်:Michael_Schumacher,_Ferrari_F2001_(8968595731)_(cropped).jpg|thumb|[[မိုက်ကယ် ရှူးမက်ကာ]]နှင့် [[ဖာရာရီ]]အသင်းသည် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုများ ငါးကြိမ်ဆက်တိုက် အတူတကွရယူနိုင်ခဲ့သည်။ (၂၀၀၁ ခုနှစ် ဓာတ်ပုံ) ]]
မိုက်ကယ် ရှူးမက်ကာနှင့် [[ဖာရာရီ]]အသင်းတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုတွင် ငါးကြိမ်ဆက်တိုက် ယာဉ်မောင်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆု နှင့် ခြောက်ကြိမ်ဆက်တိုက် ယာဉ်တည်ဆောက်မှု ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုများ အတူတကွ ရယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှူးမေကာသည် ဖော်မြူလာ ဝမ်းတွင် ဂရန့်ပရီ နိုင်ပွဲရရှိမှု အများဆုံး၊ ရာသီတစ်ခုစာ နိုင်ပွဲရရှိမှု အများဆုံး၊ ယာဉ်မောင်းချန်ပီယံဆုရရှိမှု အများဆုံး စသည့် စံချိန်များစွာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 July 2002 |title=Schumacher makes history |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/2141834.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505185104/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/2141834.stm |archive-date=5 May 2009 |access-date=12 September 2006 |work=BBC Sport}}&lt;/ref&gt; ရှူးမေကာ၏ ရာသီဆက်တိုက် ချန်ပီယံဆု သိမ်းပိုက်မှုသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ရာသီတွင် ရီနော့ပြိုင်ကားအသင်း (Renault) ၏ စပိန် ပြိုင်ကားမောင်းသမား ဖာနန်ဒို အယ်လွန်ဆို (Fernando Alonso) ၏ အသက်အငယ်ဆုံး ဖော်မြူလာ ဝမ်း ချန်ပီယံဖြစ်လာချိန်၌ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The youngest Formula 1 world champions – Where does Max Verstappen rank alongside Vettel, Alonso and Hamilton? |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-youngest-world-champions-where-does-verstappen-rank-alongside-vettel.5maXjugCVIKMSrPdky0p7Q |access-date=23 August 2025 |website=Formula 1®}}&lt;/ref&gt; ၎င်းနောက်ပိုင်း အသက်အငယ်ဆုံး ချန်ပီယံဆုရှင် စံချိန်အား ဗြိတိသျှ ပြိုင်ကားမောင်းသမား လူးဝစ် ဟာမီလ်တန် (Lewis  Hamilton) မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ချန်ပီယံဆုဖြင့် ချိုးဖျက်ခဲ့ပြီး ၎င်းနောက်ထပ်တဖန် ဂျာမန် ပြိုင်ကားမောင်းသမား ဆီဘက်စသျှန်း ဗက်တယ် (Sebastian Vettel) မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ချန်ပီယံဆုဖြင့် ယင်းစံချိန်အား ထပ်မံချိုးဖျက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်ရာသီတွင်လည်း ရီနော့အသင်း နှင့် အယ်လွန်ဆို တို့သည် ချန်ပီယံဆု နှစ်ခုလုံးကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2006 Teams' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2006/team |access-date=23 August 2025 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2006 Drivers' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2006/drivers |access-date=23 August 2025 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt; ရှူးမက်ကာသည် ဖော်မြူလာ ဝမ်း ကားမောင်းပြိုင်ပွဲများသို့ ၁၆ နှစ်တာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကုန်တွင် ပြိုင်ကားမောင်းသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၀ ပြိုင်ပွဲရာသီတွင် Brawn GP အမည်ဖြင့်ပြောင်းလဲ၍ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော မာစီးဒီး ပြိုင်ကားအသင်းသစ်နှင့်အတူ ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ပွဲများသို့ တကြော့ပြန်လည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Michael Schumacher: When he announced his first f1 retirement |url=https://www.skysports.com/f1/news/12525/10561418/michael-schumacher-when-he-announced-his-first-f1-retirement |access-date=23 August 2025 |website=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;

ထိုကာလတွင် FIA မှ ပြိုင်ပွဲလှုပ်ရှားမှုများ တိုးတက်စေရန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ကာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းပြောင်းလဲမှုများကို မကြာခဏပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIA Rules &amp; Regulations Sporting Regulations: 2006 season changes |url=http://www.formula1.com/insight/rulesandregs/13/995.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109185035/http://www.formula1.com/insight/rulesandregs/13/995.html |archive-date=9 November 2006 |access-date=11 May 2006 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt; ချန်ပီယံရှစ် စတင်ခဲ့သည့် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက တရားဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် &quot;အသင်းမှ အမိန့်ပေးခြင်း&quot; လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် ကားမောင်းအသင်းများမှ ပြိုင်ပွဲရလဒ်အား ပြောင်ကျကျခြယ်လှယ်၍ အပျက်သဘောဆောင်သည့် လုပ်ရပ်များ လူသိရှင်ကြားဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှစ၍ ပိတ်ပင်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းကိစ္စ၏ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ရပ်မှာ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဩစတြီးယား ဂရန့်ပရီ၌ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖာရာရီအသင်း၏ ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2008 FIA Formula One Sporting Regulations |url=http://paddocktalk.com/news/html/modules/ew_filemanager/07images/f1/fia/033007_2008_F1_SPORTING_REGULATIONS.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929075510/http://paddocktalk.com/news/html/modules/ew_filemanager/07images/f1/fia/033007_2008_F1_SPORTING_REGULATIONS.pdf |archive-date=29 September 2011 |access-date=16 March 2018 |publisher=}}&lt;/ref&gt; အခြားပြောင်းလဲမှုများတွင် တာထွက်နေရာ အရည်အချင်းစစ်ခြင်း၊ အမှတ်ပေးစနစ်၊&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 February 2010 |title=Formula 1 adopts new points system for 2010 season |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8493082.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129191226/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8493082.stm |archive-date=29 November 2017 |access-date=10 April 2021 |publisher=[[BBC Sport]]}}&lt;/ref&gt; နည်းပညာဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 February 2010 |title=FIA publishes new Formula One regulations to cover the 2010 season |url=https://www.theguardian.com/sport/2010/feb/12/fia-formula-one-regulations-2010-season |access-date=23 August 2025 |website=The Guardian}}&lt;/ref&gt; နှင့် အင်ဂျင်နှင့် တာယာ မည်မျှကြာမြင့်ရမည် စသည်တို့ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wise |first=Michael |title=2010 rule changes |url=https://www.skysports.com/f1/news/5980709/2010-rule-changes |access-date=23 August 2025 |website=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Holding |first=Joe |date=22 October 2021 |title=Formula One: remember when... the US GP went ahead with just six cars? |url=https://www.topgear.com/car-news/formula-one/formula-one-remember-when-us-gp-went-ahead-just-six-cars |access-date=23 August 2025 |website=Top Gear}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=20 December 2007 |title=Bridgestone signs sole supplier contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/bridgestone-signs-sole-supplier-contract-4418515/4418515/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103164629/https://www.autosport.com/f1/news/bridgestone-signs-sole-supplier-contract-4418515/4418515/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=3 January 2022 |website=autosport.com}}&lt;/ref&gt;

== ကားမောင်းပြိုင်ခြင်း ==
ဖော်မြူလာ ဝမ်း ဂရင်းပရီပြိုင်ပွဲတစ်ပွဲသည် ရက်သတ္တပတ်ကုန်အထိ ကြာမြင့်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပြိုင်ပွဲတစ်ပွဲသည် သောကြာနေ့ အစမ်းမောင်းလေ့ကျင့်မှု နှစ်ကြိမ်၊ စနေနေ့ အစမ်းမောင်းလေ့ကျင့်မှု တစ်ကြိမ်တို့ဖြင့် စတင်သည်။ အရန်ယာဉ်မောင်းများကို သောကြာနေ့ လေ့ကျင့်မှုများတွင် ဝင်ရောက်မောင်းနှင်ခွင့်ပြုသော်လည်း အသင်းတစ်သင်းလျှင် ကားနှစ်စီးသာ အသုံးပြုနိုင်သဖြင့် ပြိုင်ပွဲဝင် ယာဉ်မောင်းတစ်ဦးနှင့် လဲလှယ်၍သာ ဝင်ရောက်လေ့ကျင့်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အစမ်းမောင်းလေ့ကျင့်မှု နောက်ဆုံးအကြိမ်အပြီးတွင် တာထွက် နေရာ အကဲဖြတ်ခြင်းအပိုင်း ပြုလုပ်သည်။ ၎င်းအကဲဖြတ် ရလဒ်အပေါ်မူတည်၍ တနင်္ဂနွေနေ့ အဓိကပြိုင်ပွဲ၏ တာအထွက်တွင် စီတန်းရမည့် နေရာအား သတ်မှတ်သည်။ &lt;ref name=&quot;QDetail2&quot;&gt;{{Cite web |title=Practice and qualifying |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8686/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100516014918/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8686/ |archive-date=16 May 2010 |access-date=21 October 2009 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;DriveChang&quot;&gt;{{Cite web |date=10 June 2011 |title=Driver changes and additional drivers |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8694/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110620024651/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8694/ |archive-date=20 June 2011 |access-date=10 June 2011 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt;

=== တာယာ စည်းမျဉ်းများ ===
[[ဖိုင်:Pirelli_Tire_Range_(52849596009).jpg|thumb|၂၀၂၃ ခုနှစ် ရာသီတွင် အသုံးပြုခဲ့သော Pirelli အမှတ်တံဆိပ် ကားတာယာများ (ဝဲ မှ ယာ)။ ပြောင်ကွန်ပေါင်းတာယာ ၃ မျိုး (အပျော့၊ သာမာန်၊ အမာ) နှင့် မိုးရာသီသုံးတာယာ ၂ မျိုး (မိုးဖွဲ၊ မိုးသည်းထန်)။]]
ပြိုင်ပွဲသီတင်းပတ်တစ်ခုစီတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်ယာဉ်မောင်းတစ်ဦးလျှင် ခြောက်သွေ့ရာသီသုံး တာယာ ၁၃ စုံ၊ စိုထှိုင်းရာသီသုံး တာယာ ၃ စုံနှင့် အထွေထွေဘက်စုံသုံး တာယာ ၄ စုံ ဟူ၍ စုစုပေါင်း တာယာ အစုံ ၂၀ စီ ခွဲတမ်းချထုတ်ပေးပြီး မသုံးဖြစ်သည့် တာယာအသစ်များကိုလည်း ပြန်လည်အပ်နှံပေးရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=16 December 2020 |title=2021 Formula 1 Sporting Regulations |url=https://www.fia.com/sites/default/files/2021_formula_1_sporting_regulations_-_iss_5_-_2020-12-16.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217153320/https://www.fia.com/sites/default/files/2021_formula_1_sporting_regulations_-_iss_5_-_2020-12-16.pdf |archive-date=17 December 2020 |publisher=Federation Internationale de l'Automobile}}&lt;/ref&gt;

=== တာထွက်နေရာ အရည်အချင်းစစ်ပြိုင်ပွဲ ===
ပြိုင်ပွဲကျင်းပမှုသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် တာထွက်နေရာအရည်အချင်းစစ်ပွဲသည် အစမ်းမောင်းလေ့ကျင့်ချိန်နှင့် တဆက်တည်းပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။ ယာဉ်မောင်းများသည် သတ်မှတ်ကြာချိန်အတွင်း ပတ်လမ်းများကို တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ပိုမို၍ မောင်းနှင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယာဉ်မောင်းအသီးသီး၏ ပတ်လမ်းအမြန်ဆုံးမောင်းနှင်မှုစံချိန်ဖြင့် အမှတ်ပေးဇယားရပ်တည်မှုကို ဆုံးဖြတ်သည်။ အမြန်ဆုံးစံချိန်ရရှိသူသည် ပြိုင်ပွဲတွင် Pole position ဟုခေါ်သော ထိပ်ဆုံးနေရာမှ တာထွက်ခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 2016 |title=Deciding the grid – A history of F1 qualifying formats |url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2016/3/deciding-the-grid-a-history-of-f1-qualifying-formats.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200830180030/https://www.formula1.com/en/latest/features/2016/3/deciding-the-grid-a-history-of-f1-qualifying-formats.html |archive-date=30 August 2020 |access-date=20 May 2021 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt;

=== တာတိုအမြန်မောင်းပြိုင်ပွဲ ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ရာသီပွဲစဉ်များတွင် တာတိုအမြန်မောင်းပွဲများ (Sprints) စတင်ပါဝင်လာခဲ့ပြီး တာထွက်နေရာအရည်အချင်းစိစစ်မှုပုံစံသစ်အနေဖြင့် ချဉ်းကပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၎င်းပုံစံသစ်တွင် ယခင်ပြုလုပ်နေကြ အရည်အချင်းစစ်ဆေးပွဲသည် တာတိုအမြန်မောင်းပြိုင်ပွဲအတွက် တာထွက်နေရာကို ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတာတိုပြိုင်ပွဲအား ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲ တာထွက်နေရာအတွက် ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rawcliffe |first=Tom |date=6 April 2021 |title=New F1 Sprint Races to be finalised by Imola |url=https://www.planetf1.com/news/sprint-races-finalised-imola/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407000617/https://www.planetf1.com/news/sprint-races-finalised-imola/ |archive-date=7 April 2021 |access-date=7 April 2021 |work=PlanetF1.com}}&lt;/ref&gt; သို့သော် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထိုနည်းလမ်းသစ်အစား တာတိုအမြန်မောင်းပွဲစဉ်များကို ထိပ်ဆုံးပန်းဝင်သူ ၈ ဦးကို ချန်ပီယံရှစ် ရမှတ်ပေးသော ပြိုင်ပွဲများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 December 2022 |title=Formula 1 announces venues for six F1 Sprint events across 2023 season |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-announces-venues-for-six-f1-sprint-events-across-2023.4tvAAXFGdkoHKE8Onjh8Ya.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207113722/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-announces-venues-for-six-f1-sprint-events-across-2023.4tvAAXFGdkoHKE8Onjh8Ya.html |archive-date=7 December 2022 |access-date=21 March 2023 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 April 2023 |title=Explained: Everything you need to know about the 2023 F1 Sprint format |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.explained-everything-you-need-to-know-about-the-2023-f1-sprint-format.583WHWKbWVVBemPKi6pJxH.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520011029/https://www.formula1.com/en/latest/article.explained-everything-you-need-to-know-about-the-2023-f1-sprint-format.583WHWKbWVVBemPKi6pJxH.html |archive-date=20 May 2023 |access-date=25 April 2023 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt; စံပြုထားသော ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲတစ်ပွဲ ကျင်းပပုံမှာ သီတင်းပတ်တစ်ခု၏ အကုန် သောကြာနေ့တွင် အစမ်းလေ့ကျင့်မောင်းနှင်ခြင်းနှင့် ၎င်းနောက် တာတိုအမြန်မောင်းပြိုင်ပွဲအတွက် တာထွက်နေရာ အရည်အချင်းစစ်ဆေးခြင်း၊ စနေနေ့တွင် နံနက်ပိုင်း၌ တာတိုအမြန်မောင်းပြိုင်ပွဲကျင်ပခြင်းနှင့် မွန်းလွဲပိုင်း၌ တနင်္ဂနွေနေ့ ကျင်းပမည့် ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲအတွက် တာထွက်နေရာအရည်အချင်းစစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Formula One Management |date=March 12, 2026 |title=Your guide to the 2026 F1 Sprint format |url=https://www.mclaren.com/racing/formula-1/2026/guide-to-the-f1-sprint/ |access-date=13 June 2026 |website=McLaren.com}}&lt;/ref&gt;

=== ကားမောင်းပြိုင်ပွဲ ===
တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်ယာဉ်မောင်းများ ယာဉ်နှင့်လမ်းကြောင်းအခြေအနေ စစ်ဆေးနိုင်ရန်၊ ကားတာယာများကို ဆွဲအားနှင့်ကုပ်အား ပိုမိုရရှိစေရန် အပူပေးသည့်အနေဖြင့် ပတ်လမ်းတစ်ပတ်စာ သွေးပူအစမ်းမောင်းနှင်မှုဖြင့် ပြိုင်ပွဲအား စတင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |title=F1 Explained: The formation lap |url=https://www.skysports.com/f1/video/36363/13237888/f1-explained-the-formation-lap |access-date=15 September 2025 |work=Sky Sports}}&lt;/ref&gt; ယင်းနောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ပြိုင်ကားအားလုံးသည် တာထွက်နေရာသို့ ၎င်းတို့၏အရည်အချင်းစစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်အစီအစဉ်အတိုင်း ဝင်ရောက်နေရာယူကြသည်။
[[ဖိုင်:Jacques_Villeneuve_(Sauber)_qualifying_at_US_Grand_Prix_2005.jpg|thumb|၂၀၀၅ ခုနှစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဂရန့်ပရီ တာထွက်နေရာ အရည်အချင်းစစ်ပွဲ၌ မောင်းနှင်ယှဉ်ပြိုင်နေစဉ်တွေ့ရသော Sauber C24 ပြိုင်ကား]]
သတ်မှတ် တာထွက်နေရာအသီးသီးသို့ ပြိုင်ကားအားလုံး ဝင်ရောက်တန်းစီပြီးသည်နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစောင့်ရှောက်ရေး ယာဉ်မှ ၎င်းတို့၏အနောက်သို့ ဝင်ရောက်နေရာယူသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Baxter-Priest |first=Matthew |date=2 March 2023 |title=What is the car at the back of the F1 grid? |url=https://www.esquireme.com/sports/what-is-the-car-at-the-back-of-the-f1-grid |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103153821/https://www.esquireme.com/sports/what-is-the-car-at-the-back-of-the-f1-grid |archive-date=3 November 2023 |access-date=3 November 2023 |website=Esquire Middle East}}&lt;/ref&gt; ထို့နောက် တာထွက်အချက်ပြပွိုင့် အနီရောင်မီးသီးငါးလုံး တစ်လုံးစီ တစ်စက္ကန့်ခြား လင်းလာပြီးနောက် စက္ကန့်အနည်းငယ်အကြာအတွင် မီးသီးအားလုံး တပြိုက်နက် မှိတ်သွားခြင်းဖြင့် ပြိုင်ပွဲစတင်ကြောင်း အချက်ပြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Formula 1 rules that every new fan needs to know |url=https://www.williamsf1.com/posts/881ba06f-3898-4fe1-8d5c-4c01af217c0e/the-f1-rules-that-every-new-fan-needs-to-know |access-date=15 September 2025 |website=Atlassian Williams Racing}}&lt;/ref&gt; ပြင်းထန်သော မတော်တဆမှု၊ အန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေများ သို့မဟုတ် ယာဉ်မောင်းသည် တာထွက်နေရာ သို့မဟုတ် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုမရှိဟုထင်ပါက လက်မြှောက်၍ အချက်ပြကာ ပြိုင်ပွဲစတင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ရပ်ဆိုင်းနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |title=McLaren: F1's aborted-start rule &quot;a little confusing&quot; amid Norris fine |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mclaren-aborted-start-rule-confusing-norris-fine/10671253/ |access-date=15 September 2025 |website=motorsport.com}}&lt;/ref&gt; မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းကဲ့သို့သော ပြိုင်ပွဲစတင်ခြင်းသည် အလွန်အကျွံအန္တရာယ်များသည်ဟု ယူဆပါက ဘေးကင်းရေးကား၏နောက်မှလည်း ပြိုင်ပွဲကို စတင်နိုင်သည်။ ယင်းအခြေအနေမျိုးတွင် သွေးပူအစမ်းမောင်းနှင်မှု မပါဝင်တော့ပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Race start procedure |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8691/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704181035/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8691/ |archive-date=4 July 2013 |access-date=16 October 2010 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt;

ယာဉ်မောင်းပြိုင်ပွဲဝင်များသည် ယှဉ်ပြိုင်နေစဉ်အတွင်း ပြိုင်ကားများ၏ တာယာဘီးများ လဲလှယ်ရန်နှင့် ပျက်စီးချို့ယွင်းမှုများ ပြုပြင်ရန် ဂိုဒေါင်ရုံ ရပ်နားမှု (Pit Stop) များပြုလုပ်နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် သာမာန်အချိန်တွင် အမျိုးအစားမတူသော ခြောက်သွေ့ရာသီသုံး ကွန်ပေါင်းတာယာ ၃ စုံ လဲလှယ်နိုင်ပြီး မိုးရွာသွန်းချိန်နှင့် ဆီးနှင်းကျချိန်များတွင် အမျိုးအစားမတူသော စိုထိုင်းရာသီသုံး အထူးထုတ်တာယာ ၂ စုံ လဲလှယ်နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲတွင် ယာဉ်မောင်းများသည် ဂိုဒေါင်ရုံ ရပ်နားမှုအား တစ်ကြိမ် အနည်းဆုံးပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ကွန်ပေါင်းတာယာများအား နှစ်စုံ အနည်းဆုံးအသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Asher |first=Richard |last2=Braybrook |first2=Rebecca |date=15 September 2025 |title=F1 tyres: What are the Pirelli compounds and 2024 rules |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-tyres-what-are-the-compounds-and-what-do-they-mean/10344284/ |access-date=15 September 2025 |website=autosport.com}}&lt;/ref&gt;{{Efn|A mandatory two-pit stop rule was enforced for the [[2025 Monaco Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=EXPLAINER: What is the new two-stop rule for Monaco? |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/explained-what-is-the-new-two-stop-rule-for-the-monaco-grand-prix-and-how.1qropbdmR05S3BqgYsHtpE |website=formula1.com |access-date=15 September 2025 }}&lt;/ref&gt;}}

ရှေ့ဆုံးမှ ဦးဆောင်ယှဉ်ပြိုင်နေသော ကားသည် သတ်မှတ်ထားသည့် ပတ်လမ်းမောင်းနှင်မှုအကြိမ်ရေ ပြီးမြောက်သောအခါတွင် ယှဉ်ပြိုင်မှုပြီးဆုံးလေသည်။{{Efn|This number varies around each track. It is defined as the minimum amount of laps required for the total race distance to exceed 305 km, with the exception of the Monaco Grand Prix, for which it is set at 260km.&lt;ref name=&quot;2025 sporting regs&quot;/&gt;}} သတ်မှတ်ပတ်လမ်းမောင်းနှင်မှုအကြိမ်ရေပြီးမြောက်သူ တစ်ဦးမကပါက ပန်းဝင်မျဉ်းကိုဖြတ်သည့် အချိန်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ပြိုင်ပွဲပြီးဆုံးချိန်တွင် သတ်မှတ်ထားသော အကွာအဝေး၏ ၉၀% ပြီးမြောက်သော ပြိုင်ပွဲဝင်များကို ၎င်းတို့၏ ဆက်စပ်လမ်းကြောင်းအနေအထားနှင့် ပြီးမြောက်သွားသော ပတ်လမ်းမောင်းနှင်မှု အရေအတွက်ပေါ်မူတည်၍ ပြိုင်ပွဲ၏ ရလဒ် အဆင့်များကို သတ်မှတ်သည်။ ပြိုင်ပွဲအား ဆက်လက်ကျင်းပရန် လုံခြုံစိတ်ချရမှုမရှိသည့် အခြေအနေမျိုးရှိလာပါက ခေတ္တရပ်နားနိုင်သည် သို့မဟုတ် စောလျင်စွာ ပြီးဆုံးနိုင်သည်။ ယှဉ်ပြိုင်နေမှုအား ယာယီဆိုင်းငံ့ထားသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် ပြိုင်ပွဲဝင် ကားအားလုံးသည် လမ်းကြောင်းရှင်း ကား (Safety Car) ၏ ဦးဆောင်မှုနောက်တွင် လက်ရှိရောက်ရှိနေသည့် နေရာ အစဉ်လိုက်အတိုင်း မောင်းနှင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ယှဉ်ပြိုင်မှု ပြန်လည်မစတင်မီ ဆယ်မိနစ်ကြိုတင်အသိပေးသည်။&lt;ref name=&quot;2025 sporting regs&quot;&gt;{{Cite web |title=2025 Formula 1 Sporting Regulations |url=https://www.fia.com/sites/default/files/fia_2025_formula_1_sporting_regulations_-_issue_1_-_2024-07-31.pdf |access-date=15 September 2025 |website=Fédération Internationale de l'Automobile}}&lt;/ref&gt;

=== အချက်ပြ အလံများ ===
ဖော်မြူလာ ဝမ်း ကားပြိုင်ပွဲများတွင် အသုံးပြုသော အချက်ပြအလံများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် သုံးစွဲပုံများကို ကမ္ဘာ့ကားမောင်းအဖွဲ့ချုပ်မှ ထုတ်ပြန်သော ကားမောင်းအားကစားနည်းဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ ကျင့်ထုံး၏ နောက်ဆက်တွဲ(ဇ)တွင် ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIA International Sporting Code: Appendix H |url=https://www.fia.com/sites/default/files/appendix_h_2021_published_09_03_2021.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510213732/https://www.fia.com/sites/default/files/appendix_h_2021_published_09_03_2021.pdf |archive-date=10 May 2021 |publisher=Federation Internationale de l'Automobile}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!အလံ
! အခေါ်အဝေါ်
! အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ဖိုင်:Auto_Racing_Yellow.svg|50x50px]]
! SC ဆိုင်းဘုတ်
(Safety Car)
| ပြိုင်လမ်းပေါ်တွင် ဘေးကင်းရေးယာဉ် (Safety Car) ရှိကြောင်း သတိပေးညွှန်ပြရန် အဝါရောင်အလံနှင့်တွဲဖက်၍ပြသသည်။ ပြိုင်ကားမောင်းသမားများသည် လက်ရှိအဆင့်ရပ်တည်မှုနေရာအတိုင်း အစဉ်လိုက် အရှိန်လျော့၍မောင်းနှင်ရမည်။
|-
! VSC ဆိုင်းဘုတ်
(Virtual Safety Car)
| ပြိုင်လမ်းပေါ်တွင် ဘေးကင်းရေးယာဉ် (Safety Car) ရှိသကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကြောင်း သတိပေးညွှန်ပြရန် အဝါရောင်အလံနှင့်တွဲ၍ပြသသည်။ ဤသတ်မှတ်ချိန်အတွင်းတွင် ယာဉ်မောင်းများအား ပြိုင်လမ်း အပိုင်းလိုက် မောင်းနှင်ချိန် မည်မျှကြာမြင့်ရမည်ကို သတ်မှတ်ပေးထားပြီး မလိုက်နာပါက ပြစ်ဒဏ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 April 2025 |title=Virtual Safety Car: what it is and how it works |url=https://www.monzanet.it/en/virtual-safety-car-what-it-is-and-how-it-works/ |access-date=19 August 2025 |website=Autodromo Nazionale Monza}}&lt;/ref&gt;
|-
! အဝါ
| ပြိုင်လမ်းပေါ်တွင် (သို့) ပြိုင်လမ်းအနီးတွင် အပျက်အစီး အပိုင်းအစများရှိကြောင်း သတိပေးညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အဝါရောင်နှစ်ထပ်လှိုင်းတွန့်အလံသည် ပြိုင်လမ်းပေါ်တွင် (သို့) ပြိုင်လမ်းအနီးတွင် ပြိုင်ပွဲကြီးကြပ်ရေးဒိုင်များ အလုပ်လုပ်နေသောကြောင့် အရှိန်လျှော့ရန်နှင့် ရပ်တန့်နိုင်ရေး ပြင်ဆင်ထားရန် သတိပေးညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
|-
![[ဖိုင်:Auto_Racing_Green.svg|50x50px]]
! အစိမ်း
| ပြိုင်ပွဲသည် ပုံမှန်အခြေအနေအတိုင်း ယှဉ်ပြိုင်နေကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းအား အလံဝါ (သို့) SC Board ပြသပြီးနောက် ပုံမှန်အခြေအနေပြန်ဖြစ်မှုကို ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲ အစီအစဉ်များတစ်ခု၏ စတင်ရာတွင်လည်း ပြလေ့ရှိသည်။
|-
![[ဖိုင်:Auto_Racing_Oil.svg|50x50px]]
! ဝါနီကြား
| စက်ဆီ၊ ချောဆီ၊ ရေ (သို့) အပျက်အစီးအပိုင်းအစများရှိနေ၍ ကားလမ်းချော်နိုင်ကြောင်းညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ မျဉ်းကြားပုံသည် ဘေးတိုက်ဖြစ်ပါက တိရစ္ဆာန်ငယ်လေးများ ပြိုင်လမ်းပေါ်တွင်ရှိနေကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
|-
![[ဖိုင်:Auto_Racing_Plain_Blue.svg|50x50px]]
! အပြာ
| ယာဉ်မောင်း၏နောက်တွင်ရှိသည့် ပတ်လမ်းအခေါက်ရေသာလွန်နေသော အရှိန်ပိုမြန်သည့် ကားများကို ကျော်တက်ခွင့်ပြုရန် ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအလံပြသ သတိပေးမှု သုံးကြိမ်ထိပါက ပြစ်ဒဏ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။
|-
![[ဖိုင်:F1_white_flag.svg|50x50px]]
! အဖြူ
| ရှေ့၌ အရှိန်နှေးသော ကားရှိကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ပြင်ဆင်ရေးရုံများမှ ပြိုင်ကားတစ်စီး ပြန်လည်ထွက်ခွာတော့မည်ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ရုံဝင်လမ်းကြောင်းအဆုံးတွင် အလံရမ်းပြလေ့ရှိသည်။
|-
![[ဖိုင်:F1_black_flag_with_orange_circle.svg|50x50px]]
! လိမ္မော်ဝိုင်း အနက်
| ယာဉ်သည် ထိခိုက်ပျက်စီးမှု (သို့) စက်ပိုင်းဆိုင်ရာချို့ယွင်းမှု တစ်ခုခုရှိနေသောကြောင့် ပြင်ဆင်ရေးရုံသို့ချက်ချင်းပြန်သွားရန် ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
|-
![[ဖိုင်:F1_black_and_white_diagonal_flag.svg|50x50px]]
! ဖြူနက်စောင်း
| ယာဉ်မောင်း၏ အားကစားစိတ်ဓာတ်ညံ့ဖျင်းမှု သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ရှိသော အပြုအမူနှင့်ပတ်သက်၍ သတိပေးကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အလားတူလုပ်ရပ်မျိုး ထပ်မံကျူးလွန်ပါက အလံနက်ဖြင့် အမှတ်အသားပြုနိုင်သည်။
|-
![[ဖိုင်:Auto_Racing_Black.svg|50x50px]]
! အနက်
| ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အရည်အချင်းမပြည့်မီကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဖြူနက်စောင်းအလံပြပြီးနောက် ပြသနိုင်သည်။
|-
![[ဖိုင်:F1_red_flag.svg|50x50px]]
! အနီ
| ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အလွန်အန္တရာယ်များလာသည့်အခြေအနေမျိုး၌ ပြိုင်ပွဲအား ချက်ချင်းရပ်ဆိုင်းကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
|-
![[ဖိုင်:F1_chequered_flag.svg|50x50px]]
! ချက်ကာကွက်
| အစမ်းမောင်းလေ့ကျင့်မှု၊ အရည်အချင်းစစ်ဆေးပွဲ သို့မဟုတ် ပြိုင်ပွဲ ပြီးဆုံးကြောင်း ပန်းဝင်နေရာတွင် ညွှန်ပြသည်။
|}

=== အမှတ်ပေးစနစ် ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!ပထမ
! ဒုတိယ
! တတိယ
! စတုတ္ထ
! ပဉ္စမ
! ဆဌမ
! သတ္တမ
! အဌမ
! နဝမ
! ဒသမ
|-
| style=&quot;background-color:#ffffbf&quot; | ၂၅
| style=&quot;background-color:#dfdfdf&quot; | ၁၈
| style=&quot;background-color:#ffdf9f&quot; | ၁၅
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၁၂
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၁၀
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၈
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၆
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၄
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၂
| style=&quot;background-color:#dfffdf&quot; | ၁
|}

== ဂရန့်ပရီ ==
[[ဖိုင်:Formula_1_all_over_the_world.svg|thumb|ဖော်မြူလာ ဝမ်း ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲများ၏ တည်နေရာပြ ကမ္ဘာ့မြေပုံ။  လက်ရှိပြိုင်ပွဲရာသီအချိန်ဇယားပါ နိုင်ငံများကို အစိမ်းရောင်ခြယ်သထားပြီး ယခင် ဖော်မြူလာ ဝမ်း ပြိုင်ပွဲများ လက်ခံကျင်းပဖူးသော နိုင်ငံများကို  မီးခိုးရင့်ခြယ်သထားသည်။ {{Efn|''De facto'' status of the territories is shown.}}]]
ပြိုင်ပွဲရာသီတစ်ခုအတွင်း ကျင်းပသော ဂရန့်ပရီပွဲစဉ် အရေအတွက်သည် ခုနှစ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီကြပေ။ ၁၉၅၀ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ် ပထမဆုံးရာသီတွင် ပြိုင်ပွဲခုနစ်ပွဲသာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;inaugural season&quot;&gt;{{Cite web |title=1950 RACE RESULTS |url=https://www.formula1.com/en/results/1950/races |access-date=23 August 2025 |website=formula1.com}}&lt;/ref&gt; ချန်ပီယံရှစ် မဟုတ်သော ဖော်မြူလာဝမ်း ပြိုင်ပွဲများစွာလည်း ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Non World Championship Grand Prix - 1950 |url=https://www.statsf1.com/en/1950-hc.aspx |access-date=23 August 2025 |website=statsf1.com}}&lt;/ref&gt; သို့သော် ၎င်းတို့သည် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;lastnopointsrace&quot;&gt;{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=10 April 2021 |title=The beer and curry secret of F1's last non-points race |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-race-champions-sullivan-1983/4779232/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230708190942/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-race-champions-sullivan-1983/4779232/ |archive-date=8 July 2023 |access-date=3 September 2024 |website=motorsport.com}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၄ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲရာသီတွင် ပြိုင်ပွဲ ၂၄ ပွဲ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲအရေအတွက်အများဆုံးကျင်းပမှုဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;2024 calendar&quot;&gt;{{Cite web |title=F1 2024 calendar revealed: Saturday night Grands Prix in Bahrain and Saudi Arabia to kick off record 24-race season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12915418/f1-2024-calendar-revealed-saturday-night-grands-prix-in-bahrain-and-saudi-arabia-to-kick-off-record-24-race-season |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230708215051/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12915418/f1-2024-calendar-revealed-saturday-night-grands-prix-in-bahrain-and-saudi-arabia-to-kick-off-record-24-race-season |archive-date=8 July 2023 |access-date=5 July 2023 |website=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;

=== စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသော ဂရန့်ပရီပွဲများ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲရာသီအတွက် ဂရန့်ပရီပြိုင်ပွဲ ၂၂ ပွဲကျင်းပမည်ဖြစ်ရာ ကျင်းပရန် စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသည့် ပတ်လမ်းပြိုင်ကားကွင်းများမှာ အောက်ဇယားပါအတိုင်းဖြစ်သည် -&amp;nbsp;
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 85%;&quot;
!Grand Prix
!Circuit
!Contract ends
! class=&quot;unsortable&quot; |Ref.
|-
|Abu Dhabi Grand Prix
|{{Flagicon|UAE}} [[Yas Marina Circuit]], [[အဘူဒါဘီမြို့|Abu Dhabi]]
|2030
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=9 December 2021 |title=Formula 1 renews Abu Dhabi Grand Prix contract until 2030 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-renews-abu-dhabi-grand-prix-contract-until-2030.4oNR96dTUunnErAiruurFd.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142007/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-renews-abu-dhabi-grand-prix-contract-until-2030.4oNR96dTUunnErAiruurFd.html |archive-date=12 June 2022 |access-date=2 February 2024 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Australian Grand Prix
|{{Flagicon|AUS}} [[Albert Park Circuit]], [[မဲလ်ဘုန်းမြို့|Melbourne]]
|2037
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 December 2022 |title=Melbourne In The Formula 1 Driver's Seat Until 2037 |url=https://www.premier.vic.gov.au/melbourne-formula-1-drivers-seat-until-2037 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218033731/https://www.premier.vic.gov.au/melbourne-formula-1-drivers-seat-until-2037 |archive-date=18 December 2022 |access-date=1 July 2025 |website=Premier of Victoria (Government of Victoria)}}&lt;/ref&gt;
|-
|Austrian Grand Prix
|{{Flagicon|AUT}} [[Red Bull Ring]], [[Spielberg, Styria|Spielberg]]
|2041
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=29 June 2025 |title=Formula 1 to race in Austria through to 2041 with new extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-austria-through-to-2041-with-new-extension.HgOK1qQjX444utFdp1A6J |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629093324/https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-austria-through-to-2041-with-new-extension.HgOK1qQjX444utFdp1A6J |archive-date=29 June 2025 |access-date=1 July 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Azerbaijan Grand Prix
|{{Flagicon|AZE}} [[Baku City Circuit]], [[ဘာကူးမြို့|Baku]]
|2030
|&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Cleeren |first=Filip |date=20 September 2025 |title=Azerbaijan GP secures F1 contract extension until 2030 |url=https://www.autosport.com/f1/news/azerbaijan-grand-prix-nets-f1-contract-extension-until-2030/10760922 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251019234827/https://www.autosport.com/f1/news/azerbaijan-grand-prix-nets-f1-contract-extension-until-2030/10760922 |archive-date=19 October 2025 |access-date=20 October 2025 |work=Autosport}}&lt;/ref&gt;
|-
|Barcelona-Catalunya Grand Prix
|{{Flagicon|ESP}} [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], [[Montmeló]]
|2032{{Efn|The event will not be held in 2027, 2029 and 2031 under the rotational contract.}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 February 2026 |title=F1 announces multi-year extension with the Circuit de Barcelona-Catalunya to race in rotation with Circuit de Spa-Francorchamps |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/f1-announces-multi-year-extension-with-the-circuit-de-barcelona-catalunya-to.34PBcnuzB9vYVzFIwdEgf4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260216182605/https://www.formula1.com/en/latest/article/f1-announces-multi-year-extension-with-the-circuit-de-barcelona-catalunya-to.34PBcnuzB9vYVzFIwdEgf4 |archive-date=16 February 2026 |access-date=16 February 2026 |work=formula1.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|Belgian Grand Prix
|{{Flagicon|BEL}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]], [[Stavelot]]
|2031{{Efn|The event will not be held in 2028 and 2030 under the rotational contract.}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=8 January 2025 |title=Formula 1 announces multi-year extension with the Belgian Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-announces-multi-year-extension-with-the-belgian-grand-prix.7FR5zJUgLAB7htZrRQUB07 |access-date=1 July 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|British Grand Prix
|{{Flagicon|GBR}} [[Silverstone Circuit]], [[Silverstone]]
|2034
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 February 2024 |title=Silverstone confirmed as host of the Formula 1 British Grand Prix until 2034 |url=https://www.silverstone.co.uk/news/silverstone-confirmed-home-formula-1-british-grand-prix-until-2034 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240209050007/https://www.silverstone.co.uk/news/silverstone-confirmed-home-formula-1-british-grand-prix-until-2034 |archive-date=9 February 2024 |access-date=8 February 2024 |website=Silverstone Circuit}}&lt;/ref&gt;
|-
|Canadian Grand Prix
|{{Flagicon|CAN}} [[Circuit Gilles Villeneuve]], [[မွန်းထရီးအောမြို့|Montreal]]
|2035
|&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rainbird |first=Daniel |title=Canadian Grand Prix signs Formula One contract extension through 2035 |url=https://www.cbc.ca/sports/canadian-grand-prix-jean-philippe-paradis-event-future-montreal-1.7562655 |access-date=19 August 2025 |work=CBC Canada}}&lt;/ref&gt;
|-
|Chinese Grand Prix
|{{Flagicon|CHN}} [[Shanghai International Circuit]], [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|Shanghai]]
|2030
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=6 December 2024 |title=Formula 1 to race in Shanghai until 2030 with new five-year extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-shanghai-until-2030-with-new-five-year-extension.773NjupGSMZ1sBQZUfTgY3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207062217/https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-shanghai-until-2030-with-new-five-year-extension.773NjupGSMZ1sBQZUfTgY3 |archive-date=7 December 2024 |access-date=7 December 2024 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Dutch Grand Prix
|{{Flagicon|NED}} [[Circuit Zandvoort]], [[Zandvoort]]
|2026
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 December 2024 |title=Formula 1 to celebrate final Dutch Grand Prix in 2026 after one-year extension confirmed for Zandvoort |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-celebrate-final-dutch-grand-prix-in-2026-after-one-year.7EYLHSMGIJyqefI5tMjLrZ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201220318/https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-celebrate-final-dutch-grand-prix-in-2026-after-one-year.7EYLHSMGIJyqefI5tMjLrZ |archive-date=1 February 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Hungarian Grand Prix
|{{Flagicon|HUN}} [[Hungaroring]], [[Mogyoród]]
|2032
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=22 July 2023 |title=Formula 1 to race in Hungary until 2032 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-hungary-until-2032.hKn4fTq1yH00eDOYi3Pbg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728013023/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-hungary-until-2032.hKn4fTq1yH00eDOYi3Pbg.html |archive-date=28 July 2023 |access-date=2 February 2024 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Italian Grand Prix
|{{Flagicon|ITA}} [[Monza Circuit]], [[Monza]]
|2031
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 November 2024 |title=F1 News: Formula 1 to race in Monza until 2031 with new six year extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-monza-until-2031-with-new-six-year-extension.1ICunI10PkuvLwuozkjxQ8 |access-date=1 July 2025 |work=formula1.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|Japanese Grand Prix
|{{Flagicon|JPN}} [[Suzuka International Racing Course]], [[Suzuka, Mie|Suzuka]]
|2029
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=9 December 2021 |title=Formula 1 renews Suzuka contract until 2029 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-japan-until-2029-after-new-five-year-extension.7yAlDYf8uDZBUBZn5fBcLx.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142007/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-renews-abu-dhabi-grand-prix-contract-until-2030.4oNR96dTUunnErAiruurFd.html |archive-date=12 June 2022 |access-date=2 February 2024 |work=formula1.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|Las Vegas Grand Prix
|{{Flagicon|USA}} [[Las Vegas Strip Circuit]], [[Paradise, Nevada]]
|2037
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 June 2026 |title=F1 to race in Las Vegas through 2037 following new 10-year extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/f1-to-race-in-las-vegas-through-2037-following-new-10-year-extension.5I6G8MKSr2U2rabMaZP10R |access-date=4 June 2026 |work=formula1.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|Mexico City Grand Prix
|{{Flagicon|MEX}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]], [[မက္ကဆီကိုမြို့|Mexico City]]
|2028
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 April 2025 |title=Formula 1 to race in Mexico City until 2028 with new three year extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-mexico-city-until-2028-with-new-three-year-extension.5ulR004lsElEueJ1pZQnJV |access-date=1 July 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Miami Grand Prix
|{{Nowrap|{{flagicon|USA}} [[Miami International Autodrome]], [[Miami Gardens, Florida]]}}
|2041
|&lt;ref name=&quot;official name&quot;&gt;{{Cite news |date=2 May 2025 |title=Formula 1 to race in Miami until 2041 as new extension agreed |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-miami-until-2041-as-new-extension-agreed.6rJEbQ5yl00iLsHLTtYoEV |access-date=1 July 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Monaco Grand Prix
|{{Flagicon|MON}} [[Circuit de Monaco]], [[Municipality of Monaco|Monaco]]
|2035
|&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Benson |first=Andrew |date=5 September 2025 |title=Monaco Grand Prix contract extended until 2035 by Formula 1 |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c36k1wpk6wgo |access-date=5 September 2025 |work=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;
|-
|Qatar Grand Prix
|{{Flagicon|QAT}} [[Lusail International Circuit]], [[Lusail]]
|2032
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 September 2021 |title=F1 to hold first Qatar Grand Prix at Losail this November |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-to-hold-first-qatar-grand-prix-at-losail-this-november |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930114809/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-to-hold-first-qatar-grand-prix-at-losail-this-november |archive-date=30 September 2021 |access-date=2 February 2024 |work=Motor Sport Magazine}}&lt;/ref&gt;
|-
|São Paulo Grand Prix
|{{Flagicon|BRA}} [[Interlagos Circuit]], [[ဆောပိုလိုမြို့|São Paulo]]
|2030
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=3 November 2023 |title=Formula 1 to race in Sao Paulo until 2030 after new five-year extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-race-in-sao-paolo-until-2030-after-new-five-year-extension.5UhmDjszyMNhTSbmPloxt9 |access-date=1 July 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|Singapore Grand Prix
|{{Flagicon|SIN}} [[Marina Bay Street Circuit]], [[စင်ကာပူနိုင်ငံ|Singapore]]
|2028
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 January 2022 |title=F1 signs 7-year contract extension with Singapore Grand Prix |url=https://www.usatoday.com/story/sports/motor/formula1/2022/01/27/f1-signs-7-year-contract-extension-with-singapore-grand-prix/49726135/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127104245/https://www.usatoday.com/story/sports/motor/formula1/2022/01/27/f1-signs-7-year-contract-extension-with-singapore-grand-prix/49726135/ |archive-date=27 January 2022 |work=SA Today}}&lt;/ref&gt;
|-
|Spanish Grand Prix
|{{Flagicon|ESP}} [[Madring]], [[မာဒရစ်မြို့|Madrid]]
|2035
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 January 2024 |title=Madrid to join Formula 1 calendar from 2026 in new long-term deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/madrid-formula-1-calendar-2026-spanish-grand-prix.rKwSPJ74MczwzDhHVxdQz |access-date=1 July 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
|United States Grand Prix
|{{Flagicon|USA}} [[Circuit of the Americas]], [[အော်စတင်မြို့|Austin, Texas]]
|2034
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 October 2025 |title=Formula 1 announces expansion of the United States Grand Prix through 2034 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-announces-extension-of-the-united-states-grand-prix-through-2034.1Qxc1oXyrxaSVLKn2IPvRu |access-date=19 October 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|}
၂၀၂၇ ရာသီအတွက် စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသည့် ဂရန့်ပရီပွဲစဉ်များဖြစ်သည် -
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 85%;&quot;
!ဂရင်းပရီ
! ပတ်လမ်းပြိုင်ကားကွင်း
! စာချုပ်ကုန်ဆုံး
! class=&quot;unsortable&quot; | ကိုးကား
|-
| ဘာရိန်း ဂရင်းပရီ
|{{Flagicon|BHR}} [[Bahrain International Circuit]] ၊ [[Sakhir]]
| ၂၀၃၆
| &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Edmondson |first=Laurence |date=11 February 2022 |title=Bahrain Grand Prix to remain in F1 until 2036 |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/33265777/bahrain-grand-prix-signs-new-deal-remain-f1-2036 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220211114147/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/33265777/bahrain-grand-prix-signs-new-deal-remain-f1-2036 |archive-date=11 February 2022 |access-date=2 February 2024 |work=ESPN}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2026-cancellation&quot;&gt;{{Cite news |date=15 March 2026 |title=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |access-date=15 March 2026 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
| ပေါ်တူဂီ ဂရင်းပရီ
|{{Flagicon|POR}}[[Algarve International Circuit]] ၊ [[Portimão]]
| ၂၀၂၈
| &lt;ref name=&quot;F1-return-Portugal&quot;&gt;{{Cite news |date=16 December 2025 |title=Formula 1 to return to Portugal in 2027 and 2028 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-return-to-portugal-in-2027-and-2028.6kRRgAnvEoGiOkJMkzp1Cr |access-date=24 December 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt;
|-
| nowrap=&quot;&quot; | ဆော်ဒီအာရေဗျ ဂရင်းပရီ
|{{Flagicon|SAU}}ဂျက်ဒါ ကော်နစ်ချီ ဆားကစ် ၊ [[ဂျက်ဒါးမြို့|ဂျက်ဒါ]] {{Efn|The event will move to [[Qiddiya Speed Park Track|a purpose built city track]] in [[Qiddiya City]] in 2028.}}
| ၂၀၃၀
| &lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 January 2023 |title=Jeddah expects to host F1 race until Qiddiya circuit is ready in 2027 |url=https://racer.com/2023/01/19/jeddah-expects-to-host-f1-race-until-qiddiya-circuit-is-ready-in-2027/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162122/https://racer.com/2023/01/19/jeddah-expects-to-host-f1-race-until-qiddiya-circuit-is-ready-in-2027/ |archive-date=7 July 2023 |access-date=2 February 2024 |work=Racer}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2026-cancellation&quot; /&gt;
|-
| တူရကီ ဂရင်းပရီ
|{{Flagicon|TUR}}[[Istanbul Park|အစ္စတန်ဘူလ်ပန်းခြံ]] ၊ [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|အစ္စတန်ဘူလ်]]
| ၂၀၃၁
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=F1 returns to Turkey's Istanbul Park from 2027 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-returns-to-turkeys-istanbul-park-from-2027-as-part-of-new-five-year-agreement.1I7OZGeDPoC6Vysv3iqadY |access-date=2026-04-24 |website=www.formula1.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== ရှင်းလင်းချက် မှတ်စုများ ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==

* {{Official website}}
* {{Commons category-inline}}

{{Authority control}}

[[ကဏ္ဍ:ဖော်မြူလာ ဝမ်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်မြူလာ ပြိုင်ကား]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်မြူလာ ကားမောင်းပြိုင်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>bb59rphps8bomcpmud50vle4teh17bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟန်ပ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20244</id>
    <revision>
      <id>1043468</id>
      <parentid>1043265</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T05:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Naingli|Naingli]] ([[User talk:Naingli|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1043265|1043265]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1043468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38788" sha1="9b8zhv7yl3vporsdzqasbarbr0wfj1k" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ
| image = [[File:Bbj ki.jpg|thumb|ဦးဟန်ပ]]
| image_size = 220px
| caption = အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ
| birth_name = မောင်သာထွန်း
| birth_date = ၂၇ ဧပြီ ၁၈၈၈ &lt;br/&gt; (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့)
| birth_place = [[မန္တလေးမြို့]]
| death_date = ၁၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၆ (သက်တမ်း ၇၈ နှစ်)&lt;br/&gt; (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆို လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)
| death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]]
| occupation = ဆိုင်းဆရာ၊ ရွာစား
| known_for = မြန်မာ့ဆိုင်းလောက၏ မီးရှူးတန်ဆောင်၊ ဂီတဖခင်ကြီး၊ ခုနစ်လုံးမောင်း တီထွင်သူ
| parents = ဦးမှင် နှင့် ဒေါ်မေ
| spouse = ဒေါ်ငွေသင် (တွံတေးဆံတောက် မငွေသင်)၊ ဒေါ်အုံးကြိုင် (မကြိုင်)
| children = မောင်ညွန့်လှိုင် (ဒေါ်ငွေသင်နှင့် ရရှိသူ)၊ မောင်စန်းဌေး နှင့် သမီးတစ်ဦး (ဒေါ်အုံးကြိုင်နှင့် ရရှိသူ)
}}
[[File:Ghj ooo.jpg|thumb|ဦးဟန်ပ]]

'''အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ''' (၂၇ ဧပြီ ၁၈၈၈ – ၁၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၆) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] လွတ်လပ်ရေးခေတ် မြန်မာ့ဆိုင်းလောက၏ မီးရှူးတန်ဆောင်လည်းဖြစ်၊ ဂီတဖခင်ကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သော ထင်ရှားကျော်ကြားလှသည့် ဗေဒါအနုပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သော [[မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်း|မြန်မာ့ဆိုင်းပညာ]]ကို ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားစွာဖြင့် ပွဲလယ်တင့်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ခေတ်ကာလစိန်ခေါ်မှုများအကြားမှ ဆိုင်းအတီးပညာရပ်တွင် ပါရဂူမြောက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကာ မျိုးဆက်သစ်တို့အား ပညာဖြန့်ဝေပေးခဲ့သော ဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။

== ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစုနောက်ခံ ==
ဦးဟန်ပကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်) သောကြာနေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ ဖွားမြင်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့က မြန်မာဘုရင် (သီပေါမင်း) အား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားပြီးနောက် လေးနှစ်အကြာတွင် ဖွားမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ '''မောင်သာထွန်း''' ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်သည် မြန်မာ့ဆိုင်းလောကနှင့် အမြစ်တွယ်ဆက်စပ်နေသည်။
* '''အဘိုး:''' ဦးရွှေဖောင်သည် [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး လက်ထက်က [[ရေကင်းနှဲ]]အဖွဲ့သား ရေကင်းနှဲဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
* '''ဖခင်:''' ဆရာမှင် (ဦးမှင်) သည် အဘိုးဖြစ်သူ ဆရာဖောင်၏သားဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် နှဲမှုတ်သော်လည်း [[ပတ္တလား]]နှင့် ပတ်တီးတီးခတ်မှုတို့၌လည်း ကျွမ်းကျင်သည်။ ရုပ်သေးမင်းသမီးကြီး [[ဆရာပု]]၏ တပည့်ရင်းဖြစ်ကာ သဘင်အရာ၌ သေတ္တာမှောက် အသုံးတော်ခံနိုင်သူ (စင်တော်မင်းသား၊ မင်းသမီးအဖြစ် ကပြနိုင်သူ) ဖြစ်သည်။
* '''မိခင်:''' ဒေါ်မေ ဖြစ်သည်။
* '''မောင်နှမများ:''' မောင်သာထွန်းတွင် သုံးနှစ်ငယ်သော ညီဖြစ်သူ မောင်လှဖေ ရှိသည်။ မောင်လှဖေသည် နောင်တွင် ပတ္တလားတီးခတ်မှုပညာ၌ ဦးဟန်ပထက်ပင် ပိုမိုထူးချွန်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရသည်။ ထို့ပြင် ဒေါ်သိန်းရင် အမည်ရှိ နှမတစ်ဦးလည်း ရှိသည်။

မောင်သာထွန်း ငါးနှစ်သားအရွယ်တွင် ဆရာမှင်တို့ မိသားစုသည် မန္တလေးမှ [[ပြည်မြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ အဘိုးဖြစ်သူ ဦးရွှေဖောင်က ဆိုင်းတီး၊ ဖခင်ဖြစ်သူက နှဲမှုတ်ကာ အသက်မွေးကြသည်။ သို့သော် မောင်သာထွန်း သုံးနှစ်သားအရွယ်တွင် ခဏတာကာလအတွင်း ဖခင်ဖြစ်သူ ဆရာမှင်သည် ရန်ကုန်သို့ဆင်းကာ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်ဆင်ခိုးမလေး တည်ထောင်သော ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် ဝင်ရောက်တီးမှုတ်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုစဉ်က မြန်မာမင်းလက်ထက်က အိုးစည်တော်တီးဖြစ်ခဲ့သော ဆရာမှင်၏အစ်ကို ဦးဘိုးဆင်လည်း လိုက်ပါခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်၌ ကြာရှည်မနေဘဲ မန္တလေးသို့ ပြန်ခဲ့ကြသည်။

== ဂီတပညာသင်ယူခြင်းနှင့် &quot;ဟန်ပ&quot; အမည်ရလာပုံ ==
မောင်သာထွန်းသည် ပြည်မြို့ ထောင်ဝကြီးအနီးရှိ ဆရာသိုင်းကျောင်း၌ ကျောင်းနေ၍ ကိုးနှစ်သားအရွယ်အထိ စာပေသင်ကြားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က အနေအထိုင်ပိပြားပြီး [[မြန်မာ့အက|အက]]၌ အလွန်ဝါသနာကြီးသူ ဖြစ်သည်။ ဂီတမျိုးရိုးဖြစ်သည့်အလျောက် အဘိုးဖြစ်သူက ကလေးများကို ရင်ခွင်ထဲ၌ထား၍ ဆိုင်းတီးပြသဖြင့် မောင်သာထွန်းသည် ၉ နှစ်သားအရွယ်၌ပင် ဆိုင်းတီးတတ်နေပြီ ဖြစ်သည်။ 

၁၃ နှစ်သားအရွယ်တွင် ကျောင်းထွက်ကာ ဆိုင်းပညာကို စနစ်တကျ သင်ယူသည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အသုံးတော်ခံ ဆီဆုံဆယ်ရွာစား ဆိုင်းတော်တီး ဆရာဖေကြီး၏ တပည့်ရင်းဖြစ်သူ ဆရာပေသည် မန္တလေးမှတစ်ဆင့် ပြည်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်လာရာ၊ ၎င်းနှင့်အတူ ရွာစားကြီး [[စိန်ဗေဒါ]]၏ ဆရာဖြစ်သူ ဆရာကြီး ဦးကျော်ဇံလည်း ပါလာသည်။ ဆရာပေနှင့် ဦးကျော်ဇံတို့က ဆရာမှင်၏ သားနှစ်ဦးဖြစ်သော မောင်သာထွန်း၊ မောင်လှဖေနှင့် ဆရာပေ၏သား မောင်ဘဇံ ကလေးသုံးဦးကို ရင်ခွင်ထဲ၌ထားကာ ပညာသင်ပေးခဲ့ကြသည်။ 

ပြည်မြို့သို့ ရောက်ပြီး ၆ နှစ်အကြာတွင် ဆရာကြီး ဦးကျော်ဇံ ကွယ်လွန်သွားရာ ဆရာပေကပင် ကလေးသုံးဦး၏ ဂီတပညာကို ဆက်လက်တာဝန်ယူ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ မောင်သာထွန်းသည် အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် သင်ရိုးကျွတ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၆ နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆိုင်းအတီးပညာ ကျွတ်လွတ်ပေါက်မြောက်ခဲ့သည်။

မောင်သာထွန်းသည် ကြေးပဲတီးတီး၊ ပတ်ပဲတီးတီး ကောင်းမွန်လှသော ကိုယ်နေဟန်ထား (ဟန်ကောင်းကောင်း) ဖြင့် တီးလေ့ရှိသဖြင့် ဆိုင်းပရိသတ်များက &quot;ဟန်ပါ့ဗျာ၊ ဟန်ပ&quot; ဟု ချီးကျူးပြောဆိုရာမှ ငယ်မည် &quot;မောင်သာထွန်း&quot; ပျောက်၍ '''မောင်ဟန်ပ''' သို့မဟုတ် '''ဟန်ပ''' ဟူသော အမည်ဖြင့် တစ်သက်လုံး ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

== ဆိုင်းလောကသို့ ခြေချခြင်းနှင့် အနုပညာခရီးလမ်း ==

=== ဇာတ်နှင့် ရုပ်သေးတွဲဖက်ခြင်း ===
မောင်ဟန်ပသည် ပညာစုံပြီးနောက် ဇာတ်၊ ရုပ်သေးတို့နှင့် တွဲဘက်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းဆရာများအဖို့ ဇာတ်နှင့်တွဲသည်ထက် ထွက်လာသော ရုပ်သေးအရုပ်နှင့် ဆီလျော်သည့် တေးသီချင်းများကို စုံလင်စွာ ရထားရသော [[မြန်မာ့ရုပ်သေး|ရုပ်သေးစင်]]နှင့် တွဲရသည်မှာ ပိုမိုခက်ခဲသည်။ မောင်ဟန်ပသည် အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ရုပ်သေးနှင့် တွဲနိုင်ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ အခြေခံခိုင်မာပုံကို ပြသခဲ့သည်။ စောစောပိုင်းတွင် ပခန်းဆရာညိုကြီး၏ ရုပ်သေးအဖွဲ့၊ ယောက်ျားမင်းသမီး ဗလညွန့်၏ ဇာတ်အဖွဲ့တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ ၃ နှစ်ခန့် ဆိုင်းနောက်လိုက်လုပ်ပြီးနောက် ပတ်တီးလက်ထောက်ဖြစ်လာကာ ထိုစဉ်က ရုံဝင်ခ တစ်မူး (တစ်ကျပ်၏ ရှစ်ပုံတစ်ပုံ) သာ ရှိသေးသော မင်းသားကြီး [[စိန်ကတုံး]]နှင့်လည်း စတင်တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အကဝါသနာပါသဖြင့် ဦးစိန်ကတုံးထံမှလည်း အကပညာ အခြေခံများကို သင်ယူခဲ့သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ဆိုင်းခွဲကာ ကိုယ်တိုင်တီးခွင့်ရခဲ့သည်။

=== ဟင်္သာတကာလ (ပလာဆိုင်းခေတ်) ===
အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင် ဆရာမှင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော်လည်း ဆရာပေနှင့် အဘိုးဖြစ်သူတို့က ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ နှစ် (အချို့ကျမ်းတွင် ၂၀ ကျော်) အရွယ်တွင် ဟင်္သာတမှ နာမည်ကျော် နှဲဆရာကြီး ဦးဖိုးဟန် ကွယ်လွန်သဖြင့်၊ ၎င်း၏ဇနီးဖြစ်သူ ဆိုင်းထောင်ရှင် ဒေါ်ပုက ဝိုင်းတော်တီးအဖြစ် လာရောက်ခေါ်ယူရာ ဆရာပေ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဟင်္သာတသို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။ ထိုဒေသတွင် ၆ နှစ်ခန့် ဗလာဆိုင်း (ပလာဆိုင်း) တီးခတ်လျက် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ ဟင်္သာတတွင် ဦးဖိုးမြဲ၊ ဦးဖိုးဝဲ၊ ဦးဖိုးထွား စသည့် နာမည်ကျော် ဆိုင်းဆရာကြီးများ ရှိသော်လည်း ဦးဟန်ပ၏ လက်သံမှာ တစ်စတစ်စ ထိုးဖောက်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ အခြားဆိုင်းများကဲ့သို့ သီးခြားအဆိုတော် မထားဘဲ ကိုယ်တိုင်ဆိုတီး တီးခတ်သဖြင့် အသက်အငယ်ဆုံး နာမည်ကျော် ဆိုင်းဆရာအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။

တစ်ခါသော် ဆိုင်းပြိုင်တီးပွဲတစ်ခုတွင် ဆိုင်း ၇ ဆိုင်း ပြိုင်ရမည့်အနက် အခြားဆိုင်း ၆ ဆိုင်းမှ လူများက ဦးဟန်ပ၏ လက်စွမ်းကို လေးစားသဖြင့် &quot;ကျွန်တော်တို့က ဆရာနဲ့ ပြိုင်ဖို့လာတာမဟုတ်ပါ၊ ဆရာ့လက်သံ နားထောင်ဖို့ လာတာပါ&quot; ဟု ဆိုကာ ဦးဟန်ပအား ဦးဆောင်တီးခတ်စေခဲ့သည်။

=== ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် ပြန်လည်တွဲဖက်ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ဦး ===
သက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် (အချို့နေရာတွင် ၂၈ နှစ်) ၌ နာမည်ကျော် မင်းသားဖြစ်လာသော ဆရာဟောင်း ဦးစိန်ကတုံး (ထိုစဉ် ရုံဝင်ခ သုံးမူးခေတ်) နှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ကာ စိန်ကတုံးဇာတ်အဖွဲ့၏ ဆိုင်းဆရာအဖြစ် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံကျော် နှဲဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဦးသာကျင်၊ ဗိလတ်ပြန်ဦးချစ်ဖေ၊ ဦးညွန့်၊ ဦးစိုးမောင်နှင့် ဦးထီအောင်တို့ ပါဝင်တီးမှုတ်ခဲ့ကြသည်။ 

ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် လှည့်လည်စဉ် အမျိုးသမီးချည်းသာ ကပြသော တွံတေးဆံတောက် မငွေသင်၏ ဇာတ်အဖွဲ့နှင့် ဆုံမိရာမှ၊ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး မငွေသင်နှင့် မေတ္တာမျှကာ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ (ဒေါ်ငွေသင်သည် ယခင်အိမ်ထောင်နှင့် ပလိုတီယာ မသိန်း ဟု နောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် သမီးတစ်ဦး ရှိခဲ့ဖူးသည်)။ ဦးဟန်ပနှင့် ဒေါ်ငွေသင်တို့မှ သားဖြစ်သူ မောင်ညွန့်လှိုင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပသည် ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် နောက်ထပ် ၄ နှစ်ခန့် တွဲဖက်တီးမှုတ်ခဲ့သည်။

=== မန္တလေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း ===
၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမှ ဆိုင်းဆရာကြီး ဆရာစိမ့် (ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါ၏ အစ်ကို) ကွယ်လွန်ရာ ဆရာစိမ့်၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်တိုးက ၎င်း၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ဦးဆောင်ပေးရန် အောက်ပြည်သို့ ဆင်း၍ လာရောက်ပန်ကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးဟန်ပသည် ဦးစိန်ကတုံး၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အသက် ၃၀ ကျော်တွင် မွေးရပ်မြေ မန္တလေးသို့ ဇနီးသည်နှင့်အတူ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က လူများက &quot;စိန်ဗေဒါကို ပြိုင်ရန် အောက်ပြည်မှ ဟန်ပကို ခေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်&quot; ဟု ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ တကယ်တမ်းတွင် ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါက ဦးဟန်ပအား &quot;ညီလေး ညီလေး&quot; ဟု ခေါ်ကာ အလွန်ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပသည် ဒေါ်တိုး၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဦးဆောင်တီးခတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ မန္တလေး၌ ရှိနေစဉ်အတွင်း နှဲဆရာကြီး မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်နှင့်လည်း တွဲဖက်ခဲ့သည်။

=== ဝါးခယ်မကာလနှင့် ဘဝအလှည့်အပြောင်း ===
မန္တလေး၌ ၃ နှစ် နေပြီးနောက် ဧရာဝတီတိုင်း၊ [[ဝါးခယ်မမြို့]]သို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ ၁၇ နှစ်ကြာမျှ အခြေစိုက် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဝါးခယ်မ ဝတ်ရွာတွင် ဆန်စက်တစ်လုံး ဝယ်ယူခဲ့သော်လည်း အဆင်မပြေဘဲ ဂီတလုပ်ငန်းကိုသာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဝါးခယ်မ၌ နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ငွေသင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီးနှင့် မယားပါသမီးတို့ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဦးဟန်ပ စိတ်ဓာတ်ကျကာ အလုပ်ပင် ကောင်းစွာမလုပ်ဘဲ ဖြစ်သလို နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က [[ဖိုးစိန်|ဂရိတ်ဖိုးစိန်]] အပါအဝင် လူအများက ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့ရာ၊ ဆရာစိမ့်၏သားဖြစ်သူ ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်က အထူးဂရုစိုက် စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။

နောင်တွင် ဝါးခယ်မမြို့မှ အိုင်ယာလန်ထီပေါက်၍ ငွေကြေးချမ်းသာလာသော ဇာတ်ဆရာ ဦးကြိုင် (မင်္ဂလာဦးအောင်မောင်း၏ ဇာတ်ဆရာ) က ဆိုင်းထောင်ရာ၊ ဦးဟန်ပကို လာရောက်ပင့်ဖိတ်သဖြင့် ၂ နှစ်ခန့် ဦးစီးတီးခတ်ပေးခဲ့ပြီးနောက် တပည့်ဖြစ်သူ မောင်သိန်းဖေနှင့် လွှဲပေးခဲ့သည်။ ဆရာရင်းဖြစ်သူ ဦးစိန်ကတုံးနှင့် ဂရိတ်ဖိုးစိန်တို့က လာရောက်ခေါ်ယူသော်လည်း မလိုက်ဘဲ နေထိုင်ခဲ့ရာမှ၊ လေဘာတီမခင်ညွန့်၏ ခင်ပွန်း ဦးဖေ ဇာတ်ထောင်သောအခါမှ မနေသာဘဲ ပြန်လည်လိုက်ပါခဲ့ရသည်။

ထိုဇာတ်အဖွဲ့တွင် မင်းသား ပထမအောင်စိန် (အမယ်ကြီးအို အောင်စိန်)၊ မင်းသမီး [[လေဘာတီမခင်ညွန့်]]တို့နှင့်အတူ လူရွှင်တော် ဦးပုလဲစိန် ပါဝင်သည်။ ဦးပုလဲစိန်၏ သမီးဖြစ်သူ ယိမ်းသမလေး မအုံးကြိုင် (ဒေါ်ကြိုင်) နှင့် စနောက်ကြရာမှ အတည်ဖြစ်ကာ အိမ်ထောင်သစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ အသက်ကွာခြားလွန်းသဖြင့် ယောက္ခမဖြစ်သူ ဦးပုလဲစိန်က သမက်ဖြစ်သူ ဦးဟန်ပအား &quot;ဘဘ&quot; ဟုပင် ခေါ်ဆိုရသည်။ ၎င်းအိမ်ထောင်နှင့် သား မောင်စန်းဌေးနှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေတောင်မြို့မှ ဇာတ်ဆရာ ဦးလူကလေး၏ ဖိတ်ခေါ်မှုဖြင့် စက်ကင်းအောင်မောင်း၊ အာဇာနည်လှကြည်၊ အာဇာနည်တင်ရွှေ စသည့် လူငယ်မင်းသားများကို မြေတောင်မြှောက်ပေးရင်း ၅ နှစ်ခန့် လိုက်ပါတီးခတ်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ခေါင်းကွဲသွားသောအခါ ဟင်္သာတရှိ ညီဖြစ်သူ ဦးလှဖေထံတွင် သွားရောက်နေထိုင်ကာ ပွဲရုံထောင်၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှမဖြစ်သူ ဒေါ်သိန်းရင်နှင့် သားဖြစ်သူ မောင်ညွန့်လှိုင်တို့၏ အသုံးအဖြုန်းကြီးမှုကြောင့် မတိုးတက်ခဲ့ဘဲ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အိမ်ပါ ဗုံးမှန်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ဦးဘခိုင်က ရွှေကျီးညို (ရွှေကြီးညို) ဇာတ်အဖွဲ့ထောင်ကာ လာရောက်ပန်ကြားသဖြင့် ကြည့်မြင်တိုင် စံကားဝါပင်လမ်းတွင် နေထိုင်ကာ လိုက်ပါတီးခတ်ပေးခဲ့ရာ ဇာတ်အဖွဲ့ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မကွေးမြသလွန်ဘုရားပွဲပြီး၍ မန္တလေးသို့ တက်လာစဉ် [[ကေအင်ဒီအို]] (KNDO) သောင်းကျန်းသူများ မန္တလေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်သဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ မိသားစုနှင့်အတူ ပိတ်မိနေခဲ့သည်။ ထိုအခါ စိန်ဗေဒါ၏တပည့် စိန်လှမောင်က လာရောက်ခေါ်ယူသဖြင့် လိုက်ပါခဲ့ရပြီး၊ ကသည်းဝင်းနေ ကိုလှစိန်က ၎င်း၏သား ဆိုင်းတီး စိန်တင်အောင် ကွယ်လွန်သဖြင့် ၎င်း၏ဆိုင်းဝိုင်းကို တီးပေးရန် အပ်နှံသဖြင့် မန္တလေး၌ပင် အခြေစိုက်၍ ဆိုင်းတီးခဲ့ရပြန်သည်။

== ဂီတသီအိုရီ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် အနုပညာဟန် ==

=== ခုနစ်လုံးမောင်း တီထွင်ခြင်း ===
ယခင်က ဆရာစိမ့်နှင့် စိန်ဗေဒါတို့၏ မောင်းဆိုင်းတွင် မောင်း ၅ လုံးသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဦးဟန်ပသည် ၎င်း၏ညီဖြစ်သူ ဦးလှဖေနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂီတသံစဉ် တိကျကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် '''&quot;ခုနစ်လုံးမောင်း&quot;''' ကို စတင်ဖြည့်စွက် တီထွင်တီးခတ်ခဲ့ရာ မြန်မာ့ဆိုင်းလောကတွင် ထူးခြားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယနေ့တိုင် ဆိုင်းလောကတွင် ကျော်ကြားနေဆဲဖြစ်သော ဆိုင်းတီးလုံး အမြောက်အမြားကိုလည်း ကိုယ်တိုင်တီထွင် ရေးစပ်ခဲ့သည်။

=== ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ဆိုင်းအမူအရာ ===
ဦးဟန်ပသည် ပလာဆိုင်းတီးရာ၌ အလွန်ကျော်ကြားပြီး ဆိုင်းတီးခတ်စဉ် ပြသတတ်သော ၎င်း၏ ထူးခြားသည့် ဟန်အမူအရာများကို ပရိသတ်က အလွန်နှစ်သက်ကြသည်။
* တီးခတ်နေစဉ် ကသကဲ့သို့ လက်ကလေးကို မြှောက်ကာ ကွေးပြတတ်သည်။
* သီချင်းအချ သို့မဟုတ် တီးလုံးအချတွင် ကိုယ်တိုင်ကပြပြီးမှ အဆုံးသတ် တီးခတ်တတ်သည်။
* အဆုံးသတ်ပတ်လုံး ချခါနီးတွင် ချက်ချင်းမချသေးဘဲ လက်ကို ဆိုင်းဝိုင်းအပေါ်ကျော်အောင် မြှောက်ကာ တီးရမည့်ပတ်လုံးကို ပြာပြာသလဲ ရှာဟန်ဆောင်တတ်သည်။ ထိုအခါ နောက်လိုက်အဖွဲ့သားများက သိရှိသော်လည်း စောင့်ကြည့်နေရသကဲ့သို့၊ ပရိသတ်မှာလည်း ရင်တဖိုဖိုဖြင့် စောင့်ကြည့်ရပြီးမှ ဗြုံးခနဲ ရှာတွေ့ဟန်ဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် ပတ်လုံးကို ရိုက်ချလိုက်သည့်အခါမှ ဟင်းခနဲ သက်ပြင်းချကာ သဘောကျ အားပေးကြရသည်။

== နိုင်ငံတော်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်းနှင့် ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုဌာန ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ သက်ကြီးဝါရင့် ပညာအရှိဆုံးဖြစ်သော ဦးဟန်ပအား ၁၉၅၂ ခုနှစ် (ထိုစဉ် အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်) တွင် '''မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်းအဖွဲ့၏ ဦးစီးခေါင်းဆောင်''' အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ လစာ ၂ဝဝ ကျပ်၊ ရှားပါးစရိတ် ၉၇ ကျပ် ၇၅ ပြားနှင့် အုပ်ချုပ်ခ ၁ဝဝ ကျပ်၊ စုစုပေါင်း ၃၇၅ ကျပ် ၇၅ ပြား ရရှိခဲ့သည်။ ပန်တျာမူမှန် ပြုပြင်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

မင်းပွဲစိုးပွဲများ၊ နိုင်ငံခြား ဧည့်သည်တော် ဧည့်ခံပွဲများတွင် ဦးဟန်ပ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့ကသာ အဓိက ဧည့်ခံတီးခတ်ရသည်။ ၎င်းပြင် နိုင်ငံခြားသို့ သွားရောက်သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များနှင့်အတူ လိုက်ပါကာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ မြန်မာ့ဆိုင်းပညာကို ပြသခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၂ ခုနှစ်:''' နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဦးဟန်ပအား '''[[အလင်္ကာကျော်စွာ]]''' ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ:''' ယိုးဒယား (ထိုင်း) နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ:''' တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ:''' ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ ယူဂိုစလားဗီးယား၊ တောင်ဗီယက်နမ်၊ ချက်ကိုစလိုဗားကီးယား နိုင်ငံများသို့ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ ကနက်စိန်၊ စိန်အောင်မင်း စသည့် အနုပညာရှင်ကြီးများနှင့်အတူ သွားရောက် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် အသက်ကန့်သတ်ချက်အရ အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ ပညာကို တန်ဖိုးထားသော ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်က &quot;တိုင်းချစ်သန်းစိန် သဘင်အဖွဲ့&quot; တွဲဖက်ဆိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် လက်စွမ်းပြသခဲ့သေးသည်။ ဝင်းသိင်္ဂီတူရိယာအဖွဲ့နှင့် ဦးဟန်ပတူရိယာအဖွဲ့တို့ဖြင့် ပတ္တလားနှင့် ဆိုင်းကို ကိုယ်တိုင်တီးခတ်ကာ [[မြန်မာ့အသံ]]မှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ တက်လာသောအခါ ဦးဟန်ပအား '''ယဉ်ကျေးမှုကောင်စီဝင်''' အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်အတွက် ဆိုင်းအကြံပေးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခဲ့ရာ တိမ်မြှုပ်နေသော အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
ဆရာကြီးသည် အလွန်နှိမ့်ချစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတတ်ပြီး၊ သွားနှစ်ချောင်းတည်းသာ ကျန်ရှိတော့သော သွားငုတ်တုတ်ကလေးများ ပေါ်အောင် ပြုံးရယ်လျက် တပည့်များအား ရင်းနှီးစွာ ပညာဖြန့်ဝေပေးခဲ့သဖြင့် ဆိုင်းလောကတွင် ၎င်း၏တပည့်များမှာ လက်ညှိုးထိုးမလွဲအောင် ပေါများလှသည်။

ဇရာထောင်းသော်လည်း အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု တာဝန်များကို စွမ်းစွမ်းတမံ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာကြီး ဦးဟန်ပသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်) ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သက်တမ်း ၇၈ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ဆိုင်းဝိုင်း]]
* [[စိန်ဗေဒါ]]
* [[မြန်မာ့ဂီတ]]

{{Lifetime|၁၈၈၈|၁၉၆၆}}

[[Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ]]
[[Category:အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ရရှိသူများ]]
[[Category:မြန်မာ့ဆိုင်းပညာရှင်များ]]
[[Category:မန္တလေးမြို့သားများ]]</text>
      <sha1>9b8zhv7yl3vporsdzqasbarbr0wfj1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1043469</id>
      <parentid>1043468</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T05:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Category:မြန်မာ ဆိုင်းပညာရှင်များ]]</comment>
      <origin>1043469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38801" sha1="4iqq8zu94tlr1jgmjw90knwgevtrvaw" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ
| image = [[File:Bbj ki.jpg|thumb|ဦးဟန်ပ]]
| image_size = 220px
| caption = အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ
| birth_name = မောင်သာထွန်း
| birth_date = ၂၇ ဧပြီ ၁၈၈၈ &lt;br/&gt; (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့)
| birth_place = [[မန္တလေးမြို့]]
| death_date = ၁၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၆ (သက်တမ်း ၇၈ နှစ်)&lt;br/&gt; (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆို လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)
| death_place= [[ရန်ကုန်မြို့]]
| occupation = ဆိုင်းဆရာ၊ ရွာစား
| known_for = မြန်မာ့ဆိုင်းလောက၏ မီးရှူးတန်ဆောင်၊ ဂီတဖခင်ကြီး၊ ခုနစ်လုံးမောင်း တီထွင်သူ
| parents = ဦးမှင် နှင့် ဒေါ်မေ
| spouse = ဒေါ်ငွေသင် (တွံတေးဆံတောက် မငွေသင်)၊ ဒေါ်အုံးကြိုင် (မကြိုင်)
| children = မောင်ညွန့်လှိုင် (ဒေါ်ငွေသင်နှင့် ရရှိသူ)၊ မောင်စန်းဌေး နှင့် သမီးတစ်ဦး (ဒေါ်အုံးကြိုင်နှင့် ရရှိသူ)
}}
[[File:Ghj ooo.jpg|thumb|ဦးဟန်ပ]]

'''အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ''' (၂၇ ဧပြီ ၁၈၈၈ – ၁၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၆) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] လွတ်လပ်ရေးခေတ် မြန်မာ့ဆိုင်းလောက၏ မီးရှူးတန်ဆောင်လည်းဖြစ်၊ ဂီတဖခင်ကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သော ထင်ရှားကျော်ကြားလှသည့် ဗေဒါအနုပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သော [[မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်း|မြန်မာ့ဆိုင်းပညာ]]ကို ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားစွာဖြင့် ပွဲလယ်တင့်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ခေတ်ကာလစိန်ခေါ်မှုများအကြားမှ ဆိုင်းအတီးပညာရပ်တွင် ပါရဂူမြောက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကာ မျိုးဆက်သစ်တို့အား ပညာဖြန့်ဝေပေးခဲ့သော ဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။

== ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစုနောက်ခံ ==
ဦးဟန်ပကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်) သောကြာနေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ ဖွားမြင်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့က မြန်မာဘုရင် (သီပေါမင်း) အား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားပြီးနောက် လေးနှစ်အကြာတွင် ဖွားမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ '''မောင်သာထွန်း''' ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်သည် မြန်မာ့ဆိုင်းလောကနှင့် အမြစ်တွယ်ဆက်စပ်နေသည်။
* '''အဘိုး:''' ဦးရွှေဖောင်သည် [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး လက်ထက်က [[ရေကင်းနှဲ]]အဖွဲ့သား ရေကင်းနှဲဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
* '''ဖခင်:''' ဆရာမှင် (ဦးမှင်) သည် အဘိုးဖြစ်သူ ဆရာဖောင်၏သားဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် နှဲမှုတ်သော်လည်း [[ပတ္တလား]]နှင့် ပတ်တီးတီးခတ်မှုတို့၌လည်း ကျွမ်းကျင်သည်။ ရုပ်သေးမင်းသမီးကြီး [[ဆရာပု]]၏ တပည့်ရင်းဖြစ်ကာ သဘင်အရာ၌ သေတ္တာမှောက် အသုံးတော်ခံနိုင်သူ (စင်တော်မင်းသား၊ မင်းသမီးအဖြစ် ကပြနိုင်သူ) ဖြစ်သည်။
* '''မိခင်:''' ဒေါ်မေ ဖြစ်သည်။
* '''မောင်နှမများ:''' မောင်သာထွန်းတွင် သုံးနှစ်ငယ်သော ညီဖြစ်သူ မောင်လှဖေ ရှိသည်။ မောင်လှဖေသည် နောင်တွင် ပတ္တလားတီးခတ်မှုပညာ၌ ဦးဟန်ပထက်ပင် ပိုမိုထူးချွန်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရသည်။ ထို့ပြင် ဒေါ်သိန်းရင် အမည်ရှိ နှမတစ်ဦးလည်း ရှိသည်။

မောင်သာထွန်း ငါးနှစ်သားအရွယ်တွင် ဆရာမှင်တို့ မိသားစုသည် မန္တလေးမှ [[ပြည်မြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ အဘိုးဖြစ်သူ ဦးရွှေဖောင်က ဆိုင်းတီး၊ ဖခင်ဖြစ်သူက နှဲမှုတ်ကာ အသက်မွေးကြသည်။ သို့သော် မောင်သာထွန်း သုံးနှစ်သားအရွယ်တွင် ခဏတာကာလအတွင်း ဖခင်ဖြစ်သူ ဆရာမှင်သည် ရန်ကုန်သို့ဆင်းကာ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်ဆင်ခိုးမလေး တည်ထောင်သော ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် ဝင်ရောက်တီးမှုတ်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုစဉ်က မြန်မာမင်းလက်ထက်က အိုးစည်တော်တီးဖြစ်ခဲ့သော ဆရာမှင်၏အစ်ကို ဦးဘိုးဆင်လည်း လိုက်ပါခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်၌ ကြာရှည်မနေဘဲ မန္တလေးသို့ ပြန်ခဲ့ကြသည်။

== ဂီတပညာသင်ယူခြင်းနှင့် &quot;ဟန်ပ&quot; အမည်ရလာပုံ ==
မောင်သာထွန်းသည် ပြည်မြို့ ထောင်ဝကြီးအနီးရှိ ဆရာသိုင်းကျောင်း၌ ကျောင်းနေ၍ ကိုးနှစ်သားအရွယ်အထိ စာပေသင်ကြားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က အနေအထိုင်ပိပြားပြီး [[မြန်မာ့အက|အက]]၌ အလွန်ဝါသနာကြီးသူ ဖြစ်သည်။ ဂီတမျိုးရိုးဖြစ်သည့်အလျောက် အဘိုးဖြစ်သူက ကလေးများကို ရင်ခွင်ထဲ၌ထား၍ ဆိုင်းတီးပြသဖြင့် မောင်သာထွန်းသည် ၉ နှစ်သားအရွယ်၌ပင် ဆိုင်းတီးတတ်နေပြီ ဖြစ်သည်။ 

၁၃ နှစ်သားအရွယ်တွင် ကျောင်းထွက်ကာ ဆိုင်းပညာကို စနစ်တကျ သင်ယူသည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အသုံးတော်ခံ ဆီဆုံဆယ်ရွာစား ဆိုင်းတော်တီး ဆရာဖေကြီး၏ တပည့်ရင်းဖြစ်သူ ဆရာပေသည် မန္တလေးမှတစ်ဆင့် ပြည်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်လာရာ၊ ၎င်းနှင့်အတူ ရွာစားကြီး [[စိန်ဗေဒါ]]၏ ဆရာဖြစ်သူ ဆရာကြီး ဦးကျော်ဇံလည်း ပါလာသည်။ ဆရာပေနှင့် ဦးကျော်ဇံတို့က ဆရာမှင်၏ သားနှစ်ဦးဖြစ်သော မောင်သာထွန်း၊ မောင်လှဖေနှင့် ဆရာပေ၏သား မောင်ဘဇံ ကလေးသုံးဦးကို ရင်ခွင်ထဲ၌ထားကာ ပညာသင်ပေးခဲ့ကြသည်။ 

ပြည်မြို့သို့ ရောက်ပြီး ၆ နှစ်အကြာတွင် ဆရာကြီး ဦးကျော်ဇံ ကွယ်လွန်သွားရာ ဆရာပေကပင် ကလေးသုံးဦး၏ ဂီတပညာကို ဆက်လက်တာဝန်ယူ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ မောင်သာထွန်းသည် အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် သင်ရိုးကျွတ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၆ နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆိုင်းအတီးပညာ ကျွတ်လွတ်ပေါက်မြောက်ခဲ့သည်။

မောင်သာထွန်းသည် ကြေးပဲတီးတီး၊ ပတ်ပဲတီးတီး ကောင်းမွန်လှသော ကိုယ်နေဟန်ထား (ဟန်ကောင်းကောင်း) ဖြင့် တီးလေ့ရှိသဖြင့် ဆိုင်းပရိသတ်များက &quot;ဟန်ပါ့ဗျာ၊ ဟန်ပ&quot; ဟု ချီးကျူးပြောဆိုရာမှ ငယ်မည် &quot;မောင်သာထွန်း&quot; ပျောက်၍ '''မောင်ဟန်ပ''' သို့မဟုတ် '''ဟန်ပ''' ဟူသော အမည်ဖြင့် တစ်သက်လုံး ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

== ဆိုင်းလောကသို့ ခြေချခြင်းနှင့် အနုပညာခရီးလမ်း ==

=== ဇာတ်နှင့် ရုပ်သေးတွဲဖက်ခြင်း ===
မောင်ဟန်ပသည် ပညာစုံပြီးနောက် ဇာတ်၊ ရုပ်သေးတို့နှင့် တွဲဘက်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းဆရာများအဖို့ ဇာတ်နှင့်တွဲသည်ထက် ထွက်လာသော ရုပ်သေးအရုပ်နှင့် ဆီလျော်သည့် တေးသီချင်းများကို စုံလင်စွာ ရထားရသော [[မြန်မာ့ရုပ်သေး|ရုပ်သေးစင်]]နှင့် တွဲရသည်မှာ ပိုမိုခက်ခဲသည်။ မောင်ဟန်ပသည် အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ရုပ်သေးနှင့် တွဲနိုင်ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ အခြေခံခိုင်မာပုံကို ပြသခဲ့သည်။ စောစောပိုင်းတွင် ပခန်းဆရာညိုကြီး၏ ရုပ်သေးအဖွဲ့၊ ယောက်ျားမင်းသမီး ဗလညွန့်၏ ဇာတ်အဖွဲ့တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ ၃ နှစ်ခန့် ဆိုင်းနောက်လိုက်လုပ်ပြီးနောက် ပတ်တီးလက်ထောက်ဖြစ်လာကာ ထိုစဉ်က ရုံဝင်ခ တစ်မူး (တစ်ကျပ်၏ ရှစ်ပုံတစ်ပုံ) သာ ရှိသေးသော မင်းသားကြီး [[စိန်ကတုံး]]နှင့်လည်း စတင်တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အကဝါသနာပါသဖြင့် ဦးစိန်ကတုံးထံမှလည်း အကပညာ အခြေခံများကို သင်ယူခဲ့သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ဆိုင်းခွဲကာ ကိုယ်တိုင်တီးခွင့်ရခဲ့သည်။

=== ဟင်္သာတကာလ (ပလာဆိုင်းခေတ်) ===
အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင် ဆရာမှင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော်လည်း ဆရာပေနှင့် အဘိုးဖြစ်သူတို့က ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ နှစ် (အချို့ကျမ်းတွင် ၂၀ ကျော်) အရွယ်တွင် ဟင်္သာတမှ နာမည်ကျော် နှဲဆရာကြီး ဦးဖိုးဟန် ကွယ်လွန်သဖြင့်၊ ၎င်း၏ဇနီးဖြစ်သူ ဆိုင်းထောင်ရှင် ဒေါ်ပုက ဝိုင်းတော်တီးအဖြစ် လာရောက်ခေါ်ယူရာ ဆရာပေ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဟင်္သာတသို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။ ထိုဒေသတွင် ၆ နှစ်ခန့် ဗလာဆိုင်း (ပလာဆိုင်း) တီးခတ်လျက် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ ဟင်္သာတတွင် ဦးဖိုးမြဲ၊ ဦးဖိုးဝဲ၊ ဦးဖိုးထွား စသည့် နာမည်ကျော် ဆိုင်းဆရာကြီးများ ရှိသော်လည်း ဦးဟန်ပ၏ လက်သံမှာ တစ်စတစ်စ ထိုးဖောက်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ အခြားဆိုင်းများကဲ့သို့ သီးခြားအဆိုတော် မထားဘဲ ကိုယ်တိုင်ဆိုတီး တီးခတ်သဖြင့် အသက်အငယ်ဆုံး နာမည်ကျော် ဆိုင်းဆရာအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။

တစ်ခါသော် ဆိုင်းပြိုင်တီးပွဲတစ်ခုတွင် ဆိုင်း ၇ ဆိုင်း ပြိုင်ရမည့်အနက် အခြားဆိုင်း ၆ ဆိုင်းမှ လူများက ဦးဟန်ပ၏ လက်စွမ်းကို လေးစားသဖြင့် &quot;ကျွန်တော်တို့က ဆရာနဲ့ ပြိုင်ဖို့လာတာမဟုတ်ပါ၊ ဆရာ့လက်သံ နားထောင်ဖို့ လာတာပါ&quot; ဟု ဆိုကာ ဦးဟန်ပအား ဦးဆောင်တီးခတ်စေခဲ့သည်။

=== ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် ပြန်လည်တွဲဖက်ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ဦး ===
သက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် (အချို့နေရာတွင် ၂၈ နှစ်) ၌ နာမည်ကျော် မင်းသားဖြစ်လာသော ဆရာဟောင်း ဦးစိန်ကတုံး (ထိုစဉ် ရုံဝင်ခ သုံးမူးခေတ်) နှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ကာ စိန်ကတုံးဇာတ်အဖွဲ့၏ ဆိုင်းဆရာအဖြစ် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံကျော် နှဲဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဦးသာကျင်၊ ဗိလတ်ပြန်ဦးချစ်ဖေ၊ ဦးညွန့်၊ ဦးစိုးမောင်နှင့် ဦးထီအောင်တို့ ပါဝင်တီးမှုတ်ခဲ့ကြသည်။ 

ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် လှည့်လည်စဉ် အမျိုးသမီးချည်းသာ ကပြသော တွံတေးဆံတောက် မငွေသင်၏ ဇာတ်အဖွဲ့နှင့် ဆုံမိရာမှ၊ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး မငွေသင်နှင့် မေတ္တာမျှကာ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ (ဒေါ်ငွေသင်သည် ယခင်အိမ်ထောင်နှင့် ပလိုတီယာ မသိန်း ဟု နောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် သမီးတစ်ဦး ရှိခဲ့ဖူးသည်)။ ဦးဟန်ပနှင့် ဒေါ်ငွေသင်တို့မှ သားဖြစ်သူ မောင်ညွန့်လှိုင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပသည် ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် နောက်ထပ် ၄ နှစ်ခန့် တွဲဖက်တီးမှုတ်ခဲ့သည်။

=== မန္တလေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း ===
၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမှ ဆိုင်းဆရာကြီး ဆရာစိမ့် (ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါ၏ အစ်ကို) ကွယ်လွန်ရာ ဆရာစိမ့်၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်တိုးက ၎င်း၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ဦးဆောင်ပေးရန် အောက်ပြည်သို့ ဆင်း၍ လာရောက်ပန်ကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးဟန်ပသည် ဦးစိန်ကတုံး၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အသက် ၃၀ ကျော်တွင် မွေးရပ်မြေ မန္တလေးသို့ ဇနီးသည်နှင့်အတူ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က လူများက &quot;စိန်ဗေဒါကို ပြိုင်ရန် အောက်ပြည်မှ ဟန်ပကို ခေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်&quot; ဟု ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ တကယ်တမ်းတွင် ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါက ဦးဟန်ပအား &quot;ညီလေး ညီလေး&quot; ဟု ခေါ်ကာ အလွန်ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပသည် ဒေါ်တိုး၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဦးဆောင်တီးခတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ မန္တလေး၌ ရှိနေစဉ်အတွင်း နှဲဆရာကြီး မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်နှင့်လည်း တွဲဖက်ခဲ့သည်။

=== ဝါးခယ်မကာလနှင့် ဘဝအလှည့်အပြောင်း ===
မန္တလေး၌ ၃ နှစ် နေပြီးနောက် ဧရာဝတီတိုင်း၊ [[ဝါးခယ်မမြို့]]သို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ ၁၇ နှစ်ကြာမျှ အခြေစိုက် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဝါးခယ်မ ဝတ်ရွာတွင် ဆန်စက်တစ်လုံး ဝယ်ယူခဲ့သော်လည်း အဆင်မပြေဘဲ ဂီတလုပ်ငန်းကိုသာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဝါးခယ်မ၌ နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ငွေသင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီးနှင့် မယားပါသမီးတို့ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဦးဟန်ပ စိတ်ဓာတ်ကျကာ အလုပ်ပင် ကောင်းစွာမလုပ်ဘဲ ဖြစ်သလို နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က [[ဖိုးစိန်|ဂရိတ်ဖိုးစိန်]] အပါအဝင် လူအများက ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့ရာ၊ ဆရာစိမ့်၏သားဖြစ်သူ ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်က အထူးဂရုစိုက် စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။

နောင်တွင် ဝါးခယ်မမြို့မှ အိုင်ယာလန်ထီပေါက်၍ ငွေကြေးချမ်းသာလာသော ဇာတ်ဆရာ ဦးကြိုင် (မင်္ဂလာဦးအောင်မောင်း၏ ဇာတ်ဆရာ) က ဆိုင်းထောင်ရာ၊ ဦးဟန်ပကို လာရောက်ပင့်ဖိတ်သဖြင့် ၂ နှစ်ခန့် ဦးစီးတီးခတ်ပေးခဲ့ပြီးနောက် တပည့်ဖြစ်သူ မောင်သိန်းဖေနှင့် လွှဲပေးခဲ့သည်။ ဆရာရင်းဖြစ်သူ ဦးစိန်ကတုံးနှင့် ဂရိတ်ဖိုးစိန်တို့က လာရောက်ခေါ်ယူသော်လည်း မလိုက်ဘဲ နေထိုင်ခဲ့ရာမှ၊ လေဘာတီမခင်ညွန့်၏ ခင်ပွန်း ဦးဖေ ဇာတ်ထောင်သောအခါမှ မနေသာဘဲ ပြန်လည်လိုက်ပါခဲ့ရသည်။

ထိုဇာတ်အဖွဲ့တွင် မင်းသား ပထမအောင်စိန် (အမယ်ကြီးအို အောင်စိန်)၊ မင်းသမီး [[လေဘာတီမခင်ညွန့်]]တို့နှင့်အတူ လူရွှင်တော် ဦးပုလဲစိန် ပါဝင်သည်။ ဦးပုလဲစိန်၏ သမီးဖြစ်သူ ယိမ်းသမလေး မအုံးကြိုင် (ဒေါ်ကြိုင်) နှင့် စနောက်ကြရာမှ အတည်ဖြစ်ကာ အိမ်ထောင်သစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ အသက်ကွာခြားလွန်းသဖြင့် ယောက္ခမဖြစ်သူ ဦးပုလဲစိန်က သမက်ဖြစ်သူ ဦးဟန်ပအား &quot;ဘဘ&quot; ဟုပင် ခေါ်ဆိုရသည်။ ၎င်းအိမ်ထောင်နှင့် သား မောင်စန်းဌေးနှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေတောင်မြို့မှ ဇာတ်ဆရာ ဦးလူကလေး၏ ဖိတ်ခေါ်မှုဖြင့် စက်ကင်းအောင်မောင်း၊ အာဇာနည်လှကြည်၊ အာဇာနည်တင်ရွှေ စသည့် လူငယ်မင်းသားများကို မြေတောင်မြှောက်ပေးရင်း ၅ နှစ်ခန့် လိုက်ပါတီးခတ်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ခေါင်းကွဲသွားသောအခါ ဟင်္သာတရှိ ညီဖြစ်သူ ဦးလှဖေထံတွင် သွားရောက်နေထိုင်ကာ ပွဲရုံထောင်၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှမဖြစ်သူ ဒေါ်သိန်းရင်နှင့် သားဖြစ်သူ မောင်ညွန့်လှိုင်တို့၏ အသုံးအဖြုန်းကြီးမှုကြောင့် မတိုးတက်ခဲ့ဘဲ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အိမ်ပါ ဗုံးမှန်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ဦးဘခိုင်က ရွှေကျီးညို (ရွှေကြီးညို) ဇာတ်အဖွဲ့ထောင်ကာ လာရောက်ပန်ကြားသဖြင့် ကြည့်မြင်တိုင် စံကားဝါပင်လမ်းတွင် နေထိုင်ကာ လိုက်ပါတီးခတ်ပေးခဲ့ရာ ဇာတ်အဖွဲ့ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မကွေးမြသလွန်ဘုရားပွဲပြီး၍ မန္တလေးသို့ တက်လာစဉ် [[ကေအင်ဒီအို]] (KNDO) သောင်းကျန်းသူများ မန္တလေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်သဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ မိသားစုနှင့်အတူ ပိတ်မိနေခဲ့သည်။ ထိုအခါ စိန်ဗေဒါ၏တပည့် စိန်လှမောင်က လာရောက်ခေါ်ယူသဖြင့် လိုက်ပါခဲ့ရပြီး၊ ကသည်းဝင်းနေ ကိုလှစိန်က ၎င်း၏သား ဆိုင်းတီး စိန်တင်အောင် ကွယ်လွန်သဖြင့် ၎င်း၏ဆိုင်းဝိုင်းကို တီးပေးရန် အပ်နှံသဖြင့် မန္တလေး၌ပင် အခြေစိုက်၍ ဆိုင်းတီးခဲ့ရပြန်သည်။

== ဂီတသီအိုရီ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် အနုပညာဟန် ==

=== ခုနစ်လုံးမောင်း တီထွင်ခြင်း ===
ယခင်က ဆရာစိမ့်နှင့် စိန်ဗေဒါတို့၏ မောင်းဆိုင်းတွင် မောင်း ၅ လုံးသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဦးဟန်ပသည် ၎င်း၏ညီဖြစ်သူ ဦးလှဖေနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂီတသံစဉ် တိကျကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် '''&quot;ခုနစ်လုံးမောင်း&quot;''' ကို စတင်ဖြည့်စွက် တီထွင်တီးခတ်ခဲ့ရာ မြန်မာ့ဆိုင်းလောကတွင် ထူးခြားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယနေ့တိုင် ဆိုင်းလောကတွင် ကျော်ကြားနေဆဲဖြစ်သော ဆိုင်းတီးလုံး အမြောက်အမြားကိုလည်း ကိုယ်တိုင်တီထွင် ရေးစပ်ခဲ့သည်။

=== ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ဆိုင်းအမူအရာ ===
ဦးဟန်ပသည် ပလာဆိုင်းတီးရာ၌ အလွန်ကျော်ကြားပြီး ဆိုင်းတီးခတ်စဉ် ပြသတတ်သော ၎င်း၏ ထူးခြားသည့် ဟန်အမူအရာများကို ပရိသတ်က အလွန်နှစ်သက်ကြသည်။
* တီးခတ်နေစဉ် ကသကဲ့သို့ လက်ကလေးကို မြှောက်ကာ ကွေးပြတတ်သည်။
* သီချင်းအချ သို့မဟုတ် တီးလုံးအချတွင် ကိုယ်တိုင်ကပြပြီးမှ အဆုံးသတ် တီးခတ်တတ်သည်။
* အဆုံးသတ်ပတ်လုံး ချခါနီးတွင် ချက်ချင်းမချသေးဘဲ လက်ကို ဆိုင်းဝိုင်းအပေါ်ကျော်အောင် မြှောက်ကာ တီးရမည့်ပတ်လုံးကို ပြာပြာသလဲ ရှာဟန်ဆောင်တတ်သည်။ ထိုအခါ နောက်လိုက်အဖွဲ့သားများက သိရှိသော်လည်း စောင့်ကြည့်နေရသကဲ့သို့၊ ပရိသတ်မှာလည်း ရင်တဖိုဖိုဖြင့် စောင့်ကြည့်ရပြီးမှ ဗြုံးခနဲ ရှာတွေ့ဟန်ဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် ပတ်လုံးကို ရိုက်ချလိုက်သည့်အခါမှ ဟင်းခနဲ သက်ပြင်းချကာ သဘောကျ အားပေးကြရသည်။

== နိုင်ငံတော်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်းနှင့် ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုဌာန ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ သက်ကြီးဝါရင့် ပညာအရှိဆုံးဖြစ်သော ဦးဟန်ပအား ၁၉၅၂ ခုနှစ် (ထိုစဉ် အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်) တွင် '''မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်းအဖွဲ့၏ ဦးစီးခေါင်းဆောင်''' အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ လစာ ၂ဝဝ ကျပ်၊ ရှားပါးစရိတ် ၉၇ ကျပ် ၇၅ ပြားနှင့် အုပ်ချုပ်ခ ၁ဝဝ ကျပ်၊ စုစုပေါင်း ၃၇၅ ကျပ် ၇၅ ပြား ရရှိခဲ့သည်။ ပန်တျာမူမှန် ပြုပြင်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

မင်းပွဲစိုးပွဲများ၊ နိုင်ငံခြား ဧည့်သည်တော် ဧည့်ခံပွဲများတွင် ဦးဟန်ပ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့ကသာ အဓိက ဧည့်ခံတီးခတ်ရသည်။ ၎င်းပြင် နိုင်ငံခြားသို့ သွားရောက်သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များနှင့်အတူ လိုက်ပါကာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ မြန်မာ့ဆိုင်းပညာကို ပြသခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၂ ခုနှစ်:''' နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဦးဟန်ပအား '''[[အလင်္ကာကျော်စွာ]]''' ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ:''' ယိုးဒယား (ထိုင်း) နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ:''' တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
* '''၁၉၅၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ:''' ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ ယူဂိုစလားဗီးယား၊ တောင်ဗီယက်နမ်၊ ချက်ကိုစလိုဗားကီးယား နိုင်ငံများသို့ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ ကနက်စိန်၊ စိန်အောင်မင်း စသည့် အနုပညာရှင်ကြီးများနှင့်အတူ သွားရောက် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် အသက်ကန့်သတ်ချက်အရ အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ ပညာကို တန်ဖိုးထားသော ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်က &quot;တိုင်းချစ်သန်းစိန် သဘင်အဖွဲ့&quot; တွဲဖက်ဆိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် လက်စွမ်းပြသခဲ့သေးသည်။ ဝင်းသိင်္ဂီတူရိယာအဖွဲ့နှင့် ဦးဟန်ပတူရိယာအဖွဲ့တို့ဖြင့် ပတ္တလားနှင့် ဆိုင်းကို ကိုယ်တိုင်တီးခတ်ကာ [[မြန်မာ့အသံ]]မှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ တက်လာသောအခါ ဦးဟန်ပအား '''ယဉ်ကျေးမှုကောင်စီဝင်''' အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်အတွက် ဆိုင်းအကြံပေးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခဲ့ရာ တိမ်မြှုပ်နေသော အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
ဆရာကြီးသည် အလွန်နှိမ့်ချစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတတ်ပြီး၊ သွားနှစ်ချောင်းတည်းသာ ကျန်ရှိတော့သော သွားငုတ်တုတ်ကလေးများ ပေါ်အောင် ပြုံးရယ်လျက် တပည့်များအား ရင်းနှီးစွာ ပညာဖြန့်ဝေပေးခဲ့သဖြင့် ဆိုင်းလောကတွင် ၎င်း၏တပည့်များမှာ လက်ညှိုးထိုးမလွဲအောင် ပေါများလှသည်။

ဇရာထောင်းသော်လည်း အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု တာဝန်များကို စွမ်းစွမ်းတမံ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာကြီး ဦးဟန်ပသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်) ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သက်တမ်း ၇၈ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ဆိုင်းဝိုင်း]]
* [[စိန်ဗေဒါ]]

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
{{Lifetime|၁၈၈၈|၁၉၆၆}}
[[Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ]]
[[Category:အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ရရှိသူများ]]
[[Category:မြန်မာ ဆိုင်းပညာရှင်များ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>4iqq8zu94tlr1jgmjw90knwgevtrvaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တပ်မတော်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>20528</id>
    <revision>
      <id>1043476</id>
      <parentid>685723</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T07:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍများကို ကျစ်လစ်ခဲ့ခြင်း [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</comment>
      <origin>1043476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="73hywqsagha613vznri6dqkzf5smfpe" xml:space="preserve">{{cat main|တပ်မတော်}}
{{commonscat|Military of Myanmar}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>73hywqsagha613vznri6dqkzf5smfpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Country data TLS</title>
    <ns>10</ns>
    <id>46305</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ" />
    <revision>
      <id>1043452</id>
      <parentid>285810</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T00:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်; cosmetic changes</comment>
      <origin>1043452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="269" sha1="6od81nuzaupcz1471y62qo3jl53qtli" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း ပြန်ညွှန်းများ|TLS]]</text>
      <sha1>6od81nuzaupcz1471y62qo3jl53qtli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း Timor-Leste</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47108</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ" />
    <revision>
      <id>1043453</id>
      <parentid>288628</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T00:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်; cosmetic changes</comment>
      <origin>1043453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="dug5bfmrj02q94cu5zqi03mxkqabgt0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း ပြန်ညွှန်းများ|Timor-Leste]]</text>
      <sha1>dug5bfmrj02q94cu5zqi03mxkqabgt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘသိန်း (မန္တလေး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52365</id>
    <revision>
      <id>1043464</id>
      <parentid>224901</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဘသိန်း၊ ဦး(မန္တလေး)]] စာမျက်နှာကို [[ဘသိန်း (မန္တလေး)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း</comment>
      <origin>224901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1098" sha1="62sboglw5fw2cdcdq057ujw65y1ws8c" xml:space="preserve">==ဂီတစာဆိုဦးဘသိန်း(မန္တလေး)==
အသက် (၁၀၀)မြန်မာနိုင်ငံဂီတ
အစည်းအရုံး(ဗဟို) နာယက၊ မန္တလေးမြို့မအပျော်တမ်း
တူရိယာအသင်းနာယက၊ ရွှေမန်းဆီသို့၊ ကျောင်းသွား
ဖော်၊ ခါတော်ရေသဘင်၊ ပန်းပုသူဇာ၊ ပင်ကိုချော၊
သုံးရာသီစသည့် သီချင်းများအပါအဝင် သီချင်းပုဒ်ရေ
၂၀၀ ခန့်ရေးသားခဲ့သူ
(၃၁-၁-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)&lt;ref&gt; စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁)&lt;/ref&gt; 
==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ‎]]</text>
      <sha1>62sboglw5fw2cdcdq057ujw65y1ws8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း East Timor</title>
    <ns>10</ns>
    <id>55366</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ" />
    <revision>
      <id>1043454</id>
      <parentid>288629</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T00:37:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်; cosmetic changes</comment>
      <origin>1043454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="276" sha1="gesvd8uyrwrpipdffhatl9g6a94x4xy" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း ပြန်ညွှန်းများ|East Timor]]</text>
      <sha1>gesvd8uyrwrpipdffhatl9g6a94x4xy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း TLS</title>
    <ns>10</ns>
    <id>60286</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ" />
    <revision>
      <id>1043455</id>
      <parentid>286306</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T00:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်; cosmetic changes</comment>
      <origin>1043455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="269" sha1="6od81nuzaupcz1471y62qo3jl53qtli" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း ပြန်ညွှန်းများ|TLS]]</text>
      <sha1>6od81nuzaupcz1471y62qo3jl53qtli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း Timor Leste</title>
    <ns>10</ns>
    <id>69544</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ" />
    <revision>
      <id>1043456</id>
      <parentid>348588</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T00:37:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်; cosmetic changes</comment>
      <origin>1043456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="ac8sub26pxgihw78gt9hy2u04riavl8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တမ်းပလိတ်:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံ စာရင်းအင်း ပြန်ညွှန်းများ|Timor Leste]]</text>
      <sha1>ac8sub26pxgihw78gt9hy2u04riavl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>74934</id>
    <revision>
      <id>1043491</id>
      <parentid>695498</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T09:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</comment>
      <origin>1043491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="jet3emkthoheq8s9tapcbglb36rh3o0" xml:space="preserve">{{Commons cat|People's Liberation Army}}
{{Catmain}}

[[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>jet3emkthoheq8s9tapcbglb36rh3o0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ တပ်မတော်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>92803</id>
    <revision>
      <id>1043474</id>
      <parentid>1035632</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T07:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ များကို ကျစ်လစ်ခြင်း</comment>
      <origin>1043474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="fyfzx3iww5fn9j2n8b3ovxo0oywcmlg" xml:space="preserve">{{Commonscat|Military of Iran}}

[[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>fyfzx3iww5fn9j2n8b3ovxo0oywcmlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မစိမ်းစိမ်း (အဆိုတော်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114963</id>
    <revision>
      <id>1043466</id>
      <parentid>693802</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဖြည့်စွက်ခြင်း</comment>
      <origin>1043466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12299" sha1="f54kusad8i8mgp5zz564s4c59m0d44y" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = မစိမ်းစိမ်း
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = ၁၉၃၃ ခုနှစ်
| birth_place   = အနောက်ပိုင်း၊ ချမ်းသာရထုံးကုန်း၊ ပလိုင်းရပ်၊ [[မန္တလေးမြို့]]
| death_date    = {{death date and age|2019|5|5|1933|1|1}}
| death_place   = အနုပညာဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]
| occupation    = အဆိုတော်
| known_for     = [[ရွှေမန်းဆီသို့ (သီချင်း)|ရွှေမန်းဆီသို့]] သီချင်း
| module        = {{Infobox musical artist|embed=yes
  | background  = solo_singer
  | genre       = မြန်မာသံစဉ်၊ ဂန္ထဝင်တေး
  | Associated_acts = ဂီတလုလင် တေးဂီတအဖွဲ့၊ [[မြို့မ အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့|မြို့မ တေးဂီတအဖွဲ့]]
  }}
}}

'''မစိမ်းစိမ်း''' (၁၉၃၃ – ၅ မေ ၂၀၁၉) သည် [[မန္တလေးမြို့]]မှ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မြန်မာ့ဂန္ထဝင် အဆိုတော်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် ဂန္ထဝင်တေးတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် &quot;[[ရွှေမန်းဆီသို့ (သီချင်း)|ရွှေမန်းဆီသို့]]&quot; သီချင်း၏ မူလပထမ သီဆိုသူအဖြစ် လူသိများထင်ရှားသည်။ မစိမ်းစိမ်းသည် မန္တလေးမြို့ရှိ အဆင့်မြင့် အပျော်တမ်းတေးဂီတအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော ဂီတလုလင် တေးဂီတအဖွဲ့တွင် ပင်တိုင်အဆိုတော်အဖြစ် နှစ်အတန်ကြာ ပါဝင်သီဆိုခဲ့ပြီး [[မြို့မ အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့|မြို့မ]]၊ သိင်္ဂီ၊ နုယဉ်၊ သီရိမွန်၊ သင်္ဂဟနှင့် တေးချစ်သူ စသည့် နာမည်ကျော် တေးဂီတဝိုင်းများနှင့်လည်း တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-05-06 |title=မန္တလာမြင့်နဲ့ မစိမ်းစိမ်း ၊ မြို့တမြို့ရဲ့ အမှတ်သင်္ကေတများ |url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-48177057 |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; 

== ငယ်ဘဝ ==
မစိမ်းစိမ်းကို ၁၉၃၃-ခုနှစ် တွင်  မန္တလေးမြို့  အနောက်ပိုင်း၊ ချမ်းသာရထုံးကုန်း၊ ပလိုင်းရပ် ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက တေးသီချင်းသီဆိုမှုကို  ဝါသနာပါပြီး ရပ်ကွက်ပွဲ၊ အလှူပွဲများမကျန် လိုက်လံသီဆိုခဲ့သည်။ 

== ဂီတဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
မန္တလေးမြို့မှ အပျော်တမ်းတေးဂီတ ဝိုင်းများစွာရှိရာ ထိုခေတ်မြို့မတေးဂီတနှင့် တန်းတူအဆင့်ရှိသော မန္တလေးမြောက်ပြင်အရပ်ရှိ ဂီတလုလင်တေးဂီတဝိုင်းမှာ ပင်တိုင်အဆိုရှင်အဖြစ် ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။ မစိမ်းစိမ်းနှင့်အတူ ကျောက်ပန်းတောင်းသူ မကျဉ်းတန် (ခေါ်) အဆိုတော် ရီရီသန့် တို့သည်  လက်ထောက်အဆိုတော်အဖြစ် တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သည်။ ဂီတမှူးဦးဘတင့်နှင့် စန္ဒယား ပလိုင်းဦးတင်မောင်တို့ အုပ်ချုပ်သော ဂီတလုလင်အဖွဲ့မှ မစိမ်းစိမ်းသည် နှစ်အတန်ကြာ တွဲလုပ်ပြီး သူ၏လက်ဦးဆရာ  ဂီတမှူးဦးဘတင့်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တခြားဝိုင်းများဖြစ်သော မြို့မ၊ သိင်္ဂီ၊ နုယဉ်၊ သီရိမွန်၊ သင်္ဂဟနှင့် တေးချစ်သူ စသော ဝိုင်းများတွင် တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သည်။

ဝါသနာရှင်ဘဝမှ ပညာရှင်ဘဝသို့ ရောက်ခဲ့သော မစိမ်းစိမ်းသည် မန္တလေးဂီတအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ချစ်ခင်သူများပြီး ထင်ရှားသူတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။သူသည် ဂီတဘဝစတင်ရာ မူလပထမ ဂီတလုလင်ဝိုင်းနှင့် ''မြတ်သောအနုပညာ'' အမည်ရှိ ဓာတ်ပြားကို ပထမဦးဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ထို့နောက် သင်္ဂဟ [[ဘသိန်း၊ ဦး(မန္တလေး)|ဦးဘသိန်း]] ရေးစပ်သည့် &quot;[[ရွှေမန်းဆီသို့ (သီချင်း)|ရွှေမန်းဆီသို့]]&quot; သီချင်းကို မန္တလေးရုပ်ရှင်မှ ရိုက်ကူးသော ''ဤလူ့ဘောင်တွင်'' ဇာတ်ကား၌ ဇာတ်ဝင်တေးအဖြစ် သီဆိုခဲ့ရာ အထူးအောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့အသံ]] ဓာတ်ပြားအဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ရကာ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး တေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ခဲ့သည်။    

၎င်းသည် ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးများအဖြစ် သင်္ဂဟဦးဘသိန်း ရေးစပ်သည့် ''ကံ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ဝင်တေးအပြင်၊ ''ကိုယ်ပိုင်မေတ္တာ''၊ ''အတွေ့'' နှင့် ''ဘုရားမှာ တစ်ခါဆုံတယ်'' စသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင်လည်း ဂီတလုလင် တေးဂီတအဖွဲ့နှင့်အတူ နောက်ခံတေးများ သီဆိုအသံသွင်းခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ့အသံမှ &quot;သလ္လာရွှေမြေ&quot; နှင့် &quot;မိုးပန်းပုလဲ&quot; တေးသီချင်းများဖြင့် နောက်ထပ် ဓာတ်ပြားနှစ်ချပ် ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့သည်။     

သို့ရာတွင် မစိမ်းစိမ်း၏ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် အထင်ရှားဆုံး မှတ်တိုင်သီချင်းမှာ &quot;ရွှေမန်းဆီသို့&quot; သီချင်းပင်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါသီချင်းကို မန္တလေးမြို့မှ မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်းပညာရှင်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည့် ရွာစား ကျော်စိန်မောင်ကိုကြီး၊ စိန်နက်ကြီး စသည်တို့၏ ဆိုင်းဝိုင်းတီးခတ်မှုများနှင့်အတူ ခန့်ခန့်ညားညား အသံသွင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယနေ့တိုင် မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် ဂန္ထဝင်တေးတစ်ပုဒ်အဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ မစိမ်းစိမ်းသည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဝန်းကျင်တွင် အောင်မြင်မှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင်မူ အနုပညာအလုပ်များမှ အနားယူခဲ့သည်။

== မိသားစုဘဝနှင့် ဘဝနိဂုံး ==
မစိမ်းစိမ်းသည် အိမ်ထောင်သက် ၁၇ နှစ်အရောက်တွင် အနုပညာသီဆိုမှုပိုင်းဆိုင်ရာ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့် အိမ်ထောင်ကွဲခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အနုပညာအလုပ်များမှ အနားယူခဲ့ပြီးနောက် ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာခဲ့သဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စာရေးဆရာမ [[သန်းမြင့်အောင် (စာရေးဆရာမ)|သန်းမြင့်အောင်]] တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ရန်ကုန်မြို့၊ ပုလဲမြို့သစ်ရှိ &quot;အနုပညာဆည်းဆာရိပ်&quot; အနုပညာဘိုးဘွားရိပ်သာသို့ ရောက်ရှိ နေထိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက် ည ၇ နာရီ ၁၅ မိနစ်အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆိုပါ အနုပညာဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၈၆ နှစ် အရွယ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;ဆောင်းပါးရှင် ဇော်နေလ(မြောက်ပြင်)၊ ကြေးမုံ သတင်းစာ၊ အချပ်ပို မန္တလေးစာမျက်နှာ-၂၊ ဩဂုတ်လ ၃၁၊ ၂၀၁၉&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:စိမ်းစိမ်း၊ မ}}
{{Lifetime|၁၉၃၃|၂၀၁၉}}
[[Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>f54kusad8i8mgp5zz564s4c59m0d44y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118341</id>
    <revision>
      <id>1043457</id>
      <parentid>1043263</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T01:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31796-51</username>
        <id>143376</id>
      </contributor>
      <comment>ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး</comment>
      <origin>1043457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23832" sha1="9wt7vk0p75rgz1grp7t1bjq7ghnbnsm" xml:space="preserve">'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။

==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] 
[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]]
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈)
|-
|၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
|DSA(၂၉)
|-
|၆
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}

== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}

== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|တပ်မ​တော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၉
|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း 
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းထူး
|DSA(-)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|ဗိုလ်ချုပ် 
|DSA(-)
|}

== အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]]
|DSA(၂၉) ယခင် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆) ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၄
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၅
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၆
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
|၇
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၈
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင်  ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၉
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}

== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက်
|DSA(၃၉)
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ထွန်းအောင်
|ခေတ္တတိုင်းမှူး
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန်
|DSA(၄၁)
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|–
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}

== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|OTC(၂၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်လွင်ဦး
|OTS(၇၅)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ်  အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် 
|DSA(၃၆)
|-
|၆
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းဗိုလ် 
|OTS(၉၄)
|-
|၇
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ်  စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၈
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၉
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၀
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မျိုးအောင်
|OTS(၇၃)
|-
|၁၁
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် 
|
|}

== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|DSA(-)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နိုင်
|OTS(၇၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
|DSA(-)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းစိုး
|
|-
|၈
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဇော်
|
|-
|၉
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းဦး
|DSA(၃၃)
|-
|၁၀
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|
|-
|၁၂
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် 
|
|-
|၁၃
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းအောင်
|DSA(၂၈)
|-
|၁၄
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၅
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း
|
|-
|၁၆
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|
|-
|၁၇
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူး ဟန်ဇော်ဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၈
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်သန်း
|OTS(၇၁)
|-
|၁၉
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် တင်စိုး
|
|-
|၂၀
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|
|-
|၂၁
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြတ် &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
|DSA(၃၁)
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{တပ်မတော်}}</text>
      <sha1>9wt7vk0p75rgz1grp7t1bjq7ghnbnsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း</title>
    <ns>14</ns>
    <id>136362</id>
    <revision>
      <id>1043477</id>
      <parentid>1033718</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T07:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေးသမိုင်း]]</comment>
      <origin>1043477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228" sha1="nckv1t3c8slp9ugr41xgq0bekbcvdq4" xml:space="preserve">

