တက္ကသိုလ်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>တက္ကသိုလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3604</id>
    <revision>
      <id>1044578</id>
      <parentid>701655</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T20:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yours Niz</username>
        <id>142329</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34942" sha1="364z47boai1wsijqo5vzgi20fh30gqv" xml:space="preserve">[[File:YU Convocation Hall.JPG|thumb|300px|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ အဆောက်အအုံ။]]
'''တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|University}}) ဆိုသည်မှာ အထက်တန်းပညာနှင့် ဗဟုသုတများကို စနစ်တကျပို့ချရာ ‌ကျောင်းကြီးများကို ခေါ်သည်။ ‌ရှေးယခင်က တက္ကသိုလ်များသည် စာ‌ပေပညာ၌ ဝါသနာပါသူတစ်စုက အထက်တန်းပညာရပ်များကို သင်ကြား‌ပေးရန် ဖွဲ့စည်းထား‌သော အဖွဲ့အစည်းများသာ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ၌မူ နိုင်ငံ‌တော်အစိုးရ သို့မဟုတ် သာသနာပိုင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး 
သို့မဟုတ် ဘုရင်မင်းမြတ်တို့က ချာတာ‌ခေါ် အထူးအခွင့်အ‌ရေး ‌ပေး‌သောစာချုပ်ဖြင့် တည်‌ထောင်ခွင့်ပြု‌သော အထက်တန်းပညာ ရပ်များကို သင်ကြားပို့ချ‌ပေးသည့် ‌ကျောင်းကြီးများကိုသာ တက္ကသိုလ်ဟု‌ခေါ်သည်။ ယင်းတို့သည် သတ်မှတ်ထား‌သော စည်းကမ်းနှင့် အဆင့်အတန်းပြည့်စုံသူများအား စာ‌မေးပွဲဖြင့် စစ်‌ဆေးပြီး‌နောက် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ‌ပေးအပ်နိုင်‌လေသည်။ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးမ‌ရခင်မှာ တက္ကသိုလ်၌ တက်‌ရောက်သင်ကြားရန် နှစ်အပိုင်းအခြား လိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သင်တန်းတက်အချိန်‌ပေါင်းခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ ‌ဖြေဆို ရမည့်စာ‌မေးပွဲများဖြစ် ကန့်သတ်၍သော်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထား‌သည်။

တက္ကသိုလ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ယူနီဗာစီတီဟု ‌ခေါ်သည်။ ယင်းစကားသည် [[လက်တင်ဘာသာစကား|လက်တင်စကား]] &quot;ယူနီဗာစီတပ်&quot;မှ လာ၍ အဖွဲ့အစည်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပညာလိုလားသူများနှင့် ဆရာများစု‌ပေါင်း၍ အဖွဲ့အစည်းကြီးများ တည်‌ထောင်ရာမှအစ ဥ‌ရောပတိုက်တွင် ယူနီဗာစီတီ‌ခေါ် တက္ကသိုလ်‌ကျောင်းကြီးများ ‌ပေါ်‌ပေါက်လာခြင်း‌ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယင်း အဖွဲ့အစည်းသို့ နိုင်ငံ‌ပေါင်းစုံမှ ပညာလိုလား‌သော ‌ကျောင်းသူကျောင်းသားတို့ လာ‌ရောက်ပညာသင်၍ ထိုသူတို့အား ဆရာတို့က ‌ထောက်ခံချက်လက်မှတ်များ ထုတ်‌ပေးသည့်အ‌လေ့ ‌ပေါ်လာသည်။ 

‌နောင်‌သောအခါ သာသနာပိုင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးက‌သော်လည်းကောင်း၊ ဘုရင်များက‌သော်လည်းကောင်း &quot;အခွင့်အမိန့်မ‌ပေးဘဲ ပညာ‌ရေးအဖွဲ့ကြီးများ မဖွဲရ၊ ဘွဲ့လက်မှတ်များ မ‌ပေးရဟူ‌သော&quot; ပညတ်ချက်များ‌ပေါ်လာကာ အထူးအခွင့်အ‌ရေးစာချုပ်ဖြင့် တည်‌ထောင်‌သော တက္ကသိုလ်များ ‌ပေါ်‌ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

တက္ကသိုလ်များသည် အများအားဖြင့် စာ‌ပေပို့ချရာဌာနများ ဖြစ်သဖြင့် သက်ဆိုင်ရာဘာသာရပ်တစ်ခုစီအတွက် ပါ‌မောက္ခများ၊ ကထိကများနှင့် နည်းပြဆရာများရှိသည်။ ထိုသူများကစာ‌ပေပို့ချခြင်း၊ ညွှန်ကြား‌ပေးခြင်းများပြုသည်။ ဘာသာရပ် တစ်ခုစီကို ဌာနတစ်ခုစီခွဲ၍ ပါ‌မောက္ခတစ်ဦးစီက အုပ်ချုပ်သည်။ ယင်းဌာနများကိုပင် အသွင်တူရာဌာနချင်း‌ပေါင်း၍ မဟာဌာနဟု‌ခေါ်သည်။ ဝိဇ္ဇာမဟာဌာန၊ သိပ္ပံမဟာဌာန၊ ‌ဆေးမဟာဌာန၊ အင်ဂျင်နီယာမဟာဌာန၊ ပညာ‌ရေးမဟာဌာန စသည်ဖြင့်ရှိသည်။ မဟာဌာနများ အားလုံးကို စုစည်း၍ ပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦးက အုပ်ချုပ်သည်။ အချို့တက္ကသိုလ်များ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဥက္ကဋ္ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သဘာပတိဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျောင်းအုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်‌ရေးမှူးဟူ၍လည်းကောင်း‌ခေါ်သည်။ ပါ‌မောက္ခချုပ်သည် တက္ကသိုလ်တစ်ခု လုံး၏ အုပ်ချုပ်‌ရေးဆိုင်ရာ အမှု‌ဆောင်အရာရှိကြီးဖြစ်သည်။ 

တက္ကသိုလ်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ကိစ္စဟူသမျှကို ပါ‌မောက္ခချုပ်က အုပ်ချုပ်‌ရေး‌ကောင်စီသို့ဖြစ်‌စေ၊ ပညာ‌ရေးဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်အဖွဲ့သို့ဖြစ်‌စေ အစီရင်ခံရသည်။ ယင်းတို့မှ သ‌ဘောတူ ချမှတ်‌ပေး‌သောလုပ်ငန်းမှန်သမျှကို ပါ‌မောက္ခချုပ်ကတာဝန်ယူ ‌ဆောင်ရွက်ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတက္ကသိုလ်၌ ‌ကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဒုတိယအဓိပတိတစ်ဦး ခန့်ထားရသည်။ နိုင်ငံ‌တော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ရာထူးအရ တက္ကသိုလ်အဓိပတိဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံတက္ကသိုလ်များ၌မူ အုပ်ချုပ်ပုံစံနစ်သည် တူသည့်‌နေရာတူ၍ ကွဲသည့်‌နေရာ ကွဲသည်။

‌ကျောင်းသူကျောင်းသားတို့အဖို့ တက္ကသိုလ်သို့ တက်‌ရောက်သင်ကြားခွင့်ရရန် လိုအပ်‌သော အရည်အချင်းများမှာလည်း တက္ကသိုလ် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အနည်းငယ်စီ ကွာခြားမှုရှိတတ်သည်။ ‌ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီသည့် အချက်လည်းရှိသည်။ တက္ကသိုလ်သို့ တက်‌ရောက်သင်ကြားနိုင်ရန် တက္ကသိုလ်ဝင်စာ‌မေးပွဲဝင်‌ရောက် ‌ဖြေဆိုရသည်။ ထို စာ‌မေးပွဲ ‌အောင်သူများသာ တက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ခွင့်ရနိုင်သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်စာ‌မေးပွဲဝင်သည်မှစ၍ ဘွဲ့မရသေးမီအတွင်း ဘွဲ့မရသေးသူဟု ‌ခေါ်၍ ဘွဲ့‌ပေးအပ်ခံရသည့်အခါမှ ဘွဲ့ရသူဟု‌ခေါ်ကြသည်။ 

တက္ကသိုလ်ဝင်စာ‌မေးပွဲ မ‌ဖြေဆိုမီ အထက်တန်း‌ကျောင်း၌ ‌ယေဘုယျအားဖြင့် အနည်းဆုံး အဆင့် ၃ ဆင့်‌အောင်ရသည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်စာ‌မေးပွဲ ‌အောင်မြင်ပြီး‌နောက် ဘွဲ့ရရန် အနည်းဆုံး ‌လေးဆင့်‌ဖြေရသည်။ သို့ရာတွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ သိပ္ပံဘွဲ့၊ မဟာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့၊ ဆရာဖြစ်ဘွဲ့၊ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့၊ ‌ဆေးပညာဘွဲ့စသည်ဖြင့် ဘွဲ့အမျိုးမျိုးရှိရာ သင်ကြားရသည့် နှစ် အပိုင်းအခြားခြင်း မတူ‌ချေ။ အချို့ဘွဲ့ကို လေးဆင့်‌ဖြေရသော်လည်း အချို့ဘွဲ့ကို ခုနစ်ဆင့်‌ဖြေရသည်။

မျက်‌မှောက်‌ခေတ်တက္ကသိုလ်များသည် ‌ရှေးနှစ်ရာ‌ပေါင်းများစွာမှ စတင်‌ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့‌လေသည်။ ‌ခေတ်အဆက်ဆက်၌ လူတို့သည် ပညာအရပ်ရပ်ကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ရှာမှီးခဲ့ကြရ၏။ ဗုဒ္ဓရှင်‌တော်မြတ် မပွင့်မီကာလကပင် ယခု‌ခေတ် တက္ကသိုလ်များ၏ ‌ရှေ့‌ပြေးပညာ‌ပေးဗဟိုဌာနကြီးများဖြစ်‌သော တက္ကသိုလ် ပြည် ဒိသာပါ‌မောက္ခဆရာကြီးများထံတွင် ပညာများကို ဆည်း 
ပူးသည့်အ‌လေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့‌ကြောင့် ပညာဆည်းပူး ရာ‌ကျောင်းကြီးကို တက္ကသိုလ်ပြည်အားအစွဲပြု၍ တက္ကသိုလ်ဟု မှည့်‌ခေါ်ထားကြသည်။ ဘုရားပွင့်‌တော် မူပြီး‌နောက် ခရစ်နှစ် ၄၅၀ ခန့်တွင် ‌ပေါ်‌ပေါက်၍ထင်ရှား‌သော မဂဓတိုင်းမှ နလန္ဒ၊ ဝိက္ကမသီ လဩဒန္တပူရ ‌ကျောင်းကြီးများသည်၎င်း၊ အိန္ဒိယ‌တောင်ပိုင်းသီရိဓညကနုက ‌ကျောင်းတိုက်သည်၎င်း၊ ဗဂင်္လားနယ်မှ 
ဇဂဒ္ဒလ‌ကျောင်းတိုက်သည်၎င်း ‌ကျော်ကြား‌သော ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်ကြီးများပင်ဖြစ်သည်။ ‌ရှေး‌ခေတ်ကမူ ယခု ‌ခေတ်ကဲ့သို့ တက္ကသိုလ်မ‌ပေါသဖြင့် ပညာလိုလားသူတို့သည် တက္ကသိုလ်ရှိရာသို့ အသက်ဆံဖျား သွား‌ရောက်ဆည်းပူးကြရသည်။ ခရစ်မ‌ပေါ်မီဖြစ်‌သော လွန်ခဲ့သည့် အနှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က အီဂျစ်နိုင်ငံအလက်ဇန္ဒဒြီးယားမြို့ကြီး၌ သိပ္ပံပညာတက္ကသိုလ်ကြီး ‌ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့သည်။ သင်္ချာ ဆရာကြီး ယူကလစ်၊ ကမ္ဘာ၏အရွယ်အစားကို ပထမဆုံးတိုင်းတာ‌သော ပညာရှင်ကြီး အီရာ‌တော့သနီး၊ ပထမဆုံး ကြယ်နက္ခတ်‌မြေပုံကို ပြုပြင်စီရင်‌သော နက္ခတ်ဆရာကြီး ဟိပါကတ်၊ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အာခီမီဒီ စ‌သော ပါ‌မောက္ခကြီးတို့သည် အလက်ဇန္ဒဒြီးယား တက္ကသိုလ်ကြီး၌ စာ‌ပေပို့ချခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတက္ကသိုလ်ကြီးကို ထိုအချိန်က တက္ကသိုလ်ဟုမ‌ခေါ်ဘဲ အလက်ဇန္ဒဒြီးယားပြတိုက်နှင့် ပိဋကတ်တိုက်ကြီးဟု ‌ခေါ်‌လေသည်။

== ဥရောပ၏ ရှေးအကျဆုံးတက္ကသိုလ်နှင့် ၎င်း၏အနွယ်ဝင်များ ==

ဥ‌ရောပတိုက်၏ ‌ရှေးအကျဆုံးတက္ကသိုလ်မှာ အီတလီနိုင်ငံ ဆလာနိုမြို့တွင် ခရစ်နှစ် ၈၀၀ ‌ကျော် ၉၀၀ တွင်း ‌ပေါ်‌ပေါက်လာ‌သောတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ယင်းတက္ကသိုလ်သည် ‌ဆေးပညာ သင်ကြားမှုအတွက် အထူး‌ကျော်ကြားသည်။ ဖွင့်လှစ်စက ‌ကျောင်းသ‌ဘောဖြစ်၍ ၁၂၃၁ ခုနှစ်တွင်မှ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ တက္ကသိုလ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ၁၂ ရာစုနှစ် ကုန်ခါနီး‌လောက်တွင် ဗိုလိုညားတက္ကသိုလ် ‌ပေါ်‌ပေါက်လာသည်။

ယင်းတက္ကသိုလ်၌မူ ဆလာနိုတက္ကသိုလ်၌ကဲ့သို့ ‌ဆေးပညာ တစ်ခုတည်းကိုသာမဟုတ် ပညာရပ်မျိုးစုံ သင်ကြား‌ပေး‌သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ဥပ‌ဒေပညာအတွက် အထူး‌ကျော်ကြား‌သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ၁၂ ရာစုနှစ် ‌နောက်ပိုင်းမှ စနစ်တကျ တည်‌ထောင်လိုက်‌သော ပဲရစ်တက္ကသိုလ်သည် အလယ် ‌ခေတ် အထက်တန်းပညာ‌ပေးဌာနတို့တွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ ယင်းတက္ကသိုလ်သည် ဘုရားရှိခိုး ‌ကျောင်းရန်ပုံ‌ငွေဖြင့် ဖွင့်လှစ်‌သော‌ကျောင်းမှ ‌ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဥ‌ရောပ၏ စံပြတက္ကသိုလ်အဖြစ် ‌ကျော်ကြားသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကိုယ်တိုင် အား‌ပေးချီး‌မြှောက်ပြုခဲ့ရာ ကျန်းဂန်စာ‌ပေ ပို့ချရာ၌ အထူး‌ကျော်ကြားသည်။ ၁၂၅၇ ခုနှစ်တွင် ပဲရစ်တက္ကသိုလ်၌ ကမ္ဘာ‌ကျော် ‌ဆော်ဗန်း‌ကောလိပ်‌ကျောင်းကို တည်‌ထောင်သည်။

ပဲရစ်တက္ကသိုလ်ကြီးသို့ ခရစ်ယန်သာသနာဝင် နိုင်ငံများစွာမှ သွား‌ရောက်ဆည်းပူးကြသည်။ ၁၁၆ရ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နှင့် ပြင်သစ်တို့ မသင့်မတင့်ဖြစ်‌သောအခါမှ အင်္ဂလိပ်တို့သည် ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ် တည်‌ထောင်ရန် စိုင်းပြင်းကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၂၀၀ ‌ကျော်တွင် ‌အောက်စဖို့မြို့၌ ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းတိုက် ‌ပေါင်းများစွာ တည်‌ထောင်၍ ၁၂၅၇ ခုနှစ်တွင် ယင်း‌ကောလိပ် ‌ကျောင်းများကို စု‌ပေါင်းကာ ‌အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်ဟူ၍ ဖွင့် လှစ်သည်။ ပဲရစ်တက္ကသိုလ်‌နောက် အ‌ကျော်ကြားဆုံး‌သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ အလားတူထင်ရှား‌သော အခြားအင်္ဂလိပ် တက္ကသိုလ်တစ်ခုကား [[ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်]]ဖြစ်သည်။ ယင်းတက္ကသိုလ် ၂ ခုစလုံးပင် ခရစ်ယန်ကျမ်း စာသင်တိုက်ကြီးများ အဖြစ်မှ တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ‌အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းတိုက်‌ပေါင်း ၂၆ တိုက်ရှိ၍ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်တွင် ‌ကျောင်းတိုက်‌ပေါင်း ၂၀ ရှိသည်။ ယင်းအင်္ဂလိပ်တက္ကသိုလ်ကြီး ၂ ခုမှစ၍ ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းစနစ် ‌ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့‌လေသည်။

တက္ကသိုလ်နှင့် ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းတို့တွင် ခြားနားချက်ရှိ သည်။ ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းဆိုသည်မှာ ပညာတစ်ရပ်ကိုသာ အာရုံ စိုက်၍သင်‌သော အထက်တန်းပညာ‌ပေး‌ကျောင်းကြီးဖြစ်သည်။ အထက်တန်း ‌ဆေးပညာတစ်ခုကိုသာ သတ်မှတ်သင်‌ပေး‌သော ‌ဆေး‌ကောလိပ်၊ အထက်တန်းအင်ဂျင်နီယာပညာတစ်ခု ကိုသာ သတ်မှတ်သင်‌ပေး‌သော အင်ဂျင်နီယာ ‌ကောလိပ်တို့ ကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၌မူ ပညာရပ်တစ်ခုကိုသာမ ဟုတ် ပညာရပ်မျိုးစုံ သင်ကြား‌ပေးသည်။ ‌ကောလိပ်‌ကျောင်း များသည် ‌ကျောင်းသူ‌ကျောင်းသားများ၏ ‌နေထိုင်မှုနှင့် ပညာရပ်သင်ကြားမှု‌လောက်သာ ‌ပေးစွမ်းနိုင်၍ တက္ကသိုလ်များကမူ ယင်းကိစ္စတို့အပြင် စာ‌မေးပွဲစစ်ခြင်း၊ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူး‌ပေးအပ် ခြင်းတို့ကိုပါ ‌ဆောင်ရွက်သည်။ ‌ကောလိပ်‌ကျောင်း ‌ပေါင်းများစွာ စု‌ပေါင်းဖွဲ့စည်းထားခြင်းကို တက္ကသိုလ်ဟု‌ခေါ်သည်။ 

တစ်ခါတစ်ရံ ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းများသည် တက္ကသိုလ်သို့ တက်‌ရောက်မသင်ကြားမီ အဆင်းအတန်းမှီ‌အောင် အသင့်ပြင်ရာ ပညာ‌ပေးဌာနများဖြစ်သည်။ ဗက်ပတစ်‌ကောလိပ်‌ကျောင်း၊ 
စိန်ဂျွန်း‌ကောလိပ်‌ကျောင်း စသည်တို့ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၃၀၀ ‌ကျော်‌သောအခါ ဥ‌ရောပတိုက်ရှိ အခြား နိုင်ငံများ၌လည်း တက္ကသိုလ်များ စတင်ဖွင့်လှစ်ကြသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ပရပ်တက္ကသိုလ်၊ ဟိုက်ဒဲဗတ်တက္ကသိုလ်၊ ဘာလင်တက္ကသိုလ်၊ ပိုလန်နိုင်ငံမှ ကရာကိုတက္ကသိုလ်၊ ဗယ်လဂျီယံနိုင်ငံမှ လိုဗိန်းတက္ကသိုလ်၊ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံမှ ဒဗ္ဗလင်တက္ကသိုလ်၊ ဩစတြီးယားနိုင်ငံမှ ဗီယင်းနားတက္ကသိုလ်၊ 
စ‌ကော့တလန်ပြည်မှ အီဒင်ဗရာတက္ကသိုလ်တို့သည် အလယ် ‌ခေတ်က‌ပေါ်‌ပေါက်၍ ယခုတိုင်ရှိ‌နေ‌သေး‌သော တက္ကသိုလ်ကြီးများဖြစ်သည်။

== အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ==
ကမ္ဘာသစ်ဘက်၌မူ ပထမဆုံး တည်‌ထောင်‌သော တက္ကသိုလ်မှာ ၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ၌ ဖွင့်လှစ်‌သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ၁၅၅၁ ခုနှစ်တွင် ပီရူးနိုင်ငံ လိုင်နာမြို့တွင် ဆန်မာ‌ကော့တက္ကသိုလ် တည်‌ထောင်သည်။ အ‌မေရိကန် ပြည်‌ထောင်စု၏ ပထမဆုံး‌သော တက္ကသိုလ်ကား ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ်၌ ၁၆၁၉ ခုနှစ်တွင် တည်‌ထောင်‌သော ဟင်နရီကို ‌ပေါလစ်တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ၁၆၂၂ ခုနှစ် ရက်အင်ဒီးယန်းအ‌ရေး‌တော်ပုံ‌ကြောင့် ယင်းတက္ကသိုလ်ကို ပိတ်လိုက်ရသဖြင့် ယခု‌ခေတ်တွင် အလွန်ရှား‌သော [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်]]သည် အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု၏ ‌ရှေးအကျဆုံး တက္ကသိုလ် ဖြစ်လာသည်။ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ကို ၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် နယူး ‌တောင်း‌ကောလိပ်‌ကျောင်းအဖြစ် စတင်တည်‌ထောင် ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ‌နောက်မှ ဂျွန်ဟားဗတ်ဆိုသူ ရဟန်း‌တော်တစ်ပါးက ရန်ပုံ‌ငွေလှူဒါန်းသဖြင့် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ဟုတွင်သည်။

အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု၏ အခြားထင်ရှား‌သော တက္ကသိုလ်များမှာ ‌ယေးတက္ကသိုလ်(၁၇ဝ၁ ခုနှစ်)၊ ပရင့်စတန်တက္ကသိုလ် (၁၇၄၆ ခုနှစ်)၊ ဝါရှင်တန်၌လည်း တက္ကသိုလ်(၁၇၄၉)၊ ပင်း ဆယ်လ‌ဗေးနီးယား တက္ကသိုလ်(၁၇၅၁)၊ ကိုလံဗီးယားတက္ကသိုလ် (၁၇၅၄)၊ ဗ‌ရောင်းတက္ကသိုလ် (၁၇၆၄)တို့ ဖြစ်ကြသည်။

== ဆွစ်ဇာလန် ==
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဇူးရစ်မြို့၌ ဥ‌ရောပနိုင်ငံစုံမှ ပညာအ‌မွေကို ယူ၍ ၁၈၅၅ ခုနှစ်တွင်၊ ပြည်‌ထောင်စု စက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ ‌ကျောင်း‌တော်ကြီး‌ခေါ် တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခု တည်‌ထောင်‌လေသည်။ သိပ္ပံပညာ‌ကျော် အဲလဗတ်အိုင်းစတိုင်းသည် ယင်းတက္ကသိုလ်၌ ပညာရှာဘူး၍ အိပ်စ‌ရေး‌ရောင်ခြည်ကို စူးစမ်း‌တွေ့ရှိသူ ပညာရှင်ကြီး ရိုဝင်ဂျင်စသည့် သိပ္ပံပညာ‌ကျော် အချို့နှင့် နိုဗယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးရှစ်ဦးတို့သည် ဤတက္ကသိုလ် ထွက်များဖြစ်ကြသည်။

== ရုရှနိုင်ငံနှင့် သူ၏တက္ကသိုလ်များ ==
[[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှနိုင်ငံ၌]]မူ ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် တည်‌ထောင်ပြီးသည့်အချိန်မှစ၍ တက္ကသိုလ်‌ကျောင်းများ ‌ပေါများလာသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် ဇာဘုရင်လက်ထက်က တက္ကသိုလ်ဟူ၍ ၁၀ ‌ကျောင်းသာ ရှိ‌သော်လည်း ယခုအခါ၌မူ တက္ကသိုလ် ၃၂ ‌ကျောင်း‌ကျော်ရှိ‌နေ‌လေပြီ၊ ‌[[မော်စကို တက္ကသိုလ်]]ကို ၁၈ ရာစုနှစ်က စတင်တည်‌ထောင်‌သော်လည်း ၁၉၅၃ ခုနှစ်ကမှ အသစ် တစ်ဖန်ပြုပြင်၍ ယင်းတက္ကသိုလ်သစ်ကို ဖွင့်လှစ်သည်။ ပညာရပ် ၁၂ မျိုးပို့ချ၍ သိပ္ပံပညာသု‌တေသနလုပ်ငန်းတွင် အလွန်အထက်တန်းကျ‌သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ အခြားထင်ရှား‌သောရုရှတက္ကသိုလ်များမှာ လီနင်ဂရက်တက္ကသိုလ်၊ ‌ရော့စ‌တော့ 
တက္ကသိုလ်၊ ခါး‌ကော့တက္ကသိုလ် စသည်တို့ဖြစ်သည်။

== ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ==

ပြည်‌ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၌မူ ယခင်က တက္ကသိုလ်ကြီး နှစ်‌ကျောင်းသာရှိ‌သေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှင့် မန္တ‌လေး တက္ကသိုလ်တို့ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏အစသည် ၁၈၈၀ 
ပြည့်နှစ်က ရန်ကုန်မြို့၌ ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ ဖွင့်လှစ်‌သော ရန်ကုန်‌ကောလိပ်မှ ‌ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန် ‌ကောလိပ်ဘဝကမူ ကလကတ္တားတက္ကသိုလ် လက်‌အောက်ခံမျှသာ 
ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင်မှ တက္ကသိုလ်အက်ဥပ‌ဒေပြဋ္ဌာန်း၍ ရန်ကုန်‌ကောလိပ်အစား ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဟူ‌သော သီးခြားတက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် တည်‌ထောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် 
တည်‌ထောင်ပြီး‌သောအခါတွင် လက်‌အောက်ခံ‌ကောလိပ်များ‌ပေါ်ထွက် လာသည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မန္တ‌လေးဥပစာ‌ကောလိပ်‌ကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်သည်။ ယုဒသန်‌ကောလိပ်၊ ‌ဆေး‌ကောလိပ်၊ အင်ဂျင်နီ 
ယာ‌ကောလိပ်၊ ဆရာအတတ်သင်‌ကောလိပ်၊ မန္တ‌လေး စိုက်ပျိုး ‌ရေးသိပ္ပံ၊ ‌မော်လမြိုင်‌ကောလိပ်၊ ‌ကျောက်ဖြူ‌ကောလိပ်၊ ပုသိမ် ‌ကောလိပ်၊ မ‌ကွေး‌ကောလိပ်စသည်ဖြင့် လက်‌အောက်ခံ‌ကောလိပ် 
‌ပေါင်းများစွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မန္တ‌လေး ‌ကောလိပ်ကို မန္တ‌လေးတက္ကသိုလ်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ် နိုင်ခဲ့သည်။

ကမ္ဘာစစ်ကြီး‌ကြောင့် နိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် တက္ကသိုလ်များ ပျက်စီးခဲ့‌သော်လည်း ကမ္ဘာစစ် ၂ ခုမှရရှိ‌သော အ‌တွေ့အကြုံ များအရ တက္ကသိုလ်ပညာသည် အလွန်အ‌ထောက်အပံ့ဖြစ်‌စေ သဖြင့် အစိုးရတို့သည် တက္ကသိုလ်များကို တိုး၍ဖွင့်လှစ်‌ပေး‌နေ ကြသည်။

ယခင်က တက္ကသိုလ်အဆောင်များ ထားရှိခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ လက်ထက်တွင် တက္ကသိုလ် အဆောင်များကို ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် အစိုးရ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် တက္ကသိုလ် အဆောင်များကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သော်လည်း အစားအသောက် အပြင် အခြားသောကိစ္စရပ်များမှာ အဝတ်လျှော်မှု၊ နေမှုထိုင်မှု များမှာ ယခုအချိန်ထိ အဆင်မပြေသေးပေ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယူနီဗာစီတီ ဟူသော စကားလုံးအစား '''တက္ကသိုလ်''' ဟူသော ဝေါဟာရကို ဆရာကြီး ဦးဖေမောင်တင် က စတင်တီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည် ဟု သိရသည်။

== ကိုးကား ==
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)

[[Category:ပညာရေး]]
[[Category:တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ| ]]</text>
      <sha1>364z47boai1wsijqo5vzgi20fh30gqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျိုးမြင့်ဆွေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5683</id>
    <revision>
      <id>1044599</id>
      <parentid>1044175</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T06:41:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loka Luther</username>
        <id>136317</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1044599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7590" sha1="fifnmbrpn30kcaza05ln8mybda3rpom" xml:space="preserve">{{Infobox writer
|name = မျိုးမြင့်ဆွေ
|birth_name = မြသောင်း
|birth_date = {{birth date|၁|၁၀|၁၉၃၃}}
|birth_place = မန်ကျည်းတောရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
|parents = ဦးအေးမောင်၊ ဒေါ်လေးငွေ
|occupation = စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ တေးရေး
|awards = အမျိုးသားစာပေဆု (၁၉၆၇)
|death_date = {{death date and age|၁၉၉၀|၂|၁၃|၁၉၃၃|၁၀|၁}}
|death_place = မန္တလေးမြို့
}}

'''မျိုးမြင့်ဆွေ'''

၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ များကို မန္တလေးထုတ် ဗဟိုစည်၊ မန္တလေး သူရိယ၊ နဂါးနီ၊ မြတ်ရတနာ၊ ပန်တော်ဆက် စသည့် စာနယ်ဇင်း များနှင့် ရန်ကုန်ထုတ် မြဝတီ၊ သွေးသောက်၊ ငွေတာရီ၊ သင့်ဘဝ စသည့် စာနယ်ဇင်း များတွင် ရေးခဲ့သည်။ ''မိုးသောက်ယံ ကဗျာများ'' (၁၉၆၁)၊ ''အလင်းခေတ် ကဗျာများ'' (၁၉၆၅)၊ ''လူသားနှင့် ဝန်းကျင် ကဗျာများကို'' ချစ်ဒေါင်းနွယ် ၏ 'သမီးပေး ယာ' ဝတ္ထု ကဗျာနှင့် ပူးတွဲ၍ &quot;၁၉၆၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆုရ ကဗျာများ&quot; အမည်နှင့် ထုတ်သည်။) (၁၉၇၂)၊ ''ကလေးအဖော် ရွှေဇီးကွက်'' (၁၉၇၇)၊ ''လိမ္မာယဉ်ကျေး မေ့ရင်သွေး ကဗျာများ'' (၁၉၇၈)၊ ''မှန်ထဲက သစ္စာနှင့် အခြား ကဗျာများ'' (၁၉၉၅) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် မြတ်ရတနာ မဂ္ဂဇင်း စာပေ ပြိုင်ပွဲတွင် ''ရွှေမန်းတောင်တော်'' ကဗျာဖြင့် ပထမဆု၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အထက် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာများ အသင်း စာဆိုတော်နှင့် စာပေ ပြိုင်ပွဲတွင် ''နိုင်ငံတော်သစ် ဆီသို့'' ကဗျာဖြင့် ဒုတိယဆု၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဓနသဟာယ စာစောင် ကဗျာ ပြိုင်ပွဲတွင် ''မောင်ကြီးတို့ရွာ'' ကဗျာဖြင့် ပထမဆု၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ် [[အမျိုးသား စာပေဆု]]ကို ''လူသားနှင့်ဝန်းကျင် ကဗျာများ'' စာမူဖြင့် ပထမဆု ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။

တေးသီချင်း များစွာ ကိုလည်း ရေးစပ် ခဲ့သည်။ ''ကျောက်ခဲ''၊ ''သဇင်''၊ ''ဂျိန်းဖောပွဲတော်'' စသည့် ရုပ်ရှင် တေးများ၊ ''မီးခိုးလိုလူ တိမ်လိုလူ''၊ ''ထရံပေါက်က နေပြောက် ကလေး''၊ ''မေတ္တာမိုး'' စသည့် မြန်မာ့ အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား တေးသီချင်းများ၊ ''မန္တလေး မဟာမုနိ ဗုဒ္ဓဝင် ပြခန်း'' ကက်ဆက်ခွေ သီချင်းများမှာ ထင်ရှားသည်။

ပန်းချီ ပညာ ကိုလည်း လေ့လာ လိုက်စား ခဲ့ရာ ပန်းချီပုံရေး ပုံဆွဲကို အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်း အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုတွင် ဗြိတိသျှ အသံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း နှစ် ၅၀ မြောက် အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ကျင်းပသော ၇၂ နိုင်ငံ ပါဝင်သည့် ကမ္ဘာ့ ပန်းချီ ပြိုင်ပွဲတွင် ''ဝေးမြေခြားမှ စကားလက်ဆောင်၊ တေးလက်ဆောင်'' ပန်းချီကားဖြင့် ဗြိတိသျှ အသံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း အရှေ့တိုင်း ဌာနခွဲ၏ ပထမ ဆုကို ရရှိ ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ချိန် အထိ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၁၅၀ ကျော်၊ ကဗျာပေါင်း ၅၀၀ ကျော်၊ သီချင်းပေါင်း ၂၅၀ ကျော်နှင့် ရေဆေး၊ ဆီဆေး၊ ခဲမှုန်း စသည့် ပန်းချီ ကားပေါင်း ၇၀၀ ကျော် ပြုစု ရေးဆွဲ ခဲ့သည်။ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခြင်း မပြုရ သေးသည့် ကြုံရာလမ်း ကဗျာ စာအုပ် လက်ရေးမူ ကျန်ရှိ ခဲ့သည်။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist|
&lt;ref&gt;{{cite book|title=၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း|author=ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့်|date=ဇူလိုင် ၂၀၀၅}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite book|author=ဒဂုန်ရွှေမျှား|title=မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ဆုများ|page=၂၉၅ - ၂၉၇}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite book|author=နေထွတ်|title=မန္တလေး အဘိဓာန်|page=၂၅၃}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite book|author=မျိုးမြင့်ဆွေ|title=မှန်ထဲက သစ္စာနှင့် အခြား ကဗျာများ|date=၁၉၉၅}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite book|title=မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်|date=၁၉၉၁|page=၂၉၈ - ၂၉၉}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;ကဗျာဆရာ မောင်နွေထက် (မန္တလေး) ၏ ရေးသား ပေးပို့ချက် စာ&lt;/ref&gt;
}}
{{Lifetime|၁၉၃၃|၁၉၉၀}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>fifnmbrpn30kcaza05ln8mybda3rpom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြေထဲပင်လယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6383</id>
    <revision>
      <id>1044567</id>
      <parentid>804218</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22920" sha1="nmz5i9dqunix2ebpckrrsw33fyv8n8i" xml:space="preserve">{{Infobox sea
| name               = မြေထဲပင်လယ်{{efn|name=a|ဒေသခံ ဘာသာစကားများ:
* {{lang-sq|Deti Mesdhe}} {{IPA-sq|ˈdɛti ˈmɛsðɛ|}}
* {{lang-ar|{{arabi|البحر الابيض المتوسط}}}}, tr. ''āl-Baḥr āl-ābyaḍ āl-Mutawassiṭ'' {{IPA-ar|aːlˈbaħr aːlˈaːbjadˤ aːlmutawaˈsitˤ|}}
* {{lang-ca|Mar Mediterràni(a) }} {{IPA-ca|ˈmaɾ məðitəˈrani(ə)|}}
* {{lang-fr|Mer Méditerranée}} {{IPA-fr|mɛʁ me.di.te.ʁa.ne|}}
* {{lang-ell|Μεσόγειος Θάλασσα}}, tr. ''Mesógeios Thálassa'' {{IPA-el|meˈsoʝos ˈθalasa|}}
* {{lang-he|הים התיכון}}, tr. ''Hayám Hatikhón'' {{IPA-he|haˈjam hatiˈkon|}}
* {{lang-it|Mar Mediterraneo}} {{IPA-it|ˈmar mediterˈraːneo|}}
* {{lang-la|Mare Nostrum}}, {{IPA-la|ˈmarɛ ˈnostrũː|}} &lt;!-- /ˈmare ˈnostrum/ --&gt;
* {{lang-mt|Baħar Mediterran}} {{IPA-mt|ˈbɐːħɐr mɛdɪˈtɛrːɐn|}}
* {{lang-sh|Sredozemno more}}, {{lang|sh|Средоземно море}} {{IPA-sh|srêdozeːmno môːre|}}
* {{lang-sl|Sredozemsko morje}} {{IPA-sl|srɛdɔˈzéːmskɔ ˈmóːrjɛ|}}
* {{lang-es|Mar Mediterráneo}} {{IPA-es|ˈmar meðiteˈraneo|}}
* {{lang-aeb|Bħar il-wosṭani}} {{IPA-aeb|ˈbħær ɪlˈwostˤæni|}}
* {{lang-tr|Akdeniz}} {{IPA-tr|ˈakdeniz|}}}}
| image              = Mediterranee 02 EN.jpg
| caption            = မြေထဲပင်လယ် မြေပုံ
| image_bathymetry   =
| caption_bathymetry =
| coords             = {{Coord|35|N|18|E|region:XZ_type:waterbody_scale:25000000|display=inline,title}}
| type               = [[ပင်လယ်]]
| inflow             = [[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ]], [[Sea of Marmara]], [[နိုင်းမြစ်]], [[Ebro]], [[Rhône]], [[Chelif River|Chelif]], [[Po (river)|Po]]
| outflow            =
| catchment          =
| basin_countries    = {{hidden | fw1=normal | headerstyle=text-align:left
  | header  = ၆၀ ခန့်
  | content = &lt;div class=&quot;hlist hwrap&quot;&gt;
* [[Abkhazia]] {{small|(independence disputed, claimed by Georgia)}}
* [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[အင်ဒိုရာနိုင်ငံ]]
* [[ဩစတြီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]
* [[ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ]]
* [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ]]
* [[ချဒ်သမ္မတနိုင်ငံ]]
* [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]
* [[ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ]]
* [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ]]
* [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]
* [[အီဂျစ်]]
* [[အီရီထရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ပြင်သစ်]]
* [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]
* [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]
* [[Gibraltar]] ([[ဗြိတိသျှ|UK]])
* [[ဂရိနိုင်ငံ]]
* [[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ]]
* [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]
* [[အီတလီနိုင်ငံ]]
* [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]
* [[Kosovo]] {{small|(independence disputed, claimed by Serbia)}}
* [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]
* [[လစ်ဗျားနိုင်ငံ]]
* [[လစ်တန်စတိန်းနိုင်ငံ]]
* [[မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[မော်လတာနိုင်ငံ]]
* [[မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ]]
* [[မိုနာကိုနိုင်ငံ]]
* [[မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ]]
* [[မော်ရိုကိုနိုင်ငံ]]
* [[နိုင်ဂျာနိုင်ငံ]]
* [[Northern Cyprus]] {{small|(independence disputed, claimed by Cyprus)}}
* [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]&lt;ref&gt;[http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/water/blanks/assessment/black.pdf UNECE.indb&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
* [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ရုရှားနိုင်ငံ]]
* [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ]]
* [[ဆန်မာရီနိုနိုင်ငံ]]
* [[ဆားဘီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[South Ossetia]] {{small|(independence disputed, claimed by Georgia)}}
* [[တောင်ဆူဒန်]]
* [[စပိန်]]
* [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]
* [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]]
* [[ဆီးရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[Transnistria]] {{small|(independence disputed, claimed by Moldova)}}
* [[တူနီးရှားနိုင်ငံ]]
* [[တူရကီနိုင်ငံ]]
* [[ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ]]
* [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
* [[Vatican City]]
&lt;/div&gt;}}
| length         =
| width          =
| area           = {{convert|2500000|km2|sqmi|abbr=on}}
| depth          = {{convert|1500|m|ft|abbr=on}}
| max-depth      = {{convert|5267|m|ft|abbr=on}}
| volume         = {{convert|3750000|km3|cumi|abbr=on}}
| residence_time = ၈၀-၁၀၀ နှစ်&lt;ref name=&quot;Water Flow in Semienclosed Seaways&quot;&gt;{{cite book|title=Invitation to Oceanography |first=Paul R. |last=Pinet |page=220 |publisher=Jones &amp; Barlett Learning |year=2008 |isbn=0-7637-5993-7 |url=https://books.google.com/books?id=6TCm8Xy-sLUC&amp;pg=PA220&amp;lpg=PA220}}&lt;/ref&gt;
| shore          =
| elevation      =
| frozen         =
| islands        = ၃၃၀၀ ကျော်
| cities         = [[အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့]], [[အယ်လဂျီးယားမြို့]], [[အေသင်မြို့]], [[ဘာစီလိုနာမြို့]], [[ဘေရွတ်မြို့]], [[ကားသေ့မြို့]], [[Dubrovnik]], [[İzmir]], [[ရောမမြို့]], [[Split, Croatia|Split]], [[Tangier]], [[Tel Aviv-Jaffa|Tel Aviv]], [[ထရီပိုလီမြို့]], [[Tunis]] 
| reference      =
}}
'''မြေထဲ ပင်လယ်''' သည် [[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ|အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကုန်းတွင်း ပိတ်လု နီးပါး ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဥရောပ]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အာဖရိက]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အာရှ]]တိုက်တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၉၆၅၀၀၀ စတုရန်းမိုင်ခန့် ရှိပြီး အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်သည့် [[ဂျီဘရော်လ်တာ ရေလက်ကြား]]သည် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၉ မိုင်) သာ ကျယ်ဝန်းသည်။ 

