ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 3600 1044479 1040095 2026-07-26T03:07:50Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1044479 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကား အဖြစ်သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} ဗမာလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းနှင့် [[ချင်းတွင်းမြစ်]]ဝှမ်းတစ်လျှောက် မြေပြန့်ဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma-Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> သမိုင်းဦးကာလ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]]မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးနောက် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင်နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ အတွေးအခေါ်၊ သနပ်ခါးကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင်လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ၊ လူမှုအဆောက်အအုံနှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အသံထွက်ပြောင်းလဲမှုနှင့် အသုံးအနှုန်းကွဲပြားမှုများကြောင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ သုတေသနပြုချက်များအရ အဆိုပါ အမည်ရင်းမြစ်များကို ခွဲခြားလေ့လာနိုင်သည်<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>။ "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး [[ပုဂံခေတ်]] ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာနှင့် ၁၂ ရာစု ကျောက်စာများတွင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟူသော စာလုံးပေါင်းဖြင့် စတင်တွေ့ရှိရသည်<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref>။ အဆိုပါ ဝေါဟာရဆင်းသက်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိကယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရှေးမြန်မာရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက မြန်မာဟူသော စကားလုံးသည် ကမ္ဘာဦးဦးက သက်ဆင်းလာသော "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ"၊ "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>။ခေတ်သစ်သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ ၎င်းသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့၏ ဒေသခံစကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မြန်" နှင့် သန်မာထက်မြက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မာ" ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခု ပေါင်းစပ်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>။ ဘာသာဗေဒ သဘောတရားအရ "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို လူသားတို့ နှုတ်ကပတ်ဖြင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref>။ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာလာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများက မြန်မာနိုင်ငံကို ဗမာအသံထွက်ကို အခြေခံ၍ "Burma" ဟုလည်းကောင်း၊ ဗမာလူမျိုးကို "Burmese" ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="ThantMyintU" />။ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြသဖြင့် လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဥပမာ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် "ဗမာပြည်သည် တို့ပြည်"၊ "ဗမာစာသည် တို့စာ" ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ တရားဝင်နိုင်ငံအမည်ကို "ပြည်တောင်စုဗမာနိုင်ငံတော်" (Union of Burma) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref>။ စာရေးရာတွင် 'မြန်မာ' ဟု အလေးအမြတ်ပြု ရေးသားကြသော်လည်း၊ နေ့စဉ် နှုတ်ကပတ် စကားပြောဆိုရာတွင်မူ အသံလွယ်ကူစေရန် 'ဗမာ' ဟုသာ ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုကြသဖြင့် 'မြန်မာ' နှင့် 'ဗမာ' သည် ရင်းမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော ဗမာ/မြန်မာ လူမျိုးကိုသာကိုယ်စားပြုသည့် တစ်လုံးတည်းသော ဝေါဟာရပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ ရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) အစိုးရက ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်းကာ အောက်ပါအတိုင်း ကမ္ဘာသိ တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref> - “မြန်မာ”ဟူသောအသုံးအနှုန်း ကို ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း အစရှိသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၃၅) မျိုးစလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံထားသည့် နိုင်ငံသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သော အမည် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ နိုင်ငံတကာတွင်လည်း "Burma" အစား "Myanmar" ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲသုံးစွဲစေခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)ဟူသောအသုံးအနှုန်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများထဲမှ အဓိကလူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုတည်း ကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးသတ်မှတ်ချက်အရ "ဗမာ" သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး၊ "မြန်မာ" ဆိုသည်မှာ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်ပါသည်<ref name="Dittmer" />။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" /> ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။ ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref> အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == ဗမာလူမျိုးများသည် ဘာသာဗေဒနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်–တိဗက်မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တရုတ်နှင့် တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာခဲ့ကြကြောင်းကို ခေတ်သစ်လူသားမျိုးနွယ်စု မျိုးရိုးဗီဇဗေဒ ဆိုင်ရာ သုတေသနများက သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ခံလျက်ရှိသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Y-Chromosome (Y-DNA) နှင့် မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Mitochondrial DNA (mtDNA) စစ်တမ်းများအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗီဇသည် မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များနှင့် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသားများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှု (Y-DNA) တွင် အရှေ့အာရှသားများနှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]]နွယ်ဝင်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O-M175 သည် ဗမာလူမျိုးများကြားတွင် အမြင့်မားဆုံး လွှမ်းမိုးထားသည်။ ၎င်းအောက်ရှိ မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်သော O2 (O-M122) ဗီဇသည် ဗမာတို့၏ မူလအစ မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဝင် ဖြစ်တည်မှုကို ထင်ဟပ်နေပြီး၊ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ်]] (Austroasiatic) အုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် O1b1a1a (O-M95) ဗီဇ သိသာစွာ ပါဝင်နေမှုက ဗမာတို့သည် မြန်မာမြေပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဒေသတွင်း မွန်နှင့် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးစု]]များနှင့် ကာလရှည်ကြာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (၂၁၂၁၊ ဇန်နဝါရီလ ၄). ''Genomic insights into the population history of Myanmar''. Nature. 431, 302–305.</ref><ref name="Karafet2005">Karafet, T. M., et al. (၂၀၀၅၊ မတ်လ ၁၈). ''Y-chromosomal haplogroups in East Asian populations''. Journal of Human Genetics, 50(4), 185-192.</ref>။ ထို့ပြင် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်းအရ ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup D (အထူးသဖြင့် D1a1) ကို ၁၀% မှ ၂၀% အထိ တွေ့ရှိရသဖြင့် [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိုက်ရိုက်တော်စပ်မှုရှိကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနေပြီး၊ ဤအချက်သည် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တိဗက်ကုန်းမြင့်မှ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟူသော သမိုင်းအယူအဆကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံနေသည်<ref name="Su2000">Su, B., et al. (၂၀၀၀၊ မတ်လ ၂၈). ''Y chromosome haplotypes reveal stayed migration of the Tibeto-Burman populations''. Anthropological Science, 108(1), 1-13.</ref><ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (၂၀၀၄၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆). ''Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture to southern China''. Nature, 431, 302-305.</ref>။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဗမာလူမျိုးများ၌ အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော Haplogroup C (အထူးသဖြင့် C2 သို့မဟုတ် C-M217) ဗီဇကို ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင် အနည်းငယ် တွေ့ရှိရသည်<ref name="Zhong2010">Zhong, H., et al. (၂၀၁၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၈). ''Extended Y-chromosome haplogroup distribution in the Maya-related populations''. Journal of Human Genetics, 55, 7-12.</ref><ref name="Hammer2006">Hammer, M. F., et al. (၂၀၀၆၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄). ''Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer lineages''. Journal of Human Genetics, 51(1), 47-58.</ref>။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ဤအမှတ်အသားသည် ၁၃ ရာစု [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု]]၏ အကျိုးဆက်ဟု ရိုးရှင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း<ref name="Weatherford2004">Weatherford, Jack. (၂၀၀၄၊ မတ်လ ၁၆). ''Genghis Khan and the Making of the Modern World''. Three Rivers Press.</ref>၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနအသစ်များအရ ဤအမှတ်အသားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များ မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် မူလကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မွန်ဂိုစစ်ပွဲများသည် ၎င်းအချိုးအစားကို အနည်းငယ် ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည့် အချက်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="Zerjal2003">Zerjal, T., et al. (၂၀၀၃၊ မတ်လ ၁၀). ''The Genetic Legacy of the Mongols''. American Journal of Human Genetics, 72(3), 717-721.</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပထဝီဝင်ဒေသအလိုက် ဗီဇကွဲပြားမှုကို လေ့လာရာတွင် အလယ်ပိုင်း အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ပုဂံခေတ်မှစ၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်-ဗမာ မူလအစဗီဇကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ DNA (Autosomal DNA) ကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ဗမာလူမျိုးများသည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်-ကဒိုင် မျိုးနွယ်စုများ]] (ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မူလမျိုးရိုး) နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးကပ်စွာ ရောနှောနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့ဖြစ်၍ ပုဂံအလွန် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]] ခေတ်များတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မြေပြန့်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်အခြေချလာမှုကြောင့် အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ရှမ်းအုပ်စုများ အပါအဝင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]နှင့် [[ကတူးလူမျိုး|ကတူး]]အနွယ်ဝင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့သည်<ref name="ThanTun1964">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၆၀–၁၆၈။</ref>။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အောက်မြန်မာပြည် အကြေဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော မွန်လူမျိုးများနှင့် ပေါင်းစည်းမှု အားကောင်းခဲ့သဖြင့် မွန်-ခမာ (ဩစထြိုအေးရှားတစ်) ဗီဇအလွှာ ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း သိသိသာသာ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့သော်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည့် အချက်မှာ အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်-ဗမာဗီဇ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း၊ မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) စစ်တမ်းများ၌ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများတွင် အတွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကိုသာ အဓိက တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Kivisild2002">Kivisild, T., et al. (၂copy၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ). ''The genetic heritage of the earliest settlers persists both in Indian tribal and caste populations''. American Journal of Human Genetics, 72(2), 313–332.</ref>။ ဤဗီဇဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ရသော် ရှေးဦးသမိုင်းတွင် မြောက်ဘက်အရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား ဖခင်ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသား အမျိုးသမီးများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြပြီး၊ ရလဒ်အနေဖြင့် ယနေ့ခေတ် အရှေ့တောင်အာရှဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာနှင့် ထူးခြားသည့် မျိုးရိုးဗီဇ ဝိသေသလက္ခဏာများ ရှိသည့် "ဗမာလူမျိုး" ဟူ၍ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] gfiqyqnfy9i6qmwr3iz91be9490vhm5 1044480 1044479 2026-07-26T03:11:05Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1044480 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]သည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကား အဖြစ်သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} ဗမာလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းနှင့် [[ချင်းတွင်းမြစ်]]ဝှမ်းတစ်လျှောက် မြေပြန့်ဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma-Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> သမိုင်းဦးကာလ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]]မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးနောက် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင်နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ အတွေးအခေါ်၊ သနပ်ခါးကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင်လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ၊ လူမှုအဆောက်အအုံနှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အသံထွက်ပြောင်းလဲမှုနှင့် အသုံးအနှုန်းကွဲပြားမှုများကြောင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ သုတေသနပြုချက်များအရ အဆိုပါ အမည်ရင်းမြစ်များကို ခွဲခြားလေ့လာနိုင်သည်<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>။ "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး [[ပုဂံခေတ်]] ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာနှင့် ၁၂ ရာစု ကျောက်စာများတွင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟူသော စာလုံးပေါင်းဖြင့် စတင်တွေ့ရှိရသည်<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref>။ အဆိုပါ ဝေါဟာရဆင်းသက်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိကယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရှေးမြန်မာရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက မြန်မာဟူသော စကားလုံးသည် ကမ္ဘာဦးဦးက သက်ဆင်းလာသော "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ"၊ "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>။ခေတ်သစ်သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ ၎င်းသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့၏ ဒေသခံစကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မြန်" နှင့် သန်မာထက်မြက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မာ" ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခု ပေါင်းစပ်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>။ ဘာသာဗေဒ သဘောတရားအရ "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို လူသားတို့ နှုတ်ကပတ်ဖြင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref>။ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာလာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများက မြန်မာနိုင်ငံကို ဗမာအသံထွက်ကို အခြေခံ၍ "Burma" ဟုလည်းကောင်း၊ ဗမာလူမျိုးကို "Burmese" ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="ThantMyintU" />။ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြသဖြင့် လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဥပမာ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် "ဗမာပြည်သည် တို့ပြည်"၊ "ဗမာစာသည် တို့စာ" ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ တရားဝင်နိုင်ငံအမည်ကို "ပြည်တောင်စုဗမာနိုင်ငံတော်" (Union of Burma) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref>။ စာရေးရာတွင် 'မြန်မာ' ဟု အလေးအမြတ်ပြု ရေးသားကြသော်လည်း၊ နေ့စဉ် နှုတ်ကပတ် စကားပြောဆိုရာတွင်မူ အသံလွယ်ကူစေရန် 'ဗမာ' ဟုသာ ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုကြသဖြင့် 'မြန်မာ' နှင့် 'ဗမာ' သည် ရင်းမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော ဗမာ/မြန်မာ လူမျိုးကိုသာကိုယ်စားပြုသည့် တစ်လုံးတည်းသော ဝေါဟာရပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ ရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) အစိုးရက ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်းကာ အောက်ပါအတိုင်း ကမ္ဘာသိ တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref> - “မြန်မာ”ဟူသောအသုံးအနှုန်း ကို ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း အစရှိသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၃၅) မျိုးစလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံထားသည့် နိုင်ငံသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သော အမည် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ နိုင်ငံတကာတွင်လည်း "Burma" အစား "Myanmar" ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲသုံးစွဲစေခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)ဟူသောအသုံးအနှုန်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများထဲမှ အဓိကလူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုတည်း ကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးသတ်မှတ်ချက်အရ "ဗမာ" သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး၊ "မြန်မာ" ဆိုသည်မှာ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်ပါသည်<ref name="Dittmer" />။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" /> ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။ ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref> အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == ဗမာလူမျိုးများသည် ဘာသာဗေဒနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်–တိဗက်မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တရုတ်နှင့် တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာခဲ့ကြကြောင်းကို ခေတ်သစ်လူသားမျိုးနွယ်စု မျိုးရိုးဗီဇဗေဒ ဆိုင်ရာ သုတေသနများက သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ခံလျက်ရှိသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Y-Chromosome (Y-DNA) နှင့် မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Mitochondrial DNA (mtDNA) စစ်တမ်းများအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗီဇသည် မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များနှင့် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသားများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှု (Y-DNA) တွင် အရှေ့အာရှသားများနှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]]နွယ်ဝင်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O-M175 သည် ဗမာလူမျိုးများကြားတွင် အမြင့်မားဆုံး လွှမ်းမိုးထားသည်။ ၎င်းအောက်ရှိ မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်သော O2 (O-M122) ဗီဇသည် ဗမာတို့၏ မူလအစ မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဝင် ဖြစ်တည်မှုကို ထင်ဟပ်နေပြီး၊ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ်]] (Austroasiatic) အုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် O1b1a1a (O-M95) ဗီဇ သိသာစွာ ပါဝင်နေမှုက ဗမာတို့သည် မြန်မာမြေပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဒေသတွင်း မွန်နှင့် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးစု]]များနှင့် ကာလရှည်ကြာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (၂၁၂၁၊ ဇန်နဝါရီလ ၄). ''Genomic insights into the population history of Myanmar''. Nature. 431, 302–305.</ref><ref name="Karafet2005">Karafet, T. M., et al. (၂၀၀၅၊ မတ်လ ၁၈). ''Y-chromosomal haplogroups in East Asian populations''. Journal of Human Genetics, 50(4), 185-192.</ref>။ ထို့ပြင် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်းအရ ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup D (အထူးသဖြင့် D1a1) ကို ၁၀% မှ ၂၀% အထိ တွေ့ရှိရသဖြင့် [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိုက်ရိုက်တော်စပ်မှုရှိကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနေပြီး၊ ဤအချက်သည် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တိဗက်ကုန်းမြင့်မှ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟူသော သမိုင်းအယူအဆကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံနေသည်<ref name="Su2000">Su, B., et al. (၂၀၀၀၊ မတ်လ ၂၈). ''Y chromosome haplotypes reveal stayed migration of the Tibeto-Burman populations''. Anthropological Science, 108(1), 1-13.</ref><ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (၂၀၀၄၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆). ''Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture to southern China''. Nature, 431, 302-305.</ref>။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဗမာလူမျိုးများ၌ အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော Haplogroup C (အထူးသဖြင့် C2 သို့မဟုတ် C-M217) ဗီဇကို ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင် အနည်းငယ် တွေ့ရှိရသည်<ref name="Zhong2010">Zhong, H., et al. (၂၀၁၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၈). ''Extended Y-chromosome haplogroup distribution in the Maya-related populations''. Journal of Human Genetics, 55, 7-12.</ref><ref name="Hammer2006">Hammer, M. F., et al. (၂၀၀၆၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄). ''Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer lineages''. Journal of Human Genetics, 51(1), 47-58.</ref>။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ဤအမှတ်အသားသည် ၁၃ ရာစု [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု]]၏ အကျိုးဆက်ဟု ရိုးရှင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း<ref name="Weatherford2004">Weatherford, Jack. (၂၀၀၄၊ မတ်လ ၁၆). ''Genghis Khan and the Making of the Modern World''. Three Rivers Press.</ref>၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနအသစ်များအရ ဤအမှတ်အသားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များ မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် မူလကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မွန်ဂိုစစ်ပွဲများသည် ၎င်းအချိုးအစားကို အနည်းငယ် ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည့် အချက်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="Zerjal2003">Zerjal, T., et al. (၂၀၀၃၊ မတ်လ ၁၀). ''The Genetic Legacy of the Mongols''. American Journal of Human Genetics, 72(3), 717-721.</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပထဝီဝင်ဒေသအလိုက် ဗီဇကွဲပြားမှုကို လေ့လာရာတွင် အလယ်ပိုင်း အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ပုဂံခေတ်မှစ၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်-ဗမာ မူလအစဗီဇကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ DNA (Autosomal DNA) ကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ဗမာလူမျိုးများသည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်-ကဒိုင် မျိုးနွယ်စုများ]] (ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မူလမျိုးရိုး) နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးကပ်စွာ ရောနှောနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့ဖြစ်၍ ပုဂံအလွန် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]] ခေတ်များတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မြေပြန့်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်အခြေချလာမှုကြောင့် အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ရှမ်းအုပ်စုများ အပါအဝင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]နှင့် [[ကတူးလူမျိုး|ကတူး]]အနွယ်ဝင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့သည်<ref name="ThanTun1964">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၆၀–၁၆၈။</ref>။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အောက်မြန်မာပြည် အကြေဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော မွန်လူမျိုးများနှင့် ပေါင်းစည်းမှု အားကောင်းခဲ့သဖြင့် မွန်-ခမာ (ဩစထြိုအေးရှားတစ်) ဗီဇအလွှာ ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း သိသိသာသာ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့သော်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည့် အချက်မှာ အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်-ဗမာဗီဇ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း၊ မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) စစ်တမ်းများ၌ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများတွင် အတွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကိုသာ အဓိက တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Kivisild2002">Kivisild, T., et al. (၂copy၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ). ''The genetic heritage of the earliest settlers persists both in Indian tribal and caste populations''. American Journal of Human Genetics, 72(2), 313–332.</ref>။ ဤဗီဇဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ရသော် ရှေးဦးသမိုင်းတွင် မြောက်ဘက်အရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား ဖခင်ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသား အမျိုးသမီးများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြပြီး၊ ရလဒ်အနေဖြင့် ယနေ့ခေတ် အရှေ့တောင်အာရှဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာနှင့် ထူးခြားသည့် မျိုးရိုးဗီဇ ဝိသေသလက္ခဏာများ ရှိသည့် "ဗမာလူမျိုး" ဟူ၍ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] mmred0zx6njznyvnvojhoxoym6dg6ub 1044481 1044480 2026-07-26T03:14:31Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1044481 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref> <ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} ဗမာလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းနှင့် [[ချင်းတွင်းမြစ်]]ဝှမ်းတစ်လျှောက် မြေပြန့်ဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။<ref name="Luce1969">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma-Early Pagán''. Artibus Asiae and New York University.</ref> သမိုင်းဦးကာလ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]]မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးနောက် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင်နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ အတွေးအခေါ်၊ သနပ်ခါးကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင်လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ၊ လူမှုအဆောက်အအုံနှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အသံထွက်ပြောင်းလဲမှုနှင့် အသုံးအနှုန်းကွဲပြားမှုများကြောင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ သုတေသနပြုချက်များအရ အဆိုပါ အမည်ရင်းမြစ်များကို ခွဲခြားလေ့လာနိုင်သည်<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>။ "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး [[ပုဂံခေတ်]] ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာနှင့် ၁၂ ရာစု ကျောက်စာများတွင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟူသော စာလုံးပေါင်းဖြင့် စတင်တွေ့ရှိရသည်<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref>။ အဆိုပါ ဝေါဟာရဆင်းသက်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိကယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရှေးမြန်မာရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက မြန်မာဟူသော စကားလုံးသည် ကမ္ဘာဦးဦးက သက်ဆင်းလာသော "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ"၊ "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>။ခေတ်သစ်သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ ၎င်းသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့၏ ဒေသခံစကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မြန်" နှင့် သန်မာထက်မြက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မာ" ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခု ပေါင်းစပ်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>။ ဘာသာဗေဒ သဘောတရားအရ "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို လူသားတို့ နှုတ်ကပတ်ဖြင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref>။ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာလာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများက မြန်မာနိုင်ငံကို ဗမာအသံထွက်ကို အခြေခံ၍ "Burma" ဟုလည်းကောင်း၊ ဗမာလူမျိုးကို "Burmese" ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="ThantMyintU" />။ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြသဖြင့် လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဥပမာ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် "ဗမာပြည်သည် တို့ပြည်"၊ "ဗမာစာသည် တို့စာ" ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ တရားဝင်နိုင်ငံအမည်ကို "ပြည်တောင်စုဗမာနိုင်ငံတော်" (Union of Burma) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref>။ စာရေးရာတွင် 'မြန်မာ' ဟု အလေးအမြတ်ပြု ရေးသားကြသော်လည်း၊ နေ့စဉ် နှုတ်ကပတ် စကားပြောဆိုရာတွင်မူ အသံလွယ်ကူစေရန် 'ဗမာ' ဟုသာ ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုကြသဖြင့် 'မြန်မာ' နှင့် 'ဗမာ' သည် ရင်းမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော ဗမာ/မြန်မာ လူမျိုးကိုသာကိုယ်စားပြုသည့် တစ်လုံးတည်းသော ဝေါဟာရပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ ရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) အစိုးရက ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်းကာ အောက်ပါအတိုင်း ကမ္ဘာသိ တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref> - “မြန်မာ”ဟူသောအသုံးအနှုန်း ကို ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း အစရှိသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၃၅) မျိုးစလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံထားသည့် နိုင်ငံသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သော အမည် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ နိုင်ငံတကာတွင်လည်း "Burma" အစား "Myanmar" ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲသုံးစွဲစေခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)ဟူသောအသုံးအနှုန်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများထဲမှ အဓိကလူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုတည်း ကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးသတ်မှတ်ချက်အရ "ဗမာ" သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး၊ "မြန်မာ" ဆိုသည်မှာ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်ပါသည်<ref name="Dittmer" />။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" /> ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။ ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref> အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == ဗမာလူမျိုးများသည် ဘာသာဗေဒနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်–တိဗက်မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တရုတ်နှင့် တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာခဲ့ကြကြောင်းကို ခေတ်သစ်လူသားမျိုးနွယ်စု မျိုးရိုးဗီဇဗေဒ ဆိုင်ရာ သုတေသနများက သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ခံလျက်ရှိသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Y-Chromosome (Y-DNA) နှင့် မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Mitochondrial DNA (mtDNA) စစ်တမ်းများအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗီဇသည် မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များနှင့် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသားများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှု (Y-DNA) တွင် အရှေ့အာရှသားများနှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]]နွယ်ဝင်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O-M175 သည် ဗမာလူမျိုးများကြားတွင် အမြင့်မားဆုံး လွှမ်းမိုးထားသည်။ ၎င်းအောက်ရှိ မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်သော O2 (O-M122) ဗီဇသည် ဗမာတို့၏ မူလအစ မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဝင် ဖြစ်တည်မှုကို ထင်ဟပ်နေပြီး၊ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ်]] (Austroasiatic) အုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် O1b1a1a (O-M95) ဗီဇ သိသာစွာ ပါဝင်နေမှုက ဗမာတို့သည် မြန်မာမြေပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဒေသတွင်း မွန်နှင့် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးစု]]များနှင့် ကာလရှည်ကြာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (၂၁၂၁၊ ဇန်နဝါရီလ ၄). ''Genomic insights into the population history of Myanmar''. Nature. 431, 302–305.</ref><ref name="Karafet2005">Karafet, T. M., et al. (၂၀၀၅၊ မတ်လ ၁၈). ''Y-chromosomal haplogroups in East Asian populations''. Journal of Human Genetics, 50(4), 185-192.</ref>။ ထို့ပြင် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်းအရ ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup D (အထူးသဖြင့် D1a1) ကို ၁၀% မှ ၂၀% အထိ တွေ့ရှိရသဖြင့် [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိုက်ရိုက်တော်စပ်မှုရှိကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနေပြီး၊ ဤအချက်သည် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တိဗက်ကုန်းမြင့်မှ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟူသော သမိုင်းအယူအဆကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံနေသည်<ref name="Su2000">Su, B., et al. (၂၀၀၀၊ မတ်လ ၂၈). ''Y chromosome haplotypes reveal stayed migration of the Tibeto-Burman populations''. Anthropological Science, 108(1), 1-13.</ref><ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (၂၀၀၄၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆). ''Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture to southern China''. Nature, 431, 302-305.</ref>။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဗမာလူမျိုးများ၌ အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော Haplogroup C (အထူးသဖြင့် C2 သို့မဟုတ် C-M217) ဗီဇကို ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင် အနည်းငယ် တွေ့ရှိရသည်<ref name="Zhong2010">Zhong, H., et al. (၂၀၁၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၈). ''Extended Y-chromosome haplogroup distribution in the Maya-related populations''. Journal of Human Genetics, 55, 7-12.</ref><ref name="Hammer2006">Hammer, M. F., et al. (၂၀၀၆၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄). ''Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer lineages''. Journal of Human Genetics, 51(1), 47-58.</ref>။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ဤအမှတ်အသားသည် ၁၃ ရာစု [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု]]၏ အကျိုးဆက်ဟု ရိုးရှင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း<ref name="Weatherford2004">Weatherford, Jack. (၂၀၀၄၊ မတ်လ ၁၆). ''Genghis Khan and the Making of the Modern World''. Three Rivers Press.</ref>၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနအသစ်များအရ ဤအမှတ်အသားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များ မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် မူလကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မွန်ဂိုစစ်ပွဲများသည် ၎င်းအချိုးအစားကို အနည်းငယ် ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည့် အချက်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="Zerjal2003">Zerjal, T., et al. (၂၀၀၃၊ မတ်လ ၁၀). ''The Genetic Legacy of the Mongols''. American Journal of Human Genetics, 72(3), 717-721.</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပထဝီဝင်ဒေသအလိုက် ဗီဇကွဲပြားမှုကို လေ့လာရာတွင် အလယ်ပိုင်း အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ပုဂံခေတ်မှစ၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်-ဗမာ မူလအစဗီဇကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ DNA (Autosomal DNA) ကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ဗမာလူမျိုးများသည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်-ကဒိုင် မျိုးနွယ်စုများ]] (ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မူလမျိုးရိုး) နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးကပ်စွာ ရောနှောနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့ဖြစ်၍ ပုဂံအလွန် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]] ခေတ်များတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မြေပြန့်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်အခြေချလာမှုကြောင့် အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ရှမ်းအုပ်စုများ အပါအဝင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]နှင့် [[ကတူးလူမျိုး|ကတူး]]အနွယ်ဝင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့သည်<ref name="ThanTun1964">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၆၀–၁၆၈။</ref>။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အောက်မြန်မာပြည် အကြေဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော မွန်လူမျိုးများနှင့် ပေါင်းစည်းမှု အားကောင်းခဲ့သဖြင့် မွန်-ခမာ (ဩစထြိုအေးရှားတစ်) ဗီဇအလွှာ ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း သိသိသာသာ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့သော်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည့် အချက်မှာ အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်-ဗမာဗီဇ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း၊ မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) စစ်တမ်းများ၌ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများတွင် အတွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကိုသာ အဓိက တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Kivisild2002">Kivisild, T., et al. (၂copy၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ). ''The genetic heritage of the earliest settlers persists both in Indian tribal and caste populations''. American Journal of Human Genetics, 72(2), 313–332.</ref>။ ဤဗီဇဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ရသော် ရှေးဦးသမိုင်းတွင် မြောက်ဘက်အရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား ဖခင်ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသား အမျိုးသမီးများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြပြီး၊ ရလဒ်အနေဖြင့် ယနေ့ခေတ် အရှေ့တောင်အာရှဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာနှင့် ထူးခြားသည့် မျိုးရိုးဗီဇ ဝိသေသလက္ခဏာများ ရှိသည့် "ဗမာလူမျိုး" ဟူ၍ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] 2qi5o4cuyfn9vbkubggkn94bkajrkjk 0 4493 1044496 1041404 2026-07-26T06:40:10Z ~2026-41521-54 146097 /* နန္ဒဘုရင်သားသမီး */ နေမျိုးအစဉ်ဖြစ်သော 1044496 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = နန္ဒဘုရင် | image = | caption = | reign = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | coronation = ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ | succession = {{collapsible list|titlestyle=background:transparent;text-align:center;| title=မြန်မာ ဘုရင် နှင့် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ပြည်များ| 1=[[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] (၁၅၈၁–၉၉)| 2=[[အင်းဝမင်းဆက်|အင်းဝ]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]] (၁၅၈၁–၉၇) | 3=[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] (၁၅၉၁–၉၇) | 4=[[ပြည်မြို့|ပြည်]] (၁၅၈၁–၉၅) | 5=[[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] (၁၅၈၁–၉၃)}} | predecessor = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor = [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး|ညောင်ရမ်းမင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = ဝန်ကြီးချုပ် | regent = ဗညားကျန်တော | succession1 = ဇင်းမယ်ပြည်၏ ဘုရင် | reign1 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – {{circa}} ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၉၇ | predecessor1 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor1 = [[နရဲစွမ်]] | reg-type1 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent1 = [[နော်ရထာ မင်းစော]] | succession2 = ယိုးဒယားပြည်၏ ဘုရင် | reign2 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၃ မေ ၁၅၈၄ | predecessor2 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor2 = ဖျက်သိမ်း | reg-type2 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent2 = [[:en:Mahathammarachathirat (king of Ayutthaya)|Maha Thammarachathirat]] | succession3 = [[လင်းဇင်းပြည်]]၏ ဘုရင် | reign3 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | predecessor3 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor3 = ဖျက်သိမ်း | reg-type3 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent3 = Maha Ouparat (၁၅၈၁–၈၈) <br> Sen Soulintha (၁၅၈၈–၉၁) <br> Nokeo Koumane (၁၅၉၁–၉၅) <br/> Vorapita (၁၅၉၆–၉၉) | spouse = • ဟံသာဝတီ မိဖုရား <br> • မင်းဖြူ <br> • မင်းထွေး <br> • သီရိရာဇဒေဝီ <br> • မင်းတရား မယ်တော် | issue = ၂၀ ထက်ပိုပြီ | issue-link = #မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ | issue-pipe = အခြားသူများအကြား... | full name = | house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူ]] | father = [[ဘုရင့်နောင်]] | mother = အတုလသီရိ မဟာရာဇဒေဝီ (ခေါ်) သခင်ကြီး | birth_date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၅ <br> အင်္ဂါနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၈၉၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် | birth_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | death_date = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၀ (သက်တော် ၆၅ နှစ်) <br> ကြာသပတေးနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၉၆၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁၀ ရက်<ref name=hy-3-106>မှန်နန်းရာဇဝင် အတွဲ (၃)၊ ၂၀၀၃</ref> | death_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | burial_date = ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၀ | burial_place = တောင်ငူ နန်းတော် | religion = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်]] | signature = }} '''နန္ဒဘုရင်''' (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် [[ဘုရင့်နောင်]] ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် [[တောင်ငူ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ပြည်]]၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် [[မိုးကုတ်]] ကျောက်တွင်းများကို [[မိုးမိတ်]] စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ယိုးဒယား]]၊ [[ပြည်]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။ ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း [[နတ်သျှင်နောင်]]အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် [[မင်းရာဇာကြီး]]၊ တောင်ငူဘုရင် [[မင်းရဲသီဟသူ]]တို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ [[နတ်သျှင်နောင်]]ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။ တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ [[မင်းကြီးဆွေ|မင်းရဲသီဟသူ]]က မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် [[နတ်သျှင်နောင်]] သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ နန္ဒဘုရင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား ‌‌‌‌နေရပ်စွန့်ခွာ‌‌စေပြီး လူမျိုး‌‌ ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။ အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် ‌‌‌နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်း‌အောင်းလာ‌ခဲ့လေသည်။ ‌နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီး‌နေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။ ==နန္ဒဘုရင်သားသမီး== * တောင်ငူရောက်မင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား- တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မျောက်သားတော်ကား တောင်ငူဒုတိယမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်စုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မျောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မျောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတုကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ်။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစွန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် ၃၂ နှစ်တွင် တောင်ငူ မင်းတရား လုပ်ကြံလေသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံး သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ်ပါးတည်း ။။ မျောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သောက္ကသဲ ဗညားဖြံခဲက် သမီး မယ်နန်းကောင်ခံးတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမာရီ တပါး ပိသာလောက်မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ပုသိမ် နရသိင်္ခသူ အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီး မွှေးလှမဏိ ကတော် သမီး ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အလောင်းဝေဠုခံသည် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် သီရိစွာကျော်ထင် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင်း ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွား ကတော် မဟဒေဝီလှူင့်ဆိူ့ထိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံတွင် ဖြစအုံအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြစ်တွင်း (မြစ်ကြီးနား) ကိုစားသည် ။။ ယိုးဒယားဘုရင့် စာဓိရာဇာ လက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့ ဗြရာမသွန်း ဟံသာဝတီရောက်မင်း သမီးတော် ဗြတဝန်လျိူန်ခွယ်တွင် ။ သမီးတော် လှတ္တသုတ္တာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား မင်းကြီးညို ဘထွေးတော် စလင်ကိုစား မင်းရဲ‌နော်ရထာကြီး အထိန်း ကတော် ခင်မယွန်းစူ သားတော် ပျဥ်းမနားမင်းသား မင်းကြီးကျောက်ဖြူတည်း ။။ အင်းဝ စည်သူကျော်ထင် သိုကြော့ဘွား သမီးတော် ခင်ကြီးစစ် ခ ပက္လီလာတွင် ။ သားတော် နရမိက္ခလာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစားသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် ကျိုက္ကသာ မြို့ဝန်း ပေးတော်မူသည် မင်းရဲရန်နောင်ခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်း မင်းတရား သမီး‌တော် သီရိဧကာတည်း ။။ ဗညားနန်း‌ ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ မြင်းစိုင်းမင်းသား နောက် လုံခပင်းမြို့ဝန်း သိုနဲကောင် စဝ်စောစံအမည်နှင့် မျောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်သက် ။။ လင်းဇင်းဘုရား ဗညားဖိုဓိစာရာဇ် သမီး ထံခံး‌လော့တွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတမြို့ဝန်း သင့်ပြန်းသည်ကတော် သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် သမီးတော် ခင်သုရင်စောတည်း ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက္ခမီမြို့ဝန်းတည်း ။။ သူ့နှမ ရတနာညွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာညွန့်ပေါင်းဘုန်းညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွား‌ဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ကွီယ်ျခံးတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ  တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားသည် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူမြို့ဝန်း ပြုသည် မျောက်သားတော်ကား သံလျင် (ဆီရီယမ်) ကုလာမင်းတရား ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မ‌သောကခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပုံ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွား ခံးကော်ဘွားသမီး စဝ်‌မော်ကျနှမ ကျီက်ခံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ပြည် မြို့ဝန်းပြုသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးသည်စော်ဘွားဒါ့ဝ်‌ခေးဘွား သမီး ကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားမြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ ဒုတိယ ပြည်မင်းသမီး တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလ ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွား က‌တော် သမီး‌ ကျ‌နေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် မျောက်လင်းဇင်းရောက်သည် ဇင်းခေါဇင်းလူမ် အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် နောက် မာန်းအောင်ကိုစား၍ ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါး သကြသီဟအမည်နှင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် သိုခါပ်း ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား ဖြစ် သည် ။။ မုတ္တမမင်းတရား စောဗညားသမီး စောလကွန်းအိန် အစ်မ တော့တုရုပ်ဂွးတွင် ရွှေနန်းကျွန်းမည်ခံ ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မုတ္တမမြို့ဝန်း ဖြစ်သည် သူနဲ့ သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ လက်ျာနန်းသူ ရှင်နေတုန် ခင်တောင် ကတော် သမီး ခင်ထွေးလှတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ငားစဉ့်ကူးကိုစားသည် နောက် အနော်ဘက်လွန် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ဘုရင့်အဝတ်လဲ ရှင်ယဉ်ခဲကြီး ကတော်  သမီး ရွှေဇင်း ။။ မိုးဆင်စော်ဘွားထါဝ်မာန့်ဩန် မဟာဒေဝီမင်းမွမ် ကတော်သမီး နှင်းတုန်ခိူးတွင်။ သားတော် မင်းရဲအီဗြာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားကြီး မြင်သည့် ကျောက်မြောင်ကိုစားသည် ။။ ဒိုင်လာသူ မိုးခံစော်ဘွား ခံးယုက်ယော်သမီး ခံးတုန်မင်းတွင် ။ သမီးတော် သီရိရတနာ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော်မင်းရဲရတမန်း ။။ ဇင်းမယ် ဗညားသံ (မေဃုဋိ) သမီး‌ ခင်မိ ခ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မျောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ တည်း ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် အင်စံနဝတီ တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအ‌မေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည် သင့်ပြန်သည် ။။ ဖလူးဆိုင်း (မိုးလုံ) စလုံ‌ဗြဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် အမိတ္တာ ဖလတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပပိယ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နံစံ စော်ဘွားခံသည် မျောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော် မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော် မင်းသမီး မဏိဩဃ နှင့်အတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရပတိသီဟပတေ့ မင်းတရားကြီး ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်‌‌ဒွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်‌‌ထွေးနောင်း တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် မျောက် ခမည်းတော်သား သီရိစွာကျော်ထင် သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်း‌တော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စ‌လေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို သင့်ပြန်းသည် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးနောင်း သမီးတော် သုလျာဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ဒိုင်လာဘုရင့်လယ်အံ‌တောင် ကတော်သမီး ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးလီးတွင် မနုရိုမေခအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင်မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက်လွန်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန်း ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒည မြေး ဆီရီယမ် ကုလာမင်းတရားကြီး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်‌နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ် နှင်းခံးသေည်ကျဲအမြင်နှင့်တွင် မြင်သည့် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားဖြစ်သည် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် နတ်ပြည်ကျော်ဌာင့် သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်း‌‌ပြည့်ယော်ဓာ စောလှဘူမိန် အမည်နှင့် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဇာဂရုံကိုစားသည် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သမီးတော် မွှေးတုန်ခင် ဟိုပါတည်း ။။ ဘရက်စည်သူသမီး မင်းဘုန်းမြတ် ဒေါ်မဏိကြက်သံအမည်နှင့် တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနရသူ ခမည်းတော်လက်ထက် ထုံပို ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံးလေသည် ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။ နှမတော် မွှေးတုန်ခင် ရခိုင်သို့ပါလာသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သားတော် ဇာဂရုံစား ဟိုပါတည်း ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း။။ သမိန်စောတွဋ်သမီး မိဋောင်သွန်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်တထာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဝင်ရော် ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံး ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။။ ဒိုင်လာဘုရင့် လယ်ကျုံတုံ လင်းဇင်းမင်းသမီး ဘီတရီငေါက်ဆူ ခ နှင်းရုမ်းဗိုင် ကတော်သမီး မိန်‌ငွေးငေါက္ဂီန် လင်းဇင်းအမည် တီယံဝီယန်ချီင်လုမ်းဘွား တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတေ့ အနောက်ဘက် ဘုရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အ‌မေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီစတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုဒရာတရီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နရဝတီ နှင့် ခင်မစော ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ = တိဂုံစား ဩက်နဲဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံသည် ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါ‌‌လေသည် သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း သူ့ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင်း စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဘူနရာဇာသမီး မီနော့်ဗီးနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရမုနာ သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ကျော်ထင်နော်ရထာခံသည် သင့်ပြန်သည်ကိုစား၍ တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ပေတော်မူသည်  မျောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနောက်မြို့ ကို စားရ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ * * <references responsive="1"></references> * <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဘားဂရာ ဗိမာန်တော် မော်ကွန်းတိုက်၊ ငါးဆူဒါယကာမင်း အာမဘွန် ရာဇဝင်၊ တောင်ငူရာဇဝင်</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] cyk8fozsvxtk03usp7ilp64yopc3ovn 1044499 1044496 2026-07-26T06:49:54Z ~2026-41521-54 146097 /* တောင်ငူရောက်မင်း သားတော် သမီးတော်ကား - */ နေမျိုးအစဉ်ဖြစ်သော 1044499 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = နန္ဒဘုရင် | image = | caption = | reign = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | coronation = ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ | succession = {{collapsible list|titlestyle=background:transparent;text-align:center;| title=မြန်မာ ဘုရင် နှင့် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ပြည်များ| 1=[[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] (၁၅၈၁–၉၉)| 2=[[အင်းဝမင်းဆက်|အင်းဝ]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]] (၁၅၈၁–၉၇) | 3=[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] (၁၅၉၁–၉၇) | 4=[[ပြည်မြို့|ပြည်]] (၁၅၈၁–၉၅) | 5=[[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] (၁၅၈၁–၉၃)}} | predecessor = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor = [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး|ညောင်ရမ်းမင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = ဝန်ကြီးချုပ် | regent = ဗညားကျန်တော | succession1 = ဇင်းမယ်ပြည်၏ ဘုရင် | reign1 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – {{circa}} ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၉၇ | predecessor1 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor1 = [[နရဲစွမ်]] | reg-type1 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent1 = [[နော်ရထာ မင်းစော]] | succession2 = ယိုးဒယားပြည်၏ ဘုရင် | reign2 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၃ မေ ၁၅၈၄ | predecessor2 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor2 = ဖျက်သိမ်း | reg-type2 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent2 = [[:en:Mahathammarachathirat (king of Ayutthaya)|Maha Thammarachathirat]] | succession3 = [[လင်းဇင်းပြည်]]၏ ဘုရင် | reign3 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | predecessor3 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor3 = ဖျက်သိမ်း | reg-type3 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent3 = Maha Ouparat (၁၅၈၁–၈၈) <br> Sen Soulintha (၁၅၈၈–၉၁) <br> Nokeo Koumane (၁၅၉၁–၉၅) <br/> Vorapita (၁၅၉၆–၉၉) | spouse = • ဟံသာဝတီ မိဖုရား <br> • မင်းဖြူ <br> • မင်းထွေး <br> • သီရိရာဇဒေဝီ <br> • မင်းတရား မယ်တော် | issue = ၂၀ ထက်ပိုပြီ | issue-link = #မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ | issue-pipe = အခြားသူများအကြား... | full name = | house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူ]] | father = [[ဘုရင့်နောင်]] | mother = အတုလသီရိ မဟာရာဇဒေဝီ (ခေါ်) သခင်ကြီး | birth_date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၅ <br> အင်္ဂါနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၈၉၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် | birth_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | death_date = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၀ (သက်တော် ၆၅ နှစ်) <br> ကြာသပတေးနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၉၆၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁၀ ရက်<ref name=hy-3-106>မှန်နန်းရာဇဝင် အတွဲ (၃)၊ ၂၀၀၃</ref> | death_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | burial_date = ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၀ | burial_place = တောင်ငူ နန်းတော် | religion = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်]] | signature = }} '''နန္ဒဘုရင်''' (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် [[ဘုရင့်နောင်]] ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် [[တောင်ငူ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ပြည်]]၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် [[မိုးကုတ်]] ကျောက်တွင်းများကို [[မိုးမိတ်]] စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ယိုးဒယား]]၊ [[ပြည်]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။ ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း [[နတ်သျှင်နောင်]]အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် [[မင်းရာဇာကြီး]]၊ တောင်ငူဘုရင် [[မင်းရဲသီဟသူ]]တို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ [[နတ်သျှင်နောင်]]ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။ တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ [[မင်းကြီးဆွေ|မင်းရဲသီဟသူ]]က မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် [[နတ်သျှင်နောင်]] သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ နန္ဒဘုရင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား ‌‌‌‌နေရပ်စွန့်ခွာ‌‌စေပြီး လူမျိုး‌‌ ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။ အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် ‌‌‌နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်း‌အောင်းလာ‌ခဲ့လေသည်။ ‌နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီး‌နေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။ ==နန္ဒဘုရင်သားသမီး== * တောင်ငူရောက်မင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား- တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မျောက်သားတော်ကား တောင်ငူဒုတိယမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်စုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မျောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မျောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတုကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ်။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစွန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် ၃၂ နှစ်တွင် တောင်ငူ မင်းတရား လုပ်ကြံလေသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံး သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ်ပါးတည်း ။။ မျောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သောက္ကသဲ ဗညားဖြံခဲက် သမီး မယ်နန်းကောင်ခံးတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမာရီ တပါး ပိသာလောက်မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ပုသိမ် နရသိင်္ခသူ အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီး မွှေးလှမဏိ ကတော် သမီး ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အလောင်းဝေဠုခံသည် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် သီရိစွာကျော်ထင် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင်း ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွား ကတော် မဟဒေဝီလှူင့်ဆိူ့ထိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံတွင် ဖြစအုံအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြစ်တွင်း (မြစ်ကြီးနား) ကိုစားသည် ။။ ယိုးဒယားဘုရင့် စာဓိရာဇာ လက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့ ဗြရာမသွန်း ဟံသာဝတီရောက်မင်း သမီးတော် ဗြတဝန်လျိူန်ခွယ်တွင် ။ သမီးတော် လှတ္တသုတ္တာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား မင်းကြီးညို ဘထွေးတော် စလင်ကိုစား မင်းရဲ‌နော်ရထာကြီး အထိန်း ကတော် ခင်မယွန်းစူ သားတော် ပျဥ်းမနားမင်းသား မင်းကြီးကျောက်ဖြူတည်း ။။ အင်းဝ စည်သူကျော်ထင် သိုကြော့ဘွား သမီးတော် ခင်ကြီးစစ် ခ ပက္လီလာတွင် ။ သားတော် နရမိက္ခလာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစားသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် ကျိုက္ကသာ မြို့ဝန်း ပေးတော်မူသည် မင်းရဲရန်နောင်ခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်း မင်းတရား သမီး‌တော် သီရိဧကာတည်း ။။ ဗညားနန်း‌ ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ မြင်းစိုင်းမင်းသား နောက် လုံခပင်းမြို့ဝန်း သိုနဲကောင် စဝ်စောစံအမည်နှင့် မျောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်သက် ။။ လင်းဇင်းဘုရား ဗညားဖိုဓိစာရာဇ် သမီး ထံခံး‌လော့တွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတမြို့ဝန်း သင့်ပြန်းသည်ကတော် သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် သမီးတော် ခင်သုရင်စောတည်း ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက္ခမီမြို့ဝန်းတည်း ။။ သူ့နှမ ရတနာညွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာညွန့်ပေါင်းဘုန်းညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွား‌ဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ကွီယ်ျခံးတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ  တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားသည် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူမြို့ဝန်း ပြုသည် မျောက်သားတော်ကား သံလျင် (ဆီရီယမ်) ကုလာမင်းတရား ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မ‌သောကခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပုံ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွား ခံးကော်ဘွားသမီး စဝ်‌မော်ကျနှမ ကျီက်ခံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ပြည် မြို့ဝန်းပြုသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးသည်စော်ဘွားဒါ့ဝ်‌ခေးဘွား သမီး ကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားမြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ ဒုတိယ ပြည်မင်းသမီး တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလ ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွား က‌တော် သမီး‌ ကျ‌နေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် မျောက်လင်းဇင်းရောက်သည် ဇင်းခေါဇင်းလူမ် အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် နောက် မာန်းအောင်ကိုစား၍ ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါး သကြသီဟအမည်နှင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် သိုခါပ်း ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား ဖြစ် သည် ။။ မုတ္တမမင်းတရား စောဗညားသမီး စောလကွန်းအိန် အစ်မ တော့တုရုပ်ဂွးတွင် ရွှေနန်းကျွန်းမည်ခံ ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မုတ္တမမြို့ဝန်း ဖြစ်သည် သူနဲ့ သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ လက်ျာနန်းသူ ရှင်နေတုန် ခင်တောင် ကတော် သမီး ခင်ထွေးလှတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ငားစဉ့်ကူးကိုစားသည် နောက် အနော်ဘက်လွန် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ဘုရင့်အဝတ်လဲ ရှင်ယဉ်ခဲကြီး ကတော်  သမီး ရွှေဇင်း ။။ မိုးဆင်စော်ဘွားထါဝ်မာန့်ဩန် မဟာဒေဝီမင်းမွမ် ကတော်သမီး နှင်းတုန်ခိူးတွင်။ သားတော် မင်းရဲအီဗြာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားကြီး မြင်သည့် ကျောက်မြောင်ကိုစားသည် ။။ ဒိုင်လာသူ မိုးခံစော်ဘွား ခံးယုက်ယော်သမီး ခံးတုန်မင်းတွင် ။ သမီးတော် သီရိရတနာ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော်မင်းရဲရတမန်း ။။ ဇင်းမယ် ဗညားသံ (မေဃုဋိ) သမီး‌ ခင်မိ ခ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မျောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ တည်း ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် အင်စံနဝတီ တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအ‌မေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည် သင့်ပြန်သည် ။။ ဖလူးဆိုင်း (မိုးလုံ) စလုံ‌ဗြဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် အမိတ္တာ ဖလတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပပိယ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နံစံ စော်ဘွားခံသည် မျောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော် မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော် မင်းသမီး မဏိဩဃ နှင့်အတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရပတိသီဟပတေ့ မင်းတရားကြီး ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်‌‌ဒွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်‌‌ထွေးနောင်း တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် မျောက် ခမည်းတော်သား သီရိစွာကျော်ထင် သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်း‌တော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စ‌လေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို သင့်ပြန်းသည် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးနောင်း သမီးတော် သုလျာဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ဒိုင်လာဘုရင့်လယ်အံ‌တောင် ကတော်သမီး ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးလီးတွင် မနုရိုမေခအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင်မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက်လွန်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန်း ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒည မြေး ဆီရီယမ် ကုလာမင်းတရားကြီး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်‌နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ် နှင်းခံးသေည်ကျဲအမြင်နှင့်တွင် မြင်သည့် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားဖြစ်သည် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် နတ်ပြည်ကျော်ဌာင့် သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်း‌‌ပြည့်ယော်ဓာ စောလှဘူမိန် အမည်နှင့် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဇာဂရုံကိုစားသည် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သမီးတော် မွှေးတုန်ခင် ဟိုပါတည်း ။။ ဘရက်စည်သူသမီး မင်းဘုန်းမြတ် ဒေါ်မဏိကြက်သံအမည်နှင့် တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနရသူ ခမည်းတော်လက်ထက် ထုံပို ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံးလေသည် ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။ နှမတော် မွှေးတုန်ခင် ရခိုင်သို့ပါလာသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သားတော် ဇာဂရုံစား ဟိုပါတည်း ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း။။ သမိန်စောတွဋ်သမီး မိဋောင်သွန်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်တထာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဝင်ရော် ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံး ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။။ ဒိုင်လာဘုရင့် လယ်ကျုံတုံ လင်းဇင်းမင်းသမီး ဘီတရီငေါက်ဆူ ခ နှင်းရုမ်းဗိုင် ကတော်သမီး မိန်‌ငွေးငေါက္ဂီန် လင်းဇင်းအမည် တီယံဝီယန်ချီင်လုမ်းဘွား တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတေ့ အနောက်ဘက် ဘုရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အ‌မေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီစတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုဒရာတရီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နရဝတီ နှင့် ခင်မစော ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ = တိဂုံစား ဩက်နဲဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံသည် ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါ‌‌လေသည် သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း သူ့ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင်း စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဘူနရာဇာသမီး မီနော့်ဗီးနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရမုနာ သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ကျော်ထင်နော်ရထာခံသည် သင့်ပြန်သည်ကိုစား၍ တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ပေတော်မူသည်  မျောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနောက်မြို့ ကို စားရ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ * * <references responsive="1"></references> * <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဗားဂရာ ဗိမာန်တော် မော်ကွန်းတိုက်၊ ငါးဆူဒါယကာမင်း အမပုံ ရာဇဝင်၊ တောင်ငူ ရာဇဝင်</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] 25w9rsqdnjhd3gd6tf58wlbgy8pc1fy 1044500 1044499 2026-07-26T06:54:59Z ~2026-41521-54 146097 1044500 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = နန္ဒဘုရင် | image = | caption = | reign = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | coronation = ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ | succession = {{collapsible list|titlestyle=background:transparent;text-align:center;| title=မြန်မာ ဘုရင် နှင့် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ပြည်များ| 1=[[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] (၁၅၈၁–၉၉)| 2=[[အင်းဝမင်းဆက်|အင်းဝ]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]] (၁၅၈၁–၉၇) | 3=[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] (၁၅၉၁–၉၇) | 4=[[ပြည်မြို့|ပြည်]] (၁၅၈၁–၉၅) | 5=[[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] (၁၅၈၁–၉၃)}} | predecessor = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor = [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး|ညောင်ရမ်းမင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = ဝန်ကြီးချုပ် | regent = ဗညားကျန်တော | succession1 = ဇင်းမယ်ပြည်၏ ဘုရင် | reign1 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – {{circa}} ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၉၇ | predecessor1 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor1 = [[နရဲစွမ်]] | reg-type1 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent1 = [[နော်ရထာ မင်းစော]] | succession2 = ယိုးဒယားပြည်၏ ဘုရင် | reign2 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၃ မေ ၁၅၈၄ | predecessor2 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor2 = ဖျက်သိမ်း | reg-type2 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent2 = [[:en:Mahathammarachathirat (king of Ayutthaya)|Maha Thammarachathirat]] | succession3 = [[လင်းဇင်းပြည်]]၏ ဘုရင် | reign3 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | predecessor3 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor3 = ဖျက်သိမ်း | reg-type3 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent3 = Maha Ouparat (၁၅၈၁–၈၈) <br> Sen Soulintha (၁၅၈၈–၉၁) <br> Nokeo Koumane (၁၅၉၁–၉၅) <br/> Vorapita (၁၅၉၆–၉၉) | spouse = • ဟံသာဝတီ မိဖုရား <br> • မင်းဖြူ <br> • မင်းထွေး <br> • သီရိရာဇဒေဝီ <br> • မင်းတရား မယ်တော် | issue = ၂၀ ထက်ပိုပြီ | issue-link = #မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ | issue-pipe = အခြားသူများအကြား... | full name = | house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူ]] | father = [[ဘုရင့်နောင်]] | mother = အတုလသီရိ မဟာရာဇဒေဝီ (ခေါ်) သခင်ကြီး | birth_date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၅ <br> အင်္ဂါနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၈၉၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် | birth_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | death_date = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၀ (သက်တော် ၆၅ နှစ်) <br> ကြာသပတေးနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၉၆၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁၀ ရက်<ref name=hy-3-106>မှန်နန်းရာဇဝင် အတွဲ (၃)၊ ၂၀၀၃</ref> | death_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | burial_date = ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၀ | burial_place = တောင်ငူ နန်းတော် | religion = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်]] | signature = }} '''နန္ဒဘုရင်''' (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် [[ဘုရင့်နောင်]] ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် [[တောင်ငူ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ပြည်]]၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် [[မိုးကုတ်]] ကျောက်တွင်းများကို [[မိုးမိတ်]] စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ယိုးဒယား]]၊ [[ပြည်]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။ ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း [[နတ်သျှင်နောင်]]အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် [[မင်းရာဇာကြီး]]၊ တောင်ငူဘုရင် [[မင်းရဲသီဟသူ]]တို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ [[နတ်သျှင်နောင်]]ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။ တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ [[မင်းကြီးဆွေ|မင်းရဲသီဟသူ]]က မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် [[နတ်သျှင်နောင်]] သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ နန္ဒဘုရင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား ‌‌‌‌နေရပ်စွန့်ခွာ‌‌စေပြီး လူမျိုး‌‌ ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။ အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် ‌‌‌နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်း‌အောင်းလာ‌ခဲ့လေသည်။ ‌နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီး‌နေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။ ==တောင်ငူရောက်မင်း သား‌ော် သမီးတေ== က်း - ာ * တောင်ငူရောက်မင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား- တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မျောက်သားတော်ကား တောင်ငူဒုတိယမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်စုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မျောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မျောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတုကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ်။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစွန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် ၃၂ နှစ်တွင် တောင်ငူ မင်းတရား လုပ်ကြံလေသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံး သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ်ပါးတည်း ။။ မျောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သောက္ကသဲ ဗညားဖြံခဲက် သမီး မယ်နန်းကောင်ခံးတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမာရီ တပါး ပိသာလောက်မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ပုသိမ် နရသိင်္ခသူ အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီး မွှေးလှမဏိ ကတော် သမီး ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အလောင်းဝေဠုခံသည် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် သီရိစွာကျော်ထင် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင်း ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွား ကတော် မဟဒေဝီလှူင့်ဆိူ့ထိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံတွင် ဖြစအုံအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြစ်တွင်း (မြစ်ကြီးနား) ကိုစားသည် ။။ ယိုးဒယားဘုရင့် စာဓိရာဇာ လက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့ ဗြရာမသွန်း ဟံသာဝတီရောက်မင်း သမီးတော် ဗြတဝန်လျိူန်ခွယ်တွင် ။ သမီးတော် လှတ္တသုတ္တာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား မင်းကြီးညို ဘထွေးတော် စလင်ကိုစား မင်းရဲ‌နော်ရထာကြီး အထိန်း ကတော် ခင်မယွန်းစူ သားတော် ပျဥ်းမနားမင်းသား မင်းကြီးကျောက်ဖြူတည်း ။။ အင်းဝ စည်သူကျော်ထင် သိုကြော့ဘွား သမီးတော် ခင်ကြီးစစ် ခ ပက္လီလာတွင် ။ သားတော် နရမိက္ခလာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစားသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် ကျိုက္ကသာ မြို့ဝန်း ပေးတော်မူသည် မင်းရဲရန်နောင်ခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်း မင်းတရား သမီး‌တော် သီရိဧကာတည်း ။။ ဗညားနန်း‌ ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ မြင်းစိုင်းမင်းသား နောက် လုံခပင်းမြို့ဝန်း သိုနဲကောင် စဝ်စောစံအမည်နှင့် မျောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်သက် ။။ လင်းဇင်းဘုရား ဗညားဖိုဓိစာရာဇ် သမီး ထံခံး‌လော့တွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတမြို့ဝန်း သင့်ပြန်းသည်ကတော် သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် သမီးတော် ခင်သုရင်စောတည်း ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက္ခမီမြို့ဝန်းတည်း ။။ သူ့နှမ ရတနာညွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာညွန့်ပေါင်းဘုန်းညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွား‌ဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ကွီယ်ျခံးတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ  တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားသည် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူမြို့ဝန်း ပြုသည် မျောက်သားတော်ကား သံလျင် (ဆီရီယမ်) ကုလာမင်းတရား ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မ‌သောကခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပုံ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွား ခံးကော်ဘွားသမီး စဝ်‌မော်ကျနှမ ကျီက်ခံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ပြည် မြို့ဝန်းပြုသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးသည်စော်ဘွားဒါ့ဝ်‌ခေးဘွား သမီး ကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားမြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ ဒုတိယ ပြည်မင်းသမီး တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလ ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွား က‌တော် သမီး‌ ကျ‌နေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် မျောက်လင်းဇင်းရောက်သည် ဇင်းခေါဇင်းလူမ် အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် နောက် မာန်းအောင်ကိုစား၍ ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါး သကြသီဟအမည်နှင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် သိုခါပ်း ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား ဖြစ် သည် ။။ မုတ္တမမင်းတရား စောဗညားသမီး စောလကွန်းအိန် အစ်မ တော့တုရုပ်ဂွးတွင် ရွှေနန်းကျွန်းမည်ခံ ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မုတ္တမမြို့ဝန်း ဖြစ်သည် သူနဲ့ သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ လက်ျာနန်းသူ ရှင်နေတုန် ခင်တောင် ကတော် သမီး ခင်ထွေးလှတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ငားစဉ့်ကူးကိုစားသည် နောက် အနော်ဘက်လွန် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ဘုရင့်အဝတ်လဲ ရှင်ယဉ်ခဲကြီး ကတော်  သမီး ရွှေဇင်း ။။ မိုးဆင်စော်ဘွားထါဝ်မာန့်ဩန် မဟာဒေဝီမင်းမွမ် ကတော်သမီး နှင်းတုန်ခိူးတွင်။ သားတော် မင်းရဲအီဗြာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားကြီး မြင်သည့် ကျောက်မြောင်ကိုစားသည် ။။ ဒိုင်လာသူ မိုးခံစော်ဘွား ခံးယုက်ယော်သမီး ခံးတုန်မင်းတွင် ။ သမီးတော် သီရိရတနာ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော်မင်းရဲရတမန်း ။။ ဇင်းမယ် ဗညားသံ (မေဃုဋိ) သမီး‌ ခင်မိ ခ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မျောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ တည်း ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် အင်စံနဝတီ တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအ‌မေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည် သင့်ပြန်သည် ။။ ဖလူးဆိုင်း (မိုးလုံ) စလုံ‌ဗြဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် အမိတ္တာ ဖလတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပပိယ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နံစံ စော်ဘွားခံသည် မျောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော် မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော် မင်းသမီး မဏိဩဃ နှင့်အတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရပတိသီဟပတေ့ မင်းတရားကြီး ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်‌‌ဒွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်‌‌ထွေးနောင်း တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် မျောက် ခမည်းတော်သား သီရိစွာကျော်ထင် သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်း‌တော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စ‌လေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို သင့်ပြန်းသည် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးနောင်း သမီးတော် သုလျာဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ဒိုင်လာဘုရင့်လယ်အံ‌တောင် ကတော်သမီး ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးလီးတွင် မနုရိုမေခအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင်မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက်လွန်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန်း ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒည မြေး ဆီရီယမ် ကုလာမင်းတရားကြီး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်‌နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ် နှင်းခံးသေည်ကျဲအမြင်နှင့်တွင် မြင်သည့် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားဖြစ်သည် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် နတ်ပြည်ကျော်ဌာင့် သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်း‌‌ပြည့်ယော်ဓာ စောလှဘူမိန် အမည်နှင့် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဇာဂရုံကိုစားသည် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သမီးတော် မွှေးတုန်ခင် ဟိုပါတည်း ။။ ဘရက်စည်သူသမီး မင်းဘုန်းမြတ် ဒေါ်မဏိကြက်သံအမည်နှင့် တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနရသူ ခမည်းတော်လက်ထက် ထုံပို ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံးလေသည် ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။ နှမတော် မွှေးတုန်ခင် ရခိုင်သို့ပါလာသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သားတော် ဇာဂရုံစား ဟိုပါတည်း ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း။။ သမိန်စောတွဋ်သမီး မိဋောင်သွန်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်တထာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဝင်ရော် ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံး ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။။ ဒိုင်လာဘုရင့် လယ်ကျုံတုံ လင်းဇင်းမင်းသမီး ဘီတရီငေါက်ဆူ ခ နှင်းရုမ်းဗိုင် ကတော်သမီး မိန်‌ငွေးငေါက္ဂီန် လင်းဇင်းအမည် တီယံဝီယန်ချီင်လုမ်းဘွား တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတေ့ အနောက်ဘက် ဘုရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အ‌မေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီစတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုဒရာတရီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နရဝတီ နှင့် ခင်မစော ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ = တိဂုံစား ဩက်နဲဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံသည် ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါ‌‌လေသည် သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း သူ့ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင်း စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဘူနရာဇာသမီး မီနော့်ဗီးနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရမုနာ သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ကျော်ထင်နော်ရထာခံသည် သင့်ပြန်သည်ကိုစား၍ တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ပေတော်မူသည်  မျောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနောက်မြို့ ကို စားရ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိဖုရားကြီးနှင့် မိဖုရားငယ်နှင့် ကိုယ်လုပ်တော် ဘယ်ဟာသားသမီးမရှိ <references responsive="1"></references> * <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဗားဂရာ ဗိမာန်တော် မော်ကွန်းတိုက်၊ ငါးဆူဒါယကာမင်း အမပုံ ရာဇဝင်၊ တောင်ငူ ရာဇဝင်</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] 3ezqzmjid2k8xkman5luf1sh09450z4 1044501 1044500 2026-07-26T07:06:24Z ~2026-41521-54 146097 /* တောင်ငူရောက်မင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား*/ 1044501 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = နန္ဒဘုရင် | image = | caption = | reign = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | coronation = ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ | succession = {{collapsible list|titlestyle=background:transparent;text-align:center;| title=မြန်မာ ဘုရင် နှင့် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ပြည်များ| 1=[[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] (၁၅၈၁–၉၉)| 2=[[အင်းဝမင်းဆက်|အင်းဝ]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]] (၁၅၈၁–၉၇) | 3=[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] (၁၅၉၁–၉၇) | 4=[[ပြည်မြို့|ပြည်]] (၁၅၈၁–၉၅) | 5=[[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] (၁၅၈၁–၉၃)}} | predecessor = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor = [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး|ညောင်ရမ်းမင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = ဝန်ကြီးချုပ် | regent = ဗညားကျန်တော | succession1 = ဇင်းမယ်ပြည်၏ ဘုရင် | reign1 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – {{circa}} ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၉၇ | predecessor1 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor1 = [[နရဲစွမ်]] | reg-type1 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent1 = [[နော်ရထာ မင်းစော]] | succession2 = ယိုးဒယားပြည်၏ ဘုရင် | reign2 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၃ မေ ၁၅၈၄ | predecessor2 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor2 = ဖျက်သိမ်း | reg-type2 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent2 = [[:en:Mahathammarachathirat (king of Ayutthaya)|Maha Thammarachathirat]] | succession3 = [[လင်းဇင်းပြည်]]၏ ဘုရင် | reign3 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉ | predecessor3 = [[ဘုရင့်နောင်]] | successor3 = ဖျက်သိမ်း | reg-type3 = လက်အောက်ခံ ဘုရင် | regent3 = Maha Ouparat (၁၅၈၁–၈၈) <br> Sen Soulintha (၁၅၈၈–၉၁) <br> Nokeo Koumane (၁၅၉၁–၉၅) <br/> Vorapita (၁၅၉၆–၉၉) | spouse = • ဟံသာဝတီ မိဖုရား <br> • မင်းဖြူ <br> • မင်းထွေး <br> • သီရိရာဇဒေဝီ <br> • မင်းတရား မယ်တော် | issue = ၂၀ ထက်ပိုပြီ | issue-link = #မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ | issue-pipe = အခြားသူများအကြား... | full name = | house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူ]] | father = [[ဘုရင့်နောင်]] | mother = အတုလသီရိ မဟာရာဇဒေဝီ (ခေါ်) သခင်ကြီး | birth_date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၅ <br> အင်္ဂါနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၈၉၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် | birth_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | death_date = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၀ (သက်တော် ၆၅ နှစ်) <br> ကြာသပတေးနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၉၆၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁၀ ရက်<ref name=hy-3-106>မှန်နန်းရာဇဝင် အတွဲ (၃)၊ ၂၀၀၃</ref> | death_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] | burial_date = ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၀ | burial_place = တောင်ငူ နန်းတော် | religion = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်]] | signature = }} '''နန္ဒဘုရင်''' (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် [[ဘုရင့်နောင်]] ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် [[တောင်ငူ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ပြည်]]၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် [[မိုးကုတ်]] ကျောက်တွင်းများကို [[မိုးမိတ်]] စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ယိုးဒယား]]၊ [[ပြည်]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။ ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း [[နတ်သျှင်နောင်]]အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် [[မင်းရာဇာကြီး]]၊ တောင်ငူဘုရင် [[မင်းရဲသီဟသူ]]တို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ [[နတ်သျှင်နောင်]]ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။ တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ [[မင်းကြီးဆွေ|မင်းရဲသီဟသူ]]က မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် [[နတ်သျှင်နောင်]] သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ နန္ဒဘုရင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား ‌‌‌‌နေရပ်စွန့်ခွာ‌‌စေပြီး လူမျိုး‌‌ ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။ အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် ‌‌‌နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်း‌အောင်းလာ‌ခဲ့လေသည်။ ‌နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီး‌နေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။ ==တောင်ငူရောက်မင်း သားတော် သမီးတော်ကား - == * တောင်ငူရောက်မင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား- တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မျောက်သားတော်ကား တောင်ငူဒုတိယမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်စုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မျောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မျောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတုကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ်။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစွန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် ၃၂ နှစ်တွင် တောင်ငူ မင်းတရား လုပ်ကြံလေသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံး သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ်ပါးတည်း ။။ မျောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သောက္ကသဲ ဗညားဖြံခဲက် သမီး မယ်နန်းကောင်ခံးတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမာရီ တပါး ပိသာလောက်မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ပုသိမ် နရသိင်္ခသူ အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီး မွှေးလှမဏိ ကတော် သမီး ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အလောင်းဝေဠုခံသည် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် သီရိစွာကျော်ထင် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင်း ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွား ကတော် မဟဒေဝီလှူင့်ဆိူ့ထိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံတွင် ဖြစအုံအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြစ်တွင်း (မြစ်ကြီးနား) ကိုစားသည် ။။ ယိုးဒယားဘုရင့် စာဓိရာဇာ လက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့ ဗြရာမသွန်း ဟံသာဝတီရောက်မင်း သမီးတော် ဗြတဝန်လျိူန်ခွယ်တွင် ။ သမီးတော် လှတ္တသုတ္တာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား မင်းကြီးညို ဘထွေးတော် စလင်ကိုစား မင်းရဲ‌နော်ရထာကြီး အထိန်း ကတော် ခင်မယွန်းစူ သားတော် ပျဥ်းမနားမင်းသား မင်းကြီးကျောက်ဖြူတည်း ။။ အင်းဝ စည်သူကျော်ထင် သိုကြော့ဘွား သမီးတော် ခင်ကြီးစစ် ခ ပက္လီလာတွင် ။ သားတော် နရမိက္ခလာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစားသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် ကျိုက္ကသာ မြို့ဝန်း ပေးတော်မူသည် မင်းရဲရန်နောင်ခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်း မင်းတရား သမီး‌တော် သီရိဧကာတည်း ။။ ဗညားနန်း‌ ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ မြင်းစိုင်းမင်းသား နောက် လုံခပင်းမြို့ဝန်း သိုနဲကောင် စဝ်စောစံအမည်နှင့် မျောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်သက် ။။ လင်းဇင်းဘုရား ဗညားဖိုဓိစာရာဇ် သမီး ထံခံး‌လော့တွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတမြို့ဝန်း သင့်ပြန်းသည်ကတော် သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် သမီးတော် ခင်သုရင်စောတည်း ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက္ခမီမြို့ဝန်းတည်း ။။ သူ့နှမ ရတနာညွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာညွန့်ပေါင်းဘုန်းညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွား‌ဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ကွီယ်ျခံးတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ  တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားသည် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူမြို့ဝန်း ပြုသည် မျောက်သားတော်ကား သံလျင် (ဆီရီယမ်) ကုလာမင်းတရား ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မ‌သောကခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပုံ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွား ခံးကော်ဘွားသမီး စဝ်‌မော်ကျနှမ ကျီက်ခံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ပြည် မြို့ဝန်းပြုသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးသည်စော်ဘွားဒါ့ဝ်‌ခေးဘွား သမီး ကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားမြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ ဒုတိယ ပြည်မင်းသမီး တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလ ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွား က‌တော် သမီး‌ ကျ‌နေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် မျောက်လင်းဇင်းရောက်သည် ဇင်းခေါဇင်းလူမ် အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် နောက် မာန်းအောင်ကိုစား၍ ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါး သကြသီဟအမည်နှင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် သိုခါပ်း ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား ဖြစ် သည် ။။ မုတ္တမမင်းတရား စောဗညားသမီး စောလကွန်းအိန် အစ်မ တော့တုရုပ်ဂွးတွင် ရွှေနန်းကျွန်းမည်ခံ ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မုတ္တမမြို့ဝန်း ဖြစ်သည် သူနဲ့ သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ လက်ျာနန်းသူ ရှင်နေတုန် ခင်တောင် ကတော် သမီး ခင်ထွေးလှတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ငားစဉ့်ကူးကိုစားသည် နောက် အနော်ဘက်လွန် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ဘုရင့်အဝတ်လဲ ရှင်ယဉ်ခဲကြီး ကတော်  သမီး ရွှေဇင်း ။။ မိုးဆင်စော်ဘွားထါဝ်မာန့်ဩန် မဟာဒေဝီမင်းမွမ် ကတော်သမီး နှင်းတုန်ခိူးတွင်။ သားတော် မင်းရဲအီဗြာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားကြီး မြင်သည့် ကျောက်မြောင်ကိုစားသည် ။။ ဒိုင်လာသူ မိုးခံစော်ဘွား ခံးယုက်ယော်သမီး ခံးတုန်မင်းတွင် ။ သမီးတော် သီရိရတနာ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော်မင်းရဲရတမန်း ။။ ဇင်းမယ် ဗညားသံ (မေဃုဋိ) သမီး‌ ခင်မိ ခ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မျောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ တည်း ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် အင်စံနဝတီ တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအ‌မေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည် သင့်ပြန်သည် ။။ ဖလူးဆိုင်း (မိုးလုံ) စလုံ‌ဗြဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် အမိတ္တာ ဖလတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပပိယ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နံစံ စော်ဘွားခံသည် မျောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော် မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော် မင်းသမီး မဏိဩဃ နှင့်အတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရပတိသီဟပတေ့ မင်းတရားကြီး ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်‌‌ဒွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်‌‌ထွေးနောင်း တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် မျောက် ခမည်းတော်သား သီရိစွာကျော်ထင် သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်း‌တော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စ‌လေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို သင့်ပြန်းသည် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးနောင်း သမီးတော် သုလျာဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ဒိုင်လာဘုရင့်လယ်အံ‌တောင် ကတော်သမီး ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးလီးတွင် မနုရိုမေခအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင်မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက်လွန်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန်း ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒည မြေး ဆီရီယမ် ကုလာမင်းတရားကြီး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်‌နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ် နှင်းခံးသေည်ကျဲအမြင်နှင့်တွင် မြင်သည့် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားဖြစ်သည် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် နတ်ပြည်ကျော်ဌာင့် သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်း‌‌ပြည့်ယော်ဓာ စောလှဘူမိန် အမည်နှင့် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဇာဂရုံကိုစားသည် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သမီးတော် မွှေးတုန်ခင် ဟိုပါတည်း ။။ ဘရက်စည်သူသမီး မင်းဘုန်းမြတ် ဒေါ်မဏိကြက်သံအမည်နှင့် တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနရသူ ခမည်းတော်လက်ထက် ထုံပို ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံးလေသည် ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။ နှမတော် မွှေးတုန်ခင် ရခိုင်သို့ပါလာသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်း‌တော် သားတော် ဇာဂရုံစား ဟိုပါတည်း ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း။။ သမိန်စောတွဋ်သမီး မိဋောင်သွန်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်တထာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဝင်ရော် ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံး ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။။ ဒိုင်လာဘုရင့် လယ်ကျုံတုံ လင်းဇင်းမင်းသမီး ဘီတရီငေါက်ဆူ ခ နှင်းရုမ်းဗိုင် ကတော်သမီး မိန်‌ငွေးငေါက္ဂီန် လင်းဇင်းအမည် တီယံဝီယန်ချီင်လုမ်းဘွား တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတေ့ အနောက်ဘက် ဘုရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အ‌မေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီစတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုဒရာတရီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နရဝတီ နှင့် ခင်မစော ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ = တိဂုံစား ဩက်နဲဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံသည် ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါ‌‌လေသည် သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း သူ့ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင်း စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဘူနရာဇာသမီး မီနော့်ဗီးနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရမုနာ သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ကျော်ထင်နော်ရထာခံသည် သင့်ပြန်သည်ကိုစား၍ တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ပေတော်မူသည်  မျောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနောက်မြို့ ကို စားရ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ။။ မိဖုရားကြီးနှင့် မိဖုရားငယ်နှင့် ကိုယ်လုပ်တော် ဘယ်ဟာသားသမီးမရှိသော ။။ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ ။။ တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ အစ်မ အလယ်နန်းတော် မိဖုရား မင်းထွေး ။။ ပြည်မင်းသမီး နန္ဒားယော်ဓား သတိုးဓမ္မရာဇာခံသည် သမီးတော် အနောက်နန်းတော် မိဖုရား မင်းတရား မယ်တော် ။။ သရက်စည်သူသမီး စောမင်းညစ် ။။ ဘဝသံသရာသမီး ရှင်ထွေးကျိုင်သစ် ။။ ဗညားဒလသမီး ခင်နဲယုန် ။။ ဗညားကျန်တော်သမီး အတူမယ် ဇာန်ဒမိတော် ။။ သကြာမည်သမီး ခင်မအင်ပျို့ ။။ ခင်မအင်ပျို့အစ်မ ခင်မစိန်မြင့် ။။ စောလကွန်းအိန်သမီး ခင်မညွန့်စူ ။။ ဗညား‌လောသမီး ခင်စွယ်ညိုး ။။ တနင်္သာရီမင်းသမီး သမိန်ဝိရတ်သမီး ပုံဝေဠု ။။ ကြံပါ့ခ်နာဂ်ပုရိ ဋိပ်ဘွပ်မဏိသမီး မဏိဝိချုဠာ ။။ မိုနဲစော်ဘွားသိုပိမ်းဘွားသမီး ငွန်ပိင့်ဘွား ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွားသိုကျုံဘွားသမီး နှင်းဟန့်ရုံ ။။ ဗန်းမော်စော်ဘွားသိုဆိုင်းဘွားသမီး ဒီဗ္ဗယဆံတီ ။။ ညောင်ရွှေစော်ဘွားခံရျမ်းဘွားသမီး တော်လက္ကျုမ်းဘွား ။။ စံကားစော်ဘွားသိုဟုမ်ဘွားသမီး နော်မိုတ်ဆံ ။။ ကလေးစော်ဘွားသိုခိုဘွားသမီး စိန္ဒြာ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုခဲန်းဘွားသမီး နှင်းသေဉ်လုံ ရခိုင်သိုပါလာသည် ။။ မိုးကိုင်စော်ဘွားပိတ်တံဘွားသမီး ဃဝ်မင်းမားမိုး ။။ မိုးဆင်ဥပရာဇာဟော်ခံးနွဲ့သမီး ထဃဝ်ယုံန့်ဘွား ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ဃဝ်မင်းဖောင်းမိုး ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံနောက်သမီးတစ်ဦးမှာ ကြံဒျာဖ ။။ အုန်ပေါင်းစော်ဘွားသို‌ချီင်ဘွားသမီး ထိူးဃဝ်ခိုင်ဘွား ။။ မိုးပတ်စော်ဘွားသိုဆိူ့းဘွားသမီး ထွယ်လှ ။။ ကျိုင်းရုံစော်ဘွားစဝ်ဣန့်မိုးသမီး စဝ်မာန့်ဣန်း ။။ မိုးလျဲမ်စော်ဘွားထါဝ်ဗိုင်သင်သမီး ဆရားဆုံမိုး ။။ လင်းဇင်းသေည်သုလင်းလူးချိုင်သမီး အံဖ‌ကေတ် ရခိုင်သို့ပါလာသည် ။။ လင်းဇင်းဆိကောင်းမှာ ပန်းခံးသမီး နှင်းခံးအွယင်း နန္ဒဘုရင်က သူမအရမ်းချစ်တယ် ရခိုင်သို့ပါလာသည် ။။ ဘော်လိခမ်စိုင် ပါ့ခ်စန် ပါ့ခ်စိန်း ထါဝ်ဟံမိုးသမီး နှင်းခံးဟုံ့ ။။ လင်းဇင်းမှာ နှင်းဒိဗ္ခံးလုံ ။။ ကျိုင်းသေဉ် စော်ဘွား ထါဝ်ဂံကျိုင်ယသမီး ဒီပ္ခံးမိုင် ။။ မိုးဗျံစော်ဘွားစဝ်လဣန္ဒားသမီး အုံ့ဒါဝ့်ရင့် ။။ လကွန်စားဗညားဝိရိယန်သမီး ကားသံဖြူ ။။ ကသည်းစော်ဘွားမန်းယန်ဂိမ်းဘွားသမီး ကွယ်လိမ်းဘွား ရခိုင်သို့ပါလာသည် ။။ တိုင်ခီရီဗန်ဒာရာသိင်္ဂိုဘုရင့်သမီးတော် ဝိရူပ်ပုဏ်ဝနာ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ လသာစော်ဘွားချင်လော့ဘွားသမီး ထဝ်လဒါဟူမ့် ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးရမ်စော်ဘွားခွန်ဖံခံးသမီး ဣန္ဗျဟုမ်မိုး ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးလားစော်ဘွားဖာဝန်းဘွားနှမ ကျီန္တပါတီ ဒေဝီပန်းနွဲ့ အမည်နှင့် ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးလားစော်ဘွားဖာ‌ဟီးဘွားသမီး ဃဝ်ဣန္ထာ ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးဟွမ်းစော်ဘွားဗ္ယံကံဘွားသမီး မာန်ဗ္ယုံမာန့် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင်ပြည်နယ် မိုးလော်စော်ဘွားထါဝ်ဒျန်စွန်းသမီး‌ ဖန်းထဝိလှိုင် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ်ထံမှ ဖန်းထဝိလှိုင်များ ဖန်းခံး ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ် မိုးမွှေးစော်ဘွားစဝ်မာန်မိုး သုံ သမီးတော် မာန်လီပ်တာ ဃါ့ပ်ဃဝ် လါ့ပ်ခံး ။။ အိုင်လုံပြည်နယ် မိုးယွန်းစော်ဘွားကွိုချင်ချိုင့်သမီး ခြယစည် ။။ မိုးယွင်စော်ဘွားစဝ်ကျိုင်းမုန်သမီး ချိုချိုမ်ဘွား ။။ ကျိုင်းသူ့နောင်စပ်စော်ဘွား သိုဟိတ်ပို့းမိုးငံး နှစ်သမီး စည်လိုဖုမ် စဉ်ရုနိုး ။။ တာမ္မလိတ္တတိုင်းမှာ ဂာာမန်းနရာယံသမီး ဝိမလှယာ ။။ ဗင်္ဂါလာမှာ မဂို‌စော်ဘွားတရုဝရာဇာ နှစ်သမီး‌တော် ခမီးပဏ္ဒရီ ဂေရာဆံဒျီ ။။ အရုနာကျန္ဒြးဒဝီပ်စော်ဘွားကြီး စဝ်ခံးခိုင်ဘွားသမီးတော် ပန်းကောင်းဟိုင်‌ဘွား ။။ ဟိမဝန္တာတောင်ပေါ်ရှိ ဆိုလူခိုန်ဘူမှာ ဘီဟာနာ့သင်ဆဘန်ထိတား ။။ ပုဏ္ဏား ဘီဇမလပိသာမဟသမီး ပင်္ဋားနမဟဇ်စွာမီ ။။ သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ လုမ်ဆက်စား ဗညားအသေည်လူထိုင်သမီး ဖ္လက္ခံးသေည်မိုး ။။ သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ ချောင်းဒွမ်သူ ချိုနှင်မိုး ။။ ဘုရင့်ဟောင်း မုဆိုးမ ကလေး မမွေးဘူး ယိုးဒယားမင်းသမီး ယိုးဒယားဘုရင့် ဗြမဟင်ဒရာဒိရာဇ်သမီး ဖိကျစ်ကျင်းဒား ။။ ဘုရင့်ဟောင်းတွင် သားသမီးမရှိသူ ယိုးဒယားဘုရင့် ဗြမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇ်သမီး ဣန္ဒျဒေဝီ ။။ တောင်ငူရောက်မင်း အမည် နန္ဒဘုရင် တွင်မြင်သည့် သားတော် နှစ်ချိပ်‌‌ကိုး (၂၉) သမီးတော် တစ်ချိပ်ခုနှစ် (၁၇) ။ ပေါင်း လေးချိပ်ခြောက် (၄၆) ပါးတည်း ။။ <references responsive="1"></references> * <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဗားဂရာ ဗိမာန်တော် မော်ကွန်းတိုက်၊ ငါးဆူဒါယကာမင်း အမပုံ ရာဇဝင်၊ တောင်ငူ ရာဇဝင်</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] qw8ven0vvpikfylwynnq285cq73c72b 0 7836 1044475 957698 2026-07-25T18:52:23Z Ziv 128154 ([[c:GR|GR]]) [[File:Urocyon littoralis full figure.jpg]] → [[File:Urocyon littoralis (Island fox) FWS 001.jpg]] → File replacement: changing the name of a duplicate file ([[c:c:GR]]) 1044475 wikitext text/x-wiki {{Conservation status}} [[File:Sibirischer tiger de edit02.jpg|thumb|250px| ဆိုက်ဘေးရီးယားကျားသည် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ရန် စိုးရိမ်ရသော အခြေအနေရှိသည့် ကျားမျိုးစိတ် တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကျားမျိုးစိတ် ၃ မျိုးမှာ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဖြစ်သည်။<ref>[http://www.sundarbantigerproject.info/viewpage.php?page_id=2 Sundarbans tiger project.] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120917192637/http://www.sundarbantigerproject.info/viewpage.php?page_id=2 |date=17 September 2012 }} Tiger extinction information is found in the website's section on tigers.</ref>]] [[File:Dhole.jpg|thumb|250px|အာရှမှ အမဲလိုက်တတ်သည့် သတ္တဝါဖြစ်သော [[တောခွေး]]များမှာ မျိုးသုဉ်းရန် အစိုးရိမ်ရဆုံး အခြေအနေရှိသည့် သတ္တဝါဖြစ်ပြီး မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်လု နီးပါး ဖြစ်သည်။]] [[:en:IUCN Red List|IUCN Red List]] ၏ '''မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်<ref name=":0">{{Cite journal|author=CITES|publisher=[[သစ်တောဦးစီးဌာန]]|url=https://www.monrec.gov.mm/sites/default/files/test/Book_PDF/CITES%20Myan.pdf|format=PDF|month=ဇွန်လ|year=၂၀၁၂|language=မြန်မာဘာသာ|title=တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်မှုအဆင့်အတန်းများ|journal=CITES ကွန်ဗင်းရှင်း နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုစနစ်များ လက်စွဲစာစောင်|issue=၂/ ၂၀၁၂|pages=စာ(၇~၁၀)|authorlink=:en:Cites|archive-date=6 December 2021|access-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206234942/https://www.monrec.gov.mm/sites/default/files/test/Book_PDF/CITES%20Myan.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|author=IUCN|url=https://www.monrec.gov.mm/sites/default/files/test/Book_PDF/IUCN.pdf|language=မြန်မာဘာသာ|format=PDF|publisher=[[သစ်တောဦးစီးဌာန]]|journal=မြန်မာနိုင်ငံရှိ IUCN Red List စာရင်းဝင် အပင်မျိုးစိတ်များ|pages=စာ(၃၃ ~ ၃၅)|authorlink=နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|year=၂၀၁၆|month=ဇွန်လ|title=ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ IUCN Category များ|archive-date=6 December 2021|access-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206234508/https://www.monrec.gov.mm/sites/default/files/test/Book_PDF/IUCN.pdf|url-status=dead}}</ref>''' ( Endangered - '''EN''' )<ref name=":02">{{Cite web|url=http://s3.amazonaws.com/iucnredlist-newcms/staging/public/attachments/3097/redlist_cats_crit_en.pdf|title=IUCN RED LIST CATEGORIES AND CRITERIA|date=2000-02-09}}</ref> ဆိုသည်မှာ အကောင်ရေ လျော့နည်းသွားသည့် အတွက်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အမဲလိုက်စားသုံးရန် အခြေအနေများ ပြောင်းလဲသွားသည့်အတွက်ကြောင့် လည်းကောင်း မျိုးသုဉ်းရန်အတွက် စိုးရိမ်ရသည့်အခြေအနေရှိသော သတ္တဝါများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ [[နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]]မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ရရှိထားသော နမူနာများပေါ်မူတည်၍ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့်အခြေအနေရှိသော သတ္တဝါ ရာခိုင်နှုန်းမှာ သက်ရှိအားလုံး၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်ဟု တွက်ချက်ထားသည်။ နိုင်ငံအတော်များများတွင် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအပေါ်တွင် မူတည်နေသော သတ္တဝါများကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန် ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းထိန်းချုပ်ထားကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း၊ မြေလွတ်မြေရိုင်းချဲ့ထွင်ခြင်းကို ကန့်သတ်ထားခြင့်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ သတ်မှတ်ထားခြင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသော သတ္တဝါများထဲမှ [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး]] ကဲ့သို့သော သတ္တဝါ အချို့သာလျှင် စာရင်းထဲတွင် ပါဝင်ပြီး တရားဥပဒေ ကြောင်းအရ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ခြင်း ခံရသည်။ အခြားသော မျိုးစိတ် အတော်များများမှာ အများပြည်သူတို့၏ သတိပြုမှု မရရှိပဲ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နိုင်သည့် အန္တရာယ် ရှိခြင်း စသော အခြေအနေများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ = ထိမ်းသိမ်းခြင်း အခြေပြ = မျိုးစိတ် တစ်ခု၏ ထိမ်းသိမ်းခြင်း အခြေပြ (conservation status) သည် ၎င်း၏ မျိုးသုဉ်း ပျောက်ကွယ်နိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းကို တွက်ချက်ရာတွင် ကျန်ရှိနေသော အကောင်ပမာန သာမကပဲ အချိန်နှင့်အမျှ ဦးရေ ပြောင်းလည်းပုံ၊ မျိုးပွားနှုန်း၊ ရန်သူ စသည့် များစွာသော အခြေများကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်သည်။ [[IUCN အနီရောင်စာရင်း]] သည် လူသိအများဆုံး စစ်တမ်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၀ ကျော် ဇီဝမျိုးစိတ် ကျယ်ပြန့်ရေး လမ်းစဉ် (Biodiversity Action Plans) အဖြစ် ဝင်ရောက် လက်မှတ်ထိုးထားကြသည်။ အမေရိကားနိုင်ငံတွင် ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လမ်းစဉ် လည်းရှိသည်။ IUCN မျိုးသုဉ်းရှားပါး သတ္တဝါများ စာရင်း (IUCN Red List of Threatened Species) သည် မျိုးသုဉ်းရှားပါး သတ္တဝါများအား စာရင်းအဖြစ်သာမကပဲ အန္တရာယ် အဆင့်အလိုက် ခွဲထားသည်။ IUCN ခွဲခြားမှုနှင့် အရေးကြီးမှုအရ မျိုးသုဉ်းရှားပါး သတ္တဝါများကို ထိခိုက်နိုင်ဖွယ်မှ အလွန်အန္တရာယ်ရှိအဆင့် အထိ ခွဲခြားထားသည်။ = ကိုယ်ကျင့်တရား အမေးပုစ္ဆာများ = ၎င်းမျိုးသုဉ်းရှားပါး သတ္တဝါများကို လေ့လာရာတွင်သည်ပင် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် လေ့လာသူများသည် ၎င်းသတ္တဝါများ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ပျောက်ကွယ်သွားမည် ကို စဉ်းစားခြင်း မပြုကြခြေ။ "သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် အသိပညာ ရှာရာတွင် အဖိုးတန်သော ဇီဝကျင်လည်ရာ ဒေသ (ecosystem) ၏ ထုတ်ကုန်နှင့် ပံ့ပိုးမှုတို့ပါရှိသော ကမ္ဘာ့ ဇီဝ ကျယ်ပြန့်မှု (biodiversity) ကို ထိမ်းသိမ်းရာ၌ မကြာခဏ ကိုယ်ကျင့်တရား အမေးပုစ္ဆာများ ကြုံတွေ့ရသည်" မှာ မှန်းဆနိုင်သည်။<ref>Minteer & Collins, 2005, p. 332</ref> ၎င်းအမေးပုစ္ဆာများမှာ ရှင်းလင်းစွာ မဖြေရှင်းနိုင်ပေ။ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိမ်းသိမ်းသူများသည် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံး ခြုံငုံ၍ ကြည့်ခြင်းဖြစ်ပြီး သတ္တဝါ တစ်ခုခြင်းစီကို ထိမ်းသိမ်းခြင်း မပြုပေ။ ထိုသို့ အကျယ်သဘောကို အလေးပြုခြင်းမှာ သတ္တဝါ တစ်ခုခြင်းစီ၏ တန်ဖိုးကို လျော့ကြစေသည်။ = ပုံများ = <gallery> Image:Urocyon littoralis (Island fox) FWS 001.jpg|မျိုးသုဉ်း အန္တရာယ်ရှိ [[Island Fox|ကျွန်းနေ မြေခွေး]] Image:Sea_otter_cropped.jpg|မျိုးသုဉ်း အန္တရာယ်ရှိ ပင်လယ်ဖျံ [[Sea Otter|Otter]] Image:Bison skull pile-restored.jpg|[[American bison]] ဦးခေါင်းစုပုံ Image:California-condor.jpg|[[California Condor]] အကောင်ငယ် Image:Caretta caretta01.jpg|[[Loggerhead Sea Turtle]] Image:Arowana.jpg|[[asian arowana]] File:Hawksbill Sea Turtle (Critically Endangered Species).jpg | [[Hawksbill Sea Turtle]] </gallery> = ကိုးကား = {{Reflist}} [[Category:မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်]] [[ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး]] 721906mzwgcrkxnrcf4pn34jdf30or9 0 9192 1044472 718778 2026-07-25T16:48:05Z ~2026-41423-74 146081 1044472 wikitext text/x-wiki {{Infobox National football team | Name = {{fb|URU}} | Badge = Uruguay football association.svg.png | FIFA Trigramme = URU | Nickname = ''[[Charrúa]]s''<br />''La Celeste Olímpica'' (The Olympic Sky Blue)<br />''La Celeste'' (The Sky Blue)| Association = [[Asociación Uruguaya de Fútbol|Asociación Uruguaya<br />de Fútbol]] | Confederation = [[CONMEBOL]] (South America) | Coach = | Captain = | Most caps = [[Rodolfo Rodríguez]] (79) | Top scorer = [[Héctor Scarone]] (31) | Home Stadium = [[:en:Centenario Stadium|Estadio Centenario]] | FIFA Rank = 16| 1st ranking date = August 1993 | FIFA max = 12 | FIFA max date = May 1994| FIFA min = 56 | FIFA min date = December 1998 | Elo Rank = 14| Elo max = 1| Elo max date = various dates 1920-31| Elo min = 46| Elo min date = March 1980| pattern_la1=_uru10h|pattern_b1=_uru10h|pattern_ra1=_uru10h| leftarm1=87CEEB|body1=87CEEB|rightarm1=87CEEB|shorts1=000000|socks1=000000| pattern_la2=_uru10A|pattern_b2=_uru10A|pattern_ra2=_uru10A|pattern_sh2=_mancity0910h| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| First game = {{fb-rt|URU}} 2 - 3 {{fb|ARG}}<br />([[Montevideo]], [[Uruguay]]; 16 May 1901) | Largest win = {{fb-rt|URU}} 9 - 0 {{fb|BOL}}<br />([[Lima, Peru]]; 9 November 1927) | Largest loss = {{fb-rt|URU}} 0 - 6 {{fb|ARG}}<br />(Montevideo, Uruguay; 20 July 1902) | World cup apps = 11 | World cup first = 1930 | World cup best = Winners, [[:en:1930 FIFA World Cup|1930]] and [[:en:1950 FIFA World Cup|1950]]. | Regional name = [[Copa América]] | Regional cup apps = 40 | Regional cup first = [[:en:South American Championship 1916|1916]] | Regional cup best = Winners, [[:en:South American Championship 1916|1916]], [[:en:South American Championship 1917|1917]], [[:en:South American Championship 1920|1920]], [[:en:South American Championship 1923|1923]], [[:en:South American Championship 1924|1924]], [[South American Championship 1926|1926]],<br /> [[South American Championship 1935|1935]], [[:en:South American Championship 1942|1942]], [[:en:South American Championship 1956|1956]], [[:en:South American Championship 1959 (Ecuador)|1959]], <br />[[South American Championship 1967|1967]], [[:en:Copa América 1983|1983]], [[Copa América 1987|1987]], [[:en:Copa América 1995|1995]]. | Confederations cup apps = 1 | Confederations cup first = [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|1997]] | Confederations cup best = 4th, [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|1997]] }} '''ဥရုကွေး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း'''သည် နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးပွဲများတွင် ဥရုကွေးနိုင်ငံကိုယ်စား ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် လက်ရွေးစင် အသင်းဖြစ်သည်။ ဖီဖာအဖွဲ့ချုပ်၏ စာရင်းအရ ဥရုကွေးအသင်းသည် လက်ရှိ ခြေစွမ်းရည် ကမ္ဘာတွင် နံပါတ် ၁၆ အဆင့်တွင် ရှိသည်။ ဥရုကွေးအသင်းသည် [[ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]]ပွဲများတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ချန်ပီယံဆု ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် အသင်းဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်မှာ ဥရုကွေးနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ ကြီးမှူးကျင်းပသည့် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ဗိုလ်လုပွဲတွင် [[အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|အာဂျင်တီးနား]]အား ၄ ဂိုး ၂ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ်မှာ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး [[ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|ဘရာဇီး]]အား ၂ ဂိုး ၁ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရကာ ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ဥရုကွေးအသင်းသည် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ မပေါ်ပေါက်မီ ၁၉၂၄ နှင့် ၁၉၂၈ ခုနှစ် အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်တွင် ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ရွှေတံဆိပ်ဆု ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် အသင်းဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဥရုဂွေး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း]] [[Category:ဥရုဂွေးနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစား]] oo537ppvy8ljqf06n9llfxh4h9vgqn6 0 10342 1044513 1043112 2026-07-26T11:27:13Z Zawzawaungthwin 100038 ဒုဝန်ကြီး ထပ်တိုး 1044513 wikitext text/x-wiki {{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း |agency_name = ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |nativename = Ministry of Construction |type = ဝန်ကြီးဌာန |seal = Ministry of Construction Seal.svg |seal_width = |seal_caption = ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အမှတ်တံဆိပ် |picture = Union Minister office of Ministry of Construction.jpg |picture_width = |picture_caption = ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (နေပြည်တော်) |formed = {{start date and age|1972}} |preceding1 = ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာန |preceding2 = ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနှင့် အိမ်ရာဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |jurisdiction = {{flagicon|Burma}}[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |headquarters = ရုံးအမှတ် (၁၁)၊ သုခမိန်လမ်း၊ [[နေပြည်တော်]] |latd = 19.807709 |longd = 96.128324 |employees = |budget = |minister1_name = [[မျိုးသန့်|ဦး​မျိုးသန့်]] |deputyminister1_name = |deputyminister2_name = |child1_agency = လမ်းဦးစီးဌာန |child2_agency = မြို့ရွာနှင့်အိုးအိမ်ဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာန |website = {{URL|http://www.construction.gov.mm/}} }} မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[ဝန်ကြီးဌာနများ]]တွင် [[ဆောက်လုပ်ရေး]]နှင့် ပတ်သက်၍ '''ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန''' (Ministry of Construction) ထားရှိသည်။ ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် လမ်းများကို အသစ်ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ လက်ရှိလမ်းများကို အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ တံတားများကို အသစ် တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် တည်ဆောက်ပြီး တံတားများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အပ်ငွေ စနစ်ဖြင့် လုပ်ငန်းအပ်နှံသော လေယာဉ်ကွင်းများကို တည်ဆောက်၊ ပြုပြင်၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အခြားဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးမှ အပ်နှံသည့်လုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း စသည်တို့ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်သွယ်မည့် လမ်းများ ဖြစ်သော [[အာဆီယံ]] လမ်းမကြီးများ၊ အာရှလမ်းမကြီးများ၊ မဟာမဲခေါင်ဒေသလမ်းမကြီးများ၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်းသုံးနိုင်ငံ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများစသည့် လမ်းမကြီးများအား နိုင်ငံတကာအဆင့်မှီ လမ်းမကြီများဖြစ်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== === ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနများ၏ သမိုင်းကြောင်း === မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဆိုင်ရာဌာနများကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာန (Public Works Department - P.W.D) ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းဌာနတွင် အဆောက်အဦနှင့် လမ်းဌာနခွဲနှင့် ဆည်မြောင်းဌာနခွဲတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် အဆောက်အဦနှင့် လမ်းဌာနခွဲကို ဒိုင်အာခီအစိုးရက လွှဲပြောင်းယူခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနကို ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်အဆင့်အထိ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့အိုးအိမ်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် မြို့ရွာစည်ပင်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနမှ အဆောက်အအုံလုပ်ငန်းများကို လွှဲပြောင်းယူခဲ့သည်။ ထိုသို့ လွှဲပြောင်းယူခဲ့ပြီးနောက် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနတွင် လမ်းလုပ်ငန်းများသာ ကျန်ရှိခဲ့သည့်အတွက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် လမ်းလုပ်ငန်းဌာန (Highways Department) ဟု အမည်ပြောင်းလဲ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် လုပ်ငန်းများ ပီပြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် အိမ်ရာဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ === ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနှင့်အိမ်ရာဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန === ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် လမ်းလုပ်ငန်းဌာနတွင် ကျန်ရှိသည့် လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဌာနနှင့် သန့်ရှင်းရေးအင်ဂျင်နီနီယာဌာနများကို ပြည်သူ့အိုးအိမ်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် မြို့ရွာစည်ပင်ရေးအဖွဲ့နှင့် ပေါင်းစည်း၍ ဝန်ကြီးဌာနအမည်ကို ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနှင့်အိမ်ရာဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဟု ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ === ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (၁၉၇၂-လက်ရှိ) === နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၇၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် (၉၇) အရ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနှင့် အိမ်ရာဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|url=https://construction.gov.mm//|access-date=21 May 2022|archive-date=16 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516212018/https://construction.gov.mm/}}</ref> ==ဖွဲ့စည်းပုံ== ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာနများ ထပ်မံခွဲထားသည်။ # လမ်းဦးစီးဌာန # တံတားဦးစီးဌာန # အဆောက်အဦဦးစီးဌာန # မြို့ပြနှင့် အိမ်ရာဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာန တို့ဖြစ်သည်။ ==လုပ်ငန်းတာဝန်များ== ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန သည် အောက်ဖော်ပြပါ လုပ်ငန်းတာဝန်များအား စီမံချက် ချမှတ်၍ ရည်မှန်းချက် ပြီးမြောက်အောင်မြင်စွာ ဆောက်ရွက်ရန် လက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းများကို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ * နိုင်ငံတော်မှချမှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ * လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု လုံခြုံချောမွေ့စေရေးအတွက် လမ်းနှင့်တံတားများအား စီမံကိန်းများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ * တည်ဆောက်ပြီးသော လမ်းနှင့်တံတားများအား ပြင်ဆင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ * အခြားသော ဝန်ကြီးဌာနများက လုပ်ငန်းအပ်နှံသည့် လေယာဉ်ကွင်းများ၊ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများ အပါအဝင် ပညာရေး၊ကျန်းမာရေးစသည့် နိုင်ငံပိုင် အဆောက်အဦများကို တည်ဆောက်ပြုပြင် မွမ်းမံထိမ်းသိမ်းခြင်း၊ * မြို့ပြနှင့်ဒေသစီမံကိန်းများ ရေးဆွဲဆောင်ရွက်ခြင်း၊ * လူနေမှုအဆင့်အတန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် မြို့သစ်များ တိုးချဲ့ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရပ်ကွက်သစ်များ တည်ဆောက်ခြင်း၊ * ပြည်သူများနှင့် ဝန်ထမ်းများ နေထိုင်ရေးကို တဖက်တလမ်းမှ အခက်အခဲ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန် အိမ်ရာစီမံကိန်းများ ရေးဆွဲဆောင်ရွက်ခြင်း၊ * နိုင်ငံပိုင် အဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ * နိုင်ငံတော် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ချမှတ်ထားသော လမ်းညွှန်မှုများနှင့် မူဝါဒများအရ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ==ရည်ရွယ်ချက်== * နိုင်ငံတကာဆက်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများအား အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် မနိမ့်ကျစေရန်၊စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အဓိကကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများ ဖြစ်စေရန်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အသီးသီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းများပေါ်ရှိလမ်း၊ တံတားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်၊ * ၂၀၁၅ ခုနှစ် အာဆီယံစီးပွားရေးအသိုက်အမြုံ(Asean Economic Community) စတင်ချိန်တွင် အာဆီယံပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးများ၏ (၁၉၉၉) ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ အဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် စာချုပ်အရ အာဆီယံလမ်းမကြီးများကို စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ Class III (၂ လမ်းသွား ကတ္တရာလမ်း) အဆင့် ရောက်ရှိအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ * နိုင်ငံတကာဆက်သွယ်သည့် လမ်းများဖြစ်သည့် အာရှလမ်းမကြီးများ (Asia Highway)၊ မဟာမဲခေါင်ဒေသလမ်းမကြီးများ (GMS)၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထိစပ်နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလမ်းမကြီးများ(BIMSTEC)၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း (၃)နိုင်ငံဖြတ်လမ်းမကြီးနှင့် အဓိကပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးများကို Class lll ၂၄’ အကျယ် ကတ္တရာကွန်ကရစ်လမ်း(သို့) ကွန်ကရစ်လမ်းအဆင့် ဆောင်ရွက်သွားရန်၊ * ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျော့ချရေးအတွက် ကျေးလက်နှင့်မြို့ပြဆက်သွယ်သည့် လမ်းများကို အနည်းဆုံး ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သည့် ကျောက်ချောလမ်းအဆင့်၊ မြို့ချင်းဆက်လမ်းများကို အနည်းဆုံး ၁၂’ အကျယ် ကတ္တရာလမ်းအဆင့် တည်ဆောက်နိုင်ရေးနှင့် တံတားများကို အမြဲတမ်းသံကူကွန်ကရစ်တံတားများ အဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်သွားရန်၊ == ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !အမည် !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !ရက်​ပေါင်း !အစိုးရ !ခန့်အပ်သူ |- |၁။ |'''ဦးရွှေလေး''' |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://my.wikisource.org/wiki/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE_%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA_%E1%81%89/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%81|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Wikisource|access-date=2025-05-31}}</ref> |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ | | | |- | rowspan="3" |၂။ | rowspan="3" |'''ဦး[[မျိုးသန့်]]''' |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |- |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | |ဦးညိုစောအစိုးရ |အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ |- |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81583|access-date=2026-04-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|4|10}} |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |ဦးမင်းအောင်လှိုင် |} === ဒုတိယဝန်ကြီး === {| class="wikitable" !စဉ် !အမည် ! colspan="2" |တာဝန်သက်တမ်း ! !ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !အစိုးရအဖွဲ့ !ခန့်အပ်သူ |- | rowspan="3" | | rowspan="3" |'''ဦး[[မျိုးမြင့်]]''' |၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | |ဦးမျိုးသန့် |[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |- |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅<ref>{{Cite web|url=https://myawady.net.mm/node/73278|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|publisher=Myawaddy Webportal|accessdate=22 August 2025}}</ref> |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | |ဦးမျိုးသန့် |[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ |- |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81613|access-date=2026-04-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|4|10}} |ဦးမျိုးသန့် |[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |ဦးမင်းအောင်လှိုင် |- | |'''ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်''' |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/85808 |access-date=2026-07-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> |''ယနေ့အထိ'' |{{Age in years and days|2026|7|25}} |ဦးမျိုးသန့် |[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |ဦးမင်းအောင်လှိုင် |} ==ကိုးကား== {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Official|http://www.construction.gov.mm/}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}{{မြန်မာနိုင်ငံ}} {{DEFAULTSORT:ဆ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]] lv2613e60pho6tyx27sxhn6tp0ubuy4 10 11508 1044470 52289 2026-07-25T16:01:26Z Dr Lotus Black 31011 1044470 wikitext text/x-wiki [[ဂျပန်ယန်းငွေ|¥]]{{{1|}}}<noinclude>{{documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --></noinclude> 4vytxnagc3aojb6i4iadiea3x5ihufu 0 12875 1044514 1044424 2026-07-26T11:35:18Z Zawzawaungthwin 100038 ကိုးကားချက် ထည့်သွင်း 1044514 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဦးမိုးဒီ | image = | caption = ဟာသသရုပ်ဆောင် ဦးမိုးဒီ | birth_name = သန်းထွန်း | birth_date = {{birth date and age|1948|1|16}} | birth_place = [[ဟင်္သာတမြို့]]၊ ဆန်ခါတန်းရပ်၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | residence = [[တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] | occupation = [[လူရွှင်တော်]]၊ ဟာသသရုပ်ဆောင် | years_active = ၁၉၆၂ - လက်ရှိ | spouse = အေးအေးကြွယ် (၂၀၁၂ ကွယ်လွန်) | children = သား (၄) ဦး (သရုပ်ဆောင် ကောင်းစံ အပါအဝင်) | awards = [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု - ၂၀၀၇)<br>လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယအဆင့် - ၂၀၂၄) }} '''မိုးဒီ''' (၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ မွေးဖွား) သည် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ]] လူရွှင်တော် ဟာသသရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကျွန်တော့်သဘင် တင်မိုးဝင်းတွင် လူရွှင်တော် [[မော့စ်]]နှင့် တွဲဖက်၍ နာမည်ကျော် လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးပေါင်း ၈၀ ကျော်၊ ဗွီဒီယိုဇာတ်ကား ၂၀၀ ကျော်တို့တွင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးသန်းထွန်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=(၁၅)ကြိမ်မြောက် သက်ကြီးဟာသပညာရှင်များအား ကန်တော့ပွဲနှင့် ဟာသပညာထူးချွန်ဆု ချီးမြှင့်ပွဲကျင်းပ |url=http://www.moi.gov.mm/news/71960 |access-date=2026-07-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == ငယ်ဘဝ == မိုးဒီကို ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် [[ဟင်္သာတမြို့]] ဆန်ခါတန်းရပ်တွင် အဖ ဦးဟန်တင်နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်မြင့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မခင်ရွှေနှင့် မောင်ခင်မောင်အေး ဆိုသည့် အစ်ကိုတစ်ဦးနှင့် အစ်မတစ်ဦး ရှိပြီး မွေးချင်း (၃) ဦးတွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အ.ထ.က (၁) ဟင်္သာတတွင် သတ္တမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ == ဇာတ်သဘင်လောက == အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် [[ပန်တျာကြည်လင်]] ဇာတ်အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်အဖွဲ့တွင် မီးထိုးသမား အဖြစ် ၅ နှစ်ကျော်မျှ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဇာတ်မင်းသမီး မအေးကြွယ်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် ရွှေမန်းကျော်အောင် ဇာတ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်ဇာတ်တွင် မီးထိုးသမား အဖြစ်လုပ်ကိုင်ရင်း လူရွှင်တော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က လူရွှင်တော် အမည်မှာ "မိုးဒိ" ဖြစ်သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်ဇာတ်တွင် တစ်နှစ်ခွဲမျှကြာပြီးနောက် [[စိန်မာဒင်]] ဇာတ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ စိန်မာဒင်ဇာတ်တွင် ဇာတ်ဆရာ၏ ကြော်ငြာမှားယွင်း ရိုက်နှိပ်ရာမှ "မိုးထိ" ဟူသော အမည်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၃ နှစ်အကြာတွင် ခင်မာချို အငြိမ့် အဖွဲ့သို့ ပြောင်းလဲပြီးနောက် မိုးဒီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် ၄ နှစ်ကျော်မျှ ကပြခဲ့ပြီးနောက် စိန်မာဒင်တွင် ခေတ္တခဏ ပြန်လည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ခင်မာချို အငြိမ့်အဖွဲ့တွင် တစ်နှစ်မျှ ကပြပြီးနောက် အငြိမ့်လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် စိန်မာဒင် ဇာတ်အဖွဲ့သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီးနောက်တွင် ပြဇာတ်မင်းသား ဒို့တင်ဌေး နှင့် တွဲဖက်၍ ကပြခဲ့သည်။ ဒို့တင်ဌေး ထွက်သွားပြီးနောက်တွင် စိန်မာဒင်ဇာတ်မှာ မိုးဝင်းဇာတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မိုးဝင်းဇာတ်တွင် [[မော့စ်]] နှင့်အတူ ၈ နှစ်ကြာမျှ ကပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဦးတင်မြင့်၊ စာရေးဆရာ မောင်စိတ္တ၊ မော့စ် တို့နှင့် တွဲဖက်၍ တင်မိုးဝင်းဇာတ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၃ နှစ်အကြာတွင် မိုးဒီ မော့စ် ကျွန်တော့်သဘင် ဟူသော အမည်ဖြင့် အခြားဇာတ်တစ်ခုကို ၁ နှစ်ကြာမျှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဦးစိန်ရိုးနှင့် တွဲဖက်၍ ရန်ကုန်သိန်းနိုင် အမည်ဖြင့် ဇာတ်တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြန်သည်။<ref> ဟာသ သရုပ်ဆောင်များ၏ ဘဝပုံရိပ်နှင့် အတွေးအမြင်များ၊ နွယ်ဇင်ဦး(မြန်မာစာ)</ref> == ဗွီဒီယိုလောက == အငြိမ့်နှင့်ဇာတ်သဘင်လောကတွင် ကျင်လည်ရင်းဖြင့်ပင် ရုပ်ရှင်နှင့်ဗီဒီယိုလောကသို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်နှင့်ဗီဒီယိုလောကတွင်လည်း အောင်မြင်သော ဟာသသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် မော့စ် နှင့်တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်သော ဟာသကားများကို လူကြိုက်များခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကြော်ငြာများတွင်လည်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ပရိသတ်များအားပေးမှုခံခဲ့ရသည်။ == ရရှိခဲ့သောဆု၊တံဆိပ်များ == ဦးမိုးဒီသည် [[ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မည်]] ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပြောင်မြောက်စွာသရုပ်ဆောင်နိုင်မှုဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု) ကိုချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယအဆင့်) ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် မိသားစုဘဝ == ဦးမိုးဒီသည် ဇနီးကို ချစ်လွန်းသဖြင့် ယူထားရခြင်းဖြစ်ရာ ၎င်း၏ဇနီး ထမင်းငတ်မည်ကို အရမ်းစိုးရိမ်ခဲ့သည်။ အဲဒီအတွက် ကြုံရာကျပန်းအလုပ်အကုန်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဇာတ်ပွဲထဲတွင် လူတွေအများကြီးရှိသဖြင့် သံပုရာရည် ရောင်းချခဲ့သည်။ စဥ့်အိုးကြီးတစ်လုံးကို ငှားရမ်းပြီး သံပုရာရည်များဖျော်ရောင်းရာ၊ လူကများ ပူကပူသဖြင့် ပြိုက်ခနဲ ဝယ်ယူသောက်ကြသည်။ ရသမျှ ပိုက်ဆံတွေအကုန်လုံးကိုလည်း ဇနီးဖြစ်သူကိုပဲ အပ်နှံရာ ဇနီးသည်က မိခင် (ယောက္ခမ) ကို ပြန်လည်ပေးထားသည်။ မိုးတွင်းကာလ ဇာတ်ပွဲမရှိသဖြင့် ထမင်းငတ်လျှင် ယောက္ခမတာဝန် ဖြစ်သည်ဟုလည်း (ရယ်လျက်) ပြောဆိုဖူးသည်။ ယောက္ခမကလည်း ဦးမိုးဒီကို အရမ်းချစ်သည်။ ၎င်းသည် အရက်မသောက်တတ်၊ ဆေးလိပ်မသောက်၊ ကွမ်းမစားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဇနီးသည်ကိုလည်း အမြဲတစေ သတိရလွမ်းဆွတ်လျက်ရှိပြီး၊ ဆုံးပါးသွားခဲ့သည်မှာ ၁၀ နှစ်ရှိနေပြီဖြစ်သော်လည်း ယနေ့တိုင် တစ်ရက်မှ မေ့မရကြောင်း ဦးမိုးဒီက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဦးမိုးဒီနှင့် ဇာတ်မင်းသမီး ဒေါ်အေးအေးကြွယ်တို့သည် ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်အဖွဲ့တွင် အလုပ်အတူလုပ်ကိုင်ကြရင်း တွေ့ဆုံခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် မကွေးမြသလွန်ဘုရား၌ ခိုးပြေးရန် စီစဉ်ကြရင်း အိမ်ထောင်ကျခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်နှင့် ရွှေမန်းကျော်အောင်ဇာတ်တို့ မကွေးမြသလွန်ဘုရားတွင် အပြိုင်ကပြကြရစဉ်၊ ဦးမိုးဒီက ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ရှိနေပြီး ဇနီးဖြစ်သူက ရွှေမန်းကျော်အောင်ဇာတ်တွင် ရှိနေကာ မကွေးမြသလွန်၌ ဆုတောင်းပွဲလုပ်ကြရင်း အတူခိုးပြေးရန် စီစဉ်ဖြစ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးမိုးဒီနှင့် ၎င်း၏ဇနီးတို့နှစ်ဦးသည် ချစ်စကြင်စတွင် အပြန်အလှန် ကတိတစ်ခုစီ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒေါ်အေးအေးကြွယ်က ဦးမိုးဒီကို အရက်မသောက်ရန် ကတိတောင်းပြီး၊ ဦးမိုးဒီက ဇနီးသည်ကို အိမ်ထောင်ကျလျှင် နှုတ်ခမ်းနီမဆိုးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တစ်ခါတရံ သူငယ်ချင်းအပေါင်းအသင်းများနှင့်တွေ့၍ ငြင်းဆန်မရသဖြင့် သောက်လိုက်ရလျှင်ပင် အရက်နံ့ရသည်နှင့် ဇနီးသည်က လုံးဝစကားမပြောတော့ပေ။ ဇနီးသည် စကားမပြောသည်ကို ဦးမိုးဒီက မခံစားနိုင်သဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် အရက်ကို လုံးဝမသောက်တော့ပေ။ ဇနီးသည်က တားမြစ်ခဲ့သဖြင့် ယခုကဲ့သို့ လူအများ လူရိုသေရှင်ရိုသေ ရှိလာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ကွယ်လွန်သူဇနီးသည်ကို အထူးကျေးဇူးတင်လျက်ရှိသည်။ ဦးမိုးဒီ၏ဇနီး ဇာတ်မင်းသမီးကြီး ဒေါ်အေးအေးကြွယ်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ၁၂ လပိုင်း ၈ ရက်နေ့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ဦးမိုးဒီနှင့် ဒေါ်အေးအေးကြွယ်တို့တွင် သား (၄) ဦး ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ သားတစ်ဦးဖြစ်သည့် ကောင်းစံသည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ဦးမိုးဒီသည် သားသမီး၊ မြေး၊ မြစ်များနှင့်အတူ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်တွင် အေးချမ်းစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == <references /> [[Category:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:မြန်မာ လူရွှင်တော်များ]] [[Category:မြန်မာ ဟာသပညာရှင်များ]] [[Category:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] py4jy8h1zfrnh2uv4v6tc6hn81s0sti 0 13025 1044503 638012 2026-07-26T07:55:02Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044503 wikitext text/x-wiki {{Infobox တက္ကသိုလ် |တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = ယေးလ်တက္ကသိုလ် |တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)= Yale University |တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)= Universitas Yalensis |ဒေသအခေါ်အမည် = |တံဆိပ် = Yale University Shield 1.svg|150px |တံဆိပ်စာသား = |ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ) = |ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ) = Light and truth |ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ) = אורים ותמים ([[ဟီဘရူးဘာသာ|ဟီဘရူး]])<br />Lux et veritas (လက်တင်) |တည်ထောင်ခုနှစ် = ၁၇၀၁ |ပါမောက္ခချုပ် = |ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် = |ဝန်ထမ်း = |ဆရာ = ၄၁၇၁<ref>{{cite web |url=http://oir.yale.edu/yale-factsheet#Faculty |title=Yale "Factsheet" |website=Yale Office of Institutional Research |publisher=Yale University |date=Fall 2013 |accessdate=24 July 2014 |archivedate=1 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701134747/http://oir.yale.edu/yale-factsheet#Faculty }}</ref> |ဘွဲ့ကြိုကျောင်းသား = ၅၄၁၄ |ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသား = ၆၈၀၉ |တည်နေရာ = နယူးဟေးဗင်းမြို့၊ [[ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်]]<br />{{flag|အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|name=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု}} |အကျယ်အဝန်း = |ပိုင်ဆိုင်မှု = ဒေါ်လာ ၂၃.၉ ဘီလီယံ<ref name="news.yale.edu">[http://news.yale.edu/2014/09/24/investment-return-202-brings-yale-endowment-value-239-billion Investment return of 20.2% brings Yale endowment value to $23.9 billion | YaleNews<!-- Bot generated title -->]</ref> |ရန်ပုံငွေ = |အဖွဲ့အစည်း = |သတင်းစာ = |အထိမ်းအမှတ်အရောင် = {{color box|#0F4D92}} Yale Blue<ref>{{cite web|url=http://www.yale.edu/printer/identity/yaleblue.html |title=Yale University – Identity Guidelines |publisher=Yale.edu |accessdate=December 4, 2011}}</ref> |အထိမ်းအမှတ်သတ္တဝါ = Handsome Dan |အားကစားအမည် = |အားကစားအသင်း = National Collegiate Athletic Association<br>Ivy League |ကွန်ယက် = |ဝဘ်ဆိုတ် = {{URL|http://www.yale.edu/|Yale.edu}} |logo = [[File:Yale logo.png]] }} '''ယေးလ်တက္ကသိုလ်''' (Yale University) သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ကွန်နက်တီကက်ပြည်နယ် နျူးဟယ်ဗင်တွင် တည်ရှိသည့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် တက္ကသိုလ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၁၇၀၁ ခုနှစ်တွင် ကနက်တစ်ကက် ကိုလိုနီနယ်၌ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ယင်းတက္ကသိုလ်သည် အမေရိကန် တက္ကသိုလ် များအနက် တတိယမြောက် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ကျောင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီများက ၁၇ ရာစုနှစ်တွင် ‘ကောလိပ်ကျောင်း’ အမည်ဖြင့် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ကိုလိုနီနယ်အတွက် ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးများနှင့် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ ပျိုးထောင်ပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၁၇၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ အကြီးအကဲ အယ်လီဟူ ယေးလ် (Elihu Yale) အား ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ယေးလ်ကောလိပ်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် မဟာ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံဌာနသည် အမေရိကန်တွင် ပထမဦးဆုံး ပါရဂူဘွဲ့အပ်နှင်းသည့် ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.yale.edu/schools/index.html |title=Academic programs &#124; Yale |publisher=Yale.edu |date= |accessdate=2009-09-16}}</ref> ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကျောင်းသားများ အဆောင်နေစနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ရာမှ ယေးလ်ကောလိပ်သည် အသွင် ပြောင်းလဲ လာသည်။ လက်ရှိတွင် အဆောင် ၁၂ ခု ရှိပြီး နောက် ၂ ခု ဆက်လက် တည်ထောင်ရန် လျာထားသည်။ ယေးလ်တက္ကသိုလ်တွင် ဆရာ ၁၁၀၀၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ၅၃၀၀၊ မဟာတန်းကျောင်းသားနှင့် ဆေးပညာ၊ ဆေးဝါးပညာ၊ သူနာပြု၊ ဥပဒေနှင့် စက်မှုကျောင်းသား ၆၁၀၀ ခန့်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများအတွက် နှစ်စဉ် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အတန်း ၂၀၀၀ ကျော် ဖွင့်လှစ်လေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=YaleDailyNews.com |url=http://www.yaledailynews.com/news/university-news/2009/10/15/undergraduate-teaching-requirement-myth/ |accessdate=26 December 2010 |archivedate=17 December 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091217120118/http://www.yaledailynews.com/news/university-news/2009/10/15/undergraduate-teaching-requirement-myth/ }}</ref> ယေးလ်တက္ကသိုလ်တွင် စာအုပ်ပေါင်း ၁၂.၅ သန်းကျော် သိမ်းဆည်းထားသည့် စာကြည့်တိုက်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ရှိကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယ အကြီးဆုံး တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.library.yale.edu/libraries/libraries.html |title=Yale University Library: Libraries & Collections A-Z |publisher=Library.yale.edu |date=2006-07-10 |accessdate=2009-09-16 |archive-date=26 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726182901/http://www.library.yale.edu/libraries/libraries.html |url-status=dead }}</ref> ယေးလ်တက္ကသိုလ်မှ အမေရိကန် သမ္မတ ၅ ဦး၊ အမေရိကန် တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီး ၁၉ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှ ခေါင်းဆောင် အတော်များများကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တက္ကသိုလ်များ]] sj45qafnylqlljy4t9jyzj3n63wibg5 0 21621 1044511 1044447 2026-07-26T11:23:07Z Zawzawaungthwin 100038 ဗိုလ်ချုပ် အကို ဦး[[အောင်သန်း]] စာမျက်နှာနှင့်ချိတ်ဆက်ခဲ့သည် 1044511 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဒေါ်စု (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မိခင်) | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|1877|4|22}} | birth_place = [[နတ်မောက်မြို့]] | death_date = {{Death date and age|1951|12|3|1877|4|22}} | death_place = [[နတ်မောက်မြို့]] | occupation = အိမ်ရှင်မ | spouse = [[ဦးဖာ]] | children = ၉ ဦး | relatives = [[အောင်ဆန်းဦး]]၊[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] (မြေးများ) | known_for = [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် [[ဘဝင်း|ဦးဘဝင်း]]တို့၏ မိခင် }} '''ဒေါ်စု''' (၂၂ ဧပြီ ၁၈၇၇ - ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၁) သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ကြီးများအဖြစ် ထင်ရှားကြသည့် [[ဦးဘဝင်း]] နှင့် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]တို့၏ မိခင်ဖြစ်သည်။ [[ရွှေဓားဗိုလ်]]၏မြေးတော် ဦးရွှေညွန့်၏ နှမတော်စပ်သည်။[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အဘွားလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Bogyoke Aung San of Burma (Myanmar) : မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ဗိသုကာ အမျိုးသား ခေါင်းဆောင် ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း |url=http://aungsan.com/mm/as08.htm |access-date=2026-07-25 |website=aungsan.com}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစုဘဝ == [[File:Aungsanfamilytree.jpg|thumb|300px|အောင်ဆန်းမိသားစု မိသားစုဝင်များ ဆက်နွှယ်မှုဇယား]] ဒေါ်စု၏ မျိုးနွယ်များသည် မင်းမျိုးနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ရွှေဓားဗိုလ်သည် ဒေါ်စု၏ အဘဦးရွှေနီ၏ ညီအရင်းဖြစ်သည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ဒေါ်စုကို ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၇၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၂) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မကွေးခရိုင်၊ နတ်မောက်မြို့ရှိ မင်းဝိုင်းနေအိမ်၌ အဖ ဦးမြအေး၊ အမိ ဒေါ်သူဇာတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း (၇) ဦးအနက် သမီးကြီး ဖြစ်သည်။ တနင်္ဂနွေသမီး ဖြစ်သော်လည်း မစု ဟုပင် မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url= http://thestarrr88.blogspot.com/2011/04/blog-post_9142.html |title= ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မိခင်ကြီး ဒေါ်စု |accessdate= ၂၅ |accessdaymonth= ဇန်နဝါရီ |accessyear= ၂၀၁၂ |archive-date= 5 March 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160305135317/http://thestarrr88.blogspot.com/2011/04/blog-post_9142.html }}</ref> ဒေါ်စု သည် (၁၁) နှစ် သမီးအရွယ်ကပင် [[မြန်မာ ရက်ကန်းပညာ]]အတတ်ကို သူမတူအောင် တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ရက်ကန်းအတတ်အပြင် စက်ချုပ်အတတ်ကိုပါ ထပ်မံသင်ကြားခဲ့သည်။ စာပေမသင်ကြားရ၍ စာမတတ်သော်လည်း ၎င်း၏ ဉာဏ်ပညာမှာ လူအများ၏ လက်ဖျားခါ ချီးကျူးခြင်း ခံရလောက်အောင် ထက်မြက်လှပေသည်။ မိဘများသည် ဒေါ်စု အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ်တွင် နတ်မောက်အနောက်ပိုင်းရှိ တောင်သူကြီး ဦးဒေကိုးနှင့် ဒေါ်ဆွဲလေးတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသား [[ဦးဖာ]]နှင့် ထိမ်းမြားပေးခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါး သဘောတူ၍ အကြောင်းပါကြရခြင်းဖြစ်ပြီး လက်မထပ်မီအချိန်က အမေစုမှာ ဦးဖာအား တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မတွေ့မြင်ခဲ့ရပေ။ ထိမ်းမြားမှသာ ဦးဖာ၌ ကျောက်ပေါက်မာများ ပါရှိမှန်း သိရှိခဲ့ရသည်။ ယောက္ခမအိမ်တွင် လိုက်ပါနေထိုင်စဉ်အတွင်း ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် အကြီးဆုံးသမီး မခင်ညွန့် ကို မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၊ ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယသမီး မဝက်ကို ထပ်မံဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက် (အင်္ဂါနေ့) တွင် မောင်ဘဝင်း (နောင် အာဇာနည် [[ဘဝင်း|ဦးဘဝင်း]]) ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တတိယသမီး မရွှေမှန်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သော်လည်း (၁၃) နှစ်အရွယ် ငယ်စဉ်မှာပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အမေစုသည် ယောက္ခမအိမ်တွင်လည်းကောင်း၊ မိဘနေအိမ်တွင်လည်းကောင်း ခိုကပ်မနေတော့ဘဲ မင်းဝိုင်းကြီးအတွင်း၌ သီးသန့်အိမ်တစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယသား မောင်နေအောင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမေစု၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဦးဖာသည် လယ်သမားဘဝကိုစွန့်၍ ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ဥပဒေသင်တန်း သွားရောက်သင်ကြားခဲ့ပြီး တတိယတန်း အမိန့်တော်ရ စာမေးပွဲကို နှစ်ချင်းပေါက် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အမေစုသည် လယ်သမားမယားဘဝမှ အမိန့်တော်ရ ရှေ့နေကတော်ဘဝသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ == သားသမီးများနှင့် မိသားစု တာဝန်များ == ဦးဖာ ရှေ့နေဖြစ်ပြီး မကြာမီတွင် သားမောင်ညိုမောင်နှင့် ငယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော မောင်ထွန်းလင်းတို့ကို တစ်နှစ်ခြားစီ ထွန်းကားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက် (တနင်္ဂနွေနေ့) တွင် [[အောင်သန်း|မောင်အောင်သန်း]]ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက် (စနေနေ့) တွင် မောင်အောင်ဆန်း (နောင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း) ကိုလည်းကောင်း ဖွားမြင်ခဲ့ရာ အမေစုတွင် သားသမီးပေါင်း (၉) ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမေစုသည် အိမ်ထောင်ကျစအချိန်မှစ၍ မောင်နေအောင်မွေးသည့်အချိန်အထိ ဆင်းရဲပင်ပန်းကြီးစွာ လုပ်ကိုင်ရှာဖွေကာ အိမ်ထောင့်တာဝန်ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ရသည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဖာမှာ မြင်းစီးဝါသနာပါသဖြင့် နတ်မောက်မြို့၏ မြင်းပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြင့် အချိန်ကုန်လေ့ရှိရာ အမေစုတစ်ဦးတည်းသာ သားသမီးများကို ရင်အုပ်မကွာ ကျွေးမွေးပြုစုခဲ့ရသည်။ အမေစု၏ သားသမီးများအနက် သားသမီးအကြီးဆုံးဖြစ်သော မခင်ညွန့်အား ရှေ့ရေးကိုမျှော်တွေးကာ မြေစာရင်းအက်စပက်တော် ဦးသာရင်နှင့် လက်ထပ်ပေးခဲ့သည်။ ဒုတိယသမီး မဝက်မှာမူ မိခင်နှင့် ရာသက်ပန် မခွဲလိုသဖြင့် မိခင်က တိုက်တွန်းသော်လည်း ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အပျိုကြီးဘဝဖြင့် နေထိုင်သွားခဲ့သည်။ သားကြီးဖြစ်သူ ဦးဘဝင်းမှာ နတ်မောက်တွင် ၉ တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ရေနံချောင်း ဘီအိုစီ ရေနံကုမ္ပဏီတွင် စာရေးအလုပ်လုပ်ကိုင်ကာ မိခင်၏ထောက်ပံ့ငွေနှင့် ပူးပေါင်း၍ တက္ကသိုလ်ဆက်တက်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် သင်္ချာဂုဏ်ထူးဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ (B.Sc) ရရှိခဲ့ပြီး ရေနံချောင်းအမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် တောင်တွင်းကြီးဇာတိ ဦးအံ့ကြီး၊ ဒေါ်ရွှေမေတို့၏သမီး မခင်စောနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။သားဖြစ်သူ နှင့်အတူ ချွေးမ မခင်စော၊ မြေးများ ဖြစ်သော မတင်လှဝင်း၊ မောင်စောဝင်း၊ မောင်အေးဝင်း၊ ခင်မြဝင်း၊ မောင်စိန်ဝင်း၊ မောင်ထွေးဝင်းတို့နှင့် အတူ ဂျပန်တစ်ခေတ်လုံး အတူတကွ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သားအလတ်ဖြစ်သော မောင်နေအောင် မှာ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် တတိယတန်း ရှေ့နေစာမေးပွဲအောင်မြင်ပြီး၊ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဘုန်းတော်ပြည့်ရွာသူကြီး ဦးဘိုးလှိုင်၏သမီး မခင်လေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ ဂျပန်ခေတ်တွင် တရားမမြို့အုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ နို့ညှာဖြစ်သော ဦးအောင်သန်း( ၁၉၁၁ - ၁၉၉၁)မှာ ၁၉၃၄ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ (B.A) ဘွဲ့ရရှိပြီး နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် ရာထူးရရှိခဲ့ကာ ယစ်မျိုးဝန်ထောက် ဦးဘ၊ ဒေါ်စံတို့၏သမီး မခင်နုနှင့် ၁၉၃၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။မခင်နု၏ အစ်မ ဒေါ်ခင်တုတ်ကို ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် [[သခင်ထွန်းအုပ်]] က လက်ထပ်ခဲ့သဖြင့် ဦးအောင်သန်းနှင့် သခင်ထွန်းအုပ်သည် မယားညီအစ်ကို တော်စပ် ခဲ့သည်။မခင်နုမှာ ဒေါ်စုတို့နှင့် အမျိုးတော်သော တောင်တွင်းကြီး ဇာတိ ဦးဘတင်၏ သမီး ဖြစ်သည့်အတိုင်း အမေစုသည် သဘောကျ ကျေနပ်ကာ အင်းစိန်မြို့သို့ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် စေ့စပ် တောင်းရမ်း၍ ကြီးကျယ်စွာ မင်္ဂလာဆောင်ပေးခဲ့လေသည်။ဦးအောင်သန်းသည် မခင်နုနှင့် သားသမီး ငါးဦး ( စောလှအောင်သန်း၊ မရီရီသန်း၊ မတီတီအောင်သန်း၊ မောင်ချိုအောင်သန်း၊ မငယ်မေသန်း ) တို့ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားအထွေးဆုံးဖြစ်သော [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]မှာ နတ်မောက်မြို့ ဘုန်းတော်ကြီး ဦးဘောဘိတ၏ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ရေနံချောင်းအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ (B.A) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ကာ ဂျပန်ခေတ် ၁၉၄၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၆ ရက်တွင် [[ခင်ကြည်|မခင်ကြည်]] နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် မခင်ကြည်တို့မှာ ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၆) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် နှစ်ဦးသဘောတူ ချစ်ကြိုက်ကြ၍ B.I.A ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး (ယခု [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်|နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]) တွင် လက်ထပ်ခဲ့ကြရာ ဒေါ်စုမှာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အခြားသားသမီးများကဲ့သို့ တောင်းရမ်းလက်ထပ် မပေးရသော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ရာထူး လက်ခံရပြီးနောက် မယားပြ အဖြစ်နှင့် နတ်မောက်မြို့သို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း လာရောက်လည်ပတ်စဉ် မခင်ကြည်အား ခေါ်ဆောင်ခဲ့ရာ ချွေးမကလေး၏ ရိုသေကိုင်းရှိုင်းမှု၊ လိမ္မာရေးခြား ရှိမှု၊ တို့ကို သိမြင်ရသောအခါ အမေစုမှာ သားနှင့် ချွေးမကလေးပေါ်တွင် တပြုံးပြုံးနှင့် ကျေနပ် ဝမ်းမြောက်ခဲ့သည်။ == ဘဝနိဂုံး == အမေစု အသက် ၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဖာသည် အသက် ၆၇ နှစ်အရွယ် လူကြီးရောဂါဖြင့် ၁၉၃၁ ခုနှစ် မေ ၁၈ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သဖြင့် မုဆိုးမဘဝဖြင့် သားသမီးများကို ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် အသက် ၆၄ နှစ်အရွယ်တွင် သမီးကြီး မခင်ညွန့်မှာ မီးယပ်ရောဂါဖြင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် သားများဖြစ်ကြသော ဝန်ကြီးဦးဘဝင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့မှာ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကျဆုံးသွားခဲ့ရသဖြင့် ပြင်းထန်သော သားအပူမီးများကို ခံစားခဲ့ရသည်။ တစ်ဖန် မြေးဖြစ်သူ မြင့်မြင့်ကလေး (ဦးနေအောင်၏သမီး) မှာလည်း နတ်မောက်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတော်တန်းမြင့်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် အဖျားရောဂါဖြင့် အမေစု၏လက်ပေါ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြန်ရာ စတုတ္ထအမြောက် မြေးအပူနှင့်ပါ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ နတ်မောက်မြို့ကို ရဲဘော်ဖြူများ သိမ်းပိုက်ထားချိန် အသက် ၇၅ နှစ်အရွယ် ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက် (တနင်္လာနေ့) တွင် နတ်မောက်မြို့၌ပင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။ အမေစု၏ ဈာပနကို ငါးရက်တိတိထားရှိခဲ့ပြီး ဦးကြီးတော် သိမ်တော်ကျောင်းဆရာတော် ဦးဃောဘိတ၏ ဆုံးမညွှန်ကြားချက်အရ ခေတ်ကာလအခြေအနေနှင့်အညီ အကျဉ်းရုံးကျင်းပခဲ့ကာ သံဃာတော် ၇၅ ပါး ပင့်ဆောင်၍ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ ==ရည်ညွန်း== * ဦးအောင်သန်း၊ အောင်ဆန်းမိသားစု၊ ရန်ကုန်၊ ဥဒေါင်းစာပေ၊ ပကြိမ် ၁၉၇၀၊ စာ ၄၃။ * တက္ကသိုလ်ဆုမြိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မိခင်၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း ၁၉၅၃၊ စာ ( ၂၆၇-၂၈၀) == ကိုးကား == <references/> {{Lifetime|၁၈၇၇|၁၉၅၁}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီးများ‎]] jmle9ofn6p4su3ggu1iorsmbdfm3sho 0 21626 1044506 124973 2026-07-26T08:46:22Z ~2026-41515-33 146100 /* */ 1044506 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဒေါ်စု (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမိခင်)]] ge5rht46bbkutw6wh1v4h84svr3wt5h 0 24021 1044505 124974 2026-07-26T08:46:13Z ~2026-41515-33 146100 /* */ 1044505 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဒေါ်စု (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမိခင်)]] ge5rht46bbkutw6wh1v4h84svr3wt5h 0 24025 1044504 124946 2026-07-26T08:45:32Z ~2026-41515-33 146100 /* */ 1044504 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဒေါ်စု (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမိခင်)]] ge5rht46bbkutw6wh1v4h84svr3wt5h 1 46966 1044466 815815 2026-07-25T14:08:56Z ~2026-41426-66 146072 /* ခရစ္စတီးယားနို ရော်နယ်လ်ဒိုမှာကလေးဘယ်နှစ်ယောက်လဲ */ အကြောင်းပြန်ခြင်း 1044466 wikitext text/x-wiki == ခရစ္စတီးယားနို ရော်နယ်လ်ဒိုမှာကလေးဘယ်နှစ်ယောက်လဲ == ခရစ္စတီးယားနို ရော်နယ်လ်ဒိုမှာကလေးဘယ်နှစ်ယောက်လဲ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/204.157.174.228|204.157.174.228]] ၀၈:၃၉၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၃ (UTC) :၁၇.၅.၂၀၂၃ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/204.157.174.228|204.157.174.228]] ၀၈:၄၀၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၃ (UTC) ::ronaldo [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-41426-66|&#126;2026-41426-66]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-41426-66|talk]]) ၁၄:၀၈၊ ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) enhh0hvgygnfg9sj4yrp5vyuqzddira 0 67444 1044484 806100 2026-07-26T03:45:49Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044484 wikitext text/x-wiki {{Redirect|CH4}} {{Chembox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 464371375 | ImageFile = Methane-2D-dimensions.svg | ImageFile_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageSize = 170 | ImageName = Stereo, skeletal formula of methane with some measurements added | ImageFileL1 = Methane-CRC-MW-3D-balls.png | ImageFileL1_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageNameL1 = Ball and stick model of methane | ImageFileR1 = Methane-3D-space-filling.svg | ImageFileR1_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageNameR1 = Spacefill model of methane | PIN = Methane<ref name=iupac2013>{{cite book | title = Nomenclature of Organic Chemistry : IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book) | publisher = Royal Society of Chemistry | date = 2014 | location = Cambridge | pages = 3–4 | doi = 10.1039/9781849733069-FP001 | isbn = 978-0-85404-182-4 | quote = Methane is a retained name (see P-12.3) that is preferred to the systematic name ‘carbane’, a name never recommended to replace methane, but used to derive the names ‘carbene’ and ‘carbyne’ for the radicals H₂C^2• and HC^3•, respectively.}}</ref> | SystematicName = Carbane (never recommended<ref name=iupac2013 />) | OtherNames = {{Unbulleted list|Marsh Gas|Natural Gas|Carbon tetrahydride|Hydrogen carbide}} |Section1={{Chembox Identifiers | CASNo = 74-82-8 | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | PubChem = 297 | ChemSpiderID = 291 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | EINECS = 200-812-7 | UNNumber = 1971 | KEGG = C01438 | KEGG_Ref = {{keggcite|changed|kegg}} | MeSHName = Methane | ChEBI = 16183 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 17564 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | RTECS = PA1490000 | Beilstein = 1718732 | Gmelin = 59 | 3DMet = B01450 | SMILES = C | StdInChI = 1S/CH4/h1H4 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = VNWKTOKETHGBQD-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} }} |Section2={{Chembox Properties | C=1 | H=4 | Appearance = အရောင်မဲ့ ဓာတ်ငွေ့ | Odor = အနံ့မဲ့ | Density = 0.656 g/L (gas, 25 °C, 1 atm)<br />0.716 g/L (gas, 0 °C, 1 atm)<br />0.42262 g cm⁻³ <br />(liquid, −162 °C)<ref name=airliquide>{{cite web|title=Gas Encyclopedia|url=http://encyclopedia.airliquide.com/Encyclopedia.asp?GasID=41|accessdate=November 7, 2013|archivedate=26 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226083050/https://encyclopedia.airliquide.com/methane?GasID=41}}</ref> | MeltingPtK = 90.7 | BoilingPtK = 111.66 | Solubility = 22.7 mg L⁻¹ | SolubleOther = soluble in [[အီသနော]], [[diethyl ether]], [[benzene]], [[toluene]], [[မက်သနော]], [[အက်စီတုန်း]] | LogP = 1.09 | HenryConstant = 14 nmol Pa⁻¹ kg⁻¹ }} |Section3={{Chembox Structure | MolShape = Tetrahedron | Dipole = 0 D | PointGroup = T_d }} |Section4={{Chembox Thermochemistry | DeltaHf = −74.87 kJ mol⁻¹ | DeltaHc = −891.1 to −890.3 kJ mol⁻¹ | Entropy = 186.25 J K⁻¹ mol⁻¹ | HeatCapacity = 35.69 J K⁻¹ mol⁻¹ }} |Section5={{Chembox Hazards | Hazards_ref = <ref>{{cite web|title=Safety Datasheet, Material Name: Methane|url=http://www.chemadvisor.com/Matheson/database/msds/00244226000800003.PDF|publisher=Metheson Tri-Gas Incorporated|accessdate=December 4, 2011|location=USA|format=PDF|date=December 4, 2009|archivedate=26 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226083055/https://psi.ul.com/en/}}</ref> | GHSPictograms = {{GHS flame}} | GHSSignalWord = '''DANGER''' | HPhrases = {{H-phrases|220}} | PPhrases = {{P-phrases|210}} | EUClass = {{Hazchem F+}} | RPhrases = {{R12}} | SPhrases = {{S2}}, {{S16}}, {{S33}} | NFPA-H = 2 | NFPA-F = 4 | NFPA-R = 0 | FlashPtC = −188 | AutoignitionPtC = 537 | ExploLimits = 4.4–17% }}<ref>{{cite web|url=http://cameochemicals.noaa.gov/chemical/8823|title=METHANE|author=NOAA Office of Response and Restoration, US GOV|work=noaa.gov|access-date=2 October 2016|archive-date=9 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109075841/https://cameochemicals.noaa.gov/chemical/8823|url-status=dead}}</ref> |Section6={{Chembox Related | OtherFunction_label = alkanes | OtherFunction = {{Unbulleted list|[[Methyl iodide]]|[[Difluoromethane]]|[[Iodoform]]|[[Carbon tetrachloride]]}} }} }} '''မီသိန်း''' (ခေါ်) '''မက်သိန်း''' ({{Lang-en|Methane}}) ({{IPAc-en|ˈ|m|ɛ|θ|eɪ|n}}) သည် [[ကာဗွန်]] (C) အက်တမ် ၁ ခုနှင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]] (H) အက်တမ် ၄ ခု ပါဝင်မြဲဖြစ်သော [[မော်လီကျူး]]တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် [[သက်ရှိနွယ် ဒြပ်ပေါင်း]]ဖြစ်၍ ဓာတုဖော်ပြချက်မှာ {{chem|CH₄}} ဖြစ်ပေမည်။ ယင်းသည် အရိုးရှင်းဆုံးသော [[အာကိန်း]]လည်း ဖြစ်ကာ [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]]၏ ပင်မ ပါဝင်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့သည် အငွေ့အဖြစ်သာ တည်ရှိသောကြောင့် သိမ်းထားရန်မှာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုပင်တည်း။ ကမ္ဘမြေရှိ မီသိန်းဓာတ်ငွေ့သည် [[လောင်စာ]]အဖြစ်အသုံးချရန် စိတ်ဝင်စားခြင်း ခံရလျက်ရှိသည်။ မီသိန်းကို မြေအောက်နှင့် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်တွင် သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရသည်။ မီသိန်းကို ကမ္ဘာ့လေထုတွင် တွေ့ရပါက ''လေထုတွင်း မီသိန်း'' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{Cite journal | doi = 10.1146/annurev.energy.24.1.645| title = Non-Co2 Greenhouse Gases in the Atmosphere| journal = Annual Review of Energy and the Environment| volume = 24| pages = 645–661| year = 1999| last1 = Khalil | first1 = M. A. K.}}</ref> ကမ္ဘာ့လေထုရှိ မီသိန်းပါဝင်မှုမှာ ၁၇၅၀ ခုနှစ်ကတည်းက ၁၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့သည်။<ref name="Technical summary">{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/017.htm|title=Technical summary|work=Climate Change 2001|publisher=United Nations Environment Programme|accessdate=2 October 2016|archivedate=4 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604120130/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/017.htm}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} {{Chem-stub}} [[Category:လောင်စာများ]] [[Category:လောင်စာ ဓာတ်ငွေ့]] [[ကဏ္ဍ:မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့များ]] oaqxuxmiqu81u750l3c0oo2celjpoci 4 69495 1044493 1043404 2026-07-26T05:27:16Z SSoeLinLashio 146094 /* သင့်လျော်မျှတသည့် အသုံးပြုမှု အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၂၇၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) */ အပိုင်းသစ် 1044493 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သင့်လျော်မျှတသည့် အသုံးပြုမှု|သင့်လျော်မျှတသည့် အသုံးပြုမှု]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၂၇၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == SoeLinLashio ရွမ္ျပည္နယ္လာရီူး --[[အသုံးပြုသူ:SSoeLinLashio|SSoeLinLashio]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:SSoeLinLashio|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၂၇၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 8vqi97a5s7s96pkya6ewc1n1jx6brvu 1044512 1044493 2026-07-26T11:23:57Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/SSoeLinLashio|SSoeLinLashio]] ([[User talk:SSoeLinLashio|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1044493|1044493]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1044512 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) 4qki3idfphgzar41j8vj8d56pdxunp3 0 69859 1044473 1035409 2026-07-25T17:05:44Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044473 wikitext text/x-wiki {{Infobox unit | image = Helium atom (not to scale).svg | caption = (ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားသည့်) အချင်း ၆၂-ပီကိုမီတာရှိ [[ဟီလီယမ်]][[အက်တမ်]]၏ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြထားသော သရုပ်ဖော်ပုံတစ်ခု<ref name="WebElementsSize">{{cite web | url = http://www.webelements.com/periodicity/atomic_radius | title = Atomic radius | work = WebElements: the periodic table on the web | access-date = 19 January 2017 | archive-date = 13 June 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180613060322/https://www.webelements.com/periodicity/atomic_radius/ | url-status = dead }}</ref> | symbol = pm | standard = [[မက်ထရစ်စနစ်]] | quantity = အလျား | units1 = SI units | inunits1 = {{val|1|e=-12|ul=m}} | units2 = သဘာဝ ယူနစ်များ | inunits2 = {{val|6.1877|e=22}}&nbsp;[[ပလန့်အလျား|{{math|<var>ℓ</var>_P}}]]<br /><!-- -->&emsp;{{val|1.8897|e=-2}}&nbsp;[[Bohr radius|''a''₀]] | units3 = imperial units|/US customary units | inunits3 = {{convert|1|pm|in|disp=out|lk=on|sigfig=5}} }} {{Wiktionary|picometre}} '''ပီကိုမီတာ''' သည် နိုင်ငံတကာသုံး အတိုင်းအတာယူနစ်စနစ်ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ pm ဖြင့်ဖော်ပြသည်။ မက်ထရစ်စနစ်တွင် အလျားကို တိုင်းတာရာ၌ အသုံးပြုပြီး {{val|1|e=-12|ul=m}} သို့မဟုတ် ၁ [[မီတာ]]၏ ၁ ထရီလီယံပုံတစ်ပုံ ဖြစ်သည်။ မီကိုမီတာသည် [[မိုက်ခရိုမီတာ]]၏ တစ်သိန်းပုံတစ်ပုံဟုလည်း သိထားကာ micromicron ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{cite book | title = Dictionary of Distances | first1 = Elena | last1 = Deza |first2= Michel Marie | last2 = Deza | author2-link = Michel Deza | publisher = Elsevier | year = 2006 | isbn = 0-444-52087-2 | url = https://books.google.com/books?id=I-PQH8gcOjUC&pg=PA347&dq=stigma+bicron }}</ref>.<ref>How Many? A Dictionary of Units of Measurement; Russ Rowlett and the University of North Carolina at Chapel Hill; http://www.unc.edu/~rowlett/units/dictB.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220235945/http://www.unc.edu/~rowlett/units/dictB.html |date=20 December 2016 }}</ref> [[ရူပဗေဒ]]၊ အမှုန်ရူပဗေဒ၊ စာရင်းအင်းပညာရပ်နှင့် [[ဓာတုဗေဒ]]များတွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အလျား၏ ယူနစ်များ]] snbde2lepj8wdduw1sbfgm6b98zbhey 0 85478 1044476 1024128 2026-07-25T22:19:55Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044476 wikitext text/x-wiki {{Infobox MP | honorific-prefix = | name = ဖြိုးမင်းသိန်း | honorific-suffix = | image =Phyo Min Thein.jpg | alt = | caption = | order = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် | office = |president= [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]] | term_start = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | predecessor = [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] | successor = | office1 =[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် | constituency1 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၂ | majority1 = | term_start1 = ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ | term_end1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | predecessor1 = | successor1 = |office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |majority2 = |term_start2 = ၂ မေ ၂၀၁၂ |term_end2 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ |predecessor2 = |successor2 = သိန်းတန် | party = {{plainlist| * [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] (၁၉၈၈–၉၀) * [[ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ]] (၂၀၁၀) * [[ပြည်ထောင်စု ဒီမိုကရေစီပါတီ]] (၂၀၁၀) * [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (၂၀၁၂–၂၀၂၃)}} | birth_date = {{birth date and age|1969|4|12|df=y}}<ref name="dob_p" /> | birth_place = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | residence = | nationality = မြန်မာ | ethnicity = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ် | religion = [[ထေရဝါဒ]] [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | parents = ခင်ထွန်း၊ ခင်ခင်အေး | spouse = {{marriage|ဒေါ်ခင်မိမိကြွယ်|2009}} | children = | relations = | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] (ဘွဲ့မရရှိခဲ့) | website = }} '''ဦးဖြိုးမင်းသိန်း''' သည် မြန်မာ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် [[ပြည်ထောင်စု ဒီမိုကရေစီပါတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်းဖြစ်ပြီး [[ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ]]ကို တည်ထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="auto">{{Cite news|url=http://sea-globe.com/phyo-min-thein/|title=From prison to parliament|last=|first=|date=|work=|access-date=|via=|accessdate=27 January 2018|archivedate=5 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170405211147/http://sea-globe.com/phyo-min-thein}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/business/16594-central-bank-official-responds-to-nld-s-call-for-greater-autonomy.html|title=Central Bank official responds to NLD’s call for greater autonomy|author=Aye Thidar Kyaw|publisher=}}</ref><ref name="france24.com">{{cite web|url=http://www.france24.com/en/20120402-burmese-nld-candidate-optimistic-despite-voting-irregularities-aung-san-suu-kyi|title=Asia-pacific - A new Burmese MP's cautious optimism|work=France 24}}</ref> သူသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သော်လည်း ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် [[ပိုလန်]]နိုင်ငံ University of Information Technology and Management မှ Business Administration ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |author=Myanmar News Agency |title=Poland confers Honorary Doctorate on U Phyo Min Thein |url=https://www.gnlm.com.mm/poland-confers-honorary-doctorate-u-phyo-min-thein/ |website=Global New Light Of Myanmar |ref=U Phyo Min Thein, Yangon Region Chief Minister, accepts the Honorary Doctorate in Business Administration |language=english |date=19 December 2017}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝ == ဦးဖြိုးမင်းသိန်းကို ၁၂ ဧပြီ ၁၉၆၉<ref name="dob_p">{{cite web |title=ဦးဖြိုးမင်းသိန်း |url=http://nldyangon.org/team/%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%81%bf%e1%80%96%e1%80%ad%e1%80%b3%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%b9%e1%80%b8/ |website=nldyangon.org |ref=Date of birth |accessdate=3 September 2020 |archivedate=11 September 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911031347/http://nldyangon.org/team/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%81%BF%E1%80%96%E1%80%AD%E1%80%B3%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%B8/ }}</ref> တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ဦးခင်ထွန်းနှင့် မိခင် ဒေါ်ခင်ခင်အေးတို့၏ သားသမီးလေးဦးအနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name="auto2">{{Cite press release |title=ကိုယ်ရေးအကျဉ်း |date=August 2015 |publisher=National League for Democracy |location=Yangon}}</ref> == ၁၉၈၈ အရေးအခင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း == ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|၈၈၈၈ အရေးအခင်း]]ကာလတွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်တထောင်နယ်မြေတွင် ဒုတိယနှစ် ရူပဗေဒအထူးပြု ကျောင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး [[သန်လျင်မြို့နယ်]] [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အရေးအခင်းကာလတွင် သူသည် ဗိုလ်တထောင်နယ်မြေနှင့် သန်လျင်မြို့နယ် အစိုးရအတိုက်အခံ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] တည်ထောင်ရာတွင်လည်း ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။<ref name="auto2"/> == နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဘဝ == ၈၈၈၈ အရေးအခင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းအတွက် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးအရေးယူခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ် မေလတွင် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ထောင်တွင်းရှိနေစဉ်အတွင်း စစ်အစိုးရက နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်ကို ထပ်မံပေါင်းထည့်ခဲ့ပြန်သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref name="auto2"/> == နိုင်ငံရေးဘဝ == ===အစောပိုင်း နိုင်ငံရေးဘဝ=== ၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံး]] အရေးအခင်းစတင်သည့်အချိန်တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်တထောင်နယ်မြေတွင် ရူပဗေဒအထူးပြုဖြင့် ဒုတိယနှစ် တက်ရောက်နေစဉ်ဖြစ်ကာ [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်]]တွင် [[သန်လျင်မြို့နယ်]] အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ အရေးအခင်းကာလတွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် ဗိုလ်တထောင်နယ်မြေနှင့် သန်လျင်မြို့နယ်များရှိ အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးဆန္ဒပြပွဲများ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]ကို တည်ထောင်ရာတွင်လည်း ဦးစီးပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="auto2"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းအား ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့မှုများအတွက် ဖမ်းဆီးခဲ့ကာ ၁၉၉၁ ခုနှစ် မေလတွင် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ အကျဉ်းကျခံနေစဉ်အတွင်း စစ်အစိုးရက နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ထပ်တိုးချမှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ် ၇ နှစ် တိုးမြှင့်ချမှတ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref name="auto2"/> ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ]]ကို စတင်သည်။ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို သုံးသပ်ပြီးနောက် ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် ဦးရွှေအုန်း၏ ပြည်ထောင်စုဒီမိုကရေစီမဟာမိတ် နှင့် ပူးပေါင်းကာ [[ပြည်ထောင်စု ဒီမိုကရေစီပါတီ]] အဖြစ် စုဖွဲ့လိုက်သည်။<ref name="auto"/><ref name="auto1"/><ref name="france24.com"/> ၂၀၁၀ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်တွင် ဦးရွှေအုန်း အသည်းကင်ဆာရောဂါနှင့် ဆုံးပါးသည်။ ထိုအချိန်မတိုင်မီ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ကတည်းက ဖြိုးမင်းသိန်းမှာ ပါတီလူကြီးပိုင်း အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|last1=ရွှေယင်းမာဦး|title=Shan Leader Farewelled|url=https://www.mmtimes.com/national-news/4948-shan-leader-farewelled.html|publisher=မြန်မာတိုင်းစ်|accessdate=30 August 2010|archive-date=26 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250426125553/https://www.mmtimes.com/national-news/4948-shan-leader-farewelled.html}}</ref> ၂၀၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]၏ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အတွက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref name="auto"/> === ဝန်ကြီးချုပ်ဘဝ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး မကြာမီ ၂၀၁၆ ခုနှစ် [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင်းရှိ မဏ္ဍာပ်များ ဆောက်လုပ်ခြင်းကို ကန့်သတ်ခဲ့သည့်အတွက် လူများစွာ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news|last1=Myat Nyein Aye, Ye Mon|title=NLD massively scales back water festival stages|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/19806-nld-massively-scales-back-water-festival-stages.html|accessdate=26 April 2016|publisher=Myanmar Times|date=1 April 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=Myat Nyein Aye|title=Thingyan scaled back in Yangon|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/yangon/19808-thingyan-scaled-back-in-yangon.html|website=http://www.mmtimes.com/|publisher=Myanmar Times|accessdate=26 April 2016}}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကာရာအိုကေ၊ အရက်ဆိုင်၊ ဘား၊ [[နိုက်ကလပ်]]အစရှိသော ဖျော်ဖြေရေးဆိုင်များကို ည ၁၁ နာရီပိတ်သိမ်းရန် ညွှန်ကြားခဲ့ခြင်းကြောင့် လူအများစုက တုံ့ပြန်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/yangon/20245-yangon-police-crackdown-widens.html|title=Yangon police crackdown widens|author=Toe Wai Aung and Ashok Manandhar|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irrawaddy.com/burma/rangoon-police-take-night-nightlife.html|title=Yangon Police Take the ‘Night’ out of ‘Nightlife’|work=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် ဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်း ၇၀ ကျော်ကို ရပ်နားစေခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/new-chief-minister-sets/2956606.html|title=New Chief Minister sets out to modernise Yangon|publisher=|accessdate=27 January 2018|archivedate=13 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170413235200/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/new-chief-minister-sets/2956606.html}}</ref> ယင်းအတွက် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်သူများနှင့် မြေပိုင်ရှင်များ၏ ဝေဖန်မှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/lawmaker-and-real-estate-developer-condemns-suspended-high-rise-construction.html|title=Lawmaker and Real Estate Developer Condemns Suspended High-Rise Construction|date=27 July 2016|publisher=}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းခံရချိန်]]တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဇနီးအား [[တပ်မတော်]]မှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Phyo Min Thein testimony is just the junta up to its old tricks |url=https://myanmar-now.org/en/news/phyo-min-thein-testimony-is-just-the-junta-up-to-its-old-tricks |access-date=2023-02-27 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=4 February 2021|title=Recent Arrest List|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/02/Recent-Arrest-List-Last-Updated-on-Feb-4.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=[[Assistance Association for Political Prisoners]]}}</ref> စစ်အစိုးရက ဦးဖြိုးသိန်းအား မဲသမာမှုများအတွက် ဒဏ်ငွေ တစ်သိန်းကျပ်ချမှတ်ကာ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အဂတိအမှုတွင် သက်သေအဖြစ် ထွက်ဆိုရန် ခိုင်းစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-22 |title=NLD's Ex-Yangon Chief Let Off With Fine After Testifying Against Daw Aung San Suu Kyi |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/nlds-ex-yangon-chief-let-off-with-fine-after-testifying-against-daw-aung-san-suu-kyi.html |access-date=2023-02-27 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဗဟိုကော်မတီဝင် သုံးဦးအား အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က ထုတ်ပယ်ကြောင်း ပါတီက ကြေညာချက်ထုတ်ခဲ့သည်။.<ref>{{Cite web |last=ENG |first=IRW |date=2023-03-03 |title=NLD Expels Four Members for Collaborating With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/nld-expels-four-members-for-collaborating-with-myanmar-junta.html |access-date=2023-03-08 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> === ဝေဖန်ခံရမှုများ === ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် [[Yangon Bus Service (YBS)|ရန်ကုန်ဘတ်စကား ဝန်ဆောင်မှုသစ်]] (YBS) ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဧပြီ ၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် အမတ်များက YBS စနစ်ကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ သုံးသပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/lawmakers-call-for-review-of-rangoons-new-bus-system.html|title=Lawmakers Call For Review of Yangon’s New Bus System|date=6 April 2017|publisher=}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ နှင့် ၂၇ ရက်နေ့များတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်တွင် YBS စနစ်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း တက်ရောက်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် လွှတ်တော်အမတ်များက ဦးဖြိုးမင်းသိန်းအား ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ ဧပြီ ၂၇ တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၂၆ ဦးက ဦးဆောင်ဆွေးနွေးသော YBS ပြောင်းလဲရေးအဆိုကို လွှတ်တော်တွင် ကန့်ကွက်သူမရှိ ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ybs-review-proposal-approved-following-heated-parliamentary-debate.html|title=YBS Review Proposal Approved, Following Heated Parliamentary Debate|date=27 April 2017|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chief-minister-absent-rangoon-parliament-discusses-ybs-shortcomings.html|title=Chief Minister Absent as Yangon Parliament Discusses YBS Shortcomings|date=25 April 2017|publisher=}}</ref> ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ၅ ခုစာမျှ ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရမှ ဘဏ္ဍာငွေသုံးစွဲထားပြီး စာရင်းစစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာကိုလည်း ထိမ်ချန်ထားသည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊ YBS အများပိုင်ကုမ္ပဏီများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသော ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာငွေများ၊ ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်းအပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ တိုင်းအစိုးရ သုံးထားသော ဘီလီယံပေါင်း ၄၀၀ ကျော် သုံးစွဲမှုများ ပါဝင်နိုင်ပြီး အဆိုပါကိစ္စများကို ထိမ်ချန်ထားသည်ကို တွေ့ရကြောင်း ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာ[[ညိုညိုသင်း]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ စာရင်းစစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာကို ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့၏ တားမြစ်ချက်ကြောင့် ယခင်နှစ်များကကဲ့သို့ ရန်ကုန်တိုင်း လွှတ်တော်တွင် တင်ပြခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း။ လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီကိုသာ ပေးပို့နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။<ref name="dvb_p">{{cite web |author=DVB |title=ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရ စာရင်းစစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ ထိမ်ချန်ထားဟု ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ ထောက်ပြ |url=http://burmese.dvb.no/archives/365250 |website=DVB |ref=ဘဏ္ဍာငွေသုံးစွဲထားပြီး စာရင်းစစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာကို ထိမ်ချန်ထားတာ တွေ့ရတယ်လို့ ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက ထောက်ပြလိုက်ပါတယ်။ | အဲဒီဝန်ကြီးချုပ်ကို သမ္မတက အရေးယူရမယ်။” လို့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးကြီးမြင့်က ပြောပါတယ်။ |date=7 January 2020}}</ref> စာရင်းစစ်ချုပ် အစီရင်ခံစာဆိုသည်မှာ စာရင်းစစ်ချုပ်က လွှတ်တော်မှတဆင့် ဝန်ကြီးချုပ်ကို အစီရင်ခံခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဝန်ကြီးချုပ်က ပြင်ဆင်စရာရှိသည်များကို ကိုယ်တိုင်ကလည်း မပြင်၊ အပြစ်ရှိသူကိုလည်း အရေးမယူနိုင်ဟု ဆိုပါက အဆိုပါဝန်ကြီးချုပ်သည် သမ္မတ၏ အရေးယူခြင်းခံရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေများနှင့် ဥပဒေအထောက်အကူပြုသူများအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးကြီးမြင့် က ထုတ်ဖော်ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref name="dvb_p" /> COVID-19 ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေချိန် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၄ ရက်တွင် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း ဦးဆောင်သည့် ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများမှာ [[ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်]]၊ ဆိပ်ကမ်းတွင် [[ဥပဂုတ္တထေရ်|ရှင်ဥပဂုတ္တမထေရ်]] ဖောင်ရေချပွဲနှင့် အစ်မတော် [[မြနန်းနွယ်]] နန်းဆောင်ရွေ့ပြောင်းခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် လူစုလူဝေးဖြစ်စေပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေး ထိန်းချုပ်ရေး စည်းကမ်းချက်များကို ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်တိုင် မလိုက်နာသည့်အတွက် အပြင်းအထန်ဝေဖန်ခံနေရသည်။<ref name="bbc_p">{{cite web |title=ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ကို ပါတီဗဟိုက သတိပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-52868750 |website=BBC News မြန်မာ |accessdate=31 May 2020 |ref=ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေး ထိန်းချုပ်ရေး စည်းကမ်းချက်တွေကို မလိုက်နာဖူးဆိုပြီး ဝေဖန်ခံနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ | ဝန်ကြီးချုပ်ကတော့ ဥပဒေမဲ့ စွပ်စွဲမှုတွေသာ ဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည် တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။ |language=my}}</ref><ref>{{cite web |author=ထွန်းထွန်း |title=ရန်ကုန်တိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ လူစုလူဝေး ပြုလုပ်မှုဖြင့် တိုင်ကြားခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/05/26/223363.html |website=ဧရာဝတီ |ref=လူစုလူဝေးဖြစ်စေခဲ့သည့်အတွက် ပြည်သူများအကြား အပြင်းအထန်ဝေဖန်ခံနေရသည်။ |date=26 May 2020}}</ref><ref name="mmt_p">{{cite web |author=တီအမ်ဇက် |title=ရန်ကုန်တိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်နှင့်အစိုးရအဖွဲ့အား အရေးယူရန်အဆို တိုင်းလွှတ်တော်တွင် တင်ခွင့်မရဟုဆို |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/139898.html |website=The Myanmar Times |ref=ကိုဗစ်ကာလ အမိန့်တားမြစ်ချက်ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ကိုယ်တိုင် ချိုးဖောက်နေသည်ဟူ၍ ဝေဖန်မှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ |date=3 June 2020 |access-date=3 September 2020 |archive-date=20 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210220133058/https://myanmar.mmtimes.com/news/139898.html }}</ref> သို့ရာတွင် ဥပဒေမဲ့ စွပ်စွဲမှုများသာ ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်က ပြန်လည်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။<ref name="bbc_p" /><ref name="mmt_p" /><ref>{{cite web |title=လူစုလူဝေးကိစ္စ ‘ဥပဒေနဲ့မညီညွတ်တဲ့စွပ်စွဲမှု’ ဟု ဝန်ကြီးချုပ်ပြော |url=https://7day.news/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%9D%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%85-%E2%80%98%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%94%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%AE%E1%80%8A%E1%80%BD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%BD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E2%80%99-%E1%80%9F%E1%80%AF-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80% |website=7day.news |accessdate=27 May 2020 }}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် ဒေါ်ခင်မိမိကြွယ်နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sg.news.yahoo.com/myanmar-opposition-frustrated-prisoner-amnesty-191538862.html|title=Myanmar opposition frustrated by prisoner amnesty|publisher=|access-date=27 January 2018|archive-date=13 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413235752/https://sg.news.yahoo.com/myanmar-opposition-frustrated-prisoner-amnesty-191538862.html|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist|2}} {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before= [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}} {{s-ttl|title=[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ်|years=၂၀၁၆–၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}} {{s-inc}} {{s-end}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ}} {{Lifetime|၁၉၆၉| }} [[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]] mfs931xbter6ov6osw8v19d8x4950na 0 140355 1044465 726196 2026-07-25T14:07:42Z CommonsDelinker 115 Removing [[:c:File:Spirited_Away_Japanese_poster.png|Spirited_Away_Japanese_poster.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]]. 1044465 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေး | image = | alt = Chihiro, dressed in bathhouse work clothes is standing in front of an image containing a group of pigs and the city behind her. Text below reveal the title and film credits, with the tagline to Chihiro's right. | caption = Japanese theatrical release poster | native_name = {{Film name| kanji = 千と千尋の神隠し | romaji = Sen to Chihiro no Kamikakushi}} | director = Hayao Miyazaki | producer = Toshio Suzuki | writer = Hayao Miyazaki | starring = {{Plainlist| * Rumi Hiiragi * Miyu Irino * Mari Natsuki * Takeshi Naito * Yasuko Sawaguchi * Tsunehiko Kamijō * Takehiko Ono * Bunta Sugawara }} | music = Joe Hisaishi | cinematography = Atsushi Okui | editing = Takeshi Seyama | studio = Studio Ghibli | distributor = Toho | released = {{Start date and age|2001|07|20|df=yes}} | runtime = 125 minutes<!--Theatrical runtime: 124:33--><ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/spirited-away-2003 | title=''Spirited Away'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=14 August 2003 | accessdate=23 January 2015 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128112058/http://bbfc.co.uk/releases/spirited-away-2003 | archivedate=28 January 2015 | df=dmy-all }}</ref> | country = Japan | language = Japanese | budget = {{Plainlist|<!-- This is the reported PRODUCTION budget that is recorded in this citation. --> * {{¥|1.9–2 billion|link=yes}} * ($15–19.2 million)<ref name="howe" /><ref name=variety /><ref>{{cite news |last1=Herskovitz |first1=Jon |title=‘Mononoke’ creator Miyazaki toons up pic |url=https://variety.com/1999/film/news/mononoke-creator-miyazaki-toons-up-pic-1117759995/ |accessdate=24 February 2020 |work=Variety |date=15 December 1999}}</ref>}} | gross = {{US$|352.3 million|long=no}} {{small|(worldwide)<ref name="gross">"[https://www.boxofficemojo.com/title/tt0245429 Box Office Worldwide]", 22 December 2019</ref>}}| }} '''ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေး''' ({{nihongo|'''''Spirited Away'''''|千と千尋の神隠し|Sen to Chihiro no Kamikakushi|extra='Sen and Chihiro’s [[Spirit away|Spiriting Away]]'|lead=yes}} သည် ဟယအို မိယဇခိ (Hayao Miyazaki) က ရေးသား၊ ရိုက်ကူးသော၂၀၀၁ ခုနှစ် [[ဂျပန်]] အန်နီမေးရှင်း စိတ်ကူးယဉ် ရုပ်ရှင် ဖြစ်သည်။ တိုခမ ရှောတင်း၊ နိပွန် တယ်လီဗေးရှင်းနက်ဝပ်၊ ဒဲင်းတျူး၊ ဘုအဲန ဗွီစတာဟုမ်း အင်တာတိန်းမန့်တို့အတွက် စတူဒီယို ဂစ်ဘလီ (Studio Ghibli) က ကာတွန်းအရှင် ရေးဆွဲသည်။ ရုပ်ရှင်ထဲတွင်၊ ရူမိ ဟီးရငိ၊ မိယု အိရီနို၊ မာရိ နတျုကိ၊ တကဲရှိ နိုင်းတို၊ ယစုကို စာဝငုချိ၊ တျုနဲဟိကို ကမိဂျော၊ တကဲဟိကို အိုနို နှင့် ဘွန်းတ စုငဝါရ တို့ ပါဝင်သည်။ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေးသည် အိမ်သစ် ပြောင်းရွှေ့နေစဉ်၊ မမျှော်လင့်ဘဲ ခမိလောက (Kami, ဂျပန်ရှင်တိုဘာသာ ရိုးရာပုံပြင်ထဲမှ နတ်ဝိဉာဉ်များ) သို့ ဝင်ရောက်မိသွားသူ ၁၀ နှစ်သား ကလေးမလေး ချိဟိရို အိုငိနို အကြောင်းကို ပုံဖော်ထားသည်။ သူမ၏ မိဘနှစ်ပါးသည် စုန်းမကြီး ယုဘာဘာကြောင့် [[ဝက်]]များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီးနောက်၊ ချိဟိရိုသည် ယုဘာဘာပိုင်သော ရေချိုးရုံတွင် အလုပ် ရှာဖွေ လုပ်ကိုင်ရကာ၊ သူမကိုယ် သူမနှင့် မိဘနှစ်ပါးပါ လွတ်မြောက်ရန် နည်းလမ်းကိုလည်းကောင်း၊ လူ့လောကသို့ ပြန်လာရန် နည်းလမ်းကိုလည်းကောင်း ရှာဖွေရလေသည်။ သူ့အိမ်သို့ နွေရာသီရောက်တိုင်း လာလည်တတ်သော၊ ရုပ်ရှင်လက်ထောက်ထုတ်လုပ်သူလည်း ဖြစ်ထသော သူ့သူငယ်ချင်း ဆေးဂျိ အိုကုဒါ ၏ ၁၀ နှစ် သမီးအပေါ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်အိမ်ကို တည်လိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ကျပြီးနောက်၊ မိယဇခိသည် ဇာတ်ညွှန်း ရေးတော့သည်။ ထိုအချိန်က မိယဇကိမှာ ကိုယ်ပိုင် ပရောဂျက် နှစ်ခု လုပ်နေဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ နှစ်ခုလုံး အပယ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက် ကန်ဒေါ်လာ ၁၉ သန်းဖြင့်၊ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေး၏ ထုတ်လုပ်မှုကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် စသည်။ မိယဇခိ၏ မိတ်ဆွေလည်းဖြစ်၊ ပရိသတ်လည်း ဖြစ်သူ Pixar အန်နီမေတာ ဂျွန် လက်ဆစ်တာက ၎င်းရုပ်ရှင်၏ မြောက်အမေရိက ဖြန့်ချိရေးမူပိုင်ကို ဝယ်ယူရန် ဝေါလ်ဒစ္စနေထုတ်လုပ်ရေးကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ကာ၊ သူကမူ ရုပ်ရှင်ကို အင်္ဂလိပ်အသံထပ် မူ၏ စီမံရေး ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။ ထို့နောက် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ကီးယာ့ဝိုက်၊ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် ဒေါ်နယ် ဝ. အားနက် တို့ကို လက်ဆစ်တာက ငှားရမ်းပြီး၊ ဇာတ်ညွှန်းခွဲသူ စင်ဒီနှင့် ဒေါ်နယ် ဟဝစ်တို့က ဇာတ်ကောင်များ၏ မူရင်း ဂျပန်စကား နှုတ်ခမ်းလှုပ်ရှားမှုကို လိုက်ကာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဒိုင်ယာလော့များကို ပြန်ရေးသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်၌ တိုဟိုဖြန့်ချိရေးက စတင်ရုံတင်လိုက်ရာ၊ ကမ္ဘာတဝန်း ဒေါ်လာ ၃၅၂ သန်း မြတ်စွန်းလျက်၊ ကောင်းလှပေသည်ဟု အများ ချီးကျူးခြင်းကို ခံရပြီး၊ ထုတ်လုပ်ခဲ့သမျှတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး အန်နီမေးရှင်း ရုပ်ရှင်များထဲ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း မကြာခဏပင် ခံရသည်။ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ၊ ၎င်းရုပ်ရှင်သည် ဂျပန်ရုပ်ရှင်ဇယားတွင် တိုက်တန်းနစ် (ထိုစဉ်က ကမ္ဘာတွင် ထိပ်ဆုံးက အမြတ်ရနေသော ကား) ကို ကျော်လွန်ကာ၊ ယန်း ၃၀.၈ ဘီလျံနှင့် ဂျပန်သမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးနှင့် အမြတ်အစွန်း အမြင့်ဆုံး ရုပ်ရှင် ဖြစ်လာသည်။ ၇၅ ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲ၌၊ အကောင်းဆုံး အန်နီမဲအတွက် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့၍၊ ၎င်းကာတွန်းရုပ်ရှင်သည် ပထမဦးဆုံးနှင့် (ယနေ့ထိ တခုတည်းသော) လက်ဖြင့်ဆွဲပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ မဟုတ်သော အန်နီမေးရှင်းကား ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၀၂ ဘာလင် နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၌ ရွှေဝက်ဝံဆု (Golden Bear) ကို သွေးစွန်းသော တနင်္ဂနွေ(Bloody Sunday) ရုပ်ရှင်နှင့် ပူးတွဲ ရရှိသည်။ ဗြိတိန်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၏ “အသက် ၁၄ နှစ်ထိ ကလေးများအတွက် ထိပ်ဆုံး ရုပ်ရှင်ကား ၅၀” စာရင်းတွင် အထူး ၁၀ စာရင်းဝင်သည်။ ၂၀၁၆ တွင် ဘီဘီစီက ကမ္ဘာတဝန်းမှ ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးဆရာ ၁၇၇ ဦးကို ရွေးခိုင်းရာ၊ ၎င်းသည် ၂၁ ရာစု၏ စတုတ္ထမြောက် အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဟု မဲပေးခံရပြီး၊ စာရင်းတွင် တန်းအမြင့်ဆုံး ကာတွန်းရုပ်ရှင် ဖြစ်သွားသည်။ ၂၀၁၇ တွင်၊ ၂၁ ရာစု၏ အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်စာရင်းတွင် နံပါတ်နှစ်အဖြစ် နယူးယောက်တိုင်းစ်က စာရင်းသွင်းခြင်းကို ခံရသည်။ ==ဇာတ်လမ်း== ၁၀ နှစ်သား ချိဟိရိုနှင့် မိဘနှစ်ပါး သူတို့၏ အိမ်သစ်သို့ ပြောင်းရန် ခရီးထွက်လာသည်။ လမ်းမှားပြီး၊ လှိုဏ်ခေါင်းတခု ရှေ့ ရောက်သွားသည်။ ကြည့်ရသည်မှာ စွန့်ပစ်ထားသော ကလေးကစားကွင်းနှင့် တူနေသဖြင့် ချိဟိရို ငြင်းဆန်ပုန်ကန်နေသော်လည်း၊ အဖေဖြစ်သူက ဝင်ရောက်စူးစမ်းသည်။ လူသူကင်းမဲ့သော စားသောက်ဆိုင် တဆိုင်တွင် စားစရာများ အလျှံအပယ် တည်ခင်းထားရာ ချိဟိရိုမိဘတို့ ချက်ချင်းပင် ဝင်စားသည်။ ချိဟိရိုတယောက်တည်း ဆက်ထွက်လာရာ၊ ထူးဆန်းလှသည့် ရေချိုးရုံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ ဟကု ခေါ်သော ကောင်လေး နှင့် တွေ့ရာ၊ သူမကို နေမဝင်ခင် မြစ်ကြမ်းပြင်ကို ဖြတ်ပြီး ပြန်ရန် သတိပေးသည်။ သို့သော်လည်း နောက်ကျသွားနှင့်လေပြီ။ ချိဟိရိုမိဘ ဝက်ဘီလူးများ ဖြစ်သွားကြသည့်အပြင်၊ ရေတက်လာပြီး ချက်ချင်း ပြည့်သွားသော မြစ်ကို ဖြတ်ကူးရန် သူမလည်း မတတ်နိုင်တော့ချေ။ ချိဟိရိုကို ဟကုက တွေ့ရာ၊ ရေချိုးရုံက ဘွိုင်လာမောင်း ဖြစ်သော ကာမာဂျီထံ အလုပ်တခု တောင်းရန် အကြံပေးသည်။ ရေချိုးရုံ အလုပ်သမဖြစ်သော လင်းကို ကာမာဂျီက ချိဟိရိုကို ယုဘာဘာဆီ ပို့ပေးရန် ခိုင်းသည်။ ယုဘာဘာသည် ရေချိုးရုံကို ပိုင်သည့် စုန်းမ ဖြစ်သည်။ ယုဘာဘာက ချိဟိရိုကို ထွက်ပြေးအောင် ခြောက်လန့်သည်။ သို့သော်လည်း ပေကတ်နေသဖြင့် ကောင်မလေးကို အလုပ်လုပ်ရန် ငှားလိုက်သည်။ သူမနာမည် ချိဟိရိုမှမှ ဒုတိယ ခန်းဂျီးစာလုံးကို ယုဘာဘာက မောင်ပိုင်စီးလိုက်ပြီး၊ (ချိကနေ) စင်း ပြောင်းပေးလိုက်သည်။ နောက်တော့ ဟကုက သတိပေးသည်မှာ သူက သူ့နာမည်ကို မေ့သွားသကဲ့သို့ သူမလည်း သူမနာမည်ကို မေ့သွားပါက ဝိဉာဉ်လောကကနေ ထွက်နိုင်တော့မဟုတ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ စင်းသည် ရေချိုးရုံတွင် အခြားသူများ ဆိုးဆိုးရွားရွား ဆက်ဆံခြင်းကို ခံရသည်။ သူ့ကို ဟကုနှင့် လင်းတို့ကသာ စာနာသည်။ အလုပ်လုပ်ရာ၊ မျက်နှာမဲ့ဟု ခေါ်သော အသံတိတ် သတ္တဝါကြီးကို ဖောက်သည်ထင်ကာ အထဲ ဖိတ်သွင်းမိသည်။ စင်း၏ ဦးဆုံးဖောက်သည်အဖြစ် အနံ့ဆိုးဝိဉာဉ်ကောင် ရောက်လာရာ၊ ၎င်းသည် ညစ်ပတ်မြစ်၏ ဝိဉာဉ် ဖြစ်နေသည်။ သူ့ကို ရေချိုးသန့်စင်ပေးသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်သည့်အနေဖြင့် စင်းကို မှော်အန်ဆေးလုံး ပေးသွားသည်။ ထိုစဉ် မျက်နှာမဲ့က အနံ့ဆိုးဝိဉာဉ်က ရွှေများ ထားခဲ့ဟန် တုပလိုက်ပြီး၊ ရွှေကောက်လိုက်သူတိုင်းကို ဝါးမြိုသည်။ အစာ အစာဟု တောင်းရင်း ပိုပိုကြီးထွားလာသည်။ စင်းနှင့် စကားပြောနေစဉ် ကြားဝင်သူ နှစ်ဦးကိုလည်း ထပ် မြိုလိုက်သည်။ စက္ကူမှင်စာ ဖြစ်သော ရှိခိငမိက ဂျပန်နဂါးကို တိုက်ခိုက်နေသည်ကို စင်း တွေ့ရာ၊ နဂါးကို ဟကုမှန်း သိသွားသည်။ ဟကု ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရပြီး၊ ယုဘာဘာ၏ လေသာဆောင်ထဲ လွင့်ကျသွားသည်။ စင်းက လှေကားထစ်ကနေ သူ့နောက် လိုက်လာသည်။ သူမနောက်ကျော၌ ခိုလိုက်လာသော ရှိခိငမိသည် ယုဘာဘာ၏ အမွှာညီမဖြစ်သော ဇဲနီဘာအဖြစ် ပုံပြောင်းလဲသွားသည်။ ဇဲနီဘာက ယုဘာဘာ၏ သားဖြစ်သော ဘိုးကို ကြွက်အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သည်။ ဇဲနီဘာက စင်းကို ပြောပြသည်မှာ ဟကုသည် သူမထံမှ မှော်ရွှေပြားတံဆိပ် ခိုးသွားကြောင်း၊ ယင်းတံဆိပ်သည် ကျိန်စာသင့်နေကြောင်း သတိပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက် ဟကုက ဇဲနီဘာပုံပြောင်းထားသော ရှိခိငမိ စက္ကူမှင်စာကို ဖျက်ဆီးလိုက်သည်။ သူသည် ဘွိုင်လာခန်းထဲသို့ စင်း၊ ဘိုးနှင့်အတူ ကျသွားရာ၊ စင်းက သူ့ကို အန်ဆေးလုံး တစိတ် ကျွေးလိုက်သည့်အတွက် အန်ထုတ်ရာ၊ တံဆိပ်အပြင် ပက်ကျိမဲ တကောင်ပါ ထွက်လာသည်။ စင်းခြေထောက်ဖြင့် နင်းခြေလိုက်သည်။ ဟကု သတိမေ့နေစဉ်၊ စင်းသည် တံဆိပ်ပြားကို ဇဲနီဘာသို့ ပြန်အပ်ကာ တောင်းပန်ဖြေရှင်းလိုက်သည်။ ယခုအခါ ဧရာမကြီး ဖြစ်နေသော မျက်နှာမဲ့ကို စင်းသည် ရင်ဆိုင်ပြီး၊ အန်ဆေးလက်ကျန်ကို ကျွေးလိုက်သည်။ မျက်နှာမဲ့သည် ရေချိုးရုံပြင်သို့ စင်းနောက်ကို လိုက်လာသည့် လမ်းတလျှောက် သူစားခဲ့သမျှကို ပြန်အန်လေသည်။ စင်း၊ မျက်နှာမဲ့၊ ဘိုးနှင့် ဟာပီတို့ ဇဲနီဘာကို တွေ့ရန် ရထားဖြင့် ခရီးနှင်လာသည်။ ယုဘာဘာက စင်းမိဘများကို သတ်ရန် အမိန့်ပေးလိုက်သောအခါ၊ ဟကုက ဘိုးပျောက်နေသည်ကို ဖော်ထုတ်ပြီး၊ ပြန်ရလိုပါက စင်းနှင့် သူမမိဘကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုလိုက်သည်။ ဇဲနီဘာက ဟကုအပေါ် ထားသော စင်း၏ မေတ္တာက သူမ၏ ကျိန်စာကို ပြေပြယ်စေနိုင်ကြောင်း၊ ယုဘာဘာက ပက်ကျိမဲဖြင့် ဟကုကို စေစားကြောင်း ပြောပြလိုက်သည်။ ဟကုသည် ဇဲနီဘာအိမ်သို့ နဂါးကိုယ်ပုံဖြင့် ရောက်လာပြီး၊ စင်း၊ ဘိုး နှင့် ဟာပီတို့ကို တင်ဆောင်ကာ ရေချိုးရုံသို့ ပျံခေါ်လာသည်။ မျက်နှာမဲ့မှာ ဇဲနီဘာနှင့် ကျန်ရစ်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ လေထဲ ပျံသန်းနေစဉ် ခရီးတဝက် အရောက်၊ စင်း လွန်ခဲ့သော နှစ်များအတွင်း ကိုဟကုမြစ်ထဲ ကျသွားပြီး၊ လှိုင်းပုတ်၍ ကမ်းတင်လာသည်ကို ပြန်အမှတ်ရပြီး၊ ဟကု၏ ယခင်ဘဝသည် မြစ်ဝိဉာဉ် ဖြစ်ကြောင်း မှန်ကန်စွာ မှန်းဆနိုင်သွားသည်။ ရေချိုးအိမ်သို့ အားလုံး ရောက်ကြသည့်အခါ၊ ယုဘာဘာက စင်းကို ကျိန်စာပြယ်လိုပါက ဝက်အုပ်ထဲမှ မိမိမိဘကို မှန်ကန်အောင် ပြန်ရွေးရမည်ဟု ဖိအားပေးလေသည်။ စင်းက ဤဝက်များအားလုံး မိမိမိဘ မဟုတ်ဟု မှန်ကန်စွာ ဖြေကြားလိုက်ရာ၊ စုန်းမကြီးလည်း မည်သို့မျှ မတတ်နိုင်တော့ဘဲလွတ်လပ်စွာ သွားခွင့် ပေးလိုက်ရသည်။ ဟကုသည် သူမကို ယခုအခါ ခြောက်သွေ့သွားလေသော မြစ်ကြမ်းပြင်သို့ ခေါ်လာပြီး သူမနှင့် ဆက်ဆက် ပြန်တွေ့ရန် သစ္စာပြုသည်။ ချိဟိရိုသည် မိဘနှင့်အတူ လှိုဏ်ခေါင်းကို ဖြတ်ပြီး ပြန်ရောက်လာရာ၊ မိဘများသည် စားသောက်ဆိုင်တွင် စားသောက်ပြီးနောက် ဖြစ်ပွားသမျှ အကြောင်းခြင်းရာ အဝဝကို လုံးဝ မမှတ်မိချေ။ သူတို့အားလုံး ကားထဲ ပြန်ရောက်ရာတွင်၊ ကားသည် ဖုန်သဲများ၊ သစ်ရွက်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်ကို တွေ့သည်။ သို့သော်လည်း သူတို့သည် အိမ်အသစ်ဆီသို့ ခရီးဆက်လက် ထွက်ခွာလာလေသည်။ ဤမျှသာ။ ==Cast== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" | ဇာတ်ကောင်အမည် ! rowspan="2" | ဂျပန်အသံသရုပ်ဆောင် ! အင်္ဂလိပ်အသံသရုပ်ဆောင် |- !အင်္ဂလိပ် !ဂျပန် (နိဟွန်းငေါ့) ! |- | ချိဟိရို အိုငိနို / စင်း |''Ogino Chihiro'' ({{Lang-ja|荻野 千尋|label=none}}) <big>/</big> ''Sen'' ({{Lang-ja|千|label=none}}){{efn|lit. "one thousand"}} |ရူမီ ဟီးရငိ||Daveigh Chase |- | ဟကု / ကိုဟကု မြစ်ဝိဉာဉ် |''Haku'' ({{Lang-ja|ハク|label=none}}) <big>/</big> ''Nigihayami Kohakunushi'' ({{Lang-ja|饒速水小白主|label=none}}){{efn|lit. "flourishing swift-flowing amber [river] god"}}||မိယု အီရိနို||[[Jason Marsden]] |- | ယုဘာဘာ |''Yubāba'' ({{Lang-ja|湯婆婆|label=none}}){{efn|lit. "bathhouse granny"}}|| rowspan="2" |မာရိ နတျုခိ|| rowspan="2" |[[Suzanne Pleshette]] |- | ဇဲနီဘာ |''Zenība'' ({{Lang-ja|銭婆|label=none}}){{efn|lit. "money granny"}} |- | ကာမာဂျီ |''Kamajī'' ({{Lang-ja|釜爺|label=none}}){{efn|lit. "boiler grandad"}}||ဘွန်းတ စုငဝါရး||[[David Ogden Stiers]] |- | လင်း |''Rin'' ({{Lang-ja|リン|label=none}})||ယောမိ တမအိ[[Yoomi Tamai]]||[[Susan Egan]] |- | ဖခင် |''Chichiyaku'' ({{Lang-ja|父役|label=none}}) |တျုနဲဟိကို ကမိဂျော||[[Paul Eiding]] |- | Aniyaku (assistant Manager) |Aniyaku ({{Lang-ja|兄役|label=none}}) |[[:ja:小野武彦|Takehiko Ono]]||[[John Ratzenberger]] |- | မျက်နှာမဲ့ No-Face{{efn|lit. "faceless"}} |''Kaonashi'' ({{Lang-ja|顔無し|label=none}}){{efn|lit. "faceless"}} |အာကိအို နာခါမူရ[[:ja:中村彰男|Akio Nakamura]]|| rowspan="2" |[[Bob Bergen]] |- | ဖားပြာ |''Aogaeru'' ({{Lang-ja|青蛙|label=none}}){{efn|lit. "blue frog"}} |တတျုယ ဂရှူးအင်း[[:ja:我修院達也|Tatsuya Gashūin]] |- | ဘန်းဒိုင်းဖား(ဖိုမင်) |''Bandai-gaeru'' ({{Lang-ja|番台蛙|label=none}}){{efn|lit. "reception desk frog"}} |[[Yo Oizumi|Yō Ōizumi]]||[[Rodger Bumpass]] |- | ဘိုး (ကလေး) |''Bō'' ({{Lang-ja|坊|label=none}}) |[[Ryunosuke Kamiki|Ryūnosuke Kamiki]]||[[Tara Strong]] |- | အကိအို အိုငိနို (ချိဟိရို ဖခင်) |''Ogino Akio'' ({{Lang-ja|荻野 明夫|label=none}}) |[[:ja:内藤剛志|Takashi Naitō]]||[[Michael Chiklis]] |- | ယူးကို အိုငိနို (ချိဟိရို မိခင်) |''Ogino Yūko'' ({{Lang-ja|荻野 悠子|label=none}}) |[[Yasuko Sawaguchi]]||[[Lauren Holly]] |- | မြစ်ဝိညာဉ် |''Kawa no Kami'' ({{Lang-ja|河の神|label=none}}) |[[:ja:はやし・こば|Koba Hayashi]]||[[Jim Ward (voice actor)|Jim Ward]] |- | မုန်လာဥဝိဉာဉ် |''Oshira-sama'' ({{Lang-ja|お白様|label=none}}){{efn|lit. "Great White Lord"}} |[[:ja:安田顕|Ken Yasuda]]||[[Jack Angel]] |} ==ထုတ်လုပ်ရေး== ===စိတ်အားထက်သန်မှု=== “လူတွေက သနားကရုဏာသက်ကြမယ့် တယောက်ယောက်မျိုး၊ ရိုးရိုးဆယ်ကျော်သက် သူရဲကောင်းမလေးကို ကျွန်တော် ဖန်တီးခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ဇာတ်ကောင်တွေ ကြီးပြင်းလာကြတဲ့ ဇာတ်လမ်း မဟုတ်ဘူး၊ အားလုံးရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ရှိနေပြီးသား ဒါပေမဲ့ သီးခြား အခြေအနေအချိန်အခါ ကျလာမှ ပေါ်ထွက်လာတတ်တဲ့ ဇာတ်လမ်းမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးလေးတွေ အဲလို ကြိုးစားနိုင်ကြပါစေ၊ အဲလို ကြိုးစားချင်စိတ်လေးတွေ ရှိကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုပါတယ်။” (ဟယကို မိယဇခိ) နွေရာသီတိုင်း၊ ဟယကို မိယဇခိသည် အားလပ်ရက်ကလေးကို တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ သစ်လုံးအိမ်တွင် မိသားစုရယ်၊ သူ့သူငယ်ချင်းများဖြစ်သော ကလေးမလေး ငါးယောက်ရယ်နဲ့ အတူ ကုန်ဆုံးသည်။ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေးကို ဖန်တီးရန် စိတ်ကူးသည် သူ့သူငယ်ချင်းများအတွက် ရေးသားချင်စိတ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ မိယဇခိသည် ယခင်ကလည်း ကလေးသူငယ်၊ လူငယ်ပိုင်းအတွက် ငါ့အိမ်နီးချင်း တိုတိုရို (My neighbor Totoro) နှင့် ကိကိရဲ့ အမြန်ချောပို့ (KiKi’s Delivery Service) စသော ရုပ်ရှင်များကို ရိုက်ကူးခဲ့ပြီးလေပြီ။ ယင်းသို့ ဖြစ်လင့်ကစား၊ ၁၀ နှစ်သား ကောင်မလေးများအတွက် ရုပ်ရှင်ကားကို မရိုက်ဖူးသေးချေ။ ထို့အတွက် အာရုံရရန်၊ ကလေးမလေးများ အိမ်တွင် ချန်ရစ်သော နာခယော်ရှိ နှင့် ရီဘွန်း ကဲ့သို့သော မြီးကောင်ပေါက်မ မဂ္ဂဇင်းများကို ဖတ်ကြည့်သည်။ သို့သော် ဖတ်ရသမျှမှာ ချစ်ခန်း ကြိုက်ခန်းအကြောင်းသာ အသားပေးနေသည်ဟု ခံစားရသည်။ ထိုအရာများသည် ထိုကလေးမလေးများ အူထဲသည်းထဲက လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ လိုအပ်သော စိတ်ဆန္ဒများ မဟုတ်ကြောင်း မိယဇခိ တွေးမိကာ၊ သူတို့ ဖတ်ရှုနိုင်မည့် သူရဲကောင်းမလေး တယောက်အကြောင်း ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ကျသွားသတည်း။ [[File:Hayao Miyazaki.jpg|thumb|upright|right|alt=ဟယအို မိယဇခိ၏ အနီးကပ်ပုံ, ပြုံးလျက် ဝတ်စုံပြည့် နက်ကတိုင်နှင့် ရွှေရောင် မိုးဇက်နှင့်.|ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေးကို ရိုက်ကူးရန် စိတ်သွင်းသည့်အနေနှင့် ရှောဂျော့ ကာတွန်း၌ အသုံးပြုသော ဒါရိုက်တာနှင့် စာရေးဆရာ ဟယအို မိယဇခိ]] မိယဇခိ ရုပ်ရှင်သစ် တကား ထုတ်ချင်နေသည်မှာ နှစ်ကြာပြီ။ သို့သော်လည်း သူ့ ယခင် အဆိုပြုချက်နှစ်ခု၊ တခုက စချိကို ခရှိဝဘ ရေးသည့် ဂျပန်စာအုပ် မြူခိုးရဲ့ တဖက်က ထူးဆန်းတဲ့မြို့ (霧の向こうの不思議な町　Kiri no Muko no Fushigi na Machi) နှင့် နောက်တခုက လူငယ် သူရဲကောင်းမအကြောင်း၊ နှစ်ခုစလုံး အပယ်ခံရသည်။ တတိယအဆိုပြုချက် ဖြစ်သော စင်းနဲ့ ချိဟိရိုရဲ့ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေး ကျမှ ပို အောင်မြင်သွားသည်။ အဆိုပြုချက် သုံးခုစလုံးက မိယဇခိ မွေးရပ်မြို့က ရေချိုးအိမ်အကြောင်း စိတ်ကူးစိတ်သန်းချည်း အခြေတည်ထားသည်။ ရေချိုးအိမ်ကို ထူးခြားဆန်းကြယ်သော နေရာ ဟု သူထင်သည်။ ရေချိုးအိမ်တွင် ရေချိုးကန်နံဘေး၌ တံခါးပေါက် သေးသေးလေး ရှိသည်။ ထိုအပေါက်နောက်မှာ ဘာရှိသနည်းဟူသည်ကို မိယဇခိအမြဲ စပ်စုချင်မိသည်။ ထိုအရာနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး၊ ဇာတ်လမ်းများစွာ စိတ်ကူးလိုက်ရာမှ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေးဇာတ်အိမ်ကို စိတ်ကူးမိသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:Ogata Gekko - Ryu sho ten edit.jpg|thumb|အိုငတ ဂဲ့ကိုမှ လက်ရာထဲတွင် ဖူဂျီတောင် နောက်ခံနှင့် ဝေဟင်သို့ ပျံတက်နေဟန် ဂျပန်နဂါး။ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေးတွင် ဂျပန် ရှင်တိုဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာပုံပြင်များ၏ ရိုက်ခတ်မှု များစွာ ပါသည်။]] ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေးကို ထုတ်လုပ်ရန် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဘတ်ဂျက် ယန်း ၁.၉ ဘီလျံ (ကန်ဒေါ်လာ ၁၅ သန်း) ဖြင့် စကြသည်။ အမေရိကန် ဖြန့်ဖြူးရေး right of first refusal အရ ဒစ္စနေက ကုန်ကျစရိတ်၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရင်းနှီးသည်။ မင်းသမီး မိုနိုနိုကဲ ကာတွန်းကားဖြင့် မိယဇခိနှင့် စတူဒီယို ဂစ်ဘလီမှ ဝန်ထမ်းများသည် ကွန်ပျူတာ အင်နီမေးရှင်းနှင့် ကျွမ်းဝင်ပြီးသား ဖြစ်သည်။ Softimage 3D သို့သော ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်များကို သုံးတတ်ပြီး ဖြစ်သော်လည်း၊ ဇာတ်လမ်းကို ပုံပိုကြွအောင် နည်းပညာကို အထူးဂရုစိုက် အသုံးပြုသည်။ ဇာတ်ကောင် တကောင်စီကို အများအားဖြင့် လက်ဖြင့် ဆွဲပြီး၊ မိယဇခိကလည်း အင်နီမေတာ နံဘေးကနေ သူတို့ဆွဲတာ လိုက်ကြည့်ပြီး၊ မှားလျှင် ချက်ချင်း ပြင်သည်။ ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရာ၌ အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲမှာ ပေရှည်သည်ကို လျှော့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်ရေး စသည့်အခါ မိယဇခိ သဘောပေါက်သွားသည်က သူ့ဇာတ်ကွက်အတိုင်းသာ ထုတ်မည်ဆိုလျှင် သုံးနာရီမက ရှည်သွားလိမ့်မည်ဟု ဖြစ်သည်။ သို့နှင့် ဇာတ်လမ်းထဲက အခန်း အတော်များများကို ဖျက်ပစ်သည်။ မျက်စိထဲ ပြူးနေသည့် အရာများကို လျှော့ချသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရုပ်ရှင်ကို ရိုးရိုးစင်းစင်း ဖြစ်စေချင်၍ ဖြစ်သည်။ မိယဇခိက ဟီးရိုးကို ကောင်ချောမလေး မဖြစ်စေချင်ပေ။ အစပထမက စိတ်ပျက်ဖူးသည်။ ဇာတ်ကောင်က တုံးအနေပုံ ပေါက်နေသည်။ “ချစ်စရာလည်း မကောင်းဘူး၊ ဘယ်လိုလုပ်ရပါ့မလဲ” ရုပ်ရှင် အဆုံးသတ်ပိုင်း ရောက်ကာနီးလာမှ၊ “ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့ မိန်းကလေး ဖြစ်လာမှာပါပဲ”ဟု သက်သာရာရသွားသည်။ ရုပ်ရှင်ကို အသက်ဝင်အောင် တယ်လီကွန်း အင်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်၊ အင်နီမဲ နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီ၊ အရူးအိမ်(Madhouse)၊ အိုင်ဂျီထုတ်လုပ်ရေး၊ အိုး(Oh!) ထုတ်လုပ်ရေး နှင့် ဒီအာမူဗွီး တို့က ကူညီသည်။ [[File:Dogo onsen honkan long exposure.jpg|thumb|210px|alt=A medium shot photograph of a hot spring in the city of Matsuyama on the island of Shikoku, Japan.|[[Dōgo Onsen]]]] [[File:Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum-insideabuilding.jpg|thumb|210px|alt=A wide photograph of a hallway from the Takahashi Korekiyo residence in the Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum, which was one of Miyazaki's inspirations in creating the spirit world's buildings.|The [[Takahashi Korekiyo]] residence in the [[Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum]] was one of Miyazaki's inspirations in creating the spirit world's buildings.]] ဂျပန်၊ တိုကျို၊ ခိုဂနေးမှာ ရှိသည့် အစစ်အမှန် အဲဒိုခေတ်-တိုကျို အိုးပင်းအဲ ဗိသုကာပြတိုက်ထဲက အဆောက်အဦများကို မှီငြမ်းပြီး၊ ဝိဉာဉ်လောကထဲရှိ အဆောက်အဦများကို ရေးဆွဲသည်။ ရုပ်ရှင်အတွက် လုပ်နေစဉ်၊ [[ပြတိုက်]]သို့ စိတ်ကူးစိတ်သန်းရရန် မကြာခဏ လာလည်သည်။ သူအမြဲ စိတ်ဝင်တစား ကြည့်သည်က ယခုလက်ရှိမှာလည်း မြင်နိုင်သော မေဂျီခေတ်မှ အနောက်တိုင်းဆန်သော အဆောက်အဦများ ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ရောက်လျှင် မိယဇခိအဖို့ လွမ်းနာကျသလို ဖြစ်သည်။ “ပြတိုက်ထဲမှာ ရပ်နေချိန်၊ နေဝင်ခါနီး တံခါးကလည်း ပိတ်တော့မယ် အချိန်မျိုးဆို မျက်လုံးထဲမှာ မျက်ရည်တွေ ပြည့်တက်လာတာပဲ” နောက် မောင်းနှင်အား တခုမှာ ယာမငတခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသော ရိုးရာဂျပန်စားသောက်ဆိုင် ဖြစ်ပြီး၊ ထူးခြားသော ဗိသုကာ အခင်းအကျင်းများကြောင့် နာမည်ကျော်သည်။ အချို့ လမ်းညွှန်စာအုပ်များနှင့် ဆောင်းပါးများက [[ထိုင်ဝမ်]]ရှိ ကျိုဖိန်း ရွှေမြို့ဟောင်းသည် ရုပ်ရှင်အတွက် အခင်းအကျင်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ညွှန်းကြသော်လည်း မိယဇခိ လက်မခံ။ '''ဒိုးငေါ့ ရေပူစမ်း'''သည်လည်း ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေး ကာတွန်းရုပ်ရှင်ထဲမှ ရေချိုးရုံအတွက် အဓိက အခရာကျသော အရာဟုလည်း မကြာခဏ ပြောကြသည်။ ===ဂီတနှင့် အသံ=== နောက်ခံဂီတသည် ၅၆ ကြိမ်မြောက် မအိနိချိ ရုပ်ရှင်ယှဉ်ပြိုင်ရေးဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံးတေးဂီတဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ [[တိုကျို]]နိုင်ငံတကာ အင်နီမဲပြပွဲတွင် ရုပ်ရှင်ကဏ္ဍ၌အကောင်းဆုံးဂီတဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၁၇ ကြိမ်မြောက် တနှစ်တာ အင်နီမေးရှင်းအယ်လဘမ်အတွက် ဂျပန် ရွှေဓာတ်ပြားဆုကိုလည်းကောင်း ရရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း “နွေနေ့တနေ့”(One Summer’s Day)ကို စာသား ပေါင်းထည့်ပြီး၊ ဗားရှင်းအသစ်ကို အိနိုချိ နော့ နာမအဲ (အသက်ရဲ့ အမည်နာမ)(The Name of Life)(いのちの名前　Inochi no Namae)ဟု မှည့်ကာ၊ အာယက ဟိရဟရက ဖျော်ဖြေသည်။ အပိတ်တေးသွား “အမြဲတမ်း ငါနဲ့အတူ” (Always with me)(いつも何度でも　Itsumo Nando Demo)(lit. ‘Always, No Matter How many Times’)ကို အိုဆာကာမှ သီချင်းရေးဆရာနှင့် Lyre-player ဖြစ်သည့် ယိုးမိ ခိမူရက ရေးသား ဖျောဖြေသည်။ ထိုသီချင်းသည် အမှန်မှာတော့ မိယဇခိ၏ အခြား ရုပ်ရှင်ဖြစ်သော မီးခိုးခေါင်းတိုင်ဆေးသုတ်သူ ရင်း(Rin the Chimney Painter, 　煙突描きのリン　Entotsu-kaki no Rin) အတွက် သုံးရန် ရည်စူးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းရုပ်ရှင်မှာလည်း မထုတ်ဖြစ်ချေ။ အထူးထုတ်သော ဂျပန်ဒီဗွီဒီ၌၊ မိယဇခိက ထိုသီချင်းကမှ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေးကို ဖန်တီးရန် မည်သို့မည်ပုံ အာရုံရလာစေကြောင်း ရှင်းပြထားသည်။ ၎င်းသီချင်းကိုယ်နှိုက်ကသည် ၄၃ ကြိမ်မြောက် ဂျပန်ဓာတ်ပြားဆုပေးပွဲတွင် ရွှေဆုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ မူရင်းတေးသွားအပြင်၊ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေး ပုံရိပ်အယ်လဘမ် Spirited Away Image Album (Sen to Chihiro no Kamikakushi Imeji Arubamu) အမည်ပေးထားသော ဓာတ်ပုံအယ်လဘမ်လည်း ရှိကာ၊ တေးသွား ၁၀ ပုဒ်ပါသည်။ ===အင်္ဂလိပ်ပြန် ယူခြင်း=== Pixar အဲနီမေတာလည်းဖြစ်၊ မိယဇခိပရိသတ်လည်း ဖြစ်သော ဂျွန်လက်ဆစ်တာသည် ဇာတ်လမ်းဖန်တီးနေစဉ်က၊ မိယဇခိ လက်ရာကို ဝန်ထမ်းများနှင့် အတူ ထိုင်ကြည့်နေသူ ဖြစ်သည်။ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေးကို ကြည့်ရှုပြီးနောက်၊ လက်ဆစ်တာ ပီတိဖြစ်သွားသည်။ ရုပ်ရှင်အပေါ် သူ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ဒစ္စနေက ကြားသိသောအခါ၊ မေးသည်။ အမေရိကန်ပရိသတ်အတွက် ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေးကို မိတ်ဆက်ပေးရန် လက်ဆစ်တာ စိတ်ပါဝင်စားသလားဟူ၏။ ထိုအခါ လက်ဆစ်တာက အင်္ဂလိပ်ဗားရှင်းပြန်ရန် စီမံထုတ်လုပ်သူအဖြစ် တာဝန်ခံလိုက်လေသည်။ ထို့နောက်တွင်ကား၊ အခြားများစွာသော သူများလည်း ပရောဂျက်၌ ပါဝင်လာသည်, ''အလှပဂေးနှင့် သားရဲကောင်'' (Beauty and the Beast) တွဲဖက်ဒါရိုက်တာ ကိယာ့ ဝိုက် နှင့်'' အာလာဒင်'' (Aladdin) တွဲဖက်ထုတ်လုပ်သူ ဒေါ်နယ် ဝ. အားနက် ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေး၏ ဒါရိုက်တာနှင့် ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် အသီးသီးပါဝင်လာကြသည်။ ဇာတ်ညွန်းခွဲသူ စင်ဒီ ဒေးဗစ် ဟူးဝစ်နှင့် ဒေါ်နယ် အိတ်ချ်. ဟူးဝစ်တို့သည် ဇာတ်ကောင်များ၏ ဂျပန်နှုတ်ခမ်းလှုပ်ပုံနှင့် ဒိုင်ယာလော့များ ကိုက်ညီအောင် အင်္ဂလိပ်စကားပြောများကို ပြန်လည်ရေးသားသည်။ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရာတွင် ဒေဗေး ချေ့ (Daveigh Chase)၊ ဂျေဆင် မာစဒင် (Jason Marsden)၊ ဆူဇန်နီ ပလက်ရှက် (Suzanne Pleshette) (၂၀၀၈ ဇန်နဝါရီတွင် သူမမကွယ်လွန်မီ နောက်ဆုံး ပါဝင်သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ရုပ်)၊ မိုက်ကယ် ချက်လစ် (Michael Chiklis)၊ လောရင် ဟိုလီ (Lauren Holly)၊ စူစံ အဂန် (Susan Egan)၊ ဒေးဗစ် အော့ဒင် စတိုင်းယား (David Ogden Stiers)နှင့် ဂျွန် ရတ်ဇင်ဘာဂျာ (John Ratzenberger)တို့ ပါဝင်သည်။ Disney.com ၏ ရုပ်ရှင်ကဏ္ဍ လှိမ့်ဆွဲရသော ကြော်ငြာ သေးသေးလေးတွင် ''ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေး အဝေး''ကို အကန့်အသတ်ဖြင့် ဖော်ပြ ကြော်ငြာသည်။ တရားဝင်ဝက်ဆိုက်၏ ဘေးနေရာကွက်လပ်ကို ''ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေး''အတွက် ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့်၊ ရုပ်ရှင်ကို ပရိုမိုးရှင်းရာ၌ ဘတ်ဂျက် နည်းနည်းသာ အသုံးပြုသည်။ ဤသို့ ပြုရခြင်း အကြောင်းကို မခ် ဟဲယာစတန် (Marc Hairston)က ချေပသည်မှာ စတူဒီယို ဂစ်ဘလီ၏ ရုပ်ရှင်နှင့် ဇာတ်ကောင်များကို ရောင်းတမ်းဝင်အောင် ကြော်ငြာရာ၌ မူပိုင်ခွင့်များ အကန့်အသတ် ရှိခြင်းကြောင့်၊ ဈေးကွက်သို့ သင့်လျော်စွာ မတင်ပို့နိုင်ဘဲ၊ ဤသို့ အကျဉ်းရုံးရခြင်းမှာ မျှမျှတတ တုံ့ပြန်မှုပင်ဟု ပြောဆိုသည်။ ==အပြင်အဆင်== ===သဘာဝလွန်အယူ=== ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေး၏ အဓိက အပြင်အဆင်ကို ဂျပန် ရှင်တိုဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၏ ယုံတမ်းပုံပြင်များက အများအပြား လွှမ်းမိုးထားပြီး၊ ဇာတ်ကောင် ချိဟိရိုနှင့် သူမ၏ နာနာဘာဝလောကသို့ သွားသော ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသည့် ခရီးအပေါ် ဗဟိုပြုထားသည်။ ရုပ်ရှင်၏ ပင်တိုင်နေရာမှာ ဂျပန် ရေချိုးရုံ ဖြစ်ကာ၊ ခမိ (နတ်) အပါအဝင် ဂျပန်ယုံတမ်းပုံပြင်များမှ သတ္တဝါဆန်းကြီးများစွာသည် ရေချိုး သုံးသပ်ရန် လာလည်ကြသည်။ နွေနှင့် ဆောင်းယာဉ်စွန်းချိန်၌ ကျေးလက်နေ ရွာသားများသည် သူတို့ဒေသအလိုက် ဆိုင်ရာ ခမိများကို ရှိခိုးကာ၊ ရေချိုးကြွရန် ဖိတ်မံလေ့ ရှိသည့် ရိုးရာဓလေ့ကို မိယဇခိက မှီငြမ်းထားသည်။ ချိဟိရိုလည်း အပင်ခမိနှင့် သတ္တဝါခမိများကို ကြုံတွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ မိယဇခိက ဤသို့ ဆိုသည်။ <quote> ::ကျွန်တော့်အဘိုးအဘွားတွေ လက်ထက်တုန်းကဆို၊ ခမိတွေ နေရာအနှံ့မှာ ရှိတယ်လို့ ယုံကြည်ကြတယ်၊ သစ်ပင်ထက်မှာ၊ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်ထဲမှာ၊ သတ္တဝါကိုယ်တွင်းမှာ၊ ရေတွင်းမှာ ဘာမဆိုမှာပေါ့။ ကျွန်တော်တို့ မျိုးဆက်တွေက ဒါရှိတယ်လို့ မယုံကြတော့ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ နတ်တွေ နေထိုင်နေတာမို့လို့၊ အရာရာတိုင်းကို တန်ဖိုးထားရမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးကို သဘောကျမိတယ်။ အရာအားလုံးဟာ သက်ရှိပုံစံတမျိုးစီနဲ့မို့ အရာအားလုံးကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တန်ဖိုးထားသင့်ပါတယ်ဗျာ။ </quote> သေပြင်သို့ ချိဟိရို၏ သမားရိုးကျသော ဝင်ပေါက်သည် စကောစကအရွယ်တွင် ကြားညပ်နေသော သူမ၏ အခြေအနေကို ဘောင်သတ်ပေးထားသည်။ သဘာဝလွန် အခင်းအကျင်းများတွင် ချိဟိရို၏ လူမှုဆက်ဆံရေးများသည် ဘောင်မဝင် ဖြစ်နေရသည်။ ခမိခကုရှိ (နတ်ဝှက်ခြင်း, Kamikakushi) ဆိုသော စကားလုံးကို တပ်ထားသော ခေါင်းစဉ်နှင့် ဆက်စပ်ရာ ပုံပြင်များသည် ဤ ကြမ်းတမ်းသော လမ်းကြားကလေးမှ အစပြု ပြုံထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ခမိခကုရှိ ဆိုသည်မှာ ဤလူလောကတွင် ဆက်ဆံရေးသေဆုံးခြင်း ဖြစ်ကာ၊ နတ်ဝှက်ထားရာမှ ဤလောကသို့ ပြန်ရောက်လာခြင်းကို လူမှုဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ချိတ်ဆက်မိခြင်း လက္ခဏာ ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် အခင်းအကျင်း တခုမှာ မျက်နှာမဲ့အကြောင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၎င်းစားသုံးမိသမျှ မည်သူမဆို၏ အကျင့်စရိုက်ကို လက်ခံပြီး၊ အတုယူတတ်သော ဇာတ်ကောင်ကို ထင်ဟပ်သည်။ ဤ သဘောသဘာဝကြောင့် ရေချိုးအိမ်ထဲ၌ မျက်နှာမဲ့ ဝင်ရောက်မွှေနှောက်ခြင်း ဖြစ်ပွားရသည်။ ချိဟိရိုက အန်ဆေးလုံး တိုက်ကျွေးလိုက်ပြီးနောက်မှ၊ ၎င်းသည် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော မျက်နှာမဲ့ ပြန်ဖြစ်လာသည်။ ရုပ်ရှင်အဆုံးသတ်၌၊ ဇဲနီဘာသည် မျက်နှာမဲ့ကို စောင့်ရှောက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည့်အခါ၊ မျက်နှာမဲ့သည် ရေချိုးအိမ်မှ မကောင်းသော အကျင့်စရိုက်များ ကူးစက်ခြင်း နောက်တကြိမ် ခံရတော့မည် မဟုတ်ချေ။ ===ထူးခြားဆန်းကြယ်=== ရုပ်ရှင်ကို လူးဝစ်ကာရိုး၏ ''အဲလစ်ကလေး၏ ဝမ်းဒါးလန်းမှာ စွန့်စားခန်းများ'' (Alice’s Adventures in Wonderland) နှင့် ''ကြည့်မှန်ကိုဖြတ်ကာ'' (Through the Looking Glass) ဇာတ်လမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လာကြသည်။ နှိုင်းယှဉ်ရအောင်လည်း၊ ထူးခြားဆန်းကြယ်လောကထဲ အခြေတည်ထားခြင်း တူခြင်း၊ ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်များမှာ ယုတ္တိနှင့် ခိုင်မာမှုတွင် အနှောင့်အယှက်များ ပါနေခြင်း၊ အစားအသောက်များမှာ ပုံပြောင်းစေသော အစွမ်းရှိပြီး၊ ဘာကြောင့် ပြောင်းရသည်ကို ရှင်းပြလေ့မရှိခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေးနှင့် နှိုင်းနိုင်သော အခြားဇာတ်လမ်းများတွင်၊ ''အံ့ဩစရာ မှော်ဆရာအော့ဇ်'' (The Wonderful Wizard of Oz)နှင့် အခင်းအကျင်းပိုင်းတွင် ပိုတူသည်။ တဖန် ယုဘာဘာသည်လည်း'' ပီနိုချိအို'' ရုပ်ရှင်ထဲမှ နည်းပြလူကြီးနှင့် တူညီမှု များစွာရှိပြီး၊ လူသားများကို ဝက်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသည့် အာရုံမှာ ပျော်ရွှင်ဖွယ်ကျွန်း ၌ လူကလေးများကို မြည်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းသည်နှင့် တူသည်။ နာမည်ရင်းကို ယုဘာဘာ ဖမ်းစားသည့် ပုံစံမှာ ကလေးကို လူကြီးဟု ယူဆသတ်မှတ်ပြီး သတ်လိုက်သည့် ပုံဆောင်ထားသည်။ သူမ၏ ဘဝမှတ်တိုင်ကို ဖြတ်ကျော်ရသည်နှင့် တူပြီး၊ သူမ၏ နဂိုအတိတ်အတိုင်း ပြန်လည်နေထိုင်ရရန်အတွက်၊ ချိဟိရိုသည် စရိုက်အသစ်တမျိုးကို ဖန်တီးမှ ရချေတော့မည်။ (ရှက်ကြောက်နေ၍ မရတော့) ===ရိုးရာဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု နှင့် အနောက်တိုင်းဝတ်စားဆင်ယင်ပုံ=== ဝိဉာဉ်လွင့်ပြေးအဝေးတွင် ခေတ်မီဂျပန်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၏ မျိုးဆက်သစ်များ ပဋိပက္ခနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သဟဇာတဖြစ်မှုတို့၌ အငြင်းပွားစရာကောင်းသော မှတ်ချက်ကို ထည့်ထားသည်။ ချိဟိရိုကို လုံမပျိုကလေးအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသည်ကို တွေ့မြင်ရကာ၊ အခန်းကဏ္ဍနှင့် အတွေးအခေါ်ပိုင်းသည် စစ်ပြီးခေတ် ဂျပန်ကတည်းက လုံးလုံးလျားလျား ကွာခြားနေလေပြီ။ ရုပ်ရှင်ကို စထွက်သည့် ၂၀၀၁ ခုတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ဂျပန်စီးပွားရေး အကျဘက်အပေါ် ပူပန်သောကရောက်နေရသည်တွင် ချိဟိရို၏ သူမအတိတ်ကို ပြန်ရှာဖွေ ပြန်တမ်းတနေသည့်ပုံစံမှာ၊ ဂျပန်၏ အတိတ်ကာလ စံနှုန်းများကို ပြန်လည်ရှာဖွေနေသည်နှင့် တူပြန်သည်။ အင်တာဗျူး တခု၌၊ ပြန်လည်မရနိုင်တော့သော ခေတ်ဟောင်းဂျပန်နှင့် ပတ်သက်ကာ လွမ်းဆွတ်မိကြောင်းမိယဇခိက မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း၊ ရုပ်ရှင်သည် ဂျပန်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအပေါ် လောဘကြီးခြင်းနှင့် အနောက်တိုင်း ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို စူးစမ်းပုံဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု တစိတ်တပိုင်း နားလည်ရလေသည်။ ဥပမာ၊ ယုဘာဘာသည် ရေချိုးရုံ တအိမ်လုံးတွင် ဝတ်စားဆင်ယင်ထားသည်မှာ စတိုင်ဖက်ရှင် အကျဆုံးဖြစ်ကာ၊ အနောက်တိုင်း ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုများ ဥရောပစတိုင် မွမ်းမံထားခြင်းနှင့် ပရိဘောဂများကို တွေ့ရသည်။ အလုပ်သမားများ၏ သေးနုတ်သော ဂျပန်စတိုင် ဝတ်စုံများနှင့် နှိုင်းစာလျှင်၊ ယင်းသည် မေဂျီခေတ်နှင့် ၎င်းခေတ်အလွန် ဂျပန်အပေါ် အနောက်တိုင်းအရင်းရှင်ဝါဒ လွှမ်းမိုးလာသည်ကို ကိုယ်စားပြုနေသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] d5w3miolv4uz2yb3qkxor9pevz0pxdz 0 152993 1044477 991662 2026-07-25T22:35:45Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044477 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဗန်းတဲ့ |official_name = ဗန်းတဲ့ရွာ |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = Vangteh.jpg | image_caption = ဗန်းတဲ့ရွာ မြင်ကွင်း |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ချင်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[တီးတိန်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တီးတိန်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ဗန်းတဲ့ |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|23.2519397735596|93.6730804443359|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဗန်းတဲ့ရွာ'''({{Lang-en|Vangteh}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တီးတိန်ခရိုင်]]၊ [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းတဲ့ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၇၂၆ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ဗန်းတဲ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၃ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၀၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == အမည် == [[File:Part_of_Vangteh.jpg|right|thumb]] ဗြိတိသျှတို့၏မှတ်တမ်းတွင် ဗမာအသံကိုလိုက်၍ ဗန်ကတဲ့ '''Wunkathe''' ဟူ၍လည်းကောင်း၊<ref>List of [http://www.satelliteviews.net/cgi-bin/w.cgi?c=bm&AF=P_V The Satellite Views] {{Webarchive}}</ref> တခြားခေတ်ပြိုင်မှတ်တမ်းတချို့တွင် Vangte ဟူ၍လည်းကောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref>List of [http://www.fallingrain.com/world/BM/a/V/ The Falling Rain Genomics, Inc.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112212417/http://www.fallingrain.com/world/BM/a/V/ |date=12 January 2020 }}</ref><ref>List of [http://www.travelpost.com/dir/AS/Burma/Chin_State/BM003/V/1 The Travel Post] {{Webarchive}}</ref> ဗန်းတဲ့သည် ဒေသအဆိုအတိုင်း ရွာကြီးတခုဖြစ်သည်။<ref>Cf., "khua" and "pi" in [http://www.zomidictionary.com The Paite-English: Zomi Online Encyclopedia And Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071105082612/http://www.zomidictionary.com/ |date=5 November 2007 }}.</ref> ပင်လယ်ပြင်အထက် အမြင့်မီတာ ၁၅၀၀ နှင့် ၂၇၀၀ ကြားရှိ  [[ ချင်းတောင်|ချင်းတောင်]]ထွတ်များ<ref>See "Chin state" at [http://www.asterism.info/states/13/ The Asterism Travels & Tours&nbsp;– Myanmar]</ref> အကြားတည်ရှိသော ဤတောင်ပေါ်ရွာသည် သူ့ခေတ်သူ့ခါတွင် ဘုန်းတန်ခိုးအလွန်ကြီးခဲ့ဖူးလေသည်။ == သမိုင်းနှင့်ဒဏ္ဍာရီ == [[File:Vangteh_2.jpg|thumb]] ဗန်းတဲ့သည် တချိန်တခါများတွင် အစဉ်အလာကြီးခဲ့သော [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွီးသဲ]] (သို့မဟုတ် Nwite, [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Vuite]], Nguite [Vangteh အတွက်ဒေသခံအသံထွက်] [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Gwete]], Gwite<ref>See, [http://gallery.siamsinpawlpi.org/updates?g2_itemId=2828 Siamsinpawlpi] {{Webarchive}}</ref>) မျိုးနွယ်စုတို့၏<ref>For more on Guite's dynastic tradition, cf., Chinzalian Guite, ''Politico-Economic Development of the Tribals of Manipur: A Study of the Zomis'' (New Delhi, India: Anmol Publications Pvt. Ltd., 1999), 35–62.</ref> နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးဌါနကြီးတခုဖြစ်ခဲ့ဖူးလေသည် (အေဒီ 1300-1900)။<ref>See, list of villages and towns established by Guite family in Piangzathang Guite, ''A Story of the Guite Chiefs: History and Chronology of the Guite Chieftains of north-eastern India'' (Lamka, Churachandpure, India: Luanzaching, 1982) [the author, Piangzathang is a former President of Manipur Chiefs' Union]; and also see Vumson, ''Zo History: With an Introduction to Zo Culture, Economy, Religion'' (Aizawl, Mizoram, India, 1986).</ref> အခြားသောမျိုးနွယ်စုများသည်လည်း ဆိုင်ရာဒေသများတွင် ၎င်းတို့၏အပိုင်းစားမှုရှိခဲ့သော်လည်း [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွီးသဲ]]တို့၏ အချုပ်အခြာပိုင်ဆိုင်မှုအောက်ရှိ ဩဇာခံများသာဖြစ်ကြသည်။ ၎င်း [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွီးသဲ]]တို့၏ အချုပ်အခြာပိုင်ဆိုင်မှုသည် တောင်ပိုင်းဒေသဖက်မှ Pawi တို့၏ စုပေါင်း ထိုးစစ်ဆင်နွှဲမှုများ စိမ့်ဝင်လာသည့် ၁၉ ရာစုလယ်ပိုင်းကာလ ထိတိုင်တိုင် နှစ်ပေါင်းရာစု ၆ ခုမျှတည်တံ့ခဲ့သည့်။ ထို့ကြောင့် ဦးစိန်ခိုခိုင်ရေးသားသောစာအုပ်၌ Pawi တို့၏အစောင့်အရှောက်ခံ Sukte မိသားစုတစ်စု၏ နှောင်းပိုင်းဩဇာအာဏာကြီးထွားလာပုံကို ဒေသစကား "To" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဂွီးသဲတို့၏ ရှိရင်းစွဲဘုန်းတန်ခိုးကို "Mang" ၍လည်းကောင်း နှိုင်းပြ၊ သုံးနှုန်းလေသည်။ သူ၏အနက်ဖွင့်ဆိုပုံအရ "Mang" သည် ရှိရင်းစွဲ ဩဇာညောင်းမှုသဘောသက်ရောက်ပြီး၊ "To" သည် တဖက်သတ်အနိုင်ယူမှုကြောင့် ဩဇာသက်ရောက်မှုသဘော သက်ရောက်လေသည်။<ref>See the two articles under the subheadings of the "Guite" and "Sukte" in Sing Khaw Khai, ''Zo People and Their Culture: A Historical, Cultural Study and Critical Analysis of Zo and Its Ethnic Tribes'' (Churachandpur, Manipur, India: Khampu Hatzaw, 1995), 21–22, 24–26.</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဗန်းတဲ့ |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{တီးတိန်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:တီးတိန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Chin-geo-stub}} geef9f14ah4bf4lw3152ha3tdyw1luq 0 189607 1044464 986372 2026-07-25T13:21:01Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044464 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = နှမ်းခါး |official_name = နှမ်းခါးရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = နှမ်းခါး |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|22.5552196502686|94.0875015258789|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''နှမ်းခါးရွာ''' ({{Lang-en|Hnankhar}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]၊ [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊ [[နှမ်းခါးကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၂ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ နှမ်းခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၁ ဦး၊ မ ၂၂၇၆ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၃၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ကလေး-ဂန့်ဂေါ ကားလမ်း၊ ရထားထမ်းပေါ်၊ မြစ်သာမြစ်ကမ်းတွင် ရှိသောရွာကြီးဖြစ်သည်။ ဘူတာရုံ၊ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနများရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=26 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၁ ဇွန်လ တွင် မြန်မာ့တပ်မတော် က နှမ်းခါးရွာ နေအိမ်များကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref name=":0">[https://burmese.voanews.com/a/6224479.html ဂန့်ဂေါ နှမ်းခါးရွာ ဒုတိယအကြိမ်မီးရှို့ခံရ၊ ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၃၊ အမေရိကန်အသံ မြန်မာပိုင်းအစီအစဉ် VOA Burmese]</ref> ၂၀၂၁ ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော် က နှမ်းခါးရွာ နေအိမ်များကို ဒုတိယအကြိမ် မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၉ ရက်က ရွာအနီး ကာကွယ်ရေးတပ်များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်အပြီး စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က မီးရှို့သဖြင့် နေအိမ် ၃၆ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခန့် တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိပဲ မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ကြောင်းက ရွာတွင်းသို့ သေနတ်ပစ်ဖောက်ဝင်လာပြီး ဒုတိယအကြိမ် မီးရှို့ပြီး မီးလောင်ဗုံးဖြင့်ထုသဖြင့် နေအိမ် ၁၄ လုံး၊ ဆန်စက်ရုံတစ်ရုံ၊ ရိက္ခာတဲ နှစ်တဲ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်များအတွက် စုဆောင်းထားသည့်ရိက္ခများလည်း မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> <ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/8374/ ဂန့်ဂေါမြို့နယ် နှမ်းခါးရွာကို စစ်တပ်က မီးထပ်ရှို့ ၊ ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၃၊ Myanmar Now News]</ref> <ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/8374/ ဂန့်ဂေါမြို့နယ် နှမ်းခါးရွာကို စစ်တပ်က မီးထပ်ရှို့ ၊ ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၃၊ Myanmar Now]</ref> ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၉ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီကျော်ခန့်အချိန်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က တတိယအကြိမ် မီးရှို့သဖြင့် နေအိမ် ၈ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် ရွာ နေအိမ်များမှ ငွေကြေး၊ ပစ္စည်း၊ ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်များကိုလည်း လုယက်ခိုးဝှက်ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ အသက်ငါးဆယ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးကိုလည်းဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည် ။ <ref>[https://www.dvb.no/post/491168 နှမ်းခါးရွာကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က တတိယအကြိမ်မီးရှို့၊ နေအိမ် ၈ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံး၊ ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၃၀၊ ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ DVB]</ref> ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက် က ရွာအတွင်း ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များအစည်းအဝေးလုပ်နေချိန် <ref>[https://npnewsmm.com/news/61bd933dba0ee015c129dc75 ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ နှမ်းခါးကျေးရွာ၌ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များအစည်းအဝေးလုပ်နေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့မှဝင်ရောက်စီးနင်းရာ(၆)ဦးသေဆုံးဟုဆို၊ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၊ NP News]</ref> မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၄ဝ မိနစ်ခန့်တွင် တပ်မတော်က ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး လေကြောင်းမှလည်းတိုက်ခိုက် ခဲ့ရာ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>[https://www.bbc.com/burmese/59688973 နှမ်းခါးရွာကို စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်၊ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၊ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း]</ref> <ref>[https://www.bbc.com/burmese/59688973 နှမ်းခါးရွာကို စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်၊ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၊ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းအစီအစဉ်]</ref> <ref>[https://www.tachileik.net/mm/news/28685 ဂန့်ဂေါ်မြို့နယ် နှမ်းခါးရွာတွင် တိုက်ခိုက်မှုမရှိပဲ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က လေ ‌ကြောင်းမှ ပစ်ခတ်၊ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၊ Tachileik News Agency]{{Dead link|date=December 2025 }}</ref> ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်က တပ်မတော်စစ်ကြောင်း နှမ်းခါရွာတွင်းသို့ ဝင်ရောက်က တစ်ည တပ်စွဲထားစဉ် စိတ်ကျန်းမာ‌ေး မကောင်းသူနှစ်ဦးအပါအဝင် ရွာသားသုံးဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး တစ်ဦးကို ပစ်သတ်ထားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |url=https://progressivevoicemyanmar.org/2021/12/31/%E1%80%82%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B7%E1%80%82%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%9E/ |title=ဂန့်ဂေါတွင် စစ်တပ်က ရွာသားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ပြီး မီးရှို့အလောင်းဖျောက်၊ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၃၁၊ by Myanmar Now, Progressive Voice Myanmar News |access-date=23 March 2025 |archive-date=26 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926154228/https://progressivevoicemyanmar.org/2021/12/31/%E1%80%82%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B7%E1%80%82%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%9E/ |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက် နံနက် ၈ နာရီ ၃၈ မိနစ် ခန့်က ရွာလယ်‌ ဆေးခန်းကို စစ်လေယာဉ်က ပေါင်ငါးရာဗုံးနှင့် ကျဲချတိုက်ခိုက် မှုကြောင့် ကလေးမြို့နယ်၊ တင်သားတိုက်နယ်ဆေးရုံတာဝန်ခံ စီဒီအမ် ဆရာဝန် ‌ေါက်ဒေါက်တာမြစိုး‌ေအောင်၊ ဆရာဝန်၏ဇနီးကိုယ်ဝန်သည် သူနာပြု ဒေါ်ခိုင်နှင်းဝေ ၊ ဆရာဝန်မောင်နှံ၏ကလေးငယ်တစ်ဦး၊ အခြားကလေးငယ်ငါးဦး၊ အမျိုးသမီးသုံးဦး၊ အမျိုးသားတစ်ဦး ‌သေဆုံးသည်။ <ref name=":1">[https://bur.mizzima.com/2025/03/23/50258 ဂန့်ဂေါ နှမ်းခါးရွာဆေးခန်းကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဆရာဝန်မိသားစုအပါအဝင် ၁၁ဦး သေဆုံး၊ ၂၀၂၅ မတ်လ ၂၃၊ မဇ္ဈိမသတင်းဌာန]</ref> <ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/air-strike-in-magway-03222025222057.html ဂန့်ဂေါက နှမ်းခါးရွာ ဆေးခန်းဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၁ ဦး သေဆုံး၊ ၂၀၂၅ မတ်လ ၂၂၊ လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ RFA Burmese]</ref> <ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/62022/ ဂန့်ဂေါမြို့၊နှမ်းခါးရွာဆေးပေးခန်းကိုစစ်တပ်ဗုံးကြဲ – အနည်းဆုံးလူ(၁၁)ဦးသေဆုံး၊ ၂၀၂၅ မတ်လ ၂၃၊ Myanmar Now]</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = နှမ်းခါး |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ဂန့်ဂေါမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} 3wl0t0f3k27vumbkm4yb55jvo1kjzg7 10 226735 1044515 961234 2026-07-26T11:48:07Z Zawzawaungthwin 100038 [[မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွာ]] 1044515 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး |title = {{Flagicon|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[File:State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg|frameless|100px]] | group1 = အမေရိက | list1 = * [[မြန်မာ–ကနေဒါ ဆက်ဆံရေး|ကနေဒါ]] * [[မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွာ]] * [[မြန်မာ–ဗင်နီဇွဲလား ဆက်ဆံရေး|ဗင်နီဇွဲလား]] * [[မြန်မာ–မက္ကဆီကို ဆက်ဆံရေး|မက္ကဆီကို]] * [[မြန်မာ–အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး|အမေရိကန်]] |group2 = အာရှ |list2 = * [[မြန်မာ–တောင်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး|တောင်ကိုရီးယား]] * [[မြန်မာ–မြောက်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး|မြောက်ကိုရီးယား]] * [[ဂျပန်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျပန်]] * [[ဂျော်ဂျီယာ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျော်ဂျီယာ]] * [[မြန်မာ–ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား ဆက်ဆံရေး|ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား]] * [[မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး|တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–တူရကီ ဆက်ဆံရေး|တူရကီ]] * [[မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး|ထိုင်း]] * [[မြန်မာ–နီပေါ ဆက်ဆံရေး|နီပေါ]] * [[မြန်မာ–ပါကစ္စတန် ဆက်ဆံရေး|ပါကစ္စတန်]] * [[မြန်မာ–ဖိလစ်ပိုင် ဆက်ဆံရေး|ဖိလစ်ပိုင်]] * [[မြန်မာ–ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေး|ဗီယက်နမ်]] * [[ဘရူနိုင်း–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဘရူနိုင်း]] * [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] * [[မလေးရှား - မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|မလေးရှား]] * [[မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး|ရုရှား]] * [[လာအို-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|လာအို]] * [[အိန္ဒိယ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|အိန္ဒိယ]] * [[အင်ဒိုနီးရှား–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|အင်ဒိုနီးရှား]] * [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|တီမောလက်စ်တေ]] * [[မြန်မာ–အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး|အစ္စရေး]] | group3 = ဥရောပ | list3 = * [[မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး|ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[ဂရိ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂရိ]] * [[ဂျာမနီ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျာမနီ]] * [[မြန်မာ–စပိန် ဆက်ဆံရေး|စပိန်]] * [[မြန်မာ–ဆားဘီးယား ဆက်ဆံရေး|ဆားဘီးယား]] * [[ဒိန်းမတ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဒိန်းမတ်]] * [[ပြင်သစ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ပြင်သစ်]] * [[မြန်မာ–ဗာတီကန် ဆက်ဆံရေး|ဗာတီကန်]] * [[မြန်မာ–ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ဆက်ဆံရေး|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] * [[မြန်မာ–ယူကရိန်း ဆက်ဆံရေး|ယူကရိန်း]] * [[မြန်မာ–အီတလီ ဆက်ဆံရေး|အီတလီ]] | group4 = အာဖရိက | list4 = * [[ဂင်းနီဗစ်ဆော-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂင်းနီဗစ်ဆော]] * [[မြန်မာ–ဆိုမာလီယာ ဆက်ဆံရေး|ဆိုမာလီယာ]] | group5 = နိုင်ငံစုံ | list5 = * [[မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂ]] * [[မြန်မာ–အာဆီယံ ဆက်ဆံရေး|အာဆီယံ]] * [[မြန်မာ–ဥရောပသမဂ္ဂ ဆက်ဆံရေး|ဥရောပသမဂ္ဂ]] | group6 = ယခင် | list6 = * [[မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး|ယူဂိုဆလားဗီးယား]] | group7 = သံရုံးများ | list7 = * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သံတမန်မစ်ရှင်များ စာရင်း|ပြည်ပသံရုံးများ]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ|ပြည်တွင်းသံရုံးများ]] * [[ပြည်ပရောက်မြန်မာလူမျိုး]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ| ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] </noinclude> bk6lu9zjnljrmf7p0zxmnm45zesxqq9 1044516 1044515 2026-07-26T11:49:08Z Zawzawaungthwin 100038 နီကာရာဂွါ 1044516 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး |title = {{Flagicon|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[File:State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg|frameless|100px]] | group1 = အမေရိက | list1 = * [[မြန်မာ–ကနေဒါ ဆက်ဆံရေး|ကနေဒါ]] * [[မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွါ]] * [[မြန်မာ–ဗင်နီဇွဲလား ဆက်ဆံရေး|ဗင်နီဇွဲလား]] * [[မြန်မာ–မက္ကဆီကို ဆက်ဆံရေး|မက္ကဆီကို]] * [[မြန်မာ–အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး|အမေရိကန်]] |group2 = အာရှ |list2 = * [[မြန်မာ–တောင်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး|တောင်ကိုရီးယား]] * [[မြန်မာ–မြောက်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး|မြောက်ကိုရီးယား]] * [[ဂျပန်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျပန်]] * [[ဂျော်ဂျီယာ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျော်ဂျီယာ]] * [[မြန်မာ–ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား ဆက်ဆံရေး|ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား]] * [[မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး|တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–တူရကီ ဆက်ဆံရေး|တူရကီ]] * [[မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး|ထိုင်း]] * [[မြန်မာ–နီပေါ ဆက်ဆံရေး|နီပေါ]] * [[မြန်မာ–ပါကစ္စတန် ဆက်ဆံရေး|ပါကစ္စတန်]] * [[မြန်မာ–ဖိလစ်ပိုင် ဆက်ဆံရေး|ဖိလစ်ပိုင်]] * [[မြန်မာ–ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေး|ဗီယက်နမ်]] * [[ဘရူနိုင်း–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဘရူနိုင်း]] * [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] * [[မလေးရှား - မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|မလေးရှား]] * [[မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး|ရုရှား]] * [[လာအို-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|လာအို]] * [[အိန္ဒိယ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|အိန္ဒိယ]] * [[အင်ဒိုနီးရှား–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|အင်ဒိုနီးရှား]] * [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|တီမောလက်စ်တေ]] * [[မြန်မာ–အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး|အစ္စရေး]] | group3 = ဥရောပ | list3 = * [[မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး|ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[ဂရိ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂရိ]] * [[ဂျာမနီ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျာမနီ]] * [[မြန်မာ–စပိန် ဆက်ဆံရေး|စပိန်]] * [[မြန်မာ–ဆားဘီးယား ဆက်ဆံရေး|ဆားဘီးယား]] * [[ဒိန်းမတ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဒိန်းမတ်]] * [[ပြင်သစ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ပြင်သစ်]] * [[မြန်မာ–ဗာတီကန် ဆက်ဆံရေး|ဗာတီကန်]] * [[မြန်မာ–ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ဆက်ဆံရေး|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] * [[မြန်မာ–ယူကရိန်း ဆက်ဆံရေး|ယူကရိန်း]] * [[မြန်မာ–အီတလီ ဆက်ဆံရေး|အီတလီ]] | group4 = အာဖရိက | list4 = * [[ဂင်းနီဗစ်ဆော-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂင်းနီဗစ်ဆော]] * [[မြန်မာ–ဆိုမာလီယာ ဆက်ဆံရေး|ဆိုမာလီယာ]] | group5 = နိုင်ငံစုံ | list5 = * [[မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂ]] * [[မြန်မာ–အာဆီယံ ဆက်ဆံရေး|အာဆီယံ]] * [[မြန်မာ–ဥရောပသမဂ္ဂ ဆက်ဆံရေး|ဥရောပသမဂ္ဂ]] | group6 = ယခင် | list6 = * [[မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး|ယူဂိုဆလားဗီးယား]] | group7 = သံရုံးများ | list7 = * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သံတမန်မစ်ရှင်များ စာရင်း|ပြည်ပသံရုံးများ]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ|ပြည်တွင်းသံရုံးများ]] * [[ပြည်ပရောက်မြန်မာလူမျိုး]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ| ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] </noinclude> 7ebbeejk0h2f82hdmcl4d8fif8h338s 0 243995 1044497 1040310 2026-07-26T06:42:35Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044497 wikitext text/x-wiki {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} အောက်ပါသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြီးနောက် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်များ မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ရှိနှင့်ပြီးသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] ပြန်လည်အစပြုခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ == ၂၀၂၁ == === မတ်လ === * မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် လူငယ်ပေါင်းများစွာ သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအနက်မှ တစ်ခုအောက်တွင် စာရင်းသွင်းရန်နှင့် လေ့ကျင့်ရန် မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများသို့ သွားရောက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် <ref name="fishbeinetal2021">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/|title='The last fight': With growing support for federal army, Kachin prepares for war|date=3 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210403142738/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/}}</ref> နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပြည်တွင်းစစ်အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite news|title=UN envoy urges action to prevent Myanmar 'civil war'|url=https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war|date=1 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=23 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210523052132/https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war}}</ref> CRPH သည် စစ်တပ်ကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် "ဖက်ဒရယ်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့" ဖွဲ့စည်းရန်လည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။ <ref name="MMN30321">{{Cite news|title=As slaughter of civilians continues, some decide it's time to take up arms|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms|date=30 March 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=30 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210330105416/https://myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms}}</ref> [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) <ref name="KIAbizasusual2021">{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement|title=KIA says more clashes likely despite junta's ceasefire announcement|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210402113940/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement}}</ref> သည် ဖေဖော်ဝါရီလမှ စတင်ကာ စစ်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] သည် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ မှ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်နေခြင်းကို မရပ်တန့်ပါက စစ်ပွဲ ထပ်မံ ဖြစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ <ref name="brotherhoodthreat2021">{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire|title=Brotherhood Alliance tells military to stop killings, threatens to abandon ceasefire|accessdate=14 February 2022|archivedate=30 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210330145217/https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire}}</ref> * မတ်လနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ပြည်သူများသည် စစ်တပ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် တူမီးကဲ့သို့သော လက်လုပ်လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်လာကြသည်။ ပြည်သူများနှင့် စစ်တပ် ကြား လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာနေသလို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] မှလည်း စစ်တပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အဆောက်အအုံများနှင့် ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခြင်းများလည်း ပိုမိုဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=The Junta Is Dragging Myanmar Into Full-Blown Civil War|url=https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html|language=en-US|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410165357/https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html}}</ref> * မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် လိုင်ဇာ အနီးရှိ အလောဘွမ် စစ်စခန်းအား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် မြေပြင်တပ်များကို အသုံးပြုကာ အခြေစိုက်စခန်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း အသေအပျောက်အများအပြာနှင့်အတူ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia|title=Junta's armed forces launch attack to reclaim base seized by KIA|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603024127/https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia}}</ref> * [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]သည် မတ်လ ၂၆ ရက်က စစ်စခန်းတစ်ခုအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အခြားသူများကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=10 soldiers killed in Myanmar base attack: Rebel group|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195|date=27 March 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410122729/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195}}</ref> * အာဏာသိမ်းမှုအား ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းဆန့်ကျင်သော ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင်ပစ်ခတ်မှုမှာ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကလေး မြို့၌ ဆန္ဒပြသပိတ်စခန်းတစ်ခုအား စစ်သားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များတိုက်ခိုက်မှုကို ပြန်လည်ခုခံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းနောက် ကလေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင်လည်း တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=Myanmar Villagers Take Up Homemade Weapons Against Regime's Security Forces|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html|language=en-US|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410172353/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html}}</ref> === ဧပြီလ === * ဧပြီ ၈ ရက်က ပြည်သူများသည် အမဲလိုက်ရိုင်ဖယ်များနှင့် မီးလောင်ဗုံးများဖြင့် စစ်သားများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ခုခံသူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်တပ်မှလည်း အများအပြား ဒါဏ်ရာရခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် တန့်ဆည်မြို့သည် မကြာခဏ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှစ၍ အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကြောင့် နိုင်ငံအတွင်း သေဆုံးသူ မှာ ဧပြီ ၈ ရက်နေ့အထိ ၆၀၀ ကျော်အထိ ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Eleven killed as Myanmar protesters fight troops with hunting rifles, firebombs – media|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH|work=Reuters|date=8 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=8 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408082100/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH}}</ref> * [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး]] စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသား ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] တို့ အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၇ ဖွဲ့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=MYANMAR'S MEDIATION BLUES: Negotiation or zero-sum game?|url=https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game|work=BNI|date=3 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603040243/https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game}}</ref> * ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့က [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ၊ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] တို့ ပါဝင်သော [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့]] က ရှမ်းပြည်နယ် [[နောင်မွန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|နောင်မွန်]]ရဲကင်းစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Ten Myanmar policemen killed in attack by ethnic armies opposed to junta-report|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056|work=Reuters|date=10 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410075547/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056}}</ref> * ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နိုင်ငံရေးသမား [[မင်းကိုနိုင်]]က ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရသော [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] နှင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] တို့မှာ ၎င်းတို့၏ မူလရာထူးများအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ စင်ပြိုင်အစိုးရသစ်တွင် ကချင်နှင့် ကရင်လူနည်းစုများက ထိပ်တန်းဦးစားပေးနေရာများတွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါကြေညာချက်တွင် မင်းကိုနိုင်သည် စင်ပြိုင်အစိုးရကို အသိအမှတ်ပြုရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Aung San Suu Kyi supporters unveil Myanmar 'national unity government'|url=https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece|work=[[Financial Times]]|date=16 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=16 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416161137/https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Opponents of Myanmar's junta set up national unity government|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government|work=[[France24]]|date=16 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=9 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509175927/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government}}</ref> * ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ် ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့သည် [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] တွင် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး စတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|title=Archived copy|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602213654/https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081}}</ref> မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်သည် ဆန့်ကျင်မှုကို နှိမ်နင်းရန် အင်အားသုံးပြီး မြို့တွင်သို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ === မေလ === * မေလ ၁၆ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့တွင် ချင်းပြည်နယ် ကာကွယ်ရေးတပ်က ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ရာ စစ်သား ၆ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref name="Jazeera42721">{{Cite news|title=Fighting erupts in eastern Myanmar near Thai border|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/27/fighting-erupts-in-eastern-myanmar-near-thai-border|work=www.aljazeera.com|accessdate=14 February 2022|archivedate=12 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512120546/https://www.aljazeera.com/news/2021/4/27/fighting-erupts-in-eastern-myanmar-near-thai-border}}</ref>ထိုနေ့တွင်ပင် ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်မှ စစ်တပ် အခြေစိုက် စခန်းတခုအား သိမ်းယူခြင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်တပ်မှ ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ * စစ်တပ် ၏ တိုက်ခိုက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်ဆီသို့ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းအဖြစ် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရက မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Can Myanmar's New 'People's Defense Force' Succeed?|url=https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/|date=26 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=9 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509135933/https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/}}</ref> * မူဆယ်မြို့တွင် မေလ ၂၃ ရက်က စစ်တပ်ာ်နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar rebels claim police killings as Aung San Suu Kyi appears in court|url=https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force|work=The Guardian|date=24 May 2021|language=en|accessdate=14 February 2022|archivedate=25 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525013456/https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Myanmar: 13 security forces members killed in clash with anti-coup bloc's defence force|url=https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029|work=ANI News|date=24 May 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526074425/https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029/}}</ref> * ကယားပြည်နယ် ရှိ ကရင်နီပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KPDF) မှ အဖွဲ့ဝင်များသည် ပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော် အနီးရှိ စစ်တပ် စခန်းအချို့ကိုလည်း ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက် ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Karenni resistance fighters open new front against junta|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta|work=Myanmar Now|date=26 May 2021|language=en|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526202734/https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta}}</ref> * ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နှင့် ၃၀ ရက်နေ့တို့တွင် စစ်တပ် သည် အမြောက်နှင့် ရဟတ်ယာဉ်များကို အသုံးပြု၍ လွိုင်ကော်နှင့် ဒီမောဆိုးရှိ PDF နှင့် KPDF စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31 |accessdate=14 February 2022 |archivedate=1 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210601034353/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31/ }}</ref> * မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) မှ အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကသာမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ စစ်သား ၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ ပူတာအို၊ ဖားကန့်နှင့် မိုးမောက်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html|title=Myanmar Junta Forces and KIA in Fresh Fighting in Northern Myanmar|date=31 May 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602234925/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html}}</ref> === ဇွန်လ === * ဇွန် ၁ ရက်မှ ၃ ရက်အထိ စစ်တပ်နှင့် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ကရင်တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ဖြင့် [[မြဝတီခရိုင်]] အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref name="Irr6321">{{Cite news|title=Karen Rebel Leader Warns Myanmar Regime of More Fighting|url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html|date=3 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=5 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605233950/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html}}</ref> * ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့က မန္တလေးမြို့ရှိ ပီဒီအက်ဖ်၏ လုံခြုံစိတ်ချရသော အဆောက်အအုံကို စစ်တပ်က သံချပ်ကာယာဉ်များ အပါအဝင် အသုံးပြု၍ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်ရေးသမား အများအပြားကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Troops Battle Civilian Resistance Fighters in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html|date=22 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214075443/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html}}</ref> === ဇူလိုင်လ === * ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ က [[ဒီပဲယင်းမြို့]]လယ်တွင် တော်လှန်ရေးတပ် များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုအတွင်း လူ ၂၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town|title=Myanmar military kills at least 25 people in raid on central town|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220203013141/https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town}}</ref> * === ဩဂုတ်လ === * ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]တွင် တော်လှန်ရေးသမားများက မြေမြှုပ်မိုင်းများဖြင့် ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ တပ်သား ၅၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>50 Myanmar Junta Soldiers Killed in Landmine Attacks https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214061731/https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html |date=14 February 2022 }}</ref> === စက်တင်ဘာလ === * စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် NUG သည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|အရေးပေါ်အခြေအနေ]] အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်အာဏာရှင်ကိုဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူ့ ခုခံတော်လှန်စစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=၂၀၂၁ မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်း - NUG က နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ - ဘီဘီစီ မြန်မာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6136cfb33fa7c437236bc4cf%26%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20NUG%20%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%AC%262021-09-07T02%3A34%3A28.599Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:16c20cc4-1cd3-4a66-80fe-fa39eacd5f09&pinned_post_asset_id=6136cfb33fa7c437236bc4cf&pinned_post_type=share|accessdate=14 February 2022|archivedate=19 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119131047/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6136cfb33fa7c437236bc4cf%26%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20NUG%20%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%AC%262021-09-07T02:34:28.599Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:16c20cc4-1cd3-4a66-80fe-fa39eacd5f09&pinned_post_asset_id=6136cfb33fa7c437236bc4cf&pinned_post_type=share}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta|title=Myanmar opposition announces 'defensive war' against junta|date=7 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220202134355/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta}}</ref> * [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[မြင်သားရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|မြင်သားကျေးရွာ]]တွင် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်က စစ်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>Deadly unrest reported in Myanmar after opposition urges 'defensive war' https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118194903/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10/ |date=18 January 2022 }}</ref> * လွန်ခဲ့သည့် သုံးလတာကာလအတွင်း တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၀၀ ကျော် ကျဆုံးပြီး ၆၃၀ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html|title=Over 1700 Junta Soldiers Killed in Past Three Months, Civilian Government Says|date=14 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213184102/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်က ကယားပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း အရပ်သား တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၆ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scores-of-myanmar-regime-troops-killed-in-clashes-with-civilian-ethnic-groups.html|title=Scores of Myanmar Regime Troops Killed in Clashes With Civilian/Ethnic Groups|date=21 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214055356/https://www.irrawaddy.com/news/burma/scores-of-myanmar-regime-troops-killed-in-clashes-with-civilian-ethnic-groups.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်က ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့မှ ဒေသခံ ၈,၀၀၀ နီးပါးသည် စစ်တပ်မှ နေအိမ်များ လက်နက်ကြီးများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း မီးရှို့ခြင်း တို့ကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်မြို့သို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ <ref>{{Cite web|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126130250/https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်အတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်အချို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ကျော်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်သား ၁၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html|title=Over 30 Junta Soldiers Killed In Fierce Weekend Fighting|date=27 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214005244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်တပ်မှ စစ်သား ၂၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သလို လက်နက်မဲ့ အသက် ၇၀ အရွယ် အရပ်သားတစ်ဦးလည်း စစ်တပ်၏ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html|title=Myanmar Junta Troops Ambushed in Shan State|date=28 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214005113/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html}}</ref> === အောက်တိုဘာလ === * အောက်တိုဘာလ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တွင် ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရခြင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html|title=Over 40 Myanmar Soldiers Killed in Ambush|publisher=The Irrawaddy|date=6 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=6 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211006085942/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html}}</ref> * ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး စစ်တပ်သတင်းပေးသူ/ဒလန် ၄၀၆ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၈၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်အစိုးရထိန်းချုပ်ထားသော မီဒီယာများက အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html|title=Hundreds Of Myanmar Junta Informants Killed Or Wounded|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007103445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html}}</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြိုးသန့်အား ဘက်ပြောင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရကာ ယခုအချိန်အထိ ရာထူးမှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် အဆင့်အမြင့်ဆုံး အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html|title=Myanmar Military Detains North Western Commander For Planning to Defect: Ethnic Insurgent Sources|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007102131/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်အစိုးရ စစ်သည် ၉၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/some-90-myanmar-junta-soldiers-killed-during-intense-weekend-fighting.html|title=Some 90 Junta Soldiers Killed During Intense Weekend Fighting|date=11 October 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214003054/https://www.irrawaddy.com/news/burma/some-90-myanmar-junta-soldiers-killed-during-intense-weekend-fighting.html}}</ref> === နိုဝင်ဘာလ === * နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး [[ကလေးမြို့]] ပီဒီအက်ဖ် အခြေစိုက် စခန်းအား စစ်အစိုးရ တပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကလေးပီဒီအက်ဖ်မှ ဆေးတပ်သား ၉ ဦး ဖမ်းမိခဲ့ကာ ကလေး PDF တပ်ရင်း ၃ မှ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers capture PDF medics during raid on resistance base camp in Kalay|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay|accessdate=14 February 2022|archivedate=28 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220128121442/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]ရှိ မိုးဗြဲပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ၏ ကင်းစခန်းအား ဒါဇင်နှင့်ချီသော အစိုးရ တပ်ဖွဲ့များက ခြုံခိုတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကင်းစခန်းအား စောင့်ကြပ်နေသော PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ အိပ်ပျော်နေစဉ် ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ) ၄၂၂ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရတပ်များက ဝိုင်းရံထားသောကြောင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ကင်းစခန်းမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Dozens of junta troops ambush Moebye PDF outpost|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost|accessdate=14 February 2022|archivedate=20 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120192337/https://www.myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း မုံရွာခရိုင် [[ပလ္လင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်|ပလ္လင်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ ပီဒီအက်ဖ် နယ်မြေခံတပ်ရင်း ၂၀၅ အား ဘူဒိုဇာမြေထိုးစက်များအပါအဝင် စစ်ကား ၁၀ စီး၊ စစ်သား ၃၀ ခန့်က ချောင်းမြောင်းဖျက်ဆီးခဲ့သဖြင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ အခြေစိုက်စခန်းသည် PDF မှ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံနေရာလည်းဖြစ်သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း စစ်အစိုးရတပ်များက လက်နက်များ သိုလှောင်ထားသည့် အဆောက်အအုံနှစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|accessdate=14 February 2022|archivedate=27 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် [[ဟိုဖိတ်ရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဟိုဖိတ်ကျေးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကရင်နီအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၄ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ၄ ဦးမှာ နံနက် ၅ နာရီ ၃၀ ခန့်တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၄၂၇ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရသော ကင်းထောက်အဖွဲ့မှ တပ်သား ၆ ဦးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news|title=Military kills four KNDF members in Demoso|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203102554/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso}}</ref> * ထို့အပြင်[[ရွှေကူမြို့]]အရှေ့ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ကချင်အေးကျေးရွာအနီးတွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် နှင့် စစ်တပ်မှ စစ်သား ၁၀၀ ခန့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေက ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲကြောင့် KIA ၏ ကျဆုံးသူစာရင်းကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်းမရှိပေ။ မကြာသေးမီက ရရှိထားသော [[ဆူခွိုင်း ၃၀|Su-30]] ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းက စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်ခဲ့သည့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news|title=Military deploys Russian-made fighter jets against KIA targets|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets|accessdate=14 February 2022|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206010220/https://myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets}}</ref> * ထိုနေ့တွင်ပင် မတူပီ CDF သည် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]နှင့် ပူးပေါင်းကာ [[မတူပီမြို့]]နှင့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို ဆက်သွယ်သည့် လမ်းပေါ်တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၀၄ ကင်းစခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတ်ခွာသွားခြင်းမပြုမီတွင် ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များက အစောင့်တပ်သား ၂ ဦးကိုသာ သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="auto" /> * နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်က ချင်းပြည်နယ် [[မတူပီမြို့]]အနီးတွင် တပ်စွဲထားသည့် ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref name="auto">{{Cite news|title=Chinland Defence Force attacks junta soldiers in Matupi|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi|accessdate=14 February 2022|archivedate=1 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220201001003/https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi}}</ref> * [[မတ္တရာမြို့နယ်]] အရှေ့တောင်ဘက် တောတောင်ကုန်းများတွင် ယခင်က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်က တွေ့ရှိခဲ့သည်။ PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ရဲသူနိုင်အား နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းမိခဲ့ပြီး စစ်သားများက စခန်းအား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် PDF အခြေစိုက်စခန်းသို့ အတင်းအဓမ္မ ပို့ဆောင်ခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=PDF member in Mandalay Region killed in junta custody|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pdf-member-in-mandalay-region-killed-in-junta-custody|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203102555/https://www.myanmar-now.org/en/news/pdf-member-in-mandalay-region-killed-in-junta-custody}}</ref> === ဒီဇင်ဘာလ === * မိုးညှင်းတွင် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ပြီး တစ်ပတ်ခန့်အကြာ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄၂) မှ စစ်သား ၅၀ ခန့်က [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]] ညောင်ထောက်ရွာအနီး KIA နယ်မြေကို နံနက် ၈ နာရီ ဝန်းကျင်တွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ညနေ ၆ နာရီခန့်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက ၎င်းတို့ဘက်မှ ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အသေးစိတ်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိပေ။ ဖားကန့်မြို့လယ် ၁၇ မိုင်ခန့်အကွာ၊ [[ဖားကန့်မြို့]]နှင့် [[မိုးညှင်းမြို့]]ကို ဆက်သွယ်သည့် ကားလမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ဝေလုံကျေးရွာအနီး၌လည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ခြေလျင်တပ်ရှေ့တိုးနိုင်ရေးအတွက် ညနေ ၃ နာရီမှ ၈ နာရီအထိ လက်နက်ကြီး အမြောက်အချက်ရေ ၃၀ ခန့်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA clashes with junta soldiers in Hpakant and Mohnyin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin|accessdate=14 February 2022|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206011605/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin}}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ညလုံးပေါက် စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့ရာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် သိန်းမင်း PDF (TM-PDF) စခန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး TM-PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး သေဆုံးကာ အခြားအများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ <ref>Awaiting for official news report to be used as citation</ref> * ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်က [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]] [[ဒုံးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ဒုံးတောရွာ]]အတွင်း၌ စစ်တပ်မှ အရပ်သား ၁၁ ဦးအား ဖမ်းဆီး၍ မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မီးလောင်ကျွမ်းဆဲဖြစ်သော အလောင်းများကို ဒေသခံများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အနီးနားတွင် သွားလာနေသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းအား PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပြီးတွင် စစ်အစိုးရစစ်သား ၁၀၀ ခန့်က ရွာကို ဝင်ရောက်မွှေနှောက်သွားခဲ့သည်။ မီးလောင်မှုတွင် နောက်ထပ်လူတစ်ဦးမှာ အရပ်သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို မသိရပေ။<ref>{{Cite news|title=လူအစုလိုက် မီးရှို့သတ်ခံရသည့် ဆားလင်းကြီးတွင် ရုပ်အလောင်းထပ်တွေ့|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9596|author=မောင်ရွှေဝါ|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214152914/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9596}}</ref> * ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က သိမ်းပိုက်ထားသော ထန်တလန်မြို့တွင် စစ်တပ် နှင့် CDF တပ်ဖွဲ့တို့ မိနစ် ၉၀ ကြာ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်က CDF မှ မြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်စေရန် ဦးတည်သည့် ကြီးမားသော ထိုးစစ်ကို ထပ်မံထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက်၊ တိုက်ပွဲအတွင်း CDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါသီတင်းပတ်အတွင်း စစ်တပ်သိမ်းပိုက်ထားသည့် ထန်တလန်မြို့တွင် နေအိမ် ၁၂ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ် မြို့တွင်း အဆောက်အအုံ လေးပုံတစ်ပုံကျော် ပျက်စီးခဲ့ကာ ၂ဘက်လုံးမှ အကာအကွယ်ယူ ပစ်ခတ်ရန် ခက်ခဲသွားသည်။ <ref>{{Cite news|title=Well over a quarter of Thantlang now destroyed by fire as rebel group vows to 'drive out' junta soldiers|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211210154834/https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta}}</ref> * မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မြိုင်ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက် နံနက်အစောပိုင်းက လက်လုပ်ဗုံး ၃ လုံးဖြင့် စစ်ကားနှစ်စီးအား ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် အနည်းဆုံး စစ်သား ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း PDF တွင်က ဆိုသည်။ မွန်းတည့်အချိန်၌ PDF သည် [[မင်းသားကျ (တောင်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|မင်းသားကျကျေးရွာ]]သို့ ခြေလျင်ထွက်ခွာလာသော စစ်သားများအား ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ အသေအပျောက် သတင်းများ မရှိခဲ့ပေ။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|accessdate=14 February 2022|archivedate=17 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf}}</ref> * KNDF နှင့် ကရင်နီတပ်မတော် (ကေအေ) တပ်ဖွဲ့များနှင့် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄၂၈) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲများ ၄ ရက်ကြာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား (၄)ဦး ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း KNDF ကဆိုသည်။ "သေသွားတာလားတော့ မသိဘူး။ အနည်းဆုံးခန့်မှန်းခြေကတော့ သုံးယောက်နဲ့ လေးယောက်ကြားမှာ စစ်တပ်ဘက်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရထားတယ်လို့ ယူဆထားတယ်" ဟု KNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{cite web |title=ကယားပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9658 |website=Myanmar NOW |language=my |accessdate=14 February 2022 |archivedate=14 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214144642/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9658 }}</ref> <ref>{{Cite news|title=Clashes in Kayah State kill at least four regime soldiers: KNDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf|accessdate=14 February 2022|archivedate=25 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211225174335/https://www.myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf}}</ref> နှစ်ရက်ကြာဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး [[ခေါင်းကွဲရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ခေါင်းကွဲကျေးရွာ]]၌ တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးနှင့် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ လက်နက်ကြီးများနှင့် စနိုက်ပါများဖြင့် အင်အားအလွန်အကျွံ အသုံးပြုပြီးနောက် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ရွာမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers kill and burn five people in Sagaing Region village after clashes with PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-kill-and-burn-five-people-in-sagaing-region-village-after-clashes-with-pdf|accessdate=14 February 2022|archivedate=8 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208210310/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-kill-and-burn-five-people-in-sagaing-region-village-after-clashes-with-pdf}}</ref> * ထိုနေ့တွင်ပင် ခုခံ ခိုအောင်းရာ နေရာ နှစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းမှု ကြောင့် မန္တလေး အရပ်ဘက် ပြောက်ကျားတပ်သား ၈ ဦးကို သေဆုံးခဲ့သည်။ စစ်တပ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များရှိ ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ တပ်မတော်တပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သူဟု သံသယရှိသူတစ်ဦးမှ ဝန်ခံပြီးနောက် အဆိုပါစီးနင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မဟာအောင်မြေစခန်း၌ ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် PDF အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦး ကျဆုံးကာ စစ်ကောင်စီတပ်သားတစ်ဦး ဝမ်းဗိုက်တွင် ကျည်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ပြည်ကြီးတံခွန်စခန်း၌ စစ်အစိုးရတပ်များအား လက်လုပ်ဗုံးဖြင့် ပစ်ပေါက်ကာ ထွက်ပြေးကြစဉ် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|accessdate=14 February 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html}}</ref> * ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်ကူညီနေသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း အရာတော်မြို့နယ် [[ကဲဘာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်|ကဲဘာကျေးရွာ]]တွင် ဇေယျာ ၇ ဟု ခေါ်သည့် အခြား ဒေသခံ တော်လှန်ရေးသမားများအား ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် စစ်တပ်၏ လက်နက်အင်အား သာလွန်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|accessdate=14 February 2022|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village}}</ref> * ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]တွင် ဗုံးအများအပြား ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၃ ဦး အပါအဝင် သံသယရှိသူ ၁၂ ဦးကို တပ်မတော်မှ PDF ဟုစွပ်စွဲပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသည့် နောက်ထပ် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦးကိုလည်း ကျည်ကာအင်္ကျီများ ဝတ်ဆင်ထားသည့် အရပ်ဝတ် လက်နက်ကိုင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ လက်လုပ်ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် အခြားပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ သေဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Three injured guerrilla fighters among 12 arrested after accidental explosion in Yangon|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon|accessdate=14 February 2022|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215064635/https://www.myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon}}</ref>ဒီပဲယင်း PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ နေရာယူထားသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ကို တပ်မတော်မှ ဝိုင်းရံထားသည်ဟု ဒီပဲယင်း PDF ခေါင်းဆောင်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ “တော်တော်အခြေအနေဆိုးနေပြီ။ မနားတော့ဘူးဗျ။ စစ်ကြောင်းက တစ်ကြောင်းပြီးတစ်ကြောင်း လာနေတာ။ တစ်ကြောင်းက ဒီရွာကို ဖြတ်သွားရင် နောက်ထပ်တစ်ကြောင်းက ဒီရွာကို ဦးတည်နေပြီ။ အဲဒီလိုမျိုးဖြစ်နေတာ” ဟု ဒီပဲယင်း PDF ခေါင်းဆောင်မှ Myanmar NOW သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့်လမှစတင်၍ တပ်မတော်သည် လေကြောင်း ချေမှုန်းရေး မစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဒီပဲယင်းမြို့ အနောက်ဘက်သို့ ရဟတ်ယာဉ် ခြောက်စီးဖြင့် လေကြောင်းချီတပ်မှ စစ်သား ၁၅၀ ခန့် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin}}</ref> * ကေအဲန်ယူ တပ်မဟာ ၆ လက်အောက်ရှိ ထိုင်းနယ်စပ်အနီး [[လေးကေ့ကော်|လေးကကော်မြို့သစ်]]တွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်က တပ်မတော်မှ စစ်သား ၂၀၀ ခန့်ဖြင့် ရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ NLD အမတ် ဝေလင်းအောင် အပါအဝင် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ယူဆရသော လူအများအပြားကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၅၆၀ မှ ယာဉ်တန်းလေးစီးဖြင့် ရောက်ရှိလာသည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လေးကေကော်မြို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပ်ကွက်တွင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ အဆိုပါ စီးနင်းမှုကို ခွင့်ပြုထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းရန် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများကို KNU တပ်မဟာ (၆) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။ * ယောဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (YDF) အစည်းဝေးကျင်းပနေသည့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ဂန့်ဂေါမြို့နယ် [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးကျေးရွာ]]ကို တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်က ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ကျဆုံးခဲ့သည်။ ရွာကို လေကြောင်းထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် ရဟတ်ယာဉ်သုံးစင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ နှမ်းခါးရွာကို စစ်အစိုးရ ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်က သိမ်းပိုက်ထားသည်ဟု ရွာခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ <ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|accessdate=14 February 2022|archivedate=27 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village}}</ref> ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး [[သန်လျင်မြို့နယ်]]တွင် တပ်မတော်က ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုအတွင်း ဒေသခံ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့ ဝင်တစ်ဦး ပစ်သတ်ခံရပြီး အခြား သုံးဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် [[လဟာယက်|လဟာရပ်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ နေအိမ်တစ်လုံးအား စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့မှ အသက် ၃၀ အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး ရင်ဘတ်နှင့် ပေါင်တို့တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသားနှစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ သေဆုံးနေသည့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား၏ ရုပ်အလောင်းကို စစ်သားများက သိမ်းယူသွားကာ သေဆုံးသူမှာ ဖြိုးမောင်မောင်ဦးဖြစ်ကြောင်း သန်လျင်အခြေစိုက် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတစ်ခုက ဆိုသည်။ <ref>{{Cite news|title=One resistance fighter killed, three arrested in Thanlyin raid|work=Myanmar NOW|url=https://myanmar-now.org/en/news/one-resistance-fighter-killed-three-arrested-in-thanlyin-raid|accessdate=14 February 2022|archivedate=21 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211221031550/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-resistance-fighter-killed-three-arrested-in-thanlyin-raid}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကရင်နီအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) မှ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့နယ် [[ကွန်နားရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|ကွန်နားကျေးရွာ]]မှ တပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ KNDF အဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြောကြားချက်အရ သီတင်းပတ်ကုန်တွင် ခွန်းနား တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃၀ ခန့် တပ်စွဲထားကြောင်း သိရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က တနင်္လာနေ့နှင့် ကြာသပတေးနေ့များတွင် တိုက်ပွဲ နှစ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မရှိဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>{{cite web |author1=အက်စတာဂျေ |title=လွိုင်ကော်မြို့နယ် ကွန်နားရွာတွင် နေအိမ်အများအပြား မီးထပ်ရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9737 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081334/https://myanmar-now.org/mm/news/9737 }}</ref> ==== ခရစ္စမတ်အကြို လူသတ်ပွဲ ==== {{main|မိုဆို လူသတ်ပွဲ}} * ကယားပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ် [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|မိုဆိုရွာ]]အနီးတွင် စစ်ဘေးရှောင်ယာဉ်တန်းကို [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]က ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူ ၃၅ ဦးထက်မနည်း သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါသေဆုံးမှုများတွင် အကျိုးအမြတ်မယူသော Save the Children အဖွဲ့မှ ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=UN 'horrified' by massacre of dozens of civilians in Myanmar|work=Myanmar NOW|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians|date=December 26, 2021|accessdate=February 1, 2022|archivedate=26 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226231042/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians}}</ref> အဆိုပါဖြစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ 'စေ့စေ့စပ်စပ် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု' ပြုလုပ်ရန် ကုလသမဂ္ဂက တောင်းဆိုထားသည်။ == ၂၀၂၂ == === ဇန်နဝါရီလ === * ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်က မကွေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့တွင် သုံးရက်ကြာ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၃ ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html|title=Myanmar Resistance Kills Dozens of Junta Soldiers in Three Days of Clashes|publisher=The Irrawaddy|date=January 31, 2022|accessdate=February 1, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140918/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၁ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html|title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html}}</ref> * ၂ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-killed-38-injured-at-rally-attack-on-myanmar-coup-anniversary.html|title=Two Killed, 38 Injured at Rally Attack on Myanmar Coup Anniversary|publisher=The Irrawaddy|date=February 2, 2022|accessdate=February 2, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140526/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-killed-38-injured-at-rally-attack-on-myanmar-coup-anniversary.html}}</ref> * ၃ ဖေဖော်ဝါရီ - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html|title=Almost 370 Junta Officials Assassinated Since Coup|publisher=The Irrawaddy|date=February 2, 2022|accessdate=February 3, 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214194001/https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html}}</ref> * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html|title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar|publisher=The Irrawaddy|date=February 7, 2022|accessdate=February 7, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html}}</ref> ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]က ပြောဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html|title=Over 200 Myanmar Junta Troops Killed in Three Days: Kachin Independence Army|publisher=The Irrawaddy|date=February 7, 2022|accessdate=February 7, 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214193909/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html}}</ref> * ၈ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မောင်တောမြို့နယ်]]တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ [[မီးတိုက်ရွာ|မီးတိုက်ကျေးရွာ]] အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ခိုင်သုခ]]က ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html|title=Junta Troops Clash With Arakan Army in Western Myanmar|publisher=The Irrawaddy|date=February 8, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140146/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html}}</ref> မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=စစ်တပ်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲကြား အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/08/249707.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215124905/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/08/249707.html }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html|title=Two Civilians Dead in Clash Between AA, Regime Troops in Myanmar's Rakhine State|publisher=The Irrawaddy|date=February 8, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213142004/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html}}</ref> *၉ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-claim-to-kill-35-myanmar-junta-troops.html|title=Resistance Groups Claim to Kill 35 Myanmar Junta Troops|publisher=The Irrawaddy|date=February 9, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140059/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-claim-to-kill-35-myanmar-junta-troops.html}}</ref> အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[တပ်မတော် (လေ)|လေတပ်]] လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လေတပ်အရာရှိ နေအိမ်များကို တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ် ဟု PDF ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/09/249720.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081530/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/09/249720.html }}</ref> * ၁၀ ဖေဖေော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html|title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel|publisher=The Irrawaddy|date=February 10, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html}}</ref> *၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလ - ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=တကျော့ပြန် ရခိုင်တိုက်ပွဲ ဗိုလ်မှူးအဆင့် အပါအဝင် စစ်တပ်အကျအဆုံးများ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/10/249756.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081245/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/10/249756.html }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-junta-soldiers-killed-in-sagaing-kayah-myanmar-resistance-groups-say.html|title=Dozens of Junta Soldiers Killed in Sagaing, Kayah, Myanmar Resistance Groups Say|publisher=The Irrawaddy|date=February 11, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213122752/https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-junta-soldiers-killed-in-sagaing-kayah-myanmar-resistance-groups-say.html}}</ref> * ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ - နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html|title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader’s Parade|publisher=The Irrawaddy|date=14 February 2022|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html}}</ref> *၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ [[မြို့သစ်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်|မြို့သစ်ရွာ]]အနီး၌ စစ်သားနှင့် ပျူစောထီးအင်အား ၈၀ ခန့်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ခင်ဦးမြို့ တိုက်ပွဲတွင် လူငယ် ၁၄ ဦး သေဆုံး |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10499 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=20 February 2022 |archivedate=20 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220093932/https://www.myanmar-now.org/mm/news/10499 }}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲ ဝါရီဆူးပလိုင်ရွာအနီးတွင် ထိုးစစ်ဆင်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဝန်းကျင်ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့သည့် မိုးဗြဲနှင့် ခင်ဦးတွင် PDF ၃၀ ဝန်းကျင် ကျဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/18/250030.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=20 February 2022 |archivedate=20 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220093950/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/18/250030.html }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပေါက်မြို့နယ် ရေပြာရွာ ရဲစခန်းကို ပေါက်၊ မြိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တို့မှ PDF အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စခန်းမှူးအပါဝင် ရဲ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=မောင်ရွှေဝါ |title=ပေါက်မြို့ ရေပြာရဲစခန်းကို PDF ၃ ဖွဲ့ ဝင်တိုက်၊ စခန်းမှူးအပါအဝင် ၅ ဦး သေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10567 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |archivedate=25 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220225041955/https://www.myanmar-now.org/mm/news/10567 }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကာမိုင်းမြို့အနီးရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုကို KIA တပ်မဟာ ၉ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း ၄၄ နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကချင် ကာမိုင်းစစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို KIA နှင့် PDF ဝင်တိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10569 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> * ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[ငါးပိအိုးရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|ငါးပိအိုးကျေးရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးကာ အိမ်ခြေ ၄၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=ကိုချို |title=ရွှေဘိုမြို့ ငပိအိုးရွာကို စစ်တပ်ဝင်၊ အိမ် ၄၀ မီးလောင်ပြီး လူငယ် ၁ ဦး သေဆုံး |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10575 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ [[နှမစားရစ်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|နှမစားရစ်ရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ လေးကြိမ်မြောက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒေသခံ ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=ကိုချို |title=စစ်တပ်ဝင်သည့် ရွှေဘိုမြို့ နှမစားရစ်ရွာတွင် ၃ ဦးသေ၊ အိမ် ၄၀၀ မီးလောင် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10585 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ===မတ်=== လွန်ခဲ့သော ရက်သတ္တပတ်အတွင်း ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်တွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၅ ဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-suffers-heavy-losses-in-kayah-state-resistance.html|title=Myanmar Junta Suffers Heavy Losses in Kayah State: Resistance|publisher=The Irrawaddy|date=March 7, 2022|accessdate=March 7, 2022|archivedate=18 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022742/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-suffers-heavy-losses-in-kayah-state-resistance.html}}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၂ စက်တင်ဘာ - ** ရွေးကောက်ပွဲ မဲသမာမှုတွင် အပြစ်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် သူမသည် အမှုမျိုးစုံမှ ပြစ်ဒဏ်စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ကျခံနေရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar's Aung San Suu Kyi gets 3 years' jail for election fraud |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud |access-date=2022-09-21 |website=www.aljazeera.com |language=en |archivedate=19 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019052656/https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud }}</ref> ** [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]စခန်းများအား ကေအိုင်အေနှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta ally attacked in northern Sagaing |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-ally-attacked-in-northern-sagaing |date=2 September 2022 |author=Nyein Swe |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=10 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810051933/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-ally-attacked-in-northern-sagaing/ }}</ref> * ၁၆ စက်တင်ဘာလ ၁၆ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းအား [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]မှ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု|လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကလေးငယ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 6: reports |url=https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports |access-date=2022-09-22 |website=Nikkei Asia |language=en-GB |archivedate=19 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919182346/https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports }}</ref> လက်ယက်ကုန်းရွာတွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ရှိနေသည့်အတွက် တိုက်ခိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု မြန်မာစစ်တပ်က ဆိုသည်။<ref>{{Cite news |last=Reuters |date=2022-09-20 |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 13, media and residents say |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ |access-date=2022-09-22 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030633/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ }}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂနှင့်]] [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂတို့အပါအဝင်]] နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-20 |title=Myanmar: Guterres strongly condemns army attacks which left 11 children dead |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 |access-date=2022-09-22 |website=UN News |language=en |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030644/https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar: Statement by the spokesperson on the latest attack against a school in Tabayin {{!}} EEAS Website |url=https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en |access-date=2022-09-22 |website=www.eeas.europa.eu |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030635/https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en }}</ref> * ၂၃ စက်တင်ဘာ - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဒုဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]၏ ဆရာဖြစ်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်[[အုန်းသွင်]] အား ရန်ကုန်မြို့ပြပျောက်ကြားအဖွဲ့တစ်ခုက လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ကြံမှုသည် သတ်ဖြတ်ခံရသော တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်သောကြောင့် ရာထူးကြီးစစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် လုံခြုံရေးအား တိုးမြှင့်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=27 September 2022 |title=Retired Myanmar Brigadier General Shot Dead by Yangon Resistance Group |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html |work=The Irrawaddy |location=Yangon |access-date=19 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=19 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019102837/https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html }}</ref> === အောက်တိုဘာ === {{See also|ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၈ အောက်တိုဘာ - စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ အားနည်းစေရန်ရည်ရွယ်သော "[[ဖြတ်လေးဖြတ်]]"ဗျူဟာအား အကောင်အထည်ဖော်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အနည်းဆုံး ရွာ ၂၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ အဆိုအရ ယင်းသို့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသဖြင့် အားလုံးဆုံးရှုံးသွားခဲ့သူများမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |author=Nay Thit |title=Why Myanmar Junta's 'Four Cuts' Arson Strategy is Failing to Quell Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html |work=The Irrawaddy |date=22 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html }}</ref> * အောက်တိုဘာလ အလယ်ပိုင်း - ၂၀၂၃ ခုနှစ် အကုန်တွင် နွေဦးတော်လှန်ရေး အောင်ပွဲရမည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွက် မြို့ပြနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် တိုက်ပွဲများ အရှိန်မြင့်လာခဲ့သည်။<ref name="at20221104">{{cite news |first=Anthony |last=Davis |title=Myanmar's NUG going for broke before its time |url=https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 |date=4 November 2022 |work=Asia Times |accessdate=23 May 2023 |archivedate=5 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221105215701/https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 }}</ref> * ၁၆ အောက်တိုဘာ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[တောင်မြင့်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်|တောင်မြင့်ရွာ]]အား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီနင်းခဲ့ကာ ကျောင်းဆရာ ဦးစောထွန်းမိုးအား ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ကာ ဦးခေါင်းအား [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၏ စာသင်ကျောင်းဝင်ပေါက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar villagers say army beheaded high school teacher |last=Peck |first=Grant |url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 |work=AP News |date=21 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022174502/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 }}</ref> * ၂၁ အောက်တိုဘာ - [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်များက ကော့ကရိတ်မြို့ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ မြို့အနီး အာရှလမ်းမကြီးနှင့် မြို့တွင်းရှိ အစိုးရအဆောက်အဦများတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Heavy Fighting Between Myanmar Junta, Resistance Reported in Karen's Kawkareik |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html |work=The Irrawaddy |date=21 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=20 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240220212821/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html }}</ref> * ၂၂ အောက်တိုဘာ - ညနေပိုင်းတွင် ကော့ကရိတ်မြို့မှ [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ အနီးတဝိုက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="at20221104"/> * ၂၃ အောက်တိုဘာ - ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]၏ ၆၂ နှစ်မြောက်အခမ်းအနားကျင်းပနေစဉ် [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် လူအနည်းဆုံး ၈၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဤပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်စတင်ချိန်မှစ၍ အရပ်သားအများဆုံး သေဆုံးခဲ့သော ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂက တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သားသေဆုံးမှုအား ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 80 at celebration |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 |last=Peck |first=Grant |work=ABCNews |date=23 October 2022 |access-date=2022-10-24 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=24 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024125159/https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 }}</ref> * ၂၇ အောက်တိုဘာ - [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်ဖွဲ့များက ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ အမှတ် ၃၃၉ ခြေမြန်တပ်ရင်းအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Resistance Forces Seize Myanmar Junta Base, Capture 17 Soldiers |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html |work=The Irrawaddy |date=27 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=27 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027144636/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html }}</ref> === နိုဝင်ဘာ === * ၁၃ နိုဝင်ဘာ - [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ [[Mil Mi-24|Mi-34]] ရဟတ်ယာဉ်က စစ်ကောင်စီတပ်အပေါ် မှားယွင်းပစ်ခတ်မှုကြောင့် တပ်သား ၆၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Regime Helicopter Kills At Least 60 Junta Troops in Sagaing Region: Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-helicopter-kills-at-least-60-junta-troops-in-sagaing-region-resistance.html |work=The Irrawaddy |author=Hein Htoo Zan |date=14 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022742/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-helicopter-kills-at-least-60-junta-troops-in-sagaing-region-resistance.html }}</ref> * ၁၄ နိုဝင်ဘာ - [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ရမည်စိုးသဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့သော မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပေါက်မြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအား စစ်ကောင်စီက ဒဏ်ငွေတပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military punishes families of administrators who fled militia training |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmars-military-punishes-families-of-administrators-who-fled-militia-training |author=Maung Shwe Wah |date=15 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=14 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230114112736/https://myanmar-now.org/en/news/myanmars-military-punishes-families-of-administrators-who-fled-militia-training }}</ref> * ၁၅ နိုဝင်ဘာ - စစ်ကောင်စီကားတစ်စီးသည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှ ထောင်ထားသော မြေမြှပ်မိုင်းထိခဲ့သဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ် ရန်ကုန်-စစ်တွေကားလမ်းပေါ်ရှိ ကျေးရွာများအား စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဒေသခံများမှာ ပုဏ္ဏားကျွန်း သို့မဟုတ် စစ်တွေမြို့ပေါ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{cite news |title=Thousands of Rakhine Villagers Flee Myanmar Junta's Deadly Wrath |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-of-rakhine-villagers-flee-myanmar-juntas-deadly-wrath.html |date=15 November 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=4 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204230917/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-of-rakhine-villagers-flee-myanmar-juntas-deadly-wrath.html }}</ref> * ၁၆–၂၂ နိုဝင်ဘာ - ချင်းပြည်နယ် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ဒရုန်းများ အသုံးပြုကာ ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရှေ့တန်းစစ်စခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အခြေစိုက်စစ်ကောင်စီတပ်သား ၇၄ % ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] အနေဖြင့် စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Chin resistance forces fail to take outpost after week-long siege |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege |date=22 November 2022 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133119/https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege }}</ref> * ၁၉ နိုဝင်ဘာ - [[ခင်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်းအား ဝင်ရောက်စီးနင်းရာတွင် နေအိမ်များနှင့် ဒေသခံပြည်သူများ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=IN PICTURES : Sagaing locals flee Myanmar junta's arson campaign |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign }}</ref> * ၂၁–၂၅ နိုဝင်ဘာ - [[မိုးညှင်းမြို့နယ်|မိုးညှင်း]]၊ [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်|ဗန်းမောက်]]နှင့် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ [[ကေအိုင်အေ]]စခန်းများအား [[တပ်မတော် (လေ)]]က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။.<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html |title=Myanmar Junta Jets Target Kachin Resistance Forces |date=25 November 2022 |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126125028/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html }}</ref> * ၂၂ နိုဝင်ဘာ ** [[မြိုင်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့သောကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military torches own police station in Magway |author=Maung Shwe Wah |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133111/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway }}</ref> ** [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မိုးညိုမြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်း အဆောက်အဦတစ်ခုအား ပီဒီအက်ဖ်က ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Nearly 60 Myanmar Regime Forces Killed in Two Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=24 November 2022 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၂၄ နိုဝင်ဘာ - ကာဒီနယ် [[ချားလ်မောင်ဘို]]၏ နေအိမ်အပါအဝင် [[မုံလှရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်|မုံလှရွာ]]ရှိ နေအိမ်များအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html |title=Myanmar Junta Torches Home Village of Catholic Cardinal |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126131302/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html }}</ref> * ၂၆ နိုဝင်ဘာ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရေတာရှည်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ပဲခူးပီဒီအက်ဖ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html |title=Over 70 Myanmar Junta Forces Killed in Three Days of Resistance Attacks |work=The Irrawaddy |language=en |date=28 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183850/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၂၇ နိုဝင်ဘာ - [ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်များ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military and Arakan Army Agree Temporary Truce in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html |date=28 November 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html }}</ref> * ၃၀ နိုဝင်ဘာ - [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]အနီးရှိ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]၏ စခန်းတစ်ခုအား စစ်ကောင်စီတပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military launches major assault on Kokang base on China-Myanmar border |url=https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |work=Myanmar NOW |date=2 December 2022 |language=en |author=Nyein Swe |accessdate=23 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140615/https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border }}</ref> === ဒီဇင်ဘာ === * ၆ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]အတွက် တာဝန်ရှိသူ စစ်ကောင်စီအရာရှိ သုံးဦးနှင့် တပ်သားတစ်ဦးကို [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni forces capture soldiers linked to last year's Christmas Eve massacre |url=https://myanmar-now.org/en/news/karenni-forces-capture-soldiers-linked-to-last-years-christmas-eve-massacre |author=Esther J |date=6 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=4 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104141538/https://myanmar-now.org/en/news/karenni-forces-capture-soldiers-linked-to-last-years-christmas-eve-massacre }}</ref> * ၇ ဒီဇင်ဘာ - နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]နှင့် တပ်မတော် (ကြည်း)တို့ မြေပြင်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Military Council suffered massive casualties Battle of Namhsan |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan |work=BNI |date=14 December 2022 |access-date=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109143631/https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan }}</ref> * ၁၃ ဒီဇင်ဘာ - နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army drops massive aerial bombs during northern Shan State clashes, TNLA says |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says |date=13 December 2022 |author=Nyein Swe |accessdate=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140613/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says }}</ref> * ၁၆ ဒီဇင်ဘာ - [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]တွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ပိတ်ဆို့အရေးယူမည့် BURMA Act အား ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://foreignaffairs.house.gov/2022/4/meeks-issues-statement-on-house-passage-of-burma-act |title=Meeks Issues Statement on House Passage of BURMA Act |date=6 April 2022 |website=House Foreign Affairs Committee |access-date=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231150112/https://foreignaffairs.house.gov/2022/4/meeks-issues-statement-on-house-passage-of-burma-act }}</ref><ref>{{cite web |title=U.S. Senate Passes Burma Act Bill |url=https://www.abc-usa.org/2022/12/u-s-senate-passes-burma-act-bill/ |website=American Baptist Churches USA |date=16 December 2022 |access-date=24 May 2023 |archivedate=2 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230202184408/https://www.abc-usa.org/2022/12/u-s-senate-passes-burma-act-bill/ }}</ref> * ၁၇ ဒီဇင်ဘာ - တပ်သား ၉၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များက နန့်ဆန်တိုက်ပွဲမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ကာ TNLA နှင့် နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ TNLA က ယင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Calls Ta'ang Army Battle a 'Misunderstanding' |date=19 December 2022 |work=Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html |accessdate=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109143629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html }}</ref> * ၂၇ ဒီဇင်ဘာ - [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]ရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက အလစ်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက အရပ်သုံးထရပ်ကားတွင် အလုပ်သမားများအဖြစ် ပုန်းခိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Several people killed in Myanmar military ambush of Sagaing resistance checkpoint |url=https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint |author=Thura Maung |date=31 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140611/https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint }}</ref> * ၂၉ ဒီဇင်ဘာ - ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦး[[လှမိုးအောင်]]အပါအဝင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများအား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ayeyarwady-regions-nld-ministers-released.html |title=Ayeyarwady Region's NLD Ministers Released |date=30 December 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=24 May 2023 |archivedate=22 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922151244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/ayeyarwady-regions-nld-ministers-released.html }}</ref> * ၃၀ ဒီဇင်ဘာ - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar court extends Aung San Suu Kyi's prison sentence to 33 years |url=https://www.cnn.com/2022/12/30/asia/myanmar-aung-san-suu-kyi-court-verdict-intl-hnk/index.html |last=Mogul |first=Rhea |work=CNN |date=30 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=19 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230519081122/https://www.cnn.com/2022/12/30/asia/myanmar-aung-san-suu-kyi-court-verdict-intl-hnk/index.html }}</ref> ==၂၀၂၃== === ဇန်နဝါရီ === * ၅ ဇန်နဝါရီ - [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]က ကျေးရွာများအား စပိဘုတ်ထောက်ပံ့ပေးရန်နှင့် ပျူစောထီးအဖွဲ့သို့ ဝင်ရန် ဖိအားပေးမှုများကြောင့် [[အင်းလေး]]ဒေသ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting Breaks Out Near Inle Lake in Southern Shan State |author=Hein Htoo Zan |date=5 January 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html |work=The Irrawady |accessdate=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109200852/https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html }}</ref> * ၃၁ ဇန်နဝါရီ - "နိုင်ငံတော်အား သစ္စာစောင့်သိသော" နိုင်ငံသားများအား လိုင်စင်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Tin Htet Paing |date=2023-02-13 |title=Myanmar regime issues right to arms policy enabling easier weapons access for pro-junta individuals and militias |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=16 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316191848/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta }}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က နိုင်ငံတော်၏ အရေးပေါ်အခြေအနေအား နောက်ထပ် ခြောက်လ သက်တမ်းထပ်တိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar regime extends military rule for another six months |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-extends-military-rule-for-another-six-months |access-date=2023-03-12 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=11 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230811023532/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-extends-military-rule-for-another-six-months/ }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ နောက်ထပ် မြို့နယ် ၃ မြို့နယ်အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-23 |title=Myanmar Junta Extends Martial Law in Resistance Stronghold Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111742/https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html }}</ref> တပ်မတော် (ကြည်း)၏ [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကျေးရွာများအား စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en |archivedate=13 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230913161001/https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 }}</ref> * ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ - ကန်တော်ကျေးရွာတွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူငယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ခုခံရေးသမား လေးဦး ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Child fighters beheaded as Myanmar killings rise after martial law |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html |access-date=2023-03-11 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=3 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240203184532/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html }}</ref> === မတ် === {{See also|တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၂ မတ် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]တပ်သားများက [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]အတွင်း ရွာသူရွာသား ၁၇ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဦးမှာ ခေါင်းဖြတ်သတ်ခံခဲ့ရပြီး အမျိုးသမီးသုံးဦးမှာ အသတ်မခံရမီ မုဒိမ်းကျင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2023-03-11 |title=In Myanmar's heartland, new horrors from a junta struggling for control |url=https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=11 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311150651/https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control }}</ref> * ၁၁ မတ် - [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီး သုံးပါးအပါအဝင် ရွာသူရွာသား အနည်းဆုံး ၃၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Esther J |date=2023-03-16 |title=Bodies of monks killed in Pinlaung massacre showed signs of torture |url=https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=16 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316175602/https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture }}</ref> === ဧပြီ === {{see also | ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၁၁ ဧပြီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]တွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးဖွင့်ပွဲ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း [[တပ်မတော် (လေ)]]က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၁၂၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |work=The New York Times |date=11 April 2023 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=12 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html }}</ref> === မေ === * ၇ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မုံရွာမြို့]]အရှေ့မြောက်ဘက် [[ရေကန်စုရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်|ရေကန်စုရွာ]]အနီးရှိ မုံရွာခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ရင်း အမှတ် (၂၇) လက်အောက်ခံတပ်ခွဲ (၂) စခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ် အင်အား ၈၀ ခန့်က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ကို ပစ်သတ်ကာ မီးရှို့ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=မုံရွာ PDF စခန်း စစ်တပ်ဝင်စီး၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦးကို သတ်ဖြတ် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37726/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617142156/https://myanmar-now.org/mm/news/37726/ }}</ref> * ၂၅ မေ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့မှ ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင်ရှစ်ဦးသည် လက်နက်၊ ငွေကြေးတွေများ ယူဆောင်ကာ စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်ချအညံ့ခံ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ပခုက္ကူ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့က ခေါင်းဆောင်နဲ့ အဖွဲ့ဝင်ရှစ်ဦး စစ်ကောင်စီထံထွက်ပြေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/pakokku-pdf-05282023052944.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080519/https://www.rfa.org/burmese/news/pakokku-pdf-05282023052944.html }}</ref> * ၂၆ မေ ** [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေစကြိုမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံရာ ရေလယ်ကျွန်းဒေသအား စစ်တပ်က သုံးရက်ကြာ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ဒေသခံ ၅ ဦးသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ကျေးရွာ ၂၇ ရွာ မီးရှို့ခံခဲ့ရကာ နေအိမ် ၆၀၀ ကျော်မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=သူရမောင် |title=ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံ၌ လူ ၅ ဦး အသတ်ခံရကာ ရွာ ၃၀ နီးပါး မီးရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37413/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=1 ဇွန် 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601074311/https://myanmar-now.org/mm/news/37413/ }}</ref> ** အမျိုးသားရေးအမည်ခံသည့် လှုပ်ရှားမှုများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံပွဲများကို ဦးဆောင်ပြုလုပ်လေ့ရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အမျိုးသားရေးအစည်းအရုံး (MNO) ဥက္ကဋ္ဌ<ref>{{cite news |first1=RFA Burmese |title=စစ်တပ်ထောက်ခံသူ သေနတ်ပစ်ခတ်ခံရပြီး အရေးပေါ်ဆေးကုသနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporter-shoot-05312023164924.html |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |agency=RFA Burmese |language=my}}</ref> ဦးတင့်လွင်အား သေနတ်သမားတစ်ဦးမှ ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဟန်သစ် |first2=မြတ်သွယ် |title=ရန်ကုန်တွင် နာမည်ကြီးစစ်တပ်ထောက်ခံသူနှစ်ဦး ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ပစ်သတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37395/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=31 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601074320/https://myanmar-now.org/mm/news/37395/ }}</ref> * ၂၇ မေ ** ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[မိုးဗြဲရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|မိုးဗြဲမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်တို့အကြား သုံးရက်ဆက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကလေးငယ်နှစ်ဦး အပါအဝင် လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည့် မိုးဗြဲတွင် ကလေး ၂ ဦးအပါအဝင် ၄ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37317/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 }}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> ** ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (KRU) မှ ဆေးမှူးတပ်ဖွဲ့ဝင် လူငယ်လေးဦးသည် ကယားပြည်နယ် ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်တွင် ဒဏ်ရာရသူများအား ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=တိုက်ပွဲကြား ကရင်နီဆေးမှူးတပ်ဖွဲ့ဝင် လေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/youth-died-in-karenni-battle-05282023170555.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080532/https://www.rfa.org/burmese/news/youth-died-in-karenni-battle-05282023170555.html }}</ref> * ၂၉ မေ - ချင်းပြည်နယ် [[ဟားခါးမြို့]]နှင့် [[ထန်တလန်မြို့]]ကြား သီးမစ်လွင်ပြင်တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) နှင့် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားနေရာ တော်လှန်ရေးသမား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Now |first1=Myanmar |title=ချင်းပြည်နယ် ဟားခါး၊ ထန်တလန်ကြားတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37330/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075523/https://myanmar-now.org/mm/news/37330/ }}</ref> * ၃၀ မေ ** [[ဝက်လက်မြို့]]အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ [[စခမ်းသာရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|စခန်းသာ (ရှပ်ပြဲ) ရွာ]]အနီး ရောက်လာသော စစ်ကြောင်းကို [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်သည့် Black Wolf Army နှင့် WHO AM I – ARMY တို့က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးသီး ၇ ခုချ၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီးနောက် ဝက်လက်မြို့ဘက်သို့ ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=ဝက်လက်တွင် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းနှစ်ခု ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37375/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=31 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075511/https://myanmar-now.org/mm/news/37375/ }}</ref> ** မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]၊ [[အဝန်းကြီးရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်|အဝန်းကြီးကျေးရွာ]]ကို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ဘီးလင်းမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ် (၃၁၄) အမြောက်တပ်ရင်းက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ သံဃာတော် ၃ ပါးနှင့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |first2=ငြိမ်းဆွေ |title=ဘီးလင်းတွင် စစ်တပ်လက်နက်ကြီးကြောင့် သံဃာနှင့် သာမဏေများ ဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37322/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075522/https://myanmar-now.org/mm/news/37322/ }}</ref> ** တပ်မတော် ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ အဆိုတော် လီလီနိုင်ကျော်အား သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အရေးပေါ်ဆေးကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>{{cite web |title=အဆိုတော် ဒေါ်လီလီနိုင်ကျော် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခံရ |url=https://news-eleven.com/article/248964 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့နယ် ၂၈ မြို့နယ်မှ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးတွင် ပါဝင်နေသော နိုင်ငံရေး၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၇၃ ဖွဲ့နှင့် လေ့လာသူ ၃၁ ဦးတို့ပါဝင်သော ပထမအကြိမ် စစ်ကိုင်းဖိုရမ်ကို နှစ်ရက်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့စည်းမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-counsalor-council-05312023171137.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** ကရင်ပြည်နယ်၊ [[ကျုံဒိုးမြို့|ကျုံဒိုးရဲစခန်း]]ကို [[KNLA]] ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဒရုန်းနှင့် ဗုံးချတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ခလရ (၅၄၆) စစ်တပ်က လက်နက်ကြီး ပြန်လည်ပစ်ခတ်ရာတွင် ဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်တပ် လက်နက်ကြီးကြောင့် ကျုံဒိုးဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံး၊ တစ်ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/karen-military-battle-05312023115429.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080531/https://www.rfa.org/burmese/news/karen-military-battle-05312023115429.html }}</ref> * ၃၁ မေ ** ကန့်ဘလူမြို့နယ် [[ဖုတ်ကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ဖုတ်ကုန်းရွာ]] ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်းကို စစ်သား ၆၀ ဝန်းကျင်က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တော်လှန်ရေးသမားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mmnow8"/> ** ချောင်းဦးမြို့မြောက်ဘက် သုံးမိုင်အကွာ ခင်မွန်ရွာအနီးရှိ Area 71 People Defense Force Monywa စခန်းကို စစ်ကောင်စီ အင်အား ၁၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်က ဝင်ရောက်စီးနင်းရာ တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mmnow8">{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |first2=သူရမောင် |title=စစ်ကိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ စခန်းနှစ်ခု စီးနင်းခံရ၊ ငါးဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37442/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=18 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618025229/https://myanmar-now.org/mm/news/37442/ }}</ref> === ဇွန် === * ၂ ဇွန် - ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီးကို KNU ဝင်တိုက် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37481/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=17 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620181743/https://myanmar-now.org/mm/news/37481/ }}</ref> * ၃ ဇွန် - ဖယ်ခုံမြို့နယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော တပ်မ (၆၆) လက်အောက်ခံတပ်ကို မြို့အနောက်ဘက် ၅ မိုင်ခန့်အကွာရှိ [[ခေါင်းအီရွာမရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|ခေါင်းအိရွာ]]နှင့် [[စက်တော်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|စက်တော်ရွာ]]အကြားတွင် ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ဖယ်ခုံအခြေစိုက် အမှတ်(၁၀၀၂) တပ်ရင်း၊ ဒီးမော့ဆိုအခြေစိုက် အမှတ် (၁၁၀၁)၊ (၁၁၀၂)၊ (၁၁၀၇) တပ်ရင်းများ၊ မိုးမြို့ဗြဲအခြေစိုက် အမှတ် (၁၀၀၅)၊ (၁၀၀၇)၊ (၁၀၀၈)၊ (၁၀၀၉)၊ လွိုင်ကော်အခြေစိုက် PDF တပ်ရင်း (LKPDF) များနှင့် ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF)၊ ကယား(ကရင်နီ)တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (KRU) တို့ ပူးပေါင်း ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ရာမှ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိတိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |title=ဖယ်ခုံမြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲ ဆက်တိုက်ဖြစ်နေပြီး နှစ်ဖက် အထိအခိုက်ရှိ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37998/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၅ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617150534/https://myanmar-now.org/mm/news/37998/ }}</ref> * ၅ ဇွန် ** ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့၊ အမှတ် (၁၂) ရပ်ကွက် ရဲစခန်း၊ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်ရှိ (၅၀၇) စစ်တပ်စခန်း၊ [[ပန်ဟုန်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|ပန်ဟုန်းရွာ]]ရှိ စစ်တပ်စခန်းတို့ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မြတ်ပန်း |title=လားရှိုးမြို့ပေါ် ရဲစခန်းနှင့် စစ်တပ်စခန်းများ တိုက်ခိုက်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37605/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၆ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617233654/https://myanmar-now.org/mm/news/37605/ }}</ref> ** ကလေးမြို့နယ်၊ လက်ပံချောင်း-ရာဇဂြိုဟ်လမ်းမကြီးဘေးရှိ [[ရှုခင်းသာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရှုခင်းသာကျေးရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းကို စစ်တပ်က MI 35 အမျိုးအစား တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ လူ ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မြတ်သွယ် |title=ကလေးမြို့နယ်တွင် စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37534/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၅ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=18 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618002204/https://myanmar-now.org/mm/news/37534/ }}</ref> * ၆ ဇွန် ** ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မိုးဗြဲမြို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ် ပစ်ခတ်သဖြင့် အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=မိုးဗြဲမြို့တွင် တစ်ရက်အတွင်း အရပ်သား သုံးဦး အသတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37673/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617145205/https://myanmar-now.org/mm/news/37673/ }}</ref> ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ [[နတ်သံကွင်းမြို့]] ရဲစခန်း၊ တံတားရဲကင်း နှစ်ခု၊ ရေတွင်းကုန်းရွာနှင့် ဘုံသတောရွာအနီးရှိ အခြားစစ်ရေးပစ်မှတ် နှစ်ခုတို့ကို KNU တပ်မဟာ ၃ လက်အောက်ခံတပ်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့များက ဝင်တိုက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နတ်သံကွင်းတံတားကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ၃၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ကာ KNU,PDF ပူးပေါင်းတပ်ဘက်မှ ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |title=စစ်တောင်းမြစ်ကူး နတ်သံကွင်းတံတား ဖျက်ဆီးခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37664/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=19 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230619182335/https://myanmar-now.org/mm/news/37664/ }}</ref> * ၇ ဇွန် ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်]] စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးနေလင်းဦးနှင့် [[ဗောဓိကွင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ဗောဓိကွင်းရွာ]]အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးသူရတို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=အောင်နိုင် |title=ကျောက်တံခါးတွင် ဗိုလ်မှူးနှင့် ရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ပစ်သတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37721/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=17 June 2023 |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617115133/https://myanmar-now.org/mm/news/37721/ }}</ref> ** ပဇီကြီးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြာင်း တိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း လူမှုကွန်ရက်ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာမှာ ရေးသားခဲ့ခြင်းကြောင့် သရုပ်ဆောင် မေပန်းချီကို အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်တွင်း စစ်ခုံရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=သရုပ်ဆောင် မေပန်းချီကို စစ်ခုံရုံးက ထောင်သုံးနှစ်ချ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/may-panche-three-years-in-prison-06122023030210.html |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620153215/https://www.rfa.org/burmese/news/may-panche-three-years-in-prison-06122023030210.html }}</ref> * ၉ ဇွန် - ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ [[ညောင်ပင်ကြီးရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ညောင်ပင်ကြီးရွာ]] ရဲစခန်းကို ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="mmnow9">{{cite web |title=ဆားလင်းကြီးတွင် စစ်တပ်က နေ့စဉ် ရွာမီးရှို့၊ ရွာသား ၁ ဦးကို ပစ်သတ် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37959/ |publisher=Myanmar Now |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617142159/https://myanmar-now.org/mm/news/37959/ }}</ref> * ၁၂ ဇွန် - ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ် မိုးဗြဲမြို့ ရပ်ကွက်များအတွင်း စစ်တပ် ဝင်ရောက်တပ်စွဲထားစဉ် မေ ၂၇ မှ ဇွန် ၉ အတွင်း အရပ်သား ၁၃ ဦးထက်မနည်း ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=စစ်တပ် တပ်စွဲထားသည့် မိုးဗြဲတွင် ပစ်သတ်ခံရသူ ၁၃ ဦးထက်မနည်း ရှိလာ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37834/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617182106/https://myanmar-now.org/mm/news/37834/ }}</ref> * ၁၃ ဇွန် ** ကယားပြည်နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း [[တောင်လှရွာ၊ မယ်စဲမြို့နယ်|တောင်လှကျေးရွာ]]အနီးရှိ တောင်လှစခန်း၊ မယ်လနွယ်စခန်းနှင့် မြန်မာ-ထိုင်း နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြားမှတ်တိုင်အမှတ် ၁၄ ရှိ BP 14 စခန်းကုန်းနှင့် မြို့မရဲစခန်းတို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက တစ်ပြိုင်တည်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မြို့နယ်ရဲမှူး သေဆုံးပြီး၊ စခန်း ၃ ခုမှ မောင်းပြန်သေနတ် ၄၀ ခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း KMIC ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခူးညေးရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=မယ်စဲ့မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ စခန်းလေးခု တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37939/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617152040/https://myanmar-now.org/mm/news/37939/ }}</ref> ** ဇာမဏီအမည်ရှိ မြင်းမူနှင့် မြောင်မြို့နယ် အခြေစိုက် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ကိုဇော်မိုးနှင့် အခြား ၃ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ လက်အောက်ခံ မြောင်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့က လူသတ်မှုသံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေစဉ် သေဆုံးသွားကြောင်း မြန်မာနောင်း မီဒီယာ က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=မိုးဦး |author2=သူရမောင် |title=မြောင်ပလဖ ဖမ်းဆီးထားသော တော်လှန်ရေးသမား ၄ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37899/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617145032/https://myanmar-now.org/mm/news/37899/ }}</ref> * ၁၅ ဇွန် - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ [[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[တပွင်ရွာ၊ စေတုတ္ထရာမြို့နယ်|တပွင်ရွာ]]ရဲစခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် မင်းဘူးခရိုင် တပ်ရင်း-၃ က တိုက်ခိုက် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]] ၂ ယောက်ကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စေတုတ္တရာ တပွင်ရွာရဲစခန်းကို PDF မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး ပျူစောထီး ၂ ဦး ဖမ်းမိ (ရုပ်သံ) |url=https://burmese.dvb.no/archives/600035 |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=DVB |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃}}</ref> * ၁၇ ဇွန် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ [[ကင်းပြားရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|ကင်းဗျားကျေးရွာ]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးသွားသည့် အမျိုးသားများအနက် ၅ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဒေသခံများက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=သူရမောင် |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဖမ်းသွားသော ရွာသား ၅ ဦး အသတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38221/ |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620154719/https://myanmar-now.org/mm/news/38221/ }}</ref> * ၁၉ ဇွန် ** ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ဦးရဲခိုင်ကို ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြို့ပြပြောက်ကျားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် Urban Owls က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=ဟန်သစ် |title=ရန်ကုန်လေဆိပ် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ပစ်သတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38244/ |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620181745/https://myanmar-now.org/mm/news/38244/ }}</ref> ** ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ပန်းကိုင်ဆောင် သွားလာခြင်း၊ ပန်းပန်ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သူများကို စစ်ကောင်စီ တပ်သားများက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> * ၂၀ ဇွန် - မြင်းခြံမြို့နယ်၊ [[ယုန်ထိုးရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ယုန်ထိုးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီ ကင်းပုန်းအဖွဲ့၏ ကြားဖြတ်ပစ်ခတ်ခဲ့မှုကြောင့် PDF တပ်ရင်း (၁) နှင့် (၈) ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ ၁၀ ဦး တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |first2=သူရမောင် |title=မြင်းခြံတွင် PDF များ ချုံခိုတိုက်ခံရ၊ ၅ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38408/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040849/https://myanmar-now.org/mm/news/38408/ }}</ref> * ၂၁ ဇွန် - [[မြောင်မြို့]]ပေါ်ရှိ မြို့မရဲစခန်း၊ မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရုံးနှင့် ရဲဝန်ထမ်းအိမ်ရာတို့ကို PDF မြင်းခြံခရိုင် အမှတ် (၈) တပ်ရင်းအပါအဝင် မြောင်မြို့နယ်အတွင်း အခြေစိုက်သည့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ ၉ ဖွဲ့က တစ်နာရီနီးပါး တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=မြောင်မြို့ စစ်ကောင်စီပစ်မှတ် ၃ ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ဝင်တိုက် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38403/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040848/https://myanmar-now.org/mm/news/38403/ }}</ref> * ၂၄ ဇွန် - မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်း ၆ ခုကို ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုက ဇွန် ၁၃ မှ ၂၄ အတွင်း သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=အက်စတာဂျေ |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ }}</ref> * ၂၅ ဇွန် - စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[ကင်းတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကင်းတော်ရွာ]]အနီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကင်းတော်ရွာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးစခန်း စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ၁ ဒါဇင်ခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/about-1-dozen-pdfs-were-killed-in-the-attack-on-kintaw-village/7153236.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၆ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> * ၂၇ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ [[ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ညောင်ကုန်းရွာ]]နှင့် [[ချင်ပြစ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ချင်ပြစ်ရွာ]]ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် သံဃာတော်တစ်ပါးအပါအဝင် အရပ်သား ၁၀ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/sagaing-pearl-airstrikes-civillian-deaths/7155156.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032047/https://burmese.voanews.com/a/sagaing-pearl-airstrikes-civillian-deaths/7155156.html }}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်မြို့နယ်အနောက်ခြမ်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဖမ်းဆီးသွားသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ခရိုင်တပ်ရင်းခေါင်းဆောင် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး လိုက်လံကယ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=သူရမောင် |title=မြောင်တွင် PDF ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38623/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040901/https://myanmar-now.org/mm/news/38623/ }}</ref> * ၂၈ ဇွန် ** မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့]]နှင့် [[သထုံမြို့]]အကြားက ရွှေရောင်ပြတံတားကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ် KNLA/PDF ပူးပေါင်းတပ်များက မိုင်းခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ အိမ်စီးကား ၃ စီး တံတားအောက် ထိုးကျကာ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=သထုံ၊ ဘီးလင်းလမ်း KNU တိုက်ခိုက်မှု ထိခိုက်သေဆုံးသူတချို့ရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/ethnic-armed-knu-launches-an-roadsite-attack-on-a-highway-in-karen-state/7159908.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032053/https://burmese.voanews.com/a/ethnic-armed-knu-launches-an-roadsite-attack-on-a-highway-in-karen-state/7159908.html }}</ref> တံတားပေါက်ကွဲမှုအပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုသွားရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ်အတွင်း ထပ်မံပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် လူ၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ခရိုင်အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဇွန် ၂၉ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ဘီးလင်းကျုံအိတ်တံတား ဖောက်ခွဲခံရမှု အနည်းဆုံး နှစ်ဦး သေ၊ ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cq5g1p7wnqzo |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032047/https://www.bbc.com/burmese/articles/cq5g1p7wnqzo }}</ref> ** စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[စဉ့်ကိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|စဉ့်ကိုင်ရွာ]]အနီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်း စဉ့်ကိုင်ရွာအနီးတိုက်ပွဲ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ဦးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-raid-saging-pda-camp/7158813.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032051/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-raid-saging-pda-camp/7158813.html }}</ref> * ၂၉ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းမြို့နယ် [[စမွန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|စမွန်းရွာ]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ အရပ်သားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် စမွန်းရွာ စီးနင်းခံရပြီး အရပ်သားလေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/death-samun-village-07012023070514.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032046/https://www.rfa.org/burmese/news/death-samun-village-07012023070514.html }}</ref> ** ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[မူဆယ်မြို့နယ်]] ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) အနီး မုံးပေါ်ရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် MNDAA ကိုးကန့်တပ်အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကောင်စီ နဲ့ ကိုးကန့်တပ် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-council-and-the-kokant-army-fought-fiercely-in-northern-shan-state/7161806.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032049/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-council-and-the-kokant-army-fought-fiercely-in-northern-shan-state/7161806.html }}</ref> * ၃၀ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မော်လိုက်မြို့နယ်]]၊ [[တောင်းအင်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်|တောင်းအင်ရွာ]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ၊ မော်လိုက်ခရိုင် တပ်ရင်း ၂ က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၁၀ ဦး သေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်ဟု NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မော်လိုက်မြို့နယ် တောင်းအင်ရွာ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း စီးနင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/occupied-military-camp-07022023043408.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကောလင်းမြို့]]ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အသက် ရှစ်နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် မြို့ခံလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကောလင်းမြို့ပေါ်လက်နက်ကြီးကျပြီး ကလေးအပါ လေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kawlin-weapon-died-07012023074419.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကိုထက်ပိုင်စိုးကို စစ်ကောင်စီက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀ (ည)ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ဆယ်နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဖမ်းဆီးခံ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ထောင် ဆယ်နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/student-prison-06302023123037.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ဇူလိုင် === * ၁၅ ဇူလိုင် - မန္တလေးတိုင်း၊ မတ္တရာမြို့နယ်အရှေ့ခြမ်း အမှတ် (၁၀၁၄) လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ် အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ကင်းစခန်းတို့ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစခန်းကို PDF တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39642/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145935/https://myanmar-now.org/mm/news/39642/ }}</ref> * ၂၀ ဇူလိုင် - စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းတစ်ခုသည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ထန်တလန်မြို့အနီး တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (CDF) စခန်းငယ်တစ်ခုကို လေတပ်အကူအညီဖြင့် စီးနင်းသိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ထန်တလန် CDF စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39859/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145933/https://myanmar-now.org/mm/news/39859/ }}</ref> * ၂၁ ဇူလိုင် ** ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီမြို့အနီးရှိ လက်ခတ်တောင်ကြောပေါ်တွင် အခြေစိုက်ထားသည့် စစ်ကောင်စီ စခန်းကုန်းကို ဇူလိုင် ၂၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် KNU လက်အောက်ရှိ ကော်ဘရာစစ်ကြောင်း၊ ကျားသစ်နက်စစ်ကြောင်း၊ Federal Wings စသည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=လင်းထင် |title=မြဝတီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လက်ခတ်တောင်စခန်းကုန်း အသိမ်းခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39883/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145938/https://myanmar-now.org/mm/news/39883/ }}</ref> ** စစ်ကောင်စီတပ်မှ အင်အား ၈၀ ခန့်ပါသည့် စစ်ကြောင်းသည် ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စုန်းချောင်းရွာအား နံနက် ၂ နာရီခန့်တွင် ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ပစ်သတ်ခံရခဲ့ကာ ရွာခံ ၁၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီး ရွာမှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစဉ် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ယင်းမာပင်၊ စုန်းချောင်းရွာ စစ်တပ်ဝင်စီးပြီး အသက်မပြည့်သေးသူ ၃ ဦးအပါအဝင် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39903/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145936/https://myanmar-now.org/mm/news/39903/ }}</ref> === ဩဂုတ် === * ၄ ဩဂုတ် - [[ကနောင်စစ်ဆင်ရေး]]အရ နောင်ချိုမြို့အနီးတွင် အရာရှိတစ်ဦးအပါအဝင် အင်အား ၁၅ ဦးပါ စစ်ကားတစ်စီးကို PDF က ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကားပေါ်ပါ အားလုံး သေဆုံးခဲ့ကာ လက်နက်ခဲယမ်းများ ရခဲ့သည်။<ref name="kanaung">{{cite news |last1=သူရမောင် |first1=မိုးဦး, မြတ်ပန်း |title=တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ် အထိနာဟု မန္တလေး PDF ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41819/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=29 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929234718/https://myanmar-now.org/mm/news/41819/ }}</ref> * ၇ ဩဂုတ် - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဘုတလင်မြို့]]လယ်ရှိ မီးသတ်စခန်းကို ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး မြို့နယ်မီးသတ်ဦးစီးမှူးအပါအဝင် စခန်းအတွင်းနေထိုင်သူ ၂၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ဘုတလင်မြို့ မီးသတ်စခန်းကို PDF စီးနင်းပြီး မီးသတ်သမားများကို ဖမ်းဆီး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40502/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165302/https://myanmar-now.org/mm/news/40502/ }}</ref> * ၁၁ ဩဂုတ် - အင်အား ၅၀ ပါ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းတွင် မိုင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ရာ စစ်ကြောင်းမှူး အပါအဝင် ၁၀ ဦး သေဆုံးပြီး ၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="kanaung"/> * ၁၂ ဩဂုတ် - ဘုတလင်မြို့နယ် [[သခွတ္တနယ်ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|သခွတ္တနယ်ကျေးရွာ]] ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း ဖွင့်လှစ်ထားသည့် အခမဲ့ဆေးခန်းနှင့် ထိုရွာရှိ နေအိမ် ၄၀ ဝန်းကျင်ကို အင်အား ၇၀ နီးပါးပါသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဘုတလင်တွင် ပရဟိတဆေးခန်းနှင့် အိမ်များ မီးရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40691/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165300/https://myanmar-now.org/mm/news/40691/ }}</ref> * ၁၄ ဩဂုတ် - ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီ တပ်စွဲထားသည့် တောင်ကုန်းကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ]]က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လက်နက် ၆ လက် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကာ ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ထန်တလန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်များ ဝင်ရောက်စီးနင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40730/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165252/https://myanmar-now.org/mm/news/40730/ }}</ref> * ၃၁ ဩဂုတ် - ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] ယာယီစခန်းတစ်ခု အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားသည့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA) က စီးနင်းခဲ့ရာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး သေဆုံးပြီး ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref name="cdf">{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ချင်းပြည်နယ် တော်လှန်ရေးစခန်းနှစ်ခုကို ဇိုမီးနယ်ခြားစောင့်တပ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41872/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=11 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011071230/https://myanmar-now.org/mm/news/41872/ }}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၃ စက်တင်ဘာ - [[မြဝတီမြို့]]ရှိ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးကို ဗုံးတပ်ဒရုန်းလေယာဉ်ငယ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယာယီတပ်ရင်းမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦး၊ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦး အပါအဝင် ၅ ဦး သေဆုံးပြီး၊ ဒဏ်ရာပြင်းထန်သူ ၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=ကိုချို |title=မြဝတီခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီးနောက် လုံခြုံရေးတင်းကျပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41640/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=6 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230906152506/https://myanmar-now.org/mm/news/41640/ }}</ref> * ၆ စက်တင်ဘာ - မုံရွာမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=မုံရွာတောင်ပိုင်း ကာကွယ်ရေးစခန်းတစ်ခု စီးနင်းခံရ၊ ၄ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41719/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=8 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230908100342/https://myanmar-now.org/mm/news/41719/ }}</ref> * ၈ စက်တင်ဘာ - ပြင်ဦးလွင်-မိုးကုတ်ကားလမ်းဘေး၊ တောင်နီကျေးရွာအနီးရှိ တာဝါတိုင်ကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များအား ကနောင်စစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ၁၃ ဦး နှင့် PDF တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="kanaung"/> * ၁၀ စက်တင်ဘာ ** တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်က ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး သေဆုံးပြီး မောင်းပြန်သေနတ် ၁ လက် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်ဟု CDF (တွန်းဇံ) က ဆိုသည်။<ref name="cdf"/> ** မကွေးတိုင်း ရေစကြိုမြို့ဘက်မှ လာသည့် စစ်သင်္ဘောတစ်စီးသည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းကျေးရွာများကို ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ဖောင်းကတာကျေးရွာရှိ နေအိမ်နှစ်လုံးပေါ် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက် ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး တစ်ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=စစ်သင်္ဘောပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဆားလင်းကြီးဒေသခံ တစ်ဦးသေ၊ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41786/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=12 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230912053546/https://myanmar-now.org/mm/news/41786/ }}</ref> * ၁၁ စက်တင်ဘာ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်]]ရှိ [[ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာန|ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန]]ရုံးကို လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခံရသော်လည်း အထိအခိုက်မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |first1=နေမင်းနီ |title=မန္တလေးတွင် အခွန်ဦးစီးဌာနရုံး ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41892/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=13 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230913090008/https://myanmar-now.org/mm/news/41892/ }}</ref> * ၁၄ စက်တင်ဘာ **စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[ကင်းတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကင်းတော်ကျေးရွာ]]၊ [[တံတားဦးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တံတားဦးကျေးရွာ]]တို့အနီးတွင် ရှိသည့် ကျေးရွာပကဖအဖွဲ့တို့၏ စခန်းများကို အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ [[မြင်းဆည်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|မြင်းဆည်ရွာ]]မှ အရပ်သား ၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=စစ်ကိုင်းတွင် အမျိုးသား ၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ် သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42050/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=11 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011065251/https://myanmar-now.org/mm/news/42050/ }}</ref> ** [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]] အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ ကျော်ခန့်အကွာ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်မျဉ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီ၏ ရေတံလျှောက်စခန်းကုန်းကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=လင်းထင် |title=ထိုင်းနယ်စပ် စခန်းကုန်းတစ်ခုကို KNU တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42027/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=15 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230915104351/https://myanmar-now.org/mm/news/42027/ }}</ref> === အောက်တိုဘာ === {{main article |လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} *၉ အောက်တိုဘာ - စစ်ကောင်စီ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]]က [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၏ မြို့ဖြစ်သော [[လိုင်ဇာမြို့]]ပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် မုန်လိုင်ခတ်စစ်ဘေးရှောင်စခန်းအား ထိမှန်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ် ၁၃ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၂၉ ဦး သေဆုံးကာ အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Dozens killed and injured in military attack on Myanmar refugee camp |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/10/dozens-killed-and-injured-in-military-attack-on-myanmar-refugee-camp |agency=Al Jazeera |date=October 10, 2023 |accessdate=22 October 2023 |archivedate=7 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207001508/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/10/dozens-killed-and-injured-in-military-attack-on-myanmar-refugee-camp }}</ref> {{main article|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး}} *၂၇ အောက်တိုဘာ **[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]နှင့် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] တို့ပါဝင်သော [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ကို စတင်ခဲ့သည်။ မဟာမိတ်အဖွဲ့များက ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များတွင် စစ်ကောင်စီစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite news |title=Alliance of 3 ethnic rebel groups carries out coordinated attacks in northeastern Myanmar |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/alliance-3-ethnic-rebel-groups-carries-coordinated-attacks-104431614 |access-date=October 27, 2023 |agency=ABC News |accessdate=22 November 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104221713/https://abcnews.go.com/International/wireStory/alliance-3-ethnic-rebel-groups-carries-coordinated-attacks-104431614 }}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Myanmar: Escalation of clashes in northern Shan and the Southeast Flash Update #1 (As of 30 October 2023) |url=https://www.unocha.org/publications/report/myanmar/myanmar-escalation-clashes-northern-shan-and-southeast-flash-update-1-30-october-2023 |website=UNOCHA |access-date=October 30, 2023}}</ref> ** KNLA နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ကော့ကရိတ်မြို့တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-29 |title=ကော့ကရိတ်တိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ကြီးကျလို့ ဒေသခံ ၆ ဦးသေဆုံး |language=Burmese |work=BBC Burmese |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/czd08g301xvo |access-date=2023-10-30 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=30 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231030042923/https://www.bbc.com/burmese/articles/czd08g301xvo }}</ref> *၃၀ အောက်တိုဘာ ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နောင်ချိုမြို့]]နှင့် ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်များ စီးနင်းထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=နောင်ချိုမြို့နဲ့ ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်တွေ စီးနင်းထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html |access-date=2023-10-30 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104222309/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ကွမ်းလုံမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီမှ ခလရ ၁၄၃ တပ်ရင်းက လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-01 |title=ခလရ ၁၄၃ တပ်ရင်းတရင်းလုံး လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ထုတ်ပြန် |language=Burmese |work=VOA |url=https://burmese.voanews.com/a/7336659.html |access-date=2023-11-01 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=1 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101103323/https://burmese.voanews.com/a/7336659.html }}</ref> === နိုဝင်ဘာ === [[File:Operation 1027.svg|thumb|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အခြေအနေ (၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၉ အထိ)]] *၁ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်ကောင်စ်ီက နောင်ချိုမြို့သို့ စစ်ကူယာဉ်တန်းပို့ဆောင်ခဲ့ရာ မဟာမိတ်အဖွဲ့များနှင့် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြာ သံချပ်ကာကားတစ်စင်း ပေါက်ကွဲပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=နောင်ချိုမြို့အနီး စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းကို TNLAနှင့် MDY PDFတို့စစ်ဆင် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376015.html |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=2 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102152449/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376015.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]၊ [[ပန်ဆန်းမြို့]] နှင့် [[သိန္နီမြို့]]များကို မဟာမိတ်အဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=မြို့သုံးမြို့ကျသွားပြီဟု စစ်ကောင်စီဝန်ခံ |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623052 |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107103759/https://burmese.dvb.no/post/623052 }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=ညီနောင်မဟာမိတ်များ၏ စစ်ဆင်ရေး၇ရက်မြောက်နေ့တွင် မြို့လေးမြို့ကို အပြီးတိုင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ |language=Burmese |work=Ayeyarwaddy Times |url=https://ayartimes.com/?p=27362 |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=3 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103150134/https://ayartimes.com/?p=27362 }}</ref> *၃ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ရွှေလီကြိုးတံတားကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-03 |title=နမ့်ခမ်းမြို့မှာ TNLA နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၊စစ်တပ်ကလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုလုပ် |language=Burmese |work=BBC Burmese |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ck5xg61z3ppo |access-date=2023-11-03 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=3 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103102012/https://www.bbc.com/burmese/articles/ck5xg61z3ppo }}</ref> *၆ နိုဝင်ဘာ - ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ခရိုင်မြို့ဖြစ်သော [[ကောလင်းမြို့]]ကို အေအေ၊ ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နမ့်ခမ်းမြို့]]တစ်မြို့လုံးနီးပါးကို တီအန်လယ်အေက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=နမ့်ခမ်းတစ်မြို့လုံးနီးပါး TNLAထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44666/ |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107031753/https://myanmar-now.org/mm/news/44666/ }}</ref> *၇ နိုဝင်ဘာ - {{main article |၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး}} ** [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] ကို ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စတင်ခဲ့ကာ [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-09 |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |access-date=2023-11-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124854/https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-08 |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး စတင် |url=https://burmese.voanews.com/a/7346374.html |access-date=2023-11-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110130401/https://burmese.voanews.com/a/7346374.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ခြမ်း [[တမူးမြို့နယ်]]ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို ပီဒီအက်ဖ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကလေး- တမူးလမ်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို PDF သိမ်း |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107165647/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်]] မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ ၉၉ ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကျော်လွင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ(၉၉)ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် အရာရှိစစ်သည် ၃၀ကျော် သေဆုံး |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623785 |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131804/https://burmese.dvb.no/post/623785 }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: MNDAA က ကွမ်းလုံနှင့် [[မုံးကိုးမြို့]]များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-08 |title=မုံးကိုးမြို့ကို အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း MNDAAပြော |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44791/ |access-date=2023-11-08 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131848/https://myanmar-now.org/mm/news/44791/ }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကွမ်းလုံနဲ့ နမ့်ခမ်းမြို့ကို ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်ထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376163.html |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108135526/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376163.html }}</ref> *၈ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: TNLA နှင့် MDY-PDF တို့ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]အနီး စစ်တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-08 |title=ဂုတ်ထိပ်တံတားအနီးရှိ စစ်တပ်စခန်းကို TNLA/PDFပူးပေါင်းအဖွဲ့တိုက်ခိုက်နေ |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44780/ |access-date=2023-11-08 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131918/https://myanmar-now.org/mm/news/44780/ }}</ref> *၁၁ နိုဝင်ဘာ - {{main article |၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး}} ** ကယားပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော်မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]] ကို KNDF, KA နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-14 |title=Tens of Thousands Trapped as Myanmar Resistance Strikes Kayah State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=2023-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114143014/https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |url-status=live}}</ref> ** ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး - [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ တိုက်ခိုက်ရေးဂျက်လေယာဉ်တစ်စင်း ကယားပြည်နယ်တွင် ပျက်ကျခဲ့သည်။ KNDF က ပစ်ချခဲ့သည်ဟုဆိုသော်လည်း စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျသည်ဟု တပ်မတော်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=A military jet crashes in eastern Myanmar. Ethnic resistance groups claim they shot it down |url=https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 |last=Peck |first=Grant |date=11 November 2023 |language=en |accessdate=23 November 2023 |archivedate=11 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111174038/https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 }}</ref> *၁၂ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: TNLA က [[သီပေါမြို့]]အနီးရှိ ကျင်သီတံတားဂိတ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-12 |title=သီပေါ ကျင်တီတံတားတပ်စခန်းကို TNLAသိမ်းပိုက် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html |access-date=2023-11-12 |archivedate=12 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112050203/https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html |url-status=live |accessdate=23 November 2023 |archivedate=12 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112050203/https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html }}</ref> *၁၃ နိုဝင်ဘာ - [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ် နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဒုံးပိုက်စခန်းကိုသိမ်းပိုက်ရရှိပြီဟုဆို |trans-title=Two Rathedaung Township Border Guard Military Posts attacked by Arakan Army with Dong Paik camp being captured |date=13 November 2023 |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 |language=my |work=Narinjara News |accessdate=23 November 2023 |archivedate=13 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231113013729/https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 }}</ref> *၁၅ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မိသားစုဝင်များအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုလုံး အလင်းဝင်လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=An ethnic resistance group in northern Myanmar says an entire army battalion surrendered to it |url=https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 |access-date=2023-11-16 |website=NBC News |language=en |archivedate=30 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130093234/https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 }}</ref> **၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး: KNDF က [[လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်]]ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၁၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-15 |title=Kayah Resistance Seizes Myanmar Junta Bases in State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html |access-date=2023-11-15 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=16 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231116062451/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html }}</ref> *၁၆ နိုဝင်ဘာ - **စစ်တွေမြို့နှင့် မဝေးသော [[ပေါက်တောမြို့]]ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ စစ်ကောင်စီက ရေတပ်နှင့် လေတပ်အသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်မှုမျာ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သားနေအိမ်များ ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Captures Town in Rakhine, Prompting Bombardment by Myanmar Military |date=16 November 2023 |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html |work=The Irrawaddy |accessdate=23 November 2023 |archivedate=17 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231117203523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုခေါင်းဆောင် မြီရှောက်ချန်းနှင့် မိသားစုအာ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးကာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2023-11-17/3118050.html|title=最新消息！缅北电诈头目明学昌，已自杀身亡|work=National Business Daily|date=2023-11-17|language=zh-cn|access-date=23 November 2023|archivedate=4 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231204173627/https://www.nbd.com.cn/articles/2023-11-17/3118050.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Former lawmaker dies in police custody after arrest for Myanmar scams |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/lawmaker-11162023165911.html |access-date=2023-11-17 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118082258/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/lawmaker-11162023165911.html }}</ref> * ၂၁ နိုဝင်ဘာ - ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့၊ [[ကနေဒီတောင်]]ပေါ်တွင် တပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ PDF – Zoland က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကနေဒီတောင် စစ်ကောင်စီစခန်း ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/the-chin-defense-forces-occupied-the-kennedy-peak-myanmar-military-base/7364067.html |access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=23 November 2023 |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228064921/https://burmese.voanews.com/a/the-chin-defense-forces-occupied-the-kennedy-peak-myanmar-military-base/7364067.html }}</ref> *၂၄ နိုဝင်ဘာ - ရန်ကုန်မြို့တွင် ညအချိန် သံချပ်ကာကားများ လှည့်လည်နေခြင်းကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ညဉ့်မနက်မီ စောစီးစွာပိတ်သိမ်းကြသည်။<ref>{{cite news |title=Reports of Forced Conscription by Myanmar's Military Spark Panic in Yangon |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/reports-of-forced-conscription-by-myanmars-military-spark-panic-in-yangon.html |date=24 November 2023 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=9 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240409133020/https://www.irrawaddy.com/news/burma/reports-of-forced-conscription-by-myanmars-military-spark-panic-in-yangon.html }}</ref><ref>{{cite news |date=24 November 2023 |title=Parents Pull Children From Schools in Yangon as Myanmar Junta Troops Move In |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/parents-pull-children-from-schools-in-yangon-as-myanmar-junta-troops-move-in.html |work=The Irrawaddy |access-date=25 November 2023 |accessdate=12 January 2024 |archivedate=9 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240409133018/https://www.irrawaddy.com/news/burma/parents-pull-children-from-schools-in-yangon-as-myanmar-junta-troops-move-in.html }}</ref> *၂၅ နိုဝင်ဘာ - ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က မတူပီမြို့နယ်ရှိ လိုင်လင်းပီမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-25 |title=Another town on the India-Myanmar border falls to the resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127132400/https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ }}</ref> *၂၈ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်သည် ၁၈၆ ဦးပါဝင်သော အမှတ် ၁၂၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းသည် MNDAA ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်အား MNDAA က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-29 |title=Another Entire Junta Battalion Raises the White Flag in Myanmar's Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=29 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231129205115/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html }}</ref><ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-30 |title=After Over 30 Years of Control, Myanmar Junta Loses Grip on Township Near China Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/after-over-30-years-of-control-myanmar-junta-loses-grip-on-township-near-china-border.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201023257/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/after-over-30-years-of-control-myanmar-junta-loses-grip-on-township-near-china-border.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် မူဆယ်မြို့သို့ ဦးတည်သော ကုန်းလမ်းများအား ထိန်းချုပ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |title=Opponents vow 'beginning of the end' for Myanmar's junta as resistance launches nationwide offensive |url=https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html |access-date=28 November 2023 |agency=CNN |date=28 November 2023 |archivedate=28 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231128025624/https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=28 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231128025624/https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html }}</ref> *၂၉ နိုဝင်ဘာ - ** CDF နှင့် CNA တို့က မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chin allied resistance claims big junta losses in western Myanmar |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html |access-date=2023-12-01 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=2 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231202043350/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html }}</ref> ** [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cho |first=Ko |date=2023-11-30 |title=Rival Shan armies declare truce as other ethnic armed groups gain ground |url=https://myanmar-now.org/en/news/rival-shan-armies-declare-truce-as-other-ethnic-armed-groups-gain-ground/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240327180609/https://myanmar-now.org/en/news/rival-shan-armies-declare-truce-as-other-ethnic-armed-groups-gain-ground/ }}</ref> === ဒီဇင်ဘာ === {{see also|လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ}} * ၁ ဒီဇင်ဘာ - [[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့အရှေ့တောင်ပိုင်းကို MNDAA က စတင်ထိုးစစ်ဆင်သည်။ အရပ်သားများစွာ မြို့အတွင်း ပိတ်မိနေကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်သံရုံးက တရုတ်နိုင်ငံသားများ မြို့အတွင်းမှ ထွက်ခွာကြရန် ဆော်ဩသည်။<ref>{{cite news |title=After weeks of preparation, MNDAA says it has entered Laukkai |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |date=1 December 2023 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=6 January 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ }}</ref> * ၃ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့တောင်ဘက်ရှိ ဘုရားလေးဆူကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို MNDAA က တိုက်ခိုက်သည်။ တိုက်ပွဲမှာ ရှစ်နာရီခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။<ref name=4bsh>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Ethnic Army Battles to Seize Another Base From Myanmar Junta Near Border With China |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |access-date=2023-12-07 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=6 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231206134554/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |url-status=live}}</ref> * ၄ ဒီဇင်ဘာ - ** ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး: KNLA နှင့် ဒေသခံ PDF များက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ မုန်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်သော မြို့ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Myanmar Resistance Seizes First Town in Bago Region: KNU |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-seizes-first-town-in-bago-region-knu.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=15 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240415180748/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-seizes-first-town-in-bago-region-knu.html }}</ref> ** လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မှ ထွက်ပြေးသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား MNDAA က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=4bsh/> * ၅ ဒီဇင်ဘာ - ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ တရွန်အိုင် ဗျူဟာစခန်းကုန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-06 |title=Arakan Army Declares Seizure of Major Myanmar Junta Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=7 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207024830/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html }}</ref> * ၆ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: ဘုရားလေးဆူကုန်းအား MNDAA က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ လောက်ကိုင်မြို့ တောင်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-seizes-key-outpost-south-of-laukkai/ |title=MNDAA seizes key outpost south of Laukkai |date=6 December 2023 |access-date=6 December 2023 |archivedate=8 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231208173510/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-seizes-key-outpost-south-of-laukkai/ |url-status=live}}</ref> * ၇ ဒီဇင်ဘာ - [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၂) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ဌာနချုပ်မှူးဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဇော်လင်းကို အသေရမိခဲ့သည်ဟု ကိုးကန့်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း သေဆုံးမှုအား အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |title=敏昂萊武裝第12野戰旅旅長在果敢戰場被擊斃 |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/12/12.html |access-date=2023-12-08 |website=果敢资讯网 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231209231216/https://kokang123.blogspot.com/2023/12/12.html|archivedate=December 9, 2023|trans-title=Tatmadaw's 12th Military Operations Brigadier General Shot Dead in Kokang Battlefield|lang=zh}}</ref>{{Better source needed|date=December 2023}} * ၁၁ ဒီဇင်ဘာ - ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်တို့အကြား ဆွေးနွေးပွဲကို တရုတ်နိုင်ငံက လက်ခံကျင်းပခဲ့ရာ 'အပြုသဘောဆောင်သော ရလဒ်များ' ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=China brokers talks in Myanmar between military junta and rebel groups that yield 'positive results' |url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3244699/china-brokers-talks-myanmar-between-military-junta-and-rebel-groups-yield-positive-results |access-date=11 December 2023 |date=December 11, 2023 |accessdate=12 January 2024 |archivedate=11 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211145421/https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3244699/china-brokers-talks-myanmar-between-military-junta-and-rebel-groups-yield-positive-results }}</ref> * ၁၃ ဒီဇင်ဘာ - တရုတ်ဦးဆောင်သော ဆွေးနွေးပွဲမှာ "၁၀ မိနစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်" ဟု ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ဆိုခဲ့ကာ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Brotherhood Alliance Denies Myanmar Junta Peace Deal Rumors |work=The Irrawaddy |date=13 December 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/politics/brotherhood-alliance-denies-myanmar-junta-peace-deal-rumors.html |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=1 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240101211111/https://www.irrawaddy.com/news/politics/brotherhood-alliance-denies-myanmar-junta-peace-deal-rumors.html }}</ref> * ၁၅ ဒီဇင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နမ့်ဆန်မြို့]]အား TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Myanmar rebels seize town from military junta despite China-backed ceasefire |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire |access-date=2023-12-18 |website=France 24 |language=en |archivedate=23 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223164727/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire }}</ref> * ၁၈ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်မြို့ မြောက်ဘက်ဝင်ပေါက်အနီးရှိ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထန်ပါကျိုင်းရွာ]]ရှိ MNDAA အပေါ် တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ သုံးကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 November 2023 |author=Kyaw Oo |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ |title=Fighting restarts near Laukkai as MNDAA seizes border gate and trade zone |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archivedate=26 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226191555/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=26 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226191555/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ }}</ref> * ၁၉ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဝင်ပေါက် ရန်လုံးကြိုင်နယ်စပ်ဂိတ်ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Myanmar ethnic armed group seizes another crossing point along the Chinese border, reports say |url=https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ |access-date=2024-01-05 |website=ABC News |date=20 December 2023 |language=en |archivedate=31 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240131114238/https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ }}</ref> * ၂၂ ဒီဇင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: မန်တုံမြို့ကို TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]သည် TNLA ၏ အလုံးစုံထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |author=Hein Htoo Zan |date=23 December 2023 |title=Brotherhood Alliance Seizes Another Ethnic Zone in Myanmar's northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/brotherhood-alliance-seizes-another-ethnic-zone-in-myanmars-northern-shan-state.html |access-date=25 December 2023 |website=The Irrawaddy |archivedate=23 December 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231223205345/https://www.irrawaddy.com/news/burma/brotherhood-alliance-seizes-another-ethnic-zone-in-myanmars-northern-shan-state.html }}</ref> * ၂၅ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့ပေါ်သို့ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၈ ဦးသေဆုံးကာ ၂၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref name=most>{{cite news |title=Most of Laukkai now under MNDAA control |url=https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |date=28 December 2023 |author=Kyaw Oo |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ }}</ref> * ၂၆ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၉၀ ပါဝင်သော တပ်မတော်၏ အမှတ် ၅၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းနှင့် ဒေသခံ နယ်ခြားစောင့်တပ်မှူး ပယ်ဆောက်ချိန်တို့အပါဝင် နယ်ခြားစောင့်တပ် MNDAA ထံတွင် လက်နက်ချသည်။ လက်နက်ချပြီးနောက် MNDAA က မြို့အား ကင်းလှည့်လည်သည်။<ref name=cas>{{cite news |title=Myanmar Infantry Division Surrenders in Laukkai, Shan State: Reports |author=Saw Reh |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |language=en |date=26 December 2023 |access-date=6 January 2024 |archivedate=27 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=27 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html }}</ref> * ၂၇ ဒီဇင်ဘာ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ နတ်သံကွင်းမြို့အား KNLA ဦးဆောင်သောအဖွဲ့မှ သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-loses-another-town-in-bago-region-kills-four-children-in-airstrike.html |access-date=12 January 2024 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-loses-another-town-in-bago-region-kills-four-children-in-airstrike.html }}</ref> * ၂၉ ဒီဇင်ဘာ - စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅၁ ဦး အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇီုရမ်ပြည်နယ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://theprint.in/india/151-myanmar-soldiers-flee-to-mizoram-border-village-after-rebel-forces-capture-military-base/1905269/ |access-date=12 January 2024 |archivedate=14 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240114105949/https://theprint.in/india/151-myanmar-soldiers-flee-to-mizoram-border-village-after-rebel-forces-capture-military-base/1905269/ }}</ref> == ၂၀၂၄ == === ဇန်နဝါရီ === * ၄ ဇန်နဝါရီ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့ရှိ ဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်သည် လက်နက်ချခဲ့ရာ လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် မိသားစုဝင်များ လားရှိုးမြို့သို့ ထွက်ခွာသည်။<ref name=end>{{cite news |title=Myanmar Regime Raises the White Flag in Kokang Zone on China Border in Shan State |date=5 January 2024 |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=12 January 2024 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118021858/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html }}</ref> * ၅ ဇန်နဝါရီ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲပြီးဆုံးကာ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့]]အား MNDAA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA captures military command centre outside Laukkai, taking full control of city |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ |date=5 January 2024 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=12 January 2024 |archivedate=11 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240111142130/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၃၈၉ ဦးနှင့် မိသားစုဝင် ၁၆၀၀ ဦး လက်နက်ချသည်ဟု MNDAA က ထုတ်ပြန်သည်။ မိသားစုဝင်များ၏ အသက်အန္တရာယ်လုံခြုံရေးအတွက် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုသည်။<ref name=surr2>{{cite news |title=Myanmar ethnic minority armed groups: Over 2,300 military personnel surrendered |date=6 January 2024 |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ |work=NHK World- Japan |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=7 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240107114044/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ }}</ref> * ၈ ဇန်နဝါရီ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တောင်ရှည်တောင်စစ်စခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းယူသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ခန့် လက်နက်ချသည်။<ref name=aakt>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses Nearly 50 Troops, More Bases in Three Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html |date=10 January 2024 |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=20 January 2024 |archivedate=15 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115022517/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၉ ဇန်နဝါရီ - အင်ဒို-မြန်မာ [[ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း]]တွင် ဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင်း တိုက်ပွဲများတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=aakt/> * ၁၂ ဇန်နဝါရီ - ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံက ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/12/myanmar-junta-and-armed-rebels-agree-ceasefire |access-date=20 January 2024 |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228144830/https://www.theguardian.com/world/2024/jan/12/myanmar-junta-and-armed-rebels-agree-ceasefire }}</ref> * ၁၃ ဇန်နဝါရီ - [[လားရှိုးမြို့နယ်]]နှင့် [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]များအပါအဝင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ကာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု TNLA က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Breaks Chinese-Brokered Ceasefire: TNLA |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html |date=13 January 2024 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=20 January 2024 |archivedate=13 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240113144010/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html }}</ref> * ၁၅ ဇန်နဝါရီ - ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-victory-in-paletwa-myanmars-chin-state.html |access-date=20 January 2024 |archivedate=27 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227180712/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-victory-in-paletwa-myanmars-chin-state.html }}</ref> * ၁၈ ဇန်နဝါရီ - ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၇၆ ဦးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးကာ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.ndtv.com/india-news/more-myanmar-soldiers-enter-mizoram-amid-conflict-with-armed-ethnic-group-4888638 |access-date=20 January 2024 |archivedate=19 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119102953/https://www.ndtv.com/india-news/more-myanmar-soldiers-enter-mizoram-amid-conflict-with-armed-ethnic-group-4888638 }}</ref> * ၂၀ ဇန်နဝါရီ - ** စစ်ကောင်စီတပ်သား ၆၀၀ ကျော်သည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်က အိန္ဒိယစစ်တပ်ထံ ခိုလှုံမှုများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယနယ်စပ် ၁,၆၄၃ ကီလိုမီတာအား ခြံစည်းရိုးကာရန် အိန္ဒိယအစိုးရက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=India-Myanmar border to be fenced soon, says Home Minister Amit Shah |url=https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece |date=20 January 2024 |work=The Hindu |language=en |accessdate=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126182417/https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece }}</ref> ** တပ်မတော်နှင့် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]တို့သည် [[ဟိုပုံးမြို့နယ်]]တွင် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/firefight-erupts-as-myanmar-junta-troops-halt-pnlo-arms-convoy-in-shan-state.html Firefight Erupts as Myanmar Junta Troops Halt PNLO Arms Convoy in Shan State]. Brian Wei. January 23, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124045933/https://www.irrawaddy.com/news/burma/firefight-erupts-as-myanmar-junta-troops-halt-pnlo-arms-convoy-in-shan-state.html|date=January 24, 2024}}</ref> * ၂၄ ဇန်နဝါရီ - ** [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့သည် ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် တပ်မတော်တို့ ထိန်းချုပ်ထားသော ဆီဆိုင်မြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> ** ရေးမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီနှင့် နီးစပ်သော မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ပိုင် ကားတစ်စီးကို ပီဒီအက်ဖ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်သုံးဦးသေဆုံးပြီး လက်နက်နှင့် ဗုံးပစ်လောင်ချာတို့ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ပစ်သတ်ခံရ|trans-title=Three members of the Mon Peace Defense Force were shot dead|lang=my|url=https://burmese.monnews.org/2024/01/24/%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD/|date=January 24, 2024|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20240126160153/https://burmese.monnews.org/2024/01/24/%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD/|archivedate=|access-date=6 February 2024|archivedate=26 January 2024}}</ref> * ၂၅ ဇန်နဝါရီ - စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ပေါက်တောမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ မြို့ပေါ်ရှိ အဆောက်အုံအများအပြား ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=January 25, 2024 |title=Arakan Army Captures Key Town From Junta in Myanmar's Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |website=The Irrawaddy |access-date=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126031058/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html }}</ref> * ၂၆ ဇန်နဝါရီ - ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ဆီဆိုင်မြို့]]အား ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Pa-O, Karenni forces seize control of town in southern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-karenni-forces-seize-control-of-town-in-southern-shan-state/ |author=Aung Naing |date=26 January 2024 |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126121405/https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-karenni-forces-seize-control-of-town-in-southern-shan-state/ }}</ref> * ၂၉ ဇန်နဝါရီ - ** KNLA နှင့် PDF တပ်ဖွဲ့များက တပ်မတော်၏ [[:en:Eurocopter AS365|ရဟတ်ယာဉ်]]တစ်စင်းအား စက်သေနတ်များ၊ စနိုက်ပါနှင့် ဒုံးပစ်လက်နက်တို့ဖြင့် ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ်အေးမင်းနောင်၊ ဗိုလ်မှူးစိုးလွင်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူး တိုးဦးနှင့် အခြားနှစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-karen-state-another-myanmar-junta-chopper-shot-down.html In Karen State, Another Myanmar Junta Chopper Shot Down]. January 29, 2024. [[The Irrawaddy]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129142812/https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-karen-state-another-myanmar-junta-chopper-shot-down.html|date=January 29, 2024}}</ref><ref> [https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146 Sniper Shoots Dead Myanmar Brigadier-general In Helicopter]. January 29, 2024. [[Agence France-Presse|AFP]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129194457/https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146|archivedate=January 29, 2024}}</ref> ** မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ် ၃၈၀ ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ်အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta's infantry base seized by Arakan Army|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-infantry-base-seized.html|access-date=2024-01-29|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=4 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204054158/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-infantry-base-seized.html}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၁ ဖေဖော်ဝါရီ - [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ အမှတ် ၅၄၀ ခြေမြန်တပ်ရင်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Another myanmar battalion base captured|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-myanmar-battalion-routed-in-rakhine-as-aa-eyes-state-capital.html|access-date=2024-02-01|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=4 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240504195023/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-myanmar-battalion-routed-in-rakhine-as-aa-eyes-state-capital.html}}</ref> * ၅ ဖေဖော်ဝါရီ - ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ [[ဒေါဆီအီရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဒေါဆီအီရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းအား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် ကလေးငယ် အနည်းဆုံး လေးဦး သေဆုံးကာ ၁၀ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Warplanes Bomb School in Karenni State, Killing 4 Children|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-warplanes-bomb-school-in-karenni-state-killing-4-children.html|access-date=2024-02-06|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=8 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240508031855/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-warplanes-bomb-school-in-karenni-state-killing-4-children.html}}</ref> * ၆ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် [[ဖားကန့်မြို့နယ်|ဖားကန့်]]နှင့် [[မံစီမြို့နယ်]]များရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်စခန်းနှစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA, PDF Seize Two Myanmar Junta Outposts in Kachin State Within a Week|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html|access-date=2024-02-06|website=Irrawaddy|accessdate=11 February 2024|archivedate=13 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213160055/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html}}</ref> * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - ** မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ် လက်ကျန်နှစ်ခုအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မင်းပြားမြို့နယ်အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html |access-date=11 February 2024 |archivedate=7 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207113816/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html }}</ref> ** မြောက်ဦးနှင့် [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]များတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိကာ ကျောက်တော်မြို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253|title=AA captures six towns so far, two more waits for coming under their control|access-date=8 February 2024|website=Narinjara News|archivedate=8 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208171938/https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253}}</ref> * ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ** အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အကြား အမျိုးသားနှင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၇ နှစ်ကြား အမျိုးသမီး အရွယ်ရောက်သူတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အာဏာတည်ကြောင်း စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar junta enforces compulsory military service law: Report|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/myanmar-junta-enforces-compulsory-military-service-law-report-101707581223173-amp.html|access-date=2024-02-10|website=[[Hindustan Times]]|accessdate=11 February 2024|archivedate=11 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240211051317/https://www.hindustantimes.com/world-news/myanmar-junta-enforces-compulsory-military-service-law-report-101707581223173-amp.html}}</ref> ** ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မြောက်ဦးမြို့အား သိမ်းပိုက်လို်က်ကာ တပ်မတော်၏ ကမ်းတက်ရေယာဉ်သုံးစင်းကို နှစ်မြှုပ်ခဲ့သည်။ * ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ - ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့သုံးမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရခြင်းအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] [[ကုလားတန်မြစ်]]ကူးတံတားဖြစ်သော ကစ္ဆပနဒီတံတားကို စစ်ကောင်စီက ဖောက်ခွဲမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းနေ့အစောပိုင်းတွင်လည်း စစ်တွေမြို့အဝင်ရှိ မီးချောင်းတံတားကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military blows bridge to Rakhine State capital as AA advances |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=13 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213161248/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html }}</ref> * ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသော [[ကောလင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> * ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ - ** အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ထိုးထားသော [[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ယင်း၏ နိုင်ငံရေးပါတီ [[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] မှ "မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး)" အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု မွန်ပြည်သစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးစစ်ရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ ကြေညာ |url=https://burmese.dvb.no/post/638482 |work=Democratic Voice of Burma |language=my |access-date=14 February 2024 |date=14 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=29 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240229120629/https://burmese.dvb.no/post/638482 }}</ref><ref>{{cite news |title=မွန်ပြည်သစ်ပါတီမှအတွင်းရေးမှူး၊ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်တို့မှ ပါတီတွင်းမှ ယုံကြည်ချက်တူသူများနှင့် လက်တွဲ၍ စစ်ကောင်စီကို တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/65cc4d61a17cfc013770fe67 |work=Narinjara |language=my |access-date=14 February 2024 |date=14 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=22 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240322032425/https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/65cc4d61a17cfc013770fe67 }}</ref> ** [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]သည် [[ရှားတောမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ကယားပြည်နယ်အတွင်း ကရင်နီအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်နိုင်သော ဒုတိယမြောက်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-forces-capture-shadaw-as-hilltop-junta-base-falls.html Karenni Resistance Forces Capture Shadaw as Hilltop Junta Base Falls]. [[The Irrawaddy]]. Hein Htoo Zan. February 14, 2024. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240214152425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-forces-capture-shadaw-as-hilltop-junta-base-falls.html|date=February 14, 2024}}</ref> * ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကောင်စီတပ်များ စွန့်ခွာသွားပြီးနောက် [[မြေပုံမြို့]]အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army captures another Rakhine State town, warns locals clashes may continue |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ |work=Myannmar Now |language=en |date=16 February 2024 |accessdate=17 February 2024 |archivedate=17 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240217073534/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ }}</ref> * ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈-၁၉ : ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာလေးရွာမှ [[ရိုဟင်ဂျာ]] ၁၀၀ ခန့်ကို နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားသော်လည်း စစ်အစိုးရက စစ်မှုထမ်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အား မှတ်ပုံတင်ကတ်များ၊ ဆန်တစ်အိတ်နှင့် လစဉ် လစာ ၄၁ ဒေါ်လာ ပေးမည်ဟု စစ်အစိုးရက ကတိပြုထားသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ၁၄ ရက်ကြာ အခြေခံသင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့ရသည်။ ရှောင်တိမ်းနေသော ရိုဟင်ဂျာ အများအပြားသည် [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ARSA]] သို့မဟုတ် RSO ကို ကျော်ပြီး ရက္ခိုင့်တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/rohingya-men-in-myanmar-are-being-forcibly-recruited-by-the-juntas-military.html Rohingya Men in Myanmar Are Being Forcibly Recruited by The Junta’s Military] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240507140422/https://www.irrawaddy.com/news/burma/rohingya-men-in-myanmar-are-being-forcibly-recruited-by-the-juntas-military.html |date=7 May 2024 }}. [[The Irrawaddy]]. Hein Htoo Zan. February 23, 2024.</ref> <ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/65d7032ace78abb409ae8bc8 Junta forces abduct 100 young Muslims from Buthidaung to enroll in conscription] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240404225520/https://www.narinjara.com/news/detail/65d7032ace78abb409ae8bc8 |date=4 April 2024 }}. Narinjara News. February 22, 2024.</ref> တချိန်တည်းတွင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၅၅ နှစ်ကြား အမျိုးသားများကို ပြည်သူ့စစ်များအဖြစ် မဝင်ရောက်ပါက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ရုပ်သိမ်းမည်ဟု စစ်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူများက ကျောက်ဖြူမြို့ရှိ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]စစ်ဘေးရှောင်များကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/en/news/kaman-idps-in-rakhine-state-told-to-form-pro-junta-militia/|title=Kaman IDPs in Rakhine State told to form pro-junta militia|date=February 21, 2024|publisher=[[Myanmar Now]]|url-access=subscription|author=Jessy Wolf|access-date=29 February 2024|archivedate=24 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224175618/https://myanmar-now.org/en/news/kaman-idps-in-rakhine-state-told-to-form-pro-junta-militia/}}</ref> * ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ: ** KIA တပ်ဖွဲ့များသည် ၄ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် Jehkam စစ်အခြေစိုက်စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ** [[ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ|ရှမ်းပြည် တိုးတက်ရေးပါတီ]] (SSPP) နှင့် ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များသည် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး အင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-02-23 |title=အာဏာရှင်စနစ်ကျဆုံးရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်း လာရေး တိုက်ပွဲဝင်နေဟု SSPP/SSA ကြေညာ၊ တော်လှန်လိုသော ပြည်သူများကို ကြိုဆိုလက်ခံမည်ဟု ဖိတ်ခေါ် |url=https://yktnews.com/2024/02/147102/ |access-date=2024-02-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224160442/https://yktnews.com/2024/02/147102/ }}</ref> * ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ: ** ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် KIA နှင့် ABSDF မှ သိမ်းပိုက်ခံထားရသော မော်လူးမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် စစ်အစိုးရတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en |accessdate=29 February 2024 |archivedate=22 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222203614/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ }}</ref> ** အစိုးရ/PNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|PNLA]] တပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဟိုပန်မြို့အရှေ့ဘက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နာရီများစွာကြာပြီးနောက် စစ်အစိုးရတပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army soldiers killed as fighting continues near Shan State capital |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-soldiers-killed-as-fighting-continues-near-shan-state-capital/ |date=22 February 2024 |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=29 February 2024 |archivedate=22 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222145811/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-soldiers-killed-as-fighting-continues-near-shan-state-capital/ }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ: SSPP နှင့် မဟာမိတ်တပ်များသည် ဟိုပန်နှင့် မိုင်းပွန်ကြားရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-02-23 |title=ဟိုပုံးမြိုနှင့် မိုင်းပွန်မြို အကြားရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လွယ်ဝိုးတုတ်စခန်းကို SSPP နှင့်မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2024/02/147203/ |access-date=2024-02-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224160513/https://yktnews.com/2024/02/147203/ }}</ref> * ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ: ရမ်းဗြဲမြို့နယ်တွင် AA နှင့် တပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး သုံးရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Suffers Disaster in Battle for Rakhine Township: AA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=27 February 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=24 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240424115557/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html }}</ref> * ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ: ကောလင်းမြို့၏ နေရာအတော်များများကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en |accessdate=6 March 2024 |archivedate=7 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html }}</ref> * ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ: မင်းပြားမြို့နယ်တွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းကို အေအေက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မင်းပြားမြို့နယ်အား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA seizes last junta base in Minbya Township, Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=28 February 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=1 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240301151655/https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ }}</ref> * ၂၉ ဖေဖော်ဝါရီ: [[ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း|ကုလားတန်လမ်းဖောက်လုပ်ရေး]]အတွက် အေအေ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[:en:K. Vanlalvena|K. Vanlalvena]] တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army meets with Indian officials to discuss resumption of Kaladan road |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-meets-with-indian-officials-to-discuss-resumption-of-kaladan-road/ |work=Myanmar Now |language=en |date=4 March 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=4 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240304171458/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-meets-with-indian-officials-to-discuss-resumption-of-kaladan-road/ }}</ref> === မတ် === * ၂ မတ်: မုဒုံမြို့နယ်ရှိ [[ကမာဝက်မြို့|ကမာဝက်]]နှင့် [[ကော့ပီထော်ရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်|ကော့ပိထော]]ရှိ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်သုံးဦးအား မွန်ပြည်သစ်ပါတီ-စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (NMSP-AMD) မှ ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military Junta Forces Extends Presence Across Mudon Township |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-junta-forces-extends-presence-across-mudon-township |work=Independent Mon News Agency |language=en |date=7 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509114158/https://www.bnionline.net/en/news/military-junta-forces-extends-presence-across-mudon-township }}</ref> * ၄-၅ မတ်: NMSP-AMD ၏ လုပ်ဆောင်မှုများအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် မုဒုံနှင့် ကမာဝက်မြို့များတွင် စစ်အင်အား ၁၆၀ ကို တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။ * ၅ မတ်: TNLA သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့နယ်များဖြစ်သည့် [[မန်တုံမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်]]များကို တပ်မတော်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Number of Townships Placed Under Martial Law by Myanmar Junta Rises to 61 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=5 March 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=11 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240311051705/https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html }}</ref> * ၇ မတ်: [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]၏ ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်းသည် အောင်မြေသစ်ရွာအနီးတွင် KIA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref> [https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/ Junta-allied Lisu militia leader killed in battle with Kachin forces]. [[Myanmar Now]]. March 8, 2024. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240308151624/https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/|date=March 8, 2024}}</ref> * ၈ မတ်: [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင် အရပ်သားအစိုးရဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် ဒေသခံချင်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army to launch public administration in Paletwa Township, Chin State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=8 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=8 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240308152007/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ }}</ref> * ၁၁ မတ်: ယခင်အပတ်မှ စတင်သော စစ်ဆင်ရေးတွင် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ရှေ့တန်းစခန်း ၂၀ ကျော်ကို သိမ်းပို်က်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အေက ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military Loses Major Bases as KIA Continues Offensive in Kachin State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-loses-major-bases-as-kia-continues-offensive-in-kachin-state.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=11 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=21 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240321012725/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-loses-major-bases-as-kia-continues-offensive-in-kachin-state.html }}</ref> * ၁၂ မတ်: ** ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့]]ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Seizes Rakhine Town Near Key Chinese Port Project |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-rakhine-town-near-key-chinese-port-project.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406123333/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-rakhine-town-near-key-chinese-port-project.html }}</ref> ** [[မောင်တောမြို့နယ်]]ရှိ အောင်သပြေနယ်စပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်းသို့ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၉ ဦး ထွက်ပြေးခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Claims Seizure of Myanmar Junta Border Outpost |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=13 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=13 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240313152401/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html }}</ref> * ၁၄ မတ်: ** ချင်းရွှေဟော်နှင့် ကြူကုတ်နယ်စပ်စခန်းများကို MNDAAA က ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA reopens two Myanmar-China border trading points |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-reopens-two-myanmar-china-border-trading-points/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=16 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240316234633/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-reopens-two-myanmar-china-border-trading-points/ }}</ref> ** ကရင်နီတပ်များက [[ဖားဆောင်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni resistance fighters occupy Thailand-Myanmar border town of Hpasawng |url=https://myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-occupy-thailand-myanmar-border-town-of-hpasawng/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=16 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240316234603/https://myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-occupy-thailand-myanmar-border-town-of-hpasawng/ }}</ref> **ကလေးမြို့ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား ထိုးစစ်ဆင်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက စခန်းနှင့် ကမ်းပါးနီရွာများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ကမ်းပါးနီရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance’s ‘Final Warning’ to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html }}</ref> * ၁၅ မတ်: [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]ရှိ အမှတ် ၂၃၇ ခြေလျင်တပ်ရင်း ဌာနချုပ်ကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA: Myanmar Junta Battalion Headquarters Seized |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-myanmar-junta-battalion-headquarters-seized.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509072930/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-myanmar-junta-battalion-headquarters-seized.html }}</ref> * ၁၇ မတ်: ရသေ့တောင်မြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ စစ်တွေမြို့အား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ဖြတ်တောက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army takes Rathedaung, its eighth town seizure in Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-takes-rathedaung-its-eighth-town-seizure-in-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=18 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=22 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240422062735/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-takes-rathedaung-its-eighth-town-seizure-in-rakhine-state/ }}</ref> * ၁၉ မတ်: ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် လူစုဆောင်းရခြင်းအတွက် သံတွဲမြို့နယ်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၂၁ ဦး နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/resignations-03192024163107.html|title=Village heads quit in anger over military recruitment in Myanmar's Rakhine state|date=2024-03-19|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=7 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240407002128/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/resignations-03192024163107.html}}</ref> * ၂၂ မတ် ** လိုင်ဇာမြို့ဝန်းကျင်ရှိ ရှေ့တန်းစခန်းများအားလုံး၊ မြို့နယ် ၅ မြို့နယ်ရှိ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များနှင့် [[ပါဂျောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|ပါဂျောင်]]အနီးရှိ စခန်းများအပါအဝင် မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်စခန်း ၅၀ ကျော်နှင့် ဗျူဟာကုန်း ၁၃ ခုအား ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA: Nine Myanmar Junta Strongholds Seized in Two Days |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-nine-myanmar-junta-strongholds-seized-in-two-days.html |work=The Irrawaddy |date=23 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-nine-myanmar-junta-strongholds-seized-in-two-days.html|archivedate=April 6, 2024}}</ref> ** မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် အခြားသော မွန်ပြည်နယ်အခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ မလွှဲတောင်နှင့် [[ကလိန်အောင်မြို့|ကလိန်အောင်]]အကြား လမ်းတလျောက်တွင် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MSRF Vows to Cut Off Junta's Logistic Routes |url=https://www.bnionline.net/en/news/msrf-vows-cut-juntas-logistic-routes |work=Karen Information Center |date=22 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406070646/https://www.bnionline.net/en/news/msrf-vows-cut-juntas-logistic-routes|archivedate=April 6, 2024}}</ref> * ၂၄ မတ်: [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တည်ရှိရာ [[အမ်းမြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။ တဆက်တည်းမှာပင် မကွေးတိုင်း၊ [[ငဖဲမြို့နယ်]]တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacks Myanmar Junta's Rakhine Power Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacks-myanmar-juntas-rakhine-power-base.html |work=The Irrawaddy |date=29 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111814/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacks-myanmar-juntas-rakhine-power-base.html }}</ref> * ၂၅ မတ် : မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) သည် မွန်အမျိုးသားတပ်မတော်အပါအဝင် မဟာမိတ်များဖြင့် [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]ရှိ [[ကော့ဘိန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|ကော့ဘိန်း]]ရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Revolutionary Group Captures Kawt Bein Police Station, Seizes Weapons and Ammunition |url=https://www.bnionline.net/en/news/revolutionary-group-captures-kawt-bein-police-station-seizes-weapons-and-ammunition |work=Independent Mon News Agency |date=27 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509094009/https://www.bnionline.net/en/news/revolutionary-group-captures-kawt-bein-police-station-seizes-weapons-and-ammunition }}</ref> စစ်ကောင်စီက ကော့ဘိန်းနှင့် အနီးတဝိုက်အား လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပြန်လည် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Warships Unleash Firestorm on Mon Village After Police Station Seized |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-warships-unleash-firestorm-on-mon-village-after-police-station-seized.html |work=The Irrawaddy |date=29 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=29 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240429155525/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-warships-unleash-firestorm-on-mon-village-after-police-station-seized.html }}</ref> * ၂၇ မတ်: အမ်းမြို့နယ်ရှိ ဂဲလောင်နှင့် လုံးကောက်ရွာအနီးရှိ စစ်စခန်းများကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-03-28|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/arakan-army-ninth-township-03282024045722.html|title=Myanmar ethnic army sets eyes on ninth township in Rakhine state|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=3 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240403204637/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/arakan-army-ninth-township-03282024045722.html}}</ref> * ၂၈ မတ်: ** မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြင့် [[ဖာပွန်မြို့]]အား KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/knla-claims-seizure-of-karen-town-while-myanmar-junta-celebrates.html|title=knla claims seizure of karen town while myanmar junta celebrates|date=2024-03-19|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=2 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240402112349/https://www.irrawaddy.com/news/burma/knla-claims-seizure-of-karen-town-while-myanmar-junta-celebrates.html}}</ref> ** [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]ရှိ တရုတ်နယ်စပ်ပေါ်ရှိ [[လွယ်ဂျယ်မြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း နှစ်ခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329">{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-another-town-more-bases-in-four-days-of-resistance-attacks.html|title=Myanmar Junta Loses Another Town, More Bases in Four Days of Resistance Attacks|date=2024-03-29|work=The Irrawaddy|access-date=2 May 2024|archivedate=24 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240424112802/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-another-town-more-bases-in-four-days-of-resistance-attacks.html}}</ref> ** နွားထိုးကြီး ပီဒီအက်ဖ်နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း၍ နွားထိုးကြီးမြို့ အရှေ့ဘက်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329" /> * ၂၉ မတ် : [[နွားထိုးကြီးမြို့]] ရဲစခန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးရုံးတွင် အခြေချထားသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား နွားထိုးကြီး ပီဒီအက်ဖ်နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329" /> * ၃၁ မတ် : [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူများအား KNLA နှင့် ဘထူးတပ်ဖွဲ့တို့က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses More Bases, Scores of Troops in Five Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=1 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111832/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html|archivedate=April 6, 2024}}</ref> === ဧပြီ === * ၁ ဧပြီ - ဗန်းမော်-လွယ်ဂျယ်လမ်းအား ကေအိုင်အေက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses More Bases, Scores of Troops in Five Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=1 April 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111832/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၄ ဧပြီ - [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] အေလာလေတပ်စခန်း၊ တပ်မတော်စစ်ရုံးနှင့် မင်းအောင်လှိုင်၏နေအိမ်များသို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က အသေခံဒရုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုံး ၃၀ ခန့်အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက ၇ စင်းအား ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024}}</ref> * ၅ ဧပြီ - မြဝတီရှိ စစ်ကောင်စီမြို့စောင့်တပ်သည် KNLA ထံတွင် လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref> [https://www.bbc.com/news/world-asia-68750528 Myanmar military loses border town in another big defeat]. April 6, 2024. [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. Jonathan Head. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240406171044/https://www.bbc.com/news/world-asia-68750528|date=April 6, 2024}}</ref> * ၇ ဧပြီ - မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း မြို့ပေါ်ရှိအစိုးရဝန်ထမ်းအချို့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ဝန်ထမ်းများနှင့် အခြားစစ်ပွဲရှောင်များအား သယ်ဆောင်ရန် [[မဲဆောက်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ဆင်းသက်ရန် စစ်ကောင်စီက ထိုင်းအစိုးရအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.khaosodenglish.com/news/2024/04/08/myanmar-army-in-myawaddy-asks-thailand-to-shelter-its-officials/ |title=Myanmar Army in Myawaddy Asks Thailand to Shelter its Officials |date=8 April 2024 |work=[[Khaosod]] |language=en}}</ref> * ၈ ဧပြီ - [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]သို့ ဒုတိယတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] ရောက်ရှိနေစဉ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ဒရုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |date=10 April 2024 |author=Ei Thinzar Myint |work=The Irrawaddy|title= Resistance Drones Strike Myanmar Military’s SE Command During Junta No. 2’s Visit|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240413025342/https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |archivedate=April 13, 2024|language=en}}</ref> * ၉ ဧပြီ - ** နံနက်ပိုင်းတွင် မြဝတီမြို့ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတားအား KNLA တပ်များက ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Ethnic Army Launches Final Push to Capture Myawaddy on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-ethnic-army-launches-final-push-to-capture-myawaddy-on-thai-border.html |date=9 April 2024 |work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> ယင်းနောက် ခလရ ၂၇၅ ခြေလျင်တပ်အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]] (ယခင် ကရင်ပြည်နယ် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]])က မြို့တွင်းတွင် လှည့်လည်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military Battling to Prevent Complete Defeat in Town Near Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-battling-to-prevent-complete-defeat-in-town-near-thai-border.html |work=The Irrawaddy |date=10 April 2024}}</ref> ** [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ညီလာခံက ၁၉၈၂ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေ|မြန်မာနိုင်ငံသား ဥပဒေ]]ကို ရုပ်သိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=BHRN welcomes pledge by People’s Assembly to revoke 1982 Myanmar Citizenship Law |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/18/9102 |work=Mizzima |date=18 April 2024}}</ref> * ၁၀ ဧပြီ - ည ၁၀ နာရီခန့်တွင် ခလရ ၂၇၅ အား KNLA တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ကျော်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တွင် လုံခြုံရေးများ တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Troops Withdraw From Myawaddy Following Clashes |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-withdraw-from-myawaddy-following-clashes.html |work=The Irrawaddy |date=11 April 2024}}</ref> မြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြဝတီအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ကောင်စီက အောင်ဇေယျစစ်ဆင်ရေးဖြင့် စစ်ကူများ ပို့ဆောင်ခဲ့သော်လည်း ကျုံဒိုးမြို့အနီးတွင် ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Spotlight on Thailand as Cornered Myanmar Junta Threatens Disaster on Border |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/spotlight-on-thailand-as-cornered-myanmar-junta-threatens-disaster-on-border.html |work=The Irrawaddy |date=11 April 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=KNLA and Allied Forces Complete Epic Victory over all Junta |url=https://www.bnionline.net/en/news/knla-and-allied-forces-complete-epic-victory-over-all-junta |work=Than Lwin Times |date=11 April 2024}}</ref> * ၁၄ ဧပြီ - **မန္တလေးမြို့ သင်္ကြန်ပွဲကျင်းပနေစဉ် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref> [https://news-eleven.com/article/290879 မန္တလေးမြို့ လမ်းလျှောက်သင်္ကြန် ပွဲတော် ဆိုင်ကယ်အပ်နှံရာ နေရာများတွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု၌ ကလေးငါးဦး အပါအဝင် ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိပြီး ၂၇ လမ်းနှင့် ၇၁ လမ်းထောင့်အား ယာဉ်ဝင်ခွင့် မပြုဘဲ လုံခြုံရေးတင်းကျပ်]. April 14, 2024. Eleven News {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240414153706/https://news-eleven.com/article/290879|date=April 14, 2024}}</ref> ** တချိန်တည်းမှာပင် ၁၀၇ မီလီမီတာ ရှော့တိုက်ဒုံးများကို [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]အတွင်းသို့ ပီဒီအက်ဖ်များက မင်းအောင်လှိုင်အား ထိခိုက်စေရန် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဒုံးအချို့မှာ ပြင်ဦးလွင်ပြည်သူ့ဆေးရုံအား ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.bbc.com/burmese/articles/cn03r8kg7p0o How did the missile attack on Pyin Oo Lwin's DSA happen?] [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. April 15, 2024. {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/3Ezkg|date=April 16, 2024}}</ref> *၁၅ ဧပြီ - ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]]တို့ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-killed-buthidaung-04152024043904.html ဘူးသီးတောင်တိုက်ပွဲ ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦးသေဆုံး၊ ၃၀၀၀ နီးပါး ထွက်ပြေးနေရ]. April 15, 2024. [[Radio Free Asia]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240415131654/https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-killed-buthidaung-04152024043904.html|date=April 15, 2024}}</ref> *၂၄ ဧပြီ - KNLA တပ်များ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြဝတီမြို့အား စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar’s Junta Recaptures Town That Was a Significant Gain for Rebels|url=https://www.nytimes.com/2024/04/24/world/asia/myanmar-junta-rebels-myawaddy.html|access-date=2024-04-26|website=[[NY Times]]}}</ref> *၂၇ ဧပြီ - ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှင့် ထောက်ပို့စခန်းအား KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Karen Troops Capture Another Myanmar Junta Base Near Thai Border|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-troops-capture-another-myanmar-junta-base-near-thai-border.html|access-date=2024-04-28|website=[[Irrawaddy]]}}</ref> === မေ === * ၂ မေ – စစ်မှုထမ်းသက်အတွင်းရှိသော အမျိုးသားများကို နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ အလုပ်လုပ်ခွင့်ကို စစ်ကောင်စီက ကန့်သတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-03 |title=Myanmar bans citizens leaving for work amid conscription drive |url=https://www.bbc.com/news/articles/cw8q9vx93q6o |access-date=2024-05-13 |website=BBC News |language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240510063056/https://www.bbc.com/news/articles/cw8q9vx93q6o|archivedate=May 10, 2024}}</ref> * ၇ မေ – ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သက်ဆင်သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ခေါင်းဆောင်းများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-07 |title=Former Thai PM Thaksin seeks mediation role in Myanmar conflict |url=https://www.voanews.com/a/former-thai-pm-thaksin-seeks-mediation-role-in-myanmar-conflict/7601736.html |access-date=2024-05-13 |website=Voice of America |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240513103532/https://www.voanews.com/a/former-thai-pm-thaksin-seeks-mediation-role-in-myanmar-conflict/7601736.html|archivedate=May 13, 2024}}</ref> * ၉ မေ – မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆောမြို့နယ်ရှိ [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ]]အား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၀ ခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=At least 15 killed in junta airstrike on Magway Region monastery |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-15-killed-in-junta-airstrike-magway-region-monastery/ |access-date=11 May 2024 |work=Myanmar Now |date=10 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=ဆောမြို့နယ် အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူထပ်တိုးနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240510105003/https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html|archivedate=May 10, 2024|access-date=11 May 2024 |agency=Radio Free Asia |date=10 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=မကွေးတိုင်း၊ ကျောက်ထုမှာ စစ်ကောင်စီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၅ ဦးထက်အနည်း သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html |access-date=11 May 2024 |work=VOA Burmese |date=10 May 2024 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240511033822/https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html|archivedate=May 11, 2024}}</ref> * ၁၁ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောရွာ]]တွင် ရွာသား ၃၂ ဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်သားများက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Zan |first1=Hein Htoo |title=Myanmar NUG Condemns Junta Forces’ Massacre of 32 Civilians in Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html |access-date=14 May 2024 |publisher=The Irrawaddy|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240515185531/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html |date=13 May 2024|archivedate=May 15, 2024}}</ref><ref name="dvb">{{cite news |title=Jailed anti-coup protest leader given another 20 years; Military kills 30 in raid against People's Defense Force |url=https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/ |access-date=14 May 2024|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240514212416/https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/|archivedate=May 14, 2024 |work=DVB |date=13 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Blazevic |first1=Igor |title=Who carries responsibility for the atrocities in Myanmar? |url=https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844 |access-date=14 May 2024 |publisher=Mizzima |date=13 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240526144626/https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844|archivedate=May 26, 2024}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ဘူးသီးတောင်မြို့]]အား [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=18 May 2024 |title=AA Claims Seizure of Buthidaung Near Bangladesh Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-claims-seizure-of-buthidaung-near-bangladesh-border.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518132145/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-claims-seizure-of-buthidaung-near-bangladesh-border.html |archivedate=18 May 2024 |access-date=20 May 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၂၀ မေ - ** [[ကျီခါးမြို့]]နှင့် [[တွန်းဇံမြို့]]များကို ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=20 May 2024 |title=Two towns Near India Border in Myanmar Captured by Chin Resistance Groups |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-towns-near-india-border-in-myanmar-captured-by-chin-resistance-groups.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240520104736/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-towns-near-india-border-in-myanmar-captured-by-chin-resistance-groups.html |archivedate=20 May 2024 |access-date=20 May 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ** မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်တို့ စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 May 2024 |title=Two Mon Armies Unite to Defeat Anti Junta Forces in Mon State |url=https://www.bnionline.net/en/news/two-mon-armies-unite-defeat-anti-junta-forces-mon-state |work=Than Lwin Times}}</ref> ===ဇွန်=== * ၂ ဇွန် - [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ငပလီကမ်းခြေ]]အနီး သံတွဲ-တောင်ကုတ်လမ်းတလျောက် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အေအေ က [[ဂေါ့ရွာ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army 'Less Than 2 KM' From Myanmar's Thandwe Airport |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-less-than-2-km-from-myanmars-thandwe-airport.html |date=4 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၇ ဇွန် – ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[သံတွဲမြို့နယ်]] [[ဆင်ခေါင်းရွာ၊ ဆင်ခေါင်း|ဆင်ခေါင်းရွာ]]တွင် အာရက္ခတပ်တော်နှင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်ဟုဆိုကာ ရွာသား ၆၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Attacks Kill Over 60 Rakhine Villagers|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-attacks-kill-over-60-rakhine-villagers.html|access-date=2024-06-11|website=[[The Irrawaddy|Irrawady]]}}</ref> * ၈ ဇွန် - မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအား ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် အမှတ် ၈ ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် တပ်မတော်က ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-launches-fierce-offensive-to-retake-only-highway-in-southern-myanmar.html Junta Launches Fierce Offensive to Retake Only Highway in Southern Myanmar]. June 14, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> * ၉ ဇွန် - ပြည်နယ်တွင်းမှ စစ်ကောင်စီအား တွန်းထုတ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး အား စတင်ကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနောက် [[မတူပီမြို့]]ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=15 June 2024 |title=Operation Chin Brotherhood Sees Swift Success Against Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/operation-chin-brotherhood-sees-swift-success-against-myanmar-junta-troops.html |access-date=16 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၁၁ ဇွန် - [[ဆဒုံးမြို့]]အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ကချင်ပြည်နယ်တွင်းရှိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများအားလုံးအား စစ်ကောင်စီက လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-myanmar-juntas-last-remaining-china-trade-route-in-kachin-state.html KIA Seizes Myanmar Junta’s Last Remaining China Trade Route in Kachin State]. June 14, 2024. [[The Irrawaddy]].</ref> [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]မှ တစ်မိုင်အကွာတွင်ရှိသော စစ်စခန်းအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army’s northwestern regional headquarters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=19 September 2024 }}. [[Myanmar Now]]. June 14, 2024</ref> * ၁၅ ဇွန် - အာရက္ခတပ်တော်သည် [[တောင်ကုတ်မြို့]]အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Launches Offensive to Capture Tanungup |url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-launches-offensive-capture-tanungup |date=17 June 2024 |work=Narinjara}}</ref> *၁၇ ဇွန် - [[သိုင်းချောင်းရွာ]]အနီးရှိ ဒွါရဝတီရေတပ်စခန်းကို စစ်ကောင်စီက စွန့်ခွာခဲ့ရာ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]ပြင်ပတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fierce fighting breaks out near Myanmar naval base in Rakhine |url=https://myanmar-now.org/en/news/fierce-fighting-breaks-out-near-myanmar-naval-base-in-rakhine/ |date=18 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=7 September 2024 |archivedate=18 June 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240618194426/https://myanmar-now.org/en/news/fierce-fighting-breaks-out-near-myanmar-naval-base-in-rakhine/ }}</ref> * ၂၀ ဇွန် - တောင်ကုတ်-ပန်းတောင်းလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းအား အေအေတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၆၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Ambushes Junta Troops en route to Taungup |url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-ambushes-junta-troops-en-route-taungup |date=22 June 2024 |work=Narinjara}}</ref> * ၂၃ ဇွန် - [[သံတွဲလေဆိပ်]]အား [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-seizes-thandwe-airport-near-rakhines-ngapali-beach-local-sources-say.html AA Seizes Thandwe Airport Near Rakhine’s Ngapali Beach, Local Sources Say] [[The Irrawaddy]]. Roe Kyaw. June 24, 2024</ref> * ၂၄ ဇွန် - [[အမ်းမြို့နယ်]]ရှိ တောဟိန်းတောင် စခန်းအား အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/66797e0c452b71b584792349 AA fully captures Taw Hein Taung tactical operation command in Ann]. Thinzar New. June 24, 2024. Narinjara News.</ref> * ၂၆ ဇွန် ** အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအား ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီအား ဆန့်ကျင်ရေးအတွက် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က ကြေညာပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် [[နောင်ချိုမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=26 June 2024 |title=TNLA Seizes Town and Myanmar Regime Positions in Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-seizes-town-and-myanmar-regime-positions-in-northern-shan-state.html |url-status=live |access-date=27 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ** သံတွဲမြို့ရှိ လက်ကျန်စစ်ကောင်စီစခန်းနှစ်ခုနှင့် ငပလီကမ်းခြေတို့အား အေအေက စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting on Famous Ngapali Beach -AA Army tries to Knock Out 2 last Junta bases in Thandwe |url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-famous-ngapali-beach-aa-army-tries-knock-out-2-last-junta-bases-thandwe |date=27 June 2024 |work=Development Media Group}}</ref> === ဇူလိုင် === * ၃ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] က [[ကျောက်မဲမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=3 July 2024 |title=Myanmar's MNDAA Launches Offensive to Seize Northern Shan Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-mndaa-launches-offensive-to-seize-northern-shan-capital.html |access-date=15 July 2024 |website=The Irrawaddy}}</ref> * ၇ ဇူလိုင် - [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သံတွဲလေဆိပ်အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA captures Thandao Airport; More than 400 members of the military council were killed and the remaining battalion continued to attack |url=https://bur.mizzima.com/2024/07/07/26608 |date=7 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> * ၉ ဇူလိုင် - ငပလီကမ်းခြေအား အာရက္ခတပ်တော် က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army: Final Myanmar Junta Base Seized in Ngapali |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-final-myanmar-junta-base-seized-in-ngapali.html |date=13 July 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၁၁ ဇူလိုင် - စစ်ကောင်စီနှင့် သဘောတူညီမှုရယူပြီးနောက် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်]]သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တန့်ယန်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Maung |first=Myat Pan, Min |date=2024-07-12 |title=Wa army takes control of town in northern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/wa-army-takes-control-of-town-in-northern-shan-state/ |access-date=2024-07-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 July 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240727145339/https://myanmar-now.org/en/news/wa-army-takes-control-of-town-in-northern-shan-state/ }}</ref> * ၁၃ ဇူလိုင် - ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[မိုင်းရယ်မြို့]]အား [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]]က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wansai |first=Sai |date=2024-07-15 |title=CHANGING CONFLICT PATTERN IN NORTHERN SHAN STATE: Tangyan, Mongyai and ethnic rivalry |url=https://english.shannews.org/archives/27234 |access-date=2024-07-15 |website=Shan Herald Agency for News |language=en-US}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံတွဲထောင်ကို ၂၀၂၄ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် မြို့ပေါ်ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ မြို့အား အလုံးစုံထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=AA Seizes Thandwe Prison, Consolidates Control Over Town|url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-seizes-thandwe-prison-consolidates-control-over-town|access-date=2024-07-17|website=Burma News International|language=en}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - **[[နေပြည်တော်လေဆိပ်]]အား ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ရှော့တိုက်ဒုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သော်လည်း အသေအပျောက် မရှိခဲ့ပေ။<ref>[https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport]. [[Agence-France Presse]]. July 17, 2024.</ref> ** [[စဉ့်ကူးမြို့]]အား မန္တလေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Mandalay PDF Seizes Singu Township From Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/mandalay-pdf-seizes-singu-township-from-myanmar-junta.html|work=The Irrawaddy |date=20 July 2024}}</ref> * ၂၀ ဇူလိုင် - ** "Operation Rung" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် CDF-ဟားခါး သည် ဟားခါးမြို့မရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးခံ ၆၂ ဦးအား ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Forces Raid Police Station in Hakha, Chin State, Freeing Over 60 Detainees |url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-forces-raid-police-station-hakha-chin-state-freeing-over-60-detainees |date=22 July 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> ** ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဇူလိုင် ၃၁ အထိ သက်တမ်းတိုးခဲ့ရာ တရုတ်၏ ဖိအားများကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Alliance Agrees to Extend Ceasefire With Junta in Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/politics/myanmar-alliance-agrees-to-extend-ceasefire-with-junta-in-shan-state.html |work=The Irrawaddy |date=22 July 2024}}</ref> On the same day, despite the ceasefire, junta reinforcements launched renewed attacks on Kyaukme.<ref>{{cite news |title=At least eight civilians killed in Myanmar junta attacks near Shan State town |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-eight-civilians-killed-in-myanmar-junta-attacks-near-shan-state-town/ |work=Myanmar Now |date=22 July 2024 |accessdate=7 October 2024 |archivedate=7 October 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007104228/https://myanmar-now.org/en/news/at-least-eight-civilians-killed-in-myanmar-junta-attacks-near-shan-state-town/ }}</ref> * ၂၂ ဇူလိုင် - ထန်တလန်မြို့ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းများအား သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးနှင့် မဟာမိတ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ထန်တလန်-ဟားခါးလမ်းပေါ်ရှိ စခန်းအများအပြားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=thantlang2024>{{cite news |title=CNA Warns Myanmar Junta Troops to Surrender in Thantlang After Last Base Falls |url= https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/cna-warns-myanmar-junta-troops-to-surrender-in-thantlang-after-last-base-falls.html |work=The Irrawaddy |date=7 August 2024}}</ref> * ၂၅ ဇူလိုင် - [[မိုးကုတ်မြို့]]အား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=TNLA, PDF Seize Myanmar's Ruby Hub Mogoke From Junta |url= https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-pdf-seize-myanmars-ruby-hub-mogoke-from-junta.html |work=The Irrawaddy |date=25 July 2024}}</ref> * ၂၇ ဇူလိုင် - ** ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး နှင့် ဇိုမီးတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် [[အိုက်ဇောမြို့]]တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title= Chin National Front and Zomi Revolutionary Group meeting agreed on 3 points |url= https://bur.mizzima.com/2024/07/28/28515 |date=28 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> ** ပြင်ပဆက်ဆံရေးရုံးများအား ကာကွယ်ရန်အတွက် ဝ တပ်ဖွဲ့များသည် MNDAA နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လားရှိုးမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= Myanmar's Wa Army Moves Forces Into Lashio |url= https://www.irrawaddy.com/news/ethnic-issues/myanmars-wa-army-moves-forces-into-lashio.html |work=The Irrawaddy |date=29 July 2024}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - လားရှိုးမြို့သို့ စစ်ကူလာရောက်သော စစ်ကောင်စီတပ်အား MNDAA တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အများအပြားထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA Ambushes Junta Reinforcement Convoy Heading to Lashio, Inflicts Heavy Casualties |url= https://www.bnionline.net/en/news/mndaa-ambushes-junta-reinforcement-convoy-heading-lashio-inflicts-heavy-casualties |work=Shan Herald Agency for News |date=31 July 2024}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - **[[အင်းလေးကန်]]အနီး စစ်ကောင်စီစခန်းအား [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]နှင့် မဟာမိတ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ** မြို့တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီလက်ကျန်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် TNLA တပ်ဖွဲ့များသည် [[မိုးမိတ်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Surrenders Third Town to TNLA in Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-surrenders-third-town-to-tnla-in-northern-shan-state.html |work=The Irrawaddy |date=1 August 2024}}</ref> === ဩဂုတ် === === စက်တင်ဘာ === * ၄ စက်တင်ဘာ - [[လွိုင်ကော်မြို့]]သို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]ရောက်ရှိနေစဉ်အတွင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် လုပ်ကြံရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-05 |title=Myanmar Junta Boss Targeted in Artillery Attack While Visiting Karenni Capital|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-boss-targeted-in-artillery-attack-while-visiting-karenni-capital.html|access-date=2024-09-06 |website=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ နှင့် ၉ စက်တင်ဘာ - ပေါက်တောမြို့နှင့် မောင်တောမြို့ရှိ ဆေးခန်းတစ်လုံး၊ ကုလသမဂ္ဂ အဆောက်အဦးတစ်ခုနှင့် အကျဉ်းစခန်းနှစ်ခုတို့အား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု အာရက္ခတပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-airstrikes-kill-regime-detainees-arakan-army.html Myanmar Junta Airstrikes Kill Regime Detainees: Arakan Army]. [[The Irrawaddy]]. September 10, 2024</ref> * ၁၀ စက်တင်ဘာ - ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် ရည်ရွယ်သူ ၂၇ ဦးအပါအဝင် စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရသူ ၂၉ ဦးသည် စစ်ကောင်စီတပ်သားနှစ်ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အများစုသည် ကေအန်ယူထိန်းချုပ်နယ်မြေသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး ၂၂ ဦးမှာ ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/knu-myanmar-junta-conscripts-kill-guards-and-escape.html KNU: Myanmar Junta Conscripts Kill Guards and Escape]. Brian Wei. September 12, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၂ စက်တင်ဘာ- [[ဖားကန့်မြို့]]ပြင် [[ဆိုင်းတောင် (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်|ဆိုင်းတောင်]]ရှိ ရဲစခန်းအား ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-seize-police-station-near-myanmars-ruby-hub-hpakant.html KIA Seize Police Station Near Myanmar’s Ruby Hub Hpakant] Brian Wei. September 13, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၃ စက်တင်ဘာ - သင်တန်းလေ့ကျင့်ခန်းဆင်းနေစဉ်အတွင်း ယာဂီမုန်တိုင်းကြောင့် ရေကြီးမှုအတွင်း ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/18-myanmar-resistance-medics-die-in-karenni-floods.html 18 Myanmar Resistance Medics Die in Karenni Floods] September 14, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၈ စက်တင်ဘာ- [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] သို့မဟုတ် တရုတ်နှင့် မြန်မာအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သူများနှင့် ပူးပေါင်းမည်မဟုတ်ကြောင်း MNDAA က ကြေညာခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်မှလွဲ၍ စစ်ကောင်စီအစိုးရအား တိုက်ခိုက်မည့် စစ်ရေးများအားလုံးကိုလည်း ရပ်တန့်ကြောင်း ထပ်မံကြေညာခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/mndaa-declares-no-military-or-political-alliance-nug-will-not-launch-offensives-mandalay-and MNDAA Declares No Military or Political Alliance with NUG, Will Not Launch Offensives in Mandalay and Taunggyi Cities] September 19, 2024. [[Mizzima]]</ref> *၂၀ စက်တင်ဘာ - [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုအား လားဟူပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/junta-and-militia-launch-joint-attack-rcss-base-mongping-shan-state Junta and militia launch joint attack on RCSS base in Mongping, Shan State] [[Burma News International|Shan State Herald for News]]. September 20, 2024</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/c78dw7v9jjeo September 21st Nationwide News Summary: What RCSS Says About the Military Council Resuming Battle] [[British Broadcasting Corporation]]. September 21, 2024</ref> *၂၆ စက်တင်ဘာ- တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF များအား လက်နက်စွန့်ကာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ကြရန် စစ်ကောင်စီက ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.france24.com/en/live-news/20240926-myanmar-junta-invites-armed-groups-to-stop-fighting-start-talks Myanmar junta invites armed groups to stop fighting, start talks]. September 26, 2024. [[Agence-France Presse]]</ref><ref>[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-urges-armed-opposition-join-political-fold-elections-2024-09-26/ Myanmar junta urges armed opposition to join political fold in elections] September 26, 2024. [[Reuters]].</ref> *၂၉ စက်တင်ဘာ - [[ချီဖွေမြို့]]အား ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-says-it-controls-rare-earth-mining-hub-chipwi-in-myanmars-kachin.html KIA Says It Controls Rare-Earth Mining Hub Chipwi in Myanmar’s Kachin] Brian Wei. October 1, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> === အောက်တိုဘာ === *၁ အောက်တိုဘာ – MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသော [[လားရှိုးမြို့]]ကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က ဗုံးကြဲခဲ့သဖြင့် ၈၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/residents-flee-lashio-amid-indiscriminate-air-raids-by-myanmar-junta.html Residents Flee Lashio Amid Indiscriminate Air Raids by Myanmar Junta] [[The Irrawaddy]]. October 4, 2024</ref> * ၃ အောက်တိုဘာ - အာဆီယံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ကုလသမဂ္ဂနှင့် NUG တို့သည် ဂျကာတာတွင်ပြုလုပ်မည့် ဒေသတွင်းဆွေးနွေးပွဲတွင် တွေ့ဆုံကြလိမ့်မည်ဟု အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက ကြေညာခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ယင်းဆွေးနွေးပွဲအား တက်ရောက်မည်မဟုတ်ပေ။<ref> [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-hosts-international-meeting-myanmar-with-un-junta-rivals-sources-say-2024-10-04/ Indonesia hosts international meeting on Myanmar with UN, junta rivals, sources say] Shoon Naing and Poppy Mcpherson. October 4, 2024. [[Reuters]]</ref> <ref>[https://myanmar-now.org/en/news/indonesia-to-host-discussions-on-myanmar-conflict-diplomat/ Indonesia to host discussions on Myanmar conflict: diplomat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241007092040/https://myanmar-now.org/en/news/indonesia-to-host-discussions-on-myanmar-conflict-diplomat/|date=7 October 2024}}. October 4, 2024. [[Agence France-Presse]]</ref> *၈ အောက်တိုဘာ – စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ် နယ်စပ်ရှိ ပင်လည်ဘူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပင်လည်ဘူးကို စစ်ဆင်ရေးစတင်ခဲ့ပြီး ရက် ၅၀ ကျော်အကြာတွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu]</ref> *၉ အောက်တိုဘာ – သီပေါမြို့နယ်ရှိ လက်ကျန်စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/tnla-targets-final-myanmar-junta-stronghold-in-hsipaw-township.html TNLA Targets Final Myanmar Junta Stronghold in Hsipaw Township] [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၀ အောက်တိုဘာ – စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘုတလင်မြို့နယ်တွင်းရှိ [[ကျောက်အိုး (မြောက်)ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|ကျောက်အိုး (မြောက်)ရွာ]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ * ၁၅ အောက်တိုဘာ – ** သီပေါမြို့နယ်ရှိ ခမရ ၅၀၃ နှင့် ၅၀၄ တို့အား တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ်က ဖမ်းဆီးရမိသော စစ်ကောင်စီမိသားစုဝင် ၁၉၁ ဦးအား လွှတ်ပေးခဲ့သည်ဟု တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် က ဆိုသည်။ ** [[ပန်ဝါမြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီ[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (ယခင် [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]) တပ်ရင်းကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ <ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-allied-border-battalion-falls-in-kachin-rare-earth-hub.html Myanmar Junta-Allied Border Battalion Falls in Kachin Rare Earth Hub]</ref> *၁၆ အောက်တိုဘာ – သုံးလအကြာတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် သီပေါမြို့ရှိ နောက်ဆုံးလက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်း အမှတ် ၂၃ ခြေမြန်တပ်ရင်းကို တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ** ချင်းပြည်နယ်တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များအား သင်တန်းပေးမည့် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]] ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/11/13/why-i-left-us-deep-south-to-fight-in-myanmar-civil-war/ Why I left the US Deep South to fight in Myanmar’s brutal civil war]. [[The Daily Telegraph|The Telegraph]]. Sarah Newey. November 13, 2024</ref><ref>[https://illwill.com/the-revolution-in-myanmar The Revolution in Myanmar]. Ill Will. September 13, 2024</ref><ref>[https://libcom.org/article/statement-anti-fascist-internationalist-front-myanmar-15th-october-2024 Statement from "Anti-Fascist Internationalist Front" Myanmar]. [[Libcom.org]]. October 15, 2024</ref> * ၁၇ အောက်တိုဘာ – မူဆယ်မြို့မှ မိနစ်သုံးဆယ်အကွာရှိ ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် MNDAA တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ * ၂၁ အောက်တိုဘာ – တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် [[ကန်ပိုက်တီမြို့]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ (ယခင် [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]) တပ်ရင်း ၁၀၀၃ ကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်အောက်တွင် တပ်ရင်း ၁၀၀၁ သာ ကျန်ရှိတော့သည်။ * ၂၅ အောက်တိုဘာ – ** တပ်မတော် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ အမ်းမြို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Encircle Myanmar Junta Western Command in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-encircle-myanmar-junta-western-command-in-rakhine-state.html |work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> ** ဖလမ်းမြို့အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ ထိတွေ့တို်က်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=About 90 Per Cent of Falam Town Residents Flee Fighting |url= https://www.bnionline.net/en/news/about-90-cent-falam-town-residents-flee-fighting |work=Khonumthung News |date=8 November 2024}}</ref> * ၂၇ အောက်တိုဘာ – ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်နှစ်ပြည့်ကာလတွင် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]က [[အညာ]]ဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/bpla-troops-to-relocate-to-myanmars-dry-zone/ BPLA troops to relocate to Myanmar’s dry zone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201101652/https://myanmar-now.org/en/news/bpla-troops-to-relocate-to-myanmars-dry-zone/ |date=1 December 2024 }} Maung Shwe Wah. [[Myanmar Now]]. October 28, 2024</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/c7896ej9qv5o အညာဒေသမှာ စစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်မယ်လို့ BPLA ပြော] [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. October 28, 2024</ref> * ၂၈ အောက်တိုဘာ - လားရှိုးမြို့ရှိ အကျဉ်းထောင်မှ ဖမ်းဆီးခံ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀ ကျော် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=80 Junta Soldiers Break Out of Jail in Lashio|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/80-junta-soldiers-break-out-of-jail-in-lashio.html|date=November 11, 2024|work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> * ၂၉ အောက်တိုဘာ – ကရင်နီလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ငယ်များ စုပေါင်းကာ [[ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/kayan-national-army-10292024140039.html ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် ဖွဲ့စည်း]. [[Radio Free Asia]]. October 29, 2024</ref><ref>[https://moemaka.net/eng/2024/10/formation-of-the-kayan-national-army-kna/ Formation of the Kayan National Army (KNA)]. MoemaKa: Burmese Community News. October 31, 2024</ref><ref>[https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/new-ethnic-army-hopes-to-represent-all-kayan-people.html/ New Ethnic Army Hopes to Represent All Kayan People]. Saw Lwin. November 6, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> * ၃၁ အောက်တိုဘာ- ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ်တပ်ဖွဲ့များသည် မြစ်ကြီးနားခရိုင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ် တပ်ရင်း ၁၀၀၁ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ တရုတ်နယ်စပ်ဖက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-final-border-force-hq-despite-chinese-pressure.html KIA Seizes Final Border Force HQ Despite Chinese Pressure] [[The Irrawaddy]]. November 1, 2024</ref> === နိုဝင်ဘာ === *၁ နိုဝင်ဘာ - မန္တလေးလားရှိုးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ရှမ်းမြောက်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစပ်ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] နှင့် အခြားအဖွဲ့များက ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-fights-myanmar-junta-for-key-road-junction.html TNLA Fights Myanmar Junta for Key Road Junction] [[The Irrawaddy]]</ref> *၂ နိုဝင်ဘာ - ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ဖီမောမြို့ကို ကေအိုင်အေနှင့် မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-town-on-chinese-border.html "KIA Seizes Town on Chinese Border" by The Irrawaddy, November 4, 2024]</ref> * ၅ နိုဝင်ဘာ - နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား လုပ်ကြံရန် ရည်ရွယ်ပျံသန်းလာသည့် ဒရုန်းသုံးစင်းကို တပ်မတော်က လယ်ဝေးမြို့နယ်တွင် ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-foils-drone-attack-on-min-aung-hlaing.html Myanmar Junta Foils Drone Attack on Min Aung Hlaing]. November 6, 2024. [[The Irrawaddy]].</ref> *၇ နိုဝင်ဘာ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိုင်မြို့ရှိ ရဲစခန်းကို ဂျိုကာပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ရဲအရာရှိနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://eng.mizzima.com/2024/11/10/16085 Two police officers killed in resistance attack in Myanmar’s Myaing township] [[Mizzima]]. November 10, 2024</ref> *၉ နိုဝင်ဘာ - တပ်မတော်၏ ကျူဆိပ် အခြေစိုက်စခန်းကို KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖာပွန်မြို့သို့ ရိက္ခာလမ်းကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-rebels-seize-key-junta-base-near-papun.html Karen Rebels Seize Key Junta Base Near Papun] November 13, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၃ နိုဝင်ဘာ - တောင်သာမြို့နယ်ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ရုပ်သံမှတ်တမ်းကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ပီဒီအက်ဖ်တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web | url=https://www.instagram.com/reel/DCTKGPvsMxB/?igsh=MWxoeXg0bGxoZG00eQ== | title=Instagram }}</ref> *၁၄ နိုဝင်ဘာ - သရုပ်ဆောင် ရန်အောင်၏ နေအိမ်အား မိုင်းဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ရာ အနည်းငယ် ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီနှင့် ပူးပေါင်းနေသည့် ဖျော်ဖြေရေးသမားများအား သတိပေးသည့်အနေဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု Dark Shadow အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/67376cd58ba19a5164db656e Residence of Renowned Actor Yan Aung, Host to Junta Leader Min Aung Hlaing at Airport, Targeted with Minor Explosive Incident]. Narinjara News. November 14, 2024. Lu Htet Naing</ref> *၂၁ နိုဝင်ဘာ - တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ ကန်ပိုက်တီမြို့ကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မိသားစုများ တရုတ်နိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-chinese-border-town-from-myanmar-junta.html KIA Seizes Chinese Border Town From Myanmar Junta]</ref> *၂၄ နိုဝင်ဘာ - ၁၇ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကုတ်မြို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-seizes-rakhines-taungup-but-battle-continues.html AA Seizes Rakhine’s Taungup, but Battle Continues]</ref> *၂၅ နိုဝင်ဘာ - နိုဝင်ဘာ ၂၅ နှင့် ၂၆ ရက်များအတွင်း လွိုင်ကော်မြို့၏ ကျေးရွာဒေသများတွင် ကရင်နီတပ်မတော်နှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-prevents-myanmar-junta-army-unit-from-reaching-loikaw.html Karenni Resistance Prevents Myanmar Junta Army Unit from Reaching Loikaw]</ref> *၂၆ နိုဝင်ဘာ - [[၂၀၂၄]] ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ လုမ်သဲ (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုံသဲမ်ရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}</ref> ===ဒီဇင်ဘာ=== *၄ ဒီဇင်ဘာ - ဗန်းမော်နှင့် မန်စီမြို့များရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များကို ကေအိုင်အေနှင့် မဟာမိတ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗန်းမော်မြို့အနီးရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Hein Htoo Zan |date=4 December 2024 |title=KIA Advances in Kachin State, Captures Junta outposts |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-advances-in-kachin-state-captures-junta-outposts.html |language=en}}</ref> * ၈ ဒီဇင်ဘာ - **မောင်တောမြို့ပြင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ရင်း ၅ ၏ စခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မောင်တောမြို့နယ်ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-takes-complete-control-of-myanmar-bangladesh-border-after-seizing-maungdaw.html AA Takes Complete Control of Myanmar-Bangladesh Border After Seizing Maungdaw]</ref> **ချင်းပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဟားခါးနှင့် ထန်တလန်မြို့အကြား သီးမစ်လွင်ပြင်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-forces-capture-strategic-myanmar-plain-between-hakha-and-thantlang.html Chin Forces Capture Strategic Myanmar Plain Between Hakha and Thantlang]</ref> **တပ်မတော်၏ လက်နက်ကြီးကြောင့် [[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]မှ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/two-nmsp-soldiers-injured-explosion-caused-military-junta-shelling Two NMSP Soldiers Injured in Explosion Caused by Military Junta Shelling] [[Burma News International|Independent Mon News Agency]]. December 23, 2024</ref> *၁၀ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါး၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် [[ချွန်ကျုံးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်|ချွန်ကျုံးရွာ]]ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိသားစုဝင်လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|title=ဟားခါး ချွန်ကျုံးကျေးရွာ စစ်ကောင်စီ ဗုံး ၂ ကြိမ်ကြဲ ၄ ဦး သေဆုံး၊ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|publisher=VOA Burmese|accessdate=2025-6-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622133332/https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> *၂၁ ဒီဇင်ဘာ - [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့သည် [[ကန်ပက်လက်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/chin-resistance-forces-take-kanpetlet-town Chin Resistance Forces Take Kanpetlet Town] [[Burma News International|Khonumthung News]] December 23, 2024</ref> *၂၉ ဒီဇင်ဘာ - [[ဂွမြို့]]ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Army takes a major town, says ready for talks|url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2024/12/30/rakhine-arakan-army-gwa/|website=Radio Free Asia|access-date=2 Jan 2025|date=30 December 2024}}</ref> == ၂၀၂၅ == ===ဇန်နဝါရီ=== === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၃ ဖေဖော်ဝါရီ - မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]ရှိ မယ်ပလဲ့ စစ်ကောင်စီစခန်းကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကေအန်အယ်လ်အေ]]ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Irrawady |first=The |date=3 February 2025 |title=Karen-Led Rebels Seize Myanmar Junta Base in Mon State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-led-rebels-seize-myanmar-junta-base-in-mon-state.html |work=The Irrawady}}</ref> * ၄ ဖေဖော်ဝါရီ - ကချင်ပြည်နယ်၊ [[ဗန်းမော်မြို့]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=The Irrawady |title=Myanmar Junta Headquarters Falls in Key Kachin Town |url=https://www.irrawaddy.com/category/news/war-against-the-junta |work=The Irrwaddy}}</ref> * ၆ ဖေဖော်ဝါရီ - ကယားပြည်နယ်၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး အချို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |author=War Noir |date=6 February 2025 |title=#Myanmar (#Burma): Karenni Forces (#KNDF) raided Military Junta Base in #Loikaw, #Kayah State. Several soldiers were killed and captured.|url=https://x.com/war_noir/status/1887461602376487327|website=Twitter}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အစပ်ရှိ [[မိုးဗြဲမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကောင်စီတပ်အား ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Htoo Zan |first=Hein |date=7 February 2025 |title=Karenni Rebels Advance on Key Shan Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karenni-rebels-advance-on-key-shan-town.html |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ ဖေဖော်ဝါရီ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[စလင်းမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရေယာဉ်ကို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title= #Myanmar (#Burma) 🇲🇲: People's Defense Forces (#PDF) conducted an ambush on a Military Council Boat in Salin Township, #Magway Region. Fighters were armed with 7.62mm K-09 assault rifle (Kachin-made Type 81 clone) and 5.56mm MA-3 MK 2 assault rifle.|url=https://x.com/war_noir/status/1888232506526249306}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ညောင်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ [[ပုဂံ]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]]ရှိ [[အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား]]အနီးတွင် ဆိုင်ကယ်စီးလာသော ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ ကျန်တစ်ဦးမှာ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သေနတ်နှစ်လက်နှင့် ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=The Irrawaddy |date=18 February 2025 |title=Junta police killed in ambush at Myanmar's Bagan world heritage site |url=https://www.instagram.com/p/DGNjYXLt0cU/?igsh=MWN2cmVmaThoaWpkcA==}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]နှင့် [[ချင်းညီနောင်|ကြားကာလချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ဆုံကာ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီအဖြစ် ပူးပေါင်းရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/02/26/113134/ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုနှစ်ခုကို ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ အဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ နှင့် ICNCC /ချင်းညီနောင် သဘောတူ] People's Spring. February 26, 2025</ref><ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/61392/ Rival Chin Groups agree to form unified ‘Chin National Council’ after years of tension] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250619101121/https://myanmar-now.org/mm/news/61392/ |date=19 June 2025 }} February 27, 2025. [[Myanmar Now]].</ref> * ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]] ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ စစ်ကောင်စီရှေ့တန်းစခန်းတစ်ခုကို ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.instagram.com/p/DGw2pooTdHV/?igsh=MXU2aGxzMHVyYW82OA== KNLA seizes regime outpost near Thai border] </ref> === မတ် === * ၁ မတ် - ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ဓညဝတီရေတပ်စခန်းတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီသတင်းဌာနက ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2025-03-01 |title=Arakan Army Renews Attacks on Kyaukphyu Naval Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-renews-attacks-on-kyaukphyu-naval-base.html |access-date=2025-03-01 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> * ၉ မတ် - နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တွင် နွားထိုးကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅၀ နီးပါးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးသမား သုံးဦး သေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-11 |title=PDF: Almost 50 Myanmar Junta Troops Killed in Mandalay |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-almost-50-myanmar-junta-troops-killed-in-mandalay.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> * ၁၁ မတ် - TNLA, PDF တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ [[တောင်ခမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|တောင်ခမ်း]]ကို တပ်မတော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Y0uPemDAN1Y တောင်ခမ်းဒေသက စစ်ကြောင်းတွေ နောက်တန်းပြန်ပို့၊ အောင်ပွဲရပုံစံ ကြိုဆို]. [[Democratic Voice of Burma]]. March 12, 2025</ref> *၁၇ မတ် - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး [[ညောင်ကျိုးရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်|ညောင်ကျိုး]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်နှင့် မဟာမိတ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-17 |title=Rakhine Rebels Attack Myanmar Junta Base in Bago |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/rakhine-rebels-attack-myanmar-junta-base-in-bago.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> *၂၆ မတ် - လေးမျက်နှာမြို့နယ်သို့ အေအေက ဝင်ရောက်ကာ ပုသိမ်-မုံရွာလမ်းပိုင်းအဝေးပြေးလမ်းအနီး ကျေးရွာများတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ရွာအချို့ကို အေအေက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=လေးမျက်နှာမြို့နယ်မှ ရွာတချို့ AA တို့ ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/03/26/399012.html |work=The Irrawaddy |date=26 March 2025}}</ref> * ၂၈ မတ် - ** ပြင်းအား ၇.၇ ရှိ [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်]] လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် မန္တလေးမြို့အပါအဝင် နေရာများတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးကာ အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Thailand, Myanmar Earthquake highlights: 144 dead in Myanmar, 732 injured; Trump says US to offer help |url=https://www.firstpost.com/world/bangkok-thailand-earthquake-live-updates-7-7-magnitude-earthquake-hits-myanmar-tremors-rescue-operation-liveblog-13875286.html |access-date=March 28, 2025 |publisher=[[Firstpost]] |language=en}}</ref> ** ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး ပုဏ္ဏားကျွန်းဆေးရုံ၏ အဆောင်အချို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပုဏ္ဏားကျွန်းဆေးရုံကို စစ်ကောင်စီက အတွဲလိုက်ဒုံးဖြင့် ပစ်ခတ်၍ အဆောင်အချို့ ပျက်စီး |trans-title=Ponnakyun Hospital bombed by cluster missiles, destroyed |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67e64193b2eb6403451ac0a3 |work=Narinjara}}</ref> * ၂၉ မတ် - ** ငလျင်လှုပ်အပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် KNU ဌာနချုပ်အနီးအပါအဝင် ရှမ်းမြောက်၊ ပဲခူးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးများတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မြန်မာပြည်သူများအားလုံး အတိဒုက္ခရောက်နေသည့် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက KNU ဌာနချုပ်အနီး ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရှမ်းမြောက်နှင့်ပဲခူးတိုင်းတို့ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင် |url=https://yktnews.com/2025/03/209348/ |trans-title=During troubling times for all Myanmar people, junta conducts aerial attacks on KNU HQ, Sagaing Region, North Shan and Bago Regions |date=29 March 2025}}</ref> ** ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့များနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ထိုးစစ်များ နှစ်ပတ်ကြာ ရပ်နားထားမည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=quakecf>{{cite news |title=Myanmar resistance movement announces partial ceasefire to aid quake relief as death toll tops 1,600 |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-03-29/myanmars-earthquake-death-toll-jumps-to-1-644-as-more-bodies-are-recovered-from-the-rubble |last1=Rising |first1=David |last2=Saksornchai |first2=Jintamas |work=LA Times |date=29 March 2025}}</ref> * ၃၀ မတ် - ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://yktnews.com/2025/03/209498/ |title=NUG က ငလျင်ဒဏ်ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် နှစ်ပတ် အပစ်ရပ်ထားသော်လည်း ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းတွင် စစ်တပ်က စစ်ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲပစ်ခတ်တိုက်ခိုက် |trans-title=Despite NUG 2-week ceasefire to aid with earthquake relief, military uses helicopters to continue bombings in Pauk Township |date=30 March 2025 |archive-date=8 December 2025 |access-date=1 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251208183946/https://yktnews.com/2025/03/209498/ |url-status=dead }}</ref> ** ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား အေအေ က ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အရပ်သားကျေးရွာများကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေ၍ ကျောက်ဖြူရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို AA ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက် |trans-title=Local villages continue being bombed by SAC, AA sieges SAC military outpost |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67eb6cb2b2eb64034577f9d6 |work=Narinjara}}</ref> === ဧပြီ === * ၁ ဧပြီ - ** [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က တစ်လကြာ တဖက်သတ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့တစ်လတဖက်သတ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်းကြေညာ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67ebec29b2eb64034584742b?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0LLfZRyD2kTOfBcDtyoFhelNoJ14e1BTb4ZCWszYcsKyA8TNx-U1ZnFHI_aem_B-yhV4Muw6ws6yjynRRhpg |access-date=2025-04-01 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> ** စစ်ကောင်စီအား ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေကြသည့် ပီဒီအက်ဖ်များနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို စစ်ရေးအရ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]မှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အပစ်ရပ် ထားသည့်အဖွဲ့များကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မည်ဟု စစ် ခေါင်း ဆောင် တုံ့ပြန် |trans-title=Junta leader announces he will continue to attack groups that paused operations |url=https://bur.mizzima.com/2025/04/01/51842 |work=[[Mizzima]]|lang=my}}</ref> * ၂ ဧပြီ - ** တရုတ်နိုင်ငံ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့၏ အကူအညီယာဉ်တန်းကို စစ်ကောင်စီက သတိပေးသည့်အနေဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta admits to firing on Chinese Red Cross aid convoy |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-admits-to-firing-on-chinese-red-cross-aid-convoy/ |access-date=2 April 2025 |work=Myanmar Now |date=2 April 2025 |accessdate=6 April 2025 |archivedate=3 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250403132652/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-admits-to-firing-on-chinese-red-cross-aid-convoy/ }}</ref> ** ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ရက် ၂၀ ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်နားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news|title=‌Myanmar holds minute's silence for more than 2,700 dead in devastating earthquake |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250402-myanmar-quake-victim-rescued-after-5-days-as-aid-calls-grow |publisher=France 24 |date=2 April 2025}}</ref> ** မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်သည်မှလွဲ၍ အပစ်အခတ် ရပ်တန့်သည်ဟု ကေအိုင်အေ က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar earthquake death toll rises to 3,085 as more bodies found |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-earthquake-71d51dfc7339e017b1d116c105effab4 |access-date=3 April 2025|work=AP News |date=3 April 2025|language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစပ်ရှိ တောင်ငူ-ပန်းတနော်ကားလမ်းပေါ်ရှိ ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပဲခူးတိုင်း ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း AA သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67f1683797881a25824d6467 |access-date=2025-04-06 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> * ၃ ဧပြီ - ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သလို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ အင်းတော်မြို့နယ်တွင်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= စစ်ကောင်စီက ရက် ၂၀ ကြာ အပစ်ရပ်မည်ဟု ကြေညာပြီး နောက် ဝိုင်းမော်တွင်စ စ်ရေးလှုပ်ရှားသဖြင့်တို က်ပွဲဖြစ်ပွား၊ အင်းတော်မြို့ကိုလည်း စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့်ဗုံး ကျဲ |trans-title=Military junta announces 20 day ceasefire and then takes military action in Bhamo battle, military also aerial bombs Intaw |date=3 April 2025 |url=https://yktnews.com/2025/04/210005/ |work=Khit Thit Media}}</ref> * ၄ ဧပြီ - **တရုတ်နိုင်ငံ၏ စေ့စပ်မှုဖြင့် လားရှိုးခရိုင်အား MNDAA နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။<ref> [https://burma.irrawaddy.com/news/2025/04/04/399520.html တရုတ်ဖိအားကြောင့် လားရှိုးမှ ကိုးကန့်တို့ ဆုတ်ခွာတော့မည်]. [[The Irrawaddy]]. April 4, 2025.</ref> ** ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်အနီး မောင်တောမြို့နယ်တွင် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]] အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအား အေအေက သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး သေနတ်နှစ်လက်နှင့် ကျည်အချို့ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ARSA စစ်သွေးကြွများ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှတဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ARSA member killed, AA seizes 2 guns, some ammunition during an operation in Maungdaw North|url=https://www.narinjara.com/news/detail/67f170ca97881a25824e16e6|date= April 5, 2025|work= Narinjara News |language=english}}</ref> * ၇ ဧပြီ - ** နောက်ဆုံးလက်ကျန်စစ်စခန်းဖြစ်သော [[ခလရ(၂၆၈)|ခလရ ၂၆၈]]ကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့အား ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ရရှိခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]] အပါအဝင်အဖွဲ့များစွာက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2025-04-08 |title=Chin Rebels Rout Myanmar Junta From Falam After Five-Month Battle |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-rebels-rout-myanmar-junta-from-falam-after-five-month-battle.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR5FR4WRjQmAXmht0CIaEt6X1PAZxdbxkWo5iutGTT_XXOqT-qY-haSch3XmFA_aem_f9_lgAOpeKrp0MmLORXH4w |access-date=2025-04-09 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ** ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အင်းတော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67f4239a97881a25827b5623 အင်းတော်မြို့ကိုတော်လှန်ရေးတပ်များသိမ်းပိုက်]. Narinjara News (in Burmese). Khiang Lu Hla.</ref> [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]ကို ကျူးလွန်ခဲ့သော တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref> [https://yktnews.com/2025/04/210781/ ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ၄ နှစ်ပြည့်နေ့တွင် ဦးဆောင်နှိမ်နင်းခဲ့သော တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦးနှင့် စစ်သား ၁၅၀ ကျော်ကို အရှင်ဖမ်းမိပြီး တပ်မ ၇၇ တစ်တပ်လုံးကို PDF က ချေမှုန်း] (in Burmese). April 10, 2025. [[Khit Thit Media]].</ref> * ၁၀ ဧပြီ - အမှတ် ၂၄ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ မှ ဗိုလ်မှူး သော်ဇင်ဦး လိုက်ပါလာသော ကားအား ပခုက္ကူမြို့တွင် Earthquake People’s Defense Force က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူး သော်ဇင်ဦးနှင့် ယာဉ်ပေါ်ပါ နောက်ထပ် အမျိုးသား တစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar junta vehicle attacked in Magway’s Pakokku, killing two individuals, including a major|url=https://eng.mizzima.com/2025/04/13/21317 |date= April 13, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၁၄ ဧပြီ - ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ကျုံဒုံးမြို့နှင့် ကော့ကရိတ်မြို့များရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Headquarters and Bases in Kyone Doe, Kawkareik Township, Targeted in Recent Coordinated Attacks|url=https://www.bnionline.net/en/news/military-headquarters-and-bases-kyone-doe-kawkareik-township-targeted-recent-coordinated|date= April 24, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီတွင် စတင်ခဲ့သော CDF-KKG စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ကလေးနှင့် ဂန့်ဂေါမြို့အကြားရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်ဟု ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့-ကလေး၊ ကဘော်၊ ဂန့်ဂေါ က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=CDF-KKG claims control of 4 junta bases between Kale and Ganga in 2 months|url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/cdf-kkg-claims-control-of-4-junta-bases-between-kale-and-ganga-in-2-months/|date= April 17, 2025|work= Myanamr Peace Monitor|language=english}}</ref> * ၁၈ ဧပြီ - အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့စာတန်းနှင့် တရုတ်အလံပါ ကားတန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ လားရှိုးမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref name=lashio/> * ၂၀ ဧပြီ - နောင်ချိုမြို့နယ်၊ တောင်ခမ်းရွာဒေသရှိ တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီက ဓာတုလက်နက်များ သုံးစွဲခဲ့သည်ဟု [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]က စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Junta Uses Chemical Weapons in Southern Shan State|url=https://www.bnionline.net/en/news/junta-uses-chemical-weapons-southern-shan-state|date= April 22, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> * ၂၁ ဧပြီ - လားရှိုးမြို့ပေါ်ရှိ MNDAA အလံများအား ရုပ်သိမ်းပြီး မြို့၏ မြောက်ဘက် ငါးမိုင်အကွာနှင့် တောင်ဘက် သုံးမိုင်အကွာရှိ စစ်ဆေးရေးစခန်းများသို့ MNDAA က ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref name=lashio>{{cite news |author=Nora Pyae |title=Chinese monitors deployed to strategic Lashio as junta slowly retakes town |url=https://myanmar-now.org/en/news/chinese-monitors-deployed-to-strategic-lashio-as-junta-slowly-retakes-town/ |date=21 April 2025 |work=Myanmar Now |accessdate=30 April 2025 |archivedate=30 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250430112505/https://myanmar-now.org/en/news/chinese-monitors-deployed-to-strategic-lashio-as-junta-slowly-retakes-town/ }}</ref> * ၂၂ ဧပြီ - ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုမှ ရှမ်းပြည်‌ (တောင်ပိုင်း) ဒေသခံတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (SSLRU)၊ Special Operation Drone Force (SODF) တို့သည် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]လက်အောက်တွင် ဗျူဟာအမှတ် (၉) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KNDF TOC-9 focuses on military operations in southern Shan State|url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/kndf-toc-9-focuses-on-military-operations-in-southern-shan-state/|date= April 22, 2025|work= Myanamr Peace Monitor|language=english}}</ref> * ၂၆ ဧပြီ - တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ [[မောင်မယ်ရှောင်ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်|မောင်မယ်ရှောင်ရွာ]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအား ထားဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Dawei’s Hali Gui camp falls: captain commits suicide, 16 troops surrender|url=https://eng.mizzima.com/2025/04/29/21806|date= April 28, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၂၈ ဧပြီ - ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊ လိပ်ခမော်ရွာအနီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီအလောင်းအချို့နှင့် လက်နက်များကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်ဖြူ လိပ်ခမော်ကျေးရွာအနီးတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီအလောင်းတချို့နှင့် လက်နက်တချို့ကို အာရက္ခတပ်တော် သိမ်းဆည်းရမိ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6810c834d08f26ee8369b7ea?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR6mr8mo4BlHNn92aV9JljpWvKZAzfS86gsv8rWorjSJ1yIFx8W1FAacyljHsA_aem_T4d7dLCKF7cn0rWxlePD6Q |access-date=2025-04-29 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> * ၂၉ ဧပြီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာများအား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ရန် ပျံသန်းလာသော စစ်ကောင်စီ၏ [[Mi-35]] တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်အား ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အရေးပေါ် ဆင်းသက်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Resistance Forces Down Junta Helicopter|url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-forces-down-junta-helicopter|date= April 29, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> === မေ === * ၁ မေ - ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ တိုက်တာအဆောက်အအုံများရှင်းလင်းရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးတို့အတွက် အပစ်ရပ်ကာလအား မေလ ၁ ရက်နေ့မှ မေလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ သက်တမ်းထပ်တိုးကြောင်း မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က မေလ ၁ ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/05/02/54864|title=မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ အပစ်ရပ်ကာလ မေလကုန်ထိ ထပ်တိုး|author=Mizzima|publisher=Mizzima Media|access-date=3 may 2025}}</ref> * ၂ မေ - ပဲခူးတိုင်း [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားသော နေရာ ၆ ခုနှင့် နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရဲကင်းစခန်းတစ်ခုကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်ဟု တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသ အမှတ် -၂ စစ်ဒေသခွဲက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g214jzypqo|title=ပဲခူးတိုင်း ကျောက်ကြီးနဲ့ နတ်တလင်းက တပ်စခန်း ၇ ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်|date=3|year=2025|month=May|author=BBC Burmese|publisher=BBC}}</ref> * ၈ မေ - [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ညောင်ခြေထောက်ရွာရှိ စစ်ကောင်စီ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၅၉၈ ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Myanmar Resistance Briefly Captures Junta Battalion HQ in Bago|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-briefly-captures-junta-battalion-hq-in-bago.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၆ မေ - တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး က  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၆ ရက်မှ ၃၁ ရက် အထိကာလကို ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလအဖြစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite news|title=တပ်မတော်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၆ ရက်မှ ၃၁ ရက် အထိကာလကို ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလအဖြစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်|url=https://www.mmnationalpost.com/2025/05/blog-post_138.html|author=Myanmar National Post}}</ref> * ၉ မေ - ** ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]ရှိ ထိုင်းမြန်မာ နယ်စပ် [[ထီးခီး]] အခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2025-04-09 |title=KNU Hails Seizure of Myanmar Junta Base on Thai Border|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/knu-hails-seizure-of-myanmar-junta-base-on-thai-border.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ** နောင်ချိုမြို့နယ်၊ [[သရက်ချိုရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|သရက်ချိုရွာ]]အနီးရှိ TNLA ၏ ရှေ့တန်းစခန်းရှစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Myanmar Junta 'Seizes Eight TNLA Positions'|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-seizes-eight-tnla-positions.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၁၁ မေ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ လိပ်ခမော်နှင့် မလိကျွန်းရွာများသို့ ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းအား အာရက္ခတပ်တော်က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Kyaukphyu Conflict Escalates Daily|url=https://www.bnionline.net/en/news/kyaukphyu-conflict-escalates-daily|website=Burma News International|language=en-US}}</ref> * ၁၂ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[အိုးထိမ်းကွင်း (တောင်)ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|အိုးထိန်းတွင်းကျေးရွာ]]မှ စာသင်ကျောင်းကို ဗုံးကျဲသဖြင့် မေလ ၁၃ ရက် မနက်ပိုင်းအထိ သေဆုံးသူဦးရေ ၂၂ ဦးရှိခဲ့ပြီး၊ အထဲမှ ၂၀ ဦးမှာ ကျောင်းသားကလေးငယ်များဖြစ်ကြသည်။ ကျန်သော ၂ ဦးမှာ ဆရာမများဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=အိုးထိန်းတွင်းရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု - သေဆုံးခဲ့တဲ့ကျောင်းသူတွေက ဘယ်အတန်းတွေမှာ ပညာသင်‌နေကြတာလဲ|author=BBC Burmese|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8n7lljdngt|accessdate=13 May 2025}}</ref> စစ်ကောင်စီကမူ သတင်းမှားဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite web |title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးထိမ်းကွင်းကျေးရွာ စာသင်ကျောင်းအား လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း တရားမဝင်ပြည်ဖျက်မီဒီယာများက မဟုတ်မမှန် ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/69761 |website=www.moi.gov.mm |access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅ |language=en |date=၁၂ မေ ၂၀၂၅}}</ref> * ၁၄ မေ- တမူး ပကဖ အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ရင်းက ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.reuters.com/world/india/indian-army-operation-myanmar-border-kills-10-insurgents-2025-05-15/ Indian army operation on Myanmar border kills 10 insurgents] [[Reuters]]. May 14, 2025. </ref><ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/63778/ အိန္ဒိယတွင် ရဲဘော် ၁၀ ဦး အသတ်ခံရကြောင်း တမူးခရိုင်ပအဖ အတည်ပြု] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250520034805/https://myanmar-now.org/mm/news/63778/ |date=20 May 2025 }}. [[Myanmar Now]]. May 20, 2025.</ref> * ၁၅ မေ - ** စစ်ကောင်စီ၏ ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ်ရှိ မယ်လစခန်းကို [[KNLA]] က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KNLA seizes junta's Mae La camp near Myanmar-Thai border in day-long assault|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/17/22443|date= May 17, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> ** စစ်ကောင်စီက ၃၉ နှစ်ကြာ တပ်စွဲခဲ့သည့် [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ တညာကျိုး ဗျူဟာစခန်းကို ကရင်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၃၉ နှစ်ကြာ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲခဲ့သည့် ဖားအံခရိုင် တညာကျိုး(ခ)တာလယ် ဗျုဟာစခန်းကို ကရင်တပ်များသိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68258f02c8875ede024c0db5 |access-date=2025-05-15 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> ** စစ်ကူများနှင့် စစ်ပစ္စည်းများတင်ဆောင်လာသော တပ်မတော် (ရေ)၏ ရေယာဉ်တစ်စီး ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်းသို့ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar junta reinforces Kyaukphyu to protect Chinese-backed deep-sea port amid AA offensive|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/16/22419|date= May 16, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၁၆ မေ - နွားထိုးကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[နွားထိုးကြီးမြို့]]၏ အရှေ့ဖက်ရှိ တရုတ်ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစခန်းမှ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Myanmar Junta Abandons Chinese Pipeline Amid Resistance Attacks|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-abandons-chinese-pipeline-amid-resistance-attacks.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၁၈ မေ - ချင်းပြည်မြောက်ပိုင်း တီးတိန်မြို့နယ်သို့တက်လာသည့် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းကို ကလေး- သိုင်းငင်းလမ်းမပေါ် တီးတိန်မြို့အဝင် မွှာလ်ပီးကျေးရွာနှင့် ‌ဟဲန်ဇိန်ရွာကြားတွင် ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် မေ ၂၁ ရက်မှ ယနေ့အထိ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည်။<ref>{{Cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/05/27/401392.html|publisher=The Irrawaddy|accessdate=28 May 2025|title=ချင်းပြည်တက်သည့်စစ်ကြောင်း တီးတိန်အဝင်၌ ပိတ်ဆို့ ခံထားရ|author=မေရီခိုင်း}}</ref> * ၁၉ မေ ** - [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှစ်ခုကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title="AA ကျရှုံးပါစေ"ဟု စစ်ကောင်စီက ယတြာချေပြီးနောက် ကျောက်ဖြူရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/682c39d9c8875ede02ad3dd5|access-date=2025-05-20 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> **မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်၊ တမူးမြို့နယ်တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် (PDF) ၁၀ ဦးကို အိန္ဒိယအာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ရက်ပိုင်းအတွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း တမူး PDF အဖွဲ့နှင့် နီးစပ်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy90v2x0nz0o|title=အိန္ဒိယ မြန်မာ နယ်စပ်မှာ တမူး PDF ၁၀ ယောက် သတ်ဖြတ်ခံရ|accessdate=20 May 2025|publisher=BBC Burmese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250521130503/https://www.bbc.com/burmese/articles/cy90v2x0nz0o|archivedate=21 May 2025}}</ref> * ၂၀ မေ - [[ရွှေကူမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို ကေအိုင်အေက ပစ်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA က ပစ်ချလိုက်သည့် ရဟတ်ယာဉ် ၁ စီးကို ရွှေကူမြို့နယ်၊ စည်ငန်းရွာ အနောက်ဘက်ရှိ တောထဲတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှူး မိုးထက်အောင်၏ ရုပ်အ‌လောင်းကို ရှာတွေ့ |url=https://yktnews.com/2025/05/215192/ |trans-title=KIA shoots down 1 helicopter, finds body of pilot Moe Htet Aung on west side of Shwegu Township Sinngan village |language=my |work=Khit Thit Media}}</ref> *၃၁ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၃၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက ငလျင်ဒဏ်သင့်ဒေသများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှ ၃၀ ရက်နေ့အထိ ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလကို ထပ်မံတိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Citenews|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250602074400/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2553019/|archivedate=2025-6-2|title=မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလကို ဇွန် ၃၀ ရက်ထိ ထပ်မံတိုးမြှင့်|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-6-2|date=2025-6-1|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/mm-256104/}}</ref> === ဇွန် === * ၃ ဇွန် - ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ ကရင်ပြည်နယ်က သေ့ဘောဘိုး မဆုတ်တမ်းခံစစ်စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၇၂ ဦး ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်‌ရေးတပ်(KNLA) နဲ့ PDF ပူးပေါင်းတပ်ဆီ လက်နက်ချခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=https://www.dvb.no/post/708417|title=သေ့ဘောဘိုးစခန်းကို KNLA နှင့် တပ်ပေါင်းစုများ သိမ်းပိုက်|date=2025-6-3|accessdate=2025-6-6|publisher=DVB Burmese}}</ref> * [[၉ ဇွန်]] - တအာင်းပြည်၏ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြည်သူ့အစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန်အတွက် [[တအာင်းပြည်ကောင်စီ]] (Ta'ang Land Council – TLC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/709273|title=ပြည်သူ့အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ရန် တအာင်းပြည်ကောင်စီ ဖွဲ့စည်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၂|publisher=DVB}}</ref> * ၁၀ ဇွန် - ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်ထဲက အမိုနယ်စပ် (ခေါ်) ပွိုင့် ၂၆၅၅ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ကရင်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက ဇွန် ၁၀ ရက်မှာ သိမ်းပိုက်နိုင်တယ်လို့ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) ဘက်က ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c753071rnpvt|title=စစ်တပ်လက်ထဲ နှစ် ၃၀ နီးပါးရောက်ခဲ့တဲ့ ထိုင်း -မြန်မာနယ်စပ်က အမိုစခန်းကို သိမ်း - KNU|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|date=2025-6-10}}</ref> * ၁၀ ဇွန် - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း ကန်ထောင့်နယ်မြေရဲစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းကို ယနေ့ (ဇွန်လ ၉ ရက်) နေ့လယ်ပိုင်းက ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ် (PLA) က ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။ PLA က တိုက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် စစ်ကောင်စီကမူ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း ပျက်ကျခဲ့သည့် တိုက်လေယာဉ်သည် လေ့ကျင့်ရေးပြုလုပ်နေစဉ် စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ကန်ထောင့်နယ်မြေရဲစခန်း သိမ်းပိုက်ရေးတိုက်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c753071rnpvt|title=ပုလဲတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်တိုက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချခဲ့တယ်လို့ PLA ပြော|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|date=2025-6-10}}</ref> * ၁၁ ဇွန် - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရေကြည်မြို့နယ်]]၊ [[ငသိုင်းချောင်းမြို့]]နှင့် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာရှိ အမြောက်တပ်ရင်း (၃၄၄) ကို ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းမှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်နေပြီး တပ်ရင်းအတွင်းအထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ငသိုင်းချောင်းမြို့ခံများနှင့် ရခိုင်စစ်ရှောင်အများစုမှာ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်နေကြရကာ အဆိုပါတပ်ရင်းအနီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည်မှာ တစ်ပတ်ခန့်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် AA က [[ကျားကိုက်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်|ကျားကိုက်ရွာ]]ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ လက်ရှိတွင် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၄၄ နှင့် ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်နေပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/684b7a6f3f3269dd224a26db|title=ဧရာဝတီ ငသိုင်းချောင်းအမြောက်တပ် (၃၄၄)ကို AA ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်နေပြီဟုဆို|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250613141829/https://burmese.narinjara.com/news/detail/684b7a6f3f3269dd224a26db|archivedate=2025-6-13|publisher=နိရဉ္စရာ|accessdate=2025-6-13}}</ref> * [[၂၀ ဇွန်]] - စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းသို့ စစ်တပ်က သံချပ်ကာယာဉ်များဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိရာ ဇွန် ၂၀ ရက်၊ နံနက်ပိုင်းတွင် [[ကျော်ဇေယျာရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကျော်ဇေယျာရွာ]]အနီး၌ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။ ယင်းကြောင့် မန္တလေးနှင့် ရွှေဘိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးသည်တင်ယာဉ်များကို [[ဆားတောင်မြို့]]အဝင်နှင့် [[ရုံးပင်ကန်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ရုံးပင်ကန်ရွာ]]တို့မှ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည့် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းကို စစ်တပ်က ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင်မူ အင်အားထပ်မံဖြည့်တင်း၍ [[အုန်းတော (မြောက်)ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|အုန်းတောရွာမြောက်]]ဘက် ရုံးပင်ကန်ရွာမှစတင်ကာ လက်နက်ကြီးပစ်ကူဖြင့် စစ်ကြောင်းထပ်မံထိုးစစ်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/20/402514.html|title=စစ်ကိုင်း- ရွှေဘိုလမ်း တိုက်ပွဲ သံချပ်ကာကားများပါ သုံးလာ|accessdate=2025-6-22|publisher=The Irrawaddy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622130614/https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/20/402514.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> * ၂၂ ဇွန် - တနင်္သာရီတိုင်းရှိ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]နှင့် [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]တို့ကို စစ်ကောင်စီက စစ်ကြောင်းထိုး၍ ထိုးစစ်ဆင်နေကြောင်း ဒေသတွင်း ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) တပ်မဟာ (၄) ၏ ခရိုင်အတွင်းရေးမှူး ပဒိုစောအယ်နာက စစ်ကောင်စီသည် ထီးခီးနယ်စပ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် တပ်စခန်းများကို ပြန်လည်ရယူရန်နှင့် ထားဝယ်-ထီးခီး ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်စိုးမိုးနိုင်ရန်အတွက် စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းဖြစ်သည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/22/59800|title=တနင်္သာရီနှင့် ထားဝယ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်ဆင်|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622114830/https://bur.mizzima.com/2025/06/22/59800|archivedate=2025-6-22|publisher=Mizzima|accessdate=2025-6-22}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်း|ရန်ကုန် – မန္တလေး အမြန်လမ်း]]ဟောင်းပေါ်ရှိ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ညောင်လေးပင်]]၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ကျောက်တံခါး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]များမှ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ တပ်စခန်း ကိုး ခု ကိုဇွန် ၂၅ ရက်နေ့၊ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တပြိုင်နက် ဝင်ရောက်တိုခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးသေဆုံးကာ ရဲအုပ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်း သုံး ဦးအရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုများကို အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ တိုင်းစစ်ဌာန(ပဲခူး)၊ ဗျူဟာ-၂၄ အာဠာဝကတပ်ရင်း၊ အမှတ်-၃၅၀၃ တပ်ရင်း၊ ဖြူး(ပကဖ)၊ ဗျူဟာ-၂၅ အမှတ်-၃၇၀၂ တပ်ရင်း၊ Spring Warriors Column၊ KNLA တပ်ရင်း-၉၊ ဗျူဟာ-၂၆ တော်ဝင်ဒေါင်းတပ်ရင်း၊ တောကျီးကန်းတပ်ရင်း တို့မှ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၉ ခု တပြိုင်တည်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး တပ်သား ၁၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|url=https://ayartimes.com/?p=55885|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626042754/https://ayartimes.com/?p=55885|archivedate=2025-6-26}}</ref> စစ်ဆင်ရေးကို ဗျူဟာ (၂၆) ၏ ကွပ်ကဲမှုဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကျော်စွာအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် “ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး” အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=55877|title=ညောင်လေးပင်-ကျောက်တံခါးကြား တော်ဝိကျေးရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၃ ဦးသေဆုံးကာ ၃ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ၊ ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး အဖြစ်သတ်မှတ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ayeyarwaddy Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626042401/https://ayartimes.com/?p=55877|archivedate=2025-6-26}}</ref> ** [[၂၅ ဇွန်]] - [[စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်]] ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်အတွင်းရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖက်ဒရယ်ယူနစ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအကြား၂၀၂၅ ဇွန် ၂၅ ရက်၊ မနက်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ် ပဉ္စမပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/25/60125|title=စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြု|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-12}}</ref> * [[၂၉ ဇွန်]] - [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း(ပလောင်)အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (PSLF/TNLA) ထိန်းချုပ်ရာ [[ကျောက်မဲမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီက ယနေ့ (ဇွန်လ ၂၉ ရက်) နေ့လယ်ပိုင်းက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ရာ အမျိုးသမီး နှစ်ဦး နှင့် အမျိုးသား‌ လေးဦး၊ စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး ထိမှန်ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း TNLA က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/29/60568|title=ကျောက်မဲကို စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းဗုံးကြဲ၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ|accessdate=2025-6-29|publisher=Mizzima}}</ref> === ဇူလိုင် === * [[၂ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ဟွာလ်ငိုရမ်ဒေသတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့က ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် ဟွာလ်ငိုရမ် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က CNDF အား ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း CNDF ကမူ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင်များကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=Fighting Between Chin Resistance Forces in Falam Township|url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-between-chin-resistance-forces-falam-township|access-date=2025-07-05|website=Burma News International|language=en}}</ref> ဟွာလ်ငိုရမ် CDF နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က နှစ်ဖက်အဖွဲအစည်းမှ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ပြန်လည်ချေဖျက်မရသည့် ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းကြား ကြီးမားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို မဖန်တီးရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် CNDF နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]ကလည်း တင်းမာမှုလျှော့ချလိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ပြင်ပတောင်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက စစ်ရေးအကူအညီများဖြင့် ပါဝင်လာပါက CNDF ဘက်က မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်မည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/05/126319/|title=ချင်းလူမျိုး အချင်းချင်းအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခမဖန်တီးဘဲ စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများ ချက်ချင်းရပ်ရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ တိုက်တွန်း|publisher=Ludu Nway Oo|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇူလိုင် ၆ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှစတင်ကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်အတွက် ရာနှင့်ချီသော ဒေသခံများသည် အိန္ဒိယ- မြန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/686b58f4aec603c0e6214d02|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၍ ချင်းဒေသခံ ထောင်နှင့်ချီ အိန္ဒိယဘက်သို့ ထွက်ပြေး|publisher=Narinjara|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ဇူလိုင် ၂ ရက်နှင့် ၃ ရက်တို့ကလည်း ဖလမ်းမြို့နယ်၊ စတွာမ်၊ လျန်နှာ၊ သီးကျီရ် ကျေးရွာများတွင် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့အကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ (CB) ဝင် CNDF နှင့် ချင်းလဲန်းကောင်စီ (CC) ဝင် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေးအရ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး အဖြေရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ပေါ်၌ နံနက် ၈ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် စီစဉ်နေချိန် ဖြစ်သည်။ CNO/CNDF ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ CNDF အဖွဲ့ဝင်များ တီးအိုချောင်းရွာတွင် တွေ့ဆုံရန် သွားရောက်စဉ် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်မှ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ကျည်များ ကျရောက်ခဲ့သဖြင့် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များက ပစ်ခတ်မှု ရပ်တန့်ရန် သတိပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် CNDF ကလည်း ဒေသခံများကို မိနစ် ၃၀ အတွင်း အမြန်ဆုံး ထွက်ခွာရန် သတိပေးခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် CNDF ဌာနချုပ်အနီးတွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီတပ်များပါဝင်သည့် CDF-ဟွာလ်ငိုးရမ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNDF တို့အကြား ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ခံ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် နယ်စပ်ဂိတ်တံတားကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ * ထို့အပြင် ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီဝင် CDF မာရာ (CDF Mara) က ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် မာရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (MDF) နှင့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့သည် မတူပီမြို့နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ ဌာနချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် MDF နှင့် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လာအိုကျေးရွာမှ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး CDF မာရာဌာနချုပ်နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာအထိ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/07/06/403115.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=The Irrawaddy}}</ref> * [[၃ ဇူလိုင်]] - CDF-Hakha Central Council က [[ဟားခါးမြို့နယ်]]အတွင်း နေထိုင်သူ လူငယ်အမျိုးသားများ မြို့နယ်ပြင်ပသို့ မထွက်ခွာရန်နှင့် အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းများ မဖြစ်မနေတက်ရောက်ရန် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%e1%80%9f%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%ab%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%84%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb/|title=ဟားခါးမြို့နယ်က လူငယ်များအားလုံး အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-6|publisher=Khonuthung News}}</ref> * [[၇ ဇူလိုင်]] -၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် “မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်တဲ့ NUG အစိုးရ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မန္တလေးသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာ[[တေဇာဆန်း]]က “ပြည်သူ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ခရီးဆုံးပန်းတိုင်အထိ ရောက်ရှိအောင် ဦးဆောင်နိုင်ရန် လက်ရှိ NUG အစိုးရသည် ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် လုံလောက်မှုမရှိသေးသောကြောင့် အချိန်မီ မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။” ဟု ရေးသားထောက်ပြသည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/713557|title=NUG မဖြစ်မနေ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ဟု ဒေါက်တာတေဇာဆန်း ထောက်ပြ|accessdate=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|publisher=DVB Burmese}}</ref> * [[၈ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%a1%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%81%81%e1%81%88-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%ad/|title=အသက် ၁၈ နှစ်ပြည်ပြီးသူတိုင်း စစ်သင်တန်းတက်ကြရန် CDF-Kanpetlet ထုတ်ပြန်|accessdate=8 July 2025|publisher=Khumi Media Group}}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> * [[၁၀ ဇူလိုင်]] - ဇူလိုင် ၅ ရက်နေ့တွင် CNDF မှ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]အတွင်း၌ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA) ၊ CDF – Hualngoram နှင့် CNDF တပ်ဖွဲ့ များ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် ညပိုင်းတွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61775|title=ရိခေါ်ဒါရ်မြို့မှ CNDF တပ်များဆုတ်ခွာ ၊ ချင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဆက်လက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-13}}</ref> * [[၁၁ ဇူလိုင်]] - စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref> * [[၁၂ ဇူလိုင်]] - [[ဥကရစ်ထတိုက်ပွဲ]]: ကရင်ပြည်နယ် [[မြဝတီမြို့]]တောင်ဘက် ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက် ဥကရစ်ထစခန်းကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းတပ်တွေက ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၂ ရက်တွင် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/714256|title=ဥကရစ်ထစခန်းကို KNLA ပူးပေါင်းတပ် သိမ်းပိုက်|publisher=DVB|accessdate=2025-7-12}}</ref> * [[၁၄ ဇူလိုင်]] - [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်]]၊ [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]]ဒေသ ခဲလုပ်သားတွေ နေထိုင်ရာရပ်ကွက်ထဲကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ ခဲလုပ်သားမိသားစု ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/07/14/403373.html|title=မော်ချီး ခဲလုပ်ငန်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးထပ်ကြဲ ၆ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ)|accessdate=2025-7-12|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကောလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုးပင်ရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်|ဒိုးပင်ရွာ]]ကို ဇူလိုင် ၁၄ ရက် ညနေက လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ရှောင်များဖွင့်ထားသည့် ထမင်းဆိုင်အနီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲရာ ကလေးငယ် အပါအဝင် ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး ဆီဘောက်ဆာကား ၂ စီး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65003/|title=ကောလင်းမြို့နယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးအပါအဝင် ၄ ဦးဒဏ်ရာရ|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၂|publisher=Myanmar Now|archivedate=16 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250716081232/https://myanmar-now.org/mm/news/65003/}}</ref> * [[၁၅ ဇူလိုင်]] - ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နောင်ချိုမြို့]] ဈေးရပ်ကွက်အပါအဝင် မြို့ပေါ်ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးအများစုကို စစ်ကောင်စီတပ်က TNLA တပ်ဖွဲ့ထံမှ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၅ တွင် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65040/|title=နောင်ချိုတစ်မြို့လုံးနီးပါးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီ|accessdate=2025-7-15|publisher=Myanmar Now}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]] - ကက်သလစ် ဘာသာဝင် ဖာသာဒေါ်နယ်မာတင်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ စစ်ခုံရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65045/|title=ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးကို သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သူ ၈ ဦးကို NUG စစ်ခုံရုံး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ စီချ|accessdate=2025-7-12|publisher=Myanmar Now|archivedate=17 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250717054816/https://myanmar-now.org/mm/news/65045/}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်]]ဖြစ်သော မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Maraland Defense Force – MDF) က ၎င်းတို့အဖွဲ့မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကျည်ကာဦးထုပ်နှင့် ကျည်ကာပြားများ တင်ဆောင်လာသော ကားသည် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ဆိုင်ဟား (Saiha) ခရိုင်၊ တီပါ့ (Tipa) ရွာရှိ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်တို့ ပူးပေါင်းထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၊ အိန္ဒိယစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း MDF မှ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65347/|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ MDFထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် အိန္ဒိယတွင်ဖမ်းခံရ|accessdate=2025-7-23|publisher=Myanmar Now|date=22 July 2025}}{{Dead link|date=September 2025 }}</ref> * ၁၈ ဇူလိုင် - DPLA (ဓနုအဖွဲ့)မှ အမျိုးသား ငါးဦးနှင့် MDY-PDF အဖွဲ့မှ အမျိုးသား ၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၅ ဦးတို့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆီသို့ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်ကလည်း တောင်ခမ်းဒေသတစ်ဝိုက်နှင့် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းမှ TNLA အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား လေးဦး၊ DPLA အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား ငါးဦးနှင့် MDY-PDF အမျိုးသား သုံးဦး၊ အမျိုးသမီး နှစ်ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦးတို့ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304536|title=ဥပဒေဘောင်အတွင်း ထပ်မံဝင်ရောက်လာသည့် DPLA အဖွဲ့နှင့် MDY-PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးအား မိဘ အုပ်ထိန်းသူများထံ ပြန်လည်အပ်နှံ|accessdate=2025-7-23|publisher=Eleven Media}}</ref>ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်မှ ယနေ့အထိ TNLA အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး ၊ MDY-PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် DPLA အဖွဲ့ဝင် ၄၁ ဦးဖြစ်ပြီး လက်နက်မျိုးစုံ ၁၃ လက်နှင့် ကျည်မျိုးစုံ ၁၅၁၅ တောင့်၊ ကျည်အိမ် ၁၂ ခုနှင့်အတူ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72651|title=နိုင်ငံတော်နှင့် တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို လက်ခံယုံကြည်သည့် DPLA အဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦး ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်|accessdate=2025-7-20|publisher=Ministry of Information}}</ref> * [[၂၂ ဇူလိုင်]] - စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူထားသည့် [[သပိတ်ကျင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro|title=သပိတ်ကျင်းမြို့ ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်သုံးတဲ့ဗျူဟာ|accessdate=2025-7-25|publisher=BBC Burmese}}</ref> * [[၂၅ ဇူလိုင်|၂၄ ဇူလိုင်]] - [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက Suntac Technologies နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် [[စစ်တိုင်းအောင်]] အပြင် KT Services & Logistics နှင့် ၎င်း၏ တည်ထောင်သူ မျိုးကျော်သန်း (ဂျွန်သန်း)၊ MCM Group နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် အောင်လှိုင်ဦး အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တင်လတ်မင်း တို့ကို အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည်။ * ၂၉ ဇူလိုင် - တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ရှိ ကွတ်ခိုင်နှင့် မိုင်းလုံတို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ လက်ပံလှရဲစခန်းနေရာများကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၁၆ ဦးထက်မနည်းရှိကြောင်း ဘီဘီစီ၏ စုံစမ်းထားသည့် အချက်အလက်များအရ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c14glg187mnt?post=asset%3Af91815b7-a826-4a92-8460-db308ea5ef52#asset:f91815b7-a826-4a92-8460-db308ea5ef52|title=ကွတ်ခိုင်၊ ကျောက်မဲ၊ စဉ့်ကူးတို့ကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်လို့ ဒါဇင်ကျော်သေဆုံး|accessdate=2025-7-30|publisher=BBC Burmese}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]အရှေ့ပိုင်းရှိ ဆေးရုံတစ်ခု ယမန်နေ့ (ဇူလိုင် ၂၉) ညက လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၁၅ ဦးဝန်းကျင် ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65573/|title=ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် ဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရပြီး လူတစ်ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံး|accessdate=5 August 2025|publisher=Myanmar Now|archivedate=31 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250731122458/https://myanmar-now.org/mm/news/65573/}}</ref> === ဩဂုတ် === * [[၅ ဩဂုတ်]] - ဉာဏ်လင်းသစ် သုတေသနအဖွဲ့က ဩဂုတ် ၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် "ဝေဟင်နှင့်မြေပြင်ကပ်ဘေးကြားမှ မြေစာပင်ဘဝများ" အစီရင်ခံစာအရ မတ်လ ၂၈ ရက်မှ ဇွန်လကုန်အထိ အင်အားပြင်းငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၇၅၁ ဦး သေဆုံးကာ ၁,၄၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/06/64428|title=ငလျင်အပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၇၀၀ ကျော်သေဆုံးဟု ဉာဏ်လင်းသစ် အစီရင်ခံစာ ဖော်ပြ|publisher=Mizzima|accessdate=5 August 2025}}</ref> * [[၁၇ ဩဂုတ်]] - ကယားပြည်နယ်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးဒေသမှာ တရက်တည်း လေကြောင်းနှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး လူ ၁၇ ယောက် သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ကနဦးသတင်းများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2025/08/17/%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad/|title=မော်ချီးမှာ လေကြောင်းတိုက်ခံရလို့ ၁၇ ယောက်သေဆုံးပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေရှိနေ|publisher=Voice of Myanmar|accessdate=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> နောက်တွင် သေဆုံးသူမှာ လူ (၂၇)​ထိ မြင့်လာသည်။​ ဗုံးကြဲမှုမှာ ရွာက ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆေးရုံကို ဗုံးကျခဲ့ပြီး လူ ၂ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရခဲ့သလို အဆောက်အဦတွေလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c07pxm4gymzt?fbclid=IwY2xjawMPqs9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFlbnprSkh1RHpmcmxuWVp2AR5Wjdss1hfBdUayV8scGE1Hiv01Wr8jtSyB6aa_T287zM5PQmGMqJ3QsZLshg_aem_BJ8VmkEd1Lg-dTclX3dIHg&post=asset%3Ae48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf#asset:e48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf|title=မော်ချီးဒေသကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု သေဆုံးသူ ၂၄ ဦးအထိ မြင့်တက်|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (၂) ဖြစ်သူ ကိုဗညားက ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးမြို့ရှိ လူနေထူထပ်သော ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၂ ဦးအထိ တိုးလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c0l6jpgj93yt|title=မော်ချီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူ ၃၀ ကျော်အထိမြင့်တက်လာ,|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဩဂုတ် ၁၉ ရက်မှာ ဗုံးထပ်ကြဲတာကြောင့် ပြည်သူ ၄ ယောက် ထိခိုက်မိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720258|title=မော်ချီးကို စစ်တပ်က ဗုံးထပ်ကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး ထိခိုက်|publisher=DVB Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> * [[၁၉ ဩဂုတ်]] - ကရင်နီပြည်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာသိမ်းယူထားတဲ့ [[ဒီးမော့ဆိုမြို့]]ကို ၁၆ ရက်ကြာထိုးစစ်ဆင်ပြီးတဲ့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် နေ့မှာ စစ်တပ်က အပြည့်အဝပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးလို့ ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/08/20/404761.html|title=စစ်တပ်က ဒီးမော့ဆိုမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ ကြေညာ (ရုပ်/သံ)|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၀ ဩဂုတ်]] - ဩဂုတ် ၂၀ ရက်တွင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ ပလောင်(တအာင်း) အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA)နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP/SSA)တို့အား ပန်ဆန်းမြို့သို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ UWSA အစိုးရအဖွဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌနှင့် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးဝန်ကြီး ကျောက်ကော်အန်းက တရုတ်ဖိအားပေးမှုများအကြောင်း ပြောပြခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်နောင် မည်သည့် စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး အကူအညီများပေးတော့မည်မဟုတ်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/08/22/404830.html|title=“ဝ” ထုတ်ပြောရတဲ့အထိ တရုတ်ဖိအား ဘယ်လောက်ကြီးနေလဲ|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် (၂၂) ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းရေး နှင့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၏ နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက် (၁၀) ချက်နှင့် အခြေခံမူ (၈) ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720834|title=ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု NUCC ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၇ ဩဂုတ်]] - [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)  အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နဲ့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF) တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ဩဂုတ် ၂၇ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}</ref> * [[၂၈ ဩဂုတ်]] - ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊​ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၉၂၂/၂၀၂၅ ဖြင့် မတရားအသင်းအဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74232|title=မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခြင်း|publisher=MOI|accessdate=28 August 2025}}</ref>၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုအဖွဲ့ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁/၂၀၂၅ ဖြင့်<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74230|title=အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာခြင်း|accessdate=28 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> အကြမ်းဖက်အုပ်စု အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721677|title=ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)ကို အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာ|publisher=DVB|accessdate=28 August 2025}}</ref><br /> == ၂၀၂၆ == === မတ် === * မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/|website=Myanmar Now|date=2026-03-02|access-date=2026-03-02|language=en-US|last=ခင်ရီရီဇော်}}</ref><ref>{{Cite web|title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/748482|website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန…|access-date=2026-03-02|language=en}}</ref> * [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ|url=https://news-eleven.com/article/310463|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.dvb.no/post/749879|website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/|website=Myanmar Now|date=2026-03-11|access-date=2026-03-13|language=en-US|first=ဖဒူ|last=ထွန်းအောင်}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း -|url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/|website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=en-US|first=လွတ်လပ်သော|last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/749677 |access-date=2026-03-10 |website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-10 |title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/ |date=2026-03-10 |language=en-US |last=Now |first=Myanmar |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now }}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> * ၁၁ မတ် - တနင်္သာရီတိုင်း၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဒပ်ကျေးရွာရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် တပ်မတော်၏၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရအောင် |date=2026-03-12 |title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/ |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * ၁၆ မတ် - [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ ဖလံပင်ကျေးရွာမှ စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web|title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ|url=https://myaelattathan.com/news/23027/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-17|access-date=2026-03-19|language=en-US|last=ကျော်ကြီး}}</ref><ref>{{Cite web|title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့|url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/|website=Maun|date=2026-03-17|access-date=2026-03-19|language=en-US|last=mmblogmaster}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနဲ့ ရှားစေးဖိုရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-19|access-date=2026-03-19|language=my}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> === ဧပြီ === * ၁၀ - တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News|date=2026-04-11|title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI|access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း|url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297|url-status=live|access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆|website=Mizzima}}</ref> * ၁၁ - ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော မင်းတပ်မြို့အား စစ်တပ်က ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့၊ ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် အလုံး ၂၀ နှင့် မော်တော်ယာဉ် ၄ စီးတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref name=":2" /> * ၁၂ - ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်အစပ်ရှိ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်တပ်၏ လေးကေစခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ဘီဘီစီသို့ အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2026-04-12 |title=ဧပြီ ၁၂ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ်- ပြင်ဦးလွင်မှာ ရည်းစားဟောင်းက ဓားနဲ့ထိုးလို့ လက်ထပ်ခါနီး အမျိုးသမီးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x79k47rvvo |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-19|access-date=2026-04-19|language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref><br /> * ၂၉ ဧပြီ - [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU)၊ တပ်မဟာ (၆) နယ်မြေအတွင်းရှိ မက္ကသာသတ္တုတွင်းအား တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၁၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-30 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃၀ -ကဆုန်လပြည့်အထိမ်းအမှတ် အကျဉ်းသား ၁၅၀၀ ကျော်လွှတ်ပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx21kj6xje2t |access-date=2026-04-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> === မေ === * ၁ - ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုက်ပွဲများကြောင့် မတ်လနှင့် ဧပြီလများတွင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၃၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၄၂ ဦး ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရကြောင်း ကချင်လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (KHRW) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-02 |title=မေ ၂ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့ ကုလ၊ အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန်ထပ်တိုက်တွန်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g4mkjxgy2o |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၄ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt|access-date=2026-05-04|website=BBC News မြန်မာ|language=my}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|access-date=2026-05-05|website=BBC News မြန်မာ|language=my}}</ref> * ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}</ref><br /> * မေ ၁၉ - ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သော [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တွန်းဇံမြို့]]အား စစ်တပ်နှင့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA-EC) တို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသည့် တပ်ဖွဲ့က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=တွန်းဇံမြို့ကို အစိုးရတပ်နဲ့ ZRA ပူးပေါင်းတပ်တွေ ​ထိန်းချုပ်|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/05/21/%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%87%e1%80%b6%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-%e1%80%a1%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%90/|website=Voice of Myanmar|date=2026-05-21|access-date=2026-05-21|language=en-US|first=Editor Htein|last=Lin}}</ref> * မေ ၂၃ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ ကသာ-အင်းတော်လမ်းပိုင်းရှိ [[နလယ်အင်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|နလယ်အင်းရွာ]]အနီးသို့ လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၇ လအရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် သုံးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-24|title=မေ ၂၄ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်- ကသာမြို့နယ်မှာ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ ၇ လသားကလေးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၃ ဦး သေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y0wqyekp0o|access-date=2026-05-24|website=BBC News မြန်မာ|language=my}}</ref> * မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] === ဇွန် === * ၂၂ ဇွန် - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]အတွင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံ မြင်းခြံခရိုင် တပ်ရင်း သုံးရင်းထက်မနည်းက [[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၏ စခန်းတစ်ခုအား ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုကြောင့် တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-22 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၂၂ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်မယ်လို့ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cly73qr8y0nt |access-date=2026-06-23 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist|3}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ooik4bli56cnv2xi66il0o9xq0eouoh 0 244070 1044471 960122 2026-07-25T16:24:12Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044471 wikitext text/x-wiki {{rough translation}} {{Infobox military conflict|image=[[File:New guinea named.PNG|270px]]|date={{ubl|1 October 1962 – present}}}}{{Ongoing military conflicts}}ပါ'''ပူဝါပဋိပက္ခ''' သည်း အနောက်နယူးဂီနီ တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] နှင့် လွတ်လပ်သောပါပူဝါလှုပ်ရှားမှု တို့အကြား ပဋိပက္ခ ဖြစ်သည် ( {{Lang-id|Organisasi Papua Merdeka}} , OPM ) ။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် နယ်သာလန်နယူးဂီနီ မှ ဒတ်ခ်ျအုပ်ချုပ်ရေး ထွက်ခွာသွားအပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားအုပ်ချုပ်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီးနောက်၊ <ref>{{Cite web|url=http://indonesia-portal.de/artikel/konflikte-indonesien/papua-konflikt/papua-indonesisch.html|title=Papua als Teil Indonesiens|publisher=Indonesia-portal|access-date=15 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719043847/http://indonesia-portal.de/artikel/konflikte-indonesien/papua-konflikt/papua-indonesisch.html|archive-date=19 July 2011}}</ref> <ref name="UN">{{Cite report|title=United Nations Temporary Executive Authority in West Irian (UNTEA) (1962–1963)|url=https://search.archives.un.org/downloads/united-nations-temporary-executive-authority-in-west-irian-untea-1962-1963.pdf}}</ref> လွတ်လပ်သော ပါပူဝါလှုပ်ရှားမှုသည် အင်ဒိုနီးရှား စစ်တပ်၊ ရဲ နှင့် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထား၍ စစ်ရေးအရ ပြင်းထန်မှုနည်းပါးသော ပြောက်ကျားစစ်ပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref name="fas">{{Cite web|url=http://www.fas.org/irp/world/para/papua.htm|title=Free Papua Movement|date=17 April 2009|access-date=20 April 2011|publisher=[[Federation of American Scientists]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110513233849/http://www.fas.org/irp/world/para/papua.htm|archive-date=13 May 2011}}</ref> <ref name="Crisis Group 2013">{{Cite web|title=Papuan 'separatists' vs Jihadi 'terrorists': Indonesian policy dilemmas|date=5 December 2013|url=https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/indonesia/papuan-separatists-vs-jihadi-terrorists-indonesian-policy-dilemmas|language=en|access-date=2021-04-30}}</ref> ပါပူဝါ ခွဲထွက်ရေး သမားများသည် လွတ်လပ်ရေး အတွက် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားခြင်း သို့မဟုတ် [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပါပူဝါနယူးဂီနီ]] နှင့် ပူးတွဲလျက် ဖက်ဒရေးရှင်း တောင်းဆိုခြင်း ၊ <ref name="fas"/> ဆန္ဒပြခြင်းများ နှင့် အခမ်းအနား များ ပြုလုပ် ခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှား အစိုးရ သည် ၎င်းတို့၏ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် ကို ဖိနှိပ်ကာ အကြမ်းဖက် သည်ဟု စွပ်စွဲ ခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် <ref name="yal">{{Cite journal|date=April 2004|title=Indonesian Human Rights Abuses in West Papua: Application of the Law of Genocide to the History of Indonesian Control|url=https://www.law.yale.edu/system/files/documents/pdf/Intellectual_Life/West_Papua_final_report.pdf|archive-date=25 July 2019|access-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725215816/https://law.yale.edu/system/files/documents/pdf/Intellectual_Life/West_Papua_final_report.pdf|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://law.yale.edu/system/files/documents/pdf/Intellectual_Life/West_Papua_final_report.pdf |access-date=28 May 2023 |archive-date=25 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190725215816/https://law.yale.edu/system/files/documents/pdf/Intellectual_Life/West_Papua_final_report.pdf }}</ref> တိုင်းရင်းသားများအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသည်။ စာရေးဆရာ De RG Crocombe သည် အင်ဒိုနီးရှားလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် ပါပူယန်း ၁၀၀,၀၀၀ မှ ၃၀၀,၀၀၀ ကြား၊ နှင့် အမျိုးသမီးအများအပြား အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်းခံရသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း ၂၀၀၇ ခုနှစ်ထုတ် စာအုပ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ {{Sfn|Crocombe|2007}} Papuan Women's Working Group မှ Asia Justice Rights (AJAR) နှင့် တွဲဖက် သုတေသနပြုမှုအရ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၇ စစ်တမ်းတွင် ပါပူအန် အမျိုးသမီး ၁၇၀ တွင် ၆၄ ဦး ( ၁၀ ဦးတွင် ၄ ဦးနှုန်း) <ref>{{Cite book|title=Congressional Record, V. 151, Pt. 12,&nbsp;July&nbsp;14 to July&nbsp;22, 2005|url=https://books.google.com/books?id=a5nY7X858yMC&pg=RA2-PA172|page=2}}</ref> ၊ <ref>{{Cite book|title=Congressional Record, V. 151, Pt. 12,&nbsp;July&nbsp;14 to July&nbsp;22, 2005|url=https://books.google.com/books?id=a5nY7X858yMC&pg=RA2-PA172|page=2}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် စစ်တမ်းတွင် ပါပူအန်အမျိုးသမီး ၂၄၉ ဦးတွင် ၆၅ ဦးသည် အစိုးရ၏အကြမ်းဖက်မှုပုံစံတမျိုးမျိုးကို တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ <ref name="AJAR 2019">{{Cite web|title=Sa Ada Di Sini: Suara Perempuan Papua Menghadapi Kekerasan yang Tak Kunjung Usai|date=2019-04-03|url=https://humanrightspapua.org/wp-content/uploads/2019/04/asia-ajar.org_wp-content_uploads_2019_04_I-am-Here-Voices-of-Papuan-Women-2019.pdf|access-date=2022-10-19|archive-date=19 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019145654/https://humanrightspapua.org/wp-content/uploads/2019/04/asia-ajar.org_wp-content_uploads_2019_04_I-am-Here-Voices-of-Papuan-Women-2019.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.freewestpapua.org/2017/10/19/38-of-west-papuan-found-to-have-been-subjected-to-indonesian-state-violence/|title=4 out of 10 West Papuan women found to have been subjected to Indonesian state violence|date=19 October 2017}}</ref> ယခင်လေ့လာမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း Ambrosius Mulait ၏ အဆိုအရ ပါပူအန်အမျိုးသမီးများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုအများစုသည် ခင်ပွန်းများက ကျူးလွန်ခြင်း နှင့် ဇနီးမယားများမှာ လစာပေးထားရသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည့် Papuan ယဉ်ကျေးမှုအမြင်များကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။{{Clarify|date=March 2023}} <ref name="Raharjo 2021">{{Cite web|title=Derita Perempuan Menikah di Papua, Kerap Alami Kekerasan karena Dianggap Sudah Dibeli|date=2021-09-17|url=https://www.suara.com/news/2021/09/17/215130/derita-perempuan-menikah-di-papua-kerap-alami-kekerasan-karena-dianggap-sudah-dibeli|language=id|access-date=2022-01-30}}</ref> ပါပူဝါတွင် ပဋိပက္ခများသည် အချို့နေရာများတွင် ပြည်နယ်၏ နီးစပ်မှု သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု အခြားသူများက မှတ်ချက်ပြုသော်လည်း အင်ဒိုနီးရှား၏ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံသည် နိုင်ငံရေးအသင်းအဖွဲ့နှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ကို <ref>{{Cite journal|title=Protest and punishment : political prisoners in Papua : Indonesia|date=2007|journal=Human Rights Watch|location=New York|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/papua0207webwcover.pdf|archivedate=3 October 2017|oclc=488476678|volume=10|issue=4(C)|archive-date=23 December 2015}}</ref> ချုပ်ချယ်သည့် ရဲနိုင်ငံတစ်ခု နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည်။ <ref name="Anderson 2015">{{Cite book|title=Papua's insecurity : state failure in the Indonesian periphery|year=2015}}</ref> Fien Jarangga ကဲ့သို့သော အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများသည် လွတ်လပ်ရေးသို့ ဦးတည်သည့် လှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြသည်။ <ref>{{Cite web|title=Lawyers, local leaders file for judicial review of Papuan referendum|url=https://www.thejakartapost.com/news/2019/04/15/lawyers-local-leaders-file-for-judicial-review-of-papuan-referendum.html|access-date=2021-12-16|language=en}}</ref> "လုံခြုံရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ" ဟု တရားဝင်ပြောဆိုထားသောကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားအာဏာပိုင်များသည် ဒေသတွင်းသို့ နိုင်ငံခြားဝင်ရောက်ခွင့်ကို ဆက်လက်ကန့်သတ်ထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://jakartaglobe.id/news/indonesia-limits-access-for-foreigners-to-papua-and-west-papua|title=Indonesia Limits Access for Foreigners to Papua and West Papua|access-date=2019-11-25}}</ref> အချို့သော အဖွဲ့ အစည်းများက အဆိုပါ ဒေသတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှု လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/radio-australia/programs/pacificbeat/pacific-church-group-proposes-west-papua-peacekeeping-mission/11476674|title=Pacific: Church group proposes regional peacekeeping mission to West Papua|date=4 September 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sydneycriminallawyers.com.au/blog/uprising-in-west-papua-as-calls-for-independence-grow/|title=Uprising in West Papua, as Calls for Independence Grow|date=4 September 2019}}</ref> == သမိုင်းနောက်ခံ == === ခြုံငုံ‌ဖော်ပြချက် === [[ဖိုင်:Indonesia_army_soldiers.jpg|left|thumb| အင်ဒိုနီးရှား အမျိုးသား လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့သည် ပါပူဝါတွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသည်။]] ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၊ အင်ဒိုနီးရှား အမျိုးသားတော်လှန်ရေး ပြီးဆုံးချိန်တွင် [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ|နယ်သာလန်သည်]] ယခင် နယ်သာလန် နယူးဂီနီ မှလွဲ၍ ဒတ် ခ်ျ အရှေ့အင်ဒီ များ၏ နယ်မြေများ အပေါ် အင်ဒိုနီးရှား၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အသိအမှတ်ပြုရန် သဘောတူခဲ့သည် ။ အမျိုးသားရေးဝါဒီအင်ဒိုနီးရှားအစိုးရက ၎င်းသည် ဒတ်ခ်ျအရှေ့အင်ဒီးယန်းကျွန်းစုများအားလုံးကို ဆက်ခံသောနိုင်ငံ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကျွန်းစုများအားလုံးတွင် ဒတ်ခ်ျကိုလိုနီလက်အောက်ခံအဖြစ်ရှိနေမှုကို အဆုံးသတ်လိုကြောင်း စောဒကတက်ခဲ့သည်။ နယ်သာလန်အနေနှင့် ပါပူဝါများသည် လူမျိုးရေးအရ အင်ဒိုနီးရှားတို့နှင့် ကွဲပြားကြသဖြင့် <ref>{{Cite book|title=Papua: Geopolitics and the Quest for Nationhood|year=2008|pages=61–64}}</ref> ပါပူဝါတို့ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်မရမချင်း နယ်မြေကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စောဒကတက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|title=The West New Guinea Debacle: Dutch Decolonization and Indonesia, 1945–1962|location=Honolulu|year=2002|page=154}}</ref> ၁၉၅၀ ခုနှစ်မှစတင်၍ နယ်သာလန်နှင့် အနောက်အင်အားကြီးနိုင်ငံများက ပါပူဝါတို့အား လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ် လာစေရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသော်လည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများ အထူးသဖြင့် သမ္မတ ကနေဒီ အစိုးရ သည် [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ|စစ်အေးခေတ်]] ကာလတွင် အင်ဒိုနီးရှားကို ၎င်းတို့ဘက်တော်သားအဖြစ် စည်းရုံးလိုသဖြင့် ဒတ်ခ်ျတို့ အနေနှင့် ပါပူဝါ လွတ်လပ်ရေးကို လက်လျှော့ကာ နယ်မြေကို အင်ဒိုနီးရှားသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် အမေရိကန်က ဖိအားပေးခဲ့သည်။ <ref>Bilveer Singh, page 2</ref> ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် နယ်သာလန် သည် "၁၉၆၉ ခုနှစ်မတိုင်မီ [[ဆန္ဒခံယူခြင်း|လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ plebiscite]] ကျင်းပပေးရမည်" ဟူသည့် သဘောတူညီချက်ပါဝင်သည့် [[နယူးယောက်သဘောတူညီချက်]] ကို လက်မှတ်ရေးထိုးကာ နယ်မြေအား ယာယီ ကုလသမဂ္ဂ အုပ်ချုပ်မှုအောက် သို့ လွှဲပြောင်းထားရှိပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ်သည် နယ်မြေ၏အနာဂတ်အပေါ် လူထု၏အမြင်များကို ဆုံးဖြတ်ရန် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် "လွတ်လပ်သောရွေးချယ်မှုအက်ဥပဒေ" ဟုခေါ်တွင်သော မဲဆန္ဒခံယူပွဲကို စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ဆန္ဒခံယူပွဲရလဒ်က [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]] သို့ ပေါင်းစည်းရေးကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နယ်သာလန်တို့ကြား သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်သည့် အဆိုပါဆန္ဒခံယူပွဲများသည် ဟန်ပြသက်သက်သာဖြစ်ခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ်က ပါပူဝါ ကို အင်ဒိုနီးရှားသို့ ပေါင်းစည်းရေးအတွက် သေနတ်ဖြင့် အတင်းအဓမ္မမဲပေးစေခဲ့ရာ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ပါပူဝါ ပြည်သူအရေအတွက်၏ ၁ % ပင် မရှိသော သီးသန့် စိစစ်ရွေးချယ်ထားသူ ၁၀၂၅ ဦး သာ ပါဝင်မဲပေးခွင့် ရခဲ့ကြသည်။ အငြင်းပွားဖွယ် ဆန္ဒခံယူပွဲကြောင့် ပါပူဝါလွတ်လပ်ရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ပါပူဝါတွင် အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ် ကျူးကျော်တပ်စွဲမှုကို ကန့်ကွက်ခဲ့ ကြသည်။ {{Sfn|Crocombe|2007}} အင်ဒိုနီးရှားသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်သည်ဟု အစဉ်သဖြင့် စွပ်စွဲခံရသည်။ ၎င်းစွပ်စွဲမှုများတွင် "OPM-စာနာတတ်သော အရပ်သားများ"ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် အနောက်ပါပူဝါနိုင်ငံတော်အလံ Morning Star Flag လွှင့်ထူသူများကို နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှု ဖြင့် ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခြင်းများ ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite news|url=http://www.thejakartaglobe.com/archive/papuans-try-to-keep-cause-alive/|title=Papuans Try to Keep Cause Alive|last=Lintner|first=Bertil|date=21 January 2009|publisher=Jakarta Globe|archivedate=9 February 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102095555/http://www.thejakartaglobe.com/archive/papuans-try-to-keep-cause-alive/|archive-date=2 January 2014}}</ref> ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ‌အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရ ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားရေး အစီအစဉ် [[Transmigration program]] ဖြင့် ပါပူဝါသို့ အင်ဒိုနီးရှား၏ အခြားကျွန်းများ အထူးသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုဖြစ်သည့် ဂျာဗားကျွန်းမှလူများ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများက အင်ဒိုနီးရှားပိုင် ပါပူဝါကျွန်းလူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်ရှိလာသည်။ <ref name="celerier">{{Cite news|url=http://mondediplo.com/2010/06/14indonesia|title=Autonomy isn't independence; Indonesian democracy stops in Papua|date=June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20111207194256/http://mondediplo.com/2010/06/14indonesia|archive-date=7 December 2011}}</ref> လူမျိုးခြား ထိမ်းမြားလက်ထပ်မှုများ ပိုမိုများပြားလာနေကာ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်သူများမှ ဆင်းသက်သူ အမျိုးအနွယ်များက ၎င်းတို့၏ မိဘမျိုးနွယ်စုများသည်လည်း "ပါပူဝါ" များ ဖြစ်သည်ဟု ခံယူလာကြသည်။ <ref name="Heidbuchel">{{Cite book|title=The West Papua Conflict in Indonesia: Actors, Issues, and Approaches|location=Wettenberg|year=2007|pages=87–89}}</ref> ၂၀၁၀ ခုနှစ်စာရင်းအရ၊ ထွက်ပြေးသူ အဝေးရောက် ပါပူဝါဒုက္ခသည် ၁၃,၅၀၀ သည် အိမ်နီးချင်း [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပါပူဝါနယူးဂီနီ]] ( PNG<ref name="celerier" /> ) တွင် နေထိုင်နေကြရပြီး ရံဖန်ရံခါ တိုက်ပွဲများက နယ်စပ်မျဉ်း ထိ ရောက်ရှိလာတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပါ [[ပူဝါနယူးဂီနီကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (PNGDF) သည် OPM ၏ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုကို တားဆီးရန်အတွက် PNG ၏အနောက်ဘက်နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကင်းလှည့်မှုများ စတင် ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် PNG အစိုးရက "နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်နေထိုင်သူများ" ကို အတင်းအကြပ်ပြန်လည်မောင်းထုတ်ပြီး PNG တွင် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချ နေထိုင်သူများကိုလည်း အင်ဒိုနီးရှား ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှု မလုပ်ပါဟု ခံဝန်ကတိပြုစေသည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ OPM သည် လက်တုံ့ပြန်သည့် အနေနှင့် "OPM ကိုဆန့်ကျင်သည့် PNGDF ၏လုပ်ရပ်များအတွက် PNG ၏ စီးပွားရေး စီမံကိန်းများ နှင့် နိုင်ငံရေးသမားများကို ခြိမ်းခြောက်မှုများ" လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|title=State and Society in Papua New Guinea: The First Twenty-Five Years|year=2001|pages=238, 269, 294}}</ref> PNGDF သည် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ စကာ OPM ကို “ဆန့်ကျင်” ၍ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲ နယ်စပ်ကင်းလှည့်မှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|title=West Papua & Indonesia since Suharto: Independence, Autonomy, or Chaos?|year=2004|page=179}}</ref> [[မူအမ္မာ ကဒါဖီ|မွမ်မာကဒါဖီ]] လက်ထက်က လစ်ဗျားအစိုးရဟောင်းသည် လွတ်လပ်သောပါပူဝါလှုပ်ရှားမှု (Irian Jaya) နှင့် ဖိလစ်ပိုင်ရှိ မွတ်စလင်ပြောက်ကျားများကို စစ်ရေး သို့မဟုတ် အခြားအထောက်အပံ့များ ပေးနေသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်နေသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.thefreelibrary.com/Libyan+terrorism:+the+case+against+Gaddafi.-a014151801|title=Libyan terrorism: the case against Gaddafi. – Free Online Library}}</ref> === ဇစ်မြစ် === ဒတ်ခ်ျတို့ မရောက်မီက စူလ တန်နိတ်၏ တီဒိုး နှင့် စူလတန်နိတ် ဟု လူသိများသော အင်ဒိုနီးရှား ဘုန်းကြီးနှစ်ပါးသည် အနောက်နယူးဂီနီကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|title=Indonesia Timur Tempo Doeloe 1544–1992|year=2012|page=24}}</ref> 1660 တွင် ဒတ်ခ်ျတို့သည် နယူးဂီနီအပေါ် Tidore ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို Sultan အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဒတ်ခ်ျတို့သည် Tidore ကို အုပ်စိုးထားသောကြောင့် ဒတ်ခ်ျဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရာစုနှစ်တစ်ခုကြာပြီးနောက် 1793 တွင်ဗြိတိန်သည် Manokwari အနီးတွင်မအောင်မြင်သောအခြေချရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ အနှစ် 30 နီးပါးကြာပြီးနောက် 1824 တွင်ဗြိတိန်နှင့်နယ်သာလန်တို့သည်မြေကိုခွဲရန်သဘောတူခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို ဗြိတိသျှတို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်စေပြီး အနောက်တစ်ဝက်သည် ဒတ်ခ်ျအရှေ့အင်ဒီများ ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ 1828 ခုနှစ်တွင် ဒတ်ခ်ျတို့သည် မအောင်မြင်ခဲ့သော Lobo ( Kaimana ) အနီးတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ နှစ် 30 နီးပါးကြာပြီးနောက် ဂျာမန်တို့သည် Manokwari အနီးရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းပေါ်တွင် ပထမဆုံးသာသနာပြုအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ 1828 ခုနှစ်တွင် Dutch သည် 141st meridian အနောက်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် Humboldt ပင်လယ်အော်အနောက်မြောက်ဘက်ကမ်းခြေကိုပိုင်ဆိုင်ကြောင်းအခိုင်အမာဆိုသော်လည်း New Guinea တွင်ဒတ်ခ်ျတို့၏လှုပ်ရှားမှုသည် 1898 အထိအနည်းငယ်မျှသာဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင်ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများနှင့်ကုန်သည်များနောက်တွင်ရှိသောအုပ်ချုပ်ရေးစင်တာတစ်ခုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ . ဒတ်ခ်ျအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အနောက်နယူးဂီနီနှင့် အရှေ့အင်ဒိုနီးရှားအကြား ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ချိတ်ဆက်မှုများကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် နယူးဂီနီသည် နယ်သာလန်၊ ဗြိတိန်နှင့် ဂျာမနီတို့ကြား ပိုင်းခြားခဲ့သည်။ ဩစတေးလျသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ 1901 ခုနှစ်တွင် နယ်သာလန်သည် အနောက်နယူးဂီနီကို စူလတန်နိတ်၏ Tidore ထံမှ တရားဝင်ဝယ်ယူခဲ့ပြီး Dutch East Indies တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Sfn|Crocombe|2007}} [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း]] နယ်မြေအား ဂျပန်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဒတ်ခ်ျအုပ်ချုပ်မှုကို ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့သော မဟာမိတ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|title=World War II Pacific Island Guide: A Geo Military Study|year=2002}}</ref> အနောက်နယူးဂီနီကို ပါ [[ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ|ပူဝါနယူးဂီနီ]] နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းသည် အင်ဒိုနီးရှားကို မသိမ်းပိုက်မီ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များအတွင်း အချိန်တိုအတွင်း ဩစတြေးလျအစိုးရ၏ တရားဝင်မူဝါဒဖြစ်သည်။ <ref name="ABC">{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2013-10-28/rollo-west-papua-complicity/5049204|title=Ending our pragmatic complicity in West Papua|last=Rollo|first=Stewart|date=28 October 2013|archivedate=25 March 2020}}</ref> ယေဘုယျအားဖြင့် ပါပူဝါနယူးဂီနီနှင့် ဖက်ဒရေးရှင်းဆိုင်ရာ အဆိုပြုချက်များသည် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် လူနည်းစုအမြင်ဖြစ်သည်။ ဖက်ဒရေးရှင်းအတွက် အငြင်းပွားမှုများသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ကျွန်း၏နှစ်ခြမ်းကြားတွင် မျှဝေထားသော ယဉ်ကျေးမှုလက္ခဏာများကို အာရုံစိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.pngattitude.com/2014/04/how-a-unified-whole-island-nation-of-papua-might-be-achieved.html|title=How a unified whole-island nation of Papua might be achieved|date=29 April 2014|last=Yegiora|first=Bernard|archivedate=10 August 2020|access-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145512/https://www.pngattitude.com/2014/04/how-a-unified-whole-island-nation-of-papua-might-be-achieved.html|url-status=dead}}</ref> ဩဂုတ်လ 17 ရက်နေ့ 1945 ခုနှစ် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာ ပြီးနောက် လေးနှစ်အကြာတွင် အင်ဒိုနီးရှား အမျိုးသားတော်လှန်ရေးသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှ အချုပ်အခြာအာဏာကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ထံ လွှဲပြောင်းပေးရန် သဘောတူညီခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဒတ်ခ်ျ-အင်ဒိုနီးရှား စားပွဲဝိုင်းညီလာခံ နှင့်အတူ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ အင်ဒီးများ။ သို့သော်လည်း နယ်သာလန် နယူးဂီနီသည် အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံသစ်တွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံကို ထည့်သွင်းရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး လွတ်လပ်ရေးရရန်အတွက် သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် ကူညီပြင်ဆင်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အချုပ်အခြာအာဏာလွှဲပြောင်းသည့်နေ့မှ တစ်နှစ်အကြာတွင် အဆိုပါနယ်မြေ၏ လက်ရှိအနေအထားကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအရွှေ့သည် ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ . <ref>{{Cite book|title=Subversion as Foreign Policy: The Secret Eisenhower and Dulles Debacle|year=1995|pages=33–34}}</ref> <ref>{{Cite book|archiveurl=M. C. Ricklefs|title=A History of Modern Indonesia Since c.1300|location=London|year=2008|pages=372–373}}</ref> တစ်နှစ်အကြာတွင် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နယ်သာလန် နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို မဖြေရှင်းနိုင်ကြသေးဘဲ နယ်မြေလွှဲပြောင်းရေး ညှိနှိုင်းရန် ဒတ်ချ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ ကတိကဝတ်များကို ပယ်ချခဲ့သည်ဟု အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတ ဆူကာ နိုက စွပ်စွဲခဲ့သည်။ [[မီလန်နီးရှား|Melanesian]] Papuans များသည် အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုးများနှင့် လူမျိုးစုအလိုက် ပထဝီဝင်အရ ကွဲပြားပြီး နယ်မြေကို အမြဲတမ်း သီးခြားစီ အုပ်ချုပ်ထားသောကြောင့် နယ်မြေသည် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မသက်ဆိုင်ကြောင်း ဒတ်ခ်ျလူမျိုးများက ဆက်လက်ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ပါပူနိုင်ငံသားအချို့သည် အင်ဒိုနီးရှားတော်လှန်ရေးတွင် မပါဝင်ခဲ့ကြဘဲ ထိုအချိန်က ပညာတတ် ပါပူလူမျိုးများသည် အင်ဒိုနီးရှား ပေါင်းစည်းရေးကို အားပေးသူများ၊ ဒတ်ခ်ျကိုလိုနီစည်းမျဉ်းကို ထောက်ခံသူများနှင့် ပါပူအန်လွတ်လပ်ရေးကို ထောက်ခံသူများအကြား ကွဲသွားခဲ့သည်။ {{Sfn|Crocombe|2007}} <ref>{{Cite web|date=12 August 2015|title=Soegoro Atmoprasodjo, Orang Pertama yang Memperkenalkan Nasionalisme Indonesia di Papua – Historia|url=https://historia.id/politik/articles/soegoro-atmoprasodjo-orang-pertama-yang-memperkenalkan-nasionalisme-indonesia-di-papua-6mma3|archivedate=12 April 2021|language=id-ID|access-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412075522/https://historia.id/politik/articles/soegoro-atmoprasodjo-orang-pertama-yang-memperkenalkan-nasionalisme-indonesia-di-papua-6mma3}}</ref> မျက်နှာတန်ဖိုးအရ ဒတ်ခ်ျလူမျိုးသည် ပါပူန်လူမျိုးများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံရပုံပေါ်သော်လည်း နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရှင် Arend Lijphart က သဘောမတူပါ။ အနောက်နယူးဂီနီသို့ အင်ဒိုနီးရှားသို့ မဝင်ရောက်ခြင်းမှ တားဆီးရန် အခြားသော ဒတ်ခ်ျတို့၏ အရင်းခံအကြောင်းရင်းများတွင် နယ်မြေ၏ အကျိုးအမြတ်များသော စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များ၊ ဒတ်ခ်ျရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် ၎င်း၏ ဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုနှင့် ယူရေးရှားမွေးရပ်မြေကို ဖန်တီးရန် အလားအလာရှိသော အခန်းကဏ္ဍတို့ ပါဝင်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားအမျိုးသားတော်လှန်ရေး။ ဒတ်ခ်ျတို့သည် ဒေသတွင်း တည်ရှိမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားလိုပြီး အင်ဒိုနီးရှားတွင် ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေး အကျိုးစီးပွားများကို လုံခြုံစေရန်လည်း လိုလားကြသည်။ <ref>Arend Lijphart, Trauma of Decolonization, pp. 25–35, 39–66</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း အင်ဒိုနီးရှားသည် အနောက်နယူးဂီနီကို နိုင်ငံ၏ ပင်ကိုအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူကာ အင်ဒိုနီးရှားသည် ဒတ်ခ်ျအရှေ့အင်ဒီများကို ဆက်ခံသောနိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ပါပူလူမျိုးများသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတစ်ဝန်းမှ တိုင်းရင်းသားလူငယ်အဖွဲ့များစွာ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည့် “အင်ဒိုနီးရှားအထောက်အထား” ၏ ပထမဆုံးသော ကြေညာချက်ဖြစ်သည့် ထင်ရှားသော ၁၉၂၈ လူငယ်ကတိစကား တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=28 October 2020|title=Peran Sie Kong Lian dan Pemuda Papua dalam Sumpah Pemuda|url=https://interaktif.kompas.id/baca/peran-sie-kong-lian-dan-pemuda-papua-dalam-sumpah-pemuda/|archivedate=2021-04-12|language=}}</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ 1935 ခုနှစ်တွင် Boven-Digoel ဟုခေါ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ 1935 ခုနှစ်တွင် Merauke ၏မြောက်ဘက်ရှိ ဝေးလံခေါင်သီသောအကျဉ်းစခန်းတွင် အကျဉ်းသားများစွာ (အဓိကအားဖြင့် လက်ဝဲနှင့် ကွန်မြူနစ်များ) သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအများအပြားကို ရောင်ပြန်ဟပ်စေသော ခံစားချက်များလည်း ပေါက်ဖွားလာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပါပူဝါတွင် အင်ဒိုနီးရှားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပါပူဝါအစိုးရဝန်ထမ်းအများအပြားနှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ <ref>Benedict Anderson, p. 176</ref> <ref>{{Cite web|title=Marthen Indey, Nasionalis Dari Tanah Papua|url=https://kumparan.com/alfredo-kway/marthen-indey-nasionalis-dari-tanah-papua|archivedate=2021-04-12|language=id-ID}}</ref> အချို့သော အထောက်အပံ့များသည် Bomberai ကျွန်းဆွယ် တဝိုက်တွင် အဓိကအားဖြင့် Sultanate of Tidore နှင့် ကျယ်ပြန့်သော ဆက်နွယ်မှုရှိသော ဇာတိနိုင်ငံများမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး အဆိုပါကြိုးပမ်းမှုများကို Sekar ဘုရင် Machmud Singgirey Rumagesan မှ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=Damarjati|first=Danu|title=Machmud Singgirei Rumagesan, Pahlawan Nasional Pertama dari Papua Barat|url=https://news.detik.com/berita/d-5249221/machmud-singgirei-rumagesan-pahlawan-nasional-pertama-dari-papua-barat|archivedate=12 April 2021|language=id-ID|access-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412091120/https://news.detik.com/berita/d-5249221/machmud-singgirei-rumagesan-pahlawan-nasional-pertama-dari-papua-barat}}</ref> ဤခံစားချက်များကို လူကြိုက်များသော အင်ဒိုနီးရှား တော်လှန်ရေး ဆောင်ပုဒ် "Indonesia Merdeka- dari Sabang sampai Merauke" "Indonesia Free— Sabang to Merauke " တွင်လည်း ထင်ဟပ်ပါသည်။ <ref>Audrey Kahim, p. 45</ref> ဆောင်ပုဒ်သည် ဆူမားတြား၊ Sabang ရှိ အနောက်ဘက်စွန်းမှ အင်ဒိုနီးရှားနယ်မြေနှင့် အနောက်နယူးဂီနီရှိ မြို့ငယ်လေး Merauke ရှိ အရှေ့ဘက်ဆုံးအပိုင်းတို့ကို ညွှန်ပြသည်။ အနောက်နယူးဂီနီတွင် ဒတ်ခ်ျများ ဆက်လက်တည်ရှိနေခြင်းသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် အတားအဆီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း အားပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆူကာနိုက အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>Bob Catley, p. 20–21</ref> === နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းမှု (၁၉၅၀-၁၉၅၃)၊ === နယ်သာလန်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားတို့သည် အနောက်နယူးဂီနီအငြင်းပွားမှုကို 1950 နှင့် 1953 ခုနှစ်အကြား နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းမှုများဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများသည် မအောင်မြင်ဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး အစိုးရနှစ်ရပ်၏ ရပ်တည်ချက်နှင့် ရပ်တည်ချက်ကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံသည် နယူးဂီနီနိုင်ငံကို နယ်သာလန်နိုင်ငံအဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ဒတ်ခ်ျပါလီမန်မှ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ပြီး မကြာမီတွင် နယ်သာလန်သည် အချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာ မေးခွန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဆက်လက်ဆွေးနွေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး အဆိုပါကိစ္စကို ပိတ်ပစ်ရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ <ref name="auto2">Audrey Kahin, p. 45</ref> တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် သမ္မတဆူကာနိုသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံအပေါ် ပိုမိုပြင်းထန်သော ရပ်တည်ချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် သူသည် အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရအား စားပွဲဝိုင်းသဘောတူညီချက်များကို ဖျက်သိမ်းရန်နှင့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများချမှတ်ရန် ဖိအားပေးရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ဘဲ Natsir Cabinet မှ ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ဤအခက်အခဲကြောင့် ဆူကာနိုသည် ၎င်း၏သမ္မတသက်တမ်း၏ ထိပ်တန်းဦးစားပေးနယ်မြေကို ပြန်လည်ရယူကာ 1951 နှင့် 1952 ခုနှစ်ကြား သူ၏မိန့်ခွန်းများစွာတစ်လျှောက် ဤပန်းတိုင်အတွက် အင်ဒိုနီးရှားလူထုထံမှ လူကြိုက်များသော ထောက်ခံမှုကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည် <ref>John D. Legge, pp. 277–78</ref> 1953 ခုနှစ်တွင် အငြင်းပွားမှုသည် အင်ဒိုနီးရှားပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးတွင် အဓိကပြဿနာဖြစ်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားကွန်မြူနစ်ပါတီ (PKI) သည် ဆူကာနို၏ နယ်မြေကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှ နိုင်ငံရေးပါတီအားလုံးက ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းပညာရှင် Audrey နှင့် George McTurnan Kahin တို့၏ အဆိုအရ PKI ၏ ပေါင်းစည်းရေး လိုလားသော ရပ်တည်ချက်သည် ပါတီအား ၎င်း၏ နိုင်ငံရေးအခြေခံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်နှင့် ဆူကာနိုကို ထောက်ခံသော အမျိုးသားရေးဝါဒီကွန်မြူနစ်ပါတီအဖြစ် ၎င်း၏ အထောက်အထားများ ပိုမိုရရှိစေရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ <ref name="auto2">Audrey Kahin, p. 45</ref> === ကုလသမဂ္ဂ (၁၉၅၄-၁၉၅၇)၊ === ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားသည် အငြင်းပွားမှုကို ကုလသမဂ္ဂထံ တင်သွင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး လာမည့် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ]] (UNGA) ၏ နဝမအကြိမ်မြောက် အခမ်းအနား အစီအစဉ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ နယ်သာလန်သံအမတ်ကြီး Herman van Roijen က အငြင်းပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂမှ ချမှတ်နိုင်သည့် မည်သည့်အကြံပြုချက်များကို နယ်သာလန်နိုင်ငံမှ လျစ်လျူရှုမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ <ref name="Djiwandono38">{{ကိုးကားခြင်း|title=Konfrontasi Revisited}}</ref> 1955 ခုနှစ် ဧပြီလ ဘန်ဒေါင်းညီလာခံတွင် အင်ဒိုနီးရှားသည် အာဖရိကနှင့် အာရှနိုင်ငံများမှ အနောက်နယူးဂီနီကို တောင်းဆိုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခိုင်လုံအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင်၊ <ref>Jamie Mackie, Bandung, p. 86–87</ref> အင်ဒိုနီးရှားသည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံနှင့် ၎င်း၏ [[ဝါဆော (စစ်မဟာမိတ်စာချုပ်အဖွဲ့)|ဝါဆော သဘောတူညီချက်ကို]] မဟာမိတ်များက ထောက်ခံခဲ့သည်။ <ref name="Djiwandono38" /> နိုင်ငံတကာ ပံ့ပိုးမှုအရ နယ်သာလန်ကို [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] ၊ [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်]] ၊ [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]] ၊ [[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန်]] နှင့် အနောက်ဥရောပ နှင့် လက်တင်အမေရိက နိုင်ငံအများအပြားက ထောက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားချိန်တွင် အဆိုပါနိုင်ငံများသည် စစ်ရေးအရ ပံ့ပိုးကူညီရန် ဆန္ဒမရှိကြပေ။ <ref>Wies Platje, p. 297-98</ref> Eisenhower အုပ်ချုပ်ရေး သည် အကြမ်းမဖက်သော နယ်မြေပြောင်းလဲမှုများကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း အငြင်းပွားမှုကို ဖြေရှင်းရန် မည်သည့် စစ်ရေးနည်းလမ်းကိုမဆို အသုံးပြုခြင်းကို ပယ်ချခဲ့သည်။ 1961 ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ၊ အမေရိကန်သည် တင်းကျပ်သော ကြားနေရေးမူဝါဒကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး အငြင်းပွားမှုအပေါ် မဲအားလုံးတွင် မဲမပေးဘဲနေခဲ့သည်။ <ref>Audrey Kahin, p. 77-79</ref> သမိုင်းပညာရှင် Nicholas Tarling ၏အဆိုအရ ဗြိတိန်သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ နယ်မြေထိန်းချုပ်ရန်အတွက် မဟာဗျူဟာအရ မလိုလားအပ်သော အနေအထားတွင်ရှိပြီး နိုင်ငံရေးဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ နယ်မြေအပြောင်းအလဲများကို အားပေးသည့် စံနမူနာတစ်ခုကို ဖန်တီးထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book|title=Britain and the West New Guinea Dispute|year=2004|page=19}}</ref> ဩစတြေးလျ Menzies အစိုးရသည် ၎င်းသည် နယူးဂီနီ၏ အရှေ့ဘက်တစ်ဝက်တွင် ယုံကြည်စိတ်ချရသော နယ်မြေတစ်ခုကိုလည်း စီမံခန့်ခွဲသောကြောင့် ဒေသတွင်းတွင် ဒတ်ချ်ရောက်ရှိနေခြင်းကို ၎င်း၏ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ချိတ်ဆက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ကြိုဆိုခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှား အမျိုးသားရေးဝါဒီများကို ထောက်ခံခဲ့သည့် အလုပ်သမားပါတီနှင့် မတူဘဲ ဝန်ကြီးချုပ် Robert Menzies က အင်ဒိုနီးရှားသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ပြီး [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း]] ဂျပန်ကို ထောက်ပံ့မှုအတွက် အင်ဒိုနီးရှားခေါင်းဆောင်ကို အယုံအကြည်မရှိခဲ့ပေ။ <ref>Bob Catley, p. 196-201</ref> ထို့အပြင် နယူးဇီလန်နှင့် တောင်အာဖရိကတို့က အင်ဒိုနီးရှား၏ ပိုင်နက်ဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှုကိုလည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ ပါပူန်လူမျိုးများသည် အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုးများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ကွဲပြားသည်ဟု နယူးဇီလန်က လက်ခံခဲ့ပြီး ပါပူလူမျိုးများသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရန် အဆင်သင့်မဖြစ်မီအထိ ဒတ်ခ်ျအချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းထားရန် ထောက်ခံခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် လွတ်လပ်သော [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယနိုင်ငံသည်]] အခြားသော [[ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့|ဓနသဟာယ]] အဖွဲ့ဝင် အင်ဒိုနီးရှား၏ ရပ်တည်ချက်ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ <ref>Nicholas Taling, p. 19</ref> ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်အတွင်း အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ၎င်းတို့၏ အာရှဒေသဆိုင်ရာ မဟာမိတ်များက ကုလသမဂ္ဂ၏ စွက်ဖက်မှုရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဆိုပါဆုံးဖြတ်ချက် သုံးခုစလုံးသည် UNGA တွင် သုံးပုံနှစ်ပုံ အများစုရရှိရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။ 1954 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 30 ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယကိုယ်စားလှယ် Krishna Menon သည် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နယ်သာလန်တို့အား စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန်နှင့် 10th UNGA အစည်းအဝေးသို့ အစီရင်ခံရန် တောင်းဆိုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံ ရှစ်နိုင်ငံ ( [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ|အာဂျင်တီးနား]] ၊ [[ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ|ကော်စတာရီကာ]] ၊ [[ကျူးဘားနိုင်ငံ|ကျူးဘား]] ၊ အီ [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|ကွေဒေါ]] ၊ [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ|အယ်လ်ဆာဗေးဒေါ]] ၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] ၊ [[ဆီးရီးယားနိုင်ငံ|ဆီးရီးယား]] နှင့် [[ယူဂိုဆလားဗီးယား]] ) တို့က ကမကထပြုခဲ့သော်လည်း အများစု (၃၄-၂၃-၃) မှ သုံးပုံနှစ်ပုံ ရရှိရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။ <ref>Nicholas Tarling, p. 59-60</ref> ဂျကာတာနှင့် ဟိဂ်မြို့အကြား တင်းမာမှုများ ကြီးထွားလာခြင်းကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် နယ်သာလန်-အင်ဒိုနီးရှား ပြည်ထောင်စုကို တဖက်သတ် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ဒတ်ခ်ျတို့အား လျော်ကြေးပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကိုလည်း ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ဤအခက်အခဲကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားသည် အငြင်းပွားမှုကို ၁၉၆၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် UNGA အစီအစဉ်သို့ ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည် <ref>Nicholas Tarling, p. 104-105, p. 114-115</ref> ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၃ နိုင်ငံ ( [[ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ|ဘိုလီးဗီးယား]] ၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ကော်စတာရီကာ]] ၊ အီကွေဒေါ၊ အိန္ဒိယ၊ [[အီရတ်နိုင်ငံ|အီရတ်]] ၊ ပါကစ္စတန်၊ [[ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား]] ၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] ၊ ဆီးရီးယားနှင့် ယူဂိုဆလားဗီးယား) တို့က ကုလသမဂ္ဂအား "ရာထူးကောင်းများ ခန့်အပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အနောက်နယူးဂီနီအတွက် ကော်မရှင်ကို UNGA သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ အများကိန်းအများစု (40-25-13) ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဤဒုတိယဆုံးဖြတ်ချက်သည် သုံးပုံနှစ်ပုံ အများစုကို မရခဲ့ပါ။ အတားအဆီးမရှိ၊ ကုလသမဂ္ဂရှိ အာဖရိက-အာရှ ကော်ပိုရေးရှင်းက အငြင်းပွားမှုကို UNGA အစီအစဉ်တွင် ထည့်သွင်းရန် စည်းရုံးခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆူဘန်ဒရီယိုက ကုလသမဂ္ဂသည် အင်ဒိုနီးရှားကို မျက်နှာသာပေးသော အငြင်းပွားမှုတွင် ပြေလည်မှုမရရှိခဲ့ပါက အင်ဒိုနီးရှားသည် “နောက်ထပ်အကြောင်းရင်း” ကို စတင်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ထိုလတွင်၊ PKI နှင့် တွဲဖက်အလုပ်သမားသမဂ္ဂများသည် နယ်သာလန်ကို လက်တုံ့ပြန်သော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများအတွက် စည်းရုံးခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အနောက်နယူးဂီနီအငြင်းပွားမှုဆိုင်ရာ တတိယမြောက်အင်ဒိုနီးရှားဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း အများစုသုံးပုံနှစ်ပုံ (၄၁-၂၉-၁၁) ရရှိခဲ့သည်။ === အနောက်ပါပူဝါ၏ အမျိုးသားရေးလက္ခဏာ === မကြာသေးမီက ကုလသမဂ္ဂတွင် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အင်ဒိုနီးရှားသည် အင်ဒိုနီးရှားတွင် ဒတ်ခ်ျအကျိုးစီးပွားကို ပစ်မှတ်ထားကာ အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>Nicholas Tarling, pp. 114–19</ref> ဒတ်ခ်ျအလံတင်သင်္ဘော KLM ၏ဆင်းသက်ခွင့်၊ လူထုဆန္ဒပြမှုများနှင့် ဒတ်ခ်ျသင်္ဘောလိုင်း Koninklijke Paketvaart-Maatschappij (KPM)၊ ဒတ်ခ်ျပိုင်ဘဏ်များနှင့် အခြားအိမ်ခြံမြေများကို သိမ်းယူခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဒတ်ခ်ျနိုင်ငံသား ၁၀,၀၀၀ သည် အင်ဒိုနီးရှားမှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး အများအပြားသည် နယ်သာလန်သို့ ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းအလိုလို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခြင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ စီးပွားရေးအပေါ် ဆိုးရွားသော ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများရှိခဲ့ပြီး ဆက်သွယ်ရေးကို အနှောင့်အယှက်ပေးကာ ပို့ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ သမ္မတ ဆူကာနိုသည်လည်း အကြောင်းပြချက်နှင့် ဆွဲဆောင်မှု မအောင်မြင်ခဲ့ဟု ဆိုကာ 1958 UNGA တွင် အငြင်းပွားမှုကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ <ref>John D. Legge, p. 330-33</ref> ဂျကာတာရှိ ဒတ်ခ်ျသံတမန်ကိုယ်စားလှယ်များအပေါ် စဉ်ဆက်မပြတ် နှောင့်ယှက်မှုများကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် နယ်သာလန်နှင့် တရားဝင် ဆက်ဆံရေး ဖြတ်တောက်ခဲ့သည် <ref>John D. Legge, p. 402-03</ref> အင်ဒိုနီးရှား၏ ရန်လိုမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နယ်သာလန်သည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ပါပူလူမျိုးများ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အတွက် ပြင်ဆင်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ အရှိန်မြှင့်ခဲ့သည်။ ဤကြိုးပမ်းမှုများသည် ဟော်လန်ဒီယာရှိ ဆေးရုံတစ်ရုံ (ခေတ်သစ် Jayapura )၊ Manokwari ရှိ သင်္ဘောကျင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနနေရာများ၊ စိုက်ခင်းများနှင့် Papuan Volunteer Corps ဟုသိကြသည့် စစ်ဘက်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု တည်ထောင်ခြင်းတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးခဲ့သည်။ 1960 ခုနှစ်တွင် ဥပဒေပြုရေး၊ ဥပဒေပြုရေး၊ အကြံပေးရေးနှင့် မူဝါဒဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသော ဥပဒေပြု နယူးဂီနီကောင်စီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင် ထက်ဝက်ခန့်သည် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီး ယင်းကောင်စီအတွက် ရွေးကောက်ပွဲများကို နောက်နှစ်တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ <ref>Wies Platje, p. 298</ref> အရေးအကြီးဆုံးမှာ ဒတ်ခ်ျတို့သည် အနောက်ပါပူအန်အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ယင်းကြိုးပမ်းမှုများသည် နိုင်ငံတော်အလံ (နံနက်ကြယ်ပွင့်အလံ)၊ နိုင်ငံတော်သီချင်းနှင့် လက်နက်အင်္ကျီတို့ကို ဖန်တီးဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ နယ်သာလန်သည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် အနောက်နယူးဂီနီသို့ လွတ်လပ်ရေးလွှဲပြောင်းရန် စီစဉ်ခဲ့သည် {{Sfn|Crocombe|2007}} ==== လွတ်လပ်ရေးပြင်ဆင်မှု ==== 1960 တွင်၊ အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသရှိ အခြားနိုင်ငံများသည် အငြင်းပွားမှုကို သတိပြုမိပြီး ၎င်းကိုအဆုံးသတ်ရန် အစပျိုးမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ နယ်သာလန်ခရီးစဉ်အတွင်း နယူးဇီလန်ဝန်ကြီးချုပ် Walter Nash က ဒတ်ခ်ျနှင့် ဩစတြေးလျနယ်မြေများ ပါဝင်သော စည်းလုံးညီညွတ်သော နယူးဂီနီနိုင်ငံတစ်ခု၏ စိတ်ကူးကို အကြံပြုခဲ့သည်။ ဤအကြံအစည်သည် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အခြားသော အနောက်နိုင်ငံအစိုးရများ၏ ပံ့ပိုးမှုအနည်းငယ်သာ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မလေးယာဝန်ကြီးချုပ် Tunku Abdul Rahman က ကုလသမဂ္ဂ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုအောက်တွင် လာမည့် အနောက်နယူးဂီနီပါဝင်သည့် အဆင့်သုံးဆင့် ပဏာမခြေလှမ်းကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သူများမှာ ဘက်မလိုက်သော သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ အိန္ဒိယနှင့် မလေးယာတို့ဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ရပ်တည်ချက်ကို ပံ့ပိုးပေးသော နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဤဖြေရှင်းချက်တွင် သူပုန်နှစ်ဦးဖြစ်သည့် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နယ်သာလန်တို့က နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းနှင့် ဒတ်ခ်ျပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ၎င်းတို့၏ပိုင်ရှင်များထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း Tunku ၏ အဆိုပြုချက်ကို လူသိရှင်ကြား တိုက်ခိုက်ခဲ့သော အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Subandrio ၏ ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် ဤအစီအစဉ်ကို 1961 ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ <ref>Michael Green, p. 159-60</ref> နယ်သာလန်သည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် နယ်သာလန်သည် ဒတ်ခ်ျလမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် အနောက်နယူးဂီနီ၏ လွတ်လပ်သောအနေအထားအတွက် ပြင်ဆင်ရန် ၎င်း၏မူဝါဒအတွက် လုံလောက်သော နိုင်ငံတကာထောက်ခံမှုကို ရှာဖွေရန် ရုန်းကန်နေရသည်။ နယ်သာလန်၏ မိရိုးဖလာ အနောက်တိုင်းမဟာမိတ်များဖြစ်သည့် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ဩစတြေးလျနှင့် [[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန်]] တို့သည် ဒတ်ခ်ျမူဝါဒကို စာနာနားလည်ကြသော်လည်း အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်သောအခါတွင် ၎င်းတို့သည် မည်သည့် စစ်ရေးအကူအညီကိုမျှ မပေးလိုကြပေ။ <ref>Wies Platje, p. 298-99</ref> ၁၉၆၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျိုးဇက်လန်းစ်က အဆိုပါနယ်မြေအား ကုလသမဂ္ဂယုံကြည်မှုအဖွဲ့သို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ အငြင်းပွားမှုကို ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် Katanga ၏ ကွန်ဂိုအကျပ်အတည်းအတွင်း ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအား ၎င်း၏အင်ဒိုနီးရှားလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် Subandrio က အခိုင်အမာ ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ 1961 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဗြိတိန်သည် အနောက်နယူးဂီနီနိုင်ငံအား အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး အမေရိကန်သည် နယ်မြေအပေါ် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သော ဂေါပကအဖွဲ့၏ အယူအဆကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ <ref>Nicholas Tarling, p. 359-374</ref> ==== ဒတ်ခ်ျ-အင်ဒိုနီးရှား ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ==== ၁၉၆၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂမှ အိန္ဒိယ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် အင်ဒိုနီးရှားကို မျက်နှာသာပေးသည့် ဒတ်ခ်ျ-အင်ဒိုနီးရှား ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်ရန် တောင်းဆိုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်မူကြမ်းကို တင်ပြခဲ့သည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် အာဖရိကရှိ ဖရန်ကိုဖုန်းနိုင်ငံအများအပြားသည် လွတ်လပ်သော အနောက်နယူးဂီနီကို မျက်နှာသာပေးသည့် ပြိုင်ဘက်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တင်သွင်းခဲ့သည်။ ဒတ်ခ်ျ၊ ဗြိတိန်၊ ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်တို့က Francophone African ကို ထောက်ခံသော်လည်း အင်ဒိုနီးရှားက အိန္ဒိယ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မျက်နှာသာပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် Francophone African (52-41-9) နှင့် Indian (41-40-21) ဆုံးဖြတ်ချက်များကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသော်လည်း UNGA တွင် သုံးပုံနှစ်ပုံ အများစုကို မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ကုလသမဂ္ဂတွင် ဤနောက်ဆုံး သံတမန်ရေးအရ ပျက်ကွက်ခြင်းသည် အင်ဒိုနီးရှားကို စစ်ရေးအရကျူးကျော်ရန် ပြင်ဆင်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ <ref>Nicholas Tarling, p. 400-18</ref> === နယူးယောက် သဘောတူညီချက်၊ ကုလသမဂ္ဂ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်ခွင့် ဥပဒေ === 1961 ခုနှစ်တွင် အနောက်နယူးဂီနီကို ကျူးကျော်ရန် စီစဉ်ထားသော အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ်သည် ဆိုဗီယက်လက်နက်နှင့် ပစ္စည်းကိရိယာများ ဝယ်ယူမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက စိုးရိမ်လာခဲ့သည်။ ကနေဒီအစိုးရသည် ကွန်မြူနစ်ဝါဒဆီသို့ အင်ဒိုနီးရှားသို့ ပျံ့လွင့်လာမည်ကို ကြောက်ရွံ့ပြီး ဆူကာနိုအား ဆိုဗီယက်အုပ်စုနှင့် ကွန်မြူနစ်တရုတ်တို့မှ ဝေးဝေးသို့ တရားစွဲရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ဆူမားတြားနှင့် ဆူလာဝေစီရှိ ဒေသဆိုင်ရာ အုံကြွမှု များအတွက် Eisenhower ၏ လျှို့ဝှက်ထောက်ပံမှု ကြောင့် ယိုယွင်းလာသော ဂျကာတာနှင့် ဆက်ဆံရေးကို အမေရိကန်က ပြန်လည်ပြုပြင်လိုသည်။ ဤအချက်များသည် အင်ဒိုနီးရှားကို မျက်နှာသာပေးသည့် အငြင်းပွားမှုအား ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေတစ်ခု ဆောင်ကြဉ်းရန် Kennedy အုပ်ချုပ်ရေးအား သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ <ref>Audrey Kahin, p. 217-21</ref> 1962 ခုနှစ်တစ်လျှောက်လုံးတွင်၊ အမေရိကန်သံတမန် Ellsworth Bunker သည် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နယ်သာလန်တို့ကြား ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နယူးယောက် သဘောတူညီချက်ဟု လူသိများသော ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မျက်နှာ ခြွေတာမှုအဖြစ် ဒတ်ခ်ျတို့သည် အနောက်နယူးဂီနီနိုင်ငံအား ယာယီ ကုလသမဂ္ဂ ယာယီအမှုဆောင် အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (UNTEA) ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအား နယ်မြေကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ အငြင်းပွားမှုကိုတရားဝင်အဆုံးသတ်ပါ။ သဘောတူညီချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ပါပူလူမျိုးများသည် အင်ဒိုနီးရှားတွင် ဆက်နေရန် ရွေးချယ်မည် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ရှာဖွေရန် ပါပူန်လူမျိုးများအား ဆုံးဖြတ်ရန် ကျော်ကြားသော ပရောဖက်ပြုပွဲတစ်ရပ်ကို 1969 ခုနှစ်တွင် ကျင်းပမည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|title=Sukarno: A Political Biography|year=2003|pages=403–4}}</ref> အင်ဒိုနီးရှား အုပ်ချုပ်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီးနောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ်အထိ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ပါပူဝါလိုလားသော တပ်ဖွဲ့များကြား ကြိုကြားကြိုကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ 1969 တွင် လွတ်လပ်သောရွေးချယ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့်အညီ အနောက်နယူးဂီနီသည် အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ပါပူလူမျိုး ၈၁၆,၀၀၀ ၏ ဆန္ဒခံယူပွဲအစား ပါပူအန်လူမျိုးစု ကိုယ်စားလှယ် 1,022 ဦးကိုသာ မဲပေးခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ပေါင်းစည်းရေးကို ထောက်ခံမဲပေးရန် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဂျာနယ်လစ်များနှင့် သံတမန်များ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ လေ့လာသူ အများအပြားသည် ဆန္ဒခံယူပွဲအား လိမ်လည်လှည့်ဖြားခြင်းဟု ဝေဖန်ကြသော်လည်း အမေရိကန်နှင့် ဩစတြေးလျတို့သည် ပေါင်းစည်းရေး ထောက်ခံမဲအတွက် ကုလသမဂ္ဂတွင် လက်ခံရန် အင်ဒိုနီးရှား၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို ထောက်ခံအားပေးကြသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၈၄ နိုင်ငံက ကုလသမဂ္ဂ၏ ရလဒ်ကို လက်ခံရန် ထောက်ခံမဲပေးခဲ့ကြပြီး အခြား ၃၀ က ကြားနေခဲ့သည်။ <ref>Ron Crocombe, 284</ref> လွတ်လပ်ရေး ဆန့်ကျင်သူများနှင့် ပြည်ပ လေ့လာသူများက နယ်သာလန်၏ ညာယိမ်းပါပူလူမျိုးများကြားတွင် အနောက်ပါပူန် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ပါပူနိုင်ငံသား အများအပြားသည် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ပေါင်းစည်းမှုကို လက်မခံဘဲ ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ <ref name="Veur 1963 pp. 54–73">{{Cite journal|last=Veur|first=Paul W. van der|title=Political Awakening in West New Guinea|publisher=Pacific Affairs, University of British Columbia|year=1963|pages=54–73|url=http://www.jstor.org/stable/2754774|archivedate=2021-11-03}}</ref> ၎င်းတို့သည် ခွဲထွက်ရေးသမား Organisasi Papua Merdeka (Free Papua Movement) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည့် အင်ဒိုနီးရှားအာဏာပိုင်များကို သူပုန်ထမှု ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။ <ref>Ron Crocombe, ''Asia in the Pacific Islands'', pp. 286–91</ref> <ref>Bilveer Singh, ''West Irian and the Suharto Presidency''. p.86</ref> == ဆန္ဒခံယူပွဲအပြီး အဓိကဖြစ်ရပ်များ၏ အချိန်ဇယား == === လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ === {{excerpt|Timeline of the Papua conflict|{{CURRENTYEAR}}}} * ၂၀၂၃ ဇန္နဝါရီ ၆ : TPNPB က Jayapura Regency ရှိ Sentani New Market ကို မီးတင်ရှို့ခဲ့သည်။ * ၂၀၂၃ ဇန္နဝါရီ -- Oksibil တိုက်ခိုက်မှုများ * ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ -- Nduga hostage crisis * ၂၀၂၃ ဧပြီ ၈ -- TPNPB က Kamu ခရိုင် Moanemanu ရှိ Dogiyai regent ရုံးကို မီးတင်ရှို့ခဲ့သည်။ * ၂၀၂၃ ဧပြီ ၂၈ -- Pilanus Waker အုပ်စုက အိမ် ၄-၅ လုံး မီးတင်ရှို့ခဲ့သည်။ * ၂၀၂၃ ဧပြီ ၂၉ -- ပါပူဝါရဲအကြီးအကဲက Julukoma တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ခဲ့ကြောင်းကို အတည်ပြုသည်။ * ၂၀၂၃ ဧပြီ ၃၀ -- အဖြစ်အပျက် နှစ်ခု ဖြစ်ပွားသည်။ * ၂၀၂၃ မေ ၄ -- လူနှင့် လက်နက်များကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းမိသည်။ * ၂၀၂၃ မေ ၅ -- ကေကေဘီ သည် အင်ဒိုနီးရှားအမျိုးသားတပ် နှင့် တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ * ၂၀၂၃ မေ -- ကေကေဘီ က လူအချို့ကို ဓားစာခံဖမ်းသည်။ == ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ထောက်ခံသောနိုင်ငံ == အောက်ဖော်ပြပါပြည်နယ်များသည် လွတ်လပ်သောရွေးချယ်ခွင့်အက်ဥပဒေကို ရှုတ်ချပြီး ပါပူအန် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ထောက်ခံသည်- * {{အလံ|Saint Vincent and the Grenadines}} – Saint Vincent and the Grenadines expressed their support for Papuan self-determination in 2017 at the UNGA, addressed by Deputy Prime Minister, H.E. Mr. [[Louis Straker]].<ref>{{Cite news|title=St Vincent & The Grenadines supports West Papuan self-determination at the United Nations General Assembly|url=https://www.freewestpapua.org/2017/09/26/st-vincent-the-grenadines-supports-west-papuan-self-determination-at-the-united-nations-general-assembly/|date=26 September 2017}}</ref> * {{အလံ|Vanuatu}} – Vanuatu passed the [[Wantok Blong Yumi Bill]] in 2010<ref name="auto">{{Cite news|title=Vanuatu to seek observer status for West Papua at MSG and PIF leaders summits|url=http://pacific.scoop.co.nz/2010/06/vanuatu-to-seek-observer-status-for-west-papua-at-msg-and-pif-leaders-summits/|archivedate=20 October 2017|date=22 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022033555/http://pacific.scoop.co.nz/2010/06/vanuatu-to-seek-observer-status-for-west-papua-at-msg-and-pif-leaders-summits/|archive-date=22 October 2017}}</ref> and expressed their support for Papuan self-determination in 2017 at the UNGA.<ref name="Radion17">{{Cite news|title=Fiery debate over West Papua at UN General Assembly|url=http://www.radionz.co.nz/international/programmes/datelinepacific/audio/201860156/fiery-debate-over-west-papua-at-un-general-assembly|archivedate=7 October 2017|date=27 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171001165326/http://www.radionz.co.nz/international/programmes/datelinepacific/audio/201860156/fiery-debate-over-west-papua-at-un-general-assembly|archive-date=1 October 2017}}</ref> * {{အလံ|Solomon Islands}} – The Solomon Islands expressed their support for Papuan self-determination in 2017 at the UNGA.<ref name="Radion17" /> * {{အလံ|Tonga}} – [[တွန်ဂါ ဝန်ကြီးချုပ်|Tongan Prime Minister]] [[Akilisi Pōhiva|ʻAkilisi Pōhiva]] urged the world to take action on the human rights situation in Indonesia's West Papua region.<ref>{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/285742/tonga%27s-pm-highlights-papua-issue-at-un|title=Tonga's PM highlights Papua issue at UN|date=1 October 2015}}</ref><ref>{{Cite news|title=Tongan PM speaks out for West Papua and questions solidarity and regionalism|url=https://news.pngfacts.com/2019/08/tongan-pm-speaks-out-for-west-papua-and.html|archivedate=9 April 2021|date=14 August 2019}}</ref> * {{အလံ|Tuvalu}} – Former Prime Minister [[Enele Sopoaga]] supported Papuan self-determination at the United Nations General Assembly in 2017 and signed a joint statement with other Pacific island nations in May 2017.<ref>{{Cite news|title=Tuvalu supports West Papuan self-determination at the United Nations General Assembly|url=https://www.freewestpapua.org/2017/09/21/tuvalu-supports-west-papuan-self-determination-at-the-un-general-assembly/|date=21 September 2017}}</ref><ref name="Islandnations">{{Cite news|title=Pacific nations back West Papuan self-determination|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/330203/pacific-nations-back-west-papuan-self-determination|date=6 May 2017}}</ref> * {{အလံ|Nauru}} – In 2017, Nauru signed a joint declaration supporting Papuan self-determination.<ref name="Islandnations" /> * {{အလံ|Palau}} – In 2017, Palau signed a joint declaration supporting Papuan self-determination.<ref name="Islandnations" /> * {{အလံ|Marshall Islands}} – In 2017, the Marshall Islands signed a joint declaration supporting Papuan self-determination.<ref name="Islandnations" /> == ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ထောက်ခံသော ခေါင်းဆောင်များနှင့် အဖွဲ့များ == === နိုင်ငံရေးသမားတွေ === {| class="wikitable sortable" !နာမည် ! တိုင်းပြည် ! နိုင်ငံရေးပါတီ ! အကိုးအကား(များ) |- | Abdoulaye Wade {{Efn|Former [[President of Senegal]].}} |{{အလံ|Senegal}}</img>{{အလံ|Senegal}} | ဆီနီဂေါ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ | <ref>{{Cite web|url=https://westpapuamedia.info/2010/12/20/president-of-senegal-west-papua-is-now-an-issue-for-all-black-africans/|title=President of Senegal – "West Papua is now an issue for all black Africans"|date=19 December 2010|access-date=25 May 2023|archive-date=21 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121200725/https://westpapuamedia.info/2010/12/20/president-of-senegal-west-papua-is-now-an-issue-for-all-black-africans/}}</ref> |- | Adam Bandt |{{အလံ|Australia}}</img>{{အလံ|Australia}} | Australian Greens | <ref name="Aus">{{Cite web|url=https://indonesiaatmelbourne.unimelb.edu.au/the-australian-left-is-known-for-backing-papuan-independence-but-it-wasnt-always-this-way/|title=The Australian left is known for backing Papuan independence – but it wasn't always this way|access-date=25 May 2023|archive-date=21 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121214058/https://indonesiaatmelbourne.unimelb.edu.au/the-australian-left-is-known-for-backing-papuan-independence-but-it-wasnt-always-this-way/|url-status=dead}}</ref> |- | ʻAkilisi Pōhiva {{Efn|Former [[Prime Minister of Tonga]].}} |{{အလံ|Tonga}}</img>{{အလံ|Tonga}} | ချစ်ကြည်ကျွန်းများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ | <ref>{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/285742/tonga%27s-pm-highlights-papua-issue-at-un|title=Tonga's PM highlights Papua issue at UN|date=October 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://news.pngfacts.com/2019/08/tongan-pm-speaks-out-for-west-papua-and.html|title=Tongan PM speaks out for West Papua and questions solidarity and regionalism}}</ref> |- | Jeremy Corbyn |{{အလံ|United Kingdom}}</img>{{အလံ|United Kingdom}} | [[အလုပ်သမားပါတီ (ယူကေ)|လေဘာပါတီ]] | <ref>{{Cite news|date=6 May 2016|title=Jeremy Corbyn on West Papua: UK Labour leader calls for independence vote|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/06/jeremy-corbyn-on-west-papua-uk-labour-leader-calls-for-independence-vote|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111165127/https://www.theguardian.com/world/2016/may/06/jeremy-corbyn-on-west-papua-uk-labour-leader-calls-for-independence-vote|archive-date=11 January 2018}}</ref> |- | John Kufour {{Efn|Former [[Prime Minister of Ghana]].}} |{{အလံ|Ghana}}</img>{{အလံ|Ghana}} | မျိုးချစ်သစ်ပါတီ | <ref name="ghanaweb.com">{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Help-us-fight-for-independence-West-Papua-calls-on-Ghana-422074|title=Help us fight for independence – West Papua calls on Ghana|date=9 March 2016}}</ref> |- | Jerry Rawlings {{Efn|Former [[President of Ghana]].}} |{{အလံ|Ghana}}</img>{{အလံ|Ghana}} | အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ ကွန်ဂရက် | <ref name="ghanaweb.com" /> |- | မနာရှေ ဆိုဂါဗာရီ {{Efn|Current [[Prime Minister of the Solomon Islands]].}} |{{အလံ|Solomon Islands}}</img>{{အလံ|Solomon Islands}} | [[တစ်သီးပုဂ္ဂလ နိုင်ငံရေးသမား|လွတ်လပ်သော]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/radio-australia/programs/pacificbeat/solomons-pm-softens-west-papua-self-determination-support/11053370|date=29 Apr 2019|title=Solomons pm softens west Papua self-determination support}}</ref> |- | Powes Parkop |{{အလံ|Papua New Guinea}}</img>{{အလံ|Papua New Guinea}} | ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ | <ref>{{Cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/internasional/20190911150753-106-429538/menlu-respons-soal-gubernur-papua-nugini-dukung-papua-merdeka|title=Menlu Respons soal Gubernur Papua Nugini Dukung Papua Merdeka}}</ref> |- | Richard Di Natale |{{အလံ|Australia}}</img>{{အလံ|Australia}} | Australian Greens | <ref name="Aus" /> <ref>{{Cite news|title=Greens Leader Richard Di Natale Calls For BP Rethink On West Papuan Gas Field|url=https://newmatilda.com/2018/11/06/greens-leader-richard-di-natale-calls-bp-rethink-west-papuan-gas-field/|date=6 November 2018|archivedate=30 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130155126/https://newmatilda.com/2018/11/06/greens-leader-richard-di-natale-calls-bp-rethink-west-papuan-gas-field/|archive-date=30 November 2018}}</ref> |- | Scott Ludlam |{{အလံ|Australia}}</img>{{အလံ|Australia}} | Australian Greens | <ref>{{Cite web|url=https://greensmps.org.au/articles/greens-join-international-calls-west-papuan-self-determination|title=Greens join international calls for West Papuan self-determination|archivedate=24 May 2021|date=3 May 2016}}</ref> |} === နိုင်ငံရေးပါတီများ === {| class="wikitable sortable" !နာမည် ! တိုင်းပြည် ! အကိုးအကား(များ) |- | ဩစတြေးလျကွန်မြူနစ်ပါတီ |{{အလံ|Australia}}</img>{{အလံ|Australia}} | <ref name="Aus"/> |- | Australian Greens |{{အလံ|Australia}}</img>{{အလံ|Australia}} | <ref name="Aus" /> |- | ဒီမိုကရက်တစ် အလုပ်သမားပါတီ |{{အလံ|Australia}}</img>{{အလံ|Australia}} | <ref>{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/212452/papua-focus-for-australia's-democratic-labour-party|title=Papua focus for Australia's Democratic Labour Party|date=27 May 2013}}</ref> |- | မလေးရှားဆိုရှယ်လစ်ပါတီ |{{အလံ|Malaysia}}</img>{{အလံ|Malaysia}} | <ref>{{Cite web|url=https://partisosialis.org/let-the-morning-star-flag-fly-solidarity-with-the-west-papuas-struggle-for-self-determination/|title=Let the Morning Star Flag fly: Solidarity with the West Papua's struggle for self-determination|date=1 December 2021}}</ref> |} === အခြားအဖွဲ့အစည်းများ === အနောက်ပါပူဝါအတွက် နိုင်ငံတကာပါလီမန်အမတ်များအဖွဲ့ သည် အနောက်ပါပူဝါလွတ်လပ်ရေးကို ပံ့ပိုးပေးသည့် နိုင်ငံတကာနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ == ကြည့်ပါ။ == * ဗျက်လူသတ်ပွဲ * ''Forgotten Bird of Paradise'' မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် * အနောက်ပါပူဝါအတွက် ညီညွတ်သောလွတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှု (ULMWP) * ခွဲထွက်ရေး * Bougainville ပဋိပက္ခ ၊ 2019 ခုနှစ်တွင် လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ သို့ ဦးတည်ခဲ့သည့် Papua New Guinea တွင် အလားတူပဋိပက္ခ == မှတ်စုများ == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|2}} == နောက်ထပ်ဖတ်ရန် == * Kerry Boyd Collison, "Rockefeller and the Demise of Ibu Pertiwi"{{ISBN|9781921030987}} * Bobby Anderson, "Papua's Insecurity- Indonesian Periphery in the State Failure", East-West Center, Policy Studies 73, 978-0-86638-264-9 (ပုံနှိပ်); 978-0-86638-265-6 (အီလက်ထရွန်းနစ်) * Richard Chauvel၊ Ikar Nusa Bhakti၊ ''Papua ပဋိပက္ခ- ဂျကာတာ၏ ခံယူချက်နှင့် မူဝါဒများ'' ၊ 2004၊{{ISBN|1-932728-08-2}} ၊{{ISBN|978-1-932728-08-8}} * Esther Heidbüchel၊ ''အင်ဒိုနီးရှားရှိ အနောက်ပါပူဝါပဋိပက္ခ- သရုပ်ဆောင်များ၊ ပြဿနာများနှင့် ချဉ်းကပ်မှုများ'' ၊ ၂၀၀၇၊{{ISBN|3-937983-10-4}} ၊{{ISBN|978-3-937983-10-3}} * J. Budi Hernawan၊ ''ပါပူဝါပြည် ငြိမ်းချမ်းရေး- အနောက်ပါပူဝါတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်ခြင်း ပဋိပက္ခဖြေရှင်းခြင်း'' ၂၀၀၅၊ * <bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKing2006">[[အထူး-BookSources/978-0-87609-357-3|၉၇၈-၀-၈၇၆၀၉-၃၅၇-၃]]</cite></bdi> * <bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOsborne1985">[[အထူး-BookSources/978-0-86861519-6|၉၇၈-၀-၈၆၈၆၁၅၁၉-၆]]</cite></bdi> [[ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] bi427xqr7oikd4oer7z1loxcwqjchbo 0 255271 1044495 1042459 2026-07-26T06:03:10Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044495 wikitext text/x-wiki {{Short description|Administrative entry restrictions}} [[File:Cover of Burmese Passport.jpg|right|200px|thumb|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]]] '''မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ'''သည် မြန်မာနိုင်ငံသားများအပေါ် ထားရှိသည့် အခြားအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အရ မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၄၂ နိုင်ငံသို့ ဆိုက်ရောက်ဗီဇာ သို့မဟုတ် ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိထားပြီး Henley Passport Index အရ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]သည် ကမ္ဘာ့အဆင့် ၉၀ တွင် ရှိနေသည်။<ref>{{cite web | url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking | title=Global Passport Ranking}}</ref> ==ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်ပြ မြေပုံ== [[Image:Visa requirements for Myanmar citizens.png|thumb|800px|none|ပုံမှန်နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကိုင်ဆောင်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ {{legend|#002377|မြန်မာနိုင်ငံ}} {{legend|#22B14D|ဗီဇာ မလိုအပ်}} {{legend|#B5E61D|ဆိုက်ရောက်ဗီဇာ}} {{legend|#61C7A1|အီလက်ထရွန်းနစ်ဗီဇာ}} {{legend|#79D343|ဆိုက်ရောက်ဗီဇာ သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းဗီဇာ}} {{legend|#ABABAB|ဗီဇာ လိုအပ်}}]] ==ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ== {| class="sortable wikitable" |- ! width="18%"| နိုင်ငံ ! width="22%"| ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက် ! နေထိုင်နိုင်သော ရက်ပေါင်း ! မှတ်ချက် (ထွက်ခွာခ များမပါဝင်ပါ) |- | {{flag|Afghanistan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AF}}</ref> | | |- | {{flag|Albania}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AL|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://e-visa.al | title=Albania အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | | |- | {{flag|Algeria}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=DZ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Andorra}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AD|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | * There are no visa requirements for entry into Andorra, but it can only be accessed by passing through France or Spain. A multiple entry visa is required to re-enter either France or Spain when leaving Andorra. * ၃ လ အထိ နေထိုင်နိုင်သည်။ |- | {{flag|Angola}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AO|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Antigua and Barbuda}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AG|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.immigration.gov.ag/agအီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ-app/ | title=Antigua and Barbuda အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | |- | {{flag|Argentina}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Armenia}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AM|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.mfa.am | title=Armenia အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ၁၂၀ ရက် | |- | {{flag|Australia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{timatic|nationality=KH|destination=AU}}</ref><ref>{{cite web | url=https://immi.homeaffairs.gov.au/visas/getting-a-visa/visa-listing/visitor-600 | title=Australia Subclass 600}}</ref> | | * May apply online (Online Visitor e600 visa). |- | {{flag|Austria}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Azerbaijan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AZ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Bahamas}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BS|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၃ လ | |- | {{flag|Bahrain}} | {{Optional|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BH|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁၄ ရက် | |- | {{flag|Bangladesh}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BD|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Barbados}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BB|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Belarus}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Cite web |date=2026-07-08 |title=အီရန်နဲ့အပစ်ရပ်တာ ‘‘ပြီးဆုံးပြီ’’ လို့ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပြော - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၈ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cn07neld8j0t |access-date=2026-07-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> | ၃၀ ရက် | |- | {{flag|Belgium}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BE}}</ref> | | |- | {{flag|Belize}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BZ}}</ref> | | |- | {{flag|Benin}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BJ}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gouv.bj/en/ | title=Benin အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | * Must have an international vaccination certificate. |- | {{flag|Bhutan}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BT|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://visit.doi.gov.bt/ | title=Bhutan အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ | access-date=3 March 2024 | archive-date=17 November 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231117164952/https://visit.doi.gov.bt/ | url-status=dead }}</ref> | | |- | {{flag|Bolivia}} | {{Optional|အွန်လိုင်း ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BO|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://visas.cancilleria.gob.bo | title=Bolivia Online Visa}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Bosnia and Herzegovina}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Botswana}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BW}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.bw | title=Botswana အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ၃ လ | |- | {{flag|Brazil}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Brunei}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁၄ ရက် | |- | {{flag|Bulgaria}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BG|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Burkina Faso}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BF|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://applicant.visaburkina.bf | title=Burkina Faso အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | | |- | {{flag|Burundi}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BI|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁ လ | |- | {{flag|Cambodia}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KM}}</ref> | ၁၄ ရက် | |- | {{flag|Cameroon}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CM|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာcam.com | title=Cameroon အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | |- | {{flag|Canada}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Cape Verde}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CV|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Central African Republic}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CF|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Chad}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TD|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Chile}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CL|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|People's Republic of China|name=China}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Colombia}} | {{yes2|အွန်လိုင်း ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CO|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://tramitesmre.cancilleria.gov.co/tramites/enlinea/solicitarVisa.xhtml | title=Colombia Online Visa}}</ref> | | * Visa free entry for Myanmar citizens that have either a residence permit or valid visa for the Schengen area or the United States.<ref>{{cite web | url=http://www.relocatemagazine.com/news/reeditor-2016-8433-mar-8434-01-09-8706-colombia-government-extends-visa-free-entry- | title=Colombia: Government Extends Visa-Free Entry &#124; Editorial &#124; Relocate magazine | access-date=3 March 2024 | archive-date=25 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160325210600/http://www.relocatemagazine.com/news/reeditor-2016-8433-mar-8434-01-09-8706-colombia-government-extends-visa-free-entry- }}</ref> |- | {{flag|Comoros}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၄၅ ရက် | |- | {{flag|Republic of the Congo}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CG|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Democratic Republic of the Congo}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CD|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gouv.cd | title=DR Congo အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ၇ ရက် | |- | {{flag|Costa Rica}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Côte d'Ivoire}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CI}}</ref><ref>{{cite web | url=https://snedai.com/e-visa/ | title=CI အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | ၃ လ | * e-Visa holders must arrive via [[Port Bouet Airport]]. |- | {{flag|Croatia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=HR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Cuba}} | {{yes-no|Tourist card required}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CU|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | * ရက်ပေါင်း ၉၀ အထိ သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ * Tourist card must be obtained in advance via travel agency, airline or at the embassy. |- | {{flag|Cyprus}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Czech Republic}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CZ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Denmark}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=DK|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Djibouti}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=DJ}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gouv.dj | title=Djibouti အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Dominica}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=DM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၂၁ ရက် | |- | {{flag|Dominican Republic}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=DO|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Ecuador}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=EC|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Egypt}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=EG|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|El Salvador}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SV|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Equatorial Guinea}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GQ|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://equatorialguinea-အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.com/ | title=Equatorial Guinea အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | |- | {{flag|Eritrea}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ER|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Estonia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=EE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Eswatini}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SZ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Ethiopia}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ET}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.et | title=Ethiopia အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ အထိ | * e-Visa holders must arrive via [[Addis Ababa Bole International Airport]] |- | {{flag|Fiji}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=FJ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Finland}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=FI|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|France}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=FR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Gabon}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GA}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.dgdi.ga | title=Gabon အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | * e-Visa holders must arrive via [[Libreville International Airport]]. |- | {{flag|Gambia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Georgia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GE}}</ref> | | |- | {{flag|Germany}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=DE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Ghana}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GH|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Greece}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Grenada}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GD|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Guatemala}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Guinea}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GN|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.paf.gov.gn/visa | title=Guinea အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Guinea-Bissau}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GW|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Guyana}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Haiti}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=HT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Honduras}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=HN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Hong Kong}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Visa policy link|destination=HK}}</ref> | | |- | {{flag|Hungary}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=HU|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Iceland}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IS|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|India}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IN}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | {{#section-h::Template:Transcluded sections for the visa articles|India. အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}} * မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် အီလက်ထရွန်းနစ်ဗီဇာကြေး အခမဲ့ဖြစ်သည်။ |- | {{flag|Indonesia}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ID|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Iran}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IR|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.mfa.ir | title=Iran အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Iraq}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IQ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Ireland}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Israel}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IL|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Italy}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=IT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Jamaica}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=JM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Japan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=JP|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Jordan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=JO|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Kazakhstan}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KZ|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.vmp.gov.kz | title=Kazakhstan အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | | |- | {{flag|Kenya}} | {{yes|Electronic Travel Authorisation}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KE}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.etakenya.go.ke | title=Kenya eTA}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | {{#section-h::Template:Transcluded sections for the visa articles|Kenya. eTA}} |- | {{flag|Kiribati}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KI|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|North Korea}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KP|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|South Korea}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Kuwait}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KW|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Kyrgyzstan}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KG|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.e-gov.kg | title=Kyrgyzstan အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၆၀ | |- | {{flag|Laos}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁၄ ရက် | |- | {{flag|Latvia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LV|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Lebanon}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LB|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Lesotho}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LS|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာlesotho.com | title=Lesotho အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | * တစ်ကြိမ်ဝင်ရောက်ခြင်းအတွက် အီလက်ထရွန်းနစ်ဗီဇာ ၄၄ ရက်။ * အကြိမ်ကြိမ်ဝင်ရောက်ခြင်းအတွက် အီလက်ထရွန်းနစ်ဗီဇာ ၁၈၀ ရက်အထိ။ * သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ |- | {{flag|Liberia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Libya}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Liechtenstein}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LI|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Lithuania}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Luxembourg}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LU|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Madagascar}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MG|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၆၀ | |- | {{flag|Malawi}} | {{Optional|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MW|accessdate=5 October 2015}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.mw | title=Malawi အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Malaysia}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၁၄ | * Free transit pass for stays up to 120 hours when transiting through [[Kuala Lumpur International Airport]]. must hold an onward ticket departing from Kuala Lumpur and must either be operated by [[Air Asia]] or [[Malaysia Airlines]]. |- | {{flag|Maldives}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MV|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Mali}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ML|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Malta}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Marshall Islands}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MH|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Mauritania}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ အထိ<ref>{{cite web | last=airport | first=Nouakchott international | title=Visas and entry conditions in Mauritania | url=https://www.aeroport-nouakchott.com/en/visa_on_arrival_mauritania.php | access-date=2020-09-10 | website=www.aeroport-nouakchott.com}}</ref> | * Available at [[Nouakchott–Oumtounsy International Airport]]. |- | {{flag|Mauritius}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MU|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁၄ ရက် | |- | {{flag|Mexico}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MX|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Federated States of Micronesia|name=Micronesia}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=FM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Moldova}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MD|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.md | title=Moldova အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | |- | {{flag|Monaco}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MC|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Mongolia}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MN|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.mn | title=Mongolia အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Montenegro}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ME|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Morocco}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Mozambique}} | {{Optional|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MZ|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.mz | title=Mozambique အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Namibia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Nauru}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Nepal}} | {{Optional|အွန်လိုင်း ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NP|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://nepaliport.immigration.gov.np/ | title=Nepal Online Visa | access-date=3 March 2024 | archive-date=13 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202502/https://nepaliport.immigration.gov.np/ | url-status=dead }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Netherlands}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NL|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|New Zealand}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NZ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | * Holders of an Australian Permanent Resident Visa or Resident Return Visa may be granted a New Zealand Resident ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ permitting indefinite stay (pursuant to the [[Trans-Tasman Travel Arrangement]]), subject to meeting character requirements and obtaining an [[New Zealand Electronic Travel Authority|Electronic Travel Authority]] prior to departure.<ref name="Australian Resident Visa">{{cite web | url=https://www.immigration.govt.nz/new-zealand-visas/apply-for-a-visa/visa-factsheet/australian-resident-visa | title=Information about: Australian Resident Visa | website=immigration.govt.nz | publisher=Immigration New Zealand | access-date=May 21, 2020 | quote=Australian citizens and permanent residents can visit, work and live in New Zealand. You do not need a visa before you travel to New Zealand.}}</ref> |- | {{flag|Nicaragua}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NI|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | * ၆ လအထိ သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ * Under the CA-4 Agreement, visitors who travel by land may also enter Honduras, Guatemala, and El Salvador using the Nicaragua visa-on-arrival. |- | {{flag|Niger}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Nigeria}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NG|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://visa.immigration.gov.ng | title=Nigeria Immigration Services}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|North Macedonia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=MK|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Norway}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=NO|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Oman}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=OM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Pakistan}} | {{yes2|ETA / အွန်လိုင်း ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PK}}</ref><ref>{{cite web | url=https://visa.nadra.gov.pk/ | title=Pakistan Online Visa | access-date=3 March 2024 | archive-date=1 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190501093547/https://visa.nadra.gov.pk/ | url-status=dead }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ / ၃ လ | * စီးပွားရေးကိစ္စများအတွက် ဆိုက်ရောက်ဗီဇာကို Electronic Travel Authorization ဖြင့် ရယူနိုင်သည်။<ref>{{cite web | url=https://visa.nadra.gov.pk/visa-on-arrival-business/ | title=Business Visa in Your Inbox | access-date=3 March 2024 | archive-date=1 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190501110818/https://visa.nadra.gov.pk/visa-on-arrival-business/ }}</ref> * အွန်လိုင်း ဗီဇာ ရယူနိုင်သည်။<ref>{{cite web | url=https://visa.nadra.gov.pk/tourist-visa/ | title=Tourist Visa | access-date=3 March 2024 | archive-date=1 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190501105349/https://visa.nadra.gov.pk/tourist-visa/ | url-status=dead }}</ref> |- | {{flag|Palau}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PW|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Panama}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Papua New Guinea}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PG|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.ica.gov.pg/အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ/account/Apply | title=PNG အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၆၀ | * You can apply for a visa online under the "Tourist - Own Itinerary" category. |- | {{flag|Paraguay}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Peru}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Philippines}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PH|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Poland}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PL|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Portugal}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=PT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Qatar}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=QA|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://hayya.qa | title=Qatar Hayya}}</ref> | | * Hayya ဝဘ်ဆိုဒ်မှသာ ဗီဇာ လျှောက်ထားနိုင်သည်။ |- | {{flag|Romania}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=RO|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Russia}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=RU|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://electronic-visa.kdmid.ru | title=Russia အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | ၁၆ ရက် | |- | {{flag|Rwanda}} | {{Optional|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=RW|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Saint Kitts and Nevis}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=KN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Saint Lucia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=LC|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=VC|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၃ လ | * ၆ လအထိ သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ |- | {{flag|Samoa}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=WS|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၆၀ | |- | {{flag|San Marino}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|São Tomé and Príncipe}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ST|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.smf.st/အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ/ | title=ST အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | |- | {{flag|Saudi Arabia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Senegal}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Serbia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=RS|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Seychelles}} | {{yes|Electronic Border System}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SC|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://seychelles.govtas.com | title=Seychelles Electronic Border System}}</ref> | ၃ လ | {{#section-h::Template:Transcluded sections for the visa articles|Seychelles. SEBS}} |- | {{flag|Sierra Leone}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SL|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.sl | title=Sierra Leone အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ၃ လ | |- | {{flag|Singapore}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SG|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | |- | {{flag|Slovakia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SK|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Slovenia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SL|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Solomon Islands}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SB|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Somalia}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SO}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | {{#section-h::Template:Transcluded sections for the visa articles|Somalia. VOA}} * Single-entry ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ is 60 USD. Fee must be paid in cash. |- | {{flag|South Africa}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ZA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|South Sudan}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SS|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.ss | title=South Sudan အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | * အွန်လိုင်းဖြင့် ရနိုင်သည်။ * Printed visa authorization must be presented at the time of travel. |- | {{flag|Spain}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ES|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Sri Lanka}} | {{Optional|ETA / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=BT|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.eta.gov.lk/slvisa/ | title=SLVisa}}</ref> | * Electronic Travel Authorization can also be obtained on arrival. * ၆ လအထိ ရက်ပေါင်း ၃၀ ဖြင့် သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ |- | {{flag|Sudan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SD|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Suriname}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SR}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | * An entrance fee of 25 USD or 25 Euros must be paid online prior to arrival.<ref>{{cite web | url=https://suriname.vfsအီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.com/suriname/online/home/entry-fee | title=Entry-fee }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> * Multiple entry e-Visa is also available.<ref>{{cite web | url=https://suriname.vfsအီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.com/suriname/online/home/who-can-apply-for-အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ | title=Suriname အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ &#124; VFS Global &#124; Official partner of the Government of Suriname }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> |- | {{flag|Sweden}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Switzerland}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=CH|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Syria}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=SY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Tajikistan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TJ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Tanzania}} | {{Optional|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TZ|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://visa.immigration.go.tz/ | title=Tanzania အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ | access-date=3 March 2024 | archive-date=19 December 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241219071701/https://visa.immigration.go.tz/ }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Thailand}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TH|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁၄ ရက် | * လေကြောင်းဖြင့်သာ။ ကုန်းလမ်းနှင့် ရေကြောင်းမှ ဝင်ရောက်ခြင်းအတွက် ဗီဇာလိုအပ်သည်။ |- | {{flag|Timor-Leste}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TL|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | * လည်ပတ်သူများအားလုံး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀ ပေးဆောင်ရမည်။ * Travelers must present the Visa Application Authorization form on arrival (see citation) <ref>{{cite web| title=Tourist & Business Visa {{!}} Immigration Service of Timor-Leste| url=https://www.migracao.gov.tl/html/sub0301.php| access-date=2020-09-10| website=www.migracao.gov.tl| archive-date=5 March 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20240305075046/https://www.migracao.gov.tl/html/sub0301.php| url-status=dead}}</ref> |- | {{flag|Togo}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TG|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://voyage.gouv.tg | title=Togo အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | ၁၅ ရက် | * ရက်ပေါင်း ၉၀ အထိ သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ |- | {{flag|Tonga}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TO|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Trinidad and Tobago}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TT|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Tunisia}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Turkey}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TR|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Turkmenistan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TM|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Tuvalu}} | {{yes-no|ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=TV|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ၁ လ | * ဝင်ရောက်ခမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဖြစ်သည်။ |- | {{flag|Uganda}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=UG|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://visas.immigration.go.ug | title=Uganda အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}</ref> | ၃ လ | * Up to 24-month multiple entry is available for applicants who are able to provide the right documentation. |- | {{flag|Ukraine}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=UA}}</ref><ref>{{cite web | url=https://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.mfa.gov.ua | title=Ukraine အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | | * အီလက်ထရွန်းနစ်ဗီဇာ (ရက်ပေါင်း ၃၀) အား လတ်တလော ရပ်ဆိုင်းထားသည်။ |- | {{flag|United Arab Emirates}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=AE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | * စမတ်ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် လျှောက်ထားနိုင်သည်။<ref>{{cite web | url=https://smartservices.icp.gov.ae/echannels/web/client/guest/index.html#/dashboard | title=UAE Smart Service}}</ref> |- | {{flag|United Kingdom}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=GB|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|United States}} နှင့် နယ်မြေဒေသများ | style="background:black; color:white;" | ဗီဇာပိတ်ပင်<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=US|accessdate=9 July 2014}}</ref> | |၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှ စတင်၍ နိုင်ငံပေါင်း ၁၂ နိုင်ငံမှ နိုင်ငံသားများအား အမေရိကန်ဗီဇာ ထုတ်ပေးခြင်း ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ပြီး အချို့သော ကင်းလွတ်ခွင့်များ ရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Proclamations |date=2025-06-04 |title=Restricting The Entry of Foreign Nationals to Protect the United States from Foreign Terrorists and Other National Security and Public Safety Threats |url=https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/06/restricting-the-entry-of-foreign-nationals-to-protect-the-united-states-from-foreign-terrorists-and-other-national-security-and-public-safety-threats/ |access-date=2026-03-18 |website=The White House |language=en-US}}</ref> |- | {{flag|Uruguay}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=UY|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Uzbekistan}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=UZ|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Vanuatu}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=VU|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Vatican City}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=VA|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Venezuela}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=VE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Vietnam}} | {{yes|ဗီဇာ မလိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=VN|accessdate=9 July 2014}}</ref> | ရက်ပေါင်း ၃၀ | * သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။ |- | {{flag|Yemen}} | {{no|ဗီဇာ လိုအပ်}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=YE|accessdate=9 July 2014}}</ref> | | |- | {{flag|Zambia}} | {{Optional|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ / ဆိုက်ရောက် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ZM|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.zambiaimmigration.gov.zm | title=Zambia အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ရက်ပေါင်း ၉၀ | |- | {{flag|Zimbabwe}} | {{yes2|အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ}}<ref>{{Timatic|nationality=MM|destination=ZW|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ.gov.zw | title=Zimbabwe အီလက်ထရွန်းနစ် ဗီဇာ }}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> | ၃ လ | |} ==See also== * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ဝင်ခွင့် မူဝါဒ]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]] ==ကိုးကား== {{reflist|30em}} ==မှတ်စုများ== {{Reflist|30em|group="Note"}} {{notelist|30em}} [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံသားအလိုက် ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] d1e67it3y255rnv2q7pipi2acnd8phn 0 283801 1044508 1043253 2026-07-26T11:15:05Z Zawzawaungthwin 100038 ဒုဝန်ကြီး အသစ် ဆက်လက်ခန့်ခြင်း၊စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ထပ်တိုးခြင်း 1044508 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet | cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ | flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg | flag_border = | cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက် | cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ | jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ | image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg | image_size = 300px | caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) | date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | deputy_government_head = {{unbulleted list | [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]]) | [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]]) }} | state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | political_party = {{unbulleted list | [[တပ်မတော်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] }} |current_number= ၃၄ |opposition_party= '''အတိုက်အခံများ''' * [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ | election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]] | incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] | previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]] | successor = }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ === သမ္မတဦးမင်း​အောင်လှိုင်၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်​ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိ​သော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်​ရောက်ရှိချိန်တွင် ​လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည်  သတင်းမီဒီယာများနှင့်​တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ​ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;" |- ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] |- |[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]] | [[File:NyoSaw.jpg|x150px]] | [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]] |- | style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]''' |- | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> |} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. --> {| class="wikitable" |+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း''' |- style="background:#efefef;" ! စဉ် !! အမည် !! တာဝန် |- | ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |- | ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |- | ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး |} == ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း == {{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- style="background:#F9F9F9;" | ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း |- | ၁ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၅ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၆ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၈ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၉ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၀ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၄ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၁၂ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၃ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၆ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၈ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၉ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၀ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၁ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၂ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၃ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၄ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦး[[လင်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၅ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၆ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၈ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၉ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၀ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၂ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၃ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၄ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၅ || rowspan="2" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၆ || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၇ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၈ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၉ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၀ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၁ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၂ ||rowspan="2" | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၃ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်|| ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|7|25}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၄ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၅ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၄၆ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၇ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု |- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည် ! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည် ! style="width:20%;" | ရာထူး ! style="width:12%;" | စတင်ရက် ! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက် |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ |- | ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |} == တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ == ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆) |- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့ ! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ် ! style="width:15%;" | စတင်ရက် ! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက် ! style="width:10%;" | မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅ |- | ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း) |- | ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) |- | ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇ |- | ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃ |- | ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း |- | ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇ |- | ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀ |- | ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈ |- | ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇) |- | ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄ |- | ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဆက်လက်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၁ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး နဝမနေ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးသည် ထိုနေ့မှာပင် ဥပဒေကဲ့သို့အာဏာတည်သောအမိန့် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် အထက်ပါကိစ္စကို တွန်းဇံ နှင့် ဖလမ်းမြို့နယ်များမှ လွဲ၍ ရက်ပေါင်း(၉၀) ဆက်လက် သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၃/၂၀၂၆) |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/85574 |access-date=2026-07-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | အရေအတွက် ! style="padding: 6px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကချင်ပြည်နယ်]] || ၅ || ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကယားပြည်နယ်]] || ၃ || ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့ |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကရင်ပြည်နယ်]] || ၂ || ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ချင်းပြည်နယ်]] || ၇ || ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ <span style="background-color: #fff2cc; padding: 1px 3px; border-radius: 3px;">တွန်းဇံ</span>၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ <span style="background-color: #fff2cc; padding: 1px 3px; border-radius: 3px;">ဖလမ်း</span> |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || ၈ || ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၅ || ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၁ || ငါန်းဇွန် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || ၁၄ || ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ် |- style="padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || ၁၅ || နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား |- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1;" | style="text-align: right;" | စုစုပေါင်း || ၆၀ || မြို့နယ်များ |} == နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဥ်များ == ဤစာရင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အကြီးအကဲများ၊ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသူများ၏ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအစိုးရအဆင့်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုစာရင်းများ မပါဝင်ပါ။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသည့် တရားဝင်မဟုတ်သော ခရီးစဉ်များလည်း ဤစာရင်းတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83687 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; width: 100%;" |- style="background:#f2f2f2" ! width="5%" | စဉ် !! width="10%" | နေ့ရက် !! width="18%" | အမည် !! width="12%" | နိုင်ငံ/အဖွဲ့ !! width="15%" | တာဝန် !! width="20%" | အကြောင်းအရာ !! width="20%" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Jiang Xinzhi || {{flag|China}} || ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ([[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|CPPCC]]) || [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ကတိသစ္စာပြုပွဲ]] || ရှီကျင့်ဖျင်၏ ကိုယ်စားလှယ် |- | ၂ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Igor SERGYENKO || {{flag|Belarus}} || အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၃ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kirti Vardhan Singh || {{flag|India}} || ဒု-ဝန်ကြီး (ပြည်ပရေးရာ) || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၄ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Dr. Parnpree Bahiddha-Nukara || {{flag|Thailand}} || ယခင် ဒု-ဝန်ကြီးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၅ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kitti Settha Pandita CHAM Prasidh || {{flag|Cambodia}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၆ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Valdrack Jaentschke || {{flag|Nicaragua}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၇ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Alounkeo KITIKHOUN || {{flag|Laos}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || ဗီယက်နမ်နှင့်အတူ |- | ၈ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Nguyen Tat Thanh || {{flag|Vietnam}} || ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || လာအိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ |- | ၉ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sholban KARA-OOL || {{flag|Russia}} || ဒူးမားလွှတ်တော် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၁၀ || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Xu Qin || {{flag|China}} || ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ || တရားဝင်ခရီးစဥ် || ဟေလုံကျန်းပြည်နယ် |- | ၁၁ || ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sihasak Phuangketkaew || {{flag|Thailand}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || - |- | ၁၂ || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Wang Yi || {{flag|China}} || နိုင်ငံရေးရာဗျူရို/ဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82092 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၃ || ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sugiono || {{flag|Indonesia}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || - |- | ၁၄ || ၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Thongsavan PHO-MVIHANE || {{flag|Laos}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83883 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၅ || ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Indra Mani Pandey || [[ဘင်းမ်စတက်]] || အတွင်းရေးမှူးချုပ် || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84298 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန် လွှဲပြောင်းရယူရေးကိစ္စ |- | ၁၆ || ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || မစ္စတာ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို]]|| {{flag|Belarus}} || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || အလုပ်သဘောခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84730 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || သမ္မတအဆင့် ပထမဦးဆုံးခရီးစဥ် |} ==ကိုးကား== {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] 4b8o0crktp8lku0drf86y8qxsx46gpl 10 283947 1044509 1025824 2026-07-26T11:17:27Z Zawzawaungthwin 100038 ဒုဝန်ကြီး ထပ်တိုး 1044509 wikitext text/x-wiki {{#invoke:navbox|navbox |name= မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |title= [[File:State seal of Myanmar.svg|15px]] [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |listclass = hlist |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |titlestyle = |above= [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]: [[မင်းအောင်လှိုင်]] <Br> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]]: [[ညိုစော]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]: [[နန်းနီနီအေး]] |list1={{navbox with columns|child|fullwidth = true |state=uncollapsed |title= '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ''' |col1 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group1=[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] |list1=[[ခင်မောင်ရီ]] |group2=[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |list2=[[တင်အောင်စန်း]] |group3=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေး]] |list3=[[မြထွန်းဦး]] |group4=[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး<br>နှင့် ဆက်သွယ်ရေး]] |list4=[[မြထွန်းဦး]] |group5=[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး]] |list5=[[ထွန်းအောင်]] |group6=[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] |list6=[[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |group7=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေး]] |list7=[[တင်မောင်ဆွေ]] |group8=[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊<br>ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်<br>နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး]] |list8=[[အောင်ကျော်ဟိုး]] |group9=[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်]] |list9=[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ကံဇော်]] |group10=[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာ]] |list10=[[ဖုန်းမြတ်]] |group11=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ]] |list11=[[သန်းမောင်]] }} |col2 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာ]] |list2=[[သီတာဦး]] |group3=[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေး]] |list3=[[ချောချောစိန်]] |group4=[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ]] |list4=[[မျိုးသိန်းကျော်]] |group5=[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေး]] |list5=[[သက်ခိုင်ဝင်း]] |group6=[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ]] |list6=[[သက်သက်ဇင်]] |group7=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေး]] |list7= [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]] |group8=[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေး]] |list8=[[တင်ဦးလွင်]] |group9=[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး<br>နှင့် ဆည်မြောင်း]] |list9=[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]] |group10=[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်<br>ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး]] |list10=[[မျိုးဇော်သိမ်း]] |group11=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်<br>သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး]] |list11=[[ဆန်းဦး]] }} |col3 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်]] |list2=[[ကိုကိုလွင်]] |group3=စက်မှုနှင့် MSME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး |list3=[[ချာလီသန်း]] |group4=[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်<br>ပြည်သူ့အင်အား]] |list4=[[မြင့်ကြိုင်]] |group5=[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]] |list5=[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]] |group6=[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး]] |list6=[[ထွန်းအုံ]] |group7=[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာ]] |list7=[[ရဲမြင့်ထွန်း]] |group8=[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာ]] |list8=[[မောင်သင်း]] |group9=[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေး]] |list9=[[မျိုးသန့်]] |group10=[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး<br>နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး]] |list10=[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]] |group11=[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး<br>နှင့် ယဉ်ကျေးမှု]] |list11=[[မောင်မြင့်]] }} }} |list2={{navbox with columns|child|fullwidth = true |state=<includeonly>collapsed</includeonly> |title= '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ''' |col1 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group1=[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] |list1= ခင်လတ် |group2=[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |list2=[[ထင်ကျော်သူ]] |group3=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေး]] |list3=[[အောင်မြိုင်]]<br>[[ထွန်းလူ]] |group4=[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး<br>နှင့် ဆက်သွယ်ရေး]] |list4=[[မင်းဇေယျာလှိုင်]]<br>[[သက်ဝင်းအောင်]] |group5=[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး]] |list5=[[အောင်မျိုးသန့်]] |group6=[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] |list6=မင်းသူ |group7=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေး]] |list7=[[နိုင်မင်းကျော်]]<br>[[ကိုကိုကျော်]] |group8=[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်]] |list8=[[သန်းသန်းလင်း]]<br>[[ဟန်ဝင်းအောင်]] |group9=[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊<br>ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်<br>နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး]] |list9=[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]]<br>[[သန့်စင်လွင်]] |group10=[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာ]] |list10=[[ကျော်စွာဦး]] |group11=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ]] |list11=[[စိုင်းထွန်းညို]] }} |col2 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာ]] |list2=[[ထိန်လင်းဦး]] |group3=[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေး]] |list3=[[ဇော်မြင့်]]<br>[[နေမျိုးလှိုင်]] |group4=[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ]] |list4=[[နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း]] |group5=[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေး]] |list5=[[အေးထွန်း]] |group6=[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ]] |list6=[[စန်းစန်းနွယ်]] |group7=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေး]] |list7=[[ရဲတင့်]] |group8=[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေး]] |list8=[[လင်းအောင်]] |group9=[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး<br>နှင့် ဆည်မြောင်း]] |list9=[[ဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်]]<br>[[ရဲထွန်းဝင်း]]<br>[[ရဲတင့်ထွန်း]] |group10=[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်<br>ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး]] |list10=[[သိုက်စိုး]] |group11=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်<br>သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး]] |list11=[[ခင်လတ်ကြီး]]<br>[[သောင်းနိုင်ဦး]] }} |col3 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်]] |list2= အေးကျော် <br>[[ကျော်နိုင်ဝင်း]] |group3= စက်မှုနှင့် MSME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး |list3=[[သွင်အောင်]]<br>[[အောင်ဇေယျ]] |group4=[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်<br>ပြည်သူ့အင်အား]] |list4=[[လင်းဇော်ထွန်း]]<br>[[ခိုင်ခိုင်စိုး]] |group5=[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]] |list5=[[မောင်မောင်သန်း]] |group6=[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး]] |list6=[[မင်းမင်း]]<br>[[ဝင်းမြင့်ခိုင်]] |group7=[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာ]] |list7=[[ညီညီ]] |group8=[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာ]] |list8=[[စစ်နိုင်]] |group9=[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေး]] |list9=[[မျိုးမြင့်]]<br>[[သောင်းနိုင်|သောင်းနိုင်(ဒေါက်တာ)]] |group10=[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး<br>နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး]] |list10= သန်းစိုး<br>[[သန့်ဇော်လွင်]] |group11=[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး<br>နှင့် ယဉ်ကျေးမှု]] |list11=[[အေးထွန်း]]<br>[[ဖြိုးဇော်စိုး]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ လမ်းညွှန်တမ်းပလိတ်များ]] </noinclude> 8uk1bplbwmwyegud96ej23crgmh9980 1044510 1044509 2026-07-26T11:19:30Z Zawzawaungthwin 100038 ပြင်ဆင်မှု 1044510 wikitext text/x-wiki {{#invoke:navbox|navbox |name= မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |title= [[File:State seal of Myanmar.svg|15px]] [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |listclass = hlist |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |titlestyle = |above= [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]: [[မင်းအောင်လှိုင်]] <Br> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]]: [[ညိုစော]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]: [[နန်းနီနီအေး]] |list1={{navbox with columns|child|fullwidth = true |state=uncollapsed |title= '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ''' |col1 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group1=[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] |list1=[[ခင်မောင်ရီ]] |group2=[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |list2=[[တင်အောင်စန်း]] |group3=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေး]] |list3=[[မြထွန်းဦး]] |group4=[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး<br>နှင့် ဆက်သွယ်ရေး]] |list4=[[မြထွန်းဦး]] |group5=[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး]] |list5=[[ထွန်းအောင်]] |group6=[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] |list6=[[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |group7=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေး]] |list7=[[တင်မောင်ဆွေ]] |group8=[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊<br>ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်<br>နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး]] |list8=[[အောင်ကျော်ဟိုး]] |group9=[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်]] |list9=[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ကံဇော်]] |group10=[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာ]] |list10=[[ဖုန်းမြတ်]] |group11=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ]] |list11=[[သန်းမောင်]] }} |col2 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာ]] |list2=[[သီတာဦး]] |group3=[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေး]] |list3=[[ချောချောစိန်]] |group4=[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ]] |list4=[[မျိုးသိန်းကျော်]] |group5=[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေး]] |list5=[[သက်ခိုင်ဝင်း]] |group6=[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ]] |list6=[[သက်သက်ဇင်]] |group7=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေး]] |list7= [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]] |group8=[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေး]] |list8=[[တင်ဦးလွင်]] |group9=[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး<br>နှင့် ဆည်မြောင်း]] |list9=[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]] |group10=[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်<br>ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး]] |list10=[[မျိုးဇော်သိမ်း]] |group11=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်<br>သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး]] |list11=[[ဆန်းဦး]] }} |col3 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်]] |list2=[[ကိုကိုလွင်]] |group3=စက်မှုနှင့် MSME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး |list3=[[ချာလီသန်း]] |group4=[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်<br>ပြည်သူ့အင်အား]] |list4=[[မြင့်ကြိုင်]] |group5=[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]] |list5=[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]] |group6=[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး]] |list6=[[ထွန်းအုံ]] |group7=[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာ]] |list7=[[ရဲမြင့်ထွန်း]] |group8=[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာ]] |list8=[[မောင်သင်း]] |group9=[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေး]] |list9=[[မျိုးသန့်]] |group10=[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး<br>နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး]] |list10=[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]] |group11=[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး<br>နှင့် ယဉ်ကျေးမှု]] |list11=[[မောင်မြင့်]] }} }} |list2={{navbox with columns|child|fullwidth = true |state=<includeonly>collapsed</includeonly> |title= '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ''' |col1 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group1=[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] |list1= ခင်လတ် |group2=[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |list2=[[ထင်ကျော်သူ]] |group3=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေး]] |list3=[[အောင်မြိုင်]]<br>[[ထွန်းလူ]] |group4=[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး<br>နှင့် ဆက်သွယ်ရေး]] |list4=[[မင်းဇေယျာလှိုင်]]<br>[[သက်ဝင်းအောင်]] |group5=[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး]] |list5=[[အောင်မျိုးသန့်]] |group6=[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] |list6=မင်းသူ |group7=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေး]] |list7=[[နိုင်မင်းကျော်]]<br>[[ကိုကိုကျော်]] |group8=[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်]] |list8=[[သန်းသန်းလင်း]]<br>[[ဟန်ဝင်းအောင်]] |group9=[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊<br>ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်<br>နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး]] |list9=[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]]<br>[[သန့်စင်လွင်]] |group10=[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာ]] |list10=[[ကျော်စွာဦး]] |group11=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ]] |list11=[[စိုင်းထွန်းညို]] }} |col2 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာ]] |list2=[[ထိန်လင်းဦး]] |group3=[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေး]] |list3=[[ဇော်မြင့်]]<br>[[နေမျိုးလှိုင်]] |group4=[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ]] |list4=[[နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း]] |group5=[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေး]] |list5=[[အေးထွန်း]] |group6=[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ]] |list6=[[စန်းစန်းနွယ်]] |group7=[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေး]] |list7=[[ရဲတင့်]] |group8=[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေး]] |list8=[[လင်းအောင်]] |group9=[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး<br>နှင့် ဆည်မြောင်း]] |list9=[[ဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်]]<br>[[ရဲထွန်းဝင်း]]<br>[[ရဲတင့်ထွန်း]] |group10=[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်<br>ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး]] |list10=[[သိုက်စိုး]] |group11=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်<br>သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး]] |list11=[[ခင်လတ်ကြီး]]<br>[[သောင်းနိုင်ဦး]] }} |col3 = {{#invoke:navbox|navbox|subgroup |groupstyle = vertical-align:top;white-space:normal; |group2=[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်]] |list2= အေးကျော် <br>[[ကျော်နိုင်ဝင်း]] |group3= စက်မှုနှင့် MSME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး |list3=[[သွင်အောင်]]<br>[[အောင်ဇေယျ]] |group4=[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်<br>ပြည်သူ့အင်အား]] |list4=[[လင်းဇော်ထွန်း]]<br>[[ခိုင်ခိုင်စိုး]] |group5=[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]] |list5=[[မောင်မောင်သန်း]] |group6=[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး]] |list6=[[မင်းမင်း]]<br>[[ဝင်းမြင့်ခိုင်]] |group7=[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာ]] |list7=[[ညီညီ]] |group8=[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာ]] |list8=[[စစ်နိုင်]] |group9=[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေး]] |list9=[[မျိုးမြင့်]]<br>[[သောင်းနိုင်(ဒေါက်တာ)|သောင်းနိုင်]] |group10=[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး<br>နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး]] |list10= သန်းစိုး<br>[[သန့်ဇော်လွင်]] |group11=[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး<br>နှင့် ယဉ်ကျေးမှု]] |list11=[[အေးထွန်း]]<br>[[ဖြိုးဇော်စိုး]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ လမ်းညွှန်တမ်းပလိတ်များ]] </noinclude> h9ekbhhbx71hrwaz2bgm32aqn9njne5 0 284756 1044502 1027367 2026-07-26T07:31:36Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044502 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = {{KTSN|T|07|size=50}}<br/>ယာမရှိနဘူတာ | native_name = 山科駅 | native_name_lang = ja | type = | image = [[File:Vierra Yamashina.jpg|280px]] | alt = | caption = Vierra Yamashina of Yamashina Station Building, 20 December 2020 | other_name = | address = [[Yamashina-ku, Kyoto|Yamashina]], [[Kyoto, Kyoto|Kyoto]], [[Kyoto Prefecture|Kyoto]] | country = Japan | coordinates = {{coord|34|59|32.41|N|135|49|1.50|E|display=title,inline|region:JP_type:railwaystation}} | operator = {{Plainlist| * {{ric|JR West|name=y}} * {{ric|Kyoto Municipal Subway|name=y}} * [[Keihan Electric Railway]] }} | line = {{Plainlist| * [[Tōkaidō Line]] ([[Biwako Line]]) * [[Kosei Line]] * {{ric|Kyoto Municipal Subway|t|name=y}} * [[Keihan Keishin Line|Keishin Line]] }} | platforms = | connections = | structure = | code = {{plainlist| *{{RouteBox|JR-B30||#00bfff}} (Kosei Line) *{{RouteBox|JR-A30||#0072bc}} (Tokaido Line) *T07 ([[တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း (ကျိုတို)|တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း]]) |}} | opened = | closed = | former = | passengers = {{plainlist| * {{wikidata|property|P1373|P137=Q502125}} daily (JR West, FY{{wikidata|qualifier|P1373|P585|P137=Q502125}})<ref>{{cite web|url = https://www.westjr.co.jp/company/info/issue/data/|title = データで見るJR西日本|publisher = West Japan Railway Company|language = ja}}</ref> * {{wikidata|property|P1373|P137=Q5359594}} daily (Subway, FY{{wikidata|qualifier|P1373|P585|P137=Q5359594}})<ref>{{cite web|url = http://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000073257.html|script-title=ja:京都市交通事業白書|publisher = Kyoto Municipal Transportation Bureau|language = ja}}</ref> * {{wikidata|property|Q11375846|P1373}} daily (Keihan, FY{{wikidata|qualifier|Q11375846|P1373|P585}})<ref>{{cite web|url = https://data.city.kyoto.lg.jp/node/75258|script-title = ja:第8章 都市施設【交通機関】 07 私鉄市内駅乗降客数(ＪＲを除く)|publisher = Kyoto Open Data|language = ja|date = 2016-11-26|title = မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|access-date = 3 July 2024|archive-date = 1 April 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20190401143506/https://data.city.kyoto.lg.jp/node/75258}}</ref> }} | pass_year = | services = {{Adjacent stations|system=Kyoto Municipal Subway|line1=t |left1=Misasagi |right1=Higashino |note-left={{KTSN|T|08|size=30}}|note-right={{KTSN|T|06|size=30}}}} }} ''' ယာမရှိနဘူတာ''' (山科駅'' ယာမရှိန- အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘူတာတွင် အပိုင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ မြေအောက်ရထားအပိုင်းနှင့် မြေပြင်ပေါ်ရှိ JR ရထားလိုင်းအပိုင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ခဲအိဟန်ယာမရှိနဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားလိုင်း၏ ခဲအိရှင်းရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ယာမရှိနဘူတာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ==ဘူတာပုံစံ== ===ယာမရှိနဘူတာ (JR West)=== ===ယာမရှိနဘူတာ (ကျိုတိုမြေအောက်ရထားတိုးဇိုင်းလိုင်း=== ===ခဲအိဟန်ယာမရှိနဘူတာ (ခဲအိဟန်ခဲအိရှင်းရထားလိုင်း)=== ==သမိုင်းကြောင်း== ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် JR ရထားလိုင်းများကို ဘူတာအမှတ်စဉ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယာမရှိနဘူတာ၏ ဘိဝခိုရထားလိုင်းအတွက် အမှတ်စဉ်သည် JR-A30 ဖြစ်သည်။ ခိုဆဲအိရထားလိုင်းအတွက် ဘူတာအမှတ်စဉ်သည် JR B-30 ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=20 July 2016 |title=近畿エリアの12路線 のべ300駅に「駅ナンバー」を導入します！ |trans-title="Station numbers" will be introduced at a total of 300 stations on 12 lines in the Kinki area! |url=https://www.westjr.co.jp/press/article/2016/07/page_8973.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116010608/https://www.westjr.co.jp/press/article/2016/07/page_8973.html |archive-date=16 November 2022 |access-date=30 December 2022 |website=westjr.co.jp |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 July 2016 |title=「駅ナンバー」一覧表 |trans-title="Station number" list |url=https://www.westjr.co.jp/press/article/items/160720_01_ekinumber.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116010610/https://www.westjr.co.jp/press/article/items/160720_01_ekinumber.pdf |archive-date=16 November 2022 |access-date=30 December 2022 |website=westjr.co.jp |language=ja}}</ref> ==ကပ်လျက်ဘူတာများ== {{j-railservice start}} |- !colspan=5|West Japan Railway Company (JR West) (Yamashina) {{j-route|route=Tōkaidō Line (Biwako Line)|col=#0072bc|f=w}} {{j-rserv|service=Limited Express "Hida"|p}} {{j-rserv|service=Local|b=d|previous={{STN|Ōtsu}}|next={{STN|Kyoto}}|col=gray}} {{j-rserv|service=Special Rapid Service|previous=Ōtsu|next=Kyoto|col=#0072bc}} {{j-rserv|service=Kansai Airport Limited Express "Haruka"|previous= Ōtsu|next=Kyoto|col=blue}} {{j-route|route=Kosei Line|col=deepskyblue|f=w}} {{j-rserv|service=Local|b=d|previous=Kyoto|next={{STN|Ōtsukyō}}|col=gray}} {{j-rserv|service=Rapid Service|b=d|previous=Kyoto|next=Ōtsukyō|col=#ff6600}} {{j-rserv|service=Special Rapid Service|previous=Kyoto|next=Ōtsukyō|col=#0072bc}} |- !colspan=5|Keihan Electric Railway (Keihan Yamashina) {{j-route|route=Keishin Line (OT31)|col=#fc0}} {{j-rserv|service=-|previous={{STN|Misasagi}} (T08) |next={{STN|Shinomiya}} (OT32)}} {{s-end}} ===Yamashina Station (first)=== {{j-railservice start}} {{j-route|route=Japanese Government Railway Tōkaidō Line (Old route)|col=black|f=w}} {{j-rserv|service=-|b=d|previous={{STN|Ōtani|Shiga}}|next={{STN|Inari}}}} {{s-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{in lang|ja}} [http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id=0610115 Yamashina Station] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191020135058/https://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id=0610115 |date=20 October 2019 }} from jr-odekake.net (JR West) * {{in lang|ja}} [http://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/tikadia/hyperdia/menu0129.htm Yamashina Station] (Kyoto Municipal Transportation Bureau) * {{in lang|ja}} [http://www.okeihan.net/eki/detail.php?station_no=59 Keihan-Yamashina Station] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002000310/http://www.okeihan.net/eki/detail.php?station_no=59 |date=2 October 2011 }} from Okeihan.net (Keihan Electric Railway) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားဘူတာရုံများ]] kwqhvt3xz7skfovklngusiemzhd0296 14 287025 1044461 1035272 2026-07-25T12:23:18Z Dr Lotus Black 31011 1044461 wikitext text/x-wiki {{Portal|Mathematics}} {{Commons category|Category theory}} {{Cat main}} [[ကဏ္ဍ:သင်္ချာပညာရပ်များ]] 3lpmyl17m2u5b144n2pxxoefad3nsg5 1044462 1044461 2026-07-25T12:23:57Z Dr Lotus Black 31011 1044462 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Category theory}} {{Cat main}} [[ကဏ္ဍ:သင်္ချာပညာရပ်များ]] du0uz3ik4kxjb4r2m98xg3g40tbbtd1 14 287026 1044463 1035362 2026-07-25T12:28:21Z Dr Lotus Black 31011 1044463 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Morphisms}} [[ကဏ္ဍ:အက္ခရာသင်္ချာ]] [[ကဏ္ဍ:ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] 7mvm0xb9plridg9wrydf8dtrqp2z3jm 0 288341 1044468 1039788 2026-07-25T15:00:47Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044468 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.985 | longitude = 97.745 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပန်ဆိုင်းမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ပန်ဆိုင်း | place = [[ပန်ဆိုင်းမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့နယ်]]၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | date = ၂၇ အောက်တိုဘာ – ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | result = ညီနောင်မဟာမိတ် (၃) ဖွဲ့ အောင်မြင်ပြီး မြို့အား အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်။ | combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] * [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]] | commander1 = တပ်မတော် | commander2 = စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု | strength1 = စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = အများအပြား သေဆုံး၊ စခန်းနှင့် ရဲစခန်းများ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း MNDAA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံ ဝမ်တိန်မြို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ပန်ဆိုင်းနယ်စပ်ဂိတ်အပါအဝင် မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ကာလအတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]]၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]ရှိ [[ပန်ဆိုင်း (ကြူကုတ်)မြို့|ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲတွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] (MNDAA၊ TNLA၊ AA) က တပ်မတော်၏ တပ်စခန်းနှင့် ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မြို့အား အပြီးသတ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-11-01 |title=ပန်ဆိုင်းမြို့ စစ်တပ်နဲ့ရဲစခန်း ညီနောင်မဟာမိတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/11/01/ld1-79/ |access-date=2026-06-21 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Murng |first=Sai Khwan |date=2024-02-15 |title=MNDAA ထိန်းချုပ်တဲ့ ပန်ဆိုင်းမြို့ရဲ့ ကြပ်တည်းမှု |url=https://burmese.shannews.org/archives/40054 |access-date=2026-06-21 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == {{main|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး}} ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်သည့်နေ့တွင်ပင် MNDAA ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ပန်ဆိုင်းမြို့အထက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို စတင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှစ၍ ပန်ဆိုင်းမြို့ရှိ ရဲစခန်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးဖြင့် အဓိကထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ညတွင် ရဲစခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-09-09 |title=လေကြောင်းရန်စိုးရိမ်တာကြောင့် ပန်ဆိုင်းမှာ ကျောင်းနှစ်ရက်ပိတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/shan-schools-airstrike-09092024132413.html |access-date=2026-06-21 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ဂျက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ်အချို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်ဆိုင်းမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးယန္တရားများအားလုံးကို ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ထိုသို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုကိုလည်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]] က အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ချင်းရွှေဟော်၊ ဖောင်းဆိုင်၊ ကြူကုတ် နေရာများအား အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် လက်လွှတ်ခဲ့ရဟု နစကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/283406 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် မနက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်ခရိုင်၊ ပန်ဆိုင်းမြို့ရှိ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ကိုးကန့်တပ်မတော်- မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်တပ်မတော် (MNDAA) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ပန်ဆိုင်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-19 |title=ပန်ဆိုင်းနယ်စပ်ဂိတ်ကို MNDAA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-pansai-border-gate-attack-11192023113024.html |access-date=2026-06-21 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-11-20 |title=နယ်စပ်ဂိတ်သုံးခုကို MNDAA ထိန်းချုပ်၊ လောက်ကိုင်ကိုလည်း ပိတ်ဆို့ထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45631/ |access-date=2026-06-21 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ပန်ဆိုင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ ဝမ်တိန်နယ်စပ်ဂိတ်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ထားသော မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် စီးပွားရေးနှင့် နယ်စပ်လုံခြုံရေးအရ အရေးပါသည့်နေရာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပန်းဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့၊ မြန်မာ-တရုတ်၊ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ် အဝင်/အထွက်ဂိတ်တွင် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးချက်များ ဆောင်ရွက် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnchiungkuukuttmiu-mnmaa-ttrutt-ncniungngnnycp-awngathkgittttng-knmaare-ccchekhkmaa-cheaangrk |access-date=2026-06-21 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားချိန် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ကတည်းက ဒေသခံပြည်သူအများစုသည် တရုတ်နိုင်ငံဘက်ခြမ်းသို့ စစ်ဘေးရှောင်ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ပန်ဆိုင်းအနီး စစ်စခန်း ၁ ခု ကို ကိုးကန့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့သိမ်းပိုက်၊ တနင်္သာရီတွင် စစ်သားများ တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/622332 |access-date=2026-06-21 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁) မုံးကိုးခရိုင် ၊ မိုင်းပေါ်ဒေသ ၊ ပန်ဆိုင်းမြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားကို MNDAA က ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့သည်၊ ယင်းနေ့ နံနက် ၈ နာရီ ၃၀ မိနစ်အချိန်တွင် ပန်ဆိုင်းမြို့အုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့ အား ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းထူထောင်၍ ရာထူးခန့်အပ်မှုနှင့် တာဝန်ခွဲဝေမှုများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-30 |title=MNDAA က သိမ်းပိုက်ထားသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ပန်ဆိုင်းမြို့တွင် အုပ်ချုပ်ရေး ပြန်လည် လည်ပတ် |url=https://yktnews.com/2023/11/133748/ |access-date=2026-06-21 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=21 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260621033430/https://yktnews.com/2023/11/133748/ |url-status=dead }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 9vzign9p4qmpnmffctm9cfj6aib9ncw 0 289262 1044478 1043168 2026-07-26T00:26:40Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1044478 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | title = ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆) | image = {{flagicon|ASEAN}} နှင့် {{flagicon|MYA}} | caption = <small>မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး</small> | date = ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | location = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]] | venue = Mandarin Oriental Bangkok | participants = * '''သဘာပတိ:''' {{flagicon|PHL}} ** <small>အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး</small> * {{flagicon|ASEAN}} <small>[[အာဆီယံ]]နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ</small> * {{flagicon|MYA}} <small>[[တင်မောင်ဆွေ]]</small> | agenda = * <small>အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် အကောင်အထည်ဖော်ရေး</small> * <small>လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်ရေး</small> * <small>နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှုခင်းများ တိုက်ဖျက်ရေး</small> | outcome = * <small>ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူညီခြင်း</small> * <small>ရလဒ်များကို (၅၉) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တင်ပြရန် သဘောတူခြင်း</small> }} '''ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)''' (အင်္ဂလိပ်: ''Bangkok Meeting on Myanmar (2026)'') သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ [[အာဆီယံ]] အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ Mandarin Oriental Bangkok ဟိုတယ်၌ ကျင်းပခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ထိုင်း ဦးဆောင်တဲ့ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ NUG မပါဝင်တဲ့အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgrkez7q9j7o |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက် တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့သစ်]] တာဝန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနှင့် မြန်မာအစိုးရသစ်တို့အကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုဖြစ်ပြီး၊ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးသံတမန် ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များအကြား လူကိုယ်တိုင် (In-person) တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် ထူးခြားသော သံတမန်ရေးရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=Asean calls for ‘concrete’ progress from Myanmar on stalled peace plan |url=https://www.malaymail.com/news/world/2026/07/13/asean-calls-for-concrete-progress-from-myanmar-on-stalled-peace-plan/227362 |access-date=2026-07-14 |website=Malay Mail |language=en}}</ref> [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)]] ကို ဖြေရှင်းရန် အာဆီယံ၏ ကြိုးပမ်းချက်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့အကြား ၅ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တွေ့ဆုံမှုလည်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုတွေ့ဆုံမှုအပြီးတွင် မြန်မာ့အရေး၌ တိုက်ရိုက်ပါဝင်နေကြသည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးအင်အားစုများအား ချန်လှပ်ကာ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) ကိုယ်စားလှယ်အချို့ အပါအဝင် ထိုင်းနယ်စပ်တွင် အခြေစိုက်သော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EROs) ငါးဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (KNU) ၊ [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ|ကရင်နီအမျိုးသားများတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF)၊ [[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] (NMSP) နှင့် [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]] (RCSS/SSA) တို့နှင့် ဖိလစ်ပိုင်အပါအဝင် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ သီးခြားတွေ့ဆုံမှုများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တချို့နဲ့ တွေ့ဆုံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c621pey5kv9o |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |first=စောရယ် |date=2026-07-14 |title=အာဆီယံက နွေဦးတော်လှန်ရေးအင်အားစုမပါဘဲ စစ်တပ်၊ EAO များနှင့် သီးခြားတွေ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/79558/ |access-date=2026-07-14 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်း == မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှုနှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံအဖွဲ့သည် သံတမန်ရေးရာအရ စတင်ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျကာတာမြို့ရှိ အာဆီယံအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံး၌ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၏ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံဘုရင် ဆူလ်တန် ဟာဂျီ ဟာဆာနယ်လ် ဘိုကီးယား ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ "အာဆီယံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များ အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး (ASEAN Leaders’ Meeting)" ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးသို့ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ယင်းအစည်းအဝေးကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ပြီး အာဆီယံအသိုက်အဝန်း ထူထောင်ခြင်း၊ အာဆီယံနှင့် ပြင်ပဆက်ဆံရေး၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာကိစ္စရပ်များအပေါ် အမြင်ချင်းဖလှယ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အစည်းအဝေးတွင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစာချုပ် (TAC) ပါ အခြေခံမူများနှင့်အညီ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။သို့သော် အခြားအာဆီယံခေါင်းဆောင်များကမူ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြောင်းလဲမှုများအပေါ် ဝေဖန်အကြံပြုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဘက်က ၎င်း၏ ရပ်တည်ချက် သုံးချက်ဖြစ်သော အပြုသဘောဆောင်သည့် အကြံပြုချက်များကို မှတ်သားထားရှိရန်၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ဦးစားပေးရန်နှင့် အကြံပြုချက်များသည် နိုင်ငံတော်၏ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ် (၅) ရပ်နှင့် အာဆီယံမူဝါဒများအပေါ် အခြေခံပါက ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်တို့ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ |url=http://www.moi.gov.mm/article/18400 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> အစည်းအဝေးအပြီးတွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အောက်ပါ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် <ref>{{Cite web |last=News |first={{!}} Indiplomacy |last2=Singapore |title=Vivian Balakrishnan Reaffirms ASEAN Commitment to Myanmar Five-Point Consensus {{!}} Indiplomacy |url=https://indiplomacy.com/2026/07/13/vivian-balakrishnan-reaffirms-asean-commitment-to-myanmar-five-point-consensus/ |access-date=2026-07-14 |language=en-US}}</ref>- {| class="wikitable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- style="background-color: #002B66; color: white; text-align: center; font-weight: bold; font-size: 105%;" | style="padding: 8px; width: 10%;" |စဉ် | style="padding: 8px; width: 90%;" |အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် (Five-Point Consensus) |- | style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၁ | style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''အကြမ်းဖက်မှုများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရေး''' <span style="color: #555; font-size: 90%;">မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများအားလုံး ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် သက်ဆိုင်သူအားလုံးမှ အစွမ်းကုန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြရန်။</span> |- | style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၂ | style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ စတင်ရေး''' <span style="color: #555; font-size: 90%;">ပြည်သူလူထု၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာ အဖြေရှာနိုင်ရန် သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ရန်။</span> |- | style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၃ | style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခန့်အပ်ရေး''' <span style="color: #555; font-size: 90%;">ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှု ဖြစ်စဉ်များတွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် အာဆီယံအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အကူအညီဖြင့် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ခန့်အပ်ရန်။</span> |- | style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၄ | style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''AHA Centre မှတစ်ဆင့် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများ ပေးအပ်ရေး''' <span style="color: #555; font-size: 90%;">အာဆီယံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးဗဟိုဌာန (AHA Centre) မှတစ်ဆင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်ရန်။</span> |- | style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၅ | style="padding: 8px;" |'''အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံရေး''' <span style="color: #555; font-size: 90%;">ခန့်အပ်ထားသော အထူးကိုယ်စားလှယ်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန်။</span> |} အာဏာသိမ်း မြန်မာအစိုးရဘက်ကမူ ဤဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို ကြိုတင်အသိပေး ညှိနှိုင်းခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဥက္ကဋ္ဌ၏ သီးသန့်ထုတ်ပြန်ချက်အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် အဖွဲ့ဝင်အားလုံး၏ တူညီဆန္ဒ (Consensus) မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အပြုသဘော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ရပ်တည်ခဲ့သည်။ထို့နာက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ အထူးအစည်းအဝေးတွင် အချို့သောအာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက မြန်မာနိုင်ငံသည် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ အရေးပေါ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ချမှတ်ခဲ့သော တူညီဆန္ဒငါးရပ်ကို လိုက်နာရန် နှောင့်နှေး ပျက်ကွက်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ မြန်မာနိုင်ငံကို လာမည့်အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေးသို့ မဖိတ်ကြားရန် ဖိအားပေးပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အချို့နိုင်ငံတို့ကမူ အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်း၌ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအား ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တက်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်နိုင်သည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်မရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖြစ်ပေါ်နေသော ပြည်တွင်းအခြေအနေများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာနမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးနှင့် အာဆီယံတူညီဆန္ဒ(၅)ချက်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ရပ်တည်ချက်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အမေးအဖြေကဏ္ဍ |url=http://www.moi.gov.mm/news/35416 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]]က ဤဆောင်ရွက်ချက်သည် အာဆီယံ၏မူဝါဒ၊ ပဋိညာဉ်တို့တွင် ပါရှိခြင်းမရှိဘဲ တူညီဆန္ဒ (Consensus) မရရှိဘဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အစည်းအဝေးသဘာပတိ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘောထားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။သို့သော်လည်း အဆိုပါအထူးအစည်းအဝေးအပြီးတွင် အာဆီယံအမြဲတမ်းကော်မတီ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (၂) က မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထံသို့ လာမည့်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ "နိုင်ငံရေးအရ ခန့်အပ်ထားခြင်းမရှိသော" နိုင်ငံရေးကို ကိုယ်စားလှယ်ပြုမဟုတ်သည့် နိုင်ငံဝန်ထမ်း (Non-political representative) ကိုသာ ဖိတ်ကြားမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ တရားဝင်ဖိတ်ကြားစာတွင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ စကားပြောကြားခွင့် အချိန် ၃ မိနစ်သာ ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး ပြောကြားမည့်အကြောင်းအရာကိုလည်း ကြိုတင်ပေးပို့ရမည်ဟု ကန့်သတ်ချက်များ ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာနမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးနှင့် အာဆီယံတူညီဆန္ဒ (၅) ချက်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ရပ်တည်ချက်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အမေးအဖြေကဏ္ဍ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/niungngnkhaarewnkiitthaan-aaachiiynreraauuciitthaanm-kiuycaalyttcuunng-aaachiiynttuunnyiichnd-5 |access-date=2026-07-14 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> ဤသို့ဖြင့် အာဆီယံသည် အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်များကို အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးများနှင့် တရားဝင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်ထားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်များကိုသာ တက်ရောက်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=(၄၃)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် တူညီဆန္ဒ(၅)ချက် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းအပေါ် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ၏ ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို မြန်မာနိုင်ငံကကန့်ကွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/43813 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] အပြီး [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့သစ်]] စတင်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၃၀ ရက် မှ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ခရီးစဥ်၊ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ မှ ၁၉ ရက်နေ့အထိ တရုတ်နိုင်ငံ ခရီးစဥ် နှင့် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်မှ ၅ ရက်နေ့အထိ လာအိုနိုင်ငံ ခရီးစဥ် အပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် သဘောထားပျော့ပြောင်းသော အာဆီယံနိုင်ငံ အချို့သည် မြန်မာ နှင့် ဒေသတွင်းသံတမန်ရေးရာ ထိတွေ့မှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် လမ်းစဖော်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော '''ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ''' ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-06-10 |title=မြန်မာတိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေနဲ့ မကြာခင်တွေ့ဆုံဖို့ရှိကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်‌‌ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/06/10/myanmar-military-asean-phillippines-ethnic-groups/ |access-date=2026-07-14 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ယင်းမတိုင်မီ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စမာရီယာ ထရက်ဆာ ပရဲညိုလာဇာရိုသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ် လာရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■မြန်မာ- ဖိလစ်ပိုင် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများတွေ့ဆုံပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသားများအပါအဝင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွင် ပါဝင်သည့် နိုင်ငံခြားသားများကိုသက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေး​နေမှုနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/308935 |access-date=2026-07-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ရှေ့ပြေးဆွေးနွေးမှုများ == ဤ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘန်ကောက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီကာလများတွင်လည်း မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့နှင့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များအကြား အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ယင်းတို့မှာ ၂၀၂၂ နှင့် ၂၀၂၃ ဘန်ကောက် အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲများဖြစ်ပြီး ထိုင်းအစိုးရဟောင်း လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်းများ ဖြစ်ကြသည့် ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဦးသန်းဆွေ တို့ကို ဖိတ်ကြား၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအချို့နှင့် တွေ့ဆုံမှု (Sideline meetings) အချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံး တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ထို့အပြင် တရုတ်-မြန်မာ အာဆီယံ တွေ့ဆုံမှုများအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးများအတွင်း မြန်မာနှင့် အာဆီယံသံတမန်အချို့အကြား အလွတ်သဘော ထိတွေ့မှုအချို့ ရှိခဲ့သည်။ယခု ၂၀၂၆ ဇူလိုင်လဆွေးနွေးပွဲသည် အထက်ပါ ရှေ့ပြေးအလွတ်သဘော ထိတွေ့မှုများထက် ပိုမို၍ အဆင့်မြင့်ကာ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ (ဖိလစ်ပိုင်) ၏ အထူးသံတမန် ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်သည့် အာဆီယံမူဘောင်အောက်မှ တရားဝင်သဏ္ဌာန်တူသော ပထမဆုံးတွေ့ဆုံမှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဖိလစ်ပိုင်မှာ ကျင်းပမယ့် အာဆီယံအစည်းအဝေး မြန်မာဘက်က ဘယ်သူတက်မလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c62xkwqy6qvo |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ပါဝင်တက်ရောက်သူများ == အဆိုပါ အလွတ်သဘော အစည်းအဝေးသို့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ စုံညီစွာ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ အစည်းအဝေးတွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး က သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အိမ်ရှင်ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow က အစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပပေးခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ASEAN Foreign Ministers Hold ‘Icebreaker’ Meeting With Myanmar Counterpart |url=https://thediplomat.com/2026/07/asean-foreign-ministers-hold-icebreaker-meeting-with-myanmar-counterpart/ |access-date=2026-07-14 |language=en-US}}</ref> ဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေသည် အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ဝန်ကြီးများနှင့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် သီးခြားစီ (Sideline Meetings) တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ဦးစွာ နံနက် ၁၁:၀၀ နာရီတွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နှင့်လည်းကောင်း၊ မွန်းလွဲ ၁၃:၀၀ နာရီတွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး-၂ မိုဟာမက် ယူဆွတ် နှင့်လည်းကောင်း သီးခြားစီ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ထို့နောက် မွန်းလွဲ ၁၅:၀၀ နာရီတွင် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဗီဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှ်နန် နှင့်လည်းကောင်း ညနေ ၁၇:၁၀ နာရီတွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ လေဟွိုင်ချုံးနှင့်လည်း ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-364/|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ကို သီးခြားစီတွေ့ဆုံဆွေးနွေး|work=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆}}</ref> == ဆွေးနွေးခဲ့သည့် အဓိကအချက်များ == ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် အပြင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှုခင်းများ တိုက်ဖျက်ရေး နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများအား အဓိကထားခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-363/|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက် (၁၂-၇-၂၀၂၆၊ ဗန်ကောက်)|work=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန(မြန်မာ)]]|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆}}</ref> === ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပြောကြားချက် === ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် တွေ့ဆုံပွဲ၌ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အစည်းအဝေးအပြီး ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စ မာရီယာ ထရက်ဆာ ပရဲညို လာဇာရိုက ပြောကြားရာ၌ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေက အကျဉ်းကျခံနေရသည့် လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် သူ့အား "ဆွေမျိုးတစ်ဦး၊ အစ်မတစ်ဦးကဲ့သို့ သဘောထားကာ ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်သွားမည်" ဟု အာဆီယံဝန်ကြီးများကို ကတိပြုပြောကြားခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။သို့ရာတွင် လက်တွေ့မြေပြင်၌မူ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၏ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခြင်း မရှိဘဲ သတင်းအမှောင်ချထားခဲ့၍ လူကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံခွင့်ပေးမှ အတည်ပြုနိုင်မည်ဟု အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့က တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-07-12 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကျန်းမာရေးကောင်း၊ အစ်မတစ်ယောက်လို စောင့်‌ရှောက်ထားဟုဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/07/12/myanmar-military-asean-aung-san-suu-kyi-thailand/ |access-date=2026-07-14 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-07-12 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အစ်မ ဆွေမျိုးကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်ပေးထားဟု မြန်မာစစ်တပ်က ပြောဆိုသော်လည်း လူကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံခွင့်ပေးမှ အတည်ပြုနိုင်မည်ဟု အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့က တောင်း ဆို |url=https://yktnews.com/2026/07/254115/ |access-date=2026-07-14 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်ကြောင်းပြောဆိုချက် အာဆီယံ အတည်မပြုနိုင်သေး |url=https://burmese.dvb.no/post/934459 |access-date=2026-07-14 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == မြန်မာဘက်မှ တောင်းဆိုချက် == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး၌ မြန်မာဘက်က မြန်မာနိုင်ငံ၏ သိမ်မွေ့နက်နဲသည့် နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိ မြေပြင်အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသည့် အပြုသဘောဆောင်သော ရှုမြင်သုံးသပ်မှုများ ပြုလုပ်ကြရန် တိုက်တွန်းစကားဆိုခဲ့သည်။ယင်းအပြင် အာဆီယံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မူလအခန်းကဏ္ဍနှင့် အခွင့်အရေးများ မကြာမီပြန်လည်ရရှိရန် မျှောလင့်ကြောင်း နှင့် အာဆီယံ၏ ထုတ်ပြန်ချက် (၅) ရပ်သည် အာဆီယံ၏ အခြေခံမူများနှင့် ကွဲလွဲနေသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိပကတိ နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိသည့်အတွက် လိုအပ်သကဲ့သို့ သုံးသပ်ဆောင်ရွက်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တိုက်တွန်းကြောင်း အရေးကြီးအဆိုတစ်ရပ်ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်၍<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး ဆဋ္ဌမနေ့ကျင်းပ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84962 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> အဆိုပါ လွှတ်တော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားရန် တာဝန်ရှိကြောင်းလည်း ဦးတင်မောင်ဆွေက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး ဆဋ္ဌမနေ့ကျင်းပ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84962 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုများ == ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ကာလရှည်ကြာ ရပ်တန့်နေခဲ့သော မြန်မာ့အရေး သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပွင့်လာစေရန် အစပျိုးသည့် ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုအဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း စင်ကာပူနှင့် ဖိလစ်ပိုင် အပါအဝင် အချို့သော အာဆီယံနိုင်ငံများက မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုထင်ရှားသော အရွေ့များ လိုအပ်နေသေးကြောင်း သဘောထား တင်းမာလျက်ရှိပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံကဲ့သို့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကမူ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုဦးစားပေးလိုကြသည်။ ဤတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲမှ ရရှိလာသော ရလဒ်များကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့တွင် ကျင်းပမည့် ၅၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ဆက်လက်တင်ပြ ဆွေးနွေးသွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2026-07-12 |title=ASEAN hopes to see progress on peace plan by Myanmar |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/asean-hopes-to-see-progress-on-peace-plan-by-myanmar |access-date=2026-07-14 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> === စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ သဘောထား === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကြေညာချက်အရ စင်ကာပူနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား အာဆီယံ၏ ခွဲထုတ်၍မရသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရှုမြင်ပြီး ငြိမ်းချမ်း၊ တည်ငြိမ်၍ သာယာဝပြောသော မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်လာသည်ကို မြင်တွေ့လိုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့ရာတွင် အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ ကန့်သတ်ချက်များဖြင့်သာ တိုးတက်မှုရှိခဲ့ခြင်းအပေါ် စင်ကာပူအနေဖြင့် စိတ်ပျက်မိကြောင်းနှင့် မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကို ရေရှည်တည်တံ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် တွေ့ဆွေးဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ထို့အပြင် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဗီဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှ်နန်သည် လာမည့်အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူမည့် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ကြိုးပမ်းမှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ အပါအဝင် မြန်မာ့အရေး၌ အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသူများနှင့် သီးခြားစီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ စင်ကာပူအပါအဝင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်အပေါ် ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့ကြပြီး အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိရေးကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ၎င်းအပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ အပြီးတိုင်ရပ်တန့်ရန်၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံး လွှတ်ပေးရန်နှင့် ဘေးကင်းပြီး အဟန့်အတားမရှိသော လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ဖြန့်ဝေနိုင်ရေး အပါအဝင် တိကျရေတွက်နိုင်သည့် လက်တွေ့ကျသော အဆင့်များကို လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Informal Meeting of ASEAN Foreign Ministers with Myanmar and the Extended Informal Consultation on Myanmar in Bangkok, Thailand, 12 July 2026 |url=https://www.mfa.gov.sg/newsroom/press-statements-transcripts-and-photos/informal-meeting-of-asean-foreign-ministers-with-myanmar-and-the-extended-informal-consultation-on-myanmar-in-bangkok--thailand--12-july-2026/ |access-date=2026-07-14 |website=Ministry of Foreign Affairs |language=en}}</ref> === ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သဘောထား === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အိမ်ရှင်ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကြေညာချက်၌ ဤအလွတ်သဘောဆွေးနွေးပွဲတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး အပြုသဘောဆောင်သည့် အမြင်ချင်းဖလှယ်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဆွေးနွေးမှုများတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာအကြား အပြန်အလှန်နားလည်မှု ပိုမိုခိုင်မာစေရေး၊ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်ကို လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး ပံ့ပိုးပေးရန်နှင့် မြန်မာပြည်သူများ၏ သာယာဝပြောရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးတို့ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။အစည်းအဝေးတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာအကြား ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန်၊ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော တိုးတက်မှုများ ရရှိစေရန်နှင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်အကြား သံတမန်ရေးရာ ပြန်လည်ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်မည့် အခြေအနေကောင်းများ ဖန်တီးနိုင်ရန်အတွက် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့သည် မြန်မာ့အရေးကို အနီးကပ် ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနှင့် သဘောတူညီချက်များ တည်ဆောက်ခြင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်ရေးကို ကူညီပေးရန် တညီတညွတ်တည်း ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ထို့ပြင် ယခုဆွေးနွေးပွဲသည် စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင်သွားမည့် သံတမန်ရေးရာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ အစပျိုးမှုဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့အရေး လက်တွေ့ကျကျ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့တွင် ကျင်းပရန် ရှိသည့် (၅၉) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ဆက်လက်ဆွေးနွေးသွားရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs hosts the Informal Meeting of the ASEAN Foreign Ministers and the Foreign Minister of Myanmar and the Extended Informal Consultation on Myanmar |url=https://www.mfa.go.th/en/content/informal-meeting-asean-fms-myanmar-eic-120726-en?cate=5d5bcb4e15e39c306000683e |access-date=2026-07-14 |website=กระทรวงการต่างประเทศ |language=th}}</ref> === ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သဘောထား === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စ မာရီယာ ထရက်ဆာ ပရဲညို လာဇာရိုက ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သီဟဆတ် ဖူကတ်ကယောက်၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုဖြင့် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်မှ ၁၃ ရက်အထိ ဘန်ကောက်မြို့နှင့် ပတ္တရားမြို့တို့၌ ကျင်းပခဲ့သော မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးပွဲတွင် အထူးကိုယ်စားလှယ် လာဇာရိုသည် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေနှင့် သီးခြားတွေ့ဆုံကာ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရေးနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာစေရေးအတွက် အာဆီယံက မည်သို့ကူညီပေးနိုင်မည်ကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ထို့နောက် ဆက်လက်ကျင်းပသော အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး၌ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မြန်မာ့နောက်ဆုံးအခြေအနေများနှင့်အတူ အစိုးရ၏ ရက် ၁၀၀ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံကိန်း (100-day Peace Plan)၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှုခင်းများ တိုက်ဖျက်ရေး ဆောင်ရွက်ချက်များကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများကလည်း ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်သည် မြန်မာ့အရေးဖြေရှင်းရန် အဓိက အခြေခံလမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် အထူးကိုယ်စားလှယ် လာဇာရိုက မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကူအညီလိုအပ်နေသော ဒေသများသို့ ပိုမိုရောက်ရှိနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စတုတ္ထပတ် (Q4) အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ခရီးစဉ်တစ်ခုကို ဦးဆောင်သွားရန် ကတိပြုခဲ့ပြီး အဆိုပါအစီအစဉ်ကို ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးက ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဤတွေ့ဆုံမှုသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ဆီဘူးမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် (၄၈) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တို့အကြား ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လူကိုယ်တိုင် (In-person) တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သည့် ထူးခြားသော သံတမန်ရေးရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်သည် ပတ္တရားမြို့၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) ကိုယ်စားလှယ်များ၊ မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) မှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အားလုံးပါဝင်နိုင်သော အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲများ (Inclusive national political dialogue) ရှေ့ဆက်နိုင်မည့် လမ်းစဉ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးက တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် လမ်းဖွင့်ကြိုဆိုကြောင်းနှင့် အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် စနစ်တကျ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://dfa.gov.ph/secretary-lazaro-convenes-back-to-back-meetings-on-myanmar-in-bangkok-and-pattaya-thailand/?fbclid=IwY2xjawTC2KNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFBMWVwZnNwNlFubm5rcWJrc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnzxWxVKDo_umGSuWeIbQMZfqmASrClFW6-g5_HKSW_tSK_HVbbpV6lsdh-J_aem_FUIt3UqsKazuXYetM0zZ0A|title=Secretary Lazaro Convenes Back-to-Back Meetings on Myanmar in Bangkok and Pattaya, Thailand|work=ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန|access-date=14 july 2026|date=14 july 2026}}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> === အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ သဘောထား === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးသို့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ဆီဘူးမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် (၄၈) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ အွန်လိုင်းအစည်းအဝေးနှင့် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၏ နေပြည်တော်ခရီးစဉ်တို့၏ နောက်ဆက်တွဲ သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာ့အရေးကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံ၏ အဓိကမူဘောင်ဖြစ်သော ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် (5PC) ကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီး ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုအချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် အရေးကြီးသော "အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ (Inclusiveness Dialogue)" ပေါ်ပေါက်လာရေး အပါအဝင် ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ရေရှည်ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံး အတူတကွ ပူးပေါင်းဆွေးနွေးကြရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့သည်။ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်သည် "မြန်မာကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်ပြီး မြန်မာကသာ ဦးဆောင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Myanmar-owned and Myanmar-led)" ဖြစ်ရမည်ဟူသော ရပ်တည်ချက်ကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်အတိုင်း အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရေး၊ အားလုံးပါဝင်သော ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်နိုင်ရေးတို့ကို အလေးထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် မြန်မာ့အရေးကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်၏ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ရေး အပါအဝင် အာဆီယံ၏ စုပေါင်းယန္တရားကို မြှင့်တင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကြားခံပေါင်းကူးတံတားတစ်ခုအဖြစ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Portal Kemlu |url=https://kemlu.go.id/berita/menteri-luar-negeri-ri-hadiri-pertemuan-informal-para-menteri-luar-negeri-asean-dengan-myanmar-di-bangkok?type=publication |access-date=2026-07-14 |website=kemlu.go.id}}</ref> === တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ သဘောထား === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသစ် ဦးတင်မောင်ဆွေတို့အကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးသို့ တီမောလက်စ်တေဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဘင်ဒီတို ဒိုဆန်းတိုစ် ဖရေတပ်စ် (Bendito dos Santos Freitas) ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။တီမောလက်စ်တေ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ယခုဆွေးနွေးပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အမြင်ချင်းဖလှယ်ခွင့်ရရှိခဲ့သည့် အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်နှင့်အညီ အပြုသဘောဆောင်ပြီး အခြေခံမူဝါဒကျကျ၊ အားလုံးပါဝင်နိုင်သော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ပြုလုပ်သွားမည့် အာဆီယံ၏ ကတိကဝတ်ကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။ဆွေးနွေးပွဲတွင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရေး၊ သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေရန် လက်တွေ့ကျသော အစီအမံများကို ရှာဖွေဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် အရေးကြီးကြောင်းကိုလည်း အလေးအနက် ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Ajanapanya |first=Nongluck |title=ASEAN breaks the ice with Myanmar, but skepticism runs deep |url=https://asianews.network/asean-breaks-the-ice-with-myanmar-but-skepticism-runs-deep/ |access-date=2026-07-14 |language=en-US}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <references /> [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ–အာဆီယံ ဆက်ဆံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] 1owejrj1uhij4hsb4854uyukjahamq0 3 289554 1044467 2026-07-25T14:42:29Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1044467 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-41426-66 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၂၊ ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ct0kgqxzfuyb89n7veowp0jzfouwdnp 10 289555 1044469 2026-07-25T15:58:45Z Dr Lotus Black 31011 စာမျက်နှာကို [[တမ်းပလိတ်:Yen]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1044469 wikitext text/x-wiki #Redirect[[တမ်းပလိတ်:Yen]] io4pdfvsxhjn41zsb7733to19tey4j0 3 289556 1044474 2026-07-25T17:42:48Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1044474 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-41423-74 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၂၊ ၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ahe2fhge9023icchuaca1rgu0tjowtg 1 289557 1044482 2026-07-26T03:32:04Z ~2026-41645-99 146091 "မဟာဇနကဇာတ်တော်ကိုလေ့လာတင်ပြပါ။ ဆိုတဲ့မေးခွန်းရဲ့အဖြေကိုလိုချင်ပါတယ် ~~~~" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044482 wikitext text/x-wiki မဟာဇနကဇာတ်တော်ကိုလေ့လာတင်ပြပါ။ ဆိုတဲ့မေးခွန်းရဲ့အဖြေကိုလိုချင်ပါတယ် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-41645-99|&#126;2026-41645-99]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-41645-99|talk]]) ၀၃:၃၂၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) dveq0b0e6w5auqp7bdamnk66u70jidx 3 289558 1044483 2026-07-26T03:43:46Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1044483 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-41645-99 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) afvlx813w9nla2czymlg4r96063lhft 0 289559 1044485 2026-07-26T05:14:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) စိန်ထွန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ စိန်ထွန်းရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044485 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စိန်ထွန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ စိန်ထွန်းရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၀၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6jv7e9a77be6ofndwh8by821xic4tti 0 289560 1044486 2026-07-26T05:16:26Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရင့်နောင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ဟံသာဝတီရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044486 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရင့်နောင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ဟံသာဝတီရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၇၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 9dd90rfgcs95ymiwfmsmto05746mmwu 0 289561 1044487 2026-07-26T05:17:26Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) မြို့တွင်းကြီး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ မြို့တွင်းကြီးရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044487 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မြို့တွင်းကြီး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ မြို့တွင်းကြီးရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 6azt7atsjjztbwdi95blue2rblb2w78 0 289562 1044488 2026-07-26T05:18:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၂ ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ရပ်ကွက်ကြီးရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044488 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၂ ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ရပ်ကွက်ကြီးရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} odbm234mw3zkxdkimr8igz8hdqqxvs9 0 289563 1044489 2026-07-26T05:20:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဗဟိုရ်စည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ နန်းတော်ရာရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044489 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဗဟိုရ်စည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ နန်းတော်ရာရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} p83mw3zq59zg59ey6jyp7lfrxl2xvbq 0 289564 1044490 2026-07-26T05:21:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွာသစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရွာသစ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရွာသစ်ရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044490 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွာသစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရွာသစ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရွာသစ်ရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} jsh5j969mhq9ang83wik4e6x6r0k107 1044491 1044490 2026-07-26T05:22:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1044491 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွာသစ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရွာသစ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရွာသစ်ရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} l2zj2hj8cayzhr3969xoykm59vji3vo 0 289565 1044492 2026-07-26T05:24:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ဟင်္သာကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ဟင်္သာကုန်းရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1044492 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ဟင်္သာကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ဟင်္သာကုန်းရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8av4shyi1x37udpbchqeobajvylnxwi 3 289566 1044494 2026-07-26T05:43:57Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1044494 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် SSoeLinLashio ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၃၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 9f1dkea5mldsa4jis5p9eln91fql43s 3 289567 1044498 2026-07-26T06:44:06Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1044498 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-41521-54 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 3s8g2b0gy9hlov302nwjwmik05838yv 3 289568 1044507 2026-07-26T09:44:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1044507 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-41515-33 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၄၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) r75cecrksgyf68t8oko84rlq81vkk4b