{{Commons category|Military history of Myanmar}}


[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေးသမိုင်း]]</text>
      <sha1>nckv1t3c8slp9ugr41xgq0bekbcvdq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရုရှား တပ်မတော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148703</id>
    <revision>
      <id>1043488</id>
      <parentid>1042114</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T09:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Category:ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</comment>
      <origin>1043488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94796" sha1="o22xmq3ijk6yh1d43w26bpmv36my0f6" xml:space="preserve">[[File:Moscow Victory Day Parade 2013-05-09 (41d462db420812a9c260).jpg|thumb|Russian President [[Vladimir Putin]] and Defence Minister [[Sergey Shoygu]] at the [[Moscow Victory Day Parade]], 9 May 2013]]
[[File:4thTankDivisionOpenDay17p2-06.jpg|thumb|[[Ratnik (program)|Ratnik]] infantry combat system in recon variant and AFV crew individual protection kit Ratnik-ZK]]

'''ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၏ တပ်မတော်'''({{lang-rus|Вооружённые си́лы Росси́йской Федера́ции|r=Vooruzhonnije síly Rossíyskoj Federátsii}})အား များသောအားဖြင့် ရုရှား တပ်မတော်ဟု ဆိုကြပြီး [[ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ]]၏ [[စစ်ရေး|စစ်အင်အားစု]]အဖြစ် [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]] ပြိုကွဲပြီးနောက် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  

၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဘော့ရစ် ယဲ့ဆင်သည် ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအား တည်ထောင်သည့် သမ္မတအမိန့်အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် ရုရှား၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော ရုရှား ဆိုဗီယက် ဖက်ဒရယ်ဆိုရှယ်လစ် သမ္မနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ ဆိုဗီယက်တပ်မတော်အားလုံးနေရာတွင် အစားထိုးချထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Greg Austin &amp; Alexey Muraviev, The Armed Forces of Russia in Asia, Tauris, 2000, p.130&lt;/ref&gt; ရုရှားတပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ရုရှားသမ္မတဖြစ်သည်။ ရုရှားတပ်မတော်အား ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရုရှားတပ်မတော်သည် [[ဥရောပ]]တွင် အင်အားအကြီးမားဆုံးသော တပ်မတော်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးတပ်မတော်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံအခြေစိုက် Credit Suisse ဘဏ်လုပ်ငန်း၏ လေ့လာချက်များအရ ရုရှားသည် ကမ္ဘာ‌ပေါ်ရှိ ဒုတိယမြောက် အင်အားအကြီးဆုံး တပ်မတော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;CreditSuisse2015&quot;&gt;{{cite report|url=http://publications.credit-suisse.com/tasks/render/file/index.cfm?fileid=EE7A6A5D-D9D5-6204-E9E6BB426B47D054|title=The End of Globalization or a more Multipolar World?|publisher=Credit Suisse AG|first1=Michael|last1=O’Sullivan|first2=Krithika|last2=Subramanian|date=2015-10-17|accessdate=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180215235711/http://publications.credit-suisse.com/tasks/render/file/index.cfm?fileid=EE7A6A5D-D9D5-6204-E9E6BB426B47D054|archivedate=15 February 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ရုရှားတပ်မတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော နျူကလီးယားထိပ်ဖူးတပ် ဒုံးကျည်များ အများဆုံးပိုင်ဆိုင်သော တပ်မတော်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fas.org/issues/nuclear-weapons/status-world-nuclear-forces/ |title=Status of World Nuclear Forces – Federation Of American Scientists |publisher=Fas.org |date= |accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

ရုရှားဖက်ဒရယ်ဥပဒေ၏ အောက်၌ ရုရှားတပ်မတော်သည် ဖက်ဒရယ်လုံခြုံရေးဌာန(Federal Security Service (FSB))၏ နယ်ခြားစောင့် တပ်ဖွဲ့များ၊ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဖက်ဒရယ်ကာကွယ်ရေးဌာန(Federal Protective Service (FSO))၊ နိုင်ငံရပ်ခြား ထောက်လှမ်းရေးတာဝန်(Foreign Intelligence Service (SVR))နှင့် လူထုကာကွယ်ရေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်၏ အကျိုးဆက်များအား ရှင်းလင်းရေးဝန်ကြီးဌာန( Ministry for Civil Defence, Emergencies and Elimination of Consequences of Natural Disasters) တို့နှင့်အတူ ရုရှားနိုင်ငံ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် စစ်ဖက်တာဝန်များအား ထမ်းဆောင်သည်။  

== တပ်ဖွဲ့ခွဲများ ==
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ရုရှားတပ်မတော်ကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။ 

*ရုရှားတပ်မတော်၏ တပ်မတော်အခွဲ ၃ ခု(вида вооружённых сил)ဖြစ်သည့် ကြည်းတပ်မတော်(Ground Forces)၊ လေကြောင်းနှင့် အာကာသတပ်မတော်(Aerospace Forces)၊ ရေတပ်မတော်(Navy) 

*သီးခြား တပ်ဖွဲ့ခွဲ(Отдельные рода войск) နှစ်ခုဖြစ်သော မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့(Strategic Missile Forces)၊ လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့(Airborne Forces) 

*အထူးတပ်မတော်(Спецназ вооружённых сил)ဖြစ်သော အထူးစစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့(Special Operations Forces) 

*သီးခြားတာဝန်ဖြင့် တည်ရှိသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့(Logistical Support) တို့ဖြစ်သည်။  

ထို့ပြင် အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့(National Guard)နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့(Border Service)ဟူ၍ သီးခြားတပ်ဖွဲ့ခွဲ ၂ ခုရှိသေးသည်။ ထိုတပ်ဖွဲ့တို့သည် “တပ်မတော်”ဟုသော အမည်နာမအောက်တွင် တရားဝင်တည်ရှိသော်ငြား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ တပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ် ၏ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်၏ ပြင်ပ၌ တည်ရှိနေသည်။ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် ယခင် ရုရှားနိုင်ငံ ပြည်ထဲရေးတပ်ဖွဲ့အား အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တပ်ဖွဲ့သစ်ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အထူးတာဝန်ဖြင့် ခွဲထုတ်၍ သီးခြားအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ၏ လက်အောက်တွင် တိုက်ရိုက်အမိန့်အား လိုက်နာဆောင်ရွက်သည်။ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် နိုင်ငံတွင် စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော ဖက်ဒရယ်လုံခြုံရေးဌာနလက်အောက်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုလုံးသည် ၎င်းတို့၏ အဓိက ငြိမ်းချမ်းစဉ် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများအပြင် သိသာထင်ရှားသော စစ်ဆင်ရေးအတွေ့အကြုံများလည်း ရှိထားပြီး ၎င်းတို့၏ သီးခြား ကြည်းတပ်၊ လေတပ်နှင့် ရေတပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။


စစ်မှုထမ်းအရေအတွက်သည် ရုရှားနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အမိန့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်သည် ၁,၁၃၄,၈၀၀ ဦးအပါအဝင် စစ်မှုထမ်း ၂,၀၁၉,၆၂၉ ဦးရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.garant.ru/products/ipo/prime/doc/92625/|script-title=ru:Указ Президента РФ от 1 января 2008 г. № 1 &quot;О штатной численности Вооруженных Сил Российской Федерации&quot;|trans-title=RF Presidential Decree on 1 January 2008 № 1 &quot;On the authorised strength of the Armed Forces&quot;|language=ru|work=Garant.ru|date=6 February 2008|accessdate=|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193258/http://www.garant.ru/products/ipo/prime/doc/92625/#|archive-date=5 March 2016|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် International Institute for Strategic Studies (IISS) ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ရုရှားတပ်မတော်တွင် လက်ရှိထမ်းဆောင်ဆဲ ၁,၀၂၇,၀၀၀ ဦးခန့် ရှိနိုင်ပြီး အရန်တပ်ဖွဲ့မှာ ၂,၀၃၅,၀၀၀ ဦး(အများစုမှ စစ်မှုမထမ်းဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းဆောင်ခဲ့ကြခြင်း)ခန့်ရှိနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;IISS2010&quot;&gt;IISS Military Balance 2010, p. 222&lt;/ref&gt; အမိန့်ဥပဒေဖြင့် စစ်မှုထမ်း‌အရေအတွက် သတ်မှတ်မှုအပြင် ရုရှားနိုင်ငံ စာရင်းစစ်ဌာနမှ ထုတ်ပြန်သော ဝန်ထမ်းလစာစာရင်းအရ အမှန်တကယ် စစ်မှုထမ်းဆောင်သူအရေအတွက်မှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ၇၆၆,၀၀၀ ဦးရှိသည်။&lt;ref name=AuditChamber&gt;{{cite  news|url=https://russiandefpolicy.blog/2013/10/31/766055/|title=766,055|agency=RIA Novosti|via=russiandefpolicy.blog|date=31 October 2013|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414091751/https://russiandefpolicy.blog/2013/10/31/766055/#|archive-date=14 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ria.ru/defense_safety/20131024/972333455.html|script-title=ru:Почти четверть должностей в ВC РФ были вакантными на начало года|trans-title=Almost a quarter of positions in the Armed Forces of the Russian Federation were vacant at the beginning of the year|language=ru|publisher=RIA Novosti|date=24 October 2013|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414082240/https://ria.ru/defense_safety/20131024/972333455.html#|archive-date=14 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

စတော့ဟုမ်း နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေး သုတေသနအဖွဲ့အစည်း၏ လေ့လာချက်များအရ ၂၀၀၅-၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၀-၂၀၁၄ ခုနှစ်အပိုင်းအခြားအတွင်းတွင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အဓိကလက်နက်တင်ပို့မှုမှာ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|title=Trends in International Arms Transfer, 2014|url=http://books.sipri.org/product_info?c_product_id=495|website=www.sipri.org|publisher=Stockholm International Peace Research Institute|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|ref=SIPRI Fact Sheet, March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319023856/http://books.sipri.org/product_info?c_product_id=495|archivedate=19 March 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ရုရှားနိုင်ငံသည် စစ်ရေးအသုံးစရိတ်သည် ဒေါ်လာ ၆၆.၄ ဘီလီယံထိ သုံးစွဲခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;sipri1&quot;&gt;{{cite web|first1=Sam|last1=Perlo-Freeman|author2=Aude Fleurant|author3=Pieter Wezeman|author4=Siemon Wezeman|url=http://books.sipri.org/files/FS/SIPRIFS1604.pdf|title=Trends in World Military Expenditure, 2015|publisher=Stockholm International Peace Research Institute|date=April 2016|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160420171221/http://books.sipri.org/files/FS/SIPRIFS1604.pdf|archivedate=20 April 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၆၉.၂ ဘီလီယံအထိ သုံးစွဲခဲ့ရာ အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက် စစ်သုံးစရိတ် မြင့်မားသော နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/world/24apr2017/sipri.html Россия вышла на третье место в мире по объему военных расходов, оттеснив Саудовскую Аравию] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170424235459/http://www.newsru.com/world/24apr2017/sipri.html# |date=24 April 2017 }} NEWSru, 24 April 2017.&lt;/ref&gt; ရုရှားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ရုရှားတပ်မတော်တွင် ခေတ်မှီလက်နက်များ သုံးစွဲမှုသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မတူကွဲပြားသော တပ်ဖွဲ့များတွင် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://tass.ru/armiya-i-opk/1660936|script-title=ru:Шойгу: оснащенность Российской армии современным оружием и техникой за год выросла на 7%|trans-title=Shoygu: the equipping of the Russian army with modern weapons and technology increased by 7% over the year|language=ru|publisher=Tass.ru|date=19 December 2014|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305190713/http://tass.ru/armiya-i-opk/1660936#|archive-date=5 March 2016|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ၃၀.၅ - ၇၀.၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://tass.com/russia/809092|title=Putin holds single day of military products' acceptance, modern weapons share up to 70%|work=TASS|date=16 July 2015|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414163941/http://tass.com/russia/809092#|archive-date=14 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ထိုပျမ်းမျှနှုန်းသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်အကုန်တွင် ၆၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်လွန်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tass.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://tass.com/defense/1037685 |title=Russian army gets 1,500 weapon titles, 80,000 pieces of equipment 2018 - Military &amp; Defense |publisher=TASS |date= |accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tass.com/defense/1104343 |title=Russian Army boosts its combat potential in 2019, defense chief says - Military &amp; Defense |publisher=TASS |date= |accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt; 

== သမိုင်း ==

၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ တရားဝင်ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ဆိုဗီယက်တပ်မတော်ကိစ္စရပ်သည် မပြီးပြတ်သေးသော ကိစ္စအဖြစ် ကျန်ရှိခဲ့သည်။ နောက်ထပ် တစ်နှစ်ခွဲခန့်အကြာထိ အမျိုးမျိုးသော ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် တပ်မတော်၏ ညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားလိုသောကြောင့် လွတ်လပ်သော ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့ (Commonwealth of Independent States(CIS))၏ တပ်မတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။ အချိန်ကာလတစ်ခုကုန်လွန်ပြီးသည့်နောက်တွင် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ထားသည့်အရာများအား လွတ်လပ်လာသော နိုင်ငံသစ်များအကြားတွင် နိုင်ငံအချင်းချင်း သဘောတူစာချုပ်အဆင့်ဆင့်ဖြင့် ခွဲဝေနေစဉ်အတွင်း၌ပင် လွတ်လပ်ရေးရရှိလာသော သမ္မတနိုင်ငံသစ်များတွင် တည်ရှိသော တပ်များသည် ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားအစိုးရသစ်များအပေါ်တွင် သစ္စာစောင့်သိ၍ သွားကြသည်။&lt;ref&gt;For an account of this period, see {{cite book |author = William Eldridge Odom |title = The Collapse of the Soviet Military |publisher = Yale University Press |year = 1998 |isbn = 0-300-07469-7 |url = https://archive.org/details/collapseofsoviet00odom }}&lt;/ref&gt;  

အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်မှုအား ကြေညာခြင်းအပါအဝင် ၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ်လ မတိုင်မီ တစ်ခုတည်းသော လွတ်လပ်သည့် ကာကွယ်ရေးလှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ထင်ရသည့် ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်တွင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် ကေဂျီဘီ နယ်ခြားစောင့် တပ်ဖွဲ့များအား ထိန်းချုပ်ခြင်းအား ရုရှားအစိုးသစ်မှ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;For some early discussion on this period, see Richard Woff, &quot;A Russian Army&quot;, ''Jane's Intelligence Review'', May 1992, 198-200. See also ''Voenniy vestnik'' No 12, 1991.&lt;/ref&gt; ၁၉၉၅ ခုနှစ် မတိုင်မီထိ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့အား စုစုပေါင်း အင်အား ၁ သိန်းထက်မပိုပဲ အင်အား ၃၀၀၀ မှ ၅၀၀၀ စီရှိသော အနည်းဆုံး တပ်မဟာ ၁၁ ခု တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့၏ တပ်အင်အားစုများကို မော်စကိုမြို့အပါအဝင် အရေးပါသော မြို့များနှင့် ဒေသများ စုစုပေါင်း ဒေသ ၁၀ ခုအထိ တပ်ဖြန့်ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလကုန်အရောက်တွင် ဆိုဗီယက်တပ်မတော်မှ စစ်မှုထမ်းဟောင်းများပါဝင်လာရာ မော်စကိုမြို့တွင် အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် အင်အား ၁၅,၀၀၀ ခန့်ထိ ရှိလာခဲ့သည်။ အဆုံး၌ သမ္မတ ယဲ့ဆင်သည် ရုရှားအစောင့်တပ်ဖွဲ့၏ ယာယီဖွဲ့စည်းမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည် ပေါ်မလာခဲ့ပေ။&lt;ref name=&quot;Korotkaya Russian gvardii.&quot;&gt;{{cite web|url=http://tsiganok.ru/vpa/reforma/doc/260 |title=Short life of the new Russian Guard |publisher=Tsiganok.ru |date=21 December 2006 |accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
  
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗျဲလာဗဲ့ရှ် သဘောတူညီချက်အား လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် ထိုသဘောတူညီချက်မှ ပေါ်ပေါက်၍ လာခဲ့သော ဓနသဟာယနိုင်ငံသစ်၏ နိုင်ငံများသည် မဟာဗျူဟာမြောက် နျူကလီးယားတပ်ဖွဲ့အပါအဝင် ၎င်းတို့နိုင်ငံပိုက်နက်အတွင်းရှိ တပ်ဖွဲ့များနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် မာရှယ် ယဲ့ဗ်ဂဲညီး ရှာပိုးရှနီးကော့ဗ်(Yevgeny Shaposhnikov)အား အကြိုညှိနှိုင်းသဘောတူညီချက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ယာယီခန့်ထားခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရှာပိုးရှနီးကော့ဗ်သည် ဓနသဟာယနိုင်ငံများ တပ်မတော်၏ ဦးစီးချုပ်အဖြစ်သို့ တရားဝင် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းတပ်မတော်သည် မဟာမိတ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအား ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှုရနိုင်မည့် အမိန့်ဒီဂရီအား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ထိုတပ်မတော်၏ အကြီးအကဲမှာ သမ္မတဖြစ်သည်။ အဆုံး၌ ၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ယဲ့ဆင်သည် ရုရှားတပ်မတော် ထူထောင်သည့်အမိန့်အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် ထိုတပ်မတော်၏ ဦးစီးချုပ်တာဝန်အား သမ္မတမှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.politika.su/prav/minobor.html|script-title=ru:Министерство обороны Российской Федерации|trans-title=Ministry of Defence of the Russian Federation|language=ru|publisher=Politika.su|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121221184734/https://www.politika.su/prav/minobor.html|archivedate=21 December 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပါဗျယ် ဂရာချော့ဗ်သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုတာဝန်ဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်၍လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်၏ ဩဂုတ် သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလလောက်တွင် ဓနသဟာယနိုင်ငံများ တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းပုံမှ ဓနသဟာယနိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းပုံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိသွားပြီး ထိုဓနသဟာယနိုင်ငံများအပေါ်၌ လွှမ်းမိုးထားနိုင်မှု ကျဆင်းခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;The Staff for Coordinating Military Cooperation was established as the CIS Joint Armed Forces High Command in March 1992 and then reorganised as the Coordinating Staff in August 1993. It quickly became a very weak body as the new states' authorities asserted their control over their own armed forces. (Russia and NIS Mineral Industry Handbook, International Business Publications, 2007.) Army General Vladimir Yakovlev (general) appears to have become Chief of the Staff in June 2001 (DS2002-0819).&lt;/ref&gt;  

နောင်နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဗဟိုနှင့် အရှေ့ဥရောပ၊ ထို့အတူ လွတ်လပ်လာသော ဆိုဗီယက်ခေတ်လွန် သမ္မတနိုင်ငံအချို့မှ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ နေရာအများစု၌ တပ်ဖွဲ့များ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် တစုံတရာ ပြဿနာပေါ်ပေါက်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်နေရာအချို့ဖြစ်သည့် ခရိုင်းမီးယားဒေသရှိ [[ဆီပတ်စတိုပိုမြို့|စီဗာစတာပိုလ်]] ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်၊ အာဘ်ခါဇီးယား၊ တောင် အာဆက်တီးယားနှင့် ထရန့်စနီစတီးယားဒေသတို့ရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို ရုပ်သိမ်းခြင်းမပြုပဲ ဆက်လက်ထားရှိခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်မတော်တွင် နိုင်ငံရပ်ခြားတိုင်းပြည်များ၌ များစွာသော စစ်အခြေစိုက်စခန်းများ ရှိပြီး အများစုမှာ ယခင်ဆိုဗီယက်နိုင်ငံဟောင်းများတွင် တည်ရှိသည်။


၁၉၉၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူဝါဒသစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်မပါဝင်ပဲ ယခင်ဆိုဗီယက်တပ်မတော်ဟောင်းအား လျော့ချခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်း စွမ်းအားမြင့်သော တပ်မတော်အဖြစ်သို့ အသွင်းပြောင်းရင် အကြွင်းမဲအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများ၏ အန္တရာယ်အား ရည်ရွယ်သော ထိုမူဝါဒကို သေးငယ်၊ ပေါ့ပါး၊ ပိုမိုရွေ့လျားနိုင်သော ရုရှားတပ်မတော်ဟု ခေါ်ပြီး တိုက်စွမ်းအားမြှင့်၍ လျင်မြန်စွာ တပ်ဖြန့်နိုင်စွမ်းရှိသော တပ်မတော်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုမျိုးသည် အောင်မြင်ရန် အလွန်ခတ်ခဲလှပါသည်။ ပါဗျယ် ဂရာချော့ဗ်(၁၉၉၂ မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ)လက်ထက်တွင် ပို၍ ရွေ့လျားတပ်ဖြန့်နိုင်သော တပ်မတော်အဖြစ် တည်ဆောက်ရန် စီမံကိန်းများ ချထားခဲ့သော်ငြား တပ်တွင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအနည်းငယ်သာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရာဂျီအိုနော့ဗ်(၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ထိ)လက်ထက်တွင် ကောင်းမွန်သော အဆင့်အတန်းများရှိခဲ့သော်လည်း အဆုံးသတ်ပြောင်းလဲမှုများကို စတင်ရန် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အီဂေါ် ဆဲဂီးယဲ့ဗ်(၁၉၉၇ မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်ထိ)လက်ထက်မှသာ မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့များ တည်ဆောက်ရေးတွင် အာရုံစိုက်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် တိကျသေချာသော ကန့်သတ်ထားသည့် ပြောင်းလဲမှုအချို့ကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Parchomenko|first=Walter|url=http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm|title=The State of Russia's Armed Forces and Military Reform|journal=Parameters: The U.S. Army's Senior Professional Journal|date=Winter 1999–2000|pages=98–110|publisher=ssi.armywarcollege.edu|issn=0031-1723|accessdate=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20161210235556/http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm|archive-date=10 December 2016|url-status=dead|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161210235556/http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm |date=10 December 2016 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm |access-date=16 November 2020 |archive-date=10 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161210235556/http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm }}&lt;/ref&gt;

=== ၂၀၀၈ ခုနှစ် တပ်မတော် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ===

၂၀၀၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရုရှား-‌ဂျော်ဂျီယာစစ်ပွဲတွင် ရုရှားတပ်မ‌တော်တစ်ရပ်လုံး၏ ကျေနပ်ဖွယ်မရှိသော စွမ်းဆောင်ရည်အား ပြုပြင်နိုင်ရေးအတွက် သိသာထင်ရှားသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်မည်ဟု ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အနာတိုလီ ဆယ်ဒျူကော့ဗ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ အဓိကအချက်များကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ထိုအထဲတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စစ်အင်အား ၁ သန်းထိ လျော့ချရေး (စီမံချက်၏ ပြီးဆုံးမည့်နေ့စွဲမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်)&lt;ref name=&quot;personnel cut&quot;&gt;{{cite news|url=http://en.rian.ru/mlitary_news/20090902/155996512.html|title=Russia's top brass gather in Moscow to discuss military reform|website=En.rian.ru|date=2 September 2009|accessdate=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090903170648/http://en.rian.ru/mlitary_news/20090902/155996512.html|archivedate=3 September 2009}}&lt;/ref&gt; ၊ အရာရှိများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားရေးတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်အတွက် တပ်မတော်ကျောင်း ၆၅ ခုမှ စည်းစနစ်ပြည့်ဝသော တပ်မတော် လေ့ကျင့်ရေးဗဟို ၁၀ ခုအဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းရေး၊ ဗဟိုကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၏ အရွယ်အစား လျော့ချရေး၊ အရပ်သားထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကူဝန်ထမ်းများအား စတင်အသုံးပြုရေး၊ အထူးလေ့ကျင့်ထားသော စစ်သည်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တပ်ပေါင်းစုများ ဖျက်သိမ်းရေး၊ အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေး၊ တပ်များအား တပ်မဟာစနစ်သို့ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေး၊ လေတပ်ဖွဲ့အား လေကြောင်းဆိုင်ရာ တပ်ရင်းကြီးများမှ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များသို့ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေးတို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Moscow Defence Brief, 20 (2), 2010&lt;/ref&gt; ၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဒူးမားလွှတ်တော်မှ ကာကွယ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူမှ RIA Novosti သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့မှုတွင် ရုရှားနိုင်ငံသည် နှစ်စဉ်ကာကွယ်ရေးဘဏ္ဍာငွေအား တိုးမြှင့်သွားရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ၆၁ ဘီလီယံဒေါ်လာ အသုံးပြုရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၈၃.၃ ဘီလီယံအထိ တိုးမြှင့်သွားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် ဂျီဒီပီ၏ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၃.၂ ရာခိုင်နှုန်း၊၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ၃.၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၃.၇ ရာခိုင်နှုန်းထိ သုံးစွဲရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ကာကွယ်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဗလာဒီမီယာ ကာဗာရဲဗဒေါ့ဗ်သည် ၂၀၁၃-၂၀၁၅ ခုနှစ် ရန်ပုံငွေမူကြမ်း‌ရေးဆွဲပွဲ၏ အပိတ်မိန့်ခွန်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://en.rian.ru/military_news/20121017/176690593.html|title=Russia to Boost Defense Spending 59% by 2015|publisher=RIA Novosti|date=17 October 2012|accessdate=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101191310/http://en.rian.ru/military_news/20121017/176690593.html|archivedate=1 January 2013|quote='Targeted national defense spending as a percentage of GDP will amount to 3.2 percent in 2013, 3.4 percent in 2014 and 3.7 percent in 2015,' Defense Committee chairman Vladimir Komoedov is quoted as saying in the committee's conclusion on the draft budget for 2013-2015.}}&lt;/ref&gt;   

အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ဇယားနှင့်အညီ တပ်ဖွဲ့အရေအတွက်အား လျော့ချသွားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Reform of the Russian Armed Forces&quot;&gt;{{cite web|author= |url= http://en.rian.ru/infographics/20091204/157098191.html |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120122183731/http://en.rian.ru/infographics/20091204/157098191.html |archivedate= 22 January 2012 |title= Reform of the Russian Armed Forces |publisher= En.rian.ru |date= |accessdate= ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
- 

{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; ID=&quot;Table3&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|- style=&quot;background:#e0e0e0;&quot;
! style=&quot;width:250px;&quot;| တပ်ဖွဲ့များ
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;| ၂၀၀၈
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;| ၂၀၁၂
! style=&quot;width:40px;&quot;| လျော့ချမည့်နှုန်း
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[ရုရှား ကြည်းတပ်ဖွဲ့|ကြည်းတပ်]] ||၁,၈၉၀||၁၇၂||-၉၀ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|[[ရုရှား လေတပ်ဖွဲ့|လေတပ်]] ||၃၄၀||၁၈၀||-၄၈ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[ရုရှား ရေတပ်ဖွဲ့|ရေတပ်]]||၂၄၀||၁၂၃||-၄၉ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|[[မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့ ]]||၁၂ || ၈||-၃၃ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[ရုရှား အာကာသတပ်ဖွဲ့|အာကာသတပ်ဖွဲ့]]||၇||၆||-၁၅ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|[[ရုရှား လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့]]||6 ||5||-17 %
|}
[[File:Vostok-2018 military manoeuvres (2018-09-13) 47.jpg|thumb|ဗော့စတော့ခ် ၂၀၁၈ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းတွင် ရုရှား သမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင် (အလယ်)သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ် ဗာလေရီ ဂရာစီမော့ဗ်တို့နှင့်  တွေ့ဆုံစဉ်]]

တပ်မတော်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အရွယ်အစားလျော့ချခြင်းမှာ အရေးကြီးဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ ကနဦးကာလ၌ ရုရှားတပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းဆောင်ဆဲ စစ်မှုထမ်းအရေအတွက်မှာ ၁,၂၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။ စစ်အင်အား လျော့ချခြင်းတွင် အရာရှိအရေအတွက် များစွာ လျော့ချခြင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရည်မှန်းထားသော လျော့ချမည့် စစ်မှုထမ်းအရေအတွက်မှာ အောက်ပါဇယားအတိုင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Reform of the Russian Armed Forces&quot;/&gt;

{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; ID=&quot;Table3&quot; style=&quot;text-align:center; width:50em&quot;
|- style=&quot;background:#e0e0e0;&quot;
! style=&quot;width:100px;&quot;| အဆင့်
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;|၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၈
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;|၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၉
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;|၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွက် ရည်မှန်းချက်
! style=&quot;width:40px;&quot;| လျော့ချနှုန်း
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဗိုလ်ချုပ်/Admiral ||၁,၁၀၇||၇၈၀|| ၈၇၇ || −၂၀.၈ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|ဗိုလ်မှူးကြီး/Captain 1st Rank || ၂၅,၆၆၅ ||  || ၉,၁၁၄ || −၆၄.၅ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး/Captain 2nd Rank || ၁၉,၃၀၀ ||  || ၇,၅၀၀ || −၆၁ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|ဗိုလ်မှူး/Captain 3rd Rank || ၉၉,၅၅၀ ||  || ၂၅,၀၀၀ || −၇၅ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဗိုလ်ကြီး/Captain Lieutenant || ၉၀,၀၀၀ ||  || ၄၀,၀၀၀ || −၅၆ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|First Lieutenant/Senior Lieutenant || ၃၀,၀၀၀ ||  || ၃၅,၀၀၀ || +၁၇%
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဗိုလ် || ၂၀,၀၀၀ ||  || ၂၆,၀၀၀|| +၃၀%
|-  style=&quot;text-align:center; background:#e0e0e0;&quot;
! စုစုပေါင်း အရာရှိ || ၃၆၅,၀၀၀ || || ၂၂၀,၀၀၀ || −၄၀ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|''Praporshchik''/Warrant Officer || ၉၀,၀၀၀ || ၀ || ၀ || −၁၀၀ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|အရာခံဗိုလ် || ၅၀,၀၀၀, || ၀ || ၀ || −၁၀၀ %
|}

မျှော်မှန်းထားသော လျော့ချမည့် အရာရှိအရေအတွက် စုစုပေါင်းမှာ ၃၃၅၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀၀ ထိဖြစ်သော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအစောပိုင်းတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အနာတိုလီ ဆာဒျူ‌ကော့ဗ်မှ ယခင်လျာထားချက်အား ဖျက်သိမ်း၍ အရာရှိအရေအတွက်အား ၇၀၀၀၀ မှ ၂၂၀၀၀၀ ထိ တိုးမြှင့်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.militaryparitet.com/teletype/data/ic_teletype/13504/|title=16.01.12 Реформа ВС РФ повысила эффективность авиации&amp;nbsp;— командир авиагруппы ВВС&amp;nbsp;— Военный паритет|publisher=Militaryparitet.com|accessdate=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323105519/http://www.militaryparitet.com/teletype/data/ic_teletype/13504/#|archive-date=23 March 2014|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
ရုရှားတပ်မတော်၏ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲမှုတာဝန်အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ခံသည်။ ဆိုဗီယက်ခေတ်တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်သည် ရုရှားတပ်မတော်အား အမိန်ပေးခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲခြင်းကို အဓိကပြုလုပ်သူဖြစ်ပြီး ထိုသည်ကို ရုရှားအရေးကျွမ်းကျင်သူ အမေရိကန်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝီလျံ အိုဒွန်မှ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမရှိသော ဆိုဗီယက်ဦးစီးချုပ်မှာ ဖြစ်တန်ကောင်းပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဦးစီးချုပ်မရှိပဲနဲ့တော့ မဖြစ်နိုင်ဟု ၁၉၉၈ ခုနှစ်ပိုင်းလောက်က ပြောဆိုခဲ့ဘူးသည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိ စစ်ဦးစီးချုပ်နေရာမှာ ဝန်ကြီးဌာန၏ မဟာဗျူဟာမြောက်စီမံကိန်းဌာနတစ်ခုကဲ့သို့ပဲ လျော့ချထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်သော ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူသည် လက်ရှိတွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအပေါ်တွင် အုပ်ချုပ်မှု အခွင့်အာဏာအား ရရှိထားသည်။ အခြားသော ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများအဖြစ် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ရထားထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပါဝင်သည်။ လက်ရှိ စစ်ဦးချုပ်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဗာလေရီ ဂရာစီမော့ဗ်ဖြစ်သည်။  

ရုရှားတပ်မတော်အား ကြည်းတပ်၊ ရေတပ်နှင့် လေတပ်ဟူ၍ ကဏ္ဍ ၃ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထို့ပြင် မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့နှင့် လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဟူ၍ သီးခြားလက်ရုံးတပ်ဖွဲ့ ၂ ခုလည်း ခွဲခြားထားသေးသည်။ 

=== စစ်ဒေသကြီးများ ===
[[File:Military districts of Russia 2016.svg|thumb|upright 1.6|၂၀၁၆ ခုနှစ်စာရင်းများအရ ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ဒေသကြီးများ&lt;br&gt;{{legend|#FF8080|အနောက်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}} {{legend|#78B3FF|မြောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်}} {{legend|#D6A477|တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}} {{legend|#B3FF80|အလယ်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}} {{legend|#FEC82C|အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}}]]
၂၀၁၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ကြည်းတပ်များ၊ ထို့အတူ လေတပ်နှင့် ရေတပ်တို့ကို ဖော်ပြပါ စစ်ဒေသကြီးများဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။  

*  အနောက်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး 

*  တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး 

*  အလယ်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီးနှင့်  

*  အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသကြီးတို့ဖြစ်သည်။ 

ထိုစစ်ဒေသကြီးများနှင့်အတူ အနောက်၊ တောင်၊ အလယ်နှင့် အရှေ့ဟူ၍ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်(Joint Strategic Command) ၄ ခုဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယခင် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ ကြည်းတပ်အား မော်စကိုစစ်ဒေသကြီး၊ လီနင်ဂရတ်စစ်ဒေသကြီး၊ မြောက်ကော့ကေးရှန်းစစ်ဒေသကြီး၊ ဗော်ဂါ-ယူရယ်စစ်‌ဒေသကြီး၊ ဆိုက်ဘေးရီးယားစစ်ဒေသကြီးနှင့် အရှေ့ဖျားစစ်ဒေသကြီးဟူ၍ စစ်ဒေသ ၆ ခုဖြင့် တပ်ဖြန့်ထားပြီး ကာလင်နင်ဂရတ်စစ်ဒေသအား ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်ထိ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုစစ်ဒေသ ၇ ခုအား စစ်ဒေသ ၄ ခုအဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ထိုစစ်ဒေသတို့၌ လေတပ်နှင့် ရေတပ်တို့ကိုပါ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခင် ထရန့်ကော့ကေးဆပ် တပ်ပေါင်းစု၏ အာမေးနီးယားနိုင်ငံ၌ ကျန်ရှိခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော စစ်စခန်းဖြစ်သည် အမှတ် ၁၀၂ စစ်အခြေစိုက်စခန်းအား တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီးအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  

၂၀၁၀ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ပိုမိုတောင့်တင်းခိုင်မာမှုရှိစေရန် စစ်ဒေသကြီးများနှင့် ရေတပ်၏ သင်္ဘောစုများနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုအား ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Andrew|last=Wallace|url=http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306|title=New military command structure and outsourcing initiatives|journal=THE ISCIP ANALYST (Russian Federation) an Analytical Review|publisher=Boston University|volume=XVI|issue=13|date=27 May 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021200710/http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306|archivedate=21 October 2012|archive-date=21 October 2012|access-date=19 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021200710/http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306 |access-date=19 November 2020 |archive-date=21 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021200710/http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပိုင်းရေတပ်သင်္ဘောစုအား  သီးခြား မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာအရာ ခွဲခြားထားသော ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၅ ခုမှာ-  

* အနောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - အနောက်ပိုင်း စစ်ဒေသကြီး([[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ ဘောလ်တစ်ရေတပ်သင်္ဘောစုပါဝင်သည်။ 

* မြောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - မြောက်ပိုင်းဒေသသင်္ဘောစု မဟာဗျူဟာမြောက်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (ဆဲဗျဲရာမော့စ်မြို့၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ မြောက်ပိုင်းဒေသသင်္ဘောစုပါဝင်သည်။ 

* တောင်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနာချုပ် - တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး([[ရပ်စတော့ဗ် နာ ဒန်နူမြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ ကက်စပီယံဗျူဟာရေယာဉ်စုပါဝင်သည်။ 

* အလယ်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - အလယ်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး ([[ယဲ့ကာကျယ်ရင်ဘုဂ်မြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)။ 

* အရှေ့ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး(ဟာဘာရာ့စ်မြို့တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ ပစိဖိတ်ရေတပ်သင်္ဘောစုပါဝင်သည်။ 

ထိုစီမံချက်အတိုင်း တပ်များအား ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်ဖြန့်ချထားပြီး ထိုသည်မှာ ယခင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းဖြစ်သူ ယူရီ ဘာလူယဲ့ဗ်စကီး၏ မပြီးမြောက်ခဲ့သော အရှေ့ပိုင်းဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ဖွဲ့စည်းရန် အဆိုပြုချက်အား အကောင်းအထည်ဖော်ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alexsander|last=Golts|url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/3-heads-are-worse-than-one/410666.html|title=3 Heads are worse than one|newspaper=The Moscow Times|date=20 July 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100722071902/http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/3-heads-are-worse-than-one/410666.html|archivedate=22 July 2010}}&lt;/ref&gt; ကျန်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၄ ခုမှ သမ္မတ မစ်ဒဗျဲဂျဲ့၏ အမိန့်ဖြင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://en.rian.ru/mlitary_news/20100714/159810197.html|title=Russia sets up four strategic commands|publisher=RIA Novosti|date=14 July 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100716000240/http://en.rian.ru/mlitary_news/20100714/159810197.html|archivedate=16 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://en.rian.ru/infographics/20100924/160713452.html|title=Russia's regional military commands|publisher=RIA Novosti|date=September 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111206232032/http://en.rian.ru/infographics/20100924/160713452.html|archivedate=6 December 2011}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရုရှားလေတပ်၏ ယခင်အထူးစစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်အား အခြေတည်၍ ဒုံးနှင့် အာကာသရန်ကာကွယ်ရေး မဟာဗျူဟာမြောက် စစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်အား တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သမ္မတ၏ အမိန့်အာဏာဖြင့် ထိုအသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဌာနချုပ်များအတွက် တပ်မှူးများအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.kremlin.ru/acts/10032|script-title=ru:Кадровые изменения в Вооружённых Силах|trans-title=Staffing changes in the Armed Forces|language=ru|publisher=Presidential Administration of Russia|date=9 January 2011|accessdate=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110112174311/http://news.kremlin.ru/acts/10032|archivedate=12 January 2011}}&lt;/ref&gt;  

Globalsecurity.org ၏ စာရင်းများအရ ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များမှာ သမ္မတနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်အတွက် [[မော်စကိုမြို့]]တောင်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာ(၅၀ မိုင်)အကွာရှိ ချက်ကော့/ရှာရာပိုဗာဒေသ၊ ပန်ဇာမြို့အနီးရှိ ချာအာဒါယဲ့ဗ်ကာဒေသ၊ မော်စကိုမြို့အနီးရှိ ဘာရိုနာဗာဒေသ၊ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်းကြီးများအားလုံးအတွက် လီပျဲ့စ်မြို့ရှိ ဌာန၊ ယူရယ်ဒေသရှိ ယာမန်တာအူတောင်နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့အတွက် ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များအဖြစ် မော်စကိုမြို့တွင် ကုဆယ်ဗာခရိုင်(ပင်မ)နှင့် ယူရယ်ဒေသတွင် ကော့စ်ဗင်းစကီးတောင်(‌ရွေ့လျား)တို့တွင် ထားရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/c3i_fac.htm|title=Strategic C3I Facilities|publisher=globalsecurity.org|date=2000|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030112015553/http://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/c3i_fac.htm|archivedate=12 January 2003}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် မော်စကိုမြို့ရှိ ဘန်ကာအများစုကို အမှတ် ၂ အထူး မော်စကို မီသရိုလိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားနိုင်သည်ဟု မှန်းဆချက်များလည်း ရှိနေသည်။  

ရုရှားနိုင်ငံ လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ပြည်ထဲရေးတပ်ဖွဲ့ (နိုင်ငံတော်အစောင့်တပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ်၏ ရုရှားအမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့)၊ ရုရှားနိုင်ငံ နယ်ခြားစောင့်ဌာန(ဖက်ဒရယ်လုံခြုံရေးဌာန၏ အစိတ်အပိုင်း)၊ ကရင်မလင်နန်းစောင့်တပ်ရင်းနှင့် ဖက်ဒရယ်ကာကွယ်ရေးဌာန၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်၏ အရပ်ဖက်ကာကွယ်ရေးဌာနများနှင့် ယခင်တည်ရှိခဲ့သော အရပ်ဖက်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ပေါ်ပေါက်လာသော အဖွဲ့အစည်းများသည် ရုရှားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် မပါဝင်ပေ။

=== ရေတပ်သင်္ဘောစုများ ===
[[File:Map of Northern Fleet bases ENG.svg|thumb|Map of naval bases, shipyards and spent fuel storage sites operated by the Northern Fleet|226x226px]]
ရုရှားနိုင်ငံ၏ ရေတပ်တွင် ရေတပ်သင်္ဘောစု ၄ ခုနှင့် ဗျူဟာရေယာဉ်စု ၁ ခုတို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ- 

* မြောက်ပိုင်းရေတပ်သင်္ဘောစု (ဆဲဗျဲရာမော့စ်မြို့၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ သီခြား မဟာဗျူဟာမြောက်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 
* ဘောလ်တစ်ရေတပ်သင်္ဘောစု (သီးခြားနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သော ကာလင်နင်ဂရက်အောဗလက်ရှိ [[ကာလင်နင်ဂရတ်မြို့]]၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ အနောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ 
* ပင်လယ်နက်ရေတပ်သင်္ဘောစု ([[ဆီပတ်စတိုပိုမြို့]]တွင် ဌာနချုပ်၊ ထိုမြို့သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာဒေသဖြစ်သော ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်၌ တည်ရှိသည်)၊ တောင်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။  
* ပစိဖိတ်ရေတပ်သင်္ဘောစု (ဗလာဒီဗော့စတော့မြို့တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ အရှေ့ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။  
* ကက်စပီယံဗျူဟာရေယာဉ်စု ([[အက်စထရာကန်မြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ တောင်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ 

ကာလင်နင်ဂရက်အထူးဒေသသည် မြေပြင်နှင့် ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့များပါ ဖွဲ့စည်းထားသော ဘောလ်တစ်ရေတပ်သင်္ဘောစု တပ်မှူး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ တည်ရှိသည်။ ထိုတပ်ဖွဲ့သည် မော်တာရိုင်ဖယ်တပ်မဟာကြီး၊ Sulhoi Su-27 ‘Flanker’ တိုက်ခိုက်ရေးလေတပ်ရင်းနှင့် အခြားတပ်ဖွဲ့တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ယခင် အမှတ် ၁၁ အစောင့်တပ်တော်ဖြစ်သည်။  

ထို့အတူ ပျဲ့သရာပါလော့ဗ်-ကမ်ချထ်စကီးတွင် ဌာနချုပ်ရှိသော အရှေ့မြောက် တပ်နှင့်တပ်ဖွဲ့များအုပ်စုသည် ကမ်ချသကာကရိုင်းနှင့် ချူကော့သကာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ ရုရှားတပ်များအားလုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဗလာဒီဗော့စတော့တွင် ဌာနချုပ်ရှိသော ပစိဖိတ်ရေတပ်သင်္ဘောစု အုပ်ချုပ်သူတပ်မှူး၏ လက်အောက်တွင် ရှိသည်။

== စစ်မှုထမ်း ==
[[File:Alabino220415part1-06.jpg|thumb|၂၀၁၅ ခုနှစ် အောင်ပွဲနေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနား(မော်စကို)တွင် ချီတက်စစ်ရေးပြနေသော ရုရှား တပ်ဖွဲ့ဝင်များ]]
[[File:2015 Moscow Victory Day Parade - 01.jpg|thumb|၂၀၁၅ ခုနှစ် အောင်ပွဲနေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနား(မော်စကို)တွင် တွေ့ရသော ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များ]]
[[File:FinalCheck2018-13.jpg|thumb|Inspection of the 56th Guards Air Assault Brigade of the Russian Airborne Forces (2018).]]
ရုရှားနိုင်ငံတွင် စစ်မှုမထမ်းမနေရဥပဒေသည် အကျုံးဝင်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်မှုထမ်းကာလမှာ ၁၂ လဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော အသက်အရွယ်မှာ ၁၈ နှစ်မှ ၃၃နှစ်ကြားဖြစ်သည်။ စစ်မှုထမ်းရွေ့ဆိုင်းခွင့်ကို ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့ရကျောင်းသားများ၊ မသန်စွမ်းသော ဆွေမျိုးများအား ထောက်ပံ့နေရသော တစ်ဦးတည်းသာရှိသော သူများ၊ အနည်းဆုံးကလေးနှစ်ယောက်၏ မိဘများနှင့် သမ္မတ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ပေါ်မူတည်သော အချို့ စစ်ဖက်နှင့်ဆက်နွယ်သော လုပ်ငန်းများမှ အလုပ်သမားအချို့တို့ဖြစ်သည်။ ပါရဂူဘွဲ့ရရှိပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ စစ်မှုထမ်းဆောင်စဉ် ကျဆုံးခဲ့သော သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်အင်္ဂါချို့ယွင်းခဲ့သော တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်၏ သားနှင့် ညီအစ်ကိုများသည် စစ်မှုမထမ်းမဆောင်ရခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရှိသည်။ 

ရုရှားစစ်တပ်အတွင်း၌ ကျယ်ပြန့်သော ပြဿနာတစ်ရပ်ရှိပြီး ၎င်းမှာ ဂျယ်ဒါဗ့်ရှီးနာဟုခေါ်သည့် အထက်အောက်အနိုင်ကျင့်မှုဖြစ်သည်။ ထိုသည်မှာ ဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းသူ ပထမနှစ်များအား ဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းသူ ဒုတိယနှစ်များက အနိုင်ကျင့်ကြခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စစ်မှုထမ်းကာလအား ၂ နှစ်သို့ ပြောင်းလဲတိုးမြှင့်လိုက်ပြီးချိန်မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Odom, The Collapse of the Soviet Military&lt;/ref&gt; လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အန်နာ ပါလိထ်ကော့ဗ်စကားယားမှ “ပြီးပြည့်စုံသော တပ်ရင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ လူ ၅၀၀ ကျော်သည် ရန်သူ့၏ သေနက်ဒဏ်ကြောင့်မဟုတ်ပဲ ထိုးနှက်မှုကြောင့် အသတ်ခံနေရသည်”ဟု ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Politkovskaya2007&quot;&gt;{{cite book|last=Politkovskaya|first=Anna|author-link=Anna Politkovskaya|title=Putin's Russia: Life in a Failing Democracy|url=https://books.google.com/books?id=oju7iVVo-QMC&amp;pg=PA2|year=2007|publisher=Henry Holt and Company|isbn=978-1-4299-3915-7|page=2|access-date=30 December 2020|archive-date=28 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231028174415/https://books.google.com/books?id=oju7iVVo-QMC&amp;pg=PA2#v=onepage&amp;q&amp;f=false|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ဤပြဿနာအား တိုက်ဖျက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အမိန့်ဒီဂရီတစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး စစ်မှုမထမ်းမနေရကာလအား ၂၄ လမှ ၁၈ လသို့ လျော့ချခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်၌ ထိုကာလအား တစ်နှစ်အထိလျော့ချခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://english.pravda.ru/russia/history/07-05-2007/91060-russian_army-0|title=History of Russian Armed Forces started with biggest military redeployment ever|newspaper=Pravda|date=7 May 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070512094841/http://english.pravda.ru/russia/history/07-05-2007/91060-russian_army-0|archive-date=12 May 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|format=PDF|last=Giles|first=Keir|author-link=Keir Giles|title=Where have all the soldiers gone?: Russia's military plans versus demographic reality|url=http://www.da.mod.uk/DesktopModules/EasyDNNNews/DocumentDownload.ashx?portalid=0&amp;moduleid=2116&amp;articleid=661&amp;documentid=789|year=2006|publisher=Conflict Studies Research Centre|isbn=978-1-905058-92-1|access-date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀|postscript=: Explores some of the challenges of the March 2007 transition to the new approach to deployment.|archive-date=26 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626174116/https://www.da.mod.uk/DesktopModules/EasyDNNNews/DocumentDownload.ashx?portalid=0&amp;moduleid=2116&amp;articleid=661&amp;documentid=789|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ရုရှားတပ်မတော်၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသော စစ်မှုထမ်းများသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် စာချုပ်ဖြင့် ချုပ်ဆိုထမ်းဆောင်ကြသူများဖြစ်သည်။&lt;ref name=cia&gt;Central Intelligence Agency, [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html The World Fact Book: Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html# |date=3 July 2015 }}&lt;/ref&gt; နောင်မကြာမီကာလ၌ တပ်မတော်သည် စာချုပ်/ စစ်မှုမထမ်းမနေရဥပဒေဖြင့် ထမ်းဆောင်ကြသူများ ရော၍နေသော တပ်မတော်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=cia/&gt; အကယ်၍ အမြဲတမ်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် လက်နက်ကိုင်ပဍိပက္ခကို မဟန့်တားနိုင် သို့မဟုတ် မဖိနှိပ်လျှင် အမြဲတမ်းတပ်ဖွဲ့အား ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သော ရင်းမြစ်ရှိစေရန် ရုရှားတပ်မတော်အနေဖြင့်အရန်တပ်ဖွဲ့ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် လိုအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mil.ru/eng/1862/12069/index.shtml|title=Recruitment: New Personnel Policy|website=Russian Ministry of Defence Official Website|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060823104531/http://www.mil.ru/eng/1862/12069/index.shtml|archive-date=23 August 2006|accessdate=5 January 2021|archivedate=23 August 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060823104531/http://www.mil.ru/eng/1862/12069/index.shtml}}&lt;/ref&gt; လက်ရှိအချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပရောဖက်ရှင်နယ်စစ်သားအရေအတွက်သည် စစ်မှုမထမ်းမနေရစစ်သည်အရေအတွက်ထက် များပြားနေကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သတင်းမီဒီယာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရုရှားတပ်မတော်၌ စာချုပ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူအရေအတွက် ၄၀၀,၀၀၀ နီးပါးရှိ၍နေသည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူ၏ အဆိုအရ တပ်ရင်းကြီးနှင့် တပ်မဟာတိုင်းတွင် တပ်ရင်း ၂ ခုမှာ စာချုပ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ကျန်တပ်ရင်းတစ်ခုမှာ တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင် မပါဝင်သော တပ်သားသစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လက်ရှိအချိန်၌ တပ်မတော်ရှိ ဗျူဟာတပ်ရင်း ၁၃၆ ခုတွင် စာချုပ်ဖြင့် ချုပ်ဆိုသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tass.com/defense/1048138 |title=Nearly 400,000 contractors serve in Russian army - Military &amp; Defense |publisher=TASS |access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဥပဒေဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူ ၂၂၅,၀၀၀ ရှိပြီး စာချုပ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူအရေအတွက်မှာ ၄၀၅,၀၀၀ ရှိ၍နေသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |author=analysis focus army defence military industry army |url=https://www.armyrecognition.com/analysis_focus_army_defence_military_industry_army/russian_defense_minister_reports_to_federation_council.html |title=Russian Defense Minister reports to Federation Council &amp;#124; analysis focus army defence military industry army |publisher=Armyrecognition.com |date=2020-03-27 |access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ |archive-date=28 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728121157/https://www.armyrecognition.com/analysis_focus_army_defence_military_industry_army/russian_defense_minister_reports_to_federation_council.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://tass.com/defense/1236937&lt;/ref&gt;

ရုရှားတပ်မတော်၏ ရဲဘော်သစ်စုဆောင်းခြင်းတွင် လွတ်လပ်သော ဓနသဟာယနိုင်ငံများမှ ရုရှားလူမျိုးမဟုတ်သော နိုင်ငံသားများအတွက်လည်း ဝင်ရောက်အမှုထမ်းနိုင်ခွင့်ရှိစေရန် ခွင့်ပြုထား၍ထားသည်။&lt;ref&gt;&quot;Azeris attracted to serve in Russian army.&quot; &lt;u&gt;BBC Worldwide Monitoring&lt;/u&gt;. (Originally in the Azerbaijani paper ''Echo''.) 14 March 2005. (Via Lexis-Nexis, 27 July 2005).&lt;/ref&gt; ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရုရှားပါလီမန်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် နိုင်ငံခြားသားများအား ရုရှားတပ်မတော်တွင် ခန့်အပ်ပြီး နှစ်ကာလတစ်ခု တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ပေးမည့် ဥပဒေကို အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Henry Ivanov, Quality not quantity: Country Briefing: Russia, Jane's Defence Weekly, 17 December 2003, p.25&lt;/ref&gt;  နိုင်ငံခြားသားများသည် ရုရှားနိုင်ငံ ပတ်စပို့ရရှိပြီးနောက်မှသာ ရုရှားတပ်မတော်တွင်း၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနစီမံကိန်းအရ နှစ်နိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံသားခံယူထားသူမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသားများသည် ၅ နှစ် စစ်မှုထမ်းစာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ပြီး ၃ နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အတွက် အကျုံးဝင်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|first=Lidia|last=Okorokova|url=http://www.themoscownews.com/news/20101125/188233351.html|title=Russia's new Foreign Legion|publisher=The Moscow News|date=25 November 2010|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717014643/http://www.themoscownews.com/news/20101125/188233351.html|archive-date=17 July 2011|accessdate=5 January 2021|archivedate=17 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717014643/http://www.themoscownews.com/news/20101125/188233351.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://info-wars.org/2010/11/29/now-you-can-join-the-russian-foreign-legion/|title=Now you can join the 'Russian Foreign Legion'|publisher=info-wars.org|date=29 November 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111114211137/http://info-wars.org/2010/11/29/now-you-can-join-the-russian-foreign-legion/|archive-date=14 November 2011|accessdate=5 January 2021|archivedate=14 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111114211137/http://info-wars.org/2010/11/29/now-you-can-join-the-russian-foreign-legion/}}&lt;/ref&gt; ထိုပြောင်းလဲမှုသည် ဓနသဟာယနိုင်ငံများမှ နိုင်ငံသားများအား ရုရှားနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အား လျင်မြန်စွာရရှိနိုင်စေခဲ့ပြီး ထိုစစ်တပ်၏ လူသစ်စုဆောင်းခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုပြဿနာနှင့် ကြုံတွေ့စေခဲ့သည်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်သားတိုင်းသည် ရုရှားတပ်မတော်သည် စစ်မှုထမ်းသက်သေခံကဒ်ပြားရရှိသည်။

ရုရှားတပ်မတော်၏ ဆုတံဆိပ်နှင့် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးချီးမြှင့်ခြင်းသည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဆုတံဆိပ်စည်းမျဉ်းများအရ လွှမ်းခြုံဆောင်ရွက်သည်။ 

၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီကိုလိုင်း မာကာရော့ဗ်မှ ရုရှားနိုင်ငံသည် စစ်မှုမထမ်းမနေရ တာဝန်နှင့်ပတ်သက်၍ ပြဿနာတစ်ခုနှင့် ကြုံတွေနေရပြီဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသည်မှာ ထမ်းဆောင်ရန် အမျိုးသားအရေအတွက် မလုံလောက်သည့်အပြင် စစ်မှုထမ်းကာလကို ထက်ဝက်ထိ လျော့ချရန် ဖိအားပေးခံရခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2011/russia-111117-rianovosti02.htm|title=Russian military has 'no one left to draft'|publisher=RIA Novosti|via=globalsecurity.org|date=17 November 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405091615/http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2011/russia-111117-rianovosti02.htm|archive-date=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဥပဒေမှ တိမ်းရှောင်သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထက်စာလျှင် ၆၆% မျှ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဆောင်းဦးတွင် ရုရှားတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်စစ်မှုထမ်းခဲ့သော လူငယ် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် စစ်မှုထမ်းရန် သင့်လျော်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ရွေ့ပြောင်းလှုပ်ရှားတပ်ဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်၏ အဆိုအရ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း လူသစ်များ၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်ရေးသည် ၇% ထိ တိုး၍လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tass.com/society/1047598 |title=Military draft dodging declines 66% since 2012 - Society &amp; Culture |publisher=TASS |access-date=2020-06-09}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူသည် ထိုနှစ်ကုန်လျှင် စစ်တန်းလျားတိုင်း၌ ရေပန်းဖြင့်ရေချိုးရန်နေရာများ ပြုလုပ်ပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.ria.ru/military/20130204/179217279/Russian-Defense-Chief-Promises-Soldiers-Showers-by-Year-End.html|title=Russian Defense Chief Promises Soldiers Showers by Year End|publisher=RIA.ru|date=4 February 2013|access-date=18 May 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011233746/https://en.ria.ru/military/20130204179217279-Russian-Defense-Chief-Promises-Soldiers-Showers-by-Year-End/|archive-date=11 October 2016|accessdate=5 January 2021|archivedate=11 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161011233746/https://en.ria.ru/military/20130204179217279-Russian-Defense-Chief-Promises-Soldiers-Showers-by-Year-End/}}&lt;/ref&gt; RIA သတင်းဌာန၏ အဆိုအရ ရေပန်းများထားရှိခြင်း အစီအစဉ်သည် မကြာသေးမီကာလက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ကြေညာခဲ့သော သက်တောင့်သက်သာဖြစ်စေရန် အဆင်မြှင့်တင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလလယ်လောက်တွင်လည်း ရှိုးအီဂူမှ သူ၏ ပါ့ကျန်ကီးဟုခေါ်သော ခြေထောက်အား ပတ်စည်းသည် အဝတ်သည် ခေတ်မမီတော့သဖြင့် စွန့်ပစ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ယူနီဖောင်းသစ်၏ ရုရှားဒီဇိုင်းနာများမှ ဆောင်းတွင်းတွင် ဆောင်းရသော ဦရှန်းကာဟုခေါ်သည် နားများကို ဖုံးအုပ်သော အစရှည်များပါသည့် ဦးထုတ်အား ပို၍ခေတ်မီသော ဦးထုပ်ပုံစံဖြင့် အစားထိုးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်မတော်တွင် စစ်ယူနီဖောင်းသစ်များအား ထုတ်ပေးခဲ့သည့် ၂၀၁၃ မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင် ဦးထုပ်ဒီဇိုင်းအား မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ သမာရိုးကျ ရိုးရာဒီဇိုင်း၏ ပုံစံသစ်ဖြစ်သော ဦးထုပ်သည် အပူထိန်းမှုအား ပို၍ကောင်းမွန်ပြီး နားကိုဖုံးအုပ်သော အစမှာ ပို၍ရှည်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tass.com/defense/1024564# |title=Archived copy |access-date=9 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009211307/http://tass.com/defense/1024564# |archive-date=9 October 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;  
	
ရုရှားစစ်ဖက်အရာများတွင် ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်အဆင့် လုံခြုံရေးရှင်းလင်းမှုရှိသူများအား ပြည်တွင်းထုတ် လုံခြုံရေးအလွန်မြင့်မားသည့် ဝှက်စာကုဒ်များဖြင့် ကာကွယ်ထားသော Atlas M-663S ဖုန်းများအား ထုတ်ပေးခဲ့သည်ဟု အီဇ်ဗျက်ကျီယာ သတင်းစာ(Izvestia newspaper)မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပူသော ရာသီများ၌ ဝတ်ဆင်ရန် ယူနီဖောင်းပုံစံသစ်ကိုလည်း ၂၀၁၈ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/0607/102047134/detail.shtml# |title=Archived copy |access-date=21 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618203910/http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/0607/102047134/detail.shtml# |archive-date=18 June 2018 |url-status=live |df=dmy-all |accessdate=5 January 2021 |archivedate=18 June 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180618203910/http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/0607/102047134/detail.shtml }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>o22xmq3ijk6yh1d43w26bpmv36my0f6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>233585</id>
    <revision>
      <id>1043481</id>
      <parentid>957247</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T08:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ တိုးချဲ့ခြင်း</comment>
      <origin>1043481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20186" sha1="lzmnb18g9wyaxvb4bbf16akzu7wfr9a" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations|မြန်မာ - ရုရှား|Myanmar|Russia}}

'''မြန်မာ - ရုရှား ဆက်ဆံရေး'''သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် မော်စကိုမြို့တွင် သံရုံးဖွင့်လှစ်ထားကာ ရုရှားနိုင်ငံသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် သံရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ရုရှားနှင့် မြန်မာတို့သည် ၁၉၄၈ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ (၁၈)ရက်​နေ့ကပင်&lt;ref name=&quot;rus3&quot;/&gt; သံတမန်ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ခုနှစ်တွင် (၇၈)နှစ် ပြည့်မြောက်မည်ဖြစ်သည်။

မြန်မာအကြီးအကဲများဖြစ်ကြသည့် [[ဦးနု]]၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]၊ [[ဦးထင်ကျော်|ဦးထင်​ကျော်]]၊ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်း​အောင်လှိုင်]] တို့သည် ဆိုဗီယက်/ရုရှားသို့ သွား​ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အတူ ဆိုဗီယက်ပြည်​ထောင်စုမှ​ခေါင်း​ဆောင်ကြီးများနှင့် ရုရှားနိုင်ငံမှ အစိုးရထိပ်တန်း​တာဝန်ရှိသူများသည်လည်း မြန်မာပြည်သို့ လာခဲ့ကြသည်။ နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများအကြား ယဉ်​ကျေးမှုချင်း စိတ်ဝင်စားမှုရှိကြသကဲ့သို့ ရုရှားနိုင်ငံရှိတက္ကသိုလ်များတွင် မြန်မာဘာသာစကား၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိတက္ကသိုလ်များတွင် ရုရှားဘာသာစကား သင်ကြား​နေမှုများလည်းရှိသည်။&lt;ref name=&quot;rus12&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/43104271|title=နှစ် ၇၀ ပြည့် ရုရှား - မြန်မာ သံတမန်ဆက်ဆံရေး}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
===ဘုရင်များလက်ထက်===
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ၁၈၇၃ခုနှစ်တွင် ရုရှားခရီးသွားတစ်ယောက်မှတဆင့် ဇာဘုရင်ထံ သံတမန်ဆက်ဖို့ စာချွန်လာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ၁၈၇၄ခုနှစ်တွင် ပါရှားသို့ မြန်မာသံအဖွဲ့ရောက်လာပြီး ရုရှားနှင့်ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၅ခုနှစ်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးက စာချွန်ထပ်ပို့ခဲ့ပြန်သည်။ ၁၈၇၆ခုနှစ်တွင် အရှေ့တိုင်းပညာရှင် ပီတာပါရှီနို မြန်မာပြည်သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။

ကိုလိုနီခေတ်တွင်လည်း မြန်မာလူကယ်များအကြား ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်အကြောင်းများ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်တို့ကို တော်လှန်ရာတွင် ကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှု ကြီးမားလာသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဆိုရှယ်လစ်ခေါင်းျဆာင်များသည် ဆိုဗီယက်ပုံစံ ပြည်ထောင်စုစနစ်ကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;rus11&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-60934056.amp|title=ကမ္ဘာတဖက်က ရုရှားမိတ်ဆွေများနဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး}}&lt;/ref&gt;

===လွတ်လပ်ပြီး​ခေတ်===  
ရုရှားနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရသည့် ၁၉၄၈ခုနှစ်ကပင်စ၍ သံတမန်ဆက်သွယ်ရေး ထူထောင်ခဲ့ပြီး [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ|ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]]ကြီး ပြိုကွဲသွားသည့်တိုင် သံတမန်ဆက်သွယ်ရေး ဆက်လက်၍ တည်ရှိနေသည်။ ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် သံတမန်စတင်သည်ဟုဆို​သော်လည်း ၁၉၅၀ပြည့်နီစ်တွင်မှ သံရုံးဖွင့်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးမြန်မာသံအမတ်မှာ ဦးအုန်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;rus11&quot;/&gt; မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော အစောပိုင်းနိုင်ငံများတွင် ဆိုဗီယက်တို့လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus1&quot;&gt;{{cite web|url=http://government.ru/en/news/20680/|title=Dmitry Medvedev meets with President of Myanmar Thein Sein}}&lt;/ref&gt;၁၉၅၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မြန်မာအစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ ဝန်ကြီးချုပ် [[ဦးနု]]သည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပထမဆုံးသွားရောက်ခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုမှ ခေါင်းဆောင်ကြီးများဖြစ်ကြသည့် [[နီကီတာ ခရုရှော့]] နှင့် နီကိုလိုင်း ဘူဂါနင်တို့သည် ၁၉၅၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မြန်မာပြည်သို့ လာခဲ့ကြသည်။ နီကီတာ ခရုရှော့သည် ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် နောက်တစ်ကြိမ် လာရောက်ခဲ့ပြန်သည်။  ၁၉၅၅ခုနှစ်မှ ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီမှု ရရှိစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က မြန်မာပြည်သည် ပြည်တွင်းစစ်မီးတောက်လောင်နေချိန်ဖြစ်ကာ ဘဏ္ဍာရေးနည်းပါးနေပြီး အခြေခံအဆောက်အဦးများတည်ဆောက်ရန် ခက်ခဲနေခဲ့သည်။။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆိုဗီယက်သို့ ဆန်များတင်ပို့ခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်တို့မှ [[ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]]၊ ရန်ကုန်[[အင်း​ယား​လိတ်ဟိုတယ်|အင်းယားလိတ်ဟိုတယ်]]၊ တောင်ကြီးစဝ်စံထွန်းဆေးရုံ၊ ​ကျောက်ပန်း​တောင်းအနီး ကြက်​မောက်​တောင်ဆည်ကဲ့သို့သော အခြေခံအဆောက်အဦးများ တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus2&quot;&gt;{{cite web|url=https://mifer.gov.mm/mm/bilateral/details/uha-mnma-nhsniuaka-tmnkest|title=ရုရှား-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေးစတင်ခြင်း|access-date=16 October 2022|archive-date=16 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016022143/https://mifer.gov.mm/mm/bilateral/details/uha-mnma-nhsniuaka-tmnkest}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rus3&quot;&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/28144|title=မြန်မာ-ရုရှားဆက်ဆံရေးသည် သွေးစည်းချစ်ကြည်ထာဝရတည်}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rus11&quot;/&gt; ထို့အပြင် ဆိုဗီယက်တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် ပရိသတ် (၈၀,၀၀၀)ဆံ့ အားကစားကွင်းကြီးနှင့် အားကစားရုံများပါဝင်သည့် အားကစားပြိုင်ဝင်းကြီးတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည့် တိုက်နယ်[[ဖဆပလ]]အမတ်များက  ကွန်မြူနစ်တို့၏လက်ဆောင်ကို မယူလိုဟုဆိုကာ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မတည်ဆောက်ဖြစ်ခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/sport/2013/09/28/48730.html|title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အားကစား ပြိုင်ဝင်းကြီးများ (၁)|author=[[ခင်မောင်ထွေး(ပျဉ်းမနား)]]}}&lt;/ref&gt;

၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် ​တော်လှန်​ရေး​ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး​နေဝင်းသည် ဆိုဗီယက်သို့ သွား​ရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus12&quot;/&gt; ​၁၉၈၈နောက်ပိုင်းစစ်အစိုးရများလက်ထက်၌ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ရန် မဲခွဲသည့်အခါတိုင်းလိုလိုတွင် ရုရှားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့က ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချလေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရုရှားနိုင်ငံသို့ ပညာ​တော်သင်​စေလွှတ်ပြီး မဟာဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့ရသူ (၆,၀၀၀)​ကျော်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ စစ်ဖက်၊ အရပ်ဖက် ပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း ရုရှားနိုင်ငံသို့ ပညာတော်သင် စေလွှတ်လေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာသမ္မတများသည် ရုရှားနိုင်ငံသို့ အလုပ်ခရီးစဉ်များ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။

===၂၀၂၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်းဆက်ဆံရေး===
၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ၎င်း၏ဒုတိယမြောက်နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်အဖြစ် ရုရှားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် မြန်မာအစိုးရအကြီးအကဲကို ဒေသတွင်းအဆင့်မြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]သို့ ၂၀၂၁ခုနှစ်မှစ၍ ဖိတ်ကြားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref name=&quot;rus5&quot;&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/218587|title=အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးများသို့ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲအဆင့် တက်ရောက်ခွင့် မရရှိသောကြောင့် မတက်ရောက်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ အာဆီယံကို သပိတ်မှောက်နေခြင်းမဟုတ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနထုတ်ပြန်}}&lt;/ref&gt; ဤကာလများအတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရုရှားနှင့်ဆက်ဆံရေး သိသာစွာမြှင့်တင်လာပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့နှင့်တပ်မတော်အကြီးအကဲများဖြစ်ကြသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]တို့သည် ရုရှားနိုင်ငံသို့ မကြာခဏသွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးများ၊ တပ်မတော်မှ အဆင့်မြင့်အရာရှိများသည်လည်း ရုရှားသို့သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် [[ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား ကျူးကျော်ခြင်း (၂၀၂၂ ခုနှစ်)|ရုရှားနိုင်ငံသည် ယူကရိန်းသို့ကျူးကျော်မှု]]ကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပြစ်တင်မှုခံနေရပြီး မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် အလားတူပင်ဖြစ်သည်။ ထိုကာလတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;rus4&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0jwqyxdqj5o|title=စစ်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ရုရှားခရီးစဉ်တွေစိပ်- ရုရှားကို စစ်ကောင်စီ ဒုခေါင်းဆောင် သွားပြန်}}&lt;/ref&gt; ရုရှား၏ ယူကရိန်းနိုင်ငံအ​ပေါ်လုပ်ရပ်များကို မြန်မာအစိုးရဘက်မှ ​ထောက်ခံ​ကြောင်း ​ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus13&quot;&gt;{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/archives/519402|title=ရုရှား ကျူးကျော်စစ်ပွဲကို မြန်မာစစ်ကောင်စီထောက်ခံ|access-date=17 October 2022|archive-date=17 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017062618/https://burmese.dvb.no/archives/519402}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၂ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီအကြပ်အတည်းများ ဖြစ်​ပေါ်ခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus8&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-61869282|title=ရုရှားက စက်သုံးဆီ ဝယ်ဖို့ စစ်ကောင်စီကြိုးပမ်း}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rus9&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-62565759.amp|title=ရုရှားက စက်သုံးဆီ ဝယ်ဖို့ပြင်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီ}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ရုရှားနိုင်ငံ၏အကူအညီဖြင့် အ​သေးစားနယူးကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်​ဆောက်နိုင်ရန် စီစဉ်​နေသည်။&lt;ref name=&quot;rus7&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cerdx2y9kzgo|title=ရုရှားရဲ့နျူကလီးယားနည်းပညာ မြန်မာဘာကြောင့်အားကိုးလဲ}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်း​အောင်လှိုင်သည် ရုရှားသမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်|ပူတင်]]နှင့် ​တွေ့ဆုံခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;rus10&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/sac-chairman-prime-minister-senior-general-min-aung-hlaing-holds-talks-with-president-of-russian-federation-mr-vladimir-vladimirovich-putin/|title=SAC Chairman Prime Minister Senior General Min Aung Hlaing holds talks with President of Russian Federation Mr Vladimir Vladimirovich Putin}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|ရုရှား]]
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>lzmnb18g9wyaxvb4bbf16akzu7wfr9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုင်းဒူဘိုင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253332</id>
    <revision>
      <id>1043450</id>
      <parentid>880553</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T19:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1043450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10096" sha1="n9k6mramz83m053krhczej0lnjzn54a" xml:space="preserve">{{Infobox building
| name             = Ain Dubai
| native_name      = عين دبي
| logo             = 
| logo_size        = 
| logo_alt         = 
| logo_caption     = 
| image            = Ain Dubai, night time light show of the ferris wheel located in Dubai, United Arab Emirates.jpg
| image_size       = 
| image_alt        = 
| image_caption    = 
| map_type         = 
| map_alt          = 
| map_caption      = 
| map_size         = 
| map_dot_label    = 
| map_dot_mark     = 
| relief           = 
| former_names     = 
| alternate_names  = 
| etymology        = 
| cancelled        = 
| topped_out       = 
| building_type    = Observation wheel
| architectural_style = Modern
| capacity         = 1750
| classification   = 
| location         = [[Bluewaters Island]]
| address          = 
| location_city    = [[Dubai]]
| location_country = United Arab Emirates
| coordinates      = {{coord|25|04|48.4|N|55|07|26.6|E|type:landmark|display=inline,title}}
| altitude         = 
| current_tenants  = 
| namesake         = 
| groundbreaking_date = 
| start_date       = May 2015
| stop_date        = 
| topped_out_date  = 
| completion_date  = 2021
| opened_date      = {{start date|2021|10|21|df=y}}
| inauguration_date = 
| relocated_date   = 
| renovation_date  = 
| closing_date     = March 2022
| demolition_date  = &lt;!-- or | destruction_date    = --&gt;
| cost             = 
| ren_cost         = 
| client           = 
| owner            = 
| landlord         = 
| affiliation      = 
| height           = {{Convert|250|m}}
| architectural    = 
| tip              = 
| observatory      = 
| diameter         = 
| circumference    = 
| weight           = 
| other_dimensions = 
| material         = Metal
| size             = 
| grounds_area     = 
| architect        = 
| architecture_firm = 
| developer        = 
| engineer         = [[Hyundai Engineering &amp; Construction]];&lt;br /&gt;Starneth Engineering
| structural_engineer = 
| services_engineer = 
| civil_engineer   = 
| other_designers  = 
| quantity_surveyor = 
| main_contractor  = 
| awards           = 
| designations     = 
| known_for        = 
| ren_architect    = 
| ren_firm         = 
| ren_engineer     = 
| ren_str_engineer = 
| ren_serv_engineer = 
| ren_civ_engineer = 
| ren_oth_designers = 
| ren_qty_surveyor = 
| ren_contractor   = 
| ren_awards       = 
| parking          = 
| public_transit   = 
| website          = {{url|aindubai.com}}
| embed            = 
| embedded         = 
| references       = 
}}

'''အိုင်းဒူဘိုင်း''' ({{lang-ar|عين دبي}}; ‘eye of Dubai’)  သည် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ချားရဟတ်ဖြစ်ပြီး [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ]]၊ [[ဒူဘိုင်းမြို့]]ရှိ ဘလူးဝါးတားကျွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ၂၅၀ မီတာ (၈၂၀ ပေ) မြင့်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လမှစတင်၍ ပိတ်ထားခဲ့သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
'''အိုင်းဒူဘိုင်း''' ကို ယခင်က Dubai Eye သို့မဟုတ် Dubai-I ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;[http://www.arabianbusiness.com/dubai-s-meraas-eyes-234m-loan-for-ferris-wheel-scheme-582124.html Dubai's Meraas eyes $234m loan for Ferris wheel scheme] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150217171516/http://www.arabianbusiness.com/dubai-s-meraas-eyes-234m-loan-for-ferris-wheel-scheme-582124.html|date=2015-02-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=11 July 2016|title=Ain Dubai is the new name for Dubai-I – update|url=http://www.timeoutdubai.com/aroundtown/news/72177-ain-dubai-is-the-new-name-for-dubai-i-update|access-date=12 July 2016|work=[[Time Out Dubai]]}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref name=ndn1265536&gt;{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/new-york/dubai-plans-outdo-staten-island-race-world-biggest-ferris-wheel-article-1.1265536|title=Dubai plans to outdo Staten Island in race for world's biggest Ferris wheel|website=nydailynews.com|publisher=[[New York Daily News]]|access-date=4 October 2018}}&lt;/ref&gt; 

Hyundai Engineering &amp; Construction နှင့် Starneth Engineering တို့သည် အဓိကကျသည့် ဒီဇိုင်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးအတွက် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=ndn1265536 /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://travel.cnn.com/dubai-ferris-wheel-143161|title=Dubai to build the tallest observation wheel|publisher=[[CNN]]|work=Travel|access-date=4 October 2018|archive-date=24 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124164233/http://travel.cnn.com/dubai-ferris-wheel-143161|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ဆောက်လုပ်မှုများကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် စတင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://meconstructionnews.com/story/4618/first-leg-of-dubai-eye-big-wheel-lifted-into-place|title=First leg of Dubai Eye big wheel lifted into place | work=Middle East Construction News |date=1 June 2015|access-date=4 October 2018}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ်လယ် အစောပိုင်းတွင် ပြီးစီးမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။ အခြားသော ကြန့်ကြာစေသည့်အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖွင့်လှစ်နိုင်မည့်ကာလကို ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်နေ့အဖြစ် ရည်မှန်းခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် Expo 2020 ကို ကျင်းပရန်လည်း ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.constructionweekonline.com/projects-tenders/241703-hyundai-ec-awards-ain-dubai-epci-subcontract-to-frances-poma|title=Hyundai E&amp;C awards Ain Dubai EPCI subcontract to France's Poma|first=Nehi|last=Bhatia|magazine=ConstructionWeek|date=7 June 2019|access-date=30 June 2019}}&lt;/ref&gt; COVID-19 ကပ်ရောဂါပြန့်ပွားမှုကြောင့် ထိုအချိန်တွင် ပြီးစီးရန် ရည်မှန်းချက်မှာလည်း ကြန့်ကြာခဲ့ရပြန်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် တစ်နှစ်ကြာပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/tv/lifestyle/dubai-eye-spectacular-opening-video-vc82329ec/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022223745/https://www.independent.co.uk/tv/lifestyle/dubai-eye-spectacular-opening-video-vc82329ec |archive-date=2021-10-22 |url-access=limited |url-status=live|title=Dubai Eye: World’s largest ferris wheel opens with spectacular drone and fireworks show|website=independent|access-date=23 October 2021}}&lt;/ref&gt;

အိုင်းဒူဘိုင်းသည် ယခင်က အမြင့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် ချားရဟတ်ထက် ၈၂.၄ မီတာ (၂၇၀ ပေ) ပို၍ မြင့်သည်။ ယခင်က အမြင့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် ချားရဟတ်၏ အမြင့်သည် ၁၆၇.၆ မီတာ (၅၅၀ ပေ) ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် Las Vegas မြို့၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|last=Trejos|first=Nancy|title=World's tallest Ferris wheel opens in Vegas|url=https://www.usatoday.com/story/experience/las-vegas/vegas-buzz/2014/03/31/las-vegas-high-roller-tallest-observation-wheel-in-the-world/7072015/|newspaper=[[USA Today]]|publisher=[[Knight Ridder]] |access-date=31 March 2014}}&lt;/ref&gt;

ဤချားရဟတ်သည် စီးနင်းသူ ၁၇၅၀ ဦးအထိ တင်ဆောင်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားခဲ့သည်။&lt;ref name=bbc&gt;{{cite web |title=Record-breaking ferris wheel opens in Dubai |url=https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-59024669 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt; စီးနင်းရမည့် ထိုင်ခုံနေရာသည် ၄၈ ခုပါဝင်မည်ဖြစ်ကာ Dubai Marina ၏ မြင်ကွင်းနှင့် မြို့၏ အထင်ကရနေရာများဖြစ်သည့်  Burj Al Arab, Palm Jumeirah, နှင့် Burj Khalifa စသည့်နေရာများကိုလည်း ကြည့်ရှုနိုင်သည်။&lt;ref name=gulfnews_1146013&gt;{{Cite web|url=http://gulfnews.com/business/general/dh6b-tourism-project-in-dubai-unveiled-1.1146013|title=Dh6b tourism project in Dubai unveiled|newspaper=[[Gulf News]] |access-date=18 February 2013}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
* {{commons category-inline|Ain Dubai}}
* [http://www.aindubai.com Ain Dubai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714081050/http://www.aindubai.com/ |date=14 July 2021 }}

==ကိုးကား==

[[ကဏ္ဍ:အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံရှိ အပန်းဖြေဥယျာဉ်များ]]</text>
      <sha1>n9k6mramz83m053krhczej0lnjzn54a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257642</id>
    <revision>
      <id>1043485</id>
      <parentid>1027464</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T08:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khunphaerw</username>
        <id>110802</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိုင်ငံ နှိုင်းယှဉ်ချက် */</comment>
      <origin>1043485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33773" sha1="2pmuc4n47aivuagkgvvuc3vjdpfrl43" xml:space="preserve">{{more citations needed}}
{{Infobox bilateral relations
| title       = မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး
| party1      = မြန်မာနိုင်ငံ
| party2      = ထိုင်းနိုင်ငံ
| map         = Burma Thailand Locator.png
| filetype    = 
| size        = 
| mission1    = 
| mission2    = 
| envoytitle1 = 
| envoy1      = 
| envoytitle2 = 
| envoy2      = 
}}
[[File:สถานทูตพม่า ถนนสาทร Burmese Embassy, Bangkok, Sathon Rd.jpg|thumb|[[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး]]
'''မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နှစ်နိုင်ငံအကြား သမိုင်းတလျောက်နှင့် လတ်တလော ဆက်ဆံရေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် သံရုံးဖွင့်လှစ်ထားပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် သံရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။&lt;ref&gt;[http://www.mofa.gov.mm/myanmarmissions/thailand.html Burmese embassy in Bangkok] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101234400/http://www.mofa.gov.mm/myanmarmissions/thailand.html |date=2011-01-01 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.mfa.go.th/web/1324.php?depid=225 Thai embassy in Burma] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928133418/http://www.mfa.go.th/web/1324.php?depid=225 |date=2011-09-28 }}&lt;/ref&gt; မြန်မာနှင့် ထိုင်း ဆက်ဆံရေးသည် စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးများတွင် အဓိကဖြစ်သည်။

== နိုင်ငံ နှိုင်းယှဉ်ချက် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!တရားဝင် အမည်
!'''ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်'''
!'''ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံ'''
|-
!ယေဘုယျအမည်
![[မြန်မာနိုင်ငံ]]
![[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |အလံ
| style=&quot;text-align:center&quot; |{{Flagicon|Myanmar|size=175px}}
| style=&quot;text-align:center&quot; |{{Flagicon|Thailand|size=175px}}
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |နိုင်ငံတော် တံဆိပ်
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|190x190px]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[File:Emblem of Thailand.svg|150x150px]]
|-
! {{left|[[နိုင်ငံတော်သီချင်း]]}}
|''[[ကမ္ဘာမကျေ]]''
|''[[ဖလင်း ချတ်]]''
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[လူဦးရေအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|လူဦးရေ]]
|၅၄,၂၀၅,၀၀၀
|၇၀,၁၇၁,၀၀၀
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[ဧရိယာအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|ဧရိယာ]]
|{{convert|676578|km2|sqmi}}
|{{convert|513115|km2|sqmi}}
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု]]
|81/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
(365.2/sq mi)
|126/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (261.6/sq mi)
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[နိုင်ငံအလိုက် အချိန်ဇုန်များ စာရင်း|အချိန်ဇုန်များ]]
|၆
|၇
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |မြို့တော်
'''နှင့် အကြီးဆုံးမြို့'''
|[[နေပြည်တော်မြို့]] – 723,000 (1,160,242 Metro)
|[[ဘန်ကောက်မြို့]] – 8,305,218 (10,696,258 Metro)
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |အစိုးရ
|[[တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ|တစ်ပြည်ထောင်]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[သမ္မတစနစ်]]
|[[တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ|တစ်ပြည်ထောင်]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |ပထမဆုံးခေါင်းဆောင်
|[[စဝ်ရွှေသိုက်]]
|[[:en:Phraya Manopakorn Nitithada|Phraya Manopakorn Nititada]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |လက်ရှိ ခေါင်းဆောင်
|[[မင်းအောင်လှိုင်]]
|[[အာနုထင်း ချာန်ဝီရာကွန်း]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[ရုံးသုံးဘာသာစကား]]
|[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]
|[[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |အဓိက ကိုးကွယ်မှု
|{{ublist|item_style=white-space:nowrap;| ၈၇.၉% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Myanmar's Constitution of 2008|url=https://constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en|website=constituteproject.org|access-date=29 October 2017}}&lt;/ref&gt;
| ၆.၂% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]]
| ၄.၃% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]]
| ၁.၆% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု|အခြား]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census- The Union Report: Religion |url=https://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf |website=myanmar.unfpa.org |publisher=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR |access-date=3 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180329011235/http://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf |archive-date=29 March 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;}}
|{{ublist|item_style=white-space:nowrap;|၉၀% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]]|၅% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]]|၂% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]]|၁% ဘာသာမဲ့|၁% မသိရှိရ}}
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ
|
* ၆၈% [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]
* ၉% [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]
* ၇% [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
* ၄% [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]
* ၃% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]]
* ၂% [[ဗမာအိန္ဒိယလူမျိုး|အိန္ဒိယ]]
* ၂% [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]
* ၅% [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|အခြား]]
|
* ၈၀% [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း]]
**၃၇% ထိုင်း (အလယ်ထိုင်း)
**၂၅% [[အီသန် လူမျိုး|ထိုင်းလာအို (အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]]
**၈% [[ယွမ်လူမျိုး|လန်န (မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]] 
**၈% [[တောင်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|ဒန်ဘရို (တောင်ပိုင်းထိုင်း)]]
**၂% (အနောက်ပိုင်းထိုင်း)
* ၁၂% [[ထိုင်းတရုတ်လူမျိုး]] 
* ၄% [[ခမာလူမျိုး|ခမာ]]
* ၄% [[ထိုင်းမလေးလူမျိုး|မလေး]]
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်|ဂျီဒီပီ]] {{nobold|(nominal, ၂၀၂၃ ခန့်မှန်း)}}
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |
* {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (nominal)|စုစုပေါင်း]]''}}
|$74.861 billion
|$548.890 billion
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |
* {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (nominal) per capita|per capita]]''}}
|$၁,၃၈၁
|$၇,၈၁၂
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်|ဂျီဒီပီ]] {{nobold|([[ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း|PPP, ၂၀၂၃ ခန့်မှန်း]])}}
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |
* {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (PPP)|စုစုပေါင်း]]''}}
|$277.767 billion
|$1.644 trillion
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |
* {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (PPP) per capita|per capita]]''}}
|$၅,၁၂၄
|$၂၃,၄၀၁
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[:en:List of countries by HDI|HDI]] {{nobold|(၂၀၂၃)}}
| style=&quot;background:#00cc00;&quot; |၀.၅၈၅
| style=&quot;background:#00cc00;&quot; |၀.၈၀၀
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; |[[:en:List of countries by Gini coefficient|Gini]] {{nobold|(၂၀၂၃)}}
| style=&quot;background:#ffcc00;&quot; |၃၀.၇
| style=&quot;background:#ffcc00;&quot; |၃၅.၀
|}

==စစ်ရေးသမိုင်းကြောင်း==
{{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ}}

===မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၄၇-၁၅၄၉)===
{{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ် (၁၅၄၇-၄၉)}}
၁၅၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသော မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်သည် မြန်မာ ပဲခူးဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား အယုဒ္ဓယ တို့အကြား နှစ်ရှည်စစ်ပွဲများစွာ၏ ပထမဆုံး စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူဘုရင် [[တပင်ရွှေထီး]]သည် ဘုရားသုံးဆူကို ဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံကို ကျူးကျော်ရာမှ စစ်စတင်ဖြစ်ပွားသည်။

စစ်ပွဲတွင် ပေါ်တူဂီ ကြေးစားစစ်သားများ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မိဖုရား သူရိယောဒယ သည် တိုက်ဆင်ပေါ်တွင် ကျဆုံးခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]တွင် အထင်ရှားဆုံး စစ်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www1.american.edu/ted/ice/amphetamine.htm |title=Amphetamine Trade Between Burma and Thailand |access-date=2011-01-05 |archive-date=2017-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170316200016/http://www1.american.edu/ted/ice/amphetamine.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅)===
{{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ် (၁၅၉၄-၁၆၀၅)}}
မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅) သည် ယိုးဒယားတို့ မြန်မာအား သိမ်းပိုက်လက်စားချေရန် ကြိုးပမ်းရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ ယိုးဒယား ဘုရင် [[နရဲစွမ်]] သည် မြန်မာအား သိမ်းပိုက်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး [[တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီ]]နှင့် [[မြိတ်မြို့|မြိတ်]]တို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]သို့  ချီတက်ခဲ့သည်။

မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (ကုန်းဘာင်မင်းဆက်ခေတ်)

။[[၁၇၅၂]] ခုနှစ်တွင် [[အလောင်းဘုရား]]သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို ထူထောင်ပြီး [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာအင်ပါယာ]]ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် [[မြေဒူးမင်း]]တရားကြီးက [[အယုဒ္ဓယ|အယုဓျာ]]နိုင်ငံအား သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုက [[ထိုင်းယဉ်ကျေးမှု]]အပေါ်အတော်လွှမ်းမိုးစေခဲ့သည်။ 

==ခေတ်ပေါ် နိုင်ငံရေးသမိုင်းကြောင်း==

===လက်ရှိ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေး===
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင် [[မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏ]]၏ အဆိုပြုချက်ဖြင့် [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 |work=Channel NewsAsia |title=Myanmar army chief honoured by Thailand despite Rohingya crisis |date=16 February 2018 |agency=Agence France-Presse. |access-date=16 February 2018 |archive-date=16 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180216130402/https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 |url-status=live |accessdate=11 May 2024 |archivedate=16 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180216130402/https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 }}&lt;/ref&gt;

===ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၂၁ ဆူပူအုံကြွမှု===
ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုများကြောင့် [[၂၀၂၀-၂၁ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web| url = https://abcnews.go.com/International/wireStory/thai-marchers-link-democracy-myanmar-protests-76166002| title = Thai marchers link their democracy cause to Myanmar protests - ABC News| website = [[ABC News]]| access-date = 2021-07-22| archive-date = 2021-07-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054422/https://abcnews.go.com/International/wireStory/thai-marchers-link-democracy-myanmar-protests-76166002| url-status = live}}&lt;/ref&gt; သို့သော် ထိုင်းဆန္ဒပြသူများအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာဆန္ဒပြသူများသည် ဖိနှိပ်နှိမ်နင်းမှုများ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|url = https://www.bbc.com/news/world-asia-54217284|title = Thailand protests: Thousands join huge rally demanding reforms|work = BBC News|date = 19 September 2020|access-date = 22 July 2021|archive-date = 19 September 2020|archive-url = https://web.archive.org/web/20200919183532/https://www.bbc.com/news/world-asia-54217284|url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2021/07/19/asia/thailand-protests-covid-intl-hnk/index.html|title=Thai protesters clash with police as Covid-19 cases continue to surge|access-date=2021-07-22|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722054425/https://edition.cnn.com/2021/07/19/asia/thailand-protests-covid-intl-hnk/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url = https://www.bbc.com/news/world-asia-56547381|title = Myanmar coup: Generals celebrated amid global fury over massacre|work = BBC News|date = 28 March 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722060349/https://www.bbc.com/news/world-asia-56547381|url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/2021/03/14/world/asia/myanmar-protests-killings.html|title = Days of Killings and Defiance in Myanmar, with Neither Side Relenting|newspaper = The New York Times|date = 14 March 2021|last1 = Paddock|first1 = Richard C.|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.nytimes.com/2021/03/14/world/asia/myanmar-protests-killings.html|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ထိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးဆောင်သော ထိုင်းအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း [[တပ်မတော်]]က အာဏာထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|url = https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2088007/prayut-denies-helping-tatmadaw|title = Prayut denies helping Tatmadaw|newspaper = Bangkok Post|access-date = 2021-07-22|archive-date = 2022-03-27|archive-url = https://web.archive.org/web/20220327200301/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2088007/prayut-denies-helping-tatmadaw|url-status = live}}&lt;/ref&gt; တချိန်တည်းမှာပင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံမှုများစွာ ရှိခဲ့ကာ နယ်စပ်ပြဿနာများနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်ပွားမှုအတွက် ပူပန်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/respect-03292021175747.html|title=Thai PM Promises to Respect Human Rights of People Fleeing Myanmar Violence|access-date=2021-07-22|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/respect-03292021175747.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = https://www.theguardian.com/world/2021/apr/03/desperate-burmese-refugees-flee-to-thailand-and-india-to-escape-crisis|title = Desperate Burmese refugees flee to Thailand and India to escape crisis|website = [[TheGuardian.com]]|date = 3 April 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.theguardian.com/world/2021/apr/03/desperate-burmese-refugees-flee-to-thailand-and-india-to-escape-crisis|url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url = https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-karen-idUSKBN2BL1JY|title = Thailand denies forcing back Myanmar refugees blocked at border|newspaper = Reuters|date = 29 March 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-karen-idUSKBN2BL1JY|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

အထူးသဖြင့် [[အာဆီယံ]]နှင့် ပတ်သက်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ ရွေးချယ်မှုများတွင် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]]သည် စစ်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Thai PM and Myanmar junta chief stay engaged via back channels |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Thai-PM-and-Myanmar-junta-chief-stay-engaged-via-back-channels |work=Nikkei Asia |last=Macan-Markar |first=Marwaan |date=12 May 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chau |first=Thompson |title=Myanmar's democratic struggle at stake in Thailand's election |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/21/myanmars-democratic-struggle-at-stake-in-thailands-election |access-date=2023-03-26 |website=Al Jazeera |language=en |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326071248/https://www.aljazeera.com/news/2023/3/21/myanmars-democratic-struggle-at-stake-in-thailands-election |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မြန်မာလေတပ်သည် ထိုင်းလေပိုင်နက်ကို ကျူးကျော်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသောအခါ ထိုင်းကာကွယ်ရေးသံမှူးကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပရာယွတ်က ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ကြီးကြီးမားမားကိစ္စမဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Thailand scrambles fighters after Myanmar jet airspace breach |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-scrambles-fighters-after-myanmar-jet-airspace-breach-2022-07-01/ |date=1 July 2022 |work=Reuters |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၃ ခုနှစ် ထိုင်းအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် [[ဆေထာ ထဝီဆင်]] သည် တပ်မတော်၏ [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]]ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစုအဖွဲ့များအားလုံးကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းကြောင်းပေါ်၌ ဆက်လက်ရှိနေစေရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Thailand pledges support of National Ceasefire Agreement in Myanmar |url=https://www.thaipbsworld.com/thailand-pledges-support-of-national-ceasefire-agreement-in-myanmar/ |work=Thai PBS World |date=16 October 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== အဓိက ဖြစ်ရပ်များ ==

* ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသော မြန်မာဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်များ ပေးအပ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/08/26/404987.html|title=မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ ထိုင်းအစိုးရ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့် ပြု|publisher=The Irrawaddy|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68ad8865ffdcb3b2de018400|title=ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မြန်မာဒုက္ခသည် ၄၂၀၀၀ ကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်ပေးရန် ထိုင်းအစိုးရ စီစဉ်နေ|publisher=Narinjara|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA/|title=ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရအစည်းအဝေး၌ အတည်ပြု|publisher=Karen Information Center|accessdate=27 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှစ်ရှည်လများ နေထိုင်နေကြသော မြန်မာစစ်ဘေးဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုမည့် ထိုင်းအစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်ကို ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာအေဂျင်စီ (UNHCR) က ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721444|title=မြန်မာဒုက္ခသည်များကို ထိုင်းအစိုးရက အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုသည့်အပေါ်  ကုလကြိုဆို|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}&lt;/ref&gt;
* ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow ထံမှ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ၃ ဧပြီလ ၂၀၂၆ ရက်စွဲဖြင့် သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow ထံမှ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပို့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81444 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
* နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow သည် နေပြည်တော်သို့ ဧပြီ ၂၁-၂၂ အလုပ်ခရီးသွားရောက်ပြီး၊ သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81980 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ ကောင်စီဝင် ဦးသန်းဆွေ (ယခင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ ကောင်စီဝင် ဦးသန်းဆွေ ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအား လက်ခံတွေ့ဆုံ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81988 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;


== နှစ်နိုင်ငံကြား သံတမန် အဆက်အသွယ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးများ
!
!သံအမတ်ကြီး
!တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ကာလ
!ရက်ပေါင်း
!ခန့်အပ်သူ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|ဦး[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]]
|၁၈ ဇွန် ၂၀၂၂ - ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
|{{Age in years and days|2022|6|18|2025|1|31}}
| rowspan=&quot;2&quot; |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|၂။
|ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]]
|၂၅ မတ် ၂၀၂၅ - လက်ရှိ
|{{Age in years and days|2025|3|25}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/68755|title=ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-8|date=2025-3-25|year=2025|month=3}}&lt;/ref&gt;
|}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
* {{cite web |url=https://www.thefreelibrary.com/Thai-Myanmar+relations+returning+to+normal%2c+Thaksin+says.-a076143572 |title=Thai-Myanmar relations returning to normal, Thaksin says |author=&lt;!-- Staff writer --&gt; |date=20 June 2001 |publisher=[[Kyodo News International]] |via=[[The Free Library]]}}
* [https://fall.law.fsu.edu/collection/LimitsinSeas/IBS063.pdf International Boundary Study No. 63 – February 1, 1966 Burma – Thailand Boundary]

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}

[[Category:မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး | ]]
[[Category: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|ထိုင်း]]
[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ]]</text>
      <sha1>2pmuc4n47aivuagkgvvuc3vjdpfrl43</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကီယာစတားမာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>259322</id>
    <revision>
      <id>1043494</id>
      <parentid>1040231</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T10:41:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{reflist}}</comment>
      <origin>1043494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13045" sha1="d6ngifa876t0whlcaa05dlkxxltvu9t" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific-prefix    = 
| name                = ကီယာစတားမာ&lt;br&gt;Keir Starmer
| honorific-suffix    = 
| image               = Prime Minister Sir Keir Starmer Official Portrait (cropped 2).jpg
| caption             = 
| office1             = [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]
| monarch1            = [[တတိယမြောက် ချားလ်စ်]]
| deputy1             = Angela Rayner
| term_start1         = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end1           = 
| predecessor1        = [[ရီရှီ ဆူးနက်ခ်]]
| successor1          = 
| office2             =  [[လေဘာပါတီ]]ခေါင်းဆောင်
| term_start2         = ၄ ဧပြီ ၂၀၂၀
| term_end2           = ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
| predecessor2        = [[အင်ဒီ ဘာနမ်]]
| birth_date          = {{birth date and age|df=yes|1962|09|2}}
| birth_place         = [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]၊[[လန်ဒန်မြို့]]။
| party               =  [[လေဘာပါတီ]]
| spouse              =ဗစ်တိုးရီးယား အလက်ဇန်းဒါး ( Victoria Alexander )
| children            = ၂
| relatives           = 
| residence           = 
| education           = 
| alma_mater          = 
| website             = 
| signature           = Keir Starmer signature.svg
}}

'''ကီယာစတားမာ''' (အင်္ဂလိပ်: Keir  Starmer) သည် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ]]၏ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[လေဘာပါတီ]]၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် [[ရီရှီ ဆူးနက်ခ်]]  နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။[[တတိယမြောက် ချားလ်စ်ဘုရင်]] ဒုတိယမြောက်ခန့်အပ်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်ကာ ယူကေကို ၁၄ နှစ်တာ ဆက်တိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် [[ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ (ယူကေ)|ကွန်ဆဗေးတစ်ပါတီ]]နေရာသို့  လေဘာပါတီ ပြန်ရောက်လာအောင် ကြိုးစားခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Doherty |first=Caitlin |last2=Yeung |first2=Tinshui |date=2026-06-22 |title=Keir Starmer resigns as prime minister and leader of Labour Party |url=https://www.bbc.com/news/live/ckger03mrl0t |access-date=2026-06-22 |website=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက် တွင်  ပါတီတွင်းဖိအားများနှင့် ကျဆင်းလာသော လူထုထောက်ခံမှုများကြောင့်  ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လေဘာပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ကြောင်းတရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ အသစ်ရွေးချယ်မည့် ခေါင်းဆောင်သစ် တက်လာချိန်အထိ အိမ်စောင့်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူသွားမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UK Prime Minister Keir Starmer says he will resign |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/uks-starmer-announces-resignation-from-office-after-mounting-pressure |access-date=2026-06-22 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး ==

စတားမာ သည် အလုပ်သမား လူတန်းစားနောက်ခံ က လာခဲ့ပြီး အစိုးရရှေ့နေ အဖြစ်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ကိုင်သည့်  နိုင်ငံရေးသမားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက နိုင်ငံရေးကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ကာ သူ့ အသက် ၁၆နှစ်သားအရွယ်ကတည်းက လေဘာပါတီဝင် သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Windsor |first=Richard |last2=published |first2=The Week UK |date=2024-02-22 |title=Keir Starmer: The Biography – five things we learned |url=https://theweek.com/politics/keir-starmer-the-biography-five-things-we-learned |access-date=2026-06-22 |website=The Week |language=en}}&lt;/ref&gt;

သူ့ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့  တွင် ကိရိယာတန်ဆာပလာများလုပ်ကိုင်သော ဖခင်ဖြစ်သူ နှင့် သူနာပြုမိခင်တို့က လန်ဒန်မြို့ ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အင်္ဂလန် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဆာရေးနယ် အောက်စတက်မြို့ ရှိ သာမန် နှစ်လုံးတွဲ အိမ်တစ်လုံးတွင် ငယ်ဘဝအား ရိုးရှင်းစွာဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ကတည်းက ပညာထူးချွန်သူဖြစ်ခဲ့သည့် ကီယာစတားမာ သည်  အထက်တန်းပညာအား ပညာထူးချွန်သူများတက်ရောက်ခွင့်ရသည့်  အစိုးရ Grammar School တွင် ဒေသကောင်စီ၏ ထောက်ပံ့မှုကျောင်းစရိတ်ဖြင့် တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့သူလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Baldwin |first=Tom |date=2026-04-27 |title=A special kind of agony... Keir Starmer’s biographer on what comes next for the stricken PM |url=https://www.thenewworld.co.uk/tom-baldwin-a-special-kind-of-agony-keir-starmers-biographer-on-what-comes-next-for-stricken-pm/ |access-date=2026-06-22 |website=The New World |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

သူသည် တက္ကသိုလ်ပညာရပ်အား ဥပဒေဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် လိဒ်တက္ကသိုလ် နှင့် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် တို့တွင် ဆည်းပူးခဲ့သည်။၁၉၈၇ ခုနှစ် တွင်  တရားရုံးရှေ့နေ ဖြစ်လာသည်။ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေကို အထူးပြုလေ့လာခဲ့သူ ၎င်းသည် ကာရေဘီယံ နှင့်  အာဖရိက ရှိ သေဒဏ်ကျခံနေရသော အကျဉ်းသားများအတွက် ခုခံကာကွယ် ပေးခဲ့သူတစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း၊၁၉၉၀ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းကာလက  အမေရိကန်အခြေစိုက် အမြန်ရစာရောင်းချသည့်  မက်ဒေါ်နယ် ကုမ္ပဏီ ၏ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရသော တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူများ အတွက် အခမဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူ အဖြစ်လည်းကောင်း လူသိများသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် တွင် ပြည်သူ့တရားစွဲဌာနညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ရာဇဝတ်မှုခင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေရေးရာ ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် တွင် ဆာဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd10j982rpgo|title=ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ကီယာစတားမာ ဆိုတာဘယ်သူလဲ|work=BBC Burmese|access-date=6 July 2024|date=5 July 2024}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
၂၀၁၅ ခုနှစ် တွင် လန်ဒန်မြောက်ပိုင်း Holborn နှင့် St Pancras မဲဆန္ဒနယ် တို့၏ ရွေးကောက်ခံအမတ် အဖြစ်ဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကထဲ ခြေစုံပစ်ဝင်လာသည်။လေဘာပါတီခေါင်းဆောင် ဂျယ်ရမီ ကိုဘင် ၏ အတိုက်အခံဝန်ကြီးအဖွဲ့ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်အပြင် ယူကေ ဥရောပသမဂ္ဂက ထွက်မည့်လုပ်ငန်းစဉ်ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ဗြိတိန်နိုင်ငံ ၏ ၂၀၁၉ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် လေဘာပါတီ အကြီးအကျယ်ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် နေရာသို့ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင် ဂျယ်ရမီကိုဘင် နေရာသို့ အစားထိုး ရွေးချယ်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Shear |first=Michael D. |date=2026-06-22 |title=Starmer Announces He Will Resign as UK Prime Minister: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/06/22/world/uk-keir-starmer-resign |access-date=2026-06-22 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;  

== ယူကေနိုင်ငံ၏ ၉၉ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်  ဇူလိုင် ၄ ရက် နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ယူကေ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် သူသည်  ယူကေနိုင်ငံ ၏  ၉၉ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ ယူကေဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ပေးသူမှာ တတိယမြောက်ယူကေဘုရင်မင်းမြတ် ချားစ်( Charles III) ဖြစ်ပြီး  ၂၀၂၄ခုနှစ် ဇူလိုင် ၅ရက် နေ့ တွင် တရားဝင်ရာထူးစတင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/uk-election-2024-results-who-is-keir-starmer/|title=Who is Britain's new Prime Minister Keir Starmer, ushered to power by his Labour Party's election landslide?|work=CBS News|access-date=6 July 2024|date=5 July 2024 }}&lt;/ref&gt;

== ဝါသနာနှင့်အားကစား ==
ဘောလုံးအားကစားကို နှစ်သက်သည့် အလျှောက် ကိုယ်တိုင်လည်း အပျော်တမ်း အသင်းတစ်ခု တွင် ဘောလုံးကစားခဲ့သည်။အားပေးသည့် ပရီးမီးယားလိ့ခ် အသင်းမှာ အာဆင်နယ် ဖြစ်သည်။

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
၂၀၀၇ ခုနှစ် တွင် ဥပဒေပညာရှင် ဂျူးနွယ်ဖွား ဗစ်တိုးရီးယား အလက်ဇန်းဒါး ( Victoria Alexander ) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး နှစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]</text>
      <sha1>d6ngifa876t0whlcaa05dlkxxltvu9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1043496</id>
      <parentid>1043494</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T11:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>| successor2          = [[အင်ဒီ ဘာနမ်]]</comment>
      <origin>1043496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13070" sha1="31e438jq1v1fw1tdfuiczfiootrd23u" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific-prefix    = 
| name                = ကီယာစတားမာ&lt;br&gt;Keir Starmer
| honorific-suffix    = 
| image               = Prime Minister Sir Keir Starmer Official Portrait (cropped 2).jpg
| caption             = 
| office1             = [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]
| monarch1            = [[တတိယမြောက် ချားလ်စ်]]
| deputy1             = Angela Rayner
| term_start1         = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end1           = 
| predecessor1        = [[ရီရှီ ဆူးနက်ခ်]]
| successor1          = 
| office2             =  [[လေဘာပါတီ]]ခေါင်းဆောင်
| term_start2         = ၄ ဧပြီ ၂၀၂၀
| term_end2           = ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
| predecessor2        = 
| successor2          = [[အင်ဒီ ဘာနမ်]]
| birth_date          = {{birth date and age|df=yes|1962|09|2}}
| birth_place         = [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]၊[[လန်ဒန်မြို့]]။
| party               =  [[လေဘာပါတီ]]
| spouse              =ဗစ်တိုးရီးယား အလက်ဇန်းဒါး ( Victoria Alexander )
| children            = ၂
| relatives           = 
| residence           = 
| education           = 
| alma_mater          = 
| website             = 
| signature           = Keir Starmer signature.svg
}}

'''ကီယာစတားမာ''' (အင်္ဂလိပ်: Keir  Starmer) သည် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ]]၏ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[လေဘာပါတီ]]၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် [[ရီရှီ ဆူးနက်ခ်]]  နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။[[တတိယမြောက် ချားလ်စ်ဘုရင်]] ဒုတိယမြောက်ခန့်အပ်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်ကာ ယူကေကို ၁၄ နှစ်တာ ဆက်တိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် [[ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ (ယူကေ)|ကွန်ဆဗေးတစ်ပါတီ]]နေရာသို့  လေဘာပါတီ ပြန်ရောက်လာအောင် ကြိုးစားခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Doherty |first=Caitlin |last2=Yeung |first2=Tinshui |date=2026-06-22 |title=Keir Starmer resigns as prime minister and leader of Labour Party |url=https://www.bbc.com/news/live/ckger03mrl0t |access-date=2026-06-22 |website=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက် တွင်  ပါတီတွင်းဖိအားများနှင့် ကျဆင်းလာသော လူထုထောက်ခံမှုများကြောင့်  ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လေဘာပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ကြောင်းတရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ အသစ်ရွေးချယ်မည့် ခေါင်းဆောင်သစ် တက်လာချိန်အထိ အိမ်စောင့်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူသွားမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UK Prime Minister Keir Starmer says he will resign |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/uks-starmer-announces-resignation-from-office-after-mounting-pressure |access-date=2026-06-22 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး ==

စတားမာ သည် အလုပ်သမား လူတန်းစားနောက်ခံ က လာခဲ့ပြီး အစိုးရရှေ့နေ အဖြစ်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ကိုင်သည့်  နိုင်ငံရေးသမားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက နိုင်ငံရေးကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ကာ သူ့ အသက် ၁၆နှစ်သားအရွယ်ကတည်းက လေဘာပါတီဝင် သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Windsor |first=Richard |last2=published |first2=The Week UK |date=2024-02-22 |title=Keir Starmer: The Biography – five things we learned |url=https://theweek.com/politics/keir-starmer-the-biography-five-things-we-learned |access-date=2026-06-22 |website=The Week |language=en}}&lt;/ref&gt;

သူ့ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့  တွင် ကိရိယာတန်ဆာပလာများလုပ်ကိုင်သော ဖခင်ဖြစ်သူ နှင့် သူနာပြုမိခင်တို့က လန်ဒန်မြို့ ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အင်္ဂလန် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဆာရေးနယ် အောက်စတက်မြို့ ရှိ သာမန် နှစ်လုံးတွဲ အိမ်တစ်လုံးတွင် ငယ်ဘဝအား ရိုးရှင်းစွာဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ကတည်းက ပညာထူးချွန်သူဖြစ်ခဲ့သည့် ကီယာစတားမာ သည်  အထက်တန်းပညာအား ပညာထူးချွန်သူများတက်ရောက်ခွင့်ရသည့်  အစိုးရ Grammar School တွင် ဒေသကောင်စီ၏ ထောက်ပံ့မှုကျောင်းစရိတ်ဖြင့် တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့သူလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Baldwin |first=Tom |date=2026-04-27 |title=A special kind of agony... Keir Starmer’s biographer on what comes next for the stricken PM |url=https://www.thenewworld.co.uk/tom-baldwin-a-special-kind-of-agony-keir-starmers-biographer-on-what-comes-next-for-stricken-pm/ |access-date=2026-06-22 |website=The New World |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

သူသည် တက္ကသိုလ်ပညာရပ်အား ဥပဒေဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် လိဒ်တက္ကသိုလ် နှင့် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် တို့တွင် ဆည်းပူးခဲ့သည်။၁၉၈၇ ခုနှစ် တွင်  တရားရုံးရှေ့နေ ဖြစ်လာသည်။ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေကို အထူးပြုလေ့လာခဲ့သူ ၎င်းသည် ကာရေဘီယံ နှင့်  အာဖရိက ရှိ သေဒဏ်ကျခံနေရသော အကျဉ်းသားများအတွက် ခုခံကာကွယ် ပေးခဲ့သူတစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း၊၁၉၉၀ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းကာလက  အမေရိကန်အခြေစိုက် အမြန်ရစာရောင်းချသည့်  မက်ဒေါ်နယ် ကုမ္ပဏီ ၏ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရသော တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူများ အတွက် အခမဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူ အဖြစ်လည်းကောင်း လူသိများသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် တွင် ပြည်သူ့တရားစွဲဌာနညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ရာဇဝတ်မှုခင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေရေးရာ ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် တွင် ဆာဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd10j982rpgo|title=ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ကီယာစတားမာ ဆိုတာဘယ်သူလဲ|work=BBC Burmese|access-date=6 July 2024|date=5 July 2024}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
၂၀၁၅ ခုနှစ် တွင် လန်ဒန်မြောက်ပိုင်း Holborn နှင့် St Pancras မဲဆန္ဒနယ် တို့၏ ရွေးကောက်ခံအမတ် အဖြစ်ဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကထဲ ခြေစုံပစ်ဝင်လာသည်။လေဘာပါတီခေါင်းဆောင် ဂျယ်ရမီ ကိုဘင် ၏ အတိုက်အခံဝန်ကြီးအဖွဲ့ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်အပြင် ယူကေ ဥရောပသမဂ္ဂက ထွက်မည့်လုပ်ငန်းစဉ်ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ဗြိတိန်နိုင်ငံ ၏ ၂၀၁၉ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် လေဘာပါတီ အကြီးအကျယ်ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် နေရာသို့ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင် ဂျယ်ရမီကိုဘင် နေရာသို့ အစားထိုး ရွေးချယ်ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Shear |first=Michael D. |date=2026-06-22 |title=Starmer Announces He Will Resign as UK Prime Minister: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/06/22/world/uk-keir-starmer-resign |access-date=2026-06-22 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;  

== ယူကေနိုင်ငံ၏ ၉၉ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်  ဇူလိုင် ၄ ရက် နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ယူကေ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် သူသည်  ယူကေနိုင်ငံ ၏  ၉၉ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ ယူကေဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ပေးသူမှာ တတိယမြောက်ယူကေဘုရင်မင်းမြတ် ချားစ်( Charles III) ဖြစ်ပြီး  ၂၀၂၄ခုနှစ် ဇူလိုင် ၅ရက် နေ့ တွင် တရားဝင်ရာထူးစတင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/uk-election-2024-results-who-is-keir-starmer/|title=Who is Britain's new Prime Minister Keir Starmer, ushered to power by his Labour Party's election landslide?|work=CBS News|access-date=6 July 2024|date=5 July 2024 }}&lt;/ref&gt;

== ဝါသနာနှင့်အားကစား ==
ဘောလုံးအားကစားကို နှစ်သက်သည့် အလျှောက် ကိုယ်တိုင်လည်း အပျော်တမ်း အသင်းတစ်ခု တွင် ဘောလုံးကစားခဲ့သည်။အားပေးသည့် ပရီးမီးယားလိ့ခ် အသင်းမှာ အာဆင်နယ် ဖြစ်သည်။

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
၂၀၀၇ ခုနှစ် တွင် ဥပဒေပညာရှင် ဂျူးနွယ်ဖွား ဗစ်တိုးရီးယား အလက်ဇန်းဒါး ( Victoria Alexander ) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး နှစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]</text>
      <sha1>31e438jq1v1fw1tdfuiczfiootrd23u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ:Zaw Naing Htwe</title>
    <ns>2</ns>
    <id>259682</id>
    <revision>
      <id>1043451</id>
      <parentid>839253</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T20:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zaw Naing Htwe</username>
        <id>123794</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1043451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="950" sha1="85yur3gcm2cnubjl9qy14vivggbkqsb" xml:space="preserve">&lt;code&gt;Name&lt;/code&gt;

&lt;sub&gt;'''ဇော်နိုင်ထွေး (or) Myanmar Hacker Nono'''&lt;/sub&gt; 

&lt;sub&gt;'''&lt;code&gt;Age&lt;/code&gt;'''&lt;/sub&gt;

&lt;sub&gt;'''21'''&lt;/sub&gt;

&lt;sub&gt;'''အလုပ်အကိုင်'''&lt;/sub&gt;

&lt;sub&gt;'''&lt;span lang=&quot;my&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;SM Electric (or) Hackers&lt;/span&gt;'''&lt;/sub&gt;

'''''&lt;small&gt;&lt;code&gt;Woman Name&lt;/code&gt;&lt;/small&gt;''''' 

&lt;u&gt;&lt;code&gt;&lt;big&gt;Shahida&lt;/big&gt;&lt;/code&gt;&lt;/u&gt;

&lt;sub&gt;'''&lt;span lang=&quot;my&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Country&lt;/span&gt;'''&lt;/sub&gt;

&lt;sub&gt;'''&lt;span lang=&quot;my&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Myanmar&lt;/span&gt;'''&lt;/sub&gt;

&lt;sub&gt;'''&lt;span lang=&quot;my&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Photo&lt;/span&gt;'''&lt;/sub&gt; 

[https://drive.google.com/file/d/1CEYGUppWDXZE6nmQhpvlxdJZoEaqp7xf/view?usp=drivesdk Zaw Naing Htwe]

[https://drive.google.com/file/d/1bSu0mgTHeXhULv_m9Lq9QrVVXlqn175y/view?usp=drivesdk Shahida]

[https://drive.google.com/file/d/1gg4tYWtOU5savjwAQZyi3S2lQkxtzbh3/view?usp=drivesdk Certificate] of [https://drive.google.com/file/d/1OJ3OC8JoSCensewGpyRc8chxtNFLgZNi/view?usp=drivesdk authenticity]</text>
      <sha1>85yur3gcm2cnubjl9qy14vivggbkqsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>282915</id>
    <revision>
      <id>1043473</id>
      <parentid>1019742</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T07:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ များကို ကျစ်လစ်ခြင်း</comment>
      <origin>1043473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="e1xzjld3k5juwvcyc8w9nnu6fcdp2fe" xml:space="preserve">{{cat main|အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်}}
{{commonscat|Military of the United States}}
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>e1xzjld3k5juwvcyc8w9nnu6fcdp2fe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox motorsport championship/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>288807</id>
    <revision>
      <id>1043486</id>
      <parentid>1041553</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T09:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pho Sai</username>
        <id>45037</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1043486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10003" sha1="jtq117dpu1bjiyvsbig2yv0pumukl06" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}
&lt;!-- ကဏ္ဍများကို အောက်ဆုံးရှိ ဖော်ပြပါနေရာတွင် ထည့်၍ အင်တာဝီကီလင့်များ (interwikis) ကို [[ဝီကီဒေတာ]] သုံး၍ ထည့်ပါ။) --&gt;

{{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Check for unknown parameters}}

ဤတမ်းပလိတ်အား ယာဉ်မောင်းအားကစားပြိုင်ပွဲများအတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ။ [[ဖော်မြူလာ ဝမ်း]]။

== အသုံးပြုပုံ ==
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; style=&quot;overflow: auto&quot;&gt;
{{Infobox motorsport championship
| name              = 
| logo              = 
| image-size        = (optional; will default to 250px if left blank)
| caption           = 
| category          = [1]
| country           = 
| region            = 
| headquarters      = 
| inaugural         = 
| folded            = 
| classes           = [2]
| LMP classes       =
| GT classes        =
| drivers           = [3]
| riders            = [3]
| teams             = 
| constructors      = [4]
| affiliations      = [4]
| manufacturers     = [4]
| engines           = [4]
| tyres             = [4]
| tires             =
| current_champions =
| champion driver   = 
| champion codriver = [5]
| champion rider    = 
| champion team     = 
| manufacturer      = [6]
| constructor       = [6]
| tv partners       = [6]
| website           = &lt;!-- use {{URL}} --&gt;
| current_season    =
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

# e.g. [[Open wheel car|Single seaters]].
# e.g. LMP1, LMP2, GTE
# The total number of drivers/riders from the current or most recent entry list.
# List the current chassis, engine and tyre suppliers with line breaks. If the list is very long, just enter a number.
# If the co-driver gets a title.
# Normally only applicable to championships with separate titles for teams and manufacturers/constructors, such as the [[British Touring Car Championship|BTCC]].

==Categories==
*{{clc| Pages using infobox motorsport championship with unknown parameters}}

=== Additional sections ===
This infobox may be embedded within itself to create multiple sections, using the {{para|sectionX}} parameters.
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
| section1 = {{Infobox motorsport championship|child=yes
  | name = Section1 Heading
  ...
  }}
| section2 = {{Infobox motorsport championship|child=yes
  | name = Section2 Heading
  ...
  }}
| section3 = {{Infobox motorsport championship|child=yes
  | name = Section3 Heading
  ...
  }}
&lt;/syntaxhighlight&gt;
For an example, see [[Grand Prix motorcycle racing]].

== TemplateData ==
{{TemplateData header}}
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;name&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;အမည်&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲအမည်&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;Formula One, Moto GP&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;wiki-page-name&quot;,
			&quot;required&quot;: true
		},
		&quot;logo&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;လိုဂို&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;လိုဂိုတံဆိပ်ပုံ&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;wiki-file-name&quot;
		},
		&quot;image-size&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပုံအရွယ်အစား&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ပြသထားမည့် ပုံ၏အရွယ်အစား&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;200px&quot;,
			&quot;suggestedvalues&quot;: [
				&quot;200px&quot;
			]
		},
		&quot;caption&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပုံစာသား&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ရုပ်ပုံ၏ အောက်ခြေဖော်ပြချက် စာသား&quot;
		},
		&quot;category&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲအမျိုးအစား&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ယှဉ်ပြိုင်မှုအမျိုးအစား&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;အခန်းပွင့်ကား၊ တစ်ယောက်စီးကား၊ ဖော်မြူလာ ပြိုင်ကား&quot;
		},
		&quot;country&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;နိုင်ငံ&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲကျင်းပသည့် နိုင်ငံ&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;စပိန်၊ နိုင်ငံတကာ&quot;
		},
		&quot;region&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ဒေသ&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲကျင်းပရာ ဒေသ&quot;
		},
		&quot;inaugural&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပထမဦးဆုံးပြိုင်ပွဲ&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ပထမဦးဆုံး စတင်ကျင်းပခဲ့သည့် ပြိုင်ပွဲ&quot;
		},
		&quot;folded&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ဖျက်သိမ်း&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် ရက်စွဲ&quot;
		},
		&quot;classes&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲအတန်းအစား&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;ယှဉ်ပြိုင်ရန် အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ချက်&quot;
		},
		&quot;LMP classes&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;LMP တန်း&quot;
		},
		&quot;GT classes&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;GT တန်း&quot;
		},
		&quot;manufacturers&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲဝင်ယာဉ်ထုတ်လုပ်သူများ&quot;
		},
		&quot;tv partner&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;မိတ်ဖက် ရုပ်သံလိုင်း&quot;
		},
		&quot;drivers&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲဝင် ယာဉ်မောင်းများ&quot;
		},
		&quot;riders&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲဝင်ယာဉ်စီးနင်းသူများ&quot;
		},
		&quot;teams&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းများ&quot;
		},
		&quot;constructors&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ပြိုင်ပွဲဝင်ယာဉ်တည်ဆောက်သူများ&quot;
		},
		&quot;engines&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;အင်ဂျင်အမျိုးအစားများ&quot;
		},
		&quot;tyres&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;တာယာအမှတ်တံဆိပ်များ&quot;
		},
		&quot;tires&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;တာယာအမှတ်တံဆိပ်များ&quot;
		},
		&quot;current_champions&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;လက်ရှိချန်ပီယံများ&quot;
		},
		&quot;champion driver&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ယာဉ်မောင်း ချန်ပီယံ&quot;
		},
		&quot;champion codriver&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;တွဲဖက်ယာဉ်မောင်း ချန်ပီယံ&quot;
		},
		&quot;champion rider&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ဆိုင်ကယ်စီး ချန်ပီယံ&quot;
		},
		&quot;champion team&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ချန်ပီယံ အသင်း&quot;
		},
		&quot;manufacturer&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ချန်ပီယံ ယာဉ်ထုတ်လုပ်သူ&quot;
		},
		&quot;constructor&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ယာဉ်တည်ဆောက်မှု ချန်ပီယံ&quot;
        },
		&quot;website&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;ဝဘ်ဆိုက်&quot;
		},
		&quot;current_season&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;လက်ရှိပြိုင်ပွဲရာသီ&quot;
		},
		&quot;section&quot;: {},
		&quot;child&quot;: {},
		&quot;title&quot;: {},
		&quot;imagesize&quot;: {},
		&quot;pixels&quot;: {},
		&quot;alt&quot;: {},
		&quot;country/region&quot;: {},
		&quot;affiliations&quot;: {},
		&quot;inaugural2&quot;: {},
		&quot;chassis&quot;: {},
		&quot;chassis manufacturers&quot;: {},
		&quot;engine manufacturers&quot;: {},
		&quot;most titles&quot;: {},
		&quot;section1&quot;: {},
		&quot;section2&quot;: {},
		&quot;section3&quot;: {},
		&quot;section4&quot;: {},
		&quot;section5&quot;: {}
	},
	&quot;paramOrder&quot;: [
		&quot;name&quot;,
		&quot;logo&quot;,
		&quot;image-size&quot;,
		&quot;caption&quot;,
		&quot;category&quot;,
		&quot;country&quot;,
		&quot;region&quot;,
		&quot;inaugural&quot;,
		&quot;folded&quot;,
		&quot;classes&quot;,
		&quot;LMP classes&quot;,
		&quot;GT classes&quot;,
		&quot;manufacturers&quot;,
		&quot;tv partner&quot;,
		&quot;drivers&quot;,
		&quot;riders&quot;,
		&quot;teams&quot;,
		&quot;constructors&quot;,
		&quot;engines&quot;,
		&quot;tyres&quot;,
		&quot;tires&quot;,
		&quot;current_champions&quot;,
		&quot;champion driver&quot;,
		&quot;champion codriver&quot;,
		&quot;champion rider&quot;,
		&quot;champion team&quot;,
		&quot;manufacturer&quot;,
		&quot;constructor&quot;,
		&quot;website&quot;,
		&quot;current_season&quot;,
		&quot;section&quot;,
		&quot;child&quot;,
		&quot;title&quot;,
		&quot;imagesize&quot;,
		&quot;pixels&quot;,
		&quot;alt&quot;,
		&quot;country/region&quot;,
		&quot;affiliations&quot;,
		&quot;inaugural2&quot;,
		&quot;chassis&quot;,
		&quot;chassis manufacturers&quot;,
		&quot;engine manufacturers&quot;,
		&quot;most titles&quot;,
		&quot;section1&quot;,
		&quot;section2&quot;,
		&quot;section3&quot;,
		&quot;section4&quot;,
		&quot;section5&quot;
	]
}
&lt;/templatedata&gt;

==Example==
{{Infobox motorsport championship
| name            = ဖော်မြူလာ ဝမ်း
| logo            = Example.svg
| image-size      = 180px
| category        = [[Open wheel car|Single seater]]
| region          = Worldwide  
| inaugural       = [[1950 Formula One season|1950]]
| folded          = 
| drivers         = 24
| teams           = 12
| engines         = [[Cosworth]]{{·}}[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]{{·}}[[Mercedes-Benz High Performance Engines|Mercedes]]{{·}}[[Renault F1|Renault]]
| tyres           = [[Pirelli]]
| champion driver = {{flag icon|GER}} [[Sebastian Vettel]]&lt;br /&gt;(&lt;small&gt;[[Red Bull Racing]]&lt;/small&gt;)
| constructor     = {{flag icon|AUT}} [[Red Bull Racing]]
| current_season  = 2011 Formula One season
| website         = {{URL|www.formula1.com}}
}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; style=&quot;overflow: auto&quot;&gt;
{{Infobox motorsport championship
| name            = Formula One
| logo            = Example.svg
| image-size      = 180px
| category        = [[Open wheel car|Single seater]]
| region          = Worldwide    
| inaugural       = [[1950 Formula One season|1950]]
| folded          = 
| drivers         = 24
| teams           = 12
| engines         = [[Cosworth]]{{·}}[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]{{·}}[[Mercedes-Benz High Performance Engines|Mercedes]]{{·}}[[Renault F1|Renault]]
| tyres           = [[Pirelli]]
| champion driver = {{flag icon|GER}} [[Sebastian Vettel]]&lt;br /&gt;(&lt;small&gt;[[Red Bull Racing]]&lt;/small&gt;)
| constructor     = {{flag icon|AUT}} [[Red Bull Racing]]
| current_season  = 2011 Formula One season
| website         = {{URL|www.formula1.com}}
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --&gt;
[[ကဏ္ဍ:အားကစား infobox တမ်းပလိတ်များ|Motorsport championship]]
[[ကဏ္ဍ:ထည့်သွင်းနှစ်မြှုပ်ထားနိုင်သည့် တမ်းပလိတ်များ]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>jtq117dpu1bjiyvsbig2yv0pumukl06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စိန်တင်ဟန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289278</id>
    <revision>
      <id>1043472</id>
      <parentid>1043196</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1043472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25745" sha1="f9ezrk5wbn61drezba5xw6xcjbplui3" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name                = စိန်တင်ဟန်
| image               = [[File:Jik eeee.jpg|thumb|ရွာစား ဆိုင်းဆရာကြီး စိန်တင်ဟန်]]
| caption             = ရွာစား ဆိုင်းဆရာကြီး
| birth_name          = မောင်ကို (ခ) ဦးကိုလေး
| alias               = စိန်မောင်ကိုလေး
| birth_date          = {{birth date|၁၉၃၂|၇|၁၁}}
| birth_place         = စွန်းလွန်းရွာ၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]
| death_date          = {{death date and age|၂၀၀၄|၅|၁၇|၁၉၃၂|၇|၁၁}}
| death_place         = [[မန္တလေးမြို့]]
| occupation          = ဆိုင်းပညာရှင်၊ တေးရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ
| instrument          = [[ဆိုင်းဝိုင်း]]
| spouse              = စိန်တင် (၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ပြု)
| children            = သားသမီး ၆ ဦး (စာရေးဆရာ/ပန်းချီဆရာ နေမျိုး နှင့် ဆိုင်းဆရာ ဇော်မိုးကျော် အပါအဝင်)
| parents             = ဖိုးသစ် (စံပယ်သစ်) နှင့် မြမှုန်
}}

'''ရွာစားစိန်တင်ဟန်''' (၁၁ ဇူလိုင် ၁၉၃၂ – ၁၇ မေ ၂၀၀၄) သည် [[မန္တလေးမြို့]]၌ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော မြန်မာ့ဆိုင်းပညာရှင်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး တေးရေးဆရာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ကျော်ကြားလှသည့် &quot;'''ထန်းရွက်ပုတီး'''&quot; သီချင်းကို ရေးသားခဲ့သည့် တေးရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သလို &quot;ဘိသိက်မြိုင်&quot; ဆောင်းပါးကို ရေးသားခဲ့သည့် စာရေးဆရာ လည်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းတွင် &quot;စိန်မောင်ကိုလေး&quot; ဟူသောအမည်ဖြင့် [[မြင်းခြံမြို့|မြင်းခြံ]]တစ်ဝိုက်တွင် အခြေပြုလျက် ထင်ရှားခဲ့ပြီး နောင်တွင် ရွာစားကြီး [[စိန်ဗေဒါ]]၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ဆက်ခံခေါင်းဆောင် တီးမှုတ်ခွင့်ရရှိရာမှ &quot;စိန်တင်ဟန်&quot; ဟု အမည်ပြောင်းလဲ၍ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မြန်မာ့ဂီတနှင့် သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဆိုင်းသမား ရွာစားစိန်ဟန်တင်|url=https://ahanye.blogspot.com/2015/01/blog-post.html |access-date=2026-07-18}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစုနောက်ခံ ==
ရွာစားစိန်တင်ဟန်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၂ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ စွန်းလွန်းရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သဘင်သည်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး မိဘများမှာ ခေတ်ပြိုင်ထင်ရှားခဲ့သည့် [[ရုပ်သေး]]မင်းသား စံပယ်သစ် (ခ) ဦးဖိုးသစ်နှင့် ရုပ်သေးမင်းသမီး ဒေါ်မြမှုန်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မိဘများ၏ သားသမီး ရှစ်ဦးအနက် ဆဌမမြောက်သားဖြစ်ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်ကို (ခ) ဦးကိုလေး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=ဆိုင်းသမား စိန်ဟန်တင် |url=http://waing.org/wp-content/uploads/2015/02/orchestra.pdf |publisher=မုံရွေးစာအုပ်တိုက်}}&lt;/ref&gt;

== ဂီတပညာသင်ယူခြင်းနှင့် ဆိုင်းလောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း ==
မောင်ကို၏ အနုပညာနှင့် စပ်လျဉ်းသော လက်ဦးဆရာမှာ ၎င်း၏အစ်ကိုကြီးဖြစ်သူ ပန်တျာ စိန်လှမောင် ဖြစ်သည်။ ဦးစိန်လှမောင်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီကတည်းက မန္တလေးမြို့ရှိ ရွာစားကြီးစိန်ဗေဒါထံတွင် တပည့်ခံကာ ပညာသင်ယူခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။ ရွာအလှူတစ်ခုသို့ ဆရာကြီးစိန်ဗေဒါ၏ဆိုင်းအဖွဲ့ လာရောက်တီးခတ်စဉ် အစ်ကိုဖြစ်သူက မောင်ကိုအား ဆရာကြီးထံ တပည့်အဖြစ် အပ်နှံခဲ့သည်။ ဆရာကြီးစိန်ဗေဒါက တပည့်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သော်လည်း ငယ်ရွယ်သေးသဖြင့် &quot;ငယ်သေးသည်၊ စာသင်ဦး&quot; ဟုဆိုကာ ရွာတွင် ကျောင်းဆက်တက်ရန် ပြန်ထားခဲ့သည်။

ကျောင်းစာသင်ကြားနေစဉ်အတွင်း မောင်ကိုသည် အရပ်သားတတ်နည်းဖြင့် [[ပတ္တလား]]နှင့် မောင်းဆိုင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ တီးခတ်တတ်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းစာသင်ရင်း ဝါသနာပါသော ဂီတပညာကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ဖြည့်ဆည်းလာခဲ့ရာ အသက် ၁၂ နှစ် (၁၉၄၂ ခုနှစ်) အရွယ်တွင် ဆိုင်းလောကထဲသို့ အပြည့်အဝ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်း၏အစ်ကိုကြီး စိန်လှမောင်သည် ဆိုင်းဆရာ စိန်ကျော်တင့်၏ ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် တီးခတ်နေသဖြင့် မောင်ကိုလည်း ပညာသင်အဖြစ် လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခွင့်ရခဲ့သည်။

ထို့နောက် အစ်ကိုဖြစ်သူ စိန်လှမောင်သည် စိန်ကျော်တင့်ထံမှ ထွက်၍ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်းအဖွဲ့ တည်ထောင်သောအခါ မောင်ကိုလည်း ၎င်း၏အဖွဲ့တွင် ပါဝင်တီးမှုတ်ခဲ့သည်။၁၉၄၈ ခုနှစ် သို့ ရောက်ရှိသောအခါ အစ်ကိုဖြစ်သူ စိန်လှမောင်သည် ဆိုင်းတီးခြင်းကို ရပ်နားကာ အရောင်းအဝယ်သမားအဖြစ် လောကကူးပြောင်းသွားခဲ့သော်လည်း ညီဖြစ်သူ၏ ဆိုင်းပညာရှင်ဘဝကိုမူ ကန့်ကွက်တားမြစ်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

၎င်း၏ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် အစ်ကိုဖြစ်သူ စိန်လှမောင်အပြင် ဦးစိန်ကျော်တင်၊ ဦးစိန်ငှက်ရိုး၊ [[မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်]]၊ ဦးဘကလေး၊ နှင့် [[ဦးဟန်ပ]] တို့သည် လက်ဦးဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |author=ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း |date=ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀ |title=မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင်များ |url=https://s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/mgyoe.com/241101/%E1%80%86/%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8/%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%B0%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%87%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8.pdf |publisher=စိတ်ကူးချိုချိုစာပေ |edition=ဒုတိယအကြိမ်}}&lt;/ref&gt;

== ဦးဟန်ပထံတွင် ပညာသင်ယူခြင်းနှင့် မြင်းခြံခေတ် ==
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလင်္ကာကျော်စွာ [[ဦးဟန်ပ]]သည် ရွှေကျီးညိုဇာတ်အဖွဲ့နှင့်အတူ မန္တလေးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုအခါ အစ်ကိုဖြစ်သူ ဦးစိန်လှမောင်က ညီဖြစ်သူ မောင်ကိုအား ဦးဟန်ပထံသို့ သွားရောက်အပ်နှံခဲ့သည်။ မကြာမီ ရွှေကျီးညိုဇာတ်အဖွဲ့ ဇာတ်ခေါင်းကွဲ (ပြိုကွဲ) သွားသဖြင့် ဦးဟန်ပသည် မန္တလေးမြို့၌ သောင်တင်နေခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ညောင်ပင်ဈေးမှ ဆိုင်းထောင်ပေးမည့် အလှူရှင် ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ဦးဟန်ပ အခြေအနေပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ မောင်ကိုသည် ဦးဟန်ပထံတွင် ပညာသင်ယူရင်း ငါးနှစ်တာမျှ ဆရာခိုင်းသမျှ ဝေယျာဝစ္စများကို လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၃၁၅ ခုနှစ် (၁၉၅၃ ခုနှစ်) တွင် ဆရာကြီးဦးဟန်ပသည် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သည့် [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းသွားသောအခါ မောင်ကိုသည် စိန်ငှက်ရိုး၏ ဆိုင်းအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်တီးခတ်ခဲ့သည်။

စိန်ငှက်ရိုးထံတွင် တီးခတ်နေစဉ် အစ်ကိုကြီး စိန်လှမောင်၏ဆိုင်းဝိုင်းမှာ အသုံးမပြုဘဲ အားနေသည်ကို သတိပြုမိသဖြင့် အစ်ကို့အား လုပ်ကျွေးရာလည်းရောက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ စိန်လှမောင်ဆိုင်းဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်းဝိုင်းထောင်ကာ ဦးဆောင်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် &quot;စိန်မောင်ကိုလေးဆိုင်း&quot; အမည်ဖြင့် မြင်းခြံတစ်ဝိုက်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဆိုင်းဝိုင်းတော်တီးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

== စိန်ဗေဒါဆိုင်းကို ဆက်ခံခြင်းနှင့် စိန်တင်ဟန် ဖြစ်လာခြင်း ==
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ခုနှစ် (၁၉၅၄ ခုနှစ်) တွင် စိန်မောင်ကိုလေးအတွက် ဘဝအလှည့်အပြောင်းကြီးတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဆိုင်းပညာရှင်ကြီး ရွာစားကြီးစိန်ဗေဒါ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၎င်း၏ဆိုင်းဝိုင်းကို ဆက်လက်တီးခတ်ပေးနေသော စိန်ကျော်တင့်သည် ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်းထောင်ရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ဆိုင်းပစ္စည်းများ၏ အမှန်တကယ်ပိုင်ရှင်မှာ ရွာစားကြီး နေမျိုးဗလကျော်သူ၏ဇနီး ဒေါ်စိန်မေ ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်းဝိုင်းစီမံခန့်ခွဲမှုကို နီးစပ်ရာပညာရှင်များက ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ရတနာဂီရိပြန် ရွာစားကြီးစိန်ဗေဒါ၏ ဆိုင်းဝိုင်းဖြစ်သဖြင့် တွေ့ကရာလူအား တီးခတ်ခွင့်မပေးနိုင်ဘဲ စနစ်တကျ လူရွေးချယ်ရာတွင် စိန်မောင်ကိုလေးသည် အဆင့်ဆင့်ရွေးချယ်မှုအရ သတ္တမမြောက် (နံပါတ် ၇) နေရာတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ရှေ့ကရွေးချယ်ထားသော ဆိုင်းပညာရှင်များနှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် တစ်ချက်မဟုတ်တစ်ချက် အဆင်မပြေဖြစ်ကာ ပြုတ်ကုန်ကြသဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် သတ္တမနေရာမှ စိန်မောင်ကိုလေးကို ခေါ်ယူဆွေးနွေးရသည့်အခြေသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်။ စိန်မောင်ကိုလေးသည် ကွယ်လွန်သူရွာစားကြီး၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စိန်မေကို အမိအရာထား၍ ရိုသေလုပ်ကျွေးနိုင်သူ ဖြစ်သဖြင့် စိန်ဗေဒါ၏ဆိုင်းကို ဝင်ရောက်ဦးဆောင်တီးခတ်ခွင့် ရရှိသွားခဲ့သည်။

ထိုသို့ တီးခတ်ခွင့်ရရှိချိန်တွင် ဆိုင်းဆရာ စိန်ငှက်ရိုး၏ သားအမည်မှာလည်း စိန်မောင်ကို ဖြစ်နေသဖြင့် ဆိုင်းငှားသူများနှင့် ဆိုင်းပရိသတ်များ ထင်ယောင်ထင်မှား မဖြစ်စေရန်အတွက် အမေဒေါ်စိန်မေက နာမည်ပြောင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ရွာဟိုင်းဈေးအနောက်ရှိ ပုဂံအတွင်းဝန်ဆရာတော်ထံတွင် နာမည်အသစ် သွားရောက်တောင်းခံရာ ဆရာတော်က &quot;စိန်ကျော်ဟန်&quot; နှင့် &quot;စိန်တင်ဟန်&quot; အမည်နှစ်ခု ပေးလိုက်သည့်အနက် ဒေါ်စိန်မေကိုယ်တိုင် &quot;စိန်တင်ဟန်&quot; အမည်ကို ရွေးချယ်ပေးခဲ့သဖြင့် စိန်တင်ဟန်ဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၃၁၆ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ရွာစားကြီး၏ဆိုင်းကို ဦးညိုစိမ့်၊ ဦးဥဩတို့နှင့် တွဲဖက်ကာ သမိုင်းဝင်တီးခတ်ခဲ့သည်။

== ကိုယ်ပိုင်ဗလာဆိုင်း တည်ထောင်ခြင်းနှင့် မိသားစုဘဝ ==
ခြောက်နှစ်အကြာ ၁၃၂၂ ခုနှစ် (၁၉၆၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ) တွင် ဒေါ်စိန်တင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ထိုအခါ အမေဒေါ်စိန်မေက “ငါ့သားမှာ သားနဲ့မယားနဲ့ဖြစ်လာပြီ” ဟုဆိုကာ သီးခြားဆိုင်းခွဲထောင်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစတင်၍ စိန်တင်ဟန်သည် ကိုယ်ပိုင်ဗလာဆိုင်းကို တည်ထောင်ကာ လွတ်လပ်စွာ ကပြတီးခတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ဇနီးမောင်နှံတွင် သားသမီး ၆ ယောက် ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ သားများဖြစ်ကြသော စာရေးဆရာ၊ ပန်းချီဆရာ [[နေမျိုး]] နှင့် ဆိုင်းဆရာ ဇော်မိုးကျော် တို့၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။

== တေးသီချင်းစပ်ဆိုခြင်းနှင့် စာပေကဏ္ဍ ==
စိန်တင်ဟန်သည် [[အေဝမ်းဆရာညှာ]]ထံတွင် အကူအညီပေးရင်း သီချင်းစပ်ဆိုနည်း ပညာရပ်ကို လေ့လာတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ တေးသီချင်းဖန်တီးမှုကဏ္ဍတွင် အေဝမ်းဆရာညှာသည် မြင်ဆရာ၊ ကြားဆရာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဂီတပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[မြို့မငြိမ်း]]၊ [[နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်]]၊ နန်းတော်တောင် ဆရာခင်၊ ဦးဘလှိုင်၊ နှင့် [[မြန်မာညွန့်ဆရာတင်]] တို့ထံမှလည်း သီချင်းရေးစပ်နည်းစနစ်များကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်ဝန်းကျင်အထိ သီချင်းပုဒ်ရေပေါင်း ၅၀၀ ကျော် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သည်။

၎င်းသည် [[ရွှေမန်းတင်မောင်]]ဇာတ်နှင့် မြို့တော်သိန်းအောင် ဇာတ်များ အတွက်လည်း တေးသီချင်းများစွာ ရေးသားပေးခဲ့ဖူးသည်။ တစ်ခါသော် ရွှေမန်းသိန်းဇော်ဇာတ်မှ မင်းသမီး ညိုညိုဆန်း (ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးပေကြူး၏သမီး) အတွက် &quot;ထန်းရွက်ပုတီး&quot; အမည်ရှိ သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းအမည်နှင့် အယူအဆကို မြို့တော်သိန်းအောင်ဇာတ်မှ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်က ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် တောင်းခံရာ စိန်တင်ဟန်က ဇာတ်လမ်းပါ ပူးတွဲပေးလိုက်သည်။ ထို &quot;ထန်းရွက်ပုတီး&quot; သီချင်းကို အခြေခံလျက် နောက်ပိုင်းတွင် &quot;ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မယ်&quot; ဟူသော ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်ဇာတ်လမ်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အထူးလူသိများ ထင်ရှားခဲ့သည်။

ဂီတလုပ်ငန်းများအပြင် စာပေကဏ္ဍတွင်လည်း ဝါသနာပါရာ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို စာနယ်ဇင်းနှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း စိုက်လိုက်မတ်တတ် ရေးသားခဲ့သည်။

== တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများနှင့် ဘဝနိဂုံး ==
ရွာစားစိန်တင်ဟန်သည် အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ တာဝန်များကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာစာအဖွဲ့]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) တွင် ပညာရေးကောင်စီဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ အနုပညာဦးစီးဌာန၊ ကဇာတ်ဌာနခွဲ (မန္တလေး) ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသဘင်ပညာရှင်များအစည်းအရုံးတွင် အဖွဲ့ဝင်နှင့် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဆိုင်းပညာရှင်ကြီး ရွာစားစိန်တင်ဟန်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[Category:၁၉၃၂  မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:၂၀၀၄ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:မြန်မာ ဆိုင်းပညာရှင်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>f9ezrk5wbn61drezba5xw6xcjbplui3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၇</title>
    <ns>100</ns>
    <id>289340</id>
    <revision>
      <id>1043482</id>
      <parentid>1043417</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T08:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1043482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="874" sha1="idbxy9wrazcwbuvaqofaearg63qr4b4" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=07|day=17|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ကချင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျောက်စိမ်းဒေသဖြစ်သော [[ဖားကန့်မြို့|ဖားကန့်]]၌ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး မြေပြိုမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ကုဋေမှော်လုပ်ကွက်ဟောင်းအတွင်း ရေမဆေးကျောက်ရှာဖွေသူ ခုနစ်ဦး ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c1k17w4rgn1o (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>idbxy9wrazcwbuvaqofaearg63qr4b4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1043483</id>
      <parentid>1043482</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T08:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1043483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="k61q148hd657xuh5wknrl5i65uvhlzx" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=07|day=17|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်]] (KNLA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘောကျော်ဟဲအား ခန့်အပ်လိုက်သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c1k17w4rgn1o (BBC)]
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ကချင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျောက်စိမ်းဒေသဖြစ်သော [[ဖားကန့်မြို့|ဖားကန့်]]၌ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး မြေပြိုမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ကုဋေမှော်လုပ်ကွက်ဟောင်းအတွင်း ရေမဆေးကျောက်ရှာဖွေသူ ခုနစ်ဦး ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c1k17w4rgn1o (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>k61q148hd657xuh5wknrl5i65uvhlzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:U Sey Buee</title>
    <ns>3</ns>
    <id>289343</id>
    <revision>
      <id>1043459</id>
      <timestamp>2026-07-18T03:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1043459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="ie6gwx5cu9a6wmb96m914yha7nurhnu" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် U Sey Buee ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၂၃၊ ၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ie6gwx5cu9a6wmb96m914yha7nurhnu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွန်ပျူတာ အင်ဂျင်နီယာပညာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289344</id>
    <revision>
      <id>1043460</id>
      <timestamp>2026-07-18T03:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kalixlouiis</username>
        <id>145250</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1361939561|Computer engineering]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1043460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7424" sha1="lkiwh7811c619x5jn2abyi95rzp45pd" xml:space="preserve">
{{Infobox occupation|employment_field=Science, technology, engineering, industry, military, exploration|type=[[Engineering]]|official_names=Computer engineer|competencies=Technical knowledge, hardware design, software design, advanced mathematics, systems design, abstract thinking, analytical thinking|activity_sector=Electronics, telecommunications, signal processing, computer hardware, software}}'''ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာပညာ''' (CE, CoE, CpE သို့မဟုတ် CompE) သည် ကွန်ပျူတာ ဟာ့ဒ်ဝဲ (Hardware) နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲ (Software) များ တီထွင်ဖန်တီးမှုကို အထူးပြုသည့် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=IEEE Computer Society |author-link=IEEE Computer Society |date=15 December 2016 |title=Computer Engineering Curricula 2016: CE2016: Curriculum Guidelines for Undergraduate Degree Programs in Computer Engineering |url=https://www.acm.org/binaries/content/assets/education/ce2016-final-report.pdf |author2=ACM |author-link2=Association for Computing Machinery |doi=10.1145/3025098 |doi-broken-date=July 1, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=IEEE Computer Society |author-link=IEEE Computer Society |date=December 12, 2004 |title=Computer Engineering 2004: Curriculum Guidelines for Undergraduate Degree Programs in Computer Engineering |url=https://www.acm.org/binaries/content/assets/education/curricula-recommendations/ce-final-report.pdf |author2=ACM |author-link2=Association for Computing Machinery |page=iii |quote=Computer System engineering has traditionally been viewed as a combination of both electronic engineering (EE) and computer science (CS). |access-date=December 17, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190612130313/https://www.acm.org/education/education/curric_vols/CE-Final-Report.pdf |archive-date=June 12, 2019}}&lt;/ref&gt;

ဤပညာရပ်သည် [[လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာပညာ]] (Electrical Engineering)၊ [[အီလက်ထရွန်းနစ် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်|အီလက်ထရွန်နစ်အင်ဂျင်နီယာပညာ]] (Electronics Engineering) နှင့် [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ|ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]] (Computer Science) စသည့် နယ်ပယ်အသီးသီးကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ထားသည်။ အချို့သော တက္ကသိုလ်များတွင် ဤဘာသာရပ်ကို &quot;လျှပ်စစ်နှင့် ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာပညာ&quot; သို့မဟုတ် &quot;ကွန်ပျူတာသိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာပညာ&quot; ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာများအနေဖြင့် ဟာ့ဒ်ဝဲနှင့် ဆော့ဖ်ဝဲ အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက် အလုပ်လုပ်ပုံ၊ ဆော့ဖ်ဝဲပုံစံရေးဆွဲခြင်း (Software Design) နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာအတတ်ပညာရပ်များကို မဖြစ်မနေ လေ့လာသင်ယူရသည်။ ၎င်းအပြင် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ် (Electromagnetism)၊ [[ဉာဏ်ရည်တု|ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ]] (AI)၊ ရိုဘော့တစ်စ် (Robotics)၊ ကွန်ပျူတာကွန်ရက်များ၊ ကွန်ပျူတာတည်ဆောက်ပုံဗိသုကာ (Computer Architecture) နှင့် မောင်းနှင်မှုစနစ် (Operating Systems) စသည့် နယ်ပယ်ပေါင်းစုံကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ 

၎င်းတို့သည် တစ်လုံးချင်းစီအလိုက် အလုပ်လုပ်သော မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာ (Microcontroller)၊ မိုက်ခရိုပရိုဆက်ဆာ (Microprocessor) များ၊ တစ်ကိုယ်ရည်သုံးကွန်ပျူတာများနှင့် စူပါကွန်ပျူတာများ ပုံစံထုတ်ခြင်းမှသည် ပတ်လမ်းဒီဇိုင်း (Circuit Design) ရေးဆွဲခြင်းအထိ ကွန်ပျူတာ၏ ဟာ့ဒ်ဝဲနှင့် ဆော့ဖ်ဝဲကဏ္ဍ အတော်များများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဤအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်သည် ကွန်ပျူတာစနစ်များ မည်သို့အလုပ်လုပ်သည်ဆိုသည့် အချက်ကိုသာမက ၎င်းတို့ကို ပိုမိုကြီးမားသော စနစ်ကြီးတစ်ခုလုံးအတွင်းသို့ မည်သို့ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းရမည်ဆိုသည့် အချက်အပေါ်တွင်လည်း အဓိကအာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Trinity College Dublin |title=What is Computer System Engineering |url=http://www.tcd.ie/Engineering/about/what_is_eng/computer_eng_intro.html |access-date=April 21, 2006}} &quot;Computer engineers need not only to understand how computer systems themselves work but also how they integrate into the larger picture. Consider the car. A modern car contains many separate computer systems for controlling such things as the engine timing, the brakes, and the airbags. To be able to design and implement such a car, the computer engineer needs a broad theoretical understanding of all these various subsystems &amp; how they interact.&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:STM32F100C4T6B-HD.jpg|thumb|STM32 မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာတစ်ခု၏ အတွင်းပိုင်းတည်ဆောက်ပုံ (Die shot) ပြကွက်ဖြစ်သည်။ ဤချစ်ပ် (Chip) ပြားကို ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာများက ကိုယ်တိုင်ပုံစံထုတ် ဒီဇိုင်းဆွဲထားခြင်းဖြစ်ပြီး အခြားသော စနစ်များကို တည်ဆောက်ဖန်တီးရန်အတွက်လည်း ပြန်လည်အသုံးပြုကြသည်။]]

=== ကိုးကားချက်များ ===

[[ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာပညာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာ အင်ဂျင်နီယာပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာ]]</text>
      <sha1>lkiwh7811c619x5jn2abyi95rzp45pd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘသိန်း၊ ဦး(မန္တလေး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289346</id>
    <redirect title="ဘသိန်း (မန္တလေး)" />
    <revision>
      <id>1043465</id>
      <timestamp>2026-07-18T04:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဘသိန်း၊ ဦး(မန္တလေး)]] စာမျက်နှာကို [[ဘသိန်း (မန္တလေး)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း</comment>
      <origin>1043465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="ii11ldfrgs4lwnlfohgeyjkxca8fyoe" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဘသိန်း (မန္တလေး)]]</text>
      <sha1>ii11ldfrgs4lwnlfohgeyjkxca8fyoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သန်းမြင့်အောင် (စာရေးဆရာမ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289347</id>
    <revision>
      <id>1043467</id>
      <timestamp>2026-07-18T05:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် (၂၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီးစာရေးဆရာမ၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ပရဟိတသမားနှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ၏ ကော်မတီဝင်ဟောင်းတစ်ဦး</comment>
      <origin>1043467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19567" sha1="bdc3965qh8h4jmajirsld8b7vx33pvc" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name            = သန်းမြင့်အောင်
| image           = 
| caption         = 
| honorific_prefix = 
| office          = [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]၊ကော်မတီဝင်
| term_start      = ၁ ဇွန် ၂၀၁၆
| term_end        = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| Appointed       = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]
| ဥက္ကဋ္ဌ          = [[မောင်မောင်စိုး]] ([[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]])
| predecessor     = 
| successor       = 
| birth_name      = သန်းသန်းမြင့်
| birth_date      = {{Birth date and age|1953|9|25}}
| birth_place     = [[ကျိုက်ထိုမြို့]]၊[[သထုံခရိုင်]]၊[[မွန်ပြည်နယ်]]
| death_date      = 
| death_place     = 
| parents         = ချစ်အောင်၊ ရင်ရွှေ
| spouse          = မင်းနိုင်
| children        = သမီး ၂ ဦး
| occupation      = 
* စာရေးဆရာမ
* လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ (ပရဟိတသမား)
| known_for       = 
* [[နာရေးကူညီမှုအသင်း(ရန်ကုန်)|နာရေးကူညီမှုအသင်း (ရန်ကုန်)]]
* ဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာ 
* We Love Yangon အဖွဲ့
| awards          = 
* [[အမျိုးသားစာပေဆု]]
* ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆု (Citizen of Burma Award)
* စံပြပရဟိတဆု
}}
'''ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်''' (၂၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီးစာရေးဆရာမ၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ပရဟိတသမားနှင့် [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]] ၏ ကော်မတီဝင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[နာရေးကူညီမှုအသင်း(ရန်ကုန်)|နာရေးကူညီမှုအသင်း (ရန်ကုန်)]] ကို ဦးကျော်သူနှင့်အတူ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာနှင့် We Love Yangon အဖွဲ့တို့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စာပေနှင့် လူမှုရေးကဏ္ဍများတွင် ထူးချွန်စွာစွမ်းဆောင်နိုင်မှုကြောင့် အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆု&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-05-25 |title=ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည် ဆု ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် ရရှိ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/dawthanmyintaung-05242014235848.html |access-date=2026-07-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; တို့ကို ဆွတ်ခူးရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-06-02 |title=ပရဟိတ စာရေးဆရာမ မြို့တော်စည်ပင် ကော်မတီ၀င် ဖြစ်လာ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2016/06/160601_daw_than_myint_aung_ycdc_committee |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
== ငယ်ဘဝနှင့် စာပေရေးရာ ==
ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးချစ်အောင်၊ အမိ ဒေါ်ရင်ရွှေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အမည်ရင်းမှာ သန်းသန်းမြင့် ဖြစ်သည်။ အ.ထ.က (၁) တာမွေကျောင်းတွင် ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Save The Library in Myanmar {{!}} Author. သန်းမြင့်အောင် |url=https://savethelibrarymyanmar.org/author/136/show |access-date=2026-07-18 |website=savethelibrarymyanmar.org}}&lt;/ref&gt;

၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် &quot;တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်&quot; ပါ ‘တယ်လီဗေးရှင်း ဝေဒနာ’ ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်နှင့် ဆောင်းပါးများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ‘အထူအပါး’ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အဆိုပါ ‘အထူအပါး’ ဝတ္ထုကို ဂျပန်နိုင်ငံ ဒိုင်ဒိုဖောင်ဒေးရှင်းက ဂျပန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆို၍ ‘အထူအပါးနှင့် အခြားဝတ္ထုများ’ အမည်ဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ‘သဏ္ဌာန်မဲ့ထုထည်’ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဖြင့် [[အမျိုးသားစာပေဆု]] ကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စာရေးဆရာမ ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် |url=http://blog.irrawaddy.com/2012/05/blog-post_1312.html |access-date=2026-07-18}}&lt;/ref&gt;

၎င်း၏ စာပေသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် ‘ဘဝရသ ပစ္စုပ္ပန်စာမျက်နှာများ’၊ ‘အငွေ့ပြန်ခြင်း’၊ ‘ရွှေရောင်ည’၊ ‘ရေဝေး ထိန်ပင် ထားဝယ်ချောင်’၊ ‘သဏ္ဌာန်မဲ့ထုထည်’၊ ‘ငိုခြင်း ရယ်ခြင်း နီးခြင်း ဝေးခြင်း အစက် အပြောက် နှင့် ပွင့်ခြောက်သံစဉ်’ နှင့် ‘သန်းမြင့်အောင် အမှတ်တရ ဝတ္ထုတိုများ’ စသဖြင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ၁၀ အုပ်၊ လုံးချင်းဝတ္ထု ၃ အုပ်နှင့် အခြားစာရေးဆရာများနှင့် တွဲဖက်၍ ဝတ္ထုလတ် ၁၅ အုပ် ခန့် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဒေါ်မေငြိမ်း |date=2012-11-05 |title=မေတ္တာရှင် စာရေးဆရာမ သန်းမြင့်အောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/burma-forum-interview-with-thanmyintaung/1539303.html |access-date=2026-07-18 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးနှင့် စည်ပင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ==
[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အစိုးရလက်ထက်တွင် ယခင် [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ]]ဟောင်းက ခန့်အပ်ထားသည့် ကော်မတီဝင်များကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် တာဝန်မှရပ်နားခဲ့ပြီးနောက် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]က ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ဝင်သစ်များကို တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်သည် ကော်မတီဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ [[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]] [[မောင်မောင်စိုး|ဦးမောင်မောင်စိုး]] ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ပြီး အစိုးရမှတိုက်ရိုက်ခန့်အပ်သည့် ကော်မတီဝင် ၄ ဦးနှင့် စည်ပင်ရွေးကောက်ပွဲမှ ရွေးချယ်မည့် ကော်မတီဝင် ၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၈ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရသည့် အဆိုပါကော်မတီတွင် ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်သည် ဗိသုကာပညာရှင်ဖြစ်သူ အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်လှိုင်မော်ဦး၊ စည်ပင်အကြံပေးဟောင်းဖြစ်သူ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးသန်း၊ ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းဟောင်းဖြစ်သူ ကော်မတီဝင် ဒေါ်မေမေသွင်တို့နှင့်အတူ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ရုံးစတင်တက်ရောက်ကာ တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-06-01 |title=ရန်ကုန် စည်ပင်ကော်မတီ ၄ ဦး တာဝန်စတင်ထမ်း |url=https://www.rfa.org/burmese/news/new-ycdc-members-06012016083545.html |access-date=2026-07-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီအတွက် အစိုးရခန့်ရမည့် ကော်မတီဝင် လေးဦး ခန့်အပ်လိုက်ပြီ ဖြစ်၍ လူထုရွေးကောက်မည့် ကော်မတီဝင် လေးဦးအား ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ကာ အမြန်ဆုံး ရွေးချယ်ရန်လိုဟု စည်ပင်ကော်မတီဝင်ဟောင်း ဦးခင်လှိုင် ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/274937 |access-date=2026-07-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် YCDC တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် စည်ပင်ဌာနကြီးတစ်ခုလုံး အဂတိနှင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုကင်းစင်ပြီး ပုံရိပ်ပြောင်းလဲလာစေရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ရန်ကုန်မြို့၌ လူမှုကူညီရေးလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော We Love Yangon အဖွဲ့တွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Vero နှင့် We Love Yangon ပူးပေါင်းကာ အစားအစာများဝေမျှမည့် “Let's Share a Meal” ပရဟိတ ကမ်ပိန်း စတင် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/vero-nng-we-love-yangon-puupengkaa-acaaacaamaawemmnny-lets-share-meal-prhitt-kmpin-cttng |access-date=2026-07-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း ==
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှု]] အစောပိုင်းကာလတွင် စစ်တပ်၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်၌ ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်းက စာပေဟောပြောပွဲများတွင် ဟောပြောခဲ့သည့် အချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်အတွင်းရှိ အထူးတရားရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် (လွတ်လပ်ရေးနေ့) တွင်  လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=0001-11-30 |title=စာရေးဆရာမနှင့် အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်သူ နာမည်ကျော်မော်ဒယ်ကို ထောင် ၃ နှစ်စီချ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9849/ |access-date=2026-07-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-03-18 |title=ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် အတွက်မိသားစုစိုးရိမ် |url=https://www.bbc.com/burmese/institutional-56448095 |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Editor |date=2021-12-28 |title=စာရေးဆရာမ ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် အလုပ်ကြမ်းနဲ့ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2021/12/28/%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%9b%e1%80%ac%e1%80%99-%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba/ |access-date=2026-07-18 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-01-04 |title=လွတ်လပ်ရေးနေ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် |url=https://www.rfa.org/burmese/special/photos/independence-day-amnesty-01042023114047.html |access-date=2026-07-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== လူမှုရေးနှင့် ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ==
ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်သည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဦးကျော်သူ၊ စာရေးဆရာမ ဒေါ်သန်းသန်းနု (အတ္တကျော်) တို့နှင့်အတူ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နာရေးကူညီမှုအသင်း (ရန်ကုန်) ၌ ပူးတွဲတည်ထောင်သူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အခမဲ့နာရေးကူညီမှုလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင်  အမှီသဟဲမရှိသော မိဘမဲ့ဘိုးဘွားများအတွက် ရည်ရွယ်၍ ရန်ကုန်မြို့  ပုလဲမြို့သစ် တွင် ဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာ ကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူကာ ဘိုးဘွားများအား ဓမ္မရိပ်တွင် အေးချမ်းစွာနောက်ဆုံးအချိန်ကို ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-01-22 |title=စေတနာ့ဝန်ထမ်း စာရေးဆရာမသန်းမြင့်အောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/author-than-myint-aung/3685008.html |access-date=2026-07-18 |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဆရာမ သန်းမြင့်အောင်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://news-eleven.com/article/262269 |access-date=2026-07-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== မိသားစုဘဝ ==
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဦးမင်းနိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးနှစ်ဦး မွေးဖွားထွန်းကားခဲ့သည်။

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}
[[Category:၁၉၅၃ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>bdc3965qh8h4jmajirsld8b7vx33pvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆိုင်းပညာရှင်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289348</id>
    <revision>
      <id>1043470</id>
      <timestamp>2026-07-18T05:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆိုင်းပညာရှင်များ</comment>
      <origin>1043470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="3uwzj9bfykx5rsizahtgsul47oh0bco" xml:space="preserve">[[Category:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ]]
[[Category:ဆိုင်းဝိုင်း]]</text>
      <sha1>3uwzj9bfykx5rsizahtgsul47oh0bco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သန်းမြင့်အောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289349</id>
    <revision>
      <id>1043471</id>
      <timestamp>2026-07-18T06:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>'''သန်းမြင့်အောင်''' အမည်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ</comment>
      <origin>1043471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="mdw96ermf0tmijw8xdhy4k66dpap7fl" xml:space="preserve">'''သန်းမြင့်အောင်''' အမည်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* [[သန်းမြင့်အောင်(ပန်းချီ)|သန်းမြင့်အောင် (ပန်းချီ)]]  (၁၉၆၈-၂၀၁၀) - စာနယ်ဇင်းသရုပ်ဖော် ပန်းချီဆရာ
* [[သန်းမြင့်အောင် (စာရေးဆရာမ)]] - စာရေးဆရာမ၊ပရဟိတသမား 

{{သံတူကြောင်းကွဲ}}</text>
      <sha1>mdw96ermf0tmijw8xdhy4k66dpap7fl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289350</id>
    <revision>
      <id>1043475</id>
      <timestamp>2026-07-18T07:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး</comment>
      <origin>1043475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="5r6ypqzsrfy0f09p2z643ptun186sfp" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]]</text>
      <sha1>5r6ypqzsrfy0f09p2z643ptun186sfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာတပ်မတော်၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289351</id>
    <revision>
      <id>1043478</id>
      <timestamp>2026-07-18T07:27:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:မြန်မာတပ်မတော်၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ</comment>
      <origin>1043478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="qrvgk5zmekmf4am7v7gcx043euk0565" xml:space="preserve">'''[[တပ်မတော်]]'''၏ ပြည်တွင်းစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ၊ ပြည်ပနိုင်ငံများနှင့် ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများအပြင် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့ခွဲအလိုက် ပြုလုပ်ခဲ့သော စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ဤကဏ္ဍတွင် စုစည်းထားပါသည်။

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်]]</text>
      <sha1>qrvgk5zmekmf4am7v7gcx043euk0565</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289352</id>
    <revision>
      <id>1043479</id>
      <timestamp>2026-07-18T08:30:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး</comment>
      <origin>1043479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="273" sha1="e9o0p1clvc2s1oabyvxy4hm7ui508fj" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|ရုရှား]]</text>
      <sha1>e9o0p1clvc2s1oabyvxy4hm7ui508fj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၈</title>
    <ns>100</ns>
    <id>289353</id>
    <revision>
      <id>1043484</id>
      <timestamp>2026-07-18T08:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Current events|year=2026|month=07|day=18|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;   &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1043484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="665gopytj3ustjjmnwiia34sfrushtq" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=07|day=18|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>665gopytj3ustjjmnwiia34sfrushtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ-ရုရှား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (၂၀၂၆)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289354</id>
    <revision>
      <id>1043487</id>
      <timestamp>2026-07-18T09:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>မြန်မာ-ရုရှား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (၂၀၂၆) (အင်္ဂလိပ်: Myanmar-Russia Joint Exercise (Tiger-2026)) သည် မြန်မာ့တပ်မတော် (ကြည်း) နှင့် ရုရှား တပ်မတော် (ကြည်း) တို့အကြား ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကြည်းတပ်နှစ်ရပ် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် သီးသန့်ပူးတွဲ</comment>
      <origin>1043487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20956" sha1="hk86lvdh3qomyk0oum8shvwm1x78mzb" xml:space="preserve">{{Infobox military operation
| name           = မြန်မာ-ရုရှား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (၂၀၂၆)
| partof         = [[မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး|မြန်မာ-ရုရှား ဆက်ဆံရေး]]
| image          = 
| caption        = မြန်မာ-ရုရှား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (Tiger-2026) အထိမ်းအမှတ်
| type           = ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (Joint Military Exercise)
| location       = [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]၊ ဥတ္တရသီရိတပ်နယ်&lt;br&gt;&lt;br&gt;'''ကွပ်ကဲသူများ -'''&lt;br&gt;[[File:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|22px|border]] [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]&lt;br&gt;{{flagicon|Russia}} ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး Nosulev Mikhail Yakovlevich&lt;br&gt;&lt;br&gt;'''ပါဝင်သည့် တပ်ဖွဲ့များ -'''&lt;br&gt;[[File:Army Flag of Myanmar.svg|22px|border]] [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]&lt;br&gt;{{flagicon|Russia}} [[ရုရှား တပ်မတော်]] (ကြည်း)
| date           = ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၆ ရက် မှ ၁၇ ရက် အထိ&lt;br&gt;&lt;br&gt;'''အခြေအနေ -'''&lt;br&gt;အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်&lt;br&gt;&lt;br&gt;'''လေ့ကျင့်မှု ရလဒ် -'''&lt;br&gt;ဒရုန်း၊ စနိုက်ပါ၊ ဆေးဘက်၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ တောတွင်းနှင့် တောင်ကုန်းတောင်တန်းတိုက်ပွဲ အတွေ့အကြုံများ ဖလှယ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
}}'''မြန်မာ-ရုရှား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (၂၀၂၆)''' ({{lang-en|'''Myanmar-Russia Joint Exercise (Tiger-2026)'''}}) သည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]] (ကြည်း) နှင့် [[ရုရှား တပ်မတော်]] (ကြည်း) တို့အကြား ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကြည်းတပ်နှစ်ရပ် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် သီးသန့်ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု ဖြစ်သည်။ ဤလေ့ကျင့်မှုတွင် ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူဆောင်လာသည့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်မှ လက်တွေ့ကိုင်တွယ် မောင်းနှင်ခွင့်နှင့် လေ့ကျင့်အသုံးပြုခြင်း အပါအဝင် [[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး]]မှ ထုတ်လုပ်သည့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့်ပါ ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tiger-2026 : Myanmar-Russia Joint Exercise in Nay Pyi Taw {{!}} Myanmar International TV |url=https://www.myanmaritv.com/news/tiger-2026-myanmar-russia-joint-exercise-nay-pyi-taw |access-date=2026-07-18 |website=www.myanmaritv.com}}&lt;/ref&gt;

စစ်မြေပြင်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများ ဖလှယ်ရေးခေါင်းစဥ်ဖြင့်  [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]၊ [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရိ]]တပ်နယ်ရှိ နယ်မြေခံသင်တန်းကျောင်း၊ အထူးတပ်ဖွဲ့လေ့ကျင့်ရေးကွင်း၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့မှ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် ယင်းစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို မြန်မာ့တပ်မတော် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရုရှားတပ်မတော်သားများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး၊ ခေတ်သစ်စစ်ပွဲ၏ အသွင်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး (UAV၊ FPV နှင့် Heavy Drone များ)၊ စနိုက်ပါဗျူဟာ၊ နည်းပညာမြင့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် မောင်းသူမဲ့ Robotic သူနာတင်ယာဉ်များ အသုံးပြုခြင်း အပါအဝင် တောတွင်းနှင့် တောင်ကုန်းတောင်တန်း တိုက်ပွဲနည်းဗျူဟာများကို စာတွေ့၊ လက်တွေ့ လေ့ကျင့်ခန်းများပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |date=14 July 2026 |title=Tropical storm: Russia and Myanmar hold first joint special forces training |url=https://iz.ru/en/node/2131752 |access-date=18 July 2026 |publisher=Izvestia |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ==
မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ရုရှားတပ်မတော်တို့အကြား စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများသည် ယခင်ကတည်းက ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော Caucasus 2020 (Kavkaz) နိုင်ငံတကာ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်း၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း ဗလာဒီဗော့စတော့ခ်မြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]အပေါင်း အကြမ်းဖက်မှု တန်ပြန်တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုလုပ်ငန်းအဖွဲ့ မြေပြင်လက်တွေ့လေ့ကျင့်ခန်းများတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |date=2020 |title=Warning: Russia's Kavkaz-2020 Military Exercise |url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/warning-russias-kavkaz-2020-military/ |access-date=18 July 2026 |publisher=Institute for the Study of War |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Field Training Exercise of ADMM Plus Experts’ Working Group on Counter-Terrorism (EWG on CT) successfully finished {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/moi:eng/news/11727 |access-date=2026-07-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;  

== လေ့ကျင့်ခန်း အစီအစဉ်များနှင့် နည်းဗျူဟာများ ==
မြန်မာ - ရုရှား ကြည်းတပ်နှစ်ရပ်အကြား တပ်ဖွဲ့များ စုပေါင်းလေ့ကျင့်ခြင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၊ ဥတ္တရသီရိတပ်နယ်ရှိ နယ်မြေခံသင်တန်းကျောင်း၊ အထူးတပ်ဖွဲ့လေ့ကျင့်ရေးကွင်း၌ မြန်မာတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပူးပေါင်း၍ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်၊ ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး၊ စနိုက်ပါဗျူဟာ၊ စစ်မြေပြင်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ တောတွင်းစစ်ဆင်ရေးနှင့် တောင်ပေါ်စစ်ဆင်ရေး စသည့် ဘာသာရပ်များနှင့် စစ်မြေပြင်အတွေ့အကြုံများကို ရုရှားနည်းပြများနှင့် မြန်မာနည်းပြများက စာတွေ့၊ လက်တွေ့ စနစ်တကျ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခဲ့ကြပြီး ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် လက်တွေ့သရုပ်ပြသမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-07-16 |title=ရုရှား မြန်မာ အထူးတပ်ဖွဲ့ ပူးတွဲ စစ်ရေး လေ့ကျင့်နေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0m7nk4v9zpo |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

လေ့ကျင့်ခန်းတွင် [[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး]] မှ ထုတ်လုပ်သည့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ရုရှား တပ်မတော်က လက်ရှိအသုံးပြုလျက်ရှိသည့် နည်းပညာမြင့်မားသည့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် စစ်မြေပြင်တွင် ဟန်ချက်ညီစွာ တိုက်ပွဲဝင်သည့် စွမ်းရည်များကို လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ ရုရှား စစ်အရာရှိနှင့် စစ်သည်အင်အား နှစ်ဒါဇင် ခန့် ပါဝင်ကာ မြန်မာစစ်တပ် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို တပ်မတော် လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်းက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-07-15 |title=ရုရှား-မြန်မာ အသေးစား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/79630/ |access-date=2026-07-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် တိုက်စစ်စီမံချက်ပါအတိုင်း လက်တွေ့လေ့ကျင့်ခန်းများကို အဆင့်ဆင့် ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ ဦးစွာ ဒရုန်းအဖွဲ့က ရန်သူ့နယ်မြေအတွင်း ကင်းထောက် [[ဒရုန်း]] (Drone) များဖြင့် ကင်းထောက်ခြင်း လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့များက [[ရဟတ်ယာဉ်]]ဖြင့် ယာဉ်ဆင်းရပ်သို့ ဆင်းသက်ခြင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် စနိုက်ပါ (Sniper) အဖွဲ့က ရန်သူ့အဖွဲ့ငယ်နေရာများအား ပစ်ခတ်ခြင်း၊ FPV ဒရုန်းနှင့် Heavy Drone များဖြင့် ရန်သူ့ကာကွယ်ရေး အဆောက်အအုံများကို ကြိုတင်ချေမှုန်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ရည်မှန်းချက်အသီးသီးသို့ တိုက်ပွဲလုပ်ငန်းအဆင့်အလိုက် ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ကာ ရန်သူကို ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ပြီး ရည်မှန်းချက်တောင်ကုန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်သစ်စစ်ပွဲတစ်ခု၏ အသွင်သဏ္ဌာန်အဖြစ် စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေအတွင်း ရန်သူ့ပစ်ခတ်မှုအောက် အန္တရာယ်ရှိသည့် တိုက်ပွဲနယ်မြေမှ ဒဏ်ရာရရှိသူများကို မောင်းသူမဲ့ စစ်ဘက်သုံး သူနာတင်ယာဉ် (Robotic Ambulance) ဖြင့် အချိန်မဆိုင်းဘဲ လျင်မြန်စွာ ရွှေ့ပြောင်းသယ်ယူခြင်းကိုလည်း ထည့်သွင်းလေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စစ်တပ်နှင့် ရုရှား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုအပေါ် တော်လှန်ရေးတပ်များ သတိထားရန် လိုအပ် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-116179 |access-date=2026-07-18 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်ဦးက ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၇ ရက် တွင် ပြုလုပ်သည့် လေ့ကျင့်ခန်းသည် မြန်မာ့ တပ်မတော်အထူးတပ်ဖွဲ့နှင့် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ပူးပေါင်းပြီး ရန်သူ့လှုပ်ရှားနယ်မြေအတွင်း အခိုင်အမာခြေကုပ်ယူထားသော အချက်အခြာကျသည့် ရန်သူ့တောင်ကုန်းကို တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းသည့် တပ်ပါတိုက်စစ်လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ရန်သူအခြေပြုထားသည့် ပင်မတောင်ကုန်းနှင့် ရန်သူများ ဖြန့်ခွဲတည်ရှိသောနေရာများကို UAV၊ Drone၊ Sniper များအသုံးပြုပြီး အထူးတပ်ဖွဲ့များဖြင့် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး မြန်မာ - ရုရှားကြည်းတပ်နှစ်ရပ်အကြား တပ်ဖွဲ့များ စုပေါင်းလေ့ကျင့်ခန်း (MYANMAR- RUSSIA JOINT EXERCISE (TIGER-2026)) ဆောင်ရွက်မှုအား ကြည့်ရှုစစ်ဆေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85387 |access-date=2026-07-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တက်ရောက်ခဲ့သည့် အရာရှိကြီးများ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် လေ့ကျင့်ခန်း ပိတ်ပွဲနှင့် လက်တွေ့သရုပ်ပြသမှုသို့ နှစ်နိုင်ငံ စစ်ဘက်နှင့် သံတမန်ရေးရာ ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ အောက်ပါအတိုင်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ နေပြည်တော်တွင် မြန်မာ-ရုရှား ကြည်းတပ်နှစ်ရပ်အကြား တပ်ဖွဲ့များ စုပေါင်းလေ့ကျင့်ခန်း (MYANMAR- RUSSIA JOINT EXERCISE (TIGER-2026)) ဆောင်ရွက် |url=https://news-eleven.com/article/313457 |access-date=2026-07-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; -
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|- style=&quot;background:#efefef; font-weight:bold; text-align:center;&quot;
| နိုင်ငံ
| အရာရှိကြီး/တာဝန်ရှိသူ
| စစ်ဘက်/အစိုးရ ရာထူး
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | {{flagicon|Myanmar}}&lt;br&gt;မြန်မာ
| [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
| [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|-
| [[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
| [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|-
| [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]]
| [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
| [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]]
| [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|-
| [[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]]
| [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ)]]
|-
| [[ထွန်းဝင်း|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]]
| [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ)]]
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | {{flagicon|Russia}}&lt;br&gt;ရုရှား
| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး Nosulev Mikhail Yakovlevich
| [[ရုရှား တပ်မတော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
|}

== ကိုးကား == 
{{Reflist}} 
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာတပ်မတော်၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ]] 
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>hk86lvdh3qomyk0oum8shvwm1x78mzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289355</id>
    <revision>
      <id>1043489</id>
      <timestamp>2026-07-18T09:42:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>[[Category:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေး]]</comment>
      <origin>1043489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="meap2j0cu8uj8mv6tsptaxswz41bcuc" xml:space="preserve">[[Category:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>meap2j0cu8uj8mv6tsptaxswz41bcuc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289356</id>
    <revision>
      <id>1043492</id>
      <timestamp>2026-07-18T09:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေး]]</comment>
      <origin>1043492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="cl4j4urb005y87e5l9tcrf95a9mavy4" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေး]]</text>
      <sha1>cl4j4urb005y87e5l9tcrf95a9mavy4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-40377-44</title>
    <ns>3</ns>
    <id>289357</id>
    <revision>
      <id>1043493</id>
      <timestamp>2026-07-18T10:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1043493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8549" sha1="a1qnji337lzk3gicbxq6sx3do88zvlk" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-40377-44 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၂၃၊ ၁၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>a1qnji337lzk3gicbxq6sx3do88zvlk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်ဒီ ဘာနမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289358</id>
    <revision>
      <id>1043495</id>
      <timestamp>2026-07-18T11:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>အန်ဒရူး မာရေး ဘာနမ် (ခ) အင်ဒီ ဘာနမ် (အင်္ဂလိပ်: Andrew Murray Burnham၊ ၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၀ မွေးဖွား) သည် ဗြိတိန် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး</comment>
      <origin>1043495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38877" sha1="56s0ts3bbz2jun8mrekbcvek1kfft94" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix   = 
| name               = အင်ဒီ ဘာနမ်&lt;br /&gt;Andy Burnham
| honorific_suffix   = 
| image              = Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4).jpg
| alt                = Image of Burnham as MP for Makerfield 2026
| caption            = ၂၀၂၆ ခုနှစ်ပုံ

&lt;!-- ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးအတွက် တနင်္လာနေ့မှ စာမျက်နှာပေါ် တင်မည် ဖြစ်၍ လောလောဆယ် ဖျောက်ထားသည်။ Talk page တွင် ကြည့်ပါ။
| office1            = [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]
| monarch1           = [[တတိယမြောက် ချားလ်စ်]]
| term_start1        = ၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
| term_end1          = 
| predecessor1       = [[ကီယာစတားမာ]]
| successor1         = 
--&gt;

| office2            = [[လေဘာပါတီ]]ခေါင်းဆောင်
| term_start2        = ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
| term_end2          = 
| predecessor2       = [[ကီယာစတားမာ]]
| successor2         = 
| office3            = ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာမြို့တော်ဝန်
| term_start3        = ၈ မေ ၂၀၁၇
| term_end3          = ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆
| predecessor3       = Tony Lloyd (ယာယီ)
| successor3         = Paul Dennett (ယာယီ)
| office4            = ဗြိတိန်ပါလီမန်
| constituency4      = 
* Makerfield 
**UK Parliament constituency
| term_start4        = ၈ ဇွန် ၂၀၂၆
| term_end4          = 
| predecessor4       = Josh Simons
| successor4         = 
| majority4          = ၉,၂၃၁ (၂၀.၃%)
| constituency5      = Leigh (constituency)
| term_start5        = ၇ ဇွန် ၂၀၀၁
| term_end5          = ၃ မေ ၂၀၁၇
| predecessor5       = Lawrence Cunliffe
| successor5         = Jo Platt
| birth_name         = Andrew Murray Burnham
| birth_date         = {{birth date and age|1970|1|7|df=y}}
| birth_place        = Aintree၊ လန်ကက်ရှိုင်းယား၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|အင်္ဂလန်]]
| party              = [[လေဘာပါတီ]]
| spouse             = {{marriage|Marie-France van Heel|2000}}
| children           = ၃ ဦး
| education          = Fitzwilliam College, Cambridge (Master of Arts (Oxford, Cambridge, and Dublin))
| website            = {{URL|https://andyburnham.org.uk}}
| module             = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Andy Burnham on bus deregulation in Greater Manchester.ogg|title=Andy Burnham's voice|type=speech|description=Burnham on Bus deregulation in Great Britain&lt;br /&gt;Recorded 13 February 2017}}
| bodyclass          = vcard
}}
'''အန်ဒရူး မာရေး ဘာနမ်''' (ခ) '''အင်ဒီ ဘာနမ်''' ({{lang-en|'''Andrew Murray Burnham'''}}၊၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၀ မွေးဖွား) သည် ဗြိတိန် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၇ ရက်နေ့မှစ၍ [[လေဘာပါတီ]]၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူထားသူ ဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရမည့်သူ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-07-18 |title=အင်ဒီဘာနမ် - ဗြိတိန်ကို ဦးဆောင်နိုင်သူဖြစ်နိုင်လား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwyelrpw7njo |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; 

သူသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှစတင်ကာ မေကာဖီးလ်ဒ် မဲဆန္ဒနယ်၏ ဗြိတိန်ပါလီမန်အမတ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာမြို့တော်ဝန်  အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ လီဂ် မဲဆန္ဒနယ်၏ ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရပြီး ဂေါ်ဒွန် ဘရောင်း အစိုးရအဖွဲ့အောက်တွင် နောက်ဆုံးအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးရာထူးအပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့ရာထူး အများအပြားကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ ဘာနမ်သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် လေဘာပါတီ၏ လက်ဝဲအလယ်အလတ်အုပ်စုနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် ဆိုရှယ်လစ်တစ်ဦးအဖြစ် ခံယူထားပြီး သူ၏ နိုင်ငံရေးအယူဝါဒကို &quot;မန်ချက်စတာဝါဒ&quot; ဟု အများအားဖြင့် တင်စားခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဗြိတိန်တွင် ၁၀ စုနှစ်အတွင်း ၇ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် တက်မည် |url=https://burmese.dvb.no/post/673917 |access-date=2026-07-18 |website=DVB Burmese |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
အန်ဒရူး မာရေး ဘာနမ်ကို ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်နေ့တွင် [[လီဗာပူးမြို့]] ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်တစ်ခုဖြစ်သော လန်ကက်ရှိုင်းယားခရိုင်၊ အိန်းထရီး (Aintree) ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ ဖခင် ကဲနက် ရွိုင်း ဘာနမ်သည် တယ်လီဖုန်း အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ မိခင် အိုင်လင်း မာရေး ဘာနမ်သည် အထွေထွေရောဂါကု ဆေးခန်းတစ်ခု တွင် ဧည့်ကြိုအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ကာချတ်သ် (Culcheth) ရွာတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး စိန့်လူးဝစ် ကက်သလစ် မူလတန်းကျောင်းနှင့် နယူတန်-လီ-ဝီလိုစ် (Newton-le-Willows) ရှိ စိန့်အဲလ်ရက်ဒ် ရိုမန်ကက်သလစ် အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် လေဘာပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ဘာနမ်သည် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်၊ ဖစ်ဇ်ဝီလျံကောလိပ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာပေ ပညာရပ်ကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၎င်းသည် (ဒုတိယအဆင့် အထက်တန်း ဂုဏ်ထူးဖြင့်) ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (BA) ကို ရရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (MA) သို့ အလိုအလျောက် ပြောင်းလဲရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;whoswho&quot;&gt;{{cite web |title=Biography of Andy Burnham : Department of Health |url=http://www.dh.gov.uk/en/Aboutus/MinistersandDepartmentLeaders/Ministers/Ministersbiography/DH_100325 |url-status=dead |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20100407204138/www.dh.gov.uk/en/Aboutus/MinistersandDepartmentLeaders/Ministers/Ministersbiography/DH_100325 |archive-date=7 April 2010 |access-date=9 April 2013 |publisher=Webarchive.nationalarchives.gov.uk}}&lt;/ref&gt; 

ဘာနမ်က မိမိကိုယ်ကိုယ် &quot;ကက်သလစ် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြီးပြင်းလာသူ&quot; ဖြစ်သော်လည်း &quot;ဘာသာရေး အလွန်အမင်း ကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ဦးတော့ မဟုတ်ပါ&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် &quot;ကျွန်တော့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက်ဟာ ကက်သလစ်ရဲ့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ သွန်သင်ချက်တွေအပေါ် အခြေခံထားတာပါ။ ကျောင်းတုန်းက ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ အမေးအဖြေ စာအုပ်တွေကို ဖတ်ခဲ့ရပေမဲ့ အဲဒီသွန်သင်ချက်တွေက တကယ်ကို သြဇာညောင်းပြီး ခိုင်မာမှန်ကန်ပါတယ်&quot; ဟု ၎င်းက ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |date=10 August 2015 |title=Andy Burnham Interview: Part 2 |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/2015/08/10/andy-burnham-interview-catholic-church-tampon-tax_n_7961096.html |access-date=27 April 2025 |work=HuffPost UK |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
တက္ကသိုလ်ပညာရေး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ဘာနမ်သည် လန်ဒန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော ဘောလ်တစ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေး (Baltic Publishing) တွင် ဂျာနယ်လစ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ ကုန်တင်သင်္ဘောနှင့် ကွန်တိန်နာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဖော်ပြသည့် ''တင့်ခ်ဝေါလ်ဒ်'' (''Tank World''၊ နောက်ပိုင်းတွင် ''ဘန့်ခ် ဒစ်စထရီဗျူတာ'' ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့) ကုန်သွယ်မှု မဂ္ဂဇင်းတွင် တာဝန်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအထိ ၎င်းသည် တက်ဆာ ဂျိုးဝဲလ် (Tessa Jowell) ၏ သုတေသနပညာရှင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အထွေထွေအလုပ်သမားသမဂ္ဂ (Transport and General Workers' Union) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ၎င်းသည် အမျိုးသားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း (NHS Confederation) တွင် ပါလီမန်ဆိုင်ရာ အရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဆိုင်ရာ အထူးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ (Football Task Force) တွင် စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ်လည်း တစ်နှစ်ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သေးသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှု၊ မီဒီယာနှင့် အားကစားဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီး ခရစ် စမစ် (Chris Smith) ၏ အထူးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အောက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း မခံရမီအထိ အဆိုပါရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=O'Neill |first1=Sean |date=2026-06-17 |title=Andy Burnham's story of an oh-so-changeable ambassador for change |url=https://www.thetimes.com/uk/politics/article/who-is-andy-burnham-manchester-mayor-makerfield-c5j9nhg0n |work=The Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Former BD journalist set to become UK PM |url=https://bulk-distributor.com/2026/07/former-bd-journalist-set-to-become-uk-pm/ |access-date=10 July 2026 |work=Bulk Distributor}}&lt;/ref&gt;

== ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း (၂၀၀၁–၂၀၀၅) ==
ပါလီမန်အမတ် လောရန့်စ် ကွန်လစ်ဖ် (Lawrence Cunliffe) အနားယူသွားပြီးနောက် ဘာနမ်သည် လေဘာပါတီ၏ အမာခံမဲဆန္ဒနယ်ဖြစ်သော ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာရှိ လီဂ် (Leigh) မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်လျှောက်ထားရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူသည် အသာစီးမဲ ၁၆,၃၆၂ မဲဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့တွင် အောက်လွှတ်တော်၌ ၎င်း၏ ပထမဆုံး အဖွင့်မိန့်ခွန်း (Maiden speech) ကို ပြောကြားခဲ့သည်။ပါလီမန်သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ဘာနမ်သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ရွေးချယ်မှုကော်မတီ (Health Select Committee) ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒေးဗစ် ဘလန့်ကက် (David Blunkett) ၏ ပါလီမန်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂလိကအတွင်းဝန် (PPS) အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဘလန့်ကက် ပထမအကြိမ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက်၊ သူသည် ပညာရေးဝန်ကြီး ရုသ် ကယ်လီ (Ruth Kelly) ၏ ပါလီမန်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂလိကအတွင်းဝန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last=Woodward |first=Will |date=26 January 2008 |title=New culture secretary keeps an open mind on licence fee |url=https://www.theguardian.com/politics/2008/jan/26/uk.media |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005143739/http://www.guardian.co.uk/politics/2008/jan/26/uk.media |archive-date=5 October 2008 |access-date=12 October 2008 |work=The Guardian |publisher=Guardian News &amp; Media|location=London}}&lt;/ref&gt;

== အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း (၂၀၀၅–၂၀၁၀) ==
၂၀၀၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဘာနမ်သည် တိုနီ ဘလဲလ် အစိုးရအဖွဲ့၌ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန်အတွင်းဝန် (Parliamentary Under-Secretary of State) အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံကတ်ပြားများ အက်ဥပဒေ (Identity Cards Act 2006) ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့ အစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ၎င်းကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီး (Minister of State) အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည့် ဂေါ်ဒွန် ဘရောင်း၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် ဘာနမ်ကို ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ခံဝန်ကြီး (Chief Secretary to the Treasury) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါရာထူးကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |date=4 July 2001 |title=House of Commons Hansard; vol 371, part 14, col 333 |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200102/cmhansrd/vo010704/debtext/10704-21.htm#10704-21_spnew1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200102/cmhansrd/vo010704/debtext/10704-21.htm#10704-21_spnew1 |archive-date=30 June 2009 |access-date=12 October 2008 |work=Hansard|publisher=Parliament of the United Kingdom}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ အစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ဘာနမ်သည်  ယဉ်ကျေးမှု၊ မီဒီယာနှင့် အားကစားဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဘာနမ်သည် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံ ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီး လေဘာအစိုးရ နုတ်ထွက်သည်အထိ အဆိုပါရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Department of Health Departmental Report 2007 |url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/243293/7093.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211018092236/https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/243293/7093.pdf |archive-date=18 October 2021 |access-date=15 July 2021}}&lt;/ref&gt; 

== အတိုက်အခံဘဝ (၂၀၁၀–၂၀၁၇) ==

=== ပထမအကြိမ် ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း (၂၀၁၀) ===
ဂေါ်ဒွန် ဘရောင်း လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဘာနမ်သည် နောက်ဆက်တွဲ ပေါ်ပေါက်လာမည့် ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၎င်း၏ဆန္ဒကို ကြေညာခဲ့သည်။ သူသည် ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုကို မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏ လီဂ်မဲဆန္ဒနယ်၌ စတင်ခဲ့သည်။ ဘာနမ်သည် ဒုတိယအကြိမ် မဲခွဲမှုတွင် ထောက်ခံမဲ ၁၀.၄% ဖြင့် စတုတ္ထနေရာ ရရှိကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အက်ဒ် မီလီဘန်းက အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last=Sweney |first=Mark |date=26 September 2008 |title=Government to tighten up web controls |url=https://www.theguardian.com/media/2008/sep/26/digitalmedia.internet |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528025203/http://www.guardian.co.uk/media/2008/sep/26/digitalmedia.internet |archive-date=28 May 2010 |newspaper=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;

==== ဒုတိယအကြိမ် ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း (၂၀၁၅) ====
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ကင်မရွန်း၏ [[ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ (ယူကေ)|ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ]]ထံ [[လေဘာပါတီ]] ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက်၊ မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဘာနမ်သည် မီလီဘန်း၏နေရာတွင် ဆက်ခံရန် ၂၀၁၅ ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ သူသည် ပါတီနှင့် နိုင်ငံကို စည်းလုံးရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် &quot;လေဘာပါတီ၏ ခုန်လှုပ်နေသော နှလုံးသားကို ပြန်လည်ရှာဖွေရန်&quot; အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။ ဘာနမ်သည် မီလီဘန်းကို ဆက်ခံမည့် ခေါင်းဆောင်ပြိုင်ပွဲတွင် ကနဦး၌ ရေပန်းအစားဆုံး ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၂၀၁၅ ဇွန်လတွင် ပါတီ၏ လက်ဝဲစွန်းအုပ်စုကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဂျေရမီ ကော်ဘင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာပြီးနောက် ကော်ဘင်၏ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုအပေါ် ထောက်ခံမှု မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ဘာနမ်၏ ဦးဆောင်မှု လျော့ပါးသွားခဲ့ပြီး ကော်ဘင်က ၎င်းကို ကျော်တက်သွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ စက်တင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဘာနမ်သည် ကော်ဘင်၏နောက် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ပထမအကျော့ မဲခွဲမှုတွင် ကော်ဘင်က ၅၉% ရရှိချိန်၌ ဘာနမ်က ၁၉% ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last=Holmwood |first=Leigh |date=11 June 2008 |title=Andy Burnham hints at tighter control of online content |url=https://www.theguardian.com/media/2008/jun/11/digitalmedia.media |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528025203/http://www.guardian.co.uk/media/2008/jun/11/digitalmedia.media |archive-date=28 May 2010 |newspaper=The Guardian}}&lt;/ref&gt;

== မြို့တော်ဝန်ဘဝ ==
၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ၎င်းသည် မြို့တော်ဝန်ရာထူးအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် လေဘာပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလတွင် ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာ မြို့တော်ဝန် (Mayor of Greater Manchester) ရာထူးအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် ထောက်ခံမဲ ၆၃% ရရှိခဲ့ပြီး ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာ၏ ခရိုင်ကြီး (Boroughs) ၁၀ ခုလုံးတွင် အပြတ်အသတ် မဲအများစုဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဘာနမ်သည် မဲပေးသူ ၃၄.၇% ရှိသည့်အနက် ထောက်ခံမဲ ၆၇% ဖြင့် မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ထပ်မံ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ မဲပေးသူ ၃၂.၅% ရှိသည့်အနက် ထောက်ခံမဲ ၆၃.၄% ဖြင့် တတိယမြောက် သက်တမ်းအတွက် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းသည် ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာ မြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲ သမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အများဆုံးမဲရသူ အနိုင်ရသည့် စနစ် (First-past-the-post) ကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဘာနမ်သည် မဲဆန္ဒနယ်မြေတစ်ခုမှလွဲ၍ ကျန်နယ်မြေအားလုံးတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အန်ဒီ ဘန်ဟမ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်တွင် ယူကေ၏၅၉ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်စတင်တာဝန်ယူမည် |url=https://burmese.narinjara.com/international/detail/6a5a594e3d7287da43933323 |access-date=2026-07-18 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၆ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မေကာဖီးလ်ဒ် (Makerfield) ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၌ ဘာနမ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပါလီမန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ပါလီမန်အမတ်များသည် ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကော်မရှင်နာ အာဏာပိုင်အဆင့်ရှိသော မြို့တော်ဝန်ရာထူးကို ပူးတွဲတာဝန်ယူခွင့် မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ဘာနမ်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဂရိတ်တားမန်ချက်စတာ မြို့တော်ဝန် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |date=1 October 2008 |title=The medium and the message |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7644849.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528025203/http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7644849.stm |archive-date=28 May 2010 |work=BBC News}}&lt;/ref&gt; 

== လွှတ်တော်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်း (၂၀၂၆) ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မေကာဖီးလ်ဒ် (Makerfield) မဲဆန္ဒနယ်၏ လွှတ်တော်အမတ် ဂျော့ရှ် ဆိုင်မွန်စ် (Josh Simons) က ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဘာနမ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မည့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးရန်ဖြစ်ပြီး၊ အကယ်၍ ဘာနမ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပါက ပါတီခေါင်းဆောင်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးအတွက် စတာမာကို စိန်ခေါ်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အခြားကိုယ်စားလှယ်လောင်း မရှိတော့သဖြင့် ဘာနမ်သည် မေကာဖီးလ်ဒ်အတွက် လေဘာပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို ဗြိတိန်သမိုင်းတွင် အရေးပါဆုံး ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Johnson |first1=Mark |date=16 April 2014 |title=ough disaster speaks of his pride |url=http://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/roy-dixon-hillsborough-meet-man-6998085 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150714222117/http://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/roy-dixon-hillsborough-meet-man-6998085 |archive-date=14 July 2015 |access-date=10 July 2015 |work=Liverpool Echo |quote=Roy Dixon was singled out for praise by Andy Burnham MP at yesterday's Hillsborough memorial service}}&lt;/ref&gt;

ဘာနမ်သည် မဲဆန္ဒနယ်မြေ၏ ၅၄.၈% ကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ရွေးကောက်ပွဲထက် မဲအသာစီးကို ၉,၂၃၁ မဲအထိ တိုးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အခြားပါတီအားလုံး ပေါင်းထားသည့် မဲထက် ပိုမိုရရှိခဲ့သည်။ မဲပေးသူ ၅၈.၈% ရှိခဲ့ရာ ယင်းသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပါလီမန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးသူနှုန်း အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အောင်ပွဲခံမိန့်ခွန်းတွင် လေဘာပါတီအတွက် &quot;ပြောင်းလဲရန် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး&quot; ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံရေးတွင် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပါတီ၏ အမှတ်ယူမှုထက် ဒေသတွင်း လိုအပ်ချက်များကို ဦးစားပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဒေသအတွက် အာဏာများ ပိုမိုရရှိရန် ကြိုးပမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည်။ထုရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် စတာမာ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် ဖိအားများ တိုးလာစေခဲ့ပြီး လေဘာပါတီဝင် အမတ် ၁၀၀ ကျော်က စတာမာကို နုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Personal Care at Home Act 2010 (repealed) |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2010/18/resources |access-date=2022-06-15 |website=[[legislation.gov.uk]]}}&lt;/ref&gt;

=== တတိယအကြိမ် ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲ (၂၀၂၆) ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက်တွင် စတာမာက ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဘာနမ်က ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာပြီးနောက် ဝက်စ် စထရိတင်း (Wes Streeting) က ၎င်းကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ ဘာနမ်သည် တရားဝင် ပါတီခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာရန် တစ်ဦးတည်းသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘာနမ်သည် လေဘာပါတီ အမတ် ၃၄၉ ဦး၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တစ်ဦးတည်းသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ၎င်းအား ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ် တရားဝင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် &quot;လေဘာနှင့် သမဝါယမပါတီ&quot; (Labour and Co-operative Party) မှ ပထမဆုံးသော ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။၎င်းသည် လေဘာပါတီနှင့် သမဝါယမပါတီ (Labour and Co-operative Party) နှစ်ခုစလုံး၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်နေခြင်းကြောင့်၊ '''&quot;လေဘာနှင့် သမဝါယမပါတီဝင် ဖြစ်သူ ပထမဆုံးသော ဝန်ကြီးချုပ်&quot;''' ဟု သတ်မှတ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တိုင်းပြည်ကိုချစ်၍ အာဏာစွန့်မည်ဟု ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် စတာမာ ကြေညာ |url=https://burmese.dvb.no/post/977972 |access-date=2026-07-18 |website=DVB Burmese |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၇၀}}
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိန် နိုင်ငံရေးသမားများ]]</text>
      <sha1>56s0ts3bbz2jun8mrekbcvek1kfft94</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>