[[ဥရောပ]]၊ အာရှနှင့် အာဖရိကတိုက်ကြီး ၃ တိုက်အကြား
တွင် တည်ရှိသည် မြေထဲပင်လယ်သည်ကား ရှေးပဝေဏီမှ
စ၍ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ကျော်စော ထင်ရှားခဲ့သော 
ပင်လယ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်ကို ဝန်းရံ
လျက်ရှိသည့် [[အီတလီ]]၊ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]၊ ပယ်လက်စတိုင်း၊
အီဂျစ်စသော တိုင်းပြည်များတွင် ရှေးအကျဆုံး 
ယဉ်ကျေးမှုများ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်၌
လည်း မြေထဲပင်လယ်သည်ကမ္ဘာ့ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး 
ကိစ္စများ၌လည်းလည်းကောင်း၊ လမ်းပန်းအဆက်အသွယ် 
ကိစ္စများ၌လည်းကောင်း၊ စစ်မက်ရေးရာ၌လည်းကောင်း
အချက်အချာဒေသ ဖြစ်လျက်ပင်ရှိသည်။
မြေထဲပင်လယ် ဟူသော ပညတ်နှင့်အညီ ဤပင်လယ်
သည် ကုန်းများ ဝန်းရံပတ်ထားလျက်ရှိသောကြောင့် 
ရေအိုင်ကြီးနှင့်တူသော ပင်လယ်ဖြစ်သည် မြေထဲပင်လယ်
ကို အရှေ့ဘက်တွင် ဥရောပတိုက်၊ တောင်ဘက်တွင် 
အာဖရိကတိုက်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မြေထဲပင်လယ်သည် ၁၂ မိုင်မျှသာ ကျယ်သော ဂျီဗရော
တား ရေလက်ကြားအားဖြင့် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် 
ဆက်လျက် ရှိသည်။ 


ဆူးအက်တူးမြောင်းသည် မြေထဲပင်လယ်ကို ပင်လယ်နီ၊ 
အာရေဗျပင်လယ်၊ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာတို့နှင့် ဆက်မိစေသည်။
မြေထဲပင်လယ်၌ ရေလက်တက်ကြီး အများအပြားပင် 
ရှိလေရာ၊ အချို့မှာ ပင်လယ်ငယ်များ အနေနှင့်ပင်တည်ရှိ
သည်။ ယင်းပင်လယ်ငယ်များမှာကား အီတလီနိုင်ငံကို 
ဝန်းရံလျက်ရှိသော တစ်ရီးနီးယန်း၊ အေဒြီယက်တစ်နှင့် 
အိုင်အိုးနီးယန်းပင်လယ်များ၊ ဂရိနိုင်ငံအရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော
အီးဂျီးယန်းပင်လယ်၊ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု၏ 
တောာင်ဖက်တွင်ရှိသော ပင်လယ်နက် အစရှိသည် 
တို့ဖြစ်၏။ ယင်းလက်တက်ကြီးများအားလုံးကိုပါ စုပေါင်း၍ 
ရေတွက်သော် မြေထဲပင်လယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ 
စတုရန်းမိုင် ၁,၁၄၅,၁ဝဝ ခန့်ရှိပေသည်။
မြေထပင်လယ်ကို အကြမ်းအားဖြင့် အီတလီကျွန်းဆွယ်က 
နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားထားသကဲ့သို့ ရှိ၏။ ဤသို့ ခွဲခြားလိုက်သော
အခါမြေထဲပင်လယ်မှာ အရှေ့ဘက်ခြမ်း အနောက်ဘက်ခြမ်း
ဟူ၍ ဖြစ်လာပြီးလျှင် အရှေ့ဘက်ခြမ်း၌ ရေသည်ပို၍ နက်
လေသည်။ ပေ ၁၄,ဝဝဝကျော်မျှ အစောက်ရှိ၏။ 
အနောက်ဘက် ခြမ်းသည်ကား အနက်ဆုံးတွင် 
ပေ ၁၂,ဝဝဝ ကျော်သာ ရှိသည်။ မြေထဲပင်လယ်ရှိ 
ရေတွင်စပန်းခေါ် ပင်လယ်ရေမြုပ် အလွန်ပေါများသည်။ 
ဤပင်လယ်၌ ငါးအမျိုးပေါင်း ၄ဝဝ ကျော် ကျက်စား
သည်ဖြစ်ရာ အခြား ပင်လယ်များထက် ငါးမျိုးပေါင်း စုံလေသည်။ 
ထို့ပြင် ဤပင်လယ်တွင်း၌ ကျွန်း အမြောက်အမြား ရှိလျက် 
အရေးပါ အရာရောက်ဆုံးတို့မှာကော်စီကား၊ ဆာဒင်းနီးယား၊ 
ကရိနှင့် ဆိုင်းပရပ်ကျွန်းတို့ ဖြစ်၍ သမိုင်းအရ ထင်ရှားလှပေသည်။ 
အီတလီနိုင်ငံမှ အီဗရိုမြစ်၊ ပိုမြစ်တို့သညလည်းကောင်း၊ 
[[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]မှ ရုန်းမြစ်သည်လည်းကောင်း၊ အာဖရိကတိုက်မှ 
နိုင်းမြစ်သည်လည်းကောင်း ဤမြေထဲပင်လယ်ထဲသို့စီးဝင်ကြသည်။ 
သို့ရာတွင် ထိုသို့ မြစ်အနည်းငယ်မှ စီးဝင်လာသောရေထက် ပို၍ 
ရေခိုးရေငွေ့အဖြစ်ဖြင့် ရေကိုစွန့်လွှတ်ရသောကြောင့်မြေထဲပင်လယ်
သည် အကယ်၍သာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်စပ်လျက် 
မရှိပါက ဆားအိုင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သွားရန်ပင် အကြောင်း
ရှိလေသည်။


မြေထဲပင်လယ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကုန်းမြေဒေသတို့ကို ရာသီဥတု
အားဖြင့် ထူးခြားစေသည်။ မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတု
ခေါ်သော ရာသီဥတုမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ယင်းရာသီဥတုမျိုးမှာ 
ဆောင်အခါနွေး၍ စွတ်စိုလျက်၊ နွေအခါပူ၍ ခြောက်သွေ့ပြီးလျှင်
ဆောင်းကူး၊ ဆောင်းနှင့် နွေကူးရာသီများတွင် မိုးရွာသည်။ 
စပျစ်သီး၊ လိမ်မော်သီး၊ မက်မွန်သီး၊ တည်သီးအစရှိသော အသီး
များသည်ဤကဲ့သို့သော ရာသီဥတုမျိုးကို နှစ်သက်သည်။ မြေထဲ
ပင်လယ်ကို ပတ်ရံလျက်ရှိသော ကုန်းမြေများသည် တောင်ထူထပ်
သည်။ သို့အားဖြင့် ပြာလဲ့သော ပင်လယ်ရေပြင်ကို နောက်ခံလျက်
ရှိသောကြောင့် သဘာဝရှုခင်း လှပသဖြင့် ထင်ရှားပေသည်။
မြေထဲပင်လယ်၏ သမိုင်းကို သုံးသပ်ရသော် မြေထဲပင်လယ်တွင် 
ဦးစွာကျက်စားသော လူမျိုးမှာ ဖီနီရှန်တို့ ဖြစ်၏။ ဖီနီရှန်
လူမျိုးတို့သည် မြေထဲပင်လယ် တစ်လျှောက် ဂျီဗရောတား 
ရေလက်ကြားတိုင်အောင် သွားသောဟူ၏။ ထိုဒေသသို့ ရောက်
လေသော်ကျောက်ဆောင်များပေါ်တွင် 'တိုး၍ မသွားရ' ဟူ၍
အဓိပ္ပာယ်ရသော စာတမ်းထိုးထားသည်ကို တွေ့ရသောဟူ၏။ 
သို့ရာတွင် ရဲရင့်လှသော [[ဖီနီရှန်လူမျိုး]]တို့သည် 
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ တွင်းသို့ ဆက်လက်သွားကြ၏။ 


ဂရိ၊ ရောမနှင့် ကားသေ့လူမျိုးတို့သည် ဖီနီရှန်လူမျိုးတို့ သွားရာ 
ခရီးကြောင်းအတိုင်း သွားကြသည်။ သို့ဖြင့် မြေထဲပင်
လယ်သည် ကမ္ဘာတွင် အရေးပါသော ရေကြောင်းဖြစ်လာသည်။ 
ဝင်ပေါက်မှာ ဂျီဗရောတား ဖြစ်၏။ ရောမနိုင်ငံ ကောင်းစားစဉ်က
မြေထဲပင်လယ်ကို ရောမလူမျိုးတို့ ကြီးစိုးခဲ့၏။ ခရစ် ၁၉၃ဝ ပြည့်
နှစ်တွင် အီတာလျံ လူမျိုးတို့သည် မြေထဲပင်လယ်ကို ကြီးစိုးရန်
ကြံစည်ခဲ့ကြသေးသည်။
ယဉ်ကျေးမှုသည် အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့သွားသော
အချိန်တွင် မြေထဲပင်လယ်သည် အရေးမပါလှဘဲ ရှိသွား
၏။ သို့သော် ၁၈၆၉ ခုနှစ်၌ ဆူးအက်တူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်
ပြီးစီးပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်းနှင့် အာရှ
တိုက်တို့ ကူးလူးဆက်ဆံရာ အဓိက ရေကြောင်းလမ်း ဖြစ်လာသည်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သင်္ဘောရာပေါင်းများစွာတို့သည် [[ဆူးအက်တူးမြောင်း]]ကို ကူးဖြတ်လေသည်။


ထိုကြောင့်ပင် ဥရောပ လက်နက်နိုင်ငံများသည် အာဖရိကမြောက်
ဖက်စွန်းရှိ ဂျီဗရောတားတွင် မိမိတို့ အခြေတောင့်အောင် စိုင်းပြင်း
ကြလျက် မြေထဲပင်လယ်တွင် ခြေကုတ်ရအောင် ကြိုးပမ်းကြသည်။
[[ပထမကမ္ဘာစစ်]]ကြီးအတွင်းက မြေထဲပင်လယ်သည် စစ်မျက်နှာတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့၏။ ဒါးဒနဲ ရေလက်ကြားကို ရရှိနိုင်စိမ့်သော
ငှာ တိုက်ခိုက်သော ဂလစ်ပိုလီတိုက်ပွဲသည် ထင်ရှားပေသည်။
[[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ဖြစ်စဉ်အခါကလည်း အောင်မြင်မှု ရနိုင်ရန် 
မြေထဲပင်လယ်ကို ကြီးစိုးမှုသည် လိုအပ်သည်ဟု ယူဆ
ကြ၏။ ထိုအတွက်ကြောင့်ပင် မဟာမိတ်တို့၏ အဓိကရန်သူမှာ 
နာဇီဂျာမနီ ဖြစ်သော်ငြားလည်း မိမိတို့၏ စစ်တပ်များကို အာဖရိက
မြောက်ပိုင်းနှင့် အီတလီနိုင်ငံတွင်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;

==ဓာတ်ပုံများ==
&lt;!--Please limit the images in this gallery to only 1 image per country/territory--&gt;
&lt;gallery mode=packed heights=120px style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
File:Hammametgolf.jpg|Beach of Hammamet, Tunisia
File:Plage-de-la-courtade.jpg|The beach of la Courtade in the Îles d'Hyères, France
File:Chia beach, Sardinia, Italy.jpg|Sardinia's south coast, Italy
File:Malta - Birzebbuga - Triq il-Bajja s-Sabiha + Pretty Bay + Gnien Mons. Guzeppi Minuti 03 ies.jpg|Pretty Bay, Malta
File:Piran Stadtpanorama.jpg|Panoramic view of Piran, Slovenia
File:Cavtat Croatia 2008-10-07.JPG|Panoramic view of Cavtat, Croatia
File:Neum02451.JPG|View of Neum, Bosnia and Herzegovina
File:svetistefan1756.JPG|A view of Sveti Stefan, Montenegro
File:Ksamill-1.jpg|Ksamil Islands, Albania
File:Panagiotis wreck.jpg|Navagio, Greece
File:Marmaris TURKEY.JPG|Marmaris, Turkish Riviera, Turkey
File:Petra tou romiou beach.jpg|Paphos, Cyprus
File:Burjeslam.jpg|Burj Islam Beach, Latakia, Syria
File:BeirutRaouche1.jpg|A view of Raouché off the coast of Beirut, Lebanon
File:Bat Galim neighborhood and Haifa Bay.jpg|A view of Haifa, Israel
File:Coast of Alexandria, A view From Bibliotheca Alexandrina, Egypt.jpg|Coast of Alexandria, view From Bibliotheca Alexandrina, Egypt
|A beach in Benghazi, Libya
File:ForbysIbizaTown 02.jpg|Old city of Ibiza Town, Spain
File:Les Aiguades.jpg|Les Aiguades near Béjaïa, Algeria
File:EL Jebha1.jpg|El Jebha, a port town in Morocco
File:Gibraltar-Europa-Point-LH-from-the-sea.jpg|Europa Point, Gibraltar
File:Monaco City 001.jpg|Panoramic view of La Condamine, Monaco
File:شاطئ دير البلح horizon adjusted.jpg|Sunset at the Deir al-Balah beach, Gaza Strip
&lt;/gallery&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]
[[Category:ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>nmz5i9dqunix2ebpckrrsw33fyv8n8i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044568</id>
      <parentid>1044567</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23088" sha1="0zts6etkdta441g1iimv3vq6p7x6bi1" xml:space="preserve">{{Infobox sea
| name               = မြေထဲပင်လယ်{{efn|name=a|ဒေသခံ ဘာသာစကားများ:
* {{lang-sq|Deti Mesdhe}} {{IPA-sq|ˈdɛti ˈmɛsðɛ|}}
* {{lang-ar|{{arabi|البحر الابيض المتوسط}}}}, tr. ''āl-Baḥr āl-ābyaḍ āl-Mutawassiṭ'' {{IPA-ar|aːlˈbaħr aːlˈaːbjadˤ aːlmutawaˈsitˤ|}}
* {{lang-ca|Mar Mediterràni(a) }} {{IPA-ca|ˈmaɾ məðitəˈrani(ə)|}}
* {{lang-fr|Mer Méditerranée}} {{IPA-fr|mɛʁ me.di.te.ʁa.ne|}}
* {{lang-ell|Μεσόγειος Θάλασσα}}, tr. ''Mesógeios Thálassa'' {{IPA-el|meˈsoʝos ˈθalasa|}}
* {{lang-he|הים התיכון}}, tr. ''Hayám Hatikhón'' {{IPA-he|haˈjam hatiˈkon|}}
* {{lang-it|Mar Mediterraneo}} {{IPA-it|ˈmar mediterˈraːneo|}}
* {{lang-la|Mare Nostrum}}, {{IPA-la|ˈmarɛ ˈnostrũː|}} &lt;!-- /ˈmare ˈnostrum/ --&gt;
* {{lang-mt|Baħar Mediterran}} {{IPA-mt|ˈbɐːħɐr mɛdɪˈtɛrːɐn|}}
* {{lang-sh|Sredozemno more}}, {{lang|sh|Средоземно море}} {{IPA-sh|srêdozeːmno môːre|}}
* {{lang-sl|Sredozemsko morje}} {{IPA-sl|srɛdɔˈzéːmskɔ ˈmóːrjɛ|}}
* {{lang-es|Mar Mediterráneo}} {{IPA-es|ˈmar meðiteˈraneo|}}
* {{lang-aeb|Bħar il-wosṭani}} {{IPA-aeb|ˈbħær ɪlˈwostˤæni|}}
* {{lang-tr|Akdeniz}} {{IPA-tr|ˈakdeniz|}}}}
| image              = Mediterranean Sea 16.61811E 38.99124N.jpg
| caption            = မြေထဲပင်လယ် မြေပုံ
| image_bathymetry   =
| caption_bathymetry =
| coords             = {{Coord|35|N|18|E|region:XZ_type:waterbody_scale:25000000|display=inline,title}}
| type               = [[ပင်လယ်]]
| inflow             = [[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ]], [[Sea of Marmara]], [[နိုင်းမြစ်]], [[Ebro]], [[Rhône]], [[Chelif River|Chelif]], [[Po (river)|Po]]
| outflow            =
| catchment          =
| basin_countries    = {{hidden | fw1=normal | headerstyle=text-align:left
  | header  = ၆၀ ခန့်
  | content = &lt;div class=&quot;hlist hwrap&quot;&gt;
* [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ]] {{small|(independence disputed, claimed by Georgia)}}
* [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[အင်ဒိုရာနိုင်ငံ]]
* [[ဩစတြီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]
* [[ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ]]
* [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ]]
* [[ချဒ်သမ္မတနိုင်ငံ]]
* [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]
* [[ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ]]
* [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ]]
* [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]
* [[အီဂျစ်]]
* [[အီရီထရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ပြင်သစ်]]
* [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]
* [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]
* [[Gibraltar]] ([[ဗြိတိသျှ|UK]])
* [[ဂရိနိုင်ငံ]]
* [[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ]]
* [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]
* [[အီတလီနိုင်ငံ]]
* [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]
* [[ကိုဆိုဗိုနိုင်ငံ]] {{small|(independence disputed, claimed by Serbia)}}
* [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]
* [[လစ်ဗျားနိုင်ငံ]]
* [[လစ်တန်စတိန်းနိုင်ငံ]]
* [[မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[မော်လတာနိုင်ငံ]]
* [[မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ]]
* [[မိုနာကိုနိုင်ငံ]]
* [[မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ]]
* [[မော်ရိုကိုနိုင်ငံ]]
* [[နိုင်ဂျာနိုင်ငံ]]
* [[Northern Cyprus]] {{small|(independence disputed, claimed by Cyprus)}}
* [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]&lt;ref&gt;[http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/water/blanks/assessment/black.pdf UNECE.indb&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
* [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ရုရှားနိုင်ငံ]]
* [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ]]
* [[ဆန်မာရီနိုနိုင်ငံ]]
* [[ဆားဘီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ]]
* [[ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[South Ossetia]] {{small|(independence disputed, claimed by Georgia)}}
* [[တောင်ဆူဒန်]]
* [[စပိန်]]
* [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]
* [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]]
* [[ဆီးရီးယားနိုင်ငံ]]
* [[တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ]]
* [[Transnistria]] {{small|(independence disputed, claimed by Moldova)}}
* [[တူနီးရှားနိုင်ငံ]]
* [[တူရကီနိုင်ငံ]]
* [[ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ]]
* [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
* [[ဗာတီကန် မြို့ပြနိုင်ငံ]]
&lt;/div&gt;}}
| length         =
| width          =
| area           = {{convert|2500000|km2|sqmi|abbr=on}}
| depth          = {{convert|1500|m|ft|abbr=on}}
| max-depth      = {{convert|5267|m|ft|abbr=on}}
| volume         = {{convert|3750000|km3|cumi|abbr=on}}
| residence_time = ၈၀-၁၀၀ နှစ်&lt;ref name=&quot;Water Flow in Semienclosed Seaways&quot;&gt;{{cite book|title=Invitation to Oceanography |first=Paul R. |last=Pinet |page=220 |publisher=Jones &amp; Barlett Learning |year=2008 |isbn=0-7637-5993-7 |url=https://books.google.com/books?id=6TCm8Xy-sLUC&amp;pg=PA220&amp;lpg=PA220}}&lt;/ref&gt;
| shore          =
| elevation      =
| frozen         =
| islands        = ၃၃၀၀ ကျော်
| cities         = [[အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့]], [[အယ်လဂျီးယားမြို့]], [[အေသင်မြို့]], [[ဘာစီလိုနာမြို့]], [[ဘေရွတ်မြို့]], [[ကားသေ့မြို့]], [[Dubrovnik]], [[İzmir]], [[ရောမမြို့]], [[Split, Croatia|Split]], [[Tangier]], [[Tel Aviv-Jaffa|Tel Aviv]], [[ထရီပိုလီမြို့]], [[Tunis]] 
| reference      =
}}
'''မြေထဲ ပင်လယ်''' သည် [[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ|အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကုန်းတွင်း ပိတ်လု နီးပါး ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[ဥရောပ]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အာဖရိက]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အာရှ]]တိုက်တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၉၆၅၀၀၀ စတုရန်းမိုင်ခန့် ရှိပြီး အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်သည့် [[ဂျီဘရော်လ်တာ ရေလက်ကြား]]သည် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၉ မိုင်) သာ ကျယ်ဝန်းသည်။ 

[[ဥရောပ]]၊ အာရှနှင့် အာဖရိကတိုက်ကြီး ၃ တိုက်အကြား
တွင် တည်ရှိသည် မြေထဲပင်လယ်သည်ကား ရှေးပဝေဏီမှ
စ၍ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ကျော်စော ထင်ရှားခဲ့သော 
ပင်လယ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်ကို ဝန်းရံ
လျက်ရှိသည့် [[အီတလီ]]၊ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]၊ ပယ်လက်စတိုင်း၊
အီဂျစ်စသော တိုင်းပြည်များတွင် ရှေးအကျဆုံး 
ယဉ်ကျေးမှုများ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်၌
လည်း မြေထဲပင်လယ်သည်ကမ္ဘာ့ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး 
ကိစ္စများ၌လည်းလည်းကောင်း၊ လမ်းပန်းအဆက်အသွယ် 
ကိစ္စများ၌လည်းကောင်း၊ စစ်မက်ရေးရာ၌လည်းကောင်း
အချက်အချာဒေသ ဖြစ်လျက်ပင်ရှိသည်။
မြေထဲပင်လယ် ဟူသော ပညတ်နှင့်အညီ ဤပင်လယ်
သည် ကုန်းများ ဝန်းရံပတ်ထားလျက်ရှိသောကြောင့် 
ရေအိုင်ကြီးနှင့်တူသော ပင်လယ်ဖြစ်သည် မြေထဲပင်လယ်
ကို အရှေ့ဘက်တွင် ဥရောပတိုက်၊ တောင်ဘက်တွင် 
အာဖရိကတိုက်တို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
မြေထဲပင်လယ်သည် ၁၂ မိုင်မျှသာ ကျယ်သော ဂျီဗရော
တား ရေလက်ကြားအားဖြင့် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် 
ဆက်လျက် ရှိသည်။ 


ဆူးအက်တူးမြောင်းသည် မြေထဲပင်လယ်ကို ပင်လယ်နီ၊ 
အာရေဗျပင်လယ်၊ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာတို့နှင့် ဆက်မိစေသည်။
မြေထဲပင်လယ်၌ ရေလက်တက်ကြီး အများအပြားပင် 
ရှိလေရာ၊ အချို့မှာ ပင်လယ်ငယ်များ အနေနှင့်ပင်တည်ရှိ
သည်။ ယင်းပင်လယ်ငယ်များမှာကား အီတလီနိုင်ငံကို 
ဝန်းရံလျက်ရှိသော တစ်ရီးနီးယန်း၊ အေဒြီယက်တစ်နှင့် 
အိုင်အိုးနီးယန်းပင်လယ်များ၊ ဂရိနိုင်ငံအရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော
အီးဂျီးယန်းပင်လယ်၊ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု၏ 
တောာင်ဖက်တွင်ရှိသော ပင်လယ်နက် အစရှိသည် 
တို့ဖြစ်၏။ ယင်းလက်တက်ကြီးများအားလုံးကိုပါ စုပေါင်း၍ 
ရေတွက်သော် မြေထဲပင်လယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ 
စတုရန်းမိုင် ၁,၁၄၅,၁ဝဝ ခန့်ရှိပေသည်။
မြေထပင်လယ်ကို အကြမ်းအားဖြင့် အီတလီကျွန်းဆွယ်က 
နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားထားသကဲ့သို့ ရှိ၏။ ဤသို့ ခွဲခြားလိုက်သော
အခါမြေထဲပင်လယ်မှာ အရှေ့ဘက်ခြမ်း အနောက်ဘက်ခြမ်း
ဟူ၍ ဖြစ်လာပြီးလျှင် အရှေ့ဘက်ခြမ်း၌ ရေသည်ပို၍ နက်
လေသည်။ ပေ ၁၄,ဝဝဝကျော်မျှ အစောက်ရှိ၏။ 
အနောက်ဘက် ခြမ်းသည်ကား အနက်ဆုံးတွင် 
ပေ ၁၂,ဝဝဝ ကျော်သာ ရှိသည်။ မြေထဲပင်လယ်ရှိ 
ရေတွင်စပန်းခေါ် ပင်လယ်ရေမြုပ် အလွန်ပေါများသည်။ 
ဤပင်လယ်၌ ငါးအမျိုးပေါင်း ၄ဝဝ ကျော် ကျက်စား
သည်ဖြစ်ရာ အခြား ပင်လယ်များထက် ငါးမျိုးပေါင်း စုံလေသည်။ 
ထို့ပြင် ဤပင်လယ်တွင်း၌ ကျွန်း အမြောက်အမြား ရှိလျက် 
အရေးပါ အရာရောက်ဆုံးတို့မှာကော်စီကား၊ ဆာဒင်းနီးယား၊ 
ကရိနှင့် ဆိုင်းပရပ်ကျွန်းတို့ ဖြစ်၍ သမိုင်းအရ ထင်ရှားလှပေသည်။ 
အီတလီနိုင်ငံမှ အီဗရိုမြစ်၊ ပိုမြစ်တို့သညလည်းကောင်း၊ 
[[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]မှ ရုန်းမြစ်သည်လည်းကောင်း၊ အာဖရိကတိုက်မှ 
နိုင်းမြစ်သည်လည်းကောင်း ဤမြေထဲပင်လယ်ထဲသို့စီးဝင်ကြသည်။ 
သို့ရာတွင် ထိုသို့ မြစ်အနည်းငယ်မှ စီးဝင်လာသောရေထက် ပို၍ 
ရေခိုးရေငွေ့အဖြစ်ဖြင့် ရေကိုစွန့်လွှတ်ရသောကြောင့်မြေထဲပင်လယ်
သည် အကယ်၍သာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်စပ်လျက် 
မရှိပါက ဆားအိုင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သွားရန်ပင် အကြောင်း
ရှိလေသည်။


မြေထဲပင်လယ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကုန်းမြေဒေသတို့ကို ရာသီဥတု
အားဖြင့် ထူးခြားစေသည်။ မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတု
ခေါ်သော ရာသီဥတုမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ယင်းရာသီဥတုမျိုးမှာ 
ဆောင်အခါနွေး၍ စွတ်စိုလျက်၊ နွေအခါပူ၍ ခြောက်သွေ့ပြီးလျှင်
ဆောင်းကူး၊ ဆောင်းနှင့် နွေကူးရာသီများတွင် မိုးရွာသည်။ 
စပျစ်သီး၊ လိမ်မော်သီး၊ မက်မွန်သီး၊ တည်သီးအစရှိသော အသီး
များသည်ဤကဲ့သို့သော ရာသီဥတုမျိုးကို နှစ်သက်သည်။ မြေထဲ
ပင်လယ်ကို ပတ်ရံလျက်ရှိသော ကုန်းမြေများသည် တောင်ထူထပ်
သည်။ သို့အားဖြင့် ပြာလဲ့သော ပင်လယ်ရေပြင်ကို နောက်ခံလျက်
ရှိသောကြောင့် သဘာဝရှုခင်း လှပသဖြင့် ထင်ရှားပေသည်။
မြေထဲပင်လယ်၏ သမိုင်းကို သုံးသပ်ရသော် မြေထဲပင်လယ်တွင် 
ဦးစွာကျက်စားသော လူမျိုးမှာ ဖီနီရှန်တို့ ဖြစ်၏။ ဖီနီရှန်
လူမျိုးတို့သည် မြေထဲပင်လယ် တစ်လျှောက် ဂျီဗရောတား 
ရေလက်ကြားတိုင်အောင် သွားသောဟူ၏။ ထိုဒေသသို့ ရောက်
လေသော်ကျောက်ဆောင်များပေါ်တွင် 'တိုး၍ မသွားရ' ဟူ၍
အဓိပ္ပာယ်ရသော စာတမ်းထိုးထားသည်ကို တွေ့ရသောဟူ၏။ 
သို့ရာတွင် ရဲရင့်လှသော [[ဖီနီရှန်လူမျိုး]]တို့သည် 
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ တွင်းသို့ ဆက်လက်သွားကြ၏။ 


ဂရိ၊ ရောမနှင့် ကားသေ့လူမျိုးတို့သည် ဖီနီရှန်လူမျိုးတို့ သွားရာ 
ခရီးကြောင်းအတိုင်း သွားကြသည်။ သို့ဖြင့် မြေထဲပင်
လယ်သည် ကမ္ဘာတွင် အရေးပါသော ရေကြောင်းဖြစ်လာသည်။ 
ဝင်ပေါက်မှာ ဂျီဗရောတား ဖြစ်၏။ ရောမနိုင်ငံ ကောင်းစားစဉ်က
မြေထဲပင်လယ်ကို ရောမလူမျိုးတို့ ကြီးစိုးခဲ့၏။ ခရစ် ၁၉၃ဝ ပြည့်
နှစ်တွင် အီတာလျံ လူမျိုးတို့သည် မြေထဲပင်လယ်ကို ကြီးစိုးရန်
ကြံစည်ခဲ့ကြသေးသည်။
ယဉ်ကျေးမှုသည် အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့သွားသော
အချိန်တွင် မြေထဲပင်လယ်သည် အရေးမပါလှဘဲ ရှိသွား
၏။ သို့သော် ၁၈၆၉ ခုနှစ်၌ ဆူးအက်တူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်
ပြီးစီးပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်းနှင့် အာရှ
တိုက်တို့ ကူးလူးဆက်ဆံရာ အဓိက ရေကြောင်းလမ်း ဖြစ်လာသည်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သင်္ဘောရာပေါင်းများစွာတို့သည် [[ဆူးအက်တူးမြောင်း]]ကို ကူးဖြတ်လေသည်။


ထိုကြောင့်ပင် ဥရောပ လက်နက်နိုင်ငံများသည် အာဖရိကမြောက်
ဖက်စွန်းရှိ ဂျီဗရောတားတွင် မိမိတို့ အခြေတောင့်အောင် စိုင်းပြင်း
ကြလျက် မြေထဲပင်လယ်တွင် ခြေကုတ်ရအောင် ကြိုးပမ်းကြသည်။
[[ပထမကမ္ဘာစစ်]]ကြီးအတွင်းက မြေထဲပင်လယ်သည် စစ်မျက်နှာတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့၏။ ဒါးဒနဲ ရေလက်ကြားကို ရရှိနိုင်စိမ့်သော
ငှာ တိုက်ခိုက်သော ဂလစ်ပိုလီတိုက်ပွဲသည် ထင်ရှားပေသည်။
[[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီး ဖြစ်စဉ်အခါကလည်း အောင်မြင်မှု ရနိုင်ရန် 
မြေထဲပင်လယ်ကို ကြီးစိုးမှုသည် လိုအပ်သည်ဟု ယူဆ
ကြ၏။ ထိုအတွက်ကြောင့်ပင် မဟာမိတ်တို့၏ အဓိကရန်သူမှာ 
နာဇီဂျာမနီ ဖြစ်သော်ငြားလည်း မိမိတို့၏ စစ်တပ်များကို အာဖရိက
မြောက်ပိုင်းနှင့် အီတလီနိုင်ငံတွင်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;

==ဓာတ်ပုံများ==
&lt;!--Please limit the images in this gallery to only 1 image per country/territory--&gt;
&lt;gallery mode=packed heights=120px style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
File:Hammametgolf.jpg|Beach of Hammamet, Tunisia
File:Plage-de-la-courtade.jpg|The beach of la Courtade in the Îles d'Hyères, France
File:Chia beach, Sardinia, Italy.jpg|Sardinia's south coast, Italy
File:Malta - Birzebbuga - Triq il-Bajja s-Sabiha + Pretty Bay + Gnien Mons. Guzeppi Minuti 03 ies.jpg|Pretty Bay, Malta
File:Piran Stadtpanorama.jpg|Panoramic view of Piran, Slovenia
File:Cavtat Croatia 2008-10-07.JPG|Panoramic view of Cavtat, Croatia
File:Neum02451.JPG|View of Neum, Bosnia and Herzegovina
File:svetistefan1756.JPG|A view of Sveti Stefan, Montenegro
File:Ksamill-1.jpg|Ksamil Islands, Albania
File:Panagiotis wreck.jpg|Navagio, Greece
File:Marmaris TURKEY.JPG|Marmaris, Turkish Riviera, Turkey
File:Petra tou romiou beach.jpg|Paphos, Cyprus
File:Burjeslam.jpg|Burj Islam Beach, Latakia, Syria
File:BeirutRaouche1.jpg|A view of Raouché off the coast of Beirut, Lebanon
File:Bat Galim neighborhood and Haifa Bay.jpg|A view of Haifa, Israel
File:Coast of Alexandria, A view From Bibliotheca Alexandrina, Egypt.jpg|Coast of Alexandria, view From Bibliotheca Alexandrina, Egypt
|A beach in Benghazi, Libya
File:ForbysIbizaTown 02.jpg|Old city of Ibiza Town, Spain
File:Les Aiguades.jpg|Les Aiguades near Béjaïa, Algeria
File:EL Jebha1.jpg|El Jebha, a port town in Morocco
File:Gibraltar-Europa-Point-LH-from-the-sea.jpg|Europa Point, Gibraltar
File:Monaco City 001.jpg|Panoramic view of La Condamine, Monaco
File:شاطئ دير البلح horizon adjusted.jpg|Sunset at the Deir al-Balah beach, Gaza Strip
&lt;/gallery&gt;

==မှတ်စု==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]
[[Category:ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>0zts6etkdta441g1iimv3vq6p7x6bi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြင့်မြင့်ခင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7206</id>
    <revision>
      <id>1044580</id>
      <parentid>863090</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T20:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Naingli</username>
        <id>144794</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20666" sha1="a38s2wd4e5ghmr19dg4ytc2whhi8fqm" xml:space="preserve">{{Infobox person
|honorific-prefix = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]]
| name                    =  ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်
| image                   =Myint Myint Khin.jpg
| imagesize               = 200 px
| caption                 = ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်ဝန်းကျင်က ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်
| birth_name               = ခင်ကြည်
| birth_date               = {{Birth date and age|1934|8|13|df=y}}
| birth_place              = [[သန်လျင်မြို့]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူးစီရင်စု]] &lt;br /&gt;[[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date               =
| death_place              =
| restingplace            =
| restingplacecoordinates =
| othername               =Rita Fairmen
| occupation              =
| yearsactive             = ၁၉၄၉–၁၉၉၆
| spouse                  = ဦးခင်မောင်ညွန့် (၁၉၅၆–၂၀၁၀)
| partner                 =
| children                = တင်အေးမြင့် (သီရိကေခိုင်)၊ ခင်အေးမြင့်၊ အေးအေးမြင့်၊ ဆွေအေးမြင့် ([[မေဆွိ]])၊ လဲ့ရည်မြင့်
| parents                 = ဦးဖိုးမြင့်၊ ဒေါ်စောကြည်
| influences              =
| influenced              =
| website                 =
| awards                  = * ချစ်ညီမ (၁၉၅၇)&lt;br /&gt;(အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု)
* ဖြေလျော့ခွင့်(၁၉၅၈)&lt;br /&gt;(အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု)
* [[မုန်းပါတယ်မောင့်ကို]] (၁၉၇၃)&lt;br /&gt;(အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆု)
* မှတပါး အခြားမရှိပြီ (၁၉၈၀)&lt;br /&gt;(ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု)
* မြင့်မိုရ်တောင်ဦး မကကျူးသား (၁၉၉၆)&lt;br /&gt;(အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆု)
* တစ်သက်တာ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (၂၀၁၈) &lt;br/&gt;
* [[စည်သူဘွဲ့]]
}}

[[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]]'''ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်'''သည် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] ၆ ခုအား ပိုင်ဆိုင်ထားသော အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး တစ်သက်တာရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုကို ရရှိထားသူလည်းဖြစ်သည်။ သူမအား ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့၊ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သူမသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ပါရမီရှင်အများအပြားအထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်ပေသည်။ သူမအား ပရိသတ်များက ဘေဘီမြင့်မြင့်ခင် ဟူ၍လည်း ချစ်စနိုး ခေါ်ကြသေးသည်။ ထို့အပြင် သူမသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုရှင် [[မေဆွိ]]၏ အမေလည်း ဖြစ်သည်။ 

၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးဖိုးမြင့်၊ အမိ ဒေါ်စောကြည်တို့မှ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်အား သန်လျင်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က မြန်မာနိုင်ငံသည် အင်္ဂလိပ် နယ်ချဲ့လက်အောက်တွင် ရှိနေသေးသည်။၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် မိန်းကလေးကျောင်းတွင် သတ္တမတန်းကို တတ်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် မာယာရှင်ဇာတ်ကားကို အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ့အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်လောက၌ ပြိုင်ဘက်ကင်းသော အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမ၏ ရုပ်ရှင်သက်တမ်း ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်း စွမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီ ၆ ခုအား ထိုက်တန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။

== ဆုချီးမြှင့် ခံရခြင်း ==
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်က ရုပ်ရှင်လောကတည်းကို ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ကြီး ရိုက်ကူးတဲ့ မာယာရှင် အသံတိတ် ဇာတ်ကားနဲ့ ဝင်ရောက် လာခဲ့သူဖြစ်ပြီး သူ့ကြိုးစားမှုကြောင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှာ ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ချစ်ညီမ ဇာတ်ကားနဲ့ အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု (အကယ်ဒမီ) ကို ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၅၈ ခုနှစ်မှာ ဒုတိယ အကြိမ်မြောက် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆုကို ဖြေလျော့ခွေ ဇာတ်ကားနဲ့ ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှာ ဒါရိုက်တာ ဝင်းဦး ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ မုန်းပါတယ်မောင့်ကို ဇာတ်ကားနဲ့ တတိယ အကြိမ်မြောက် အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ ပြန်ပါသည်။

အဲဒီနောက်မှာတော့ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ဟာ အမေခန်းများမှာ ပါဝင် သရုပ်ဆောင် လာရပြီး ၁၉၈၀ ပြည့် နှစ်မှာ ဒါရိုက်တာ ခင်မောင်ဦး၊ စိုးသိမ်းထွဋ်တို့က စာရေးဆရာမ မိုးမိုး(အင်းလျား) ရဲ့ ဝတ္ထုကို ရေးသားရိုက်ကူးတဲ့ မှတစ်ပါး အခြားမရှိပြီ ဇာတ်ကားနဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု (စတုတ္ထအကြိမ် မြောက် အကယ်ဒမီဆု)ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

အမေခန်းများမှာ ဆက်တိုက်ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ရင်း ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာ ဒါရိုက်တာ ဦးခင်ဇော် (ကေသီပန်) ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ မြင့်မိုရ်တောင်ဦး မကကျူးသား ဆေးရောင်စုံ ရုပ်ရှင်ကားနဲ့ ဒုတိယအကြိမ် မြောက် အမျိုးသမီးဇာတ် ဆောင်ဆု (ပဉ္စမအကြိမ် မြောက် အကယ်ဒမီဆု) ကို ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။

ဒီဆုယူအပြီး ကျေးဇူးတင်စကား ပြောကြားစဉ် သမီးငါးယောက်ရှိတဲ့ အတွက် ရွှေစင်ရုပ် တစ်ဆုစီ အမွေပေးနိုင်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ဒါပေမယ့် မြေးများ ရှိသေးတဲ့အတွက် သူတို့ကိုပေးနိုင်ဖို့ ဆက်လက်ကြိုးစားသွားပါဦးမယ်လို့ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်က ထည့်သွင်း ပြောကြားသွားသည်။

ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် လျှမ်းလျှမ်းတောက်စဉ် ကာလမှာ ရန်ကုန်မြို့ ဦးဝိစာရ အိမ်ရာ စခန်းမှာ နေထိုင်သူ မောင်မျိုးသော် (စက်မှုတက္ကသိုလ်) က ရုပ်ရှင် မင်းသား၊ မင်းသမီးများကို ချစ်မြတ်နိုးကြတဲ့ ပရိသတ်များ အတွက် ဓာတ်ပုံများ အလွယ် တကူ ရရှိနိုင်အောင် Fan Club ဖွဲ့စည်းကာ လစဉ် မင်းသား၊ မင်းသမီးများရဲ့ ပုံများ အဖွဲ့ဝင်များထံသို့ ပေးပို့ ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ ကာလတုန်းက ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် နုပျိုစဉ် ဖြစ်တဲ့အတွက် ဖက်ရှင် အမျိုးမျိုး၊ ဆံပင်ပုံစံ အမျိုးမျိုးနဲ့ တွေ့မြင်နိုင်သည်။

==ပါဝင်သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ==
* မာယာရှင် (၁၉၅၀)
* အနိုင်မခံ
* ချစ်ပန်းသခင်
* ဖြေလျှော့ခွေ (၁၉၅၈)
* ဤလူ့ဘောင်တွင်
* တောပုန်းကြီးစံဖဲ
* ကောလိပ်ဂျင်
* မမထားနှင့်အပါ
* ချွေးနှင့်သွေးနှင့်ရင်းသည့်မြေ
* တိမ်လွှာမို့မိုလွင်
* မုန်းပါတယ်မောင့်ကို (၁၉၇၃)
* မှတပါးအခြားမရှိပြီ (၁၉၈၀)
* မြင်းမိုရ်တောင်ဦး မကကျူးသား (၁၉၉၆)
* ချစ်ညီမ (၁၉၅၇)

== အဆိုရှင်ဘဝ ==
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ဟာ သရုပ်ဆောင်မှုသာမက သီချင်းလည်း သီဆိုနိုင်သူဖြစ် တဲ့အတွက် ရုပ်ရှင်သီချင်း များစွာကို သီဆိုခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ရဲ့ သီချင်းများထဲက ဖြေလျော့ခွေ ဇာတ်ကား ဇာတ်ဝင် သီချင်းဖြစ်တဲ့ “ဧရာဝတီ”၊ “ဂျက်အေး” ဤလူ့ဘောင်တွင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ဝင်တေး တစ်ပုဒ်ဖြစ်တဲ့ “စန္ဒာ”၊ ပဏာမတေး “[[ရွှေမန်းဆီသို့ (သီချင်း)|ရွှေမန်းဆီသို့]]” အစ ရှိတဲ့ သီချင်းများအပြင် တေးရေးဆရာ ရွှေပြည်အေး ရေးသားပြီး ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် သီဆိုခဲ့တဲ့ “နားပန်းဆံ” သီချင်း မှာ ယနေ့ထက်တိုင် ရေပန်းစားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုသီချင်းအား သူမ၏ သမီးဖြစ်သူ အမျိုးသမီး အဆိုရှင် မေဆွိ မှ ပြန်လည် သီဆိုခဲ့ပြီး အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့လေသည်။ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်သည် သီချင်း သီဆိုနိုင်မှုကြောင့် သူနဲ့အတွဲ ညီတဲ့ စာရေးဆရာ ဒါရိုက်တာ၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုကျော် ဝင်းဦးနဲ့တွဲဖက်ပြီးလည်း သီဆို ဖျော်ဖြေပွဲများမှာ သီဆို ဖျော်ဖြေခဲ့သေးပါသည်။

ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် ခေတ်က ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်တဲ့ “ချစ်သူ့နယ်မြေ”၊ “.....” တို့ဟာလည်း ရုပ်ရှင် သီချင်းများဖြစ်ပေမယ့် ဓာတ်ပြား သွင်းရာမှာတော့ ရောင်းတန်းဝင် အဆိုကျော်များနဲ့ သွင်းယူခဲ့ကြတာကြောင့် မူရင်းသီဆိုသူ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် အမည်ပျောက်ပြီး ဓာတ်ပြား သီချင်းသီဆိုသူများ အမည်နဲ့သာ လူသိများခဲ့သည်။

အသက်အရွယ် ရလာတဲ့ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်ဟာ ဒါရိုက်တာ လူမင်း ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ အိုပယ် ဒီဗီဒီကားမှာ သားနဲ့ ချွေးမတို့ရဲ့ အပစ်ပယ်ခံ မိခင် အိုကြီးအဖြစ် ပိုင်နိုင်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင် ခဲ့သလို ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် အသက် ၇၅ နှစ်ပြည့် ဂုဏ်ပြု အစီအစဉ်အဖြစ် ဒါရိုက်တာ မောင်ဗေဒါ ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ အမေ ဒီဗီဒီ ကားမှာ လည်း သားနှစ်ယောက် မိခင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ထားသည်။
ဒီနေ့ခေတ် ဗီဒီယို၊ ဒီဗီ ဒီ၊ ရုပ်ရှင်များမှာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ ကိုယ်တိုင်က အမေနေရာကနေ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်နေကြတာကြောင့် တစ်ကြောင်း အသက်အရွယ် ရလာတဲ့အတွက် မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့ အမေနေရာထက် အဘွားနေရာနဲ့သာ ပိုမိုလိုက်ဖက်ခြင်းကြောင့် တစ်ကြောင်း ဒေါ်မြင့်မြင့် ခင်အနေနဲ့ ကားရိုက်နည်းပါး သွားပြီး အိမ်မှာနေရင်း နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့ ခင်ပွန်းသည်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရင်း တရားဘာဝနာ ပွားများနေခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်သည် ရုပ်ရှင်လောကမှ အနားယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ 

==မိသားစုဘဝ==
တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ ခင်မောင်ညွန့် (- ၂၀၁၀ ဖေဖေါ်ဝါရီ) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုရာ သမီး ၅ ဦး ရသည်။ ၎င်းတို့မှာ
* တင်အေးမြင့် (သီရိကေခိုင်)
* ခင်အေးမြင့်
* အေးအေးမြင့်
* ဆွေအေးမြင့် (မေဆွိ)
* လဲ့ရည်မြင့်
တို့ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=6328&amp;parent=6326&amp;sec=9 |accessdate=18 September 2010 |archivedate=22 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722181935/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=6328&amp;parent=6326&amp;sec=9 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;(ဝင်းငြိမ်း)ရွှေအမြူတေ&lt;/ref&gt;

== စည်သူ မြင့်မြင့်ခင် ၏ ဘဝမှတ်တမ်း စာအုပ် ==
အကယ်ဒမီများနှင့် တစ်သက်တာဆုရှင် စည်သူ မြင့်မြင့်ခင် ၏ ဘဝမှတ်တမ်း စာအုပ်မိတ်ဆက်ပွဲ အခမ်းအနားကို ဇူလိုင်လ (၂၅)ရက်နေ့က M3 Food Center မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဆိုပါ ပွဲအခမ်းအနားကို တာဝန်ရှိလူကြီးမင်းများနှင့်တကွ စာပေနယ်ပယ် အသီးသီးမှ အသိပညာရှင် အတတ်ပညာရှင်များစွာနှင့် အတူ အကယ်ဒမီများရှင် ချိုပြုံး , အကယ်ဒမီ မြင့်မြင့်ခိုင် , အဆိုတော် မေဆွိ နှင့် , ဖိတ်ကြားထားသော ဧည့်သည်တော်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

==ကျန်းမာရေး==
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်သည် အသက် ၈၀ ကျော်တိုင် ကျန်းမာစွာ နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးသို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက် အကယ်ဒမီဇာတ်ကားများ အကဲဖြတ်ကြည့်ရှုရန် လာရောက်ရင်း ချော်လဲကျသောကြောင့် လက်ကျိုးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.7daydaily.com/story/150130|title=အကယ်ဒမီအတွက် ဇာတ်ကားကြည့်ဖို့လာရင်း ချော်လဲပြီး လက်ကျိုးသွားတဲ့ ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်|author=|work=7 daily news|date=၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉|accessdate=|language=}}{{Dead link|date=August 2021 }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;


{{Lifetime|၁၉၃၄|}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]</text>
      <sha1>a38s2wd4e5ghmr19dg4ytc2whhi8fqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပင်လယ်နက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7495</id>
    <revision>
      <id>1044572</id>
      <parentid>366680</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:37:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2992" sha1="5lmao4j9yvjyip6zejullrc8ixnkuhh" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = ပင်လယ်နက်
| image              = The Danube Spills into the Black Sea.jpg
| alt                = location map
| caption            = The location of the Black Sea, with East Mediterranean to the south
| image_bathymetry   = Map of the Black Sea with bathymetry and surrounding relief.svg
| caption_bathymetry = Map of the Black Sea with bathymetry and surrounding relief
| location           =
| coords             = {{Coord|44|N|35|E|type:waterbody_scale:8000000 |display=inline}}
| type               = [[ပင်လယ်]]
| inflow             = [[ဒန်ညုမြစ်]]၊ [[ဒနီးပါမြစ်]]၊ [[ရီအိုနီမြစ်]]၊ [[Southern Bug]]၊ [[မြစ်နီမြစ်]]၊ [[ဒနီးစတာမြစ်]]
| outflow            = [[Bosphorus]]
| catchment          =
| basin_countries    = [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]၊ [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊ [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]၊ [[တူရကီနိုင်ငံ]]
| length             = {{convert|1175|km|mi|0|abbr=on}}
| width              =
| area               = {{convert|436402|km2|sqmi|-2|abbr=on}}
| depth              = {{convert|1253|m|ft|0|abbr=on}}
| max-depth          = {{convert|2212|m|ft|0|abbr=on}}
| volume             = {{convert|547000|km3|cumi|-2|abbr=on}}
| residence_time     =
| shore              =
| elevation          =
| frozen             =
| islands            = [[:Category:ပင်လယ်နက်ရှိ ကျွန်းများ|၁၀+]]
| islands_category   = ပင်လယ်နက်ရှိ ကျွန်းများ
| cities             =
| reference          =
}}

'''ပင်လယ်နက်''' ({{lang-en|Black Sea}}) သည် ကုန်းတွင်းပိတ် ပင်လယ် ဖြစ်၍ [[ဥရောပတိုက်]] အရှေ့တောင်ဘက်ခြမ်း တစ်ခုလုံး၏ ဝန်းရံထားခြင်းခံရသည်။ [[မြေထဲပင်လယ်]]၊ [[အေဂျင်ပင်လယ်]] တို့မှတဆင့် [[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ]]နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။


[[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ပင်လယ်များ]]
[[Category:အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ပင်လယ်များ]]
[[Category:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ]]
[[Category:တူရကီနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ]]
[[Category:ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>5lmao4j9yvjyip6zejullrc8ixnkuhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နိုင်းမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8441</id>
    <revision>
      <id>1044518</id>
      <parentid>773880</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T12:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8486" sha1="kqpavapj4qyjukkibo2x2qxjtgc2luo" xml:space="preserve">[[File:Egypt Nil.jpg|thumb|300px|အီဂျစ်နိုင်ငံအပိုင်းရှိ နိုင်းမြစ်]]

'''နိုင်းမြစ်'''သည် အလျားမိုင်ပေါင်း ၄၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ [[အာဖရိက]]တိုက်တွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး မြစ်တသွယ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် [[အီကွေတာ]]အနီးတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ သမပိုင်းဇုန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

နိုင်းမြစ်၏ မြောက်ဘက်၌ [[မြေထဲပင်လယ်]]၊ အရှေ့ဘက်၌ [[အာရေဗျ သဲကန္တာရ]]နှင့် [[ပင်လယ်နီ]]၊ တောင်ဘက်၌ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]နှင့် အနောက်ဘက်၌ လစ်ဗျန်သဲကန္တာရတို့ အသီးသီး တည်ရှိသည်။

နိုင်းမြစ်သည် မြစ်ညာတွင် နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် နိုင်းမြစ်ဖြူဟူ၍ မြစ်နှစ်သွယ်အဖြစ် တည်ရှိရာ နိုင်းမြစ်ပြာသည် [[အက်ဗီးဆီးနီးယန်း တောင်တန်း]]များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းရှိ [[ဝိတိုရိယအိုင်]]၊ အဲလဘတ်အိုင်နှင့် အက်ဒွပ်အိုင်တို့၌ မြစ်ဖျားခံသည်။ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် ယင်းသို့ မြစ်ဖျားခံကာ မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားရာ [[ကွန်ဂိုမြစ်]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အရပ်တွင် များပြားလှစွာသော မြစ်ချောင်းတို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံသည်။ ခါတွမ်းမြို့အနီးသို့ ရောက်သောအခါ နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် ပေါင်းဆုံမိလေသည်။ 

ထိုမှတဖန် နိုင်းမြစ်သည် သဲကန္တာရဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားရာ မြစ်ကြောင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာသည်။ နိုင်းမြစ်သည် [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]မြို့တော် [[ကိုင်ရိုမြို့]]၏ တောင်ဘက်တွင် ပေ ၃၀၀ ခန့်ပင် မကျယ်တော့ချေ။ ခါတွမ်းမြို့နှင့် အက်ဆူးဝန်မြို့တို့အကြားတွင် ရေတံခွန်ကြီး ၆ ခုရှိသည်။ ယင်းတို့ကြောင့် လှေသင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားလာရန် ခက်ခဲသည်။ နိုင်းမြစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးသော် မြစ်ဝတွင် ရေကြောင်းနှစ်သွယ် ဖြစ်လျက် မြေထဲပင်လယ်တွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ 

နိုင်းမြစ်ဝှမ်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် မြေဩဇာ အကောင်းဆုံးသော ဒေသများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ ဘီစီ ၅၀၀၀ ခန့်ကပင် အီဂျစ်တောင်သူလယ်သမားတို့ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်စဉ် နွေရာသီနှောင်း ကာလများတွင် နိုင်းမ်ြစသည် ပတ်ဝန်းကျင် မြေနိမ့်ဒေသတခွင်ကို ရေလွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့ လျှံတက်လာသော မြစ်ရေများ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားသောအခါ ထိုမြေနိမ့်ဒေသများတွင် နုံးတင်မြေနု၊ မြေဆီမြေနှစ်များ တင်ကျန်ခဲ့လေသည်။ 

နိုင်းမြစ်ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အထူးခံစားရသော ဒေသမှာ အက်ဆူးဝန်မြို့၏ မြောက်ဘက်ဒေသပင် ဖြစ်သည်။ အက်ဆူးဝန်တွင် ဆည်ရိုးကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းမှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်၏ နှစ်ဆခွဲခန့်ရှိသည်။ နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် လူဦးရေ ထူထပ်သည်။ မြေဩဇာ ထက်သန်သည့် မြေတစ်လက်မမျှပင်မချန် တနှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ နွေရာသီတွင် ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်း၌ ဆောင်းရာသီတွင် ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ကလိုဗာပဲပင်၊ ပဲတောင့်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုး၍ နွေရာသီတွင် အများအားဖြင့် ဖူးပြောင်း၊ ကြံနှင့် ဝါဂွမ်း စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။

နိုင်းမြစ်ကမ်းပါး တလျှောက်တွင် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့် ဆူဒန်နိုင်ငံတို့အပေါ်တွင် နိုင်းမြစ်၏ ကျေးဇူးကား ကြီးမားလှပေသည်။ မြေကြီးကို မြေဩဇာ ထက်သန်စေရန်နှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် လိုအပ်သမျှ ရေကို ရရှိစေရန် နိုင်းမြစ်သည် နှစ်စဉ်ရေလျှံခြင်း မရှိခဲ့သော် ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသတစ်ခုလုံးသည် သဲကန္တာရအတိ ဖြစ်သွားဖွယ်ရှိသည်။

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>kqpavapj4qyjukkibo2x2qxjtgc2luo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044519</id>
      <parentid>1044518</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T12:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>infobox++</comment>
      <origin>1044519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12614" sha1="a49sba0xi0xis39ovkr836n2mxa8fen" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = နိုင်းမြစ်
| map = File:Nile basin map.png
| map_alt = A map of northeast Africa; the Nile River is a wiggly line running from a large lake at the bottom, to the Mediterranean Sea at the top.
| mapframe = no
| image =  Beautiful nature along Nile River 01.jpg
| image_caption = [[:en:Murchison Falls|မက်ချီဆင်ရေတံခွန်]]အနီးရှိ နိုင်းမြစ်
| image_alt = A wide, calm river, under a blue sky, with many bushes on its sandy banks.
| subdivision_type1 = နိုင်ငံများ
| subdivision_name1 = [[ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ]]၊ [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]၊ [[အီရီထရီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]၊ [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ]]၊ [[တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ]]{{sfn|Senay|2014|p=8640|loc=Table 5}}
| subdivision_type2 = အဓိကမြို့များ
| subdivision_name2 = [[:en:Bahir Dar]]၊ [[ကိုင်ရိုမြို့]]၊ [[ခါတွမ်းမြို့]]၊ [[:en:Jinja, Uganda|Jinja]]၊ [[ဂျူဘာမြို့]]
| length = {{cvt|7,088|km|mi|sp=us}}{{sfn|Liu|2009}}{{efn|
name=longest|
The 7,088 km value for the length of the Nile is based on the {{harvnb|Liu|2009}} study. This study measured ten rivers around the world using the same methodology: the length was measured along the centerline of the river using satellite imagery.  The imagery was collected during the years 1999 to 2002.{{sfn|Liu|2009}}  The lengths of all rivers vary over time, as the river changes course, sources are refined, deltas change size, or new measurement methodologies are developed.{{sfn|Liu|2009|p=81}}   The title of longest river is somewhat controversial.&lt;ref&gt;{{Multiref
|{{harvnb|McCoy|2023}}.
|{{harvnb|Liu|2009|pp=80–81}}.
}}&lt;/ref&gt;  Sources stating that the Nile is the longest river include
{{harvnb|Liu|2009}};
{{harvnb|Fierro|Nyer|2007|p=5.35}};
{{harvnb|Talbot|Williams  |2009|p=39}};
{{harvnb|Dumont |2009|p=1}}; and
{{harvnb|Sutcliffe |2009|p=336}}.
}}
| basin_size = 2,927,843 km{{super|2}}&lt;ref name=basinSize&gt;Size from {{harvnb|Senay|2014|p=8640|loc=Table 5}}.  Ten percent from {{harvnb|Shahin|2002|p=272}}.  According to {{harvnb|Hughes|1992|p=97}}, authorities report a variety of values for the size of the Nile Basin because the flat, waterless deserts of Egypt make it difficult to establish a boundary in the northern regions.&lt;/ref&gt;
| discharge1_location = [[Aswan]], Egypt
| discharge1_avg = 2,757 m{{sup|3}}/sec{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}}{{efn| name=discharge |
Discharge rate is 2,757 m{{sup|3}}/sec (87 km{{sup|3}}/yr) at Aswan.{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}} Between Aswan and the Mediterranean, Egypt withdraws large amounts of water for irrigation, leading to lower discharge values downstream.  Near Cairo, the discharge is  1,251 m{{sup|3}}/sec (40 km{{sup|3}}/yr).{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}}  The discharge from the delta into the Mediterranean Sea is only 150 m{{sup|3}}/sec (5 km{{sup|3}}/yr).{{sfn|''Water Accounting in the Nile River Basin'', United Nations|p=1}}  These values were measured before construction of the [[Grand Ethiopian Renaissance Dam]].}}
| source1 = [[Rukarara River]], Rwanda&lt;ref name=SourceCite/&gt;{{efn |name=sourceNote}}
| source1_coordinates = {{Coord|2|19|35|S|29|21|30|E|display=inline}}{{sfn|Liu|2009}}
| source1_elevation = {{cvt|2,539|m|ft|sp=us}}{{sfn|Liu|2009}}
| mouth = [[မြေထဲပင်လယ်]]
| mouth_location = 
| mouth_coordinates = {{Coord|30|10|21|N|31|8|24|E|type:river|display=inline,title}}
| mouth_elevation = {{cvt|0|m|ft|sp=us}}
}}

[[File:Egypt Nil.jpg|thumb|300px|အီဂျစ်နိုင်ငံအပိုင်းရှိ နိုင်းမြစ်]]

'''နိုင်းမြစ်'''သည် အလျားမိုင်ပေါင်း ၄၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ [[အာဖရိက]]တိုက်တွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး မြစ်တသွယ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် [[အီကွေတာ]]အနီးတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ သမပိုင်းဇုန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

နိုင်းမြစ်၏ မြောက်ဘက်၌ [[မြေထဲပင်လယ်]]၊ အရှေ့ဘက်၌ [[အာရေဗျ သဲကန္တာရ]]နှင့် [[ပင်လယ်နီ]]၊ တောင်ဘက်၌ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]နှင့် အနောက်ဘက်၌ လစ်ဗျန်သဲကန္တာရတို့ အသီးသီး တည်ရှိသည်။

နိုင်းမြစ်သည် မြစ်ညာတွင် နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် နိုင်းမြစ်ဖြူဟူ၍ မြစ်နှစ်သွယ်အဖြစ် တည်ရှိရာ နိုင်းမြစ်ပြာသည် [[အက်ဗီးဆီးနီးယန်း တောင်တန်း]]များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းရှိ [[ဝိတိုရိယအိုင်]]၊ အဲလဘတ်အိုင်နှင့် အက်ဒွပ်အိုင်တို့၌ မြစ်ဖျားခံသည်။ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် ယင်းသို့ မြစ်ဖျားခံကာ မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားရာ [[ကွန်ဂိုမြစ်]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အရပ်တွင် များပြားလှစွာသော မြစ်ချောင်းတို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံသည်။ ခါတွမ်းမြို့အနီးသို့ ရောက်သောအခါ နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် ပေါင်းဆုံမိလေသည်။ 

ထိုမှတဖန် နိုင်းမြစ်သည် သဲကန္တာရဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားရာ မြစ်ကြောင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာသည်။ နိုင်းမြစ်သည် [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]မြို့တော် [[ကိုင်ရိုမြို့]]၏ တောင်ဘက်တွင် ပေ ၃၀၀ ခန့်ပင် မကျယ်တော့ချေ။ ခါတွမ်းမြို့နှင့် အက်ဆူးဝန်မြို့တို့အကြားတွင် ရေတံခွန်ကြီး ၆ ခုရှိသည်။ ယင်းတို့ကြောင့် လှေသင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားလာရန် ခက်ခဲသည်။ နိုင်းမြစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးသော် မြစ်ဝတွင် ရေကြောင်းနှစ်သွယ် ဖြစ်လျက် မြေထဲပင်လယ်တွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ 

နိုင်းမြစ်ဝှမ်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် မြေဩဇာ အကောင်းဆုံးသော ဒေသများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ ဘီစီ ၅၀၀၀ ခန့်ကပင် အီဂျစ်တောင်သူလယ်သမားတို့ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်စဉ် နွေရာသီနှောင်း ကာလများတွင် နိုင်းမ်ြစသည် ပတ်ဝန်းကျင် မြေနိမ့်ဒေသတခွင်ကို ရေလွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့ လျှံတက်လာသော မြစ်ရေများ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားသောအခါ ထိုမြေနိမ့်ဒေသများတွင် နုံးတင်မြေနု၊ မြေဆီမြေနှစ်များ တင်ကျန်ခဲ့လေသည်။ 

နိုင်းမြစ်ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အထူးခံစားရသော ဒေသမှာ အက်ဆူးဝန်မြို့၏ မြောက်ဘက်ဒေသပင် ဖြစ်သည်။ အက်ဆူးဝန်တွင် ဆည်ရိုးကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းမှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်၏ နှစ်ဆခွဲခန့်ရှိသည်။ နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် လူဦးရေ ထူထပ်သည်။ မြေဩဇာ ထက်သန်သည့် မြေတစ်လက်မမျှပင်မချန် တနှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ နွေရာသီတွင် ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်း၌ ဆောင်းရာသီတွင် ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ကလိုဗာပဲပင်၊ ပဲတောင့်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုး၍ နွေရာသီတွင် အများအားဖြင့် ဖူးပြောင်း၊ ကြံနှင့် ဝါဂွမ်း စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။

နိုင်းမြစ်ကမ်းပါး တလျှောက်တွင် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့် ဆူဒန်နိုင်ငံတို့အပေါ်တွင် နိုင်းမြစ်၏ ကျေးဇူးကား ကြီးမားလှပေသည်။ မြေကြီးကို မြေဩဇာ ထက်သန်စေရန်နှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် လိုအပ်သမျှ ရေကို ရရှိစေရန် နိုင်းမြစ်သည် နှစ်စဉ်ရေလျှံခြင်း မရှိခဲ့သော် ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသတစ်ခုလုံးသည် သဲကန္တာရအတိ ဖြစ်သွားဖွယ်ရှိသည်။


==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>a49sba0xi0xis39ovkr836n2mxa8fen</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044523</id>
      <parentid>1044519</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T13:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12760" sha1="a10w93fxir9l6l24kd4rq1nduafubze" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = နိုင်းမြစ်
| map = File:Nile basin map.png
| map_alt = A map of northeast Africa; the Nile River is a wiggly line running from a large lake at the bottom, to the Mediterranean Sea at the top.
| mapframe = no
| image =  Beautiful nature along Nile River 01.jpg
| image_caption = [[:en:Murchison Falls|မက်ချီဆင်ရေတံခွန်]]အနီးရှိ နိုင်းမြစ်
| image_alt = A wide, calm river, under a blue sky, with many bushes on its sandy banks.
| subdivision_type1 = နိုင်ငံများ
| subdivision_name1 = [[ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ]]၊ [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]၊ [[အီရီထရီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]၊ [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ]]၊ [[တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ]]{{sfn|Senay|2014|p=8640|loc=Table 5}}
| subdivision_type2 = အဓိကမြို့များ
| subdivision_name2 = [[:en:Bahir Dar]]၊ [[ကိုင်ရိုမြို့]]၊ [[ခါတွမ်းမြို့]]၊ [[:en:Jinja, Uganda|Jinja]]၊ [[ဂျူဘာမြို့]]
| length = {{cvt|7,088|km|mi|sp=us}}{{sfn|Liu|2009}}{{efn|
name=longest|
The 7,088 km value for the length of the Nile is based on the {{harvnb|Liu|2009}} study. This study measured ten rivers around the world using the same methodology: the length was measured along the centerline of the river using satellite imagery.  The imagery was collected during the years 1999 to 2002.{{sfn|Liu|2009}}  The lengths of all rivers vary over time, as the river changes course, sources are refined, deltas change size, or new measurement methodologies are developed.{{sfn|Liu|2009|p=81}}   The title of longest river is somewhat controversial.&lt;ref&gt;{{Multiref
|{{harvnb|McCoy|2023}}.
|{{harvnb|Liu|2009|pp=80–81}}.
}}&lt;/ref&gt;  Sources stating that the Nile is the longest river include
{{harvnb|Liu|2009}};
{{harvnb|Fierro|Nyer|2007|p=5.35}};
{{harvnb|Talbot|Williams  |2009|p=39}};
{{harvnb|Dumont |2009|p=1}}; and
{{harvnb|Sutcliffe |2009|p=336}}.
}}
| basin_size = 2,927,843 km{{super|2}}&lt;ref name=basinSize&gt;Size from {{harvnb|Senay|2014|p=8640|loc=Table 5}}.  Ten percent from {{harvnb|Shahin|2002|p=272}}.  According to {{harvnb|Hughes|1992|p=97}}, authorities report a variety of values for the size of the Nile Basin because the flat, waterless deserts of Egypt make it difficult to establish a boundary in the northern regions.&lt;/ref&gt;
| discharge1_location = [[:en:Aswan|အာဆဝမ်မြို့]]၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ
| discharge1_avg = 2,757 m{{sup|3}}/sec{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}}{{efn| name=discharge |
Discharge rate is 2,757 m{{sup|3}}/sec (87 km{{sup|3}}/yr) at Aswan.{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}} Between Aswan and the Mediterranean, Egypt withdraws large amounts of water for irrigation, leading to lower discharge values downstream.  Near Cairo, the discharge is  1,251 m{{sup|3}}/sec (40 km{{sup|3}}/yr).{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}}  The discharge from the delta into the Mediterranean Sea is only 150 m{{sup|3}}/sec (5 km{{sup|3}}/yr).{{sfn|''Water Accounting in the Nile River Basin'', United Nations|p=1}}  These values were measured before construction of the Grand Ethiopian Renaissance Dam.}}
| source1 = [[:en:Rukarara River|ရူကာရာရာမြစ်]]၊ ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ&lt;ref name=SourceCite/&gt;{{efn |name=sourceNote}}
| source1_coordinates = {{Coord|2|19|35|S|29|21|30|E|display=inline}}{{sfn|Liu|2009}}
| source1_elevation = {{cvt|2,539|m|ft|sp=us}}{{sfn|Liu|2009}}
| mouth = [[မြေထဲပင်လယ်]]
| mouth_location = 
| mouth_coordinates = {{Coord|30|10|21|N|31|8|24|E|type:river|display=inline,title}}
| mouth_elevation = {{cvt|0|m|ft|sp=us}}
}}

[[File:Egypt Nil.jpg|thumb|300px|အီဂျစ်နိုင်ငံအပိုင်းရှိ နိုင်းမြစ်]]

'''နိုင်းမြစ်'''သည် အလျားမိုင်ပေါင်း ၄၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ [[အာဖရိက]]တိုက်တွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး မြစ်တသွယ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် [[အီကွေတာ]]အနီးတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ သမပိုင်းဇုန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

နိုင်းမြစ်၏ မြောက်ဘက်၌ [[မြေထဲပင်လယ်]]၊ အရှေ့ဘက်၌ [[အာရေဗျ သဲကန္တာရ]]နှင့် [[ပင်လယ်နီ]]၊ တောင်ဘက်၌ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]နှင့် အနောက်ဘက်၌ လစ်ဗျန်သဲကန္တာရတို့ အသီးသီး တည်ရှိသည်။

နိုင်းမြစ်သည် မြစ်ညာတွင် နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် နိုင်းမြစ်ဖြူဟူ၍ မြစ်နှစ်သွယ်အဖြစ် တည်ရှိရာ နိုင်းမြစ်ပြာသည် [[အက်ဗီးဆီးနီးယန်း တောင်တန်း]]များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းရှိ [[ဝိတိုရိယအိုင်]]၊ အဲလဘတ်အိုင်နှင့် အက်ဒွပ်အိုင်တို့၌ မြစ်ဖျားခံသည်။ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် ယင်းသို့ မြစ်ဖျားခံကာ မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားရာ [[ကွန်ဂိုမြစ်]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အရပ်တွင် များပြားလှစွာသော မြစ်ချောင်းတို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံသည်။ ခါတွမ်းမြို့အနီးသို့ ရောက်သောအခါ နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် ပေါင်းဆုံမိလေသည်။ 

ထိုမှတဖန် နိုင်းမြစ်သည် သဲကန္တာရဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားရာ မြစ်ကြောင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာသည်။ နိုင်းမြစ်သည် [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]မြို့တော် [[ကိုင်ရိုမြို့]]၏ တောင်ဘက်တွင် ပေ ၃၀၀ ခန့်ပင် မကျယ်တော့ချေ။ ခါတွမ်းမြို့နှင့် အက်ဆူးဝန်မြို့တို့အကြားတွင် ရေတံခွန်ကြီး ၆ ခုရှိသည်။ ယင်းတို့ကြောင့် လှေသင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားလာရန် ခက်ခဲသည်။ နိုင်းမြစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးသော် မြစ်ဝတွင် ရေကြောင်းနှစ်သွယ် ဖြစ်လျက် မြေထဲပင်လယ်တွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ 

နိုင်းမြစ်ဝှမ်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် မြေဩဇာ အကောင်းဆုံးသော ဒေသများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ ဘီစီ ၅၀၀၀ ခန့်ကပင် အီဂျစ်တောင်သူလယ်သမားတို့ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်စဉ် နွေရာသီနှောင်း ကာလများတွင် နိုင်းမ်ြစသည် ပတ်ဝန်းကျင် မြေနိမ့်ဒေသတခွင်ကို ရေလွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့ လျှံတက်လာသော မြစ်ရေများ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားသောအခါ ထိုမြေနိမ့်ဒေသများတွင် နုံးတင်မြေနု၊ မြေဆီမြေနှစ်များ တင်ကျန်ခဲ့လေသည်။ 

နိုင်းမြစ်ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အထူးခံစားရသော ဒေသမှာ အက်ဆူးဝန်မြို့၏ မြောက်ဘက်ဒေသပင် ဖြစ်သည်။ အက်ဆူးဝန်တွင် ဆည်ရိုးကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းမှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်၏ နှစ်ဆခွဲခန့်ရှိသည်။ နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် လူဦးရေ ထူထပ်သည်။ မြေဩဇာ ထက်သန်သည့် မြေတစ်လက်မမျှပင်မချန် တနှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ နွေရာသီတွင် ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်း၌ ဆောင်းရာသီတွင် ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ကလိုဗာပဲပင်၊ ပဲတောင့်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုး၍ နွေရာသီတွင် အများအားဖြင့် ဖူးပြောင်း၊ ကြံနှင့် ဝါဂွမ်း စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။

နိုင်းမြစ်ကမ်းပါး တလျှောက်တွင် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့် ဆူဒန်နိုင်ငံတို့အပေါ်တွင် နိုင်းမြစ်၏ ကျေးဇူးကား ကြီးမားလှပေသည်။ မြေကြီးကို မြေဩဇာ ထက်သန်စေရန်နှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် လိုအပ်သမျှ ရေကို ရရှိစေရန် နိုင်းမြစ်သည် နှစ်စဉ်ရေလျှံခြင်း မရှိခဲ့သော် ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသတစ်ခုလုံးသည် သဲကန္တာရအတိ ဖြစ်သွားဖွယ်ရှိသည်။


==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>a10w93fxir9l6l24kd4rq1nduafubze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044529</id>
      <parentid>1044523</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T13:21:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13023" sha1="1go5ht6x4hvmdiysegmhvdymy5gq8fq" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = နိုင်းမြစ်
| map = File:Nile basin map.png
| map_alt = A map of northeast Africa; the Nile River is a wiggly line running from a large lake at the bottom, to the Mediterranean Sea at the top.
| mapframe = no
| image =  Beautiful nature along Nile River 01.jpg
| image_caption = [[:en:Murchison Falls|မက်ချီဆင်ရေတံခွန်]]အနီးရှိ နိုင်းမြစ်
| image_alt = A wide, calm river, under a blue sky, with many bushes on its sandy banks.
| subdivision_type1 = နိုင်ငံများ
| subdivision_name1 = [[ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ]]၊ [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]၊ [[အီရီထရီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]၊ [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ]]၊ [[တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ]]{{sfn|Senay|2014|p=8640|loc=Table 5}}
| subdivision_type2 = အဓိကမြို့များ
| subdivision_name2 = [[:en:Bahir Dar]]၊ [[ကိုင်ရိုမြို့]]၊ [[ခါတွမ်းမြို့]]၊ [[:en:Jinja, Uganda|Jinja]]၊ [[ဂျူဘာမြို့]]
| length = {{cvt|7,088|km|mi|sp=us}}{{sfn|Liu|2009}}{{efn|
name=longest|
The 7,088 km value for the length of the Nile is based on the {{harvnb|Liu|2009}} study. This study measured ten rivers around the world using the same methodology: the length was measured along the centerline of the river using satellite imagery.  The imagery was collected during the years 1999 to 2002.{{sfn|Liu|2009}}  The lengths of all rivers vary over time, as the river changes course, sources are refined, deltas change size, or new measurement methodologies are developed.{{sfn|Liu|2009|p=81}}   The title of longest river is somewhat controversial.&lt;ref&gt;{{Multiref
|{{harvnb|McCoy|2023}}.
|{{harvnb|Liu|2009|pp=80–81}}.
}}&lt;/ref&gt;  Sources stating that the Nile is the longest river include
{{harvnb|Liu|2009}};
{{harvnb|Fierro|Nyer|2007|p=5.35}};
{{harvnb|Talbot|Williams  |2009|p=39}};
{{harvnb|Dumont |2009|p=1}}; and
{{harvnb|Sutcliffe |2009|p=336}}.
}}
| basin_size = 2,927,843 km{{super|2}}&lt;ref name=basinSize&gt;Size from {{harvnb|Senay|2014|p=8640|loc=Table 5}}.  Ten percent from {{harvnb|Shahin|2002|p=272}}.  According to {{harvnb|Hughes|1992|p=97}}, authorities report a variety of values for the size of the Nile Basin because the flat, waterless deserts of Egypt make it difficult to establish a boundary in the northern regions.&lt;/ref&gt;
| discharge1_location = [[:en:Aswan|အာဆဝမ်မြို့]]၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ
| discharge1_avg = 2,757 m{{sup|3}}/sec{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}}{{efn| name=discharge |
Discharge rate is 2,757 m{{sup|3}}/sec (87 km{{sup|3}}/yr) at Aswan.{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}} Between Aswan and the Mediterranean, Egypt withdraws large amounts of water for irrigation, leading to lower discharge values downstream.  Near Cairo, the discharge is  1,251 m{{sup|3}}/sec (40 km{{sup|3}}/yr).{{sfn|Senay|2014|p=8639|loc= Table 4}}  The discharge from the delta into the Mediterranean Sea is only 150 m{{sup|3}}/sec (5 km{{sup|3}}/yr).{{sfn|''Water Accounting in the Nile River Basin'', United Nations|p=1}}  These values were measured before construction of the Grand Ethiopian Renaissance Dam.}}
| source1 = [[:en:Rukarara River|ရူကာရာရာမြစ်]]၊ ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ&lt;ref name=SourceCite/&gt;{{efn |name=sourceNote}}
| source1_coordinates = {{Coord|2|19|35|S|29|21|30|E|display=inline}}{{sfn|Liu|2009}}
| source1_elevation = {{cvt|2,539|m|ft|sp=us}}{{sfn|Liu|2009}}
| mouth = [[မြေထဲပင်လယ်]]
| mouth_location = 
| mouth_coordinates = {{Coord|30|10|21|N|31|8|24|E|type:river|display=inline,title}}
| mouth_elevation = {{cvt|0|m|ft|sp=us}}
}}

[[File:Egypt Nil.jpg|thumb|300px|အီဂျစ်နိုင်ငံအပိုင်းရှိ နိုင်းမြစ်]]

'''နိုင်းမြစ်'''သည် အလျားမိုင်ပေါင်း ၄၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ [[အာဖရိက]]တိုက်တွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံး မြစ်တသွယ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=SourceCite&gt;{{Multiref
|{{harvnb|Liu|2009}}.
|{{harvnb|Tvedt|2021|pp=277–278}}.
}}&lt;/ref&gt; {{efn |name=sourceNote|An approximate source location was initially determined in 1969 by a group of researchers from [[:en:Waseda University|Waseda University]]}}
ထို့အပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် [[အီကွေတာ]]အနီးတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ သမပိုင်းဇုန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

နိုင်းမြစ်၏ မြောက်ဘက်၌ [[မြေထဲပင်လယ်]]၊ အရှေ့ဘက်၌ [[အာရေဗျ သဲကန္တာရ]]နှင့် [[ပင်လယ်နီ]]၊ တောင်ဘက်၌ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]နှင့် အနောက်ဘက်၌ လစ်ဗျန်သဲကန္တာရတို့ အသီးသီး တည်ရှိသည်။

နိုင်းမြစ်သည် မြစ်ညာတွင် နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် နိုင်းမြစ်ဖြူဟူ၍ မြစ်နှစ်သွယ်အဖြစ် တည်ရှိရာ နိုင်းမြစ်ပြာသည် [[အက်ဗီးဆီးနီးယန်း တောင်တန်း]]များတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းရှိ [[ဝိတိုရိယအိုင်]]၊ အဲလဘတ်အိုင်နှင့် အက်ဒွပ်အိုင်တို့၌ မြစ်ဖျားခံသည်။ နိုင်းမြစ်ဖြူသည် ယင်းသို့ မြစ်ဖျားခံကာ မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားရာ [[ကွန်ဂိုမြစ်]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အရပ်တွင် များပြားလှစွာသော မြစ်ချောင်းတို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံသည်။ ခါတွမ်းမြို့အနီးသို့ ရောက်သောအခါ နိုင်းမြစ်ပြာနှင့် ပေါင်းဆုံမိလေသည်။ 

ထိုမှတဖန် နိုင်းမြစ်သည် သဲကန္တာရဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားရာ မြစ်ကြောင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာသည်။ နိုင်းမြစ်သည် [[အီဂျစ်နိုင်ငံ]]မြို့တော် [[ကိုင်ရိုမြို့]]၏ တောင်ဘက်တွင် ပေ ၃၀၀ ခန့်ပင် မကျယ်တော့ချေ။ ခါတွမ်းမြို့နှင့် အက်ဆူးဝန်မြို့တို့အကြားတွင် ရေတံခွန်ကြီး ၆ ခုရှိသည်။ ယင်းတို့ကြောင့် လှေသင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားလာရန် ခက်ခဲသည်။ နိုင်းမြစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးသော် မြစ်ဝတွင် ရေကြောင်းနှစ်သွယ် ဖြစ်လျက် မြေထဲပင်လယ်တွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ 

နိုင်းမြစ်ဝှမ်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် မြေဩဇာ အကောင်းဆုံးသော ဒေသများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ ဘီစီ ၅၀၀၀ ခန့်ကပင် အီဂျစ်တောင်သူလယ်သမားတို့ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်စဉ် နွေရာသီနှောင်း ကာလများတွင် နိုင်းမ်ြစသည် ပတ်ဝန်းကျင် မြေနိမ့်ဒေသတခွင်ကို ရေလွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့ လျှံတက်လာသော မြစ်ရေများ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားသောအခါ ထိုမြေနိမ့်ဒေသများတွင် နုံးတင်မြေနု၊ မြေဆီမြေနှစ်များ တင်ကျန်ခဲ့လေသည်။ 

နိုင်းမြစ်ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အထူးခံစားရသော ဒေသမှာ အက်ဆူးဝန်မြို့၏ မြောက်ဘက်ဒေသပင် ဖြစ်သည်။ အက်ဆူးဝန်တွင် ဆည်ရိုးကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းမှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မှ ဝါဂွမ်းတစ်ဧကထွက်၏ နှစ်ဆခွဲခန့်ရှိသည်။ နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် လူဦးရေ ထူထပ်သည်။ မြေဩဇာ ထက်သန်သည့် မြေတစ်လက်မမျှပင်မချန် တနှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ နွေရာသီတွင် ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးသည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်း၌ ဆောင်းရာသီတွင် ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ကလိုဗာပဲပင်၊ ပဲတောင့်နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုး၍ နွေရာသီတွင် အများအားဖြင့် ဖူးပြောင်း၊ ကြံနှင့် ဝါဂွမ်း စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။

နိုင်းမြစ်ကမ်းပါး တလျှောက်တွင် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့် ဆူဒန်နိုင်ငံတို့အပေါ်တွင် နိုင်းမြစ်၏ ကျေးဇူးကား ကြီးမားလှပေသည်။ မြေကြီးကို မြေဩဇာ ထက်သန်စေရန်နှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် လိုအပ်သမျှ ရေကို ရရှိစေရန် နိုင်းမြစ်သည် နှစ်စဉ်ရေလျှံခြင်း မရှိခဲ့သော် ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသတစ်ခုလုံးသည် သဲကန္တာရအတိ ဖြစ်သွားဖွယ်ရှိသည်။


==မှတ်စု==
{{Notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>1go5ht6x4hvmdiysegmhvdymy5gq8fq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွာလာလမ်ပူမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8569</id>
    <revision>
      <id>1044601</id>
      <parentid>845179</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T07:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>115</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Seal_of_Kuala_Lumpur_(1992-2019).svg with [[File:Coat_of_Arms_of_Kuala_Lumpur.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: Replace with latest logo).</comment>
      <origin>1044601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24393" sha1="1ybfrl2bbqdzt00s27x6h6r2qlmhyb0" xml:space="preserve">{{Infobox ဒေသ
|အမည် = ဝီလာယာ ပါစီကူတွမ် ကွာလာလမ်ပူ
|ဒေသအခေါ်အဝေါ်  = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ch|(吉隆坡)}}}}}}
|ရုံးသုံးအခေါ်အဝေါ် = {{longitem|style=font-size:105%;|တိုကျို မက်ထရိုပိုလစ်}}
|အမျိုးအစား = မြို့တော်
|မြို့မြင်ကွင်းပုံ =  KL Composite2.jpg
|ပုံအမည် = ဝဲဘက် ထိပ်ဆုံးမှ စ၍:  ပီထရိုနပ်စ် တာဝါစုံတွဲ၊ ပီတလင်း လမ်း၊ ဂျာမက် ဗလီ၊ ဂုံဘတ်မြစ်နှင့် ကလန်းမြစ် မြစ်ဆုံ၊ အမျိုးသား အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံ၊ အမျိုးသား ဗလီ၊ ကွာလာလမ်ပူ မြို့မြင်ကွင်း၊ အလယ် (ကေအယ်လ်တာဝါ)
|အလံပုံ = Flag of Kuala Lumpur Malaysia.svg |300px
|စည်းတံဆိပ်ပုံ = Coat of Arms of Kuala Lumpur.svg
|ဆောင်ပုဒ် = 
|pushpin_map                  = Malaysia West
|pushpin_label                = Kuala Lumpur
|pushpin_label_position       = 
|pushpin_map_caption          =
|pushpin_mapsize              =
|coordinates_display          = inline, title
|coordinates_region           = MY
|coordinates_type             = 
|မြေပုံ = 
|မြေပုံအမည် = မလေးရှားကျွန်းဆွယ်အတွင်း တည်နေရာ
|မြေပုံ၁ = Tokyo Landsat.jpg
|မြေပုံအမည်၁ = 
|ဒေသအမျိုးအစား =  နိုင်ငံ
|ဒေသအမည် = [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]
|ဒေသအမျိုးအစား၁ = ဖက်ဒရယ်နယ်မြေ
|ဒေသအမည်၁ = ကွာလာလမ်ပူ
|ဒေသအမျိုးအစား၂ = 
|ဒေသအမည်၂ = 
| အုပ်ချုပ်ရေးအမျိုးအစား = 
}}
ကွာလာလမ်ပူ မြို့သည် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၏ [[မြို့တော်]]နှင့် [[လူဦးရေ]] အများဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;world-gazetteer.com&quot;&gt;{{cite web|title=Malaysia: largest cities and towns and statistics of their population|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;des=gamelan&amp;geo=-152&amp;srt=pnan&amp;col=dhoq&amp;msz=1500|archiveurl=https://archive.today/20121216152810/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;des=gamelan&amp;geo=-152&amp;srt=pnan&amp;col=dhoq&amp;msz=1500|archivedate=16 December 2012|accessdate=21 October 2015}}&lt;/ref&gt; မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၉၄ စတုရန်းမိုင် (၂၄၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး  ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၁.၆ သန်းမျှ ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;world-gazetteer.com&quot; /&gt; ဂရိတ်တား ကွာလာလမ်ပူ ဒေသတွင်မူ ၂၀၁၂ ခုနှစ် နေထိုင်သူ လူဦးရေ ၇.၅ သန်းမျှ ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;wg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1160302510&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;des=gamelan&amp;dat=32&amp;srt=pnan&amp;col=ohdq&amp;pt=a&amp;va=&amp;geo=-152|title=Malaysia:Metropolitan areas|author=Helders, Stefan|work=World Gazetteer|accessdate=4 December 2007|archiveurl=https://archive.today/20121205055022/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1160302510&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;des=gamelan&amp;dat=32&amp;srt=pnan&amp;col=ohdq&amp;pt=a&amp;va=&amp;geo=-152|archivedate=5 December 2012}}&lt;/ref&gt; [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် လူဦးရေ နှင့် စီးပွားရေး အရ အလျှင်အမြန်ဆုံး ကြီးထွားနေသည့် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသဖြစ်သည်။

ကွာလာလမ်ပူမြို့သည် မလေးရှားပါလီမန် တည်ရှိရာ မြို့ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ တရားစီရင်ရေး နှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၉ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ထိုဌာနများ ပူထရာဂျာယားသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Government of Malaysia|title=Putrajaya&amp;nbsp;– Administrative Capital of Malaysia|accessdate=11 December 2007|url=http://www.gov.my/MyGov/BI/Directory/Government/AboutMsianGov/PutrajayaFederalAdminCapital/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071021194523/http://www.gov.my/MyGov/BI/Directory/Government/AboutMsianGov/PutrajayaFederalAdminCapital/ |archivedate = 21 October 2007}}&lt;/ref&gt; တရားစီရင်ရေး ဌာန၏ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများမှာမူ ယနေ့ထက်တိုင် ကွာလာလမ်ပူတွင် တည်ရှိနေသေးသည်။ မလေးရှား [[ဘုရင်]]၏ တရားဝင်အိမ်တော်ဖြစ်သော အစ်စတန်းနား နီဂရာသည်လည်း ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ကွာလာလမ်ပူမြို့ကို ကမ္ဘာ့အယ်လ်ဖာ မြို့တော် တစ်ခု အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ထားပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ အတွင်း မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အချက်အချာ ကျသော မြို့တော်လည်း ဖြစ်သောကြောင့် [[ယဉ်ကျေးမှု]]၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာ နှင့် [[စီးပွားရေး]] ဗဟိုဌာန တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဖောရင်းပေါ်လစီ မဂ္ဂဇင်း၏ ကမ္ဘာ့မြို့တော်များ ညွှန်းကိန်းတွင် အဆင့် ၄၈ နေရာ သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး&lt;ref name=&quot;Kearney, Inc&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.foreignpolicy.com/node/373401 |title=The 2010 Global Cities Index |publisher=Foreign Policy |first=A.T. |last=Kearney, Inc. |accessdate=22 October 2015 |archivedate=2 February 2012 |archiveurl=https://www.webcitation.org/659S16ErP?url=http://www.foreignpolicy.com/node/373401 }}&lt;/ref&gt; 2thinknow ဝက်ဘ်ဆိုက်ဒ်၏ ၏ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အသစ်တီထွင်ဖန်တီးသည့် မြို့တော်များ ညွှန်းကိန်းတွင် စီးပွားရေး နှင့် လူမှုရေး ဆိုင်ရာ အသစ်တီထွင်ကြံဆသော ကမ္ဘာ့မြို့တော်များထဲ၌ အဆင့် ၆၇ သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot; Print!  Email! Author: 2thinknow&quot;&gt;{{cite web |author=&amp;nbsp;Print! &amp;nbsp;Email! Author: 2thinknow |url=http://www.innovation-cities.com/innovation-cities-top-100-index-top-cities/ |title=Innovation Cities™ Top 100 Index &amp;#124; 2010 &amp;#124; Innovation Cities Program&amp;nbsp;– Analyst Reports, Index Rankings, Benchmarking Data, Workshops |publisher=Innovation-cities.com |date=1 September 2010 |accessdate=14 January 2012 |archive-date=13 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183603/http://www.innovation-cities.com/innovation-cities-top-100-index-top-cities/ }}&lt;/ref&gt;

ကွာလာလမ်ပူမြို့သည် ကွာလာလမ်ပူ ဖက်ဒရယ် နယ်မြေ၏ နယ်နိမိတ် အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ဖက်ဒရယ်နယ်မြေ ၃ ခု တွင်းမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Ibrahim, 2007&quot;&gt;Jeong Chun Hai @Ibrahim, &amp; Nor Fadzlina Nawi. (2007). ''Principles of Public Administration: An Introduction.'' Kuala Lumpur: Karisma Publications. ISBN 978-983-195-253-5&lt;/ref&gt; [[မလေးရှားကျွန်းဆွယ်]]၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[ဆလန်ဂေါပြည်နယ်]] မှ ဝိုင်းပတ်ကာရံ ထားသော ဒေသတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.statoids.com/umy.html|title=Territorial extent|work=States of Malaysia|accessdate=11 December 2007|publisher=statoids.com}}&lt;/ref&gt;

၁၉၉၀ ခုနှစ်များမှ စ၍ ကွာလာလမ်ပူသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ် [[ဓနသဟာယနိုင်ငံများ အားကစားပွဲ]]နှင့် ဂရန်းပရီ ဖော်မြူလာဝမ်း အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ [[အားကစားပွဲ]]၊ နိုင်ငံရေး ပွဲ နှင့် ယဉ်ကျေးမှုပွဲ အမြောက်အမြားကို အိမ်ရှင် အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦး နှစ်ခုတွဲ ဖြစ်သော [[ပီထရိုနပ်စ် တွင်တာဝါ]] တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်ပြီး ထိုအဆောက်အဦးများမှာ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်တိုးတက်မှု အတွက် ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[File:cmglee KL Masjid Jamek confluence.jpg|thumb|left|200px|ဂုန်ဘတ်မြစ် (ဝဲ) နှင့် ကလန်းမြစ် (ယာတို့) ပေါင်းဆုံရာ နေရာတွင် ရှိသော ဂျာမက် ဗလီ။ ကွာလာလမ်ပူတွင် အစောဆုံး အခြေချ နေထိုင်ခြင်းမှာ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ဖြစ်ပြီး ဤဓာတ်ပုံ၏ ညာဘက် အခြမ်း ဖြစ်သည်။]]

ကွာလာလမ်ပူ ဆိုသော အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရွှံ့ထူသော မြစ်ဆုံ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း တခြားသော အမှတ်မရနိုင်သော အမည်တစ်ခုခုမှ ရွေ့လျားဆင်းသက်လာသော အမည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;gullick 1955&quot;&gt;{{cite journal |url=http://myrepositori.pnm.gov.my/bitstream/123456789/2265/1/JB1865_MBRA.pdf |title=Kuala Lumpur 1880-1895 |journal = Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society |volume =24 |issue=4 |pages=10–11 |author=JM Gullick |year=1955 }}&lt;/ref&gt; နဂိုမူလက ဆူနိုင်းဂုမ်ဘတ် မြစ် (ယခင်အမည် ဆူနိုင်းလမ်ပူမြစ်) နှင့် ဆူနိုင်းကလန်း (ကလန်းမြစ်) တို့ ပေါင်းဆုံသော မြစ်ဆုံနေရာတွင် အိမ်ခြေ အနည်းငယ်မျှဖြင့် အခြေချ နေထိုင်ကြရာ နေရာ ဖြစ်လေသည်။ ကွာလာလမ်ပူမြို့ကို ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကလန်းပြည်နယ်၏ မလေးခေါင်းဆောင် ရာဂျာ ဂျာဖာ၏သား ရာဂျာ အဗ္ဗဒူလာ မှ သူ၏ ညီအစ်ကိုတော်သူ လူကွတ်နယ်မှ ရာဂျာ ဂျူမတ်၏ အကူအညီဖြင့် လူကွတ်မှ တရုတ်သတ္တုတွင်းတူး သူများကို ငှားရမ်း၍ [[ခဲမဖြူ]]သတ္တုတွင်းကို အစပျိုးရန် အရင်းအနှီးမတည်ခဲ့ခြင်း မှ အစပြုသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Story of Kuala Lumpur, 1857-1939 |author= J.M. Gullick |publisher=Eastern Universities Press (M) |pages=8–9 |year=1983 |isbn=978-9679080285}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kuala Lumpur History|url=http://all.talkmalaysia.com/kuala-lumpur/kuala-lumpur-history/|publisher=All Malaysia|accessdate=15 September 2009|archivedate=18 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091018073627/http://all.talkmalaysia.com/kuala-lumpur/kuala-lumpur-history/}}&lt;/ref&gt; သတ္တုတွင်း သမားများသည် ကွာလာလမ်ပူသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြပြီး ထိုနေရာမှ ခြေလျင်ခရီးဖြင့် အမ်ပန်း အရပ်သို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာခဲ့ကြကာ ထိုနေရာတွင် ပထမဆုံး သတ္တုတွင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။ ကွာလာလမ်ပူသည် ကလန်းမြစ် အတွင်း အဝေးဆုံး ရောက်ရှိနိုင်သော နေရာဖြစ်ပြီး ထိုနေရာသို့ ရိက္ခာပစ္စည်းများ လှေဖြင့် သယ်ယူနိုင်ရန် အဆင်ပြေဆုံး နေရာ ဖြစ်၍ ခဲမဖြူ သတ္တုတွင်းများသို့ ပစ္စည်းပို့ရန် နှင့် ပစ္စည်း ပြန်သယ်ရန် အတွက် ဆုံစည်းရာ နေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;gullick 1955&quot; /&gt;&lt;ref name=ooi/&gt;

ကွာလာလမ်ပူမြို့ကို တည်ထောင်သူမှာ မည်သူဖြစ်သည်ကို အတိအကျ မပြောဆိုနိုင်ပေ။ ရာဂျာ ဂျာဖာ၏သား ရာဂျာ အဗ္ဗဒူလာနှင့် ၎င်း မြို့ကို တည်ခြင်းမှာ ဆလန်ဂေါ၏ သမိုင်းတွင် မပါဝင်ခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;Abdul Samad Ahmad, ''Pesaka Selangor'', Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur, (1937 edisi Jawi), 1966.&lt;/ref&gt;
အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း မန်ဒိုင်လင်း လူမျိုး၊ ဆူမာတြားမြောက်ပိုင်း၊ မန်ဒိုင်လင်းနယ် အထက်ပိုင်းရှိ တိုဘာမှ လူဘစ်လူမျိုးစုမှ သူကောင်းမျိုး ဆူတန် ပွာဆာ သည် ဆလန်ဂေါနယ်သို့ ၁၈၃၀ တွင် စတင် ပြောင်းရွှေ့ အခြေချခဲ့ပြီး ကွာလာလမ်ပူသို့ ၁၈၅၀ မတိုင်မီက ရောက်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=sutanpuasa&gt;Abdul-Razzaq Lubis, 'Sutan Puasa: The Founder of Kuala Lumpur', ''Journal of Southeast Asian Architecture'' (12), National University of Singapore, September 2013.&lt;/ref&gt; ရာဂျာ အဗ္ဗဒူလာသည် ၁၈၅၇ တွင်မှ ကွာလာလမ်ပူသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ကွာလာလမ်ပူကို တည်ထောင်သူဟု သိကြသော ယပ်အာလွိုင်သည်လည်း ၁၈၆၂ တွင်မှ ကွာလာလမ်ပူသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရာဂျာအဗ္ဗဒူလာ၏ လက်အောက်တွင် အလုပ်လုပ်ကြသော [[တရုတ်]] အလုပ်သမားများသည် ကုန်းမကြီးမှ ၆၄ ကီလိုမီတာမျှ ကွာဝေးသော အမ်ပန်းတွင် အလုပ်လုပ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Middlebrook &amp; Gullick,''op. cit.'', 1983: 18.&lt;/ref&gt; ထိုအချိန်တွင်ပင် ထိရောက်သော ရေပေးဝေရေး  နှင့် [[ဆည်မြောင်း]]စနစ်များကို နည်းပညာအားဖြင့် ရှေ့ရောက်သော မန်ဒိုင်လင်း လူမျိုးများက  ကွာလာလမ်ပူတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး သတ္တုတွင်း ကဏ္ဍကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။&lt;ref name=sutanpuasa /&gt;


၁၈၆၀-ပြည့်နှစ်တွင် [[သံဖြူ]]ဈေးကောင်းလာ၍ ကွာလာလမ်ပူသည်လည်း ရွာကြီးတရွာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး တရုတ်တွေလည်း  ထောင်နှင့် ချီပြီးရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။ မလေးလူမျိုးက လူနည်းစုသာ ရှိပြီး တရုတ်များကဘဲ ကြီးစိုးထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သတ္တုတွင်းသမား၊ ကုန်သည်၊ ဈေးရောင်းသူများ စည်ကားလာပြီး ပြည့်တန်စာ အိမ်တွေ၊ လောင်းကစားရုံတွေ၊ ဒုစရိုက်ဂိုဏ်းတွေ ပြည့်လာခဲ့သည်။ ကွာလာလမ်ပူသည် ဆီလန်ဂေါ ပြည်နယ်ထဲမှာ ရှိ၍ ထိုပြည်နယ်ကို အုပ်ချုပ်သော မလေးဘုရင်က ကွာလာလမ်ပူ အုပ်ချူပ်ရေးကို တရုတ် အကြီးအကဲများနှင့် လွှဲထားပြီး အခွန်လောက်ဘဲ ကောက်ခဲ့သည်။ ထိုအကြီးအကဲတွေထဲက ၁၈၆၈ ကနေ ၁၈၈၅ ထိအုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ တရုတ်ကြီး ယက်(ပ)အလွိုင် က ကွာလာလမ်ပူ ကိုမြို့ကြီးတမြို့ဖြစ်အောင် ထူထောင်ခဲ့ သူတဦး ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၇ မှာတော့ အခွန်ငွေ အကြီးအကျယ်ရနေတဲ့ ကွာလာလမ်ပူကို မလေးဘုရင်တွေ အချင်းချင်း လုရာက စစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဲဒီစစ်ပွဲ မှာ ယက်(ပ)အလွိုင် က ဆီ လန်ဂေါဘုရင်ခံ တဲန်ကူးကူးဒင် ကိုထောက်ခံခဲ့သော်လဲ ၁၈၇၂ စစ်အပြီးမှာ အရေးနိမ့်သွားတဲ့ အတွက် ကွာလာလမ်ပူဟာ ပြာပုံအတိဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။
ဒါပေမယ့် ၁၈၇၃ မှာ စစ်ရှုံးဘုရင်ခံ တဲန်ကူးကူဒင် က ပါဟမ်းစူလတန် ရဲ့အကူအညီနဲ့ပြန်လည် သိမ်းပိုက် ပြီး ယက်(ပ)အလွိုင် ကိုပြန်လည် အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ပြာပုံ ဖြစ်နေတဲ့ ကွာလာလမ်ပူက နေထွက်ပြေးတော့မယ့် တရုတ်တွေကို ပြန်လည် စည်းရုံးပြီး မြို့ကို ပြန်လည် ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက် ငါးနှစ် အကြာမှာတော့ သံဖြူဈေးတွေ တက်လာခဲ့ပြီး ကွာလာလမ်ပူ ဟာ အရင်လို ပြန်လည်စည်ကား လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၉ မှာ ပထမဆုံး အင်္ဂလိပ် သံအဖွဲ့ အခြေချ ခဲ့ရာက နေ ၁၈၈ဝ မှာ ဆီလန်ဂေါပြည်နယ်ရဲ့ မြို့တော် ဖြစ် လာခဲ့သည်။

ကွာလာလမ်ပူကို တိုးတက်စေခဲ့တဲ့နောက်တဦး ကတော့ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဖရန့်ဆွပ်တင်းဟန်း ( Frank Swettenham ) ဖြစ်ပါတယ်။ တဲတွေက နေတိုက်တာ အဆောက်အဦးတွေနဲ့ အစား ထိုးပေး ခဲ့ပြီး ကလန်း- ကွာလာလမ်ပူ ရထားလမ်းကိုဆောက်လုပ်စေခြင်း ဖြင့်ရေကြောင်းသွားလာမှုကို အဓိကထားနေတာ ကိုရှော့ချပေးကာ ဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်စေခဲ့ ပါတယ်။
အခု KL လို့ မလေးတွေ ချစ်စနိုးခေါ်နေတဲ့ ကွာလာလမ်ပူဟာ ၁၈၉၆ မှ မလေးပြည်ထောင်စုရဲ့ မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့ ပြီး၊ ကမ္ဘာစစ် နှစ်ကြိမ်ရဲ့ ရန်ကလဲ လွတ်ခဲ့ ပါတယ်။ ၁၉၅၇ မှာမလေး ပြည်ထောင်စုရဲ့ အဓိကမြို့တော်အဆင့် ရခဲ့ကာ ၁၉၆၃ မှာတော့ လွတ်လပ်သော မလေးရှားပြည်ထောင်စုရဲ့ မြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ပထဝီဝင်==

==မြို့မြင်ကွင်း==
{{wide image|Independence Square, Kuala Lumpur (6758524547).jpg|500px|ကွာလာလမ်ပူရှိ လွတ်လပ်ရေးရင်ပြင်}}
{{wide image|Kuala Lumpur - Titiwangsa - Panorama 0002.JPG|1100px|တီတီဝမ်ဆာ ကန်ဥယျာဉ်မှ တွေ့ရသော ကွာလာလမ်ပူမြို့ မြင်ကွင်း}}

==အစိုးရ==

==စီးပွားရေး==

==လူဦးရေ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ==

==ပညာရေး==

==ယဉ်ကျေးမှု==

==သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{ဒေသအလိုက် အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ}}

[[Category:မလေးရှားနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>1ybfrl2bbqdzt00s27x6h6r2qlmhyb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18911</id>
    <revision>
      <id>1044575</id>
      <parentid>510043</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T16:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4187" sha1="ddokrq52972hjdfun76m080yfobl2cv" xml:space="preserve">{{Infobox sea
|name = ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်
|image = Caribbean maritime boundaries map.svg
|caption = 
|image_bathymetry = Central America and the Caribbean Shaded Relief Map.png
|caption_bathymetry =
|type = [[ပင်လယ်]]
|location =
|coords = {{coord|15|N|75|W|type:waterbody_scale:10000000|display=inline,title}}
|area = {{convert|2,754,000|km2|sqmi|abbr=on}}
|max-depth = {{convert|7,686|m|ft|abbr=on}}
}}

'''ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်''' (The Caribbean Sea)&lt;ref&gt;({{langx|es|Mar Caribe}}; {{langx|fr|Mer des Caraïbes}}; {{langx|ht|Lanmè Karayib}}; {{langx|nl|Caraïbische Zee}}}})&lt;/ref&gt; ဆိုသည်မှာ [[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ|အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]] အတွင်း ရှိသော ပင်လယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်သည် အနောက် ကမ္ဘာခြမ်း၏ အပူပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ နယ်နိမိတ်အဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]နှင့် အမေရိက အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် အန်တေးလ် ကျွန်းကြီးများ (Greater Antilles) နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် အန်တေးလ် ကျွန်းငယ်များ တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။

ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်တစ်ခုလုံး၊ အနောက်အင်ဒီရှိ ကျွန်းများနှင့် အနီးအနားရှိ ကမ်းရိုးတန်းများကို အားလုံးစုပေါင်း၍ ကာရစ်ဘီယံဒေသ ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ရေငန်ပင်လယ်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ဧရိယာစတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၁,၀၆၃,၀၀၀ မိုင် ( ၂,၇၅၂,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) အကျယ်အဝန်းမျှ ရှိသည်။ ပင်လယ်၏ အနက်ဆုံးနေရာမှာ ကေးမန်း ချောက် (Cayman Trough) နေရာဖြစ်ပြီး ကေးမန်းကျွန်းစုနှင့် [[ဂျမေကာနိုင်ငံ]] တို့ ကြားတွင် တည်ရှိကာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၂၅,၂၂၀ ပေ (၇,၆၈၆ မီတာ) မျှ နက်သည်။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်၏ ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် ပင်လယ်ကွေ့များ ပင်လယ်အော်များ အများအပြား ရှိပြီး ဂိုနေ့ဗ် ရေလက်ကြား၊ ဗင်နီဇွဲလားရေလက်ကြား၊ ဒါရီယန်ရေလက်ကြား၊ ခြင်ရေလက်ကြား သို့ ဂေါ့ဖ်ဖိုဒီလော့စ် မော့စကွီတို၊ ပါရီယာ ရေလက်ကြား၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်ရေလက်ကြား တို့ ပါဝင်သည်။


==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗဟိုအမေရိက၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>ddokrq52972hjdfun76m080yfobl2cv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကက်စပီယံပင်လယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18920</id>
    <revision>
      <id>1044574</id>
      <parentid>779874</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4079" sha1="a7wh1oiljbf55ivhuftg8pqwq0dk1ef" xml:space="preserve">{{unreferenced|date=25 Jul 2021}}
[[File:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|ကက်စပီယံပင်လယ်ကို အာကာသမှ မြင်ရပုံ]]
[[File:Stenka Razin by Vasily Surikov 1906.jpg|thumb|Stenka Razin (Vasily Surikov)]]
'''ကက်စပီယံပင်လယ်''' သည် [[ကမ္ဘာ]]ပေါ်ရှိ [[သမုဒ္ဒရာ]]နှင့် ဆက်စပ်မနေဘဲ တသီးတခြားရှိနေသော [[ပင်လယ်]]များတွင် အကြီးဆုံး ပင်လယ် ဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်စပ်မနေသည့် အတွက် အချို့က [[ကန်]] ဟု သတ်မှတ်လေ့ ရှိကြပြီး အချို့ကမူ ပင်လယ်ဟု အပြည့်အဝသတ်မှတ် ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ကက်စပီယံ ပင်လယ်တွင် မျက်နှာပြင် ဧရိယာ ၁၄၃,၂၀၀ စတုရန်းမိုင် (၃၇၁,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး [[ရေ]]ထုထည်အားဖြင့် ၁၈,၈၀၀ ကုဗမိုင် (၇၈,၂၀၀ ကုဗ ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပြင်ပသို့ စီးထွက်ခြင်း မရှိသော ပင်လယ် ဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်တွင် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ]] နှင့် [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ]] တို့က ဝန်းရံ ထားကြသည်။

ရှေးခေတ်အခါက ကက်စပီယံ ပင်လယ်၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသူများသည် ကက်စပီယံ ပင်လယ်အား သမုဒ္ဒရာဟု ထင်မှတ်မှားခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ရေငန်များ ရှိခြင်းကြောင့်နှင့် အဆုံးအစမရှိဟု ထင်မှတ် စရာ ရှိသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ဆားငန်ရေပါဝင်မှုသည် ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း မျှသာ ရှိပြီး ပင်လယ်အများစု [[ဆား]]ပါဝင်မှု၏ ၃ ပုံ ၁ပုံမျှ သာ ရှိသည်။ ကက်စပီယံပင်လယ်ကို ရှေးခေတ် [[မြေပုံ]]များတွင် ဂီလန် ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ အီရန်နိုင်ငံတွင်မူ &quot;မဇန်ဒရန်၏ ပင်လယ်&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ပါရှန်းဘာသာစကားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။


==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]]
[[Category:ကာဇက်စတန်နိုင်ငံရှိရေအိုင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံရှိရေအိုင်များ]]
[[Category:ရုရှားနိုင်ငံရှိရေအိုင်များ]]
[[Category:အီရန်နိုင်ငံရှိရေအိုင်များ]]
[[Category:အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံရှိရေအိုင်များ]]</text>
      <sha1>a7wh1oiljbf55ivhuftg8pqwq0dk1ef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဓာတ် ၁၈-ပါး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20639</id>
    <revision>
      <id>1044594</id>
      <parentid>131508</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T05:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejinda</username>
        <id>87174</id>
      </contributor>
      <origin>1044594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7455" sha1="q6nb1ac1xnw3m8sgoylj2s9s2yoy13j" xml:space="preserve">မိမိသဘောကိုဆောင်တတ်သောသဘောတရားသည် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
ဝါ၊ များစွာသော သံသရာဒုက္ခကို စီရင်သောကြောင့် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
ဝန်ထုပ် ကိုယ်ကဲ့သို့ ထမ်းဆောင် အပ်သောကြောင့် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
အလိုက်မသိ ဒုက္ခစီမံခြင်းမျှ ဖြစ်သောကြောင့် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
သတ္တဝါတို့ ဒုက္ခရှာ၌ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
ရှာ၍ရသမျှ ဒုက္ခကို လှောင်ထားရာ ဖြစ်သောကြောင့် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
ကိုယ်အစိတ် သွေး သည်းခြေသည် သွေသည်းခြေသည် ဓာတ်မည်သကဲ့သို့-&lt;br&gt;
ကျောက်အစိတ် ဆေးဒါန်း၊ မြင်းသီလာသည် ဓာတ်မည်သကဲ့သို့-&lt;br&gt;
သိအပ်သော ဉေယျဓမ်တရား၏ အစိတ်ဖြစ် သောကြောင့် ဓာတ်မည်၏။&lt;br&gt;
အသက်ဇီဝ မဟုတ်ခြင်းကြောင့်လည်း ဓာတ်မည်၏။

ကျွတ်ထိုက်သူ အချို့တို့သည် ဝိညာဏ်၌ ဇီဝဟု သညာရှိကုန်၏။ ဝါ၊ အသက် တလုံးတခဲတည်း ခွဲစိတ်မရ၊ ဘယ်အခါမျှမပျက်-ဟု မှတ်ထင်ကုန်၏။ ထိုသူတို့အား ဝိညာဏဓာတ် ခုနှစ်ပါး အစိတ်အပိုင်း များပုံကို၎င်း၊ ဝတ္ထုနှင့်အာရုံ အကြောင်းဆုံမှ ဖြစ်ရသဖြင့် အမြဲမရှိ ပျက်စီးပုံကို၎င်းပြ၍၊ ထိုဇီဝသညာကို ပယ်နှုတ်ခြင်းငှါ ဓာတ် ၁၈-ပါးကို ဟောသည်။&lt;ref&gt;သင်္ဂြိုဟ်အရသာ&lt;/ref&gt;

*စက္ခုဓာတ်၊ 
*သောတဓာတ်၊
*ဃာနဓာတ်၊ 
*ဇိဝှါဓာတ်၊ 
*ကာယဓာတ်၊ 
*မနောဓာတ်၊ 
*ရူပဓာတ်၊ 
*သဒ္ဒဓာတ်၊ 
*ဂန္ဓဓာတ်၊ 
*ရသဓာတ်၊(၁ဝ) 
*ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတ်၊ 
*မနောဝိညာဏဓာတ်၊ 
*စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၊ 
*သောတဝိညာဏဓာတ်၊
*ဃာနဝိညာဏဓာတ်၊ 
*ဇိဝှာဝိညာဏဓာတ်၊ 
*ကာယဝိညာဏဓာတ်၊ 
*ဓမ္မဓာတ် (၁၈)။ &lt;ref&gt;နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်။ပါ။၃၅၈-၃၆ဝ။ဋ္ဌ။၁၂၁-၁၂၂-၌ အကျယ်ရှု။ &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ [[အရှင်ဩဘာသာဘိဝံသ]] ရေးသားသော [[သုတေသန သရုပ်ပြအဘိဓာန်]]ကျမ်း&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;

=== ဓာတ်ရှုဘွယ် ===
နိဗ္ဗာန်မှ တပါးသော သင်္ခတဓာတ်တို့သည် ဥပါဒ်ရှေ့၊ ဘင်နောက်-အစွန်းနှစ်ဘက်မှ ဆိတ်ကုန်၏။ သုဘ၊ နိစ္စ၊ သုခ၊ အတ္တမှ ဆိတ်ကုန်၏။ အကြောင်း ညီညွှတ်မှ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ရှုအပ်၏။

စက္ခုစသော ဒွါရဓာတ် ၆-ပါးသည် စည်ကြီးသဘွယ် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;
ရူပစသော အာရုံဓာတ် ၆-ပါးသည် လက်ခတ်သဘွယ် ဖြစ်၏။&lt;br&gt;
စက္ခုဝိညာဏ်စသော ဝိညာဏဓာတ် ၆ -ပါးသည် စည်သံသဘွယ်ဖြစ်၏။

တနည်း --

ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဏ် - ဤဓာတ် သုံးမျိုးသည် မှန်ပြင်သဘွယ်၊ မျက်နှာသဘွယ်၊ အရိပ်သဘွယ်ဖြစ်၏။ ဝါ၊ နှမ်းသဘွယ်၊ ကျည်ပွေ့သဘွယ်၊ ဆီသဘွယ်ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ပွတ်ခုံသဘွယ်၊ ပွတ်ကျေးသဘွယ်၊ မီးသဘွယ်ဖြစ်၏-ဟု ရှုအပ်၏။

မနောဓာတ်သည် ပဉ္စဝိညာဏ်၏ ရှေ့သွားနှင့်၎င်း, နောက်သွားနှင့်၎င်း တူ၏။&lt;br&gt;
ဝေဒနာသည် မြှားငြောင့် တံကျင်နှင့် တူ၏။&lt;br&gt;
သညာ သင်္ခါရသည် ငြောင့်စူးနာနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;
ပုထုဇဉ်သညာသည် တွယ်တာစေသောကြောင့် အချည်းနှီးသော လက်ဆုပ်နှင့်တူ၏။&lt;br&gt;
အလွဲထင်တတ်သောကြောင့် တောသမင်နှင့် တူ၏။&lt;br&gt;
သင်္ခါရသည် ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေသောကြောင့် မီးကျီးတွင်းသို့ ပစ်ချသူနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;
ဇာတိဒုက္ခ ထက်ချပ်ရှိသောကြောင့် မင်းချင်းလိုက်သော ခိုးသူနှင့် တူ၏။&lt;br&gt;
အကျိုးမရှိသောခန္ဓာစဉ်ကို ဖြစ်စေသောကြောင့် အဆိပ်မျိုးစေ့နှင့် တူ၏&lt;br&gt;
ရုပ်သည် ဘေးမျိုးစုံစေသောကြောင့် သင်ဓုန်းစက်နှင့်တူ၏ - ဟု ရှုအပ်၏။&lt;br&gt;

အသင်္ခတ နိဗ္ဗာနဓာတ်သည် သေခြင်းမရှိ၊ ငြိမ်သက်၏။ ဘေးမရှိ-ဟု ရှုအပ်၏၊ မနောဝိညာဏဓာတ်သည် အာရုံတခုလွှတ်၍ တခုယူတတ်သောကြောင့် တောမျောက် နှင့် တူ၏။ ဆုံးမခက်သောကြောင့် မြင်းယုတ်နှင့် တူ၏။ ကျလိုရာ ကျတတ် သောကြောင့် ကောင်းကင်သို့ ပစ်သော တုတ်နှင့်တူ၏။ ကိလေသာ မျိုးစုံ ယှဉ်သောကြောင့် ကချေသည်မနှင့်တူ၏ - ဟု ရှုအပ်၏။&lt;ref&gt;သင်္ဂြိုဟ်အရသာ&lt;/ref&gt;
=== ကိုးကား ===
{{reflist}}

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>q6nb1ac1xnw3m8sgoylj2s9s2yoy13j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23292</id>
    <revision>
      <id>1044602</id>
      <parentid>1039038</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T07:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64894" sha1="10imvokqdyiaotuxn2nq1otw95y5txo" xml:space="preserve">{{Short description|Group of the Sino-Tibetan language family}}
{{Infobox language family
|name   = တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ
|region = [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[အရှေ့အာရှ]]၊ [[တောင်အာရှ]]
|familycolor = Sino-Tibetan
|protoname = ရှေးဦး တိဗက်-ဗမာ
|iso5   = tbq
|glotto = none
|map    = Lenguas tibeto-birmanas.png
|mapcaption= တိဗက်-ဗမာနွယ်၏ ပင်မကိုင်းခွဲများ-
{{col-begin}}
{{col-3}}
{{legend|#32CD32|[[တိဗက်ဘာသာစကားများ|တိဗက်နွယ်]]}}
{{legend|#FFD700|[[ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]]}}
{{legend|#FF0000|[[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်]]}}
{{legend|#FF4500|[[ရွန်ဘာသာစကားများ|ရွန် (Rung)]]}}
{{col-3}}
{{legend|#8B4513|[[တာနီဘာသာစကားများ|တာနီ]]}}
{{legend|#800000|[[ချန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ချန်နွယ် (Qiang)]]}}
{{legend|#0000FF|[[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|ဘိုရို-ဂါရို]]}}
{{legend|#1E90FF|[[ကွန်ညပ်ဘာသာစကားများ|ကွန်ညပ် (Konyak)]]}}
{{col-3}}
{{legend|#9400D3|[[နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ|နာဂ]]}}
{{legend|#FF69B4|[[ကသည်းဘာသာစကား|ကသည်း]]}}
{{legend|#FF1493|[[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီး-ချင်း-မီဇို]]}}
{{col-end}}
}}

'''တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ''' (Tibeto-Burman languages) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]ကြီးအတွင်း [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ]] မပါဝင်သည့် ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားအစုအဖွဲ့အားလုံးကို စုပေါင်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် [[တိဘက်လူမျိုးများ|တိဗက်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] နှင့် [[နော့ဆူဘာသာစကား|ယီဘာသာစကား]] တို့ကဲ့သို့သော အဓိကဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] တို့၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားများသည်လည်း ဤအုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;Thurgood2003&quot;&gt;Thurgood, G., &amp; LaPolla, R. J. (2003). ''The Sino-Tibetan Languages''. Routledge.&lt;/ref&gt; မိသားစုဝင် ဘာသာစကား အမျိုးကွဲပေါင်း ၄၀၀ ကျော်သည် အရှေ့အာရှ၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြေပြန့်လွင်ပြင်များတွင်ပါ ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုကြသည်။ &lt;ref name=&quot;Zhang2020&quot;&gt;Zhang, H., et al. (2020). &quot;Phylogenetic evidence for the origin and expansion of Sino-Tibetan languages&quot;. ''Nature'', 583(7817).&lt;/ref&gt;

အစဉ်အလာအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]ကို [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ|တရုတ်နွယ်]] (Sinitic) နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] (Tibeto-Burman) ဟူ၍ ပင်မအုပ်စုကြီး နှစ်ခုအဖြစ် ရိုးရှင်းစွာ ခွဲခြားလေ့ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တရုတ်နွယ် မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ၏ မူလအစ ရေဝေရေလဲကို အဆိုပါအယူအဆက တိကျစွာ မရှင်းပြနိုင်သည့်အတွက်၊ ယခုအခါ ပညာရှင်အများစုက ဤသို့ ပင်မအုပ်စု နှစ်ခုခွဲခြားခြင်းကို လက်မခံတော့ဘဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သစ်ပင်ခက်မများသဖွယ် ခွဲဖြာထွက်သည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင် လေ့လာနေကြသည်။&lt;ref name=&quot;Sagart2019&quot;&gt;Sagart, L., et al. (2019). &quot;Dated language phylogenies shed light on the ancestry of Sino-Tibetan languages&quot;. ''PNAS'', 116(21), 10317–10322.&lt;/ref&gt;တစ်ဖက်တွင်လည်း ခေတ်သစ် မော်လီကျူး ဗီဇဗေဒ  အချက်အလက်များအရ ဖခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော Y-DNA Haplogroup O3 (O2a2b1a1-M117) သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကား မိသားစုဝင်များတွင် အများဆုံး တွေ့ရှိရသည့် ဘုံမျိုးရိုးဗီဇ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot;&gt;Wang, C. C., et al. (2021). &quot;Genomic insights into the formation of human populations in East Asia&quot;. ''Nature'', 591(7849), 413–419.&lt;/ref&gt; ဤ DNA အထောက်အထားများသည် ရှေးဦး လူသားတို့၏ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှုနှင့် အရှေ့အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများ၌ အခြေချခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းကို သိပ္ပံနည်းကျ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရာတွင် အဓိက သက်သေအဖြစ် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot; /&gt;

== အုပ်စုသတ်မှတ်မှု ==
တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသူဦးရေ ဒုတိယအများဆုံး ဘာသာစကားအုပ်စုဖြစ်ပြီး ပညာရှင်များက ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုများကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာခဲ့ကြသည်။၁၉ ရာစုတွင် ဥရောပ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များသည် အရှေ့တောင်အာရှ ဘာသာစကားများကို စတင်လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ဘာသာစကားများကို ၎င်းတို့၏ '''ဖွဲ့စည်းပုံ (Structure)''' အပေါ် အခြေခံ၍ အုပ်စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။

* '''Monosyllabic Theory:''' အစောပိုင်း ပညာရှင်များက စကားလုံး တစ်လုံးချင်း အသံထွက်သော (Monosyllabic) နှင့် အသံနိမ့်အသံမြင့် ရှိသော (Tonal) ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ထိုင်း နှင့် ဗီယက်နမ် ဘာသာစကားများကို အုပ်စုတစ်ခုတည်းဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြဖူးသည်။

၁၉၂၀ ကျော်ကာလများတွင် ပြင်သစ်ပညာရှင် '''Jean Przyluski''' က &quot;Sino-Tibetan&quot; ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို စတင်သုံးစွဲခဲ့ပြီး ဤမိသားစုကို အဓိက အကိုင်းအခက် (၃) ခု ခွဲခြားခဲ့သည် -

# '''Tibeto-Burman''' (တိဗက်-ဗမာ)
# '''Chinese''' (တရုတ်)
# '''Tai-Kadai''' (တိုင်-ကဒိုင်) - နောင်တွင် တိုင်''-''ကဒိုင်သည် သီးခြားမိသားစုဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၁၉၄၀ ဝန်းကျင်တွင် ပညာရှင် '''Paul Benedict''' က &quot;Sino-Tibetan Philology&quot; စီမံကိန်းဖြင့် ပိုမိုစနစ်တကျ ခွဲခြားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အဓိက အောင်မြင်မှုမှာ -

* '''တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai)''' နှင့် '''မြောင်-ယောင် (Hmong-Mien)''' ဘာသာစကားများသည် တရုတ်-တိဗက် မိသားစုဝင်များ မဟုတ်ကြောင်း ဖယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
* ၎င်းက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို '''တရုတ်(Chinese)''' နှင့် '''တိဗက်-ကရင်(Tibeto-Karen)''' ဟူ၍ အဓိက အကိုင်းကြီး နှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ဤအုပ်စုအောက်တွင် ဗမာဘာသာစကားကိုထားရှိခဲ့သည်။

ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒတွင် '''James Matisoff''' က Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus (STEDT) စီမံကိန်းဖြင့် ရှေးဦးဘာသာစကား (Proto-Sino-Tibetan) ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ရာမှ -

* တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) နှင့် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman) တို့သည် တူညီသော ဘိုးဘွားဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြခဲ့သည်။

ယခုအခါ ပညာရှင်အချို့ (ဥပမာ- George van Driem) က &quot;Sino-Tibetan&quot; အမည်အစား '''&quot;Trans-Himalayan&quot;'''ဟု ခေါ်ဆိုရန် အဆိုပြုကြသည်။ ဤယူဆချက်အရ တရုတ်ဘာသာစကားသည် သီးခြားအကိုင်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ တိဗက်-ဗမာ အကိုင်းအခက်များထဲမှ တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

လက်ရှိတွင် အများစုက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို အောက်ပါအတိုင်း အခြေခံခွဲခြားထားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
| valign=&quot;top&quot; |'''အုပ်စုအမည်'''
| valign=&quot;top&quot; |'''အဓိကဘာသာစကားများ'''
|-
| valign=&quot;top&quot; |'''Sinitic (တရုတ်နွယ်)'''
| valign=&quot;top&quot; |မန်ဒရင်း၊ ကန်တုံ၊ ဝူ စသည့် တရုတ်ဘာသာစကားစုများ
|-
| valign=&quot;top&quot; |'''Tibeto-Burman (တိဗက်-ဗမာ)'''
| valign=&quot;top&quot; |ဗမာ၊ တိဗက်၊ ကရင်၊ ကချင် (ဂျိန်းဖော)၊ လီဆူ၊ နာဂ စသည်ဖြင့်
|}

== စတင်ရာဒေသ ==

'''တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများ'''သည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ ပင်မအခြေခံ အစိတ်အပိုင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလူမျိုးစုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာ (ဗမာ)]]၊ [[တိဘက်လူမျိုးများ|တိဗက်]]၊ [[နာဂလူမျိုး|နာဂ]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] လူမျိုးများအပြင် အခြားသော တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် ဘာသာစကားပြော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများစွာ ပါဝင်ကြသည်။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနပြုချက်များအရ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင်တို့၏ မူလအစပြုရာ မွေးရပ်မြေ သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]])၊ [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့် မြောက်ပိုင်း]] နှင့် [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာတောင်တန်းဒေသ]]များ ဖြစ်ကြောင်း အများစုက လက်ခံယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Van Driem, George (2001). ''Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region''. Leiden: Brill.&lt;/ref&gt; ထိုဒေသများမှတစ်ဆင့် လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းမှုများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဆင့်ဆင့် ခွဲဖြာထွက်လာခဲ့ရာမှ ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့အခြေချလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

{{Multiple image
| align     = center
| direction = horizontal
| width     = 250
| image1    = The origin and spread of the Sino-Tibetan language family.png
| alt1      = Sagart et al. ၏ မြေပုံ
| caption1  = Sagart et al. (၂၀၁၉) ၏ မြောက်တရုတ် (မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း) မွေးရပ်မြေ သီအိုရီမြေပုံ{{sfnp|Sagart|Jacques|Lai|Ryder|2019|pp=10319–10320}}
| image2    = Homeland and dispersal of the Sino-Tibetan languages (2).svg
| alt2      = van Driem ၏ မြေပုံ
| caption2  = Van Driem (၂၀၀၅) ၏ ဆီချွမ်/ဟိမဝန္တာအခြေပြု မွေးရပ်မြေ သီအိုရီမြေပုံ{{sfnp|van Driem|2005|pp=94–97}}
| image3    = Homeland and dispersal of the Sino-Tibetan languages.svg
| alt3      = Blench ၏ မြေပုံ
| caption3  = Blench (၂၀၀၉) ၏ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းအခြေပြု သီအိုရီမြေပုံ&lt;ref&gt;{{Cite web|last1=Blench|first1=Roger|last2=Post|first2=Mark|date=2010|title=NE Indian languages and the origin of Sino-Tibetan|url=https://www.rogerblench.info/Language/Sino-Tibetan/Blench%20ICSTLL42%20Chiang%20Mai%20paper.pdf|access-date=2021-10-28|website=rogerblench.info|page=20|archive-date=27 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527064203/https://www.rogerblench.info/Language/Sino-Tibetan/Blench%20ICSTLL42%20Chiang%20Mai%20paper.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}

== မျိုးရိုးဗီဇ==
မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇစစ်ဆေးချက်များအရ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများတွင် အချို့သော Haplogroup များ ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော မျိုးရိုးဗီဇလိုင်း (Y-Chromosome DNA) တွင် အဓိကအကျဆုံးတွေ့ရသည့် '''Haplogroup O-M175''' သည် အရှေ့အာရှသားအများစုတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ဗီဇလိုင်းဖြစ်ပြီး တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများတွင်လည်း အမြင့်မားဆုံး ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တည်ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;Karmin, Monika et al. (2015). &quot;A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture&quot;. ''Genome Research''.&lt;/ref&gt; 

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများအကြား မျိုးရိုးဗီဇအရ တူညီစွာ ချိတ်ဆက်နေသော ဘုံ Haplogroup (Shared Haplogroups) များသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းမတင်မီခေတ် ကနဦးအစပြုရာ တူညီမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းချင်း ရောနှောဆက်နွှယ်ခဲ့ပုံများကို ထင်ဟပ်နေစေသည်။&lt;ref&gt;Su, Bing et al. (2000). &quot;Y-Chromosome Evidence for a Northward Migration of Modern Humans into East Asia during the Last Ice Age&quot;. ''American Journal of Human Genetics''.&lt;/ref&gt; 

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုအားလုံးနီးပါးကို တူညီစွာ ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် အဓိက အကျဆုံးသော ဖခင်ဘက်မှ ဘုံဗီဇလိုင်းမှာ '''Haplogroup O-M117''' ဖြစ်သည်။ ဤဗီဇလိုင်းသည် တိဘက်မြင့်တန်းတွင် နေထိုင်ကြသော တိဘက်လူမျိုးများ၊ မြေပြန့်နှင့် တောင်တန်းဒေသများရှိ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]၊ [[ယီလူမျိုး|ယီ]] နှင့် [[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] လူမျိုးများအကြားတွင် သိသာထင်ရှားစွာ ဗဟိုပြု၍ တူညီစွာ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;Li, Hui et al. (2008). &quot;Paternal Heritage of Discovery: Y-chromosomal evidence of Han-Tibetan divergence&quot;. ''Annals of Human Genetics''.&lt;/ref&gt;
ဤဘုံဗီဇ တည်ရှိနေမှုက တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးများအားလုံးသည် သမိုင်းဦးခေတ်က ကျောက်ခေတ်သစ်လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး (အထူးသဖြင့် လူး၊ ဆတ် စိုက်ပျိုးမှု) တိုးတက်လာရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း သို့မဟုတ် တရုတ်ပြည်အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် &quot;ဘုံဘိုးဘွားလိုင်း&quot; တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်ခွဲဖြာလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဗီဇလိုင်းတွင်လည်း တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်တို့သည် Haplogroup M9a နှင့် G2a ဗီဇလိုင်းနှစ်ခုလုံးကိုတွေ့ရပြီ တိဘက်လူမျိုးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများ (ဥပမာ- ဗမာနှင့် ကချင်) အကြားတွင် တူညီစွာ ဖြန့်ကြက်တည်ရှိနေသော ဘုံမိခင်မျိုးရိုးလိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Wen, Bo et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports the Kazakh and Tibeto-Burman connection&quot;. ''Molecular Biology and Evolution''.&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများသည် မြောက်ဘက် ကုန်းပြင်မြင့်တွင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်သော တိဘက်လူမျိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အရှေ့တောင်အာရှ၏ မူလဗီဇများနှင့် ပိုမိုထိစပ်ချိတ်ဆက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းမှာ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာသောအခါ ဒေသခံ မွန်-ခမာနွယ်ဝင်များ၊တိုင်-ရှမ်းများ နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သွေးနှောရောယှက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ [[အော်တိုဆုမ်းမား DNA|အော်တိုဆုမ်းမား ဗီဇပုံစံများ]] (Autosomal DNA profiles) တွင် အထင်ရှားဆုံး တွေ့မြင်နိုင်သည်ဗျာ။&lt;ref&gt;Kutanan, Wibhu et al. (2018). &quot;Asymmetric maternal and paternal genetic histories of Tibeto-Burman speaking groups&quot;. ''Scientific Reports''.&lt;/ref&gt;

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့အခြေအနေ အခက်ခဲဆုံးသော ကုန်းမြင့်ဒေသများနှင့် ရာသီဥတုများတွင် ရေရှည်ရှင်သန်နိုင်ရန်အတွက် ထူးခြားဆန်းပြားသော ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ (Genetic Adaptations) ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။&lt;ref&gt;Simonson, T. S., et al. (2010). &quot;Genetic evidence for high-altitude adaptation in Tibetans&quot;. ''Science'', 329(5987), 72-75.&lt;/ref&gt;

EPAS1 နှင့် EGLN1 (အောက်စီဂျင်နည်းပါးမှု ဒဏ်ခံဗီဇ)များသည် တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် (အထူးသဖြင့် တိဘက်လူမျိုးများ) တွင် ထင်ရှားဆုံးတွေ့ရသည့် ဗီဇပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ သာမန်လူသားများ အောက်စီဂျင်နည်းပါးသော အရပ်သို့ ရောက်ပါက သွေးခဲခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ဤဗီဇပြောင်းလဲမှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် သွေးတွင်း ဟေမိုဂလိုဘင် (Hemoglobin) ပမာဏကို ပုံမှန်အတိုင်း ထိန်းညှိပေးကာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိဘဲ ကျန်းမာစွာ အသက်ရှူ ရှင်သန်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2010&quot;&gt;Yi, X., et al. (2010). &quot;Sequencing of 50 human exomes reveals adaptation to high altitude&quot;. ''Science'', 329(5987), 75-78.&lt;/ref&gt; သုတေသနများအရ ဤ EPAS1 ဗီဇသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းသောင်းချီက မျိုးသုဉ်းသွားခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းလူသားမျိုးနွယ်စု '''ဒနီဆိုဗန် (Denisovans)''' ထံမှ သွေးနှောမှုမှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Huerta-Sánchez, E., et al. (2014). &quot;Altitude adaptation in Tibetans caused by introgression of Denisovan-like DNA&quot;. ''Nature'', 512(7513), 194-197.&lt;/ref&gt;

MTHFR (အအေးဒဏ်နှင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ဒဏ်ခံဗီဇ)မှာ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများတွင် ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic Acid) စုပ်ယူမှုနှင့် ဆဲလ်ဒီအန်အေ ပြုပြင်ခြင်းကို အားပေးသည့် MTHFR ဗီဇပြောင်းလဲမှုများ ထင်ရှားသည်။ ယင်းသည် တောင်မြင့်ဒေသများရှိ ပြင်းထန်သော နေရောင်ခြည် (UV Radiation) ဒဏ်ကြောင့် အရေပြားကင်ဆာ မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ပေးသလို၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အအေးဒဏ်ကို အလွယ်တကူ ခံနိုင်ရည်ရှိစေသည်။&lt;ref&gt;Yang, J., et al. (2017). &quot;High-altitude adaptation of Tibetan MTHFR gene polymorphisms&quot;. ''Scientific Reports''.&lt;/ref&gt;

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ တွင်ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုဒဏ်ခံဗီဇ (Neuro-Psychological Genes)သည် မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများ၏ သွေးလိုင်းတွင် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော ဆဲလ်များအကြား ဆက်သွယ်မှုကို အားကောင်းစေသည့် ဗီဇအပြောင်းအလဲအချို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဆိုးရွားပြင်းထန်သော ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများအောက်တွင် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုနှင့် တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားမှု (Anxiety and Depression) ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည့် Neurotransmitter စနစ်ဆိုင်ရာ ဗီဇအပြောင်းအလဲများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Zheng, W., et al. (2023). &quot;Genome-wide evolutionary analysis reveals neurological and psychological adaptations in high-altitude populations&quot;. ''Molecular Biology and Evolution''.&lt;/ref&gt;

ဤအာရုံကြောဆိုင်ရာ ဗီဇပြောင်းလဲမှုများသည် ၎င်းတို့အား သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ဖိအားဒဏ်များကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှု (Mental Resilience) ကောင်းမွန်စေပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်သစ်တွင် အလျင်အမြန် အသားကျ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်နိုင်စွမ်း (Strategic Autonomy) ရှိသော အုပ်စုများအဖြစ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စရိုက်လက္ခဏာကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Kutanan, W., et al. (2021). &quot;The genetic and psychological matrix of Tibeto-Burman populations&quot;. ''Human Genetics''.&lt;/ref&gt;

== သဒ္ဒါအသုံးပြုပုံ ==
တိဗက်-ဗမာစကားများတွင် သဒ္ဒါပုံစံများသည် အခြား အာရှဘာသာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သော်လည်း ထူးခြားမှုရှိသည်။ အများအားဖြင့် SOV (ကတ္တား–ကံ–ကြိယာ) စာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံကို အသုံးပြုကြသည်။ဥပမာ “ငါသူ့ကိုပြောတယ်” ဟူသောစာကြောင်းတွင် “ငါ”သည် ကတ္တားဖြစ်ပြီး “သူ”သည်ကံဖြစ်သည် “ပြောတယ်၊ပြောသည်”သည် ကြိယာဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;Bradley (1997); Matisoff (2003); Thurgood &amp; LaPolla (2003)&lt;/ref&gt; 
ဥပမာ အားဖြင့်မြန်မာဘာသာစကားတွင် &quot;ငါ သစ်သီး စားတယ်။&quot;၊
တိဗက်ဘာသာတွင် &quot;Nga za za yin&quot; (ငါ သစ်သီး စားသည်) ။ 
နာဂဘာသာများတွင်လည်း သဘောတူပုံစံတူသည်။
မြန်မာ – &quot;ငါ၏ စာအုပ်&quot;။
တိဗက် – &quot;Nga’i deb&quot; (ငါ၏ စာအုပ်)။  
ကချင် – &quot;Nga ai kaw&quot; (ငါ၏ စာအုပ်)။

==တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုဝင်များ==

[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]၏ အဓိက ဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သော တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုခွဲခြားနိုင်သည် -

=== အဓိက ဘာသာစကားအုပ်စုများ ===

* '''တိဗက်အုပ်စု (Tibetic):'''
** [[တိဗက်ဘာသာစကား]] (Amdo, Kham, Ü-Tsang)
** [[ဒရွန်ခါဘာသာစကား|Dzongkha]] (ဘူတန်နိုင်ငံသုံး)
** ဆစ်ခ်ကင်း (Sikkimese) နှင့် ရှဲပါ့ (Sherpa)

* '''လိုလို-ဗမာအုပ်စု (Lolo-Burmese):'''
** [[ဗမာဘာသာစကား]] နှင့် ဗမာနွယ်ဝင်များ (အာချန်/မိုင်းသာ၊ လော်ဝေါ် သို့မဟုတ် မရူ)
** [[ယီဘာသာစကား|လိုလို (ယီ)]]၊ လီဆူ၊ နရှီး၊ အာခါ

* '''ကရင်အုပ်စု (Karenic):'''
** [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်]]၊ [[ပိုးကရင်ဘာသာစကား|ပိုးကရင်]]
** [[ကယားဘာသာစကား|ကယား (ကရင်နီ)]]၊ [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]၊ ကယန်း

* '''ချင်း-ကူကီး-နာဂအုပ်စု (Kuki-Chin-Naga):'''
** [[ချင်းဘာသာစကား|ချင်း]] (တီးတိန်၊ ဟားခါး စသည်)၊ ကူကီး၊ ဇိုမီး
** [[နာဂဘာသာစကား|နာဂများ]]
** ကသည်း (Meitei)

* '''ဆယ်လ်အုပ်စု (Sal):'''
** [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော (ကချင်)]]
** ဇိုင်ဝါး နှင့် လာချိဒ် (ယခင်က လိုလို-ဗမာအုပ်စုဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်)
** [[Luish အုပ်စု]]: သက်၊ ကတူး၊ Andro-Sengmai

* '''နုံအုပ်စု (Nungish):'''
** [[ရဝမ်ဘာသာစကား|ရဝမ်]]၊ ထရုံ

* '''Qiangic အုပ်စု:'''
** Qiang၊ Pumi၊ Muya၊ Ersu (စီချွမ်ကုန်းမြင့်ဒေသသုံး)

* '''Tani အုပ်စု:'''
** Galo, Apatani, Nyishi (အာရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်သုံး)

* '''အခြား ဟိမဝန္တာဒေသစုများ:'''
** '''Bodic အုပ်စု:''' Tamang, Gurung, Magar, Thakali
** '''Kiranti အုပ်စု:''' Rai များ (Bantawa, Chamling စသည်)၊ Limbu
** '''Newaric:''' Newar (Nepal Bhasa), Baram
** '''အခြား:''' Lepcha, Dhimalic, Dhambojiya

== ပြောဆိုသူဦးရေနှင့် အခြေအနေ ==

[[File:Lenguas tibeto-birmanas.png|thumb|right|300px|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ ပြန့်နှံ့တည်ရှိပုံပြမြေပုံ]]

&quot;တိဗက်-ဗမာ&quot; ဟူသော အမည်သည် ဤအုပ်စုအတွင်း ပြောဆိုသူ အများဆုံးဖြစ်သည့် ဗမာနှင့် တိဗက်ဘာသာစကားနှစ်ခုကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ဘာသာစကား !! ပြောဆိုသူဦးရေ (ခန့်မှန်းခြေ) !! အဓိကတည်နေရာ
|-
| [[ဗမာဘာသာစကား]] || ၃၅ သန်းကျော် || [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|-
| [[ယီဘာသာစကား|လိုလို (ယီ)]] || ၁၀ သန်းခန့် || တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း
|-
| [[တိဗက်ဘာသာစကား]] || ၈ သန်းကျော် || တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသ
|-
| အခြားဘာသာစကားများ || ၈ သန်းခန့် || ဟိမဝန္တာနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ
|-
| '''စုစုပေါင်း''' || '''၆၁ သန်းခန့်''' || 
|}

တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကား ပြောဆိုသူ စုစုပေါင်း ၆၁ သန်းနီးပါး ရှိသည့်အနက် [[ဗမာဘာသာစကား]] ပြောဆိုသူအရေအတွက်သည် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဘာသာစကား အများစုမှာ လူနည်းစု အဖွဲ့အစည်းငယ်များအဖြစ်သာ တည်ရှိကြသည်။

== သမိုင်း ==
18 ရာစုအတွင်းတွင် ကျယ်ပြန့်သော စာပေထုံးတမ်းစဉ်လာများရှိသည့် ဘာသာစကားနှစ်ခု ဖြစ်သည့် တိဗက်နှင့် ဗမာအကြား တူညီသည်ကို ပညာရှင်အများအပြား သတိပြုမိခဲ့ကြသည်။နောက်ရာစုနှစ်များတွင် Brian Houghton Hodgson သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများနှင့် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဘာသာစကားများအကြောင်း အချက်အလက်များစွာကို စုဆောင်းခဲ့ပြီး လေ့လာခဲ့ရာ အများစုမှာ တိဗက်နှင့် ဗမာ ဘာသာစကား တို့နှင့် ဆက်စပ်မှုများရှိကြောင်း သတိပြုမိလာခဲ့သည်။ {{Sfnp|Hodgson|1853}}အချို့သော အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမြင့်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ဆက်စပ်ဘာသာစကားများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။&quot;တိဗက်-ဗမာ&quot; ဟူသောအမည်ကို 1856 ခုနှစ်တွင် ပညာရှင် James Logan မှ ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ကရင်ဘာသာစကားများကိုလည်းထိုအဖွဲ့တွင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Sfnp|Logan|1856}} {{Sfnp|Logan|1858}}Charles Forbes က မိသားစုသည် Max Muller 's Turanian ၏ Gangetic နှင့် Lohitic အကိုင်းအခက်များကို ပေါင်းစည်းခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး ဆီးမိုက် ၊ &quot;အာရီယန်&quot; ( [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ]] ) နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားများမှလွဲ၍ Eurasian ဘာသာစကားများအားလုံးပါဝင်သော ဧရာမမိသားစုကြီးဖြစ်သည်။ {{Sfnp|Forbes|1878}}''အိန္ဒိယဘာသာဗေဒစစ်တမ်း'' ၏ တတိယမြောက်အတွဲကို ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ တိဘက်-ဗမာဘာသာစကားများ အကြောင်းရှင်းလင်းထားသည်။

ဂျာမန်လူမျိုး ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ သမိုင်းပညာရှင်၊ လူမျိုးရေးဆရာ Julius Klaproth က ဗမာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်အားလုံးတွင် တူညီသော အခြေခံ [[ဝေါဟာရ|ဝေါဟာရများကို]] မျှဝေကြသည်၊ သို့သော် [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] ၊ [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်တို့]] သည် အတော်လေး ကွဲပြားကြောင်း ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။ {{Sfnp|van Driem|2001}}1883 ခုနှစ်တွင် Ernst Kuhn နှင့် 1896 ခုနှစ်   ဂျာမန်  ဘာသာဗေဒပညာရှင် August Conrady  အပါအဝင် စာရေးဆရာအများအပြားသည် တိဗက်-ဗမာ နှင့် ထိုင်းတရုတ် ဟူ၍ ကိုင်းဆက်နှစ်ခုပါရှိသော &quot;အင်ဒို-ချိုင်းနား&quot; ဘာသာစကားမိသားစုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ {{Sfnp|van Driem|2001}}[[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားများကို]] တရုတ်နှင့် မျှဝေထားသော ဝေါဟာရနှင့် typological features များကို အခြေခံ၍ ထည့်သွင်းထားခဲ့ပြီးJean Przyluski သည် ''Sino-Tibétain'' (Sino-Tibetan) ဟူသော ဝေါဟာရကို Antoine Meillet နှင့် Marcel Cohen 's ''Les Langues du Monde'' တွင် 1924 ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့၏အခန်းခေါင်းစဉ်အဖြစ် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ {{Sfnp|Sapir|1925}}

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်းအကောင့်အများစုတွင် တိုင် ဘာသာစကားများကို တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ တွင်မထည့်သွင်းကြတော့သော်လည်း တရုတ်ဘာသာဗေဒပညာရှင်အများအပြားက ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းထားဆဲဖြစ်သည်။၁၉၇၇ခုနှစ် တွင် Li Fang-Kuei နှင့် Laurent Sagart တို့က တိုင်ဘာသာစကားများ နှင့် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ အကြား၌ regular sound correspondences မရှိကြောင်း ပြသသည်။၁၉၉၀ကျော်ခုနှစ်များတွင် တိုင်နှင့် တရုတ်စကားအကြား အခြေခံဝေါဟာရတူညီမှုများ မရှိကြောင်း၊ ဝေါဟာရတူမှုများသည် “loanwords” ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=818-16|title=Ethnologue Tai–Kadai family tree}}&lt;/ref&gt;တိဗက်-ဗမာ နှင့် တရုတ်တို့ကြား ဆက်စပ်မှုကို ယခုအခါ ဘာသာဗေဒ ပညာရှင် အများစု က Roy Andrew Miller နှင့် Christopher Beckwith ကဲ့သို့သော လက်ခံထားသည်။ {{Sfnp|Miller|1974}} {{Sfnp|Beckwith|1996}} {{Sfnp|Beckwith|2002}}မကြာသေးမီက အငြင်းပွားမှုများသည် တရုတ်-တိဗက်ကို တရုတ်နှင့် တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုခွဲများအဖြစ် အဆိုပြုထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ဒီခွဲခြားမှုစနစ်ဟာ Kuhn နဲ့ Conrady တို့က ပထမဦးဆုံးတင်ပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာလည်း Paul Benedict (1972) နဲ့ James Matisoff တို့က ထပ်မံကျယ်ပြန့်အောင်တိုက်ပွဲလုပ်ခဲ့ပေမဲ့  “Tibeto-Burman” ဆိုတဲ့အုပ်စုသည် သီးသန့်အုပ်စု တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်ဖူးသေးတာ မရှိပါ။ {{Sfnp|Handel|2008}}
== ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် ==
တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား အများစုသည် သွားလာရန်ခက်ခဲသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသောကြောင့် ထိုဘာသာစကားများကို လေ့လာရာတွင် အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။ ထိုဘာသာစကားအများစုသည် အရေးအသားစနစ်မရှိကြသေးပါ။အခြားဘာသာစကားများနှင့်တိကျသောဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန်ထက် တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားကို ယေဘူယျအားဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူသည်။ {{Sfnp|Handel|2008}}ဘာသာစကား အုပ်စုခွဲ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာရှိပြီး ပြောဆိုသူသန်းပေါင်းများစွာရှိသောလည်း အချို့သော တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင်ဘာသာစကားများသည် ပျောက်ကွယ်သွားမည့် အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်ရမှုများရှိသည် {{Sfnp|van Driem|2011a}}။ဤအုပ်စုခွဲများကို ဤနေရာတွင် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စစ်တမ်းကောက်ယူထားပါသည်။

=== အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ===
[[File:Ethnolinguistic_map_of_Burma_1972_en.svg|right|thumb|[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကား မိသားစုများ]]

တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား၏ တောင်ဘက်အကျဆုံးအုပ်စုဖြစ်သော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်ဘာသာစကား]]များကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လူသုံးသန်း နီးပါးပြောဆိုကြသည်။ ကရင်ဘာသာစကားသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ]] နှင့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ]] နှင့် ထိတွေ့မှုကြောင့် ရည်ညွှန်းထားသည့် ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ စကားလုံးအစီအစဉ်ရှိခြင်းတွင် အခြားတိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ (Bai မှလွဲ၍) နှင့် ကွဲပြားသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}

တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအုပ်စု၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော ဘာသာစကားမှာ [[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာ]] ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် စံသတ်မှတ်ကာ မြန်မာဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူပေါင်း ၃၂ သန်းကျော်ရှိပြီး ၁၂ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက စာပေအစဉ်အလာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗမာဘာသာစကားသည် မြန်မာနှင့် ထိုင်း၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ နှင့် [[တရုတ် အနောက်တောင်ပိုင်း|အနောက်တောင်တရုတ်]] ကုန်းမြင့်တို့တွင် ဘာသာစကား ၁၀၀ ခန့် ပြောဆိုသော ဘာသာစကား 100 ခန့် ပါဝင်သည့် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်ပြီး အပြင်းအထန်လေ့လာပြီး ကောင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည် ။ အဓိကဘာသာစကားများတွင် [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ]] ပါဝင်ပြီး အနောက်ဘက် [[စီချွမ်]] နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]] မြောက်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်း၊ အာခါဘာသာစကား နှင့် ဟာနီဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး ယူနန်တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာအရှေ့ပိုင်း၊ လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်းနှင့် ယူနန်၊ မြန်မာမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]] နှင့် လားဟူ တို့ဖြစ်သည်။ လိုလို အုပ်စုခွဲရှိ ဘာသာစကားအားလုံးသည် ဩစထြိုအေးရှားတစ်ဘာသာစကား၏ လွှမ်းမိုးမှုကို သိသိသာသာပြသသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}၁ ရာစုတွင် တရုတ်အက္ခရာဖြင့် ရေးထားသော [[ပိုင်လင်ဘာသာစကား|ပါလန်]] သီချင်းများသည် လိုလို-ဗမာဘာသာစကားမှ စကားလုံးများကို မှတ်တမ်းတင်ထားပုံရပြီး တရုတ်အစီအစဉ်ဖြင့် စီစဉ်သည်။ {{Sfnp|Coblin|1979}}

[[File:Ethnolinguistic map of China 1983.png|thumb|right|Language families of China, with Tibeto-Burman in orange{{efn|Source: United States Central Intelligence Agency, 1983. The map shows the distribution of ethnolinguistic groups according to the historical majority ethnic groups by region. Note this is different from the current distribution due to ongoing internal migration and assimilation.}}]]
တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားများသည် ကာလကြာရှည်စွာ တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားသောကြောင့် ဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲစေသည်။ ယူနန်ပြည်နယ်တွင် စကားပြောသူတစ်သန်းဖြင့် ဘိုင်ဘာသာစကား သည် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ပြီး အလုပ်သမားအချို့က တရုတ်ဘာသာစကားများ၏ ညီမ ဘာသာစကားဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ ယူနန်မြောက်ပိုင်းရှိ နာဇီဘာသာစကားကို လိုလို-ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ တွင် ထည့်သွင်းလေ့ရှိသော်လည်း အခြားပညာရှင်များက ၎င်းကို အမျိုးအစားခွဲခြားမထားဘဲ ထားလိုကြသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} စီချွမ်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများသည် ရှေးဟောင်းအင်္ဂါရပ်များစွာကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် [[ချန်းဘာသာစကားအုပ်စု|Qiangic]] နှင့် Rgyalrongic ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များနေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ တိဘက်-ဗမာဘာသာစကားများတွင်  ဟူနန်၊ ဟူဘေး၊ ကွေ့ကျိုးနှင့် ချုံကင်းနယ်နိမိတ်ရှိ ဝူလင်တောင်တန်းများ တွင် ပြောဆိုသော Tujia သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။

ပျူနှင့်တန်ဂွတ်ကဲ့သို့ သမိုင်းဝင်ဘာသာစကားနှစ်ခုကိုလည်း တိဗက်-ဗမာဟု ယူဆကြသော်လည်း တိကျသောဆက်နွယ်မှုမှာ မသေချာပါ။ ပထမရာစုနှစ်များက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ [[ပျူဘာသာစကား|ပျူဘာသာစကားကို]] ဂုပတ္တအက္ခရာ ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ကမ္ပည်းစာများမှ လူသိများသည်။ ၁၂ ရာစု တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ [[အနောက်ရှားနယ်|အနောက် Xia]] ၏ [[တန်ဂု ဘာသာစကား|တန်ဂွတ်ဘာသာစကားကို]] တရုတ် တန်ဂတ်အက္ခရာ ဖြင့် ရေးသားထားသော စာသားများစွာဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}

=== တိဗက်နှင့် တောင်အာရှ ===
[[File:South_Asian_Language_Families.png|right|thumb|လိမ္မော်ရောင်ဖြင့် တိဗက်-ဗမာနှင့် တောင်အာရှ ဘာသာစကား မိသားစုများ]]
Baltistan ၊ Ladakh ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ]] ၊ [[ဆစ်ကင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] ရှိ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် နှင့် အိမ်နီးချင်းဒေသများတွင် လူပေါင်း ရှစ်သန်းကျော်သည် တိဗက်ဘာသာစကား များစွာကို ဆက်စပ်ပြောဆိုကြသည်။ 8 ရာစုမှစတင်ခဲ့သော Classical Tibetan တွင် ကျယ်ပြောလှသော စာပေတစ်ခုအဖြစ်ရှိခဲ့သည်။ တိဗက်ဘာသာစကားများကို အများအားဖြင့် Bodish အုပ်စုအဖြစ် ဘူတန်နှင့် [[အရုဏာစလပဒေသပြည်နယ်|အရုဏာရှယ်ပါရာဒေ့ရှ်]] တို့၏ သေးငယ်သော အရှေ့ Bodish ဘာသာစကားများ ဖြင့် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။

ဟိမဝန္တာတောင်ဘက် တောင်စောင်းများတွင်လည်း တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား အများအပြားကို ပြောဆိုကြသည်။ဖော်ထုတ်နိုင်သော အရွယ်အစားကြီးမားသောအုပ်စုများမှာ [[ဟိမာစလပဒေသပြည်နယ်|ဟိမာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်]] နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့၏ အနောက်ဟိမဝန္တာဘာသာစကားများ ၊ Tamang တစ်သန်းရှိသော ဘာသာစကားများအပါအဝင် အနောက်နီပေါ၏ Tamangic ဘာသာစကားများ နှင့် နီပေါအရှေ့ပိုင်း Kiranti ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်။ကျန်အုပ်စုများသည် သေးငယ်ပြီး သီးခြားခွဲထားမှုများရှိသည်။နီပေါအလယ်ပိုင်းရှိ နေဝါရီ ဘာသာစကား (Nepal Bhasa) တွင် 12 ရာစုမှ စတင်ခဲ့သော စပီကာနှင့် စာပေပေါင်း တစ်သန်းရှိပြီး လူတစ်သန်းနီးပါးသည် Magaric ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသော်လည်း ကျန်ဘာသာစကားများမှာ သေးငယ်သော စကားပြောအသိုင်းအဝိုင်းများရှိသည်။နီပေါရှိ အခြားအထီးကျန်များနှင့် အုပ်စုငယ်များမှာ Dura ၊ Raji-Raute ၊ Chepangic နှင့် Dhimalish တို့ဖြစ်သည်။Lepcha ကို နီပေါအရှေ့ပိုင်းမှ ဘူတန်အနောက်ဘက်အထိ ဒေသတစ်ခုတွင် ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|van Driem|2007}}ဘူတန်၏ဘာသာစကားအများစုမှာ Bodish ဖြစ်သော်လည်း၊ 'Ole (&quot;Black Mountain Monpa&quot;)၊ Lhokpu နှင့် Gongduk နှင့် Tshangla ၏ပို၍ကျယ်ပြောသောအသိုက်အဝန်းကြီးသုံးခုလည်းရှိသည်။ {{Sfnp|van Driem|2011a}}

တနိုင်းဘာသာစကားများ ကို အရုဏာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ၏ တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအများစုနှင့် တိဗက်၏ ကပ်လျက်ဒေသများ  ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|Burling|2003}}အရုဏာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ၏ ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားများသည် Siangic ၊ Kho-Bwa (သို့မဟုတ် Kamengic)၊ Hruso ၊ Miju နှင့် Digaro ဘာသာစကားများ (သို့မဟုတ် Mishmic) အုပ်စုငယ်များမှ ကွဲပြားပါသည်။ {{Sfnp|Burling|2003}}ဤအုပ်စုများသည် တိဗက်-ဗမာ ဝေါဟာရအတော်လေးနည်းပါးကြပြီး၊ Bench နှင့် Post တို့သည် တရုတ်-တိဗက်တွင် ၎င်းတို့၏ပါဝင်မှုကို အငြင်းပွားကြသည်။ {{Sfnp|Blench|Post|2011}}

ဘာသာစကားမျိုးစုံနှင့် အုပ်စုခွဲများကို မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ကုန်းမြင့်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသည် [[နမ်းဘာသာစကားအနွယ်များ|နုံဘာသာစကားများ]] အုပ်စုငယ်အပြင် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများ [[ကချင်ဘာသာစကား|နေထိုင်ရာ]] နေရာဖြစ်သည်။Brahmaputran သို့မဟုတ် [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|Sal ဘာသာစကားများတွင်]] အနည်းဆုံး [[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|Boro-Garo]] နှင့် Konyak ဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး အိန္ဒိယပြည်နယ်များမှတဆင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]] ၊ [[မေဃာလယပြည်နယ်]] နှင့် [[တြိပူရပြည်နယ်]] တို့ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတွင် ပြောဆိုကြပြီး Jingpho-Luish အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} {{Sfnp|Burling|2003}}

[[နာဂလန်ပြည်နယ်|နာဂလန်း]] ၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ဘက်ရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများသည် Ao ၊ Angami-Pochuri ၊ Tangkhulic နှင့် Zeme ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များအပြင် ကာဘီဘာသာစကား ဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။ပြောဆိုသူ ၁.၄ သန်းရှိသော မဏိပူရပြည်နယ်၏ အဓိကဘာသာစကားဖြစ်သော [[ကသည်းဘာသာစကား]] သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် [[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီးချင်းဘာသာစကား]] ၅၀ သို့မဟုတ် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ချင်းပြည်နယ်]] တို့တွင် ပြောဆိုနေကြပါသည်။

[[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကားကို]] ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာကြား [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ|စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသရှိ]] လူတစ်စုက ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} {{Sfnp|Burling|2003}}

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ဘာသာဗေဒ]]
[[Category:ဘာသာစကား မိသားစုများ]]
[[Category:ဘာသာစကား အမျိုးအစားများ]]</text>
      <sha1>10imvokqdyiaotuxn2nq1otw95y5txo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044603</id>
      <parentid>1044602</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T08:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* မျိုးရိုးဗီဇ */</comment>
      <origin>1044603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64810" sha1="0j0easoi4pbdlo1rshejvzaf6m01nr5" xml:space="preserve">{{Short description|Group of the Sino-Tibetan language family}}
{{Infobox language family
|name   = တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ
|region = [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[အရှေ့အာရှ]]၊ [[တောင်အာရှ]]
|familycolor = Sino-Tibetan
|protoname = ရှေးဦး တိဗက်-ဗမာ
|iso5   = tbq
|glotto = none
|map    = Lenguas tibeto-birmanas.png
|mapcaption= တိဗက်-ဗမာနွယ်၏ ပင်မကိုင်းခွဲများ-
{{col-begin}}
{{col-3}}
{{legend|#32CD32|[[တိဗက်ဘာသာစကားများ|တိဗက်နွယ်]]}}
{{legend|#FFD700|[[ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]]}}
{{legend|#FF0000|[[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်]]}}
{{legend|#FF4500|[[ရွန်ဘာသာစကားများ|ရွန် (Rung)]]}}
{{col-3}}
{{legend|#8B4513|[[တာနီဘာသာစကားများ|တာနီ]]}}
{{legend|#800000|[[ချန်နွယ် ဘာသာစကားများ|ချန်နွယ် (Qiang)]]}}
{{legend|#0000FF|[[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|ဘိုရို-ဂါရို]]}}
{{legend|#1E90FF|[[ကွန်ညပ်ဘာသာစကားများ|ကွန်ညပ် (Konyak)]]}}
{{col-3}}
{{legend|#9400D3|[[နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ|နာဂ]]}}
{{legend|#FF69B4|[[ကသည်းဘာသာစကား|ကသည်း]]}}
{{legend|#FF1493|[[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီး-ချင်း-မီဇို]]}}
{{col-end}}
}}

'''တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ''' (Tibeto-Burman languages) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]ကြီးအတွင်း [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ]] မပါဝင်သည့် ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားအစုအဖွဲ့အားလုံးကို စုပေါင်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် [[တိဘက်လူမျိုးများ|တိဗက်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] နှင့် [[နော့ဆူဘာသာစကား|ယီဘာသာစကား]] တို့ကဲ့သို့သော အဓိကဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] တို့၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားများသည်လည်း ဤအုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;Thurgood2003&quot;&gt;Thurgood, G., &amp; LaPolla, R. J. (2003). ''The Sino-Tibetan Languages''. Routledge.&lt;/ref&gt; မိသားစုဝင် ဘာသာစကား အမျိုးကွဲပေါင်း ၄၀၀ ကျော်သည် အရှေ့အာရှ၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြေပြန့်လွင်ပြင်များတွင်ပါ ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုကြသည်။ &lt;ref name=&quot;Zhang2020&quot;&gt;Zhang, H., et al. (2020). &quot;Phylogenetic evidence for the origin and expansion of Sino-Tibetan languages&quot;. ''Nature'', 583(7817).&lt;/ref&gt;

အစဉ်အလာအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]ကို [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ|တရုတ်နွယ်]] (Sinitic) နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] (Tibeto-Burman) ဟူ၍ ပင်မအုပ်စုကြီး နှစ်ခုအဖြစ် ရိုးရှင်းစွာ ခွဲခြားလေ့ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တရုတ်နွယ် မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ၏ မူလအစ ရေဝေရေလဲကို အဆိုပါအယူအဆက တိကျစွာ မရှင်းပြနိုင်သည့်အတွက်၊ ယခုအခါ ပညာရှင်အများစုက ဤသို့ ပင်မအုပ်စု နှစ်ခုခွဲခြားခြင်းကို လက်မခံတော့ဘဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သစ်ပင်ခက်မများသဖွယ် ခွဲဖြာထွက်သည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင် လေ့လာနေကြသည်။&lt;ref name=&quot;Sagart2019&quot;&gt;Sagart, L., et al. (2019). &quot;Dated language phylogenies shed light on the ancestry of Sino-Tibetan languages&quot;. ''PNAS'', 116(21), 10317–10322.&lt;/ref&gt;တစ်ဖက်တွင်လည်း ခေတ်သစ် မော်လီကျူး ဗီဇဗေဒ  အချက်အလက်များအရ ဖခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော Y-DNA Haplogroup O3 (O2a2b1a1-M117) သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကား မိသားစုဝင်များတွင် အများဆုံး တွေ့ရှိရသည့် ဘုံမျိုးရိုးဗီဇ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot;&gt;Wang, C. C., et al. (2021). &quot;Genomic insights into the formation of human populations in East Asia&quot;. ''Nature'', 591(7849), 413–419.&lt;/ref&gt; ဤ DNA အထောက်အထားများသည် ရှေးဦး လူသားတို့၏ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှုနှင့် အရှေ့အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများ၌ အခြေချခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းကို သိပ္ပံနည်းကျ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရာတွင် အဓိက သက်သေအဖြစ် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot; /&gt;

== အုပ်စုသတ်မှတ်မှု ==
တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသူဦးရေ ဒုတိယအများဆုံး ဘာသာစကားအုပ်စုဖြစ်ပြီး ပညာရှင်များက ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုများကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာခဲ့ကြသည်။၁၉ ရာစုတွင် ဥရောပ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များသည် အရှေ့တောင်အာရှ ဘာသာစကားများကို စတင်လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ဘာသာစကားများကို ၎င်းတို့၏ '''ဖွဲ့စည်းပုံ (Structure)''' အပေါ် အခြေခံ၍ အုပ်စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။

* '''Monosyllabic Theory:''' အစောပိုင်း ပညာရှင်များက စကားလုံး တစ်လုံးချင်း အသံထွက်သော (Monosyllabic) နှင့် အသံနိမ့်အသံမြင့် ရှိသော (Tonal) ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ထိုင်း နှင့် ဗီယက်နမ် ဘာသာစကားများကို အုပ်စုတစ်ခုတည်းဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြဖူးသည်။

၁၉၂၀ ကျော်ကာလများတွင် ပြင်သစ်ပညာရှင် '''Jean Przyluski''' က &quot;Sino-Tibetan&quot; ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို စတင်သုံးစွဲခဲ့ပြီး ဤမိသားစုကို အဓိက အကိုင်းအခက် (၃) ခု ခွဲခြားခဲ့သည် -

# '''Tibeto-Burman''' (တိဗက်-ဗမာ)
# '''Chinese''' (တရုတ်)
# '''Tai-Kadai''' (တိုင်-ကဒိုင်) - နောင်တွင် တိုင်''-''ကဒိုင်သည် သီးခြားမိသားစုဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၁၉၄၀ ဝန်းကျင်တွင် ပညာရှင် '''Paul Benedict''' က &quot;Sino-Tibetan Philology&quot; စီမံကိန်းဖြင့် ပိုမိုစနစ်တကျ ခွဲခြားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အဓိက အောင်မြင်မှုမှာ -

* '''တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai)''' နှင့် '''မြောင်-ယောင် (Hmong-Mien)''' ဘာသာစကားများသည် တရုတ်-တိဗက် မိသားစုဝင်များ မဟုတ်ကြောင်း ဖယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
* ၎င်းက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို '''တရုတ်(Chinese)''' နှင့် '''တိဗက်-ကရင်(Tibeto-Karen)''' ဟူ၍ အဓိက အကိုင်းကြီး နှစ်ခု ခွဲခြားခဲ့ပြီး၊ဤအုပ်စုအောက်တွင် ဗမာဘာသာစကားကိုထားရှိခဲ့သည်။

ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒတွင် '''James Matisoff''' က Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus (STEDT) စီမံကိန်းဖြင့် ရှေးဦးဘာသာစကား (Proto-Sino-Tibetan) ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ရာမှ -

* တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) နှင့် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman) တို့သည် တူညီသော ဘိုးဘွားဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြခဲ့သည်။

ယခုအခါ ပညာရှင်အချို့ (ဥပမာ- George van Driem) က &quot;Sino-Tibetan&quot; အမည်အစား '''&quot;Trans-Himalayan&quot;'''ဟု ခေါ်ဆိုရန် အဆိုပြုကြသည်။ ဤယူဆချက်အရ တရုတ်ဘာသာစကားသည် သီးခြားအကိုင်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ တိဗက်-ဗမာ အကိုင်းအခက်များထဲမှ တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

လက်ရှိတွင် အများစုက တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကို အောက်ပါအတိုင်း အခြေခံခွဲခြားထားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
| valign=&quot;top&quot; |'''အုပ်စုအမည်'''
| valign=&quot;top&quot; |'''အဓိကဘာသာစကားများ'''
|-
| valign=&quot;top&quot; |'''Sinitic (တရုတ်နွယ်)'''
| valign=&quot;top&quot; |မန်ဒရင်း၊ ကန်တုံ၊ ဝူ စသည့် တရုတ်ဘာသာစကားစုများ
|-
| valign=&quot;top&quot; |'''Tibeto-Burman (တိဗက်-ဗမာ)'''
| valign=&quot;top&quot; |ဗမာ၊ တိဗက်၊ ကရင်၊ ကချင် (ဂျိန်းဖော)၊ လီဆူ၊ နာဂ စသည်ဖြင့်
|}

== စတင်ရာဒေသ ==

'''တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများ'''သည် တရုတ်–တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ ပင်မအခြေခံ အစိတ်အပိုင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလူမျိုးစုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာ (ဗမာ)]]၊ [[တိဘက်လူမျိုးများ|တိဗက်]]၊ [[နာဂလူမျိုး|နာဂ]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] လူမျိုးများအပြင် အခြားသော တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် ဘာသာစကားပြော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများစွာ ပါဝင်ကြသည်။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနပြုချက်များအရ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင်တို့၏ မူလအစပြုရာ မွေးရပ်မြေ သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]])၊ [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့် မြောက်ပိုင်း]] နှင့် [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာတောင်တန်းဒေသ]]များ ဖြစ်ကြောင်း အများစုက လက်ခံယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Van Driem, George (2001). ''Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region''. Leiden: Brill.&lt;/ref&gt; ထိုဒေသများမှတစ်ဆင့် လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းမှုများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဆင့်ဆင့် ခွဲဖြာထွက်လာခဲ့ရာမှ ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့အခြေချလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

{{Multiple image
| align     = center
| direction = horizontal
| width     = 250
| image1    = The origin and spread of the Sino-Tibetan language family.png
| alt1      = Sagart et al. ၏ မြေပုံ
| caption1  = Sagart et al. (၂၀၁၉) ၏ မြောက်တရုတ် (မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း) မွေးရပ်မြေ သီအိုရီမြေပုံ{{sfnp|Sagart|Jacques|Lai|Ryder|2019|pp=10319–10320}}
| image2    = Homeland and dispersal of the Sino-Tibetan languages (2).svg
| alt2      = van Driem ၏ မြေပုံ
| caption2  = Van Driem (၂၀၀၅) ၏ ဆီချွမ်/ဟိမဝန္တာအခြေပြု မွေးရပ်မြေ သီအိုရီမြေပုံ{{sfnp|van Driem|2005|pp=94–97}}
| image3    = Homeland and dispersal of the Sino-Tibetan languages.svg
| alt3      = Blench ၏ မြေပုံ
| caption3  = Blench (၂၀၀၉) ၏ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းအခြေပြု သီအိုရီမြေပုံ&lt;ref&gt;{{Cite web|last1=Blench|first1=Roger|last2=Post|first2=Mark|date=2010|title=NE Indian languages and the origin of Sino-Tibetan|url=https://www.rogerblench.info/Language/Sino-Tibetan/Blench%20ICSTLL42%20Chiang%20Mai%20paper.pdf|access-date=2021-10-28|website=rogerblench.info|page=20|archive-date=27 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527064203/https://www.rogerblench.info/Language/Sino-Tibetan/Blench%20ICSTLL42%20Chiang%20Mai%20paper.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}

== မျိုးရိုးဗီဇ ==
မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇ စစ်ဆေးချက်များအရ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများတွင် အချို့သော Haplogroup များ ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော မျိုးရိုးဗီဇလိုင်း (Y-Chromosome DNA) တွင် အဓိကအကျဆုံးတွေ့ရသည့် Haplogroup O-M175 သည် အရှေ့အာရှသား အများစုတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ဗီဇလိုင်းဖြစ်ပြီး တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများတွင်လည်း အမြင့်မားဆုံး ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တည်ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;Karmin, Monika et al. (2015). &quot;A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture&quot;. ''Genome Research'', 25(4), 459–466.&lt;/ref&gt; 

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများအကြား မျိုးရိုးဗီဇအရ တူညီစွာ ချိတ်ဆက်နေသော ဘုံ Haplogroup (Shared Haplogroups) များသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းမတင်မီခေတ် ကနဦးအစပြုရာ တူညီမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းချင်း ရောနှောဆက်နွှယ်ခဲ့ပုံများကို ထင်ဟပ်နေစေသည်။&lt;ref&gt;Su, Bing et al. (2000). &quot;Y-Chromosome Evidence for a Northward Migration of Modern Humans into East Asia during the Last Ice Age&quot;. ''American Journal of Human Genetics'', 65(6), 1718–1724.&lt;/ref&gt; 

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုအားလုံးနီးပါးကို တူညီစွာ ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် အဓိကအကျဆုံးသော ဖခင်ဘက်မှ ဘုံဗီဇလိုင်းမှာ Haplogroup O-M117 (O2a2b1a1-M117) ဖြစ်သည်။ ဤဗီဇလိုင်းသည် တိဘက်မြင့်တန်းတွင် နေထိုင်ကြသော တိဘက်လူမျိုးများ၊ မြေပြန့်နှင့် တောင်တန်းဒေသများရှိ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]၊ [[ယီလူမျိုး|ယီ]] နှင့် [[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] လူမျိုးများအကြားတွင် သိသာထင်ရှားစွာ ဗဟိုပြု၍ တူညီစွာ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;Li, Hui et al. (2008). &quot;Paternal Heritage of Discovery: Y-chromosomal evidence of Han-Tibetan divergence&quot;. ''Annals of Human Genetics'', 72(2), 167–181.&lt;/ref&gt; ဤဘုံဗီဇ တည်ရှိနေမှုက တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးများအားလုံးသည် သမိုင်းဦးခေတ် ကျောက်ခေတ်သစ် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး (အထူးသဖြင့် လူး၊ ဆတ် စိုက်ပျိုးမှု) တိုးတက်လာရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း သို့မဟုတ် တရုတ်ပြည် အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် &quot;ဘုံဘိုးဘွားလိုင်း&quot; တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်ခွဲဖြာလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဗီဇလိုင်း (mtDNA) တွင်လည်း တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်တို့သည် Haplogroup M9a နှင့် G2a ဗီဇလိုင်းနှစ်ခုလုံးကို တွေ့ရပြီး တိဘက်လူမျိုးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများ (ဥပမာ- ဗမာနှင့် ကချင်) အကြားတွင် တူညီစွာ ဖြန့်ကြက်တည်ရှိနေသော ဘုံမိခင်မျိုးရိုးလိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Wen, Bo et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports the Kazakh and Tibeto-Burman connection&quot;. ''Molecular Biology and Evolution'', 21(11), 2011–2019.&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများသည် မြောက်ဘက် ကုန်းပြင်မြင့်တွင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်သော တိဘက်လူမျိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အရှေ့တောင်အာရှ၏ မူလဗီဇများနှင့် ပိုမိုထိစပ်ချိတ်ဆက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းမှာ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာသောအခါ ဒေသခံ မွန်-ခမာနွယ်ဝင်များ၊ တိုင်-ရှမ်းများနှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သွေးနှောရောယှက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ [[အော်တိုဆုမ်းမား DNA|အော်တိုဆုမ်းမား ဗီဇပုံစံများ]] (Autosomal DNA profiles) တွင် အထင်ရှားဆုံး တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။&lt;ref&gt;Kutanan, Wibhu et al. (2018). &quot;Asymmetric maternal and paternal genetic histories of Tibeto-Burman speaking groups&quot;. ''Scientific Reports'', 8(1), 3281.&lt;/ref&gt;

=== ဇီဝကမ္မနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများ ===
တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့အခြေအနေ အခက်ခဲဆုံးသော ကုန်းမြင့်ဒေသများနှင့် ရာသီဥတုများတွင် ရေရှည်ရှင်သန်နိုင်ရန်အတွက် ထူးခြားဆန်းပြားသော ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ (Genetic Adaptations) ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။&lt;ref&gt;Simonson, T. S., et al. (2010). &quot;Genetic evidence for high-altitude adaptation in Tibetans&quot;. ''Science'', 329(5987), 72–75.&lt;/ref&gt;

EPAS1 နှင့် EGLN1 ဗီဇများသည် တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် (အထူးသဖြင့် တိဘက်လူမျိုးများ) တွင် ထင်ရှားဆုံးတွေ့ရသည့် ဗီဇပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ သာမန်လူသားများ အောက်စီဂျင်နည်းပါးသော အရပ်သို့ ရောက်ပါက သွေးခဲခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ဤဗီဇပြောင်းလဲမှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် သွေးတွင်း ဟေမိုဂလိုဘင် (Hemoglobin) ပမာဏကို ပုံမှန်အတိုင်း ထိန်းညှိပေးကာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိဘဲ ကျန်းမာစွာ အသက်ရှူ ရှင်သန်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2010&quot;&gt;Yi, X., et al. (2010). &quot;Sequencing of 50 human exomes reveals adaptation to high altitude&quot;. ''Science'', 329(5987), 75–78.&lt;/ref&gt; သုတေသနများအရ ဤ EPAS1 ဗီဇသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းသောင်းချီက မျိုးသုဉ်းသွားခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းလူသားမျိုးနွယ်စု '''ဒနီဆိုဗန် (Denisovans)''' ထံမှ သွေးနှောမှုမှတစ်ဆင့် ဆင်းသက်ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Huerta-Sánchez, E., et al. (2014). &quot;Altitude adaptation in Tibetans caused by introgression of Denisovan-like DNA&quot;. ''Nature'', 512(7513), 194–197.&lt;/ref&gt;

တိဗက်–ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးစုများတွင် ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic Acid) စုပ်ယူမှုနှင့် ဆဲလ်ဒီအန်အေ ပြုပြင်ခြင်းကို အားပေးသည့် MTHFR ဗီဇပြောင်းလဲမှုများ ထင်ရှားသည်။ ယင်းသည် တောင်မြင့်ဒေသများရှိ ပြင်းထန်သော နေရောင်ခြည် (UV Radiation) ဒဏ်ကြောင့် အရေပြားကင်ဆာ မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ပေးသလို၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အအေးဒဏ်ကို အလွယ်တကူ ခံနိုင်ရည်ရှိစေသည်။&lt;ref&gt;Yang, J., et al. (2017). &quot;High-altitude adaptation of Tibetan MTHFR gene polymorphisms&quot;. ''Scientific Reports'', 7, 41720.&lt;/ref&gt;

=== စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ ===

မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် လူမျိုးများ၏ သွေးလိုင်းတွင် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော ဆဲလ်များအကြား ဆက်သွယ်မှုကို အားကောင်းစေသည့် ဗီဇအပြောင်းအလဲအချို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဆိုးရွားပြင်းထန်သော ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများအောက်တွင် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုနှင့် တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားမှု (Anxiety and Depression) ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည့် Neurotransmitter စနစ်ဆိုင်ရာ ဗီဇအပြောင်းအလဲများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Zheng, W., et al. (2023). &quot;Genome-wide evolutionary analysis reveals neurological and psychological adaptations in high-altitude populations&quot;. ''Molecular Biology and Evolution'', 40(5), msad098.&lt;/ref&gt;

ဤအာရုံကြောဆိုင်ရာ ဗီဇပြောင်းလဲမှုများသည် ၎င်းတို့အား သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ဖိအားဒဏ်များကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှု (Mental Resilience) ကောင်းမွန်စေပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်သစ်တွင် အလျင်အမြန် အသားကျ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်နိုင်စွမ်း ရှိသော အုပ်စုများအဖြစ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စရိုက်လက္ခဏာကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Kutanan, W., et al. (2021). &quot;The genetic and psychological matrix of Tibeto-Burman populations&quot;. ''Human Genetics'', 140(9), 1311–1326.&lt;/ref&gt;

== သဒ္ဒါအသုံးပြုပုံ ==
တိဗက်-ဗမာစကားများတွင် သဒ္ဒါပုံစံများသည် အခြား အာရှဘာသာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သော်လည်း ထူးခြားမှုရှိသည်။ အများအားဖြင့် SOV (ကတ္တား–ကံ–ကြိယာ) စာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံကို အသုံးပြုကြသည်။ဥပမာ “ငါသူ့ကိုပြောတယ်” ဟူသောစာကြောင်းတွင် “ငါ”သည် ကတ္တားဖြစ်ပြီး “သူ”သည်ကံဖြစ်သည် “ပြောတယ်၊ပြောသည်”သည် ကြိယာဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;Bradley (1997); Matisoff (2003); Thurgood &amp; LaPolla (2003)&lt;/ref&gt; 
ဥပမာ အားဖြင့်မြန်မာဘာသာစကားတွင် &quot;ငါ သစ်သီး စားတယ်။&quot;၊
တိဗက်ဘာသာတွင် &quot;Nga za za yin&quot; (ငါ သစ်သီး စားသည်) ။ 
နာဂဘာသာများတွင်လည်း သဘောတူပုံစံတူသည်။
မြန်မာ – &quot;ငါ၏ စာအုပ်&quot;။
တိဗက် – &quot;Nga’i deb&quot; (ငါ၏ စာအုပ်)။  
ကချင် – &quot;Nga ai kaw&quot; (ငါ၏ စာအုပ်)။

==တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုဝင်များ==

[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]၏ အဓိက ဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သော တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုခွဲခြားနိုင်သည် -

=== အဓိက ဘာသာစကားအုပ်စုများ ===

* '''တိဗက်အုပ်စု (Tibetic):'''
** [[တိဗက်ဘာသာစကား]] (Amdo, Kham, Ü-Tsang)
** [[ဒရွန်ခါဘာသာစကား|Dzongkha]] (ဘူတန်နိုင်ငံသုံး)
** ဆစ်ခ်ကင်း (Sikkimese) နှင့် ရှဲပါ့ (Sherpa)

* '''လိုလို-ဗမာအုပ်စု (Lolo-Burmese):'''
** [[ဗမာဘာသာစကား]] နှင့် ဗမာနွယ်ဝင်များ (အာချန်/မိုင်းသာ၊ လော်ဝေါ် သို့မဟုတ် မရူ)
** [[ယီဘာသာစကား|လိုလို (ယီ)]]၊ လီဆူ၊ နရှီး၊ အာခါ

* '''ကရင်အုပ်စု (Karenic):'''
** [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်]]၊ [[ပိုးကရင်ဘာသာစကား|ပိုးကရင်]]
** [[ကယားဘာသာစကား|ကယား (ကရင်နီ)]]၊ [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]၊ ကယန်း

* '''ချင်း-ကူကီး-နာဂအုပ်စု (Kuki-Chin-Naga):'''
** [[ချင်းဘာသာစကား|ချင်း]] (တီးတိန်၊ ဟားခါး စသည်)၊ ကူကီး၊ ဇိုမီး
** [[နာဂဘာသာစကား|နာဂများ]]
** ကသည်း (Meitei)

* '''ဆယ်လ်အုပ်စု (Sal):'''
** [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော (ကချင်)]]
** ဇိုင်ဝါး နှင့် လာချိဒ် (ယခင်က လိုလို-ဗမာအုပ်စုဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်)
** [[Luish အုပ်စု]]: သက်၊ ကတူး၊ Andro-Sengmai

* '''နုံအုပ်စု (Nungish):'''
** [[ရဝမ်ဘာသာစကား|ရဝမ်]]၊ ထရုံ

* '''Qiangic အုပ်စု:'''
** Qiang၊ Pumi၊ Muya၊ Ersu (စီချွမ်ကုန်းမြင့်ဒေသသုံး)

* '''Tani အုပ်စု:'''
** Galo, Apatani, Nyishi (အာရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်သုံး)

* '''အခြား ဟိမဝန္တာဒေသစုများ:'''
** '''Bodic အုပ်စု:''' Tamang, Gurung, Magar, Thakali
** '''Kiranti အုပ်စု:''' Rai များ (Bantawa, Chamling စသည်)၊ Limbu
** '''Newaric:''' Newar (Nepal Bhasa), Baram
** '''အခြား:''' Lepcha, Dhimalic, Dhambojiya

== ပြောဆိုသူဦးရေနှင့် အခြေအနေ ==

[[File:Lenguas tibeto-birmanas.png|thumb|right|300px|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ ပြန့်နှံ့တည်ရှိပုံပြမြေပုံ]]

&quot;တိဗက်-ဗမာ&quot; ဟူသော အမည်သည် ဤအုပ်စုအတွင်း ပြောဆိုသူ အများဆုံးဖြစ်သည့် ဗမာနှင့် တိဗက်ဘာသာစကားနှစ်ခုကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ဘာသာစကား !! ပြောဆိုသူဦးရေ (ခန့်မှန်းခြေ) !! အဓိကတည်နေရာ
|-
| [[ဗမာဘာသာစကား]] || ၃၅ သန်းကျော် || [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|-
| [[ယီဘာသာစကား|လိုလို (ယီ)]] || ၁၀ သန်းခန့် || တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း
|-
| [[တိဗက်ဘာသာစကား]] || ၈ သန်းကျော် || တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသ
|-
| အခြားဘာသာစကားများ || ၈ သန်းခန့် || ဟိမဝန္တာနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ
|-
| '''စုစုပေါင်း''' || '''၆၁ သန်းခန့်''' || 
|}

တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကား ပြောဆိုသူ စုစုပေါင်း ၆၁ သန်းနီးပါး ရှိသည့်အနက် [[ဗမာဘာသာစကား]] ပြောဆိုသူအရေအတွက်သည် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဘာသာစကား အများစုမှာ လူနည်းစု အဖွဲ့အစည်းငယ်များအဖြစ်သာ တည်ရှိကြသည်။

== သမိုင်း ==
18 ရာစုအတွင်းတွင် ကျယ်ပြန့်သော စာပေထုံးတမ်းစဉ်လာများရှိသည့် ဘာသာစကားနှစ်ခု ဖြစ်သည့် တိဗက်နှင့် ဗမာအကြား တူညီသည်ကို ပညာရှင်အများအပြား သတိပြုမိခဲ့ကြသည်။နောက်ရာစုနှစ်များတွင် Brian Houghton Hodgson သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများနှင့် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဘာသာစကားများအကြောင်း အချက်အလက်များစွာကို စုဆောင်းခဲ့ပြီး လေ့လာခဲ့ရာ အများစုမှာ တိဗက်နှင့် ဗမာ ဘာသာစကား တို့နှင့် ဆက်စပ်မှုများရှိကြောင်း သတိပြုမိလာခဲ့သည်။ {{Sfnp|Hodgson|1853}}အချို့သော အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမြင့်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ဆက်စပ်ဘာသာစကားများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။&quot;တိဗက်-ဗမာ&quot; ဟူသောအမည်ကို 1856 ခုနှစ်တွင် ပညာရှင် James Logan မှ ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ကရင်ဘာသာစကားများကိုလည်းထိုအဖွဲ့တွင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ {{Sfnp|Logan|1856}} {{Sfnp|Logan|1858}}Charles Forbes က မိသားစုသည် Max Muller 's Turanian ၏ Gangetic နှင့် Lohitic အကိုင်းအခက်များကို ပေါင်းစည်းခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး ဆီးမိုက် ၊ &quot;အာရီယန်&quot; ( [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ]] ) နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားများမှလွဲ၍ Eurasian ဘာသာစကားများအားလုံးပါဝင်သော ဧရာမမိသားစုကြီးဖြစ်သည်။ {{Sfnp|Forbes|1878}}''အိန္ဒိယဘာသာဗေဒစစ်တမ်း'' ၏ တတိယမြောက်အတွဲကို ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ တိဘက်-ဗမာဘာသာစကားများ အကြောင်းရှင်းလင်းထားသည်။

ဂျာမန်လူမျိုး ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ သမိုင်းပညာရှင်၊ လူမျိုးရေးဆရာ Julius Klaproth က ဗမာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်အားလုံးတွင် တူညီသော အခြေခံ [[ဝေါဟာရ|ဝေါဟာရများကို]] မျှဝေကြသည်၊ သို့သော် [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] ၊ [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်တို့]] သည် အတော်လေး ကွဲပြားကြောင်း ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။ {{Sfnp|van Driem|2001}}1883 ခုနှစ်တွင် Ernst Kuhn နှင့် 1896 ခုနှစ်   ဂျာမန်  ဘာသာဗေဒပညာရှင် August Conrady  အပါအဝင် စာရေးဆရာအများအပြားသည် တိဗက်-ဗမာ နှင့် ထိုင်းတရုတ် ဟူ၍ ကိုင်းဆက်နှစ်ခုပါရှိသော &quot;အင်ဒို-ချိုင်းနား&quot; ဘာသာစကားမိသားစုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ {{Sfnp|van Driem|2001}}[[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားများကို]] တရုတ်နှင့် မျှဝေထားသော ဝေါဟာရနှင့် typological features များကို အခြေခံ၍ ထည့်သွင်းထားခဲ့ပြီးJean Przyluski သည် ''Sino-Tibétain'' (Sino-Tibetan) ဟူသော ဝေါဟာရကို Antoine Meillet နှင့် Marcel Cohen 's ''Les Langues du Monde'' တွင် 1924 ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့၏အခန်းခေါင်းစဉ်အဖြစ် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ {{Sfnp|Sapir|1925}}

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်းအကောင့်အများစုတွင် တိုင် ဘာသာစကားများကို တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ တွင်မထည့်သွင်းကြတော့သော်လည်း တရုတ်ဘာသာဗေဒပညာရှင်အများအပြားက ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းထားဆဲဖြစ်သည်။၁၉၇၇ခုနှစ် တွင် Li Fang-Kuei နှင့် Laurent Sagart တို့က တိုင်ဘာသာစကားများ နှင့် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ အကြား၌ regular sound correspondences မရှိကြောင်း ပြသသည်။၁၉၉၀ကျော်ခုနှစ်များတွင် တိုင်နှင့် တရုတ်စကားအကြား အခြေခံဝေါဟာရတူညီမှုများ မရှိကြောင်း၊ ဝေါဟာရတူမှုများသည် “loanwords” ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=818-16|title=Ethnologue Tai–Kadai family tree}}&lt;/ref&gt;တိဗက်-ဗမာ နှင့် တရုတ်တို့ကြား ဆက်စပ်မှုကို ယခုအခါ ဘာသာဗေဒ ပညာရှင် အများစု က Roy Andrew Miller နှင့် Christopher Beckwith ကဲ့သို့သော လက်ခံထားသည်။ {{Sfnp|Miller|1974}} {{Sfnp|Beckwith|1996}} {{Sfnp|Beckwith|2002}}မကြာသေးမီက အငြင်းပွားမှုများသည် တရုတ်-တိဗက်ကို တရုတ်နှင့် တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုခွဲများအဖြစ် အဆိုပြုထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ဒီခွဲခြားမှုစနစ်ဟာ Kuhn နဲ့ Conrady တို့က ပထမဦးဆုံးတင်ပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာလည်း Paul Benedict (1972) နဲ့ James Matisoff တို့က ထပ်မံကျယ်ပြန့်အောင်တိုက်ပွဲလုပ်ခဲ့ပေမဲ့  “Tibeto-Burman” ဆိုတဲ့အုပ်စုသည် သီးသန့်အုပ်စု တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်ဖူးသေးတာ မရှိပါ။ {{Sfnp|Handel|2008}}
== ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် ==
တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား အများစုသည် သွားလာရန်ခက်ခဲသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသောကြောင့် ထိုဘာသာစကားများကို လေ့လာရာတွင် အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။ ထိုဘာသာစကားအများစုသည် အရေးအသားစနစ်မရှိကြသေးပါ။အခြားဘာသာစကားများနှင့်တိကျသောဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန်ထက် တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားကို ယေဘူယျအားဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူသည်။ {{Sfnp|Handel|2008}}ဘာသာစကား အုပ်စုခွဲ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာရှိပြီး ပြောဆိုသူသန်းပေါင်းများစွာရှိသောလည်း အချို့သော တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင်ဘာသာစကားများသည် ပျောက်ကွယ်သွားမည့် အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်ရမှုများရှိသည် {{Sfnp|van Driem|2011a}}။ဤအုပ်စုခွဲများကို ဤနေရာတွင် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စစ်တမ်းကောက်ယူထားပါသည်။

=== အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ===
[[File:Ethnolinguistic_map_of_Burma_1972_en.svg|right|thumb|[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကား မိသားစုများ]]

တိဗက်-ဗမာဘာသာစကား၏ တောင်ဘက်အကျဆုံးအုပ်စုဖြစ်သော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်ဘာသာစကား]]များကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လူသုံးသန်း နီးပါးပြောဆိုကြသည်။ ကရင်ဘာသာစကားသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ]] နှင့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ]] နှင့် ထိတွေ့မှုကြောင့် ရည်ညွှန်းထားသည့် ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ စကားလုံးအစီအစဉ်ရှိခြင်းတွင် အခြားတိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ (Bai မှလွဲ၍) နှင့် ကွဲပြားသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}

တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအုပ်စု၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော ဘာသာစကားမှာ [[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာ]] ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် စံသတ်မှတ်ကာ မြန်မာဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူပေါင်း ၃၂ သန်းကျော်ရှိပြီး ၁၂ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက စာပေအစဉ်အလာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗမာဘာသာစကားသည် မြန်မာနှင့် ထိုင်း၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ နှင့် [[တရုတ် အနောက်တောင်ပိုင်း|အနောက်တောင်တရုတ်]] ကုန်းမြင့်တို့တွင် ဘာသာစကား ၁၀၀ ခန့် ပြောဆိုသော ဘာသာစကား 100 ခန့် ပါဝင်သည့် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်ပြီး အပြင်းအထန်လေ့လာပြီး ကောင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည် ။ အဓိကဘာသာစကားများတွင် [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ]] ပါဝင်ပြီး အနောက်ဘက် [[စီချွမ်]] နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]] မြောက်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်း၊ အာခါဘာသာစကား နှင့် ဟာနီဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး ယူနန်တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာအရှေ့ပိုင်း၊ လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်းနှင့် ယူနန်၊ မြန်မာမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]] နှင့် လားဟူ တို့ဖြစ်သည်။ လိုလို အုပ်စုခွဲရှိ ဘာသာစကားအားလုံးသည် ဩစထြိုအေးရှားတစ်ဘာသာစကား၏ လွှမ်းမိုးမှုကို သိသိသာသာပြသသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}၁ ရာစုတွင် တရုတ်အက္ခရာဖြင့် ရေးထားသော [[ပိုင်လင်ဘာသာစကား|ပါလန်]] သီချင်းများသည် လိုလို-ဗမာဘာသာစကားမှ စကားလုံးများကို မှတ်တမ်းတင်ထားပုံရပြီး တရုတ်အစီအစဉ်ဖြင့် စီစဉ်သည်။ {{Sfnp|Coblin|1979}}

[[File:Ethnolinguistic map of China 1983.png|thumb|right|Language families of China, with Tibeto-Burman in orange{{efn|Source: United States Central Intelligence Agency, 1983. The map shows the distribution of ethnolinguistic groups according to the historical majority ethnic groups by region. Note this is different from the current distribution due to ongoing internal migration and assimilation.}}]]
တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားများသည် ကာလကြာရှည်စွာ တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားသောကြောင့် ဆက်နွယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲစေသည်။ ယူနန်ပြည်နယ်တွင် စကားပြောသူတစ်သန်းဖြင့် ဘိုင်ဘာသာစကား သည် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ပြီး အလုပ်သမားအချို့က တရုတ်ဘာသာစကားများ၏ ညီမ ဘာသာစကားဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ ယူနန်မြောက်ပိုင်းရှိ နာဇီဘာသာစကားကို လိုလို-ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ တွင် ထည့်သွင်းလေ့ရှိသော်လည်း အခြားပညာရှင်များက ၎င်းကို အမျိုးအစားခွဲခြားမထားဘဲ ထားလိုကြသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} စီချွမ်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများသည် ရှေးဟောင်းအင်္ဂါရပ်များစွာကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် [[ချန်းဘာသာစကားအုပ်စု|Qiangic]] နှင့် Rgyalrongic ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များနေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ တိဘက်-ဗမာဘာသာစကားများတွင်  ဟူနန်၊ ဟူဘေး၊ ကွေ့ကျိုးနှင့် ချုံကင်းနယ်နိမိတ်ရှိ ဝူလင်တောင်တန်းများ တွင် ပြောဆိုသော Tujia သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။

ပျူနှင့်တန်ဂွတ်ကဲ့သို့ သမိုင်းဝင်ဘာသာစကားနှစ်ခုကိုလည်း တိဗက်-ဗမာဟု ယူဆကြသော်လည်း တိကျသောဆက်နွယ်မှုမှာ မသေချာပါ။ ပထမရာစုနှစ်များက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ [[ပျူဘာသာစကား|ပျူဘာသာစကားကို]] ဂုပတ္တအက္ခရာ ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ကမ္ပည်းစာများမှ လူသိများသည်။ ၁၂ ရာစု တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ [[အနောက်ရှားနယ်|အနောက် Xia]] ၏ [[တန်ဂု ဘာသာစကား|တန်ဂွတ်ဘာသာစကားကို]] တရုတ် တန်ဂတ်အက္ခရာ ဖြင့် ရေးသားထားသော စာသားများစွာဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}}

=== တိဗက်နှင့် တောင်အာရှ ===
[[File:South_Asian_Language_Families.png|right|thumb|လိမ္မော်ရောင်ဖြင့် တိဗက်-ဗမာနှင့် တောင်အာရှ ဘာသာစကား မိသားစုများ]]
Baltistan ၊ Ladakh ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ]] ၊ [[ဆစ်ကင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] ရှိ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် နှင့် အိမ်နီးချင်းဒေသများတွင် လူပေါင်း ရှစ်သန်းကျော်သည် တိဗက်ဘာသာစကား များစွာကို ဆက်စပ်ပြောဆိုကြသည်။ 8 ရာစုမှစတင်ခဲ့သော Classical Tibetan တွင် ကျယ်ပြောလှသော စာပေတစ်ခုအဖြစ်ရှိခဲ့သည်။ တိဗက်ဘာသာစကားများကို အများအားဖြင့် Bodish အုပ်စုအဖြစ် ဘူတန်နှင့် [[အရုဏာစလပဒေသပြည်နယ်|အရုဏာရှယ်ပါရာဒေ့ရှ်]] တို့၏ သေးငယ်သော အရှေ့ Bodish ဘာသာစကားများ ဖြင့် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။

ဟိမဝန္တာတောင်ဘက် တောင်စောင်းများတွင်လည်း တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား အများအပြားကို ပြောဆိုကြသည်။ဖော်ထုတ်နိုင်သော အရွယ်အစားကြီးမားသောအုပ်စုများမှာ [[ဟိမာစလပဒေသပြည်နယ်|ဟိမာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်]] နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့၏ အနောက်ဟိမဝန္တာဘာသာစကားများ ၊ Tamang တစ်သန်းရှိသော ဘာသာစကားများအပါအဝင် အနောက်နီပေါ၏ Tamangic ဘာသာစကားများ နှင့် နီပေါအရှေ့ပိုင်း Kiranti ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်။ကျန်အုပ်စုများသည် သေးငယ်ပြီး သီးခြားခွဲထားမှုများရှိသည်။နီပေါအလယ်ပိုင်းရှိ နေဝါရီ ဘာသာစကား (Nepal Bhasa) တွင် 12 ရာစုမှ စတင်ခဲ့သော စပီကာနှင့် စာပေပေါင်း တစ်သန်းရှိပြီး လူတစ်သန်းနီးပါးသည် Magaric ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသော်လည်း ကျန်ဘာသာစကားများမှာ သေးငယ်သော စကားပြောအသိုင်းအဝိုင်းများရှိသည်။နီပေါရှိ အခြားအထီးကျန်များနှင့် အုပ်စုငယ်များမှာ Dura ၊ Raji-Raute ၊ Chepangic နှင့် Dhimalish တို့ဖြစ်သည်။Lepcha ကို နီပေါအရှေ့ပိုင်းမှ ဘူတန်အနောက်ဘက်အထိ ဒေသတစ်ခုတွင် ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|van Driem|2007}}ဘူတန်၏ဘာသာစကားအများစုမှာ Bodish ဖြစ်သော်လည်း၊ 'Ole (&quot;Black Mountain Monpa&quot;)၊ Lhokpu နှင့် Gongduk နှင့် Tshangla ၏ပို၍ကျယ်ပြောသောအသိုက်အဝန်းကြီးသုံးခုလည်းရှိသည်။ {{Sfnp|van Driem|2011a}}

တနိုင်းဘာသာစကားများ ကို အရုဏာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ၏ တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားအများစုနှင့် တိဗက်၏ ကပ်လျက်ဒေသများ  ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|Burling|2003}}အရုဏာရှယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ၏ ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားများသည် Siangic ၊ Kho-Bwa (သို့မဟုတ် Kamengic)၊ Hruso ၊ Miju နှင့် Digaro ဘာသာစကားများ (သို့မဟုတ် Mishmic) အုပ်စုငယ်များမှ ကွဲပြားပါသည်။ {{Sfnp|Burling|2003}}ဤအုပ်စုများသည် တိဗက်-ဗမာ ဝေါဟာရအတော်လေးနည်းပါးကြပြီး၊ Bench နှင့် Post တို့သည် တရုတ်-တိဗက်တွင် ၎င်းတို့၏ပါဝင်မှုကို အငြင်းပွားကြသည်။ {{Sfnp|Blench|Post|2011}}

ဘာသာစကားမျိုးစုံနှင့် အုပ်စုခွဲများကို မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ကုန်းမြင့်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသည် [[နမ်းဘာသာစကားအနွယ်များ|နုံဘာသာစကားများ]] အုပ်စုငယ်အပြင် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် Jingpho-Luish ဘာသာစကားများ [[ကချင်ဘာသာစကား|နေထိုင်ရာ]] နေရာဖြစ်သည်။Brahmaputran သို့မဟုတ် [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|Sal ဘာသာစကားများတွင်]] အနည်းဆုံး [[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|Boro-Garo]] နှင့် Konyak ဘာသာစကားများ ပါဝင်ပြီး အိန္ဒိယပြည်နယ်များမှတဆင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]] ၊ [[မေဃာလယပြည်နယ်]] နှင့် [[တြိပူရပြည်နယ်]] တို့ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတွင် ပြောဆိုကြပြီး Jingpho-Luish အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} {{Sfnp|Burling|2003}}

[[နာဂလန်ပြည်နယ်|နာဂလန်း]] ၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ဘက်ရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသများသည် Ao ၊ Angami-Pochuri ၊ Tangkhulic နှင့် Zeme ဘာသာစကားအုပ်စုငယ်များအပြင် ကာဘီဘာသာစကား ဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။ပြောဆိုသူ ၁.၄ သန်းရှိသော မဏိပူရပြည်နယ်၏ အဓိကဘာသာစကားဖြစ်သော [[ကသည်းဘာသာစကား]] သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် [[ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ|ကူကီးချင်းဘာသာစကား]] ၅၀ သို့မဟုတ် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ချင်းပြည်နယ်]] တို့တွင် ပြောဆိုနေကြပါသည်။

[[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကားကို]] ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာကြား [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ|စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသရှိ]] လူတစ်စုက ပြောဆိုကြသည်။ {{Sfnp|Thurgood|2003}} {{Sfnp|Burling|2003}}

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ဘာသာဗေဒ]]
[[Category:ဘာသာစကား မိသားစုများ]]
[[Category:ဘာသာစကား အမျိုးအစားများ]]</text>
      <sha1>0j0easoi4pbdlo1rshejvzaf6m01nr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46936</id>
    <revision>
      <id>1044577</id>
      <parentid>847290</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T20:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yours Niz</username>
        <id>142329</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7380" sha1="6vxlmssuhg2cdlxbdp158kqesdibabj" xml:space="preserve">{{အယ်လ်ဂျီဘီတီ လမ်းပြ}}
[[File:Marcha-buenos-aires-gay2.jpg|thumb|left|အာဂျင်တီးနားတွင်လိင်တူချင်းအသိုင်းအဝိုင်း]]
'''ဂေး''' ဆိုသည်မှာ လိင်တူစုံမက်သူများ၊ လိင်တူဆက်ဆံမှုကိုသာ သဘောကျနှစ်ခြိုက်သူများအဖြစ် ခံယူထားသူများကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံး၏ အင်္ဂလိပ်အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ ''ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်း သို့ ထိန်လင်းခြင်း နှင့် ဖော်ကြွားခြင်း''ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။ ထိုစကားလုံးကို လိင်တူဆက်ဆံသူများသို့ ခေါ်ဆိုလာခဲ့ခြင်းမှာ (၁၉ရာစု) မှ စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ (၂၀ရာစု) တွင် ပို၍ လူသုံးစွဲ ခေါ်ဝေါ်မှု များပြားလာခဲ့သည်။ &lt;ref name=etymonline&gt;{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=gay |title=Online Etymology Dictionary}}&lt;/ref&gt; ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် ထိုစကားလုံးကို နာမဝိသေသနအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နာမ်အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် ဂေးအသိုင်းအဝိုင်းများ၊ အထူးသဖြင့် ဂေးယောက်ျားများ၊ လူတို့၏ လိင်ဆက်ဆံမှုများ၊ လိင်တူဆက်ဆံသူတို့၏ အယ်လ်ဂျီဘီတီ ယဉ်ကျေးမှုတို့နှင့်လည်း ဆက်နွယ်နေသည်။

၂၀ရာစု အကုန်ပိုင်းတွင် အယ်လ်ဂျီဘီတီ အသင်းကြီးများနှင့် ဒီဇီုင်းညွှန်းစာပေများမှ လိင်တူဆက်ဆံသူများကို (ဂေး) ဆိုသည့် အသုံးအနှုံးဖြင့်ကိုယ်စားပြု ခေါ်ဆိုလာကြခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.glaad.org/reference/offensive|title=GLAAD Media Reference Guide - Offensive Terms To Avoid|date=2012-04-21|access-date=9 February 2013|archive-date=20 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420141352/http://www.glaad.org/reference/offensive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.apastyle.org/sexuality.html|title=APA Style Guide: Avoiding Heterosexual Bias in Language|access-date=9 February 2013|archive-date=3 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120803002409/http://www.apastyle.org/sexuality.html}}&lt;/ref&gt; ထိုအချိန်မှစ၍လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတချို့၌ မကောင်းသောအရာများကို ကိုယ်စားပြုစကားလုံးအဖြစ်လည်း အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်စာအသုံးပြုသည့် နိုင်ငံများ၌ (ဂေး) ဆိုသည့်စကားလုံးကို ''အမှိုက်၊ ညံ့ဖျဉ်းခြင်း''  (ဥပမာ&quot;ဒါ အရမ်းဂေးတာပဲ&quot;) စသဖြင့် ငယ်ရွယ်သူတို့မှ စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ ထိုအသုံးပြုပုံသည် လိင်တူဆက်ဆံသူများကို တိုက်ရိုက် ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်သော်လည်း၊ သက်မဲ့ပစ္စည်း (သို့) မိမိမကြိုက်ရှိသည့် အရာတစ်ခုကို တင်စားအသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးကိုပင် ယောကျားမဆန်ခြင်း အင်အားမရှိခြင်း ဟုလည်း အသုံးပြုကြသည်။ ထိုသို့အသုံးပြုလာခြင်းအပေါ် လိင်တူဆက်ဆံသူများဘက်မှလည်း မကြိုက်နှစ်သက်၍ အပြန်အလှန် ထောက်ပြပြောဆိုမှုများ ဆက်လက်ရှိဆဲဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news | url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/article671972.ece | title=BBC ruling on use of the word gay | location=London | work=The Times | date=6 June 2006 | accessdate=3 May 2010 | first=Adam | last=Sherwin | archivedate=30 April 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430115347/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/article671972.ece }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gay.com/news/article.html?2006/04/26/1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070301145035/http://www.gay.com/news/article.html?2006%2F04%2F26%2F1|archivedate=1 March 2007|title=Anti-gay abuse seen to pervade U.S. schools|accessdate=19 September 2020}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်း ==

=== အပေါ်လွှာကြည့်ခြင်း ===
[[File:The Great Social Evil, Punch 1857.jpg|thumb|left|''Punch'' မဂ္ဂဇင်း၏ Volume 33, 1857, page 390. ကာတွန်းသီးသန့် ဖော်ပြမှု၊ အခြားစာသားများမပါရှိ၊ ၁၈၅၇ခုနှစ်တွင် ဂေးဆိုသည့် စကားလုံးအား ပြည့်တန်ဆာများအဖြစ် အသုံးပြုခေါ်ဆိုထားပုံ &lt;ref&gt;
{{cite web
| title = 'The Great Social Evil'
| url = http://archive.org/stream/punch32a33lemouoft#page/390/mode/2up
| accessdate = September 5, 2012
}} ''Punch'' မဂ္ဂဇင်း၏ Volume 33, 1857, page 390. ကာတွန်းသီးသန့် ဖော်ပြမှု၊ အခြားစာသားများမပါရှိ&lt;/ref&gt;အမျိုးသမီးတဦးမှ အခြားတစ်ယောက်ကို ''မင်းဂေးနေတာ ဘယ်လောက်ကြာပြီလဲ'' ဟူ၍ မေးမြန်းနေစဉ်၊ [[La Traviata]]ကြော်ငြာ ပိုစတာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ချမ်းသာသူများသို့ လိင်ဖျော်ဖြေသူများရုပ်လုံးပြ ပြဇာတ်ဖြစ်သည်။]]

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[Category:လိင်]]

{{Society-stub}}</text>
      <sha1>6vxlmssuhg2cdlxbdp158kqesdibabj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47701</id>
    <revision>
      <id>1044606</id>
      <parentid>1043530</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T11:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41814-05</username>
        <id>146143</id>
      </contributor>
      <comment>ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်</comment>
      <origin>1044606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8940" sha1="lcrvvzvnxsjfvf91xdymdau64mvnpbo" xml:space="preserve">{{Infobox order
| name            = အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ&lt;br&gt;သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| title           = ''ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ''
| image           = Agga Maha Thray Sithu with neck ribbon.svg
| caption         = အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့တံဆိပ် လည်ဆွဲဖဲကြိုးဖြင့် နမူနာ ပုံ
| image2          =Agga Maha Thray Sithu.svg{{!}}border 
| caption2        =ဆားဗစ်တန်းပုံ 
| awarded_by      = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]
| type            = [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]
| established     = ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်
| country         = {{flag|Myanmar}}
| ribbon          = 
| motto           =
| eligibility     =
| criteria        =
| status          =
| founder         =
| head_title      =
| head            =
| classes         =
| first_induction =
| last_induction  =
| total           =
| related         =[[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] 
| higher = ''မရှိပါ''
| lower = [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
|image_size2=107px}}

ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် ပထမတန်းကို [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]၊ ဒုတိယတန်းကို [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]၊ တတိယတန်းကို [[မဟာသရေစည်သူ]]၊ စတုတ္ထတန်းကို [[သရေစည်သူ]]၊ ပဉ္စမတန်းကို [[စည်သူ]] ဟူ၍ အဆင့်အတန်း (၅)မျိုးခွဲခြားထားသည်။

နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း ရာထူးအလျောက် သုဓမ္မသင်္ဂဟနှင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟများ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည့်ပြင် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ လည်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် တာဝန်ပြီးဆုံးသည့်အခါတွင် ယင်းသည် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် အဂ္ဂမဟာ သရေစည်သူအဖြစ်လည်းကောင်း ဆက်လက်တည်မြဲသည်။

== ချီးမြှင့်ခြင်း ==
{{main|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊}}
အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူအတွက် ကြယ်ပွင့်နှင့် တံဆိပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ သတိုးမဟာသရေစည်သူအတွက် ကြယ်ပွင့်နှင့် တံဆိပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မဟာသရေစည်သူ၊ သရေစည်သူနှင့် စည်သူအတွက် တံဆိပ်များကိုလည်းကောင်း ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။

အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားအစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}&lt;/ref&gt;

== အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ==

* မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]
* [[ဘဦး၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဘဦး]]
* [[ဝင်းမောင်၊ မန်း (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|မန်းဝင်းမောင်]]
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ် [[နု၊ ဦး|ဦးနု]]{{Efn|name=prime}}
* [[ဟူးဘတ် ရန့်စ်|ဆာဟူးဘတ်ရန့်စ်]] (ဗြိတိသျှဘုရင်ခံ)
* [[:en:David Rees-Williams, 1st Baron Ogmore|လော့ဒ်အော့ဂ်မိုး]] (ဗြိတိသျှသံအမတ်ကြီး)&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46747952&lt;/ref&gt;
* ဖီးမာရှယ်ဆရစ် (ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်)
* နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း [[သိန်းစိန်|ဦးသိန်းစိန်]]
* [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘယ်လာရုစ်]]သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ လူကာရှန်းကော့
* [[ဦးနေဝင်း|ဦးနေဝင်း]] (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး){{Efn|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်းအနေဖြင့် ချီးမြှင့်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;SAC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃ / ၂၀၂၂|author=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|authorlink=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂|format=pdf|language=my|accessdate=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|archive-date=8 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250708141937/https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|name=prime}}
* [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးစန်းယု]]{{efn|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဟောင်းအနေဖြင့် ချီးမြှင့်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;SAC&quot; /&gt;}}
* [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]{{Efn|name=prime}}
* [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]{{Efn|name=prime}} 
* https://w.wiki/Sovd

== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[မဟာသရေစည်သူ]]
* [[နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့]]
* [[သီရိပျံချီ|သီရိပျံချီဘွဲ့]]

== ရှင်းလင်းချက် မှတ်စုများ ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}

[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ]]</text>
      <sha1>lcrvvzvnxsjfvf91xdymdau64mvnpbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပု၊ ဆရာ(ရုပ်သေးမင်းသမီး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49096</id>
    <revision>
      <id>1044579</id>
      <parentid>719691</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T20:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Naingli</username>
        <id>144794</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18931" sha1="nh2ipayxufa1fgq6xlpg4xtwy2u036o" xml:space="preserve">'''ဆရာပု''' (ခေါ်) '''အမေပု''' (၁၂၂၂ – ၁၂၇၆) သည် [[မြန်မာ့သဘင်]]လောကနှင့် [[ရုပ်သေး]]ပညာနယ်ပယ်တွင် အထူးပင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော မန္တလေးခေတ် ရုပ်သေးမင်းသမီးကြီး (ယောက်ျားမင်းသမီး) တစ်ဦးဖြစ်သည်။ [[သီပေါမင်း]] လက်ထက်တော်တွင် &quot;နေမျိုးသီရိ မဓုသဒ္ဒ ရွှေတောင်&quot; ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ရရှိခဲ့ပြီး [[သမုန်းကိုင်း (၁၂) ရွာ]]ကို စားကျေးရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပထမဆုံး ရောက်ရှိလာသော အသံသွင်းဓာတ်လုံး၌ သီချင်းနှင့် ဇာတ်ထုပ်များ သွင်းယူခဲ့ဖူးသည့် ပထမဆုံး ရုပ်သေးပညာရှင်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝနှင့် ရုပ်သေးနယ်သို့ ရောက်ရှိလာပုံ ==
ဆရာပုကို [[မြန်မာသက္ကရာဇ်]] ၁၂၂၂ ခုနှစ်တွင် [[ကျောက်ဆည်]] လယ်တွင်း [[ကိုးခရိုင်]]နယ် [[ပန်းလောင်မြစ်]] အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ [[တဘက်ဆွဲရွာ]]၌ အဖ ဦးထိုက်၊ အမိ ဒေါ်အေးတင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ တဘက်ဆွဲရွာသည် ဥယျာဉ်ခြံမြေများ ပေါများပြီး သရက်သီး၊ မန်ကျည်းချိုသီးများ နာမည်ကြီးသည့် ရွာဖြစ်၏။

ဆရာပု (၅) နှစ်သားအရွယ်၌ မိခင် ဒေါ်အေးတင် ကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် (၇) နှစ်သားအရွယ်မှစ၍ မိထွေးနှင့် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ဖခင် နောက်အိမ်ထောင်မှ ကလေးများ ရလာသည့်အခါ ရွာအရှေ့ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် စာသင်နေသော သားအကြီး ဆရာပုကို စာဆက်မသင်စေတော့ဘဲ အိမ်၌ ကလေးထိန်း ခိုင်းခဲ့သည်။ မိထွေးနှင့် နေရသည်ကို စိတ်ညစ်နေရရှာသည်။

တစ်နေ့ ညနေတွင် မိထွေးက မန်ကျည်းရွက် ခူးခိုင်းသဖြင့် ရွာအနောက်ပေါက် [[ပန်းလောင်မြစ်]]ကမ်းနားရှိ မန်ကျည်းပင်ပေါ်တက်၍ ခူးနေစဉ် ဝင်အံ့သော နေရောင်နှင့် မြစ်ကမ်းပါး အလှကို မြင်ရပြီး စိတ်ရူးပေါက်ကာ -
&gt; ''&quot;နေမင်းရယ်၊ ညိုပေတယ် လို့ မယ် ကိုမအေး...။ နကိုသူဇာ့အနွယ်၊ ပျိုပူလှတယ်... ကိုရူပရယ်၊ သူ့စကား၊ ကြားရသေး...&quot;''

ဆိုသည့် အလွမ်းသီချင်းကို အော်ဟစ် ဆိုမိလေသည်။ ထိုစဉ် မန်ကျည်းပင်အောက်သို့ ဦးသာစံ၊ ဦးသာပြော တို့၏ မင်္ဂလာစင်တော်ကြီး ရုပ်သေးလှေ ဆိုက်ရောက်နေချိန်ဖြစ်ပြီး အသံကို သဘောကျ၍ မောင်ပုကို လှေပေါ်သို့ ခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။ လှေပေါ်တွင် လူ ၃၀ ထက်မနည်းပါပြီး သေတ္တာကြီးများ၊ ဆင်ရုပ်၊ ရသေ့ကျောင်း၊ စေတီပုံ၊ စည်တို၊ ပတ်မ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ မောင်ပုသည် အိမ်သို့ ပြန်မပြောတော့ဘဲ ခူးပြီး မန်ကျည်းရွက်များ ပုဆိုးခါးပိုက်ထဲ ပါလျက် အသက် (၁၂) နှစ်သားအရွယ်၌ ရုပ်သေးလှေနှင့် လိုက်ပါသွားတော့သည်။

== ပညာသင်ယူခြင်းနှင့် နန်းတွင်းအသုံးတော်ခံဘဝ ==
[[ဦးသာပြော]]၊ [[ဦးသာစံ]] တို့၏ စင်တော်ကြီးမှာ ဘုရင့်အသုံးတော်ခံ ဖြစ်၍ [[မန္တလေးနန်းတော်]] တောင်စမုတ် အနောက်ဘက် ပွဲကြည့်ဆောင်၏ တောင်ဘက်တွင် စင်ဆောက်၍ ကပြရမြဲဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးများက ကန့်ကူလက်လှည့် သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး အသက် (၁၄) နှစ်အရွယ်၌ [[ဇီးသီးကောက်]] မင်းသမီးအဖြစ် စ၍ နေရာပေးခံရသည်။

ဆရာပုအား ဝိုင်းဝန်း သင်ကြားပေးခဲ့ကြသော ဆရာကြီးများမှာ -
* မင်းသမီး [[ဦးပါတူ]]
* ကျောက်ကာမှ မင်းသား [[ဆရာမိုး]]
* အာလကပ္ပမှ မင်းသမီး [[ဆရာမူ]]
* မင်းသား [[ဆရာရိုက်]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။

နန်းတွင်း၌ ကပြစဉ် တောင်နန်းမိဖုရား သားတော်များကို အိုး ၇ လုံးတွင်ထည့်မျှောရာ ရသေ့က ဆယ်ယူမွေးကျွေးထားပြီးနောက် စုန်းမကြီး မလုံးပို အဆိပ်ကျွေး၍ သေဆုံးကာ &quot;ကန့်ကော်တပင် ပျဉ်ခြောက်ပင်&quot; ဖြစ်သွားသည့် ဇာတ်လမ်းမှာ အထူး နှစ်သက်ကြသော ဇာတ်ဖြစ်သည်။

ဆရာပုသည် [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် စင်တော်ကလေး၊ [[စုဖုရားလတ်]] စင်တော်၊ ထို့နောက် [[သီပေါမင်း]] စင်တော်ကြီးအဖြစ် ကပြခဲ့ရသည်။ သီပေါမင်းက &quot;နေမျိုးသီရိ မဓုသဒ္ဒ ရွှေတောင်&quot; ဘွဲ့နှင့် နဖူးစည်းရွှေပြား၊ စာချွန်တော် ကျည်တောက် တို့ဖြင့် ချီးမြှောက်ခဲ့ပြီး မြင်းခြံအနီး [[သမုန်းကိုင်း (၁၂) ရွာ]]ကို စားစေခဲ့သည်။

== ရနောင် မောင်တုတ် အရေးအခင်း ==
[[ရနောင် မောင်တုတ်]] ၏ အိမ်ဝင်းအတွင်း ကပြနေစဉ် ရနောင် ရာဇဝတ်သင့်၍ အဖမ်းခံရရာ ဆရာပုသည် အလိုတူ အလိုပါ ထင်မည်စိုး၍ ဇာတိ [[တဘက်ဆွဲရွာ]] သို့ ပြေးခဲ့သည်။ ဘုရင်က အကခိုင်းစဉ် ဆရာပု မရှိ၍ လိုက်ဖမ်းကာ လက်ပြန်ကြိုးတုပ်၍ ရှေ့တော်သွင်းခဲ့ရာ မိဖုရားက &quot;အမိုက်မို့ ပြေးခြင်းဖြစ်ပါသည်&quot; ဟု လျှောက်တင် ပေးခဲ့၍ အသက်ချမ်းသာရာ ရခဲ့သည်။

== ကြေးစည်မေး နှင့် သဘင်အနုပညာ ==
ဆရာပုသည် မင်းသမီး ဆိုသည့်အခါ မေးရိုက် မေးပဲထည့်၍ ဆိုလေ့ရှိရာ သူများ တုဆို၍ မရအောင် ကောင်းမွန်သဖြင့် သဘင်သည်များက '''&quot;ကြေးစည်မေး&quot;''' ဟု ခေါ်ကြသည်။ မင်းသား ကိုရွှေစင် နှင့် တွဲစဉ်က -
&gt; ''&quot;မေးဂဲအပလီတွင်၊ တေးတနဲ အဆီစုတာမို့၊ မေး မဒီပုကိုလ ချစ်ပါ့မောင် ရယ်...&quot;''

စသည့် မေးပဲသီချင်းများကို ဆိုခဲ့သည်။ မန္တလေး၌ မဟာစင်တော်ကြီး ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရာ အရပ်ကို [[ရုပ်သေးတန်း]] ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ (ဒဟတ္တာဘုရား မြောက်ဘက် မီးရထားသံလမ်းနေရာ ဖြစ်သည်)။

== တွဲဖက်ခဲ့သော မင်းသားများ (ရုပ်သေးတက္ကသိုလ်) ==
ဆရာပုသည် ဇာတ်စီး ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးဖြစ်ပြီး မင်းသားများကို သင်ကြားပေးကာ မွေးထုတ်ပေးခဲ့သဖြင့် &quot;ရုပ်သေးတက္ကသိုလ်&quot; သဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့် တွဲခဲ့သော မင်းသား ၉ ယောက်အနက် ထင်ရှားသူများမှာ -

# '''[[မင်းသား ကိုရွှေစင်]]''' - စစ်ကိုင်း ဗြဲတရော် ဆင်တပ်ရွာသား၊ ခါးအနည်းငယ် ကုန်းသော်လည်း အသံဝါကြီးနှင့် စင်းလုံးချောသူ။ (ပထမဆုံးတွဲသူ)
# '''[[မင်းသား ကိုအုံးခိုင်]]''' - ကျောက်ဆည်နယ်သား၊ ယောက်ျားပီသ၍ လေးနက်သော အသံရှိသူ။
# '''[[မင်းသား ကိုကြွယ်ကြီး]]''' - အပြောတက်၊ အလွမ်းကောင်းသူ။ (မင်းသားအမည် သီးခြား ခဲတံထွက်လာသူ)
# '''[[မင်းသား ဦးစပယ်သက်]]''' - မလှိုင် ပန်းအိုင်သား၊ ညာသံနှင့် အသံအလွန်ရသူ။ ဆန္ဒန်ကြိုး၊ သုဝဏ္ဏသျှံကြိုး သီချင်းများ ဆိုနိုင်သူ။
# '''[[မင်းသား ဦးစိန်ခို]] (မောင်အောင်ခို)''' - မန္တလေး ဓားတန်းမှ စက်ချုပ်သမားဖြစ်ပြီး ရုပ်အလွန်ချောသူ။ ရန်ကုန်၌ ဖိုးစိန်ဇာတ်နှင့် ပေါင်းကစဉ် နာမည်ကြီးခဲ့သူ။ (အသံမှာ ရာဇသံ)
# '''[[မင်းသား ဦးဘကျော့]] (မောင်တိုးကျော်)''' - ပုဂံသား၊ ဘယ်သံကောင်းသူ။
# '''[[မင်းသား ဦးဘအို]]'''
# '''[[မင်းသား အီကင်း ကိုမောင်ကြီး]]'''
# '''ဆရာဦးကျုံး''' (မင်းသားကြီး)

မင်းသားများ၏ အသံနှင့် ပတ်သက်၍ &quot;စပယ်သက်အသံမှာ မာနသံ၊ ဘကျော့အသံမှာ ရာဂသံ၊ စိန်ခိုအသံမှာ ရာဇသံ&quot; ဟု ပြောစမှတ်ရှိသည်။

== ဆိုင်းဆရာများနှင့် သဘင်ပြိုင်ပွဲ ==
ဆရာပု၏ စင်တော်မှာ အလွန်ကျော်ကြားသဖြင့် တွဲဖက်တီးလိုသော ဆိုင်းက စပေါ်ငွေပေး၍ တီးရသည်။
* **လက်ျာဆိုင်းတော် ဆရာသား** (ကျွန်း ၁၂ ရွာစား နေမျိုးသီရိကျော်စွာခေါင် ဘွဲ့ရ ဆရာမင်း၏သား)
* **ဆရာနွဲ့** (ရနောင်၏ ဆိုင်းတော်တီး၊ နေမျိုးသူရ ဘွဲ့ရ) - ဥပုသ်တော်ကုန်းရုံတွင် ၂ ပဲနှုန်းနှင့် ကပြစဉ် စပေါ်ငွေ ၃၀၀ ရအောင် ရှာပေး၍ တွဲတီးခဲ့ရသည်။

== အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ အဖမ်းအဆီး ခံရခြင်း ==
ရာဇဝင်၌ မုဆိုးဘို မင်းဆက် ၁၅ ဆက်အနက် သီပေါမင်းအထိ ၁၁ ဆက်သာ ရှိသေး၍ မြန်မာမင်းဆက် မပြတ်သေးကြောင်း အဓိပ္ပါယ်ရသည့် သီချင်း (ဆရာဉာဏ် ရေးစပ်သည်) ကို ဆိုခဲ့သဖြင့် ဗြိတိသျှ အစိုးရ၏ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

== ဓာတ်ပြားနှင့် အသံသွင်း သမိုင်း ==
ဆရာပုသည် ပြည်မြို့သို့ ရုပ်သေးသွားကရင်း ဦးဘညွန့် (နောင် မြန်မာအဆွေ သူဌေးကြီး) နှင့် တွေ့ဆုံ၍ ခေတ်ပေါ် အသံသွင်း ဓာတ်လုံးဖြင့် သီချင်းများ သွင်းခဲ့ဖူးသည်။ 

[[အင်္ဂလိပ်သက္ကရာဇ်]] ၁၉၀၇ ခုနှစ် ([[မြန်မာသက္ကရာဇ်]] ၁၂၆၉) တွင် ရန်ကုန် [[ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ]] က မန္တလေးသို့ လိုက်လာပြီး ငွေ ၃၀၀၀ ပေး၍ မင်းသား ဦးဘကျော့ နှင့် ဆရာပု တို့ကို ဓာတ်ပြားသွင်းယူခဲ့သည်။
သွင်းယူခဲ့သော ဇာတ်ထုပ်များ (တစ်ထုပ်လျှင် ၃၅-၃၆ ပြားခန့်) -
* [[ဖိုးထောင်ဝါနုဇာတ်]]
* [[အောင်ဖြူဇာတ်]]
* [[မင်းဒင်ရွှေမှန်ဇာတ်]]

== လှူဒါန်းမှုများနှင့် ဝါသနာ ==
မန္တလေး ၈၄ လမ်းနှင့် ၃၇ လမ်းထောင့် ကွမ်းခြံရပ်တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး ဘုရားကြီးသိန္နီကြီးတိုက်အတွင်း ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ရေတွင်း ရေကန်များ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဇာတိ တဘက်ဆွဲရွာရှိ ရွှေဆံတော်စေတီသို့ ဝတ္တကံမြေနှင့် သရက်ခြံများ ကျောက်စာထိုး၍ လှူခဲ့သည်။ တိုက်နောက်ဖေး မန်ကျည်းပင်ကြီး အရိပ်အောက်တွင် ကြက်တိုက်တတ်သော ဝါသနာရှိသည်။

== ခေတ်ပြိုင် ပညာရှင်များ ==
* '''[[ဦးဖူးညို]]''' (&quot;အပြော ဦးဖူးညို၊ အဆို ဆရာပု&quot;)
* '''[[ကိုဖေကလေး]]'''
* '''[[ကျောက်ကာ ကိုမိုး]]'''
* '''[[ဆရာကိုမူကြီး]]'''

== ဘဝနိဂုံး ==
ဆရာပုသည် [[မြန်မာသက္ကရာဇ်]] ၁၂၇၆ ခုနှစ် ([[ခရစ်နှစ်]] ၁၉၁၄) တွင် အသက် (၅၄) နှစ်၊ သဘင်သက် (၄၀) အရွယ်၌ အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်လေးကြီး နှင့် သားသမီးများ ဖြစ်ကြသော ဦးကြင်၊ ဦးတင်၊ ဦးရှင်၊ ဒေါ်အုန်းတင်၊ ဒေါ်အမ၊ ဦးသွင်၊ ဦးအောင်ဘ တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;
* [[လူထုဒေါ်အမာ]] – ''ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ''
* မှော်ဘီဆရာသိန်း – ''သဘင်ဆောင်းပါးများ'' (သူရိယမဂ္ဂဇင်း)

[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ့ သဘင်ပညာရှင်များ]]
[[Category:မြန်မာ ရုပ်သေးပညာရှင်များ]]
[[Category:၁၂၂၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:၁၂၇၆ ကွယ်လွန်သူများ]]</text>
      <sha1>nh2ipayxufa1fgq6xlpg4xtwy2u036o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black</title>
    <ns>3</ns>
    <id>57115</id>
    <revision>
      <id>1044517</id>
      <parentid>952840</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T12:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>/* Help me to Complete this Article */ အကြောင်းပြန်ခြင်း</comment>
      <origin>1044517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23559" sha1="ro2e6h0fu941dq4ojxel700yb4i1bu4" xml:space="preserve">{{archives}}

== ရေးလို့ရလား။ ==

ဆရာ့ကိုမေးချင်ပါတယ်။
ဆရာပြောလို့တော်တော်လေးလည်းသိခဲ့ပါပြီ။
NUG ပြောတဲ့ People's Defensive War ဆိုတဲ့ အကြာင်းကို ဆောင်းပါးအတိုလေး အဖြစ် ဝီကီမှာ ရေးကြည့်ချင်တယ်ဗျာ။ source ကိုတော့ သတင်းမီဒီယာတွေက ယူတာပေါ့။
ရေးသင့်မရေးသင့်ပြောပေးပါ၊ [[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၃၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
: အင်္ဂလိပ်ဝီကီဘက်က [[:en:Defensive war]] အကြောင်း ဘာသာပြန်ရေးသားနိုင်မှာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၁၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::သူဆိုလိုချင်တာက [[:en:Myanmar People Defensive War]] ကို ပြောတာနဲ့တူတယ်။ enwiki ဖက်မှာ redirect လုပ်ခံထားရပြီး အဲဒီပြန်ညွှန်းကို ဖျက်ဖို့ ဆွေးနွေးထားကြတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၃၇၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
:::{{ping|Neyya Swan Yi}} ပြည်သူ့ခုခံစစ်ဆိုတာမျိုးက ​ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်အနေနဲ့ရေးရလောက်တဲ့အထိ notable မဖြစ်ပါ။ သက်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးတစ်ခုခုမှာ section တစ်ခုအနေနဲ့ထည့်တာလောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
:::(ဒီမှာ ကြုံတုန်းတစ်ခါတည်း ​ပြောချင်တာက) enwiki မှာ လာမရေးခင် ရေးသားနည်းလမ်းညွှန်​တွေကို အကြမ်းဖျင်းနားလည်အောင် အရင်ဖတ်ထားဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ပေးတာနဲ့ပတ်သက်လို့ [[WP:AT]] နဲ့ တခြားရေးသားနည်းလမ်းညွှန်တွေကို [[WP:MOS]] မှာ ကြည့်ပါ။ Myanmar People Defensive War ဆိုတာမျိုးက rough/ poor translation ပါပဲ။ [Myanmar] People's Defensive War ဖြစ်သင့်တာပါ။ Last but not least, drama king လုပ်လဲ အကျိုးမရှိပါဘူး။ ဝီကီမှာ guidelines and policies အရပဲ သွားတာပါ။ ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]])  ၁၅:၂၅၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::::ကျေးဇူးပါ [[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၃၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::::Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]]  ၁၈:၁၅၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)

== ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ==

edit လုပ်ခွင့်ပိတ်ထားတာက်ု ပြန်ဖွင့်ပေးတာ ကျေးဇူးပါ။
လက်ကမြင်းတဲ့ အကျင့်ကို တဖြည်းဖြည်း လျှော့ပါ့မယ်၊၊

[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi

== မသိလို့ ==

အက်ထမိန်က ကျနော့်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ နောက်ထပ် လက်သရမ်းရင် ပိတ်မယ်လို့ ပြောတယ်။ ဘာတွေ လက်သရမ်းခဲ့လဲ ဆိုတာရှင်းပြပါ။ ကျနော် ဘာကြောင့် ဒီလို အပြောခံ ထိတယ်ဆိုတာ သိရဖို့တော့လည်း ထိုက်တန်ပါတယ်။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၃၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi

:{{Ping|အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi}}မိတ်ဆွေအနေနဲ့ ဘာတွေ တည်းဖြတ်ခဲ့သလဲဆိုတာ ကိုယ့်ဘာသာသိမှာပါ။ ကျနော် ပြောခဲ့ပြီးသလိုပါပဲ။ အခုလောက်ဆိုရင် ဝီကီပီဒီးယားရဲ့ မူဝါဒလမ်းစဉ်‌ တွေကို နားလည်သဘာပါက်ပြီးဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မျော်လင့်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၁၀၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)

== ထပ်ရှင်းပြ ==

wikipedia စည်းကမ်းတွေက နည်းနည်းတော့ ဖတ်ပြီးပြီ။ အကုန်အဖတ်ရသေးဘူး။ ​
ပြီးတော့ နောက်ထပ်ပြောချင်တာက ကျနော် အရင်တုန်းကလိုမျိုး &quot; ကိုမေကိုလိုး, ဖာသည်မသား&quot; စတဲ့ရိုင်းစိုင်းတဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့လဲ ဆောင်းပါးတွေ လိုက်ပြီး edit မလုပ်ဖူး။ ပုံမှန်စကားလုံးတွေပဲ ထည့်တာ။ အရင်တုန်းက ဆဲတာတွေ လိုက်ထည့်လို လက်သရမ်းတယ် ဆိုတာ နားလည်ပါတယ်။ အခုကြတော့ ဘာဖြစ်လို့လဲ။

[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၁၄၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi

::{{Ping|အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi}} ဥပမာ မိတ်ဆွေရဲ့ အသုံးပြုသူစာမျက်နှာမှာ ရေးသားထားတာက
[[WP:NOT]] ထဲက '''ဝီကီပီးဒီးယားသည် မင်းမဲ့စနစ် သို့မဟုတ် လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုနိုင်သော ဟစ်တိုင် မဟုတ်ပါ''' လို့ ဖော်ပြချက်နဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အဲလို ရေးချင်တယ်ဆိုရင် ဖေ့ဘွတ်လို လူမှုကွန်ယက်မှာ သွားရေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၁၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)

:ဪ ဟုတ်ကဲ့ပါ။
:[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၄၁၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)

== ခင်ညွန့် ==

ခင်ညွန့်မှာ ကျနော် ရေးထားတာကို ဘာလို့ ဖျက်သလဲ။
ပေါက်ကရတွေ ရေးတာမဟုတ်သလို ဆဲဆိုပြီးရေးတာလဲ မဟုတ်ဘူး။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၄၂၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi

:သူ့အကြောင်းရေးထားတဲ့ စာအုပ်ရဲ့ စာရေးသူနဲ့ စာအုပ်အမည်ကို ထည့်လို့ရပေမယ့် ဝီကီဆောင်းပါးထဲမှာ စာအုပ်ကိုဖတ်နိုင်တဲ့လင့်ခ်တွေဆီ ထည့်သွင်းညွှန်းဆိုတာမျိုးက spam/promotional အနေနဲ့ဖြစ်တာမို့ ဖယ်ရှားလိုက်တာပါ။ နောက် ကိုးကားထဲက ဖော်ပြထားသမျှကို တိုက်ရိုက်ကူးယူရေးသားတဲ့ ပုံစံ၊ သတင်းဖော်ပြချက်လိုမျိုးဖြစ်တဲ့အတွက် ကျန်အပိုင်းတွေလဲ ဖယ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၁၈၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

 ၁၈:၁၈၊ ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(6)&amp;oldid=22532666 --&gt;

== မသိလို့ပါ ==

မဂ်လာပါဗျ။
ကျနော် အကူအညီ ၂ခု တောင်းချင်ပါတယ်။
၁။   ကျနော်ဘာသာပြန်လိုက်တစ်ချို့ကတော့ အဆင်ပြေပြေပါပဲ။
ဒါပေမယ့် များသောအားဖြင့် ဒီဘက်ရောက်ရင် လင့်ခ်တွေက ပေါ်မလာတော့ဘူး။ '''ကိုးကား'''ဆိုတဲ့ စာမျက်နှာမှ လင်ခ်တွေ မရှိဘဲ စာတွေပဲ ရှိနေတယ်။ အဲ့တာ ဘယ်လိုပြင်ရတယ်ပြောပေးနိုင်မလား။
၂။ ကျနော် ဓာတ်ပုံ ဖိုင် မတင်တတ်ဘူးဗျ။ ဘရို အပန်းမကြီးဘူး ဆိုရင် တင်နည်း ပြောပြပေးပါ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်
[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၅၅၊ ၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)Editor in Myanmar

:Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]]  ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)

== ? ==

blocking?
again?
what did I do this time?
I didn't do any vandilism this time.
[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၃၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]]
:blocking? again? what did I do this time? I didn't do any vandilism this time.
:[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၄၂၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]]  ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)

== GA review request ==

ဆရာ အချိန်ရရင် ကျနော် GA nominate လုပ်ထားတာလေး ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]])  ၀၃:၁၄၊ ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:{{Ping|Htanaungg}} ကျနော် အချိန်သိပ်မအားဖြစ်နေလို့ဗျ။  ၀၈:၂၆၊ ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)

== LTNS ==

ဆရာ့ကို မတွေ့ရတာ အတော်ကြာနေပြီလားလို့။ 😅 အလုပ်တွေရှုပ်လို့လား၊ နေမကောင်းလို့လားလို့ သတင်းလာမေးတာပါ။ 😁 -  [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|🌐 Pho Sai®️]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၄၂၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၂ (UTC)

: {{Ping|Pho Sai}} သတင်းလာမေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျန်းမာနေကောင်းပါတယ်။ ဝီကီမှာ စာရေးဖို့ အချိန်မရ ဖြစ်နေလို့ပါဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၅၄၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC)

== FYI ==

I sense @[[အသုံးပြုသူ:Grafie James|Grafie James]] is a multiple account of @[[အသုံးပြုသူ:Chan Sung-Min|Chan Sung-Min]] according to the user's activities on mywiktionary. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၆:၅၅၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)

:Noted [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၂၂၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)

== ဖြစ်ချင်သည် ==

မိဘမေတာ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/136.228.174.234|136.228.174.234]]  ၁၅:၀၈၊ ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)

== Infor request==
I noticed that you deleted an article I wrote. Cloud you, please, give any reason for that?? Thank you. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot;&gt;—&amp;nbsp;[[User:John Aung Myat Bhone|John Aung Myat Bhone]] ([[User talk:John Aung Myat Bhone|ဆွေးနွေး]] • [[Special:Contributions/John Aung Myat Bhone|ပံ့ပိုး]]) ၏ [[WP:SIG|လက်မှတ်မရေးထိုးထားသော]] ဆွေးနွေးချက်။ ၁၇:၀၂၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၂၃&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;
:Because I believe the article you wrote [[Brutal violence in Thantang]] is duplicated with [[မြန်မာစစ်တပ်၏ထန်တလန်မြို့နယ်မီးရှို့မှုဖြစ်စဉ်]]]. And article title should be in Burmese not English in Myanmar Wikipedia. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၉၊ ၂ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC)

== [[Tavrovo]] ==

မင်္ဂလာပါ! ဗမာစကား ကောင်းကောင်း မပြောတတ်တာမို့ ဒီဆောင်းပါးကို စစ်ဆေးပြီး ဘာသာစကားမှာ အမှားပါရင် ကျေးဇူးပြုပြီး ပြင်ပေးပါ။ ကြိုပြီးကျေးဇူးပါပဲ! [[အသုံးပြုသူ:KittenBroEeev|KittenBroEeev]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:KittenBroEeev|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၁၅၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၃ (UTC)

== မေးချင်တာလေး ==

Dr ခင်ဗျ.. wiki မှာ page တွေ redirect လုပ်တဲ့အခါ error ‌ွေ တက်တတ်ပါတယ်ဗျ(i.e. ပြောင်းလိုက်တဲ့ နာမည်နဲ့ဆောင်းပါးက တခြား wiki တွေရဲ့ translation အဖြစ်မရှိတော့တာပါ) wikidata နဲ့ ပြန်ပြင်လို့ ရမှန်းသိပေမယ့် မလုပ်တတ်လို့ သင်ကြားပေးပါဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၅၂၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)

== Translation request ==

Hello, Dr Lotus Black.

Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]], [[:en:Azerbaijani manat]] and [[:en:Dani Rodrik]] in Burmese Wikipedia?

Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Oirattas|Oirattas]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Oirattas|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၀၅၊ ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC)

== ရာဇဝင်မှာသူရဲကောင်းဖြစ်ချင်ပါတယ် ==

အခု လိုဆောင်းပါးလေး‌ ‌ေးချင်ပါတယ် ဆရာ သတ္တိနဲ့ရှင်ပီးဘဝဖျက်သန်းပုံ မဟုတ်မခံတုတ်ပြန်ချင်တဲ့ပုံ အနိုင်ကျင့်ခံနေရသည်ဟု ထင်တာ မြင်တာလား အစောင့်မရှိ အရှောက်မရှိ ၆နဲ့၉ဟာရေးပုံချင်တူ ပီး ဝလုံးနဲ့ သုညဟာ ‌ေးပုံတူ၏အလျှူဒါနလူကိုးရာစာ‌၃ယောက်၆ယောက်ပို‌ ‌ေြ‌‌ေ‌ေြ‌‌ေြ‌‌ေ‌ေ‌ေြ‌‌ေ‌ေြ‌‌ေြ‌‌‌ေြ‌‌ေ‌ေြ‌‌ေြ‌‌ေ‌ေ‌ေြ‌‌ေ‌ေြ‌‌ေ

ကြွေးဘုန်းကြီး၈ပါးဖုန်းပေးရန်ဆွမ်းမငတ်ဆ ‌ြ‌ြေြြြြြ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/2400:AC40:637:1410:5081:3CA3:89D9:6A02|2400:AC40:637:1410:5081:3CA3:89D9:6A02]]  ၁၀:၃၅၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)

== Help me to Complete this Article  ==

hi  

Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]], actually I do not understand Burmese script but wanted create this article. 

It will be helpful.

[[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၀၅၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၅၄၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::Since your article is draft in en wiki, i suggest you try to go live that article in en wiki, and then i might consider translating for that, thanks. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၂၈၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ro2e6h0fu941dq4ojxel700yb4i1bu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျိုက်ဒေးယုံရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141828</id>
    <revision>
      <id>1044556</id>
      <parentid>967139</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:56:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1044556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3601" sha1="tqrh4ginzbxs5aocl41tlrwt9pvvq8g" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = ကျိုက်ဒေးယုံ
|official_name = ကျိုက်ဒေးယုံရွာ
|native_name = 
|other_name = 
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ပဲခူးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပဲခူးမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = ကျိုက်ဒေးယုံ
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|17.4136390686035|96.4539337158203|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

ကျိုက်ဒေးယုံရွာသည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ပဲခူးခရိုင် ပဲခူးမြို့နယ် ကျိုက်ဒေးယုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၃၈ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးမြို့၏ အရှေ့ဘက် (၅)မိုင်ခန့် အကွာအဝေးတွင် ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုက်ဒေးယုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၈ ဦး၊ မ ၁၆၆၆ ဦး၊(လူဦးရေ)စုစုပေါင်း ၃၁၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကျိုက်ဒေးယုံ
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပဲခူးမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Bago-geo-stub}}</text>
      <sha1>tqrh4ginzbxs5aocl41tlrwt9pvvq8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:ပခုက္ကူမြို့နယ်</title>
    <ns>10</ns>
    <id>200637</id>
    <revision>
      <id>1044598</id>
      <parentid>632113</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T06:18:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41746-64</username>
        <id>146135</id>
      </contributor>
      <origin>1044598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38060" sha1="kycfyg3r8e3n8zhbrxeuao87aat0pj5" xml:space="preserve">{{Navbox
| name= ပခုက္ကူမြို့နယ်
| title= [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]
| state= {{{state| autocollapse}}}
| listclass= hlist
| above = '''ခရိုင်''':[[ပခုက္ကူခရိုင်]] '''မြို့''': [[ပခုက္ကူမြို့]]၊ [[ကမ္မမြို့]]၊ [[မြစ်ခြေမြို့]]
|group1 = ကန်တော်ကျေးရွာအုပ်စု
|list1 = 
* [[ကန်တော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကန်တော်]]
* [[ငဖောင်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ငဖောင်ကန်]]

|group2 = ကန်လှကျေးရွာအုပ်စု
|list2 = 
* [[ကန်လှရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကန်လှ]]
* [[မကြီးကန်ရွာ၊ ကန်လှ|မကြီးကန်]]

|group3 = ကမ္မကျေးရွာအုပ်စု
|list3 = 
* [[ကမ္မရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကမ္မ]]
* [[ချောင်းဦးတိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချောင်းဦးတို]]
* [[ဂျိုးပြန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဂျိုးပြန်]]
* [[ညောင်တုံးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ညောင်တုံး]]
* [[ထနောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထနောင်း]]
* [[ပုဂံမျှော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပုဂံမျှော်]]
* [[မယ်ဇလီရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မယ်ဇလီ]]
* [[ရန်ကင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရန်ကင်း]]
* [[ရွာသစ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွာသစ်]]
* [[လက်ပြရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လက်ပြ]]
* [[လမ်းမတော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လမ်းမတော်]]
* [[သောင်ခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သောင်ခုံ]]

|group4 = ကျထိုးကျေးရွာအုပ်စု
|list4 = 
* [[ကျထိုးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျထိုး]]
* [[ကျပ်ပြည့်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျပ်ပြည့်]]
* [[ကြိုးတန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြိုးတန်း]]
* [[ချောင်းဆုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချောင်းဆုံ]]
* [[ဆုံကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆုံကုန်း]]
* [[အနောက်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အနောက်ကုန်း]]
* [[အုံးတောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အုံးတော]]
* [[အောင်နန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အောင်နန်း]]

|group5 = ကျွန်းညိုကြီးကျေးရွာအုပ်စု
|list5 = 
* [[ကျတ်တန်းကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျပ်တန်းကုန်း]]
* [[ကျွန်းညိုကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းညိုကြီး]]
* [[ကျွန်းဦးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းဦး]]

|group6 = ကျွဲတဲကျေးရွာအုပ်စု
|list6 = 
* [[ကျွဲတဲကမ်းနားရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွဲတဲကမ်းနား]]
* [[ကျွဲတဲရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွဲတဲ]]
* [[စိုတွင်းရွာ၊ ကျွဲတဲ|စိုတွင်း]]
* [[မြင်းချိုင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြင်းချိုင်]]
* [[မြို့သစ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြို့သစ်]]
* [[မီးသွေးကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မီးသွေးကံ]]
* [[ရွှေချောင်းကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွှေချောင်းကျွန်း]]
* [[ရွှေချောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွှေချောင်း]]
* [[အေးကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အေးကျွန်း]]
* [[အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အောင်ချမ်းသာ]]

|group7 = ကံရပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု
|list7 = 
* [[ကျောက်စရစ်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျောက်စရစ်ကန်]]
* [[ကံရပ်ကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကံရပ်ကြီး]]
* [[ကံရပ်ကလေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကံရပ်ကလေး]]
* [[ဘုန်းကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဘုန်းကံ]]
* [[ရွာသာယာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွာသာယာ]]

|group8 = ကြားကျွန်း (ကျွန်းကလေး)ကျေးရွာအုပ်စု
|list8 = 
* [[ကြားကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြားကျွန်း]]

|group9 = ကြီးကျေးရွာအုပ်စု
|list9 = 
* [[ကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြီး]]
* [[ပေါက်လောင်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပေါက်လောင်ကန်]]

|group10 = ကွန်းကျေးရွာအုပ်စု
|list10 = 
* [[ကျွန်းပုလုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းပုလု]]
* [[ကွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကွန်း]]
* [[ခြောက်ဦးသားရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ခြောက်ဦးသား]]
* [[ဆင်မင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆင်မင်း]]
* [[ထိန်ပင်ခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထိန်ပင်ခုံ]]
* [[မြင်းကျွန်းရွာ၊ ကွန်း|မြင်းကျွန်း]]
* [[ရွှေတန်းတစ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွှေတန်းတစ်]]
* [[ရေလယ်သောင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေလယ်သောင်]]
* [[လေးလံကျွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လေးလံကျွင်း]]

|group11 = ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု
|list11 = 
* [[ကိုင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကိုင်း]]
* [[ကုန်းတက်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကုန်းတက်ကန်]]
* [[မကြီးကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မကြီးကန်]]
* [[အင်ပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အင်ပင်]]

|group12 = ကုက္ကိုလှကျေးရွာအုပ်စု
|list12 = 
* [[ကုက္ကိုလှရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကုက္ကိုလှ]]
* [[ဆယ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆယ်]]
* [[ဗွက်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဗွက်ကုန်း]]
* [[ဘောလုံးခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဘောလုံးခုံ]]
* [[မယ်ဇလီတန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မယ်ဇလီတန်း]]
* [[ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွာသစ်ကုန်း]]
* [[သင်္ဘောကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သင်္ဘောကုန်း]]

|group13 = ကူကျေးရွာအုပ်စု
|list13 = 
* [[ကန်ကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကန်ကြီး]]
* [[ကူရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကူ]]
* [[တမာပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တမာပင်]]
* [[ထန်းပေါက်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထန်းပေါက်တော]]
* [[မြေပန်းတောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြေပန်းတောင်း]]
* [[ရိုးယာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရိုးယာ]]
* [[ရေကြည်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေကြည်စု]]
* [[သရက်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သရက်ကန်]]

|group14 = ချိုက်ကျေးရွာအုပ်စု
|list14 = 
* [[ချင်းငယ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချင်းငယ်]]
* [[ချိုက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချိုက်]]
* [[မြင်စတောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြင်စတော]]
* [[လယ်ကျင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လယ်ကျင်း]]
* [[ဝဇီရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဝဇီ]]

|group15 = ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု
|list15 = 
* [[ချိုင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချိုင်]]
* [[ချောင်းခွရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချောင်းခွ]]
* [[ဗျင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဗျင်း]]
* [[မြေနီတွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြေနီတွင်း]]
* [[ရေကြည်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေကြည်]]

|group16 = ချောက်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု
|list16 = 
* [[မကျီးကိုးပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မကျီးကိုးပင်]]
* [[လက်ပကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လက်ပကန်]]
* [[အနောက်ချောက်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အနောက်ချောက်ကန်]]
* [[အရှေ့ချောက်ကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အရှေ့ချောက်ကန်]]

|group17 = ဂဝံလေးတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု
|list17 = 
* [[ဂဝံလေးတိုင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဂဝံလေးတိုင်]]
* [[မီးချောင်းတွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မီးချောင်းတွင်း]]

|group18 = စညောင်းကျေးရွာအုပ်စု
|list18 = 
* [[စညောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စညောင်း]]

|group19 = စဘေကျေးရွာအုပ်စု
|list19 = 
* [[ကံဇောက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကံဇောက်]]
* [[စဘေ (အနောက်စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စဘေ (အနောက်စု)]]
* [[စဘေ (အရှေ့စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စဘေ (အရှေ့စု)]]
* [[စဘေ (အလယ်စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စဘေ (အလယ်စု)]]
* [[စီကောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စီကောင်း]]
* [[ဆားကျင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆားကျင်း]]
* [[ရွာသစ်ရွာ၊ စဘေ|ရွာသစ်]]

|group20 = ဆိက္ခဝကျေးရွာအုပ်စု
|list20 = 
* [[ကျွန်းရွာသစ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းရွာသစ်]]
* [[ဆိက္ခဝရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆိက္ခဝ]]
* [[ဇီးကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဇီးကုန်း]]
* [[တောင်ရွာယာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တောင်ရွာယာ]]
* [[မြောက်ရွာယာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြောက်ရွာယာ]]
* [[ရွာနောင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွာနောင်]]
* [[ရေနံချပ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေနံချပ်]]
* [[ရေနံချပ်ရွာသစ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေနံချပ်ရွာသစ်]]
* [[သီရိကြီး (အရှေ့သီရိ)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သီရိကြီး (အရှေ့သီရိ)]]
* [[သီရိလေး (အနောက်သီရိ)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သီရိလေး (အနောက်သီရိ)]]
* [[အရာတော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အရာတော်]]
* [[အုတ်ကျောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အုတ်ကျောင်း]]

|group21 = ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု
|list21 = 
* [[ညောင်ပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ညောင်ပင်]]
* [[အနောက်နံဂါတ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အနောက်နံဂါတ်]]
* [[ဥယျာဉ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဥယျာဉ်]]

|group22 = ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စု
|list22 = 
* [[ကျောင်းစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျောင်းစု]]
* [[တောင်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တောင်စု]]
* [[ပုတီးတွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပုတီးတွင်း]]
* [[မကျီးစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မကျီးစု]]
* [[မင်းနန်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မင်းနန်တော]]
* [[ရွာသစ်ရွာ၊ ညောင်ပင်လှ|ရွာသစ်]]
* [[ဥယျာဉ်စုရွာ၊ ညောင်ပင်လှ|ဥယျာဉ်စု]]
* [[ဥယျာဉ်မြောက်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဥယျာဉ်မြောက်စု]]

|group23 = ညောင်လှကျေးရွာအုပ်စု
|list23 = 
* [[ညောင်နီပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ညောင်နီပင်]]
* [[ညောင်လှရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ညောင်လှ]]

|group24 = တင်းဂါတ်ကျေးရွာအုပ်စု
|list24 = 
* [[တင်းဂါတ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တင်းဂါတ်]]
* [[ထနောင်းကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထနောင်းကုန်း]]
* [[ရွှေပေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွှေပေး]]
* [[ရှားတောရွာ၊ တင်းဂါတ်|ရှားတော]]
* [[ရာကျော်ခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရာကျော်ခုံ]]
* [[လက်ပံခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လက်ပံခုံ]]

|group25 = ဒဲ့ပြားကျေးရွာအုပ်စု
|list25 = 
* [[ဒဲ့ပြားရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဒဲ့ပြား]]

|group26 = နတ်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု
|list26 = 
* [[ကင်မွန်းခါးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကင်မွန်းခါး]]
* [[နတ်ကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|နတ်ကျွန်း]]

|group27 = ပခုက္ကူကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု
|list27 = 
* [[ပခုက္ကူကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပခုက္ကူကျွန်း]]

|group28 = ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု
|list28 = 
* [[ပန်းတိုင်းခြုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပန်းတိုင်းခြုံ]]
* [[ဘုန်းကံရွာ၊ ပန်းတိုင်းခြုံ|ဘုန်းကံ]]
* [[မြောက်လူးကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြောက်လူးကံ]]

|group29 = ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု
|list29 = 
* [[ကံကြီးစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကံကြီးစု]]
* [[ငွေသောင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ငွေသောင်]]
* [[ဆယ်လံရွာ၊ ပေါက်တော|ဆယ်လံ]]
* [[ပေါက်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပေါက်တော]]
* [[အိုင်ကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အိုင်ကြီး]]

|group30 = ဖလံအိုကျေးရွာအုပ်စု
|list30 = 
* [[ကံပေါက်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကံပေါက်စု]]
* [[ဆယ်ပင်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆယ်ပင်စု]]
* [[ဖလံအိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဖလံအို]]
* [[အောက်ကျင်းစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အောက်ကျင်းစု]]

|group31 = ဖေါင်းကွဲကျေးရွာအုပ်စု
|list31 = 
* [[စိုတွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စိုတွင်း]]
* [[စို့တွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စို့တွင်း]]
* [[စောင်ကျမ်းကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စောင်ကျမ်းကုန်း]]
* [[ဇီးပင်ကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဇီးပင်ကံ]]
* [[ထန်းတပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထန်းတပင်]]
* [[ဖေါင်ကျောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဖေါင်ကျောင်း]]
* [[ဖေါင်းကွဲရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဖေါင်းကွဲ]]
* [[မကျီးတန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မကျီးတန်း]]
* [[ဝါးကျွန်းကွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဝါးကျွန်းကွင်း]]
* [[အင်းဘတ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အင်းဘတ်]]

|group32 = ဘဲကျေးရွာအုပ်စု
|list32 = 
* [[ကုလားချောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကုလားချောင်း]]
* [[ဘဲကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဘဲကြီး]]
* [[ဘဲရွာသစ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဘဲရွာသစ်]]
* [[အနောက်ငကျော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အနောက်ငကျော်]]
* [[အရှေ့ငကျော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အရှေ့ငကျော်]]
* [[အရှေ့နံဂါတ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အရှေ့နံဂါတ်]]
* [[အောင်သာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အောင်သာ]]

|group33 = မကျီးပင်ပုကျေးရွာအုပ်စု
|list33 = 
* [[ကျွန်းအိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းအို]]
* [[ဆိပ်ကမ်းသာယာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆိပ်ကမ်းသာယာ]]
* [[ဒေါင်းစားရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဒေါင်းစား]]
* [[နန်းတဲရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|နန်းတဲ]]
* [[နှောကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|နှောကုန်း]]
* [[ဘုရားကုံးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဘုရားကုံး]]
* [[မကျီးပင်ပုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မကျီးပင်ပု]]

|group34 = မကျီးသုံးပင်ကျေးရွာအုပ်စု
|list34 = 
* [[မကျီးသုံးပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မကျီးသုံးပင်]]
* [[သစ်ပုလွေကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သစ်ပုလွေကုန်း]]
* [[သံဘိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သံဘို]]

|group35 = မယ်ဇလီပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု
|list35 = 
* [[ထောက်ရှာပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထောက်ရှာပင်]]
* [[နှုန်းပို့ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|နှုန်းပို့ကုန်း]]
* [[မယ်ဇလီပင်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မယ်ဇလီပင်ကုန်း]]
* [[ရွာသာအေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွာသာအေး]]
* [[လဲချောင်းပေါက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လဲချောင်းပေါက်]]
* [[သံပုရာပင်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သံပုရာပင်ကုန်း]]

|group36 = မြင်းကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု
|list36 = 
* [[မရိုးကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မရိုးကုန်း]]
* [[မြင်းကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြင်းကျွန်း]]
* [[သိန်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သိန်ကုန်း]]

|group37 = မြင်းဝင်းကျေးရွာအုပ်စု
|list37 = 
* [[နန်းတော်ရပ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|နန်းတော်ရပ်]]
* [[မြင်းဝင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြင်းဝင်း]]

|group38 = မြစ်ဖျားကျေးရွာအုပ်စု
|list38 = 
* [[မြစ်ဖျားရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြစ်ဖျား]]

|group39 = မြို့ခင်းသာကျေးရွာအုပ်စု
|list39 = 
* [[တဲကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တဲကုန်း]]
* [[ထန်းပင်ကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထန်းပင်ကံ]]
* [[မြို့ခင်းသာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြို့ခင်းသာ]]
* [[မှိုက်ပင်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မှိုက်ပင်ကုန်း]]
* [[လက်ပံပင်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လက်ပံပင်စု]]
* [[သရက်ပင်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သရက်ပင်စု]]

|group40 = မြို့စိုးကျေးရွာအုပ်စု
|list40 = 
* [[ကျွန်းချောင်းလေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းချောင်းလေး]]
* [[ကြိုးရင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြိုးရင်း]]
* [[ချမ်းသာကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ချမ်းသာကြီး]]
* [[ငှက်ပျောတောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ငှက်ပျောတော]]
* [[ဆယ်လံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆယ်လံ]]
* [[တန့်ကြည့်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တန့်ကြည့်]]
* [[တောင်ပုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တောင်ပုံ]]
* [[မြို့စိုးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြို့စိုး]]
* [[ရှားတောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရှားတော]]
* [[လက်ပံချောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လက်ပံချောင်း]]
* [[သရက်ပင်စုရွာ၊ မြို့စိုး|သရက်ပင်စု]]
* [[သီရိလေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သီရိလေး]]
* [[အောင်မြေရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အောင်မြေ]]

|group41 = ရွှေဒါးကျေးရွာအုပ်စု
|list41 = 
* [[ရွှေဒါးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွှေဒါး]]

|group42 = ရှင်မကန်ကျေးရွာအုပ်စု
|list42 = 
* [[ဖလံအိုဇီးကုန်း (ဇီးကုန်း- ၂)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဖလံအိုဇီးကုန်း (ဇီးကုန်း- ၂)]]
* [[ရှင်မကန်ဇီးကုန်း (ဇီးကုန်း- ၁)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရှင်မကန်ဇီးကုန်း (ဇီးကုန်း- ၁)]]
* [[ရှင်မကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရှင်မကန်]]

|group43 = ရှားဒူးကျေးရွာအုပ်စု
|list43 = 
* [[ခံတောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ခံတော]]
* [[စိုင်ဖြူရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စိုင်ဖြူ]]
* [[တောင်ပလူရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|တောင်ပလူ]]
* [[ရှားဒူးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရှားဒူး]]

|group44 = ရှားပင်ကျေးရွာအုပ်စု
|list44 = 
* [[ကျည်းပင်ခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျည်းပင်ခုံ]]
* [[ကျွန်းကလေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းကလေး]]
* [[ထောက်ရှာပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထောက်ရှာပင်]]
* [[နုံးပို့ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|နုံးပို့]]
* [[ရှားတောရွာ၊ ရှားပင်|ရှားတော]]
* [[ရှားပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရှားပင်]]
* [[သဖန်းပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သဖန်းပင်]]

|group45 = ရှားပင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု
|list45 = 
* [[ဇလုတ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဇလုတ်]]
* [[ရှားပင်ကိုင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရှားပင်ကိုင်း]]
* [[လည်းချောင်းပေါက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လည်းချောင်းပေါက်]]

|group46 = ရေချိုကျေးရွာအုပ်စု
|list46 = 
* [[ကြောင်ပန်းခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြောင်ပန်းခုံ]]
* [[ဆွဲကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆွဲကြီး]]
* [[ထနောင်းကုံးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထနောင်းကုံး]]
* [[ဖိုကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဖိုကုန်း]]
* [[မြစ်ခြေရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မြစ်ခြေ]]
* [[ရွာသာအေးရွာ၊ ရေချို|ရွာသာအေး]]
* [[ရေချိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေချို]]
* [[သိန်တော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သိန်တော်]]
* [[အိုင်ရှည်ရွာ၊ ရေချို|အိုင်ရှည်]]
* [[အိုးဘိုရွာ၊ ရေချို|အိုးဘို]]

|group47 = ရေမျက်ကျေးရွာအုပ်စု
|list47 = 
* [[ပြည့်အိုင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပြည့်အိုင်]]
* [[ရွာသာအေးရွာ၊ ရေမျက်|ရွာသာအေး]]
* [[ရေမျက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေမျက်]]
* [[အင်ကြင်းပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အင်ကြင်းပင်]]

|group48 = ရေလာကျေးရွာအုပ်စု
|list48 = 
* [[ညောင်ဂျစ်ပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ညောင်ဂျစ်ပင်]]
* [[ရေလာကြီးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေလာကြီး]]
* [[ရေလာလေးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေလာလေး]]

|group49 = ရေလဲဇီးတောကျေးရွာအုပ်စု
|list49 = 
* [[ဘုံတာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဘုံတာ]]
* [[ရေလဲဇီးတောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရေလဲဇီးတော]]

|group50 = လက်ပံကျွန်း (ကူကျွန်း)ကျေးရွာအုပ်စု
|list50 = 
* [[ကူကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကူကျွန်း]]
* [[ဇီးကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဇီးကျွန်း]]
* [[လက်ပံကျွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လက်ပံကျွန်း]]

|group51 = လမ်းရွာကျေးရွာအုပ်စု
|list51 = 
* [[ကျောက်စောင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျောက်စောင်း]]
* [[ကြွေပုဂံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြွေပုဂံ]]
* [[စစ်ပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|စစ်ပင်]]
* [[ထန်းချောက်ပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထန်းချောက်ပင်]]
* [[ပေါင်းငူစွန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပေါင်းငူစွန်း]]
* [[မိမ္မသေရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မိမ္မသေ]]
* [[ရွာအိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ရွာအို]]
* [[လမ်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လမ်း]]

|group52 = လယ်ယာကျေးရွာအုပ်စု
|list52 = 
* [[ဆင်ဖြူးကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆင်ဖြူးကုန်း]]
* [[ဆင်လမ်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဆင်လမ်း]]
* [[လယ်ယာ (အနောက်)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လယ်ယာ (အနောက်)]]
* [[လယ်ယာ (အရှေ့)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လယ်ယာ (အရှေ့)]]
* [[လယ်ယာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|လယ်ယာ]]
* [[သဖန်းပင်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သဖန်းပင်စု]]

|group53 = သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု
|list53 = 
* [[ကျွန်းသစ်စု (လက်ပံပင်စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကျွန်းသစ်စု (လက်ပံပင်စု)]]
* [[ကြက်ရှာရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ကြက်ရှာ]]
* [[ထန်းတောချောက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ထန်းတောချောက်]]
* [[ပန်းချီစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ပန်းချီစု]]
* [[ဖက်ပင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဖက်ပင်]]
* [[မိုးနတ်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မိုးနတ်ကုန်း]]
* [[မုံ့ကုံးရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|မုံ့ကုံး]]
* [[သဇင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သဇင်]]
* [[သရက်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|သရက်တော]]
* [[အင်းဝိုင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အင်းဝိုင်း]]
* [[အိုင်ရှည်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အိုင်ရှည်]]
* [[အိုးဘိုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အိုးဘို]]

|group54 = အနောက်မကျီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု
|list54 = 
* [[အနောက်မကျီးကန်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အနောက်မကျီးကန်]]

|group55 = အရှေ့ကမ်းဖြူကျေးရွာအုပ်စု
|list55 = 
* [[အရှေ့ကမ်းဖြူရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|အရှေ့ကမ်းဖြူ]]
* [[ဥယျာဉ်စုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်|ဥယျာဉ်စု]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kycfyg3r8e3n8zhbrxeuao87aat0pj5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221931</id>
    <revision>
      <id>1044588</id>
      <parentid>1024256</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T03:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ]]</comment>
      <origin>1044588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26408" sha1="fplbl2or77tovm81pw329ehcep60wk2" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post                    = သမ္မတ
| body                    = ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ
| native_name             = &lt;small&gt;{{nobold|Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam}}&lt;/small&gt;
| insignia                =File:Emblem_of_Vietnam.svg 
| incumbent               = Tô Lâm
| insigniasize            = 
| insigniacaption         =နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ် 
| flag                    = 
| flagsize                = 
| flagcaption             = 
| image                   =To_Lam_on_May_10,_2025_(cropped).jpg
| imagesize               = 
| incumbentsince          = ၇ ဧပြီ ၂၀၂၆
| status                  = 
| type                    = [[နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ]] 
| style                   = 
| member_of               = 
*ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ
*လွှတ်တော်
*အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ
| residence               = သမ္မတအိမ်တော်
| nominator               =  အမျိုးသားလွှတ်တော်အမြဲတမ်းကော်မတီ
| appointer               = အမျိုးသားလွှတ်တော်
| termlength              = ၅နှစ်
| constituting_instrument =ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အခြေခံဥပဒေ
| salary                  = ၁၅,၇၃၀,၀၀၀ ဗီယက်နမ်ဒေါင် &lt;ref name=&quot;vtc.vn&quot;&gt;{{cite web|url=https://vtc.vn/luong-cua-chu-tich-nuoc-thu-tuong-chu-tich-quoc-hoi-la-bao-nhieu-d270961.html|title=Lương của Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội là bao nhiêu? - VTC News|first=V. T. C.|last=News|date=13 August 2016|website=Báo VTC|access-date=13 December 2021|archive-date=14 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814152939/https://vtc.vn/luong-cua-chu-tich-nuoc-thu-tuong-chu-tich-quoc-hoi-la-bao-nhieu-d270961.html}}&lt;/ref&gt;
| formation               = {{start date and age|df=yes|1945|9|2}}
| inaugural               = [[ဟိုချီမင်း]]
| deputy                  = ဒုတိယသမ္မတ
| website                 = {{URL|http://vpctn.gov.vn|Official website (Vietnamese)}}
}}'''ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတ''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: President of the Socialist Republic of Vietnam၊ [[ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား|ဗီယက်နမ်]]: Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) သည် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]]၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတကို ဗီယက်နမ်အမျိုးသားလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် တစ်ပါတီစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံရေးစနစ်တွင် နိုင်ငံသမ္မတသည် ယေဘူယျအားဖြင့် အဆင့် (၂) ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသမ္မတသည် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဖြစ်သော နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်ကို တင်သွင်းကာ လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ခန့်အပ်သည်။ နိုင်ငံအကြီးအကဲ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ နိုင်ငံသမ္မတသည် ပြည်တွင်းရော ပြည်ပ၌ပါ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံအစိုးရအဖွဲ့အတွင်း တည်ငြိမ်မှုရှိစေရန်နှင့် နိုင်ငံ၏အကျိုးစီးပွားများတွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးကာ နိုင်ငံ၏ နယ်မြေများနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရသည်။ 

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏သက်တမ်းသည် ငါးနှစ်ဖြစ်ကာ သက်တမ်း (၃) ကြိမ်အထိသာ ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ရာထူးတာဝန်မှ စွမ်းဆောင်ရန် မတတ်နိုင်သည့်အခါတွင် ဒုတိယသမ္မတသည် ယာယီသမ္မတအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ပြန်လည်တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သည့်အချိန်&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; သို့မဟုတ် အမျိုးသားလွှတ်တော်က နိုင်ငံတော်သမ္မတအသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပြီးသည့်အချိန်အထိ ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယသမ္မတ ဝေါ် ထိ အန်း ဆွမ် (Võ Thị Ánh Xuân) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တို့တွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗီယက်နမ်၏ ယာယီသမ္မတအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ရှေ့ဆက်ဖြစ်သူ ဒန် ထိ ငေါ့ ထိန်း (Đặng Thị Ngọc Thịnh) သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ ထရန် ဒါး ကွမ် (Trần Đại Quang) ကွယ်လွန်ပြီးနောက် (ယာယီ) သမ္မတတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ဗီယက်နမ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။[3]

သမ္မတသည် အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ အမတ်ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ကာ အစဉ်အလာအရ ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ ဗဟိုကော်မတီက သမ္မတလောင်းများကို လွှတ်တော်ကော်မတီသို့ တင်သွင်းပြီး ထို့နောက် လွှတ်တော်အမတ်အားလုံးက မဲပေးရွေးချယ်ကြသည်။ သမ္မတသည် ဒုတိယသမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးများကို လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီမှုဖြင့် ခန့်အပ်သည်။

သမ္မတသည် ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်လည်းဖြစ်ကာ ဗဟိုတပ်မတော်ကော်မရှင်၏ အတွင်းရေးမှူးလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အကြီးအဲလည်း ဖြစ်သည်။ သမ္မတသည် ဗီယက်နမ် ပေါလစ်ဗျူရိုအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာမှ စတင်ကာ တရားစီရင်မှုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကော်မတီ၏ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်လာသည်။&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;

လက်ရှိ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လုယောင် ကွေးယန် (Lương Cường) ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှစ၍ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး တိုလမ် (Tô Lâm) ကို ဆက်ခံကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်က ဟိုချီမင်းကို ပထမဆုံးသမ္မတအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၁၉၄၆ အခြေခံဥပဒေနှင့် ၁၉၅၉ အခြေခံဥပဒေများတွင် သတ်မှတ်ချက်အရ အမျိုးသားလွှတ်တော်သည် သမ္မတကို ခန့်အပ်နိုင် ဖြုတ်ချနိုင်သည်။သမ္မတသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကိုယ်စားပြုမှုအဖြစ် ပြည်တွင်းရော ပြည်ပမှာပါ ကိုယ်စားပြုသည်။သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် ဝတ္တရားများသည် ၁၉၄၆အခြေခံဥပဒေနှင့် ၁၉၅၉အခြေခံဥပဒေများတွင် တူညီစွာ ပါရှိသည်။ 

၁၉၈၀ အခြေခံဥပဒေတွင်မူ သမ္မတနေရာကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနေရာဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။သမ္မတရုံးကို ဖျက်သိမ်းကာ နိုင်ငံတော်ကောင်စီရုံးဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ အကြီးအကဲနေရာသည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို နမူနာယူထားသည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် ဝန်ကြီးများကောင်စီကဲ့သို့ စုပေါင်း၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီနှင့် ဝန်ကြီးများကောင်စီ (၂)ခုသည် တိုင်းပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြကာ ဤအဖွဲ့များ အင်အားကြီးမားလာခြင်းသည် ဥပဒေပြုရေးပိုင်းတွင် အားနည်းလာစေခဲ့သည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ တာဝန်ဝတ္တရား၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာများသည် အမျိုးသားလွှတ်တော်အမြဲတမ်းကော်မတီမှ ရယူထားသဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီသည် အခြေခံဥပဒေအရ ၎င်း၏လုပ်ပိုင်ခွင့်များ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။ 

နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်များကို အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ရွေးချယ်ကာ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်များသည် ဝန်ကြီးများကောင်စီတွင် တစ်ပြိုင်နက် ထမ်းဆောင်ခွင့်မရှိပေ။နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးကောင်စီ (နောင်တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ)တွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ကာ ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် ဝန်ကြီးများကောင်စီအပါအဝင်၊ အခြားသောပြည်သူ့ကောင်စီများ၏ လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ပေးသည်။နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနေရာအား ၁၉၉၂အခြေခံဥပဒေတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့ကာ သမ္မတနေရာဖြင့် ပြန်လည်အစားထိုးခဲ့သည်။ 

သမ္မတရာထူး၏ အရေးပါမှုသည် ဗီယက်နမ်သမိုင်းကြောင်းတွင် တည်ငြိမ်မှုမရှိခဲ့ပေ။ဥပမာ - ပထမဆုံးသမ္မတ ဟိုချီမင်းသည် ဗီယက်နမ်၏အဆင့်မြင့်ဆုံးသော ပေါလစ်ဗျူရိုတွင် အဆင့်(၁)ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းကိုဆက်ခံသည့် သမ္မတ Tôn Đức Thắng သည် လုပ်ပိုင်ခွင့်အနည်းငယ်သာရှိသော အဆောင်အယောင်သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့သည်။သမ္မတသည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအနေဖြင့်သာ တည်ရှိခဲ့မှုသည် ၁၉၈၀အခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ခံရသော Trường Chinh လက်ထက်တွင် ထင်ရှားလာသည်။သူသည် ပေါလစ်ဗျူရိုတွင် ပါတီအတွင်းရေးမှူး လီဒန်း၏နောက် အဆင့်(၂)တွင်သာ ရှိခဲ့သည်။၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် သမ္မတဖြစ်လာသည့် ငုယင်မင်ထရပ် လက်ထက်တွင်မူ အဆင့်(၄)ဖြစ်သည်။လက်ရှိသမ္မတ [[ငုယင်စွမ်းဖု]]သည် အဆင့်(၂)ဖြစ်သည်။
==တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်==
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် အခွင့်အာဏာများသည် ယခုနှစ်များအတွင်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ဥပမာအားဖြင့် ပထမဆုံးသမ္မတ ဟိုချီမင်းလက်ထက်က သမ္မတသည် ပါတီခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ ဗီယက်နမ်၏အဆင့်မြင့်ဆုံး အဖွဲ့ဖြစ်သော ပေါလစ်ဗျူရိုတွင် အဆင့်(၁)ဖြစ်သည်။ဒုတိယမြောက်သမ္မတ တန်ဒက်သင်းလက်ထက်တွင် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး လီဒန်းက အရေးပါလာကာ သမ္မတမှာ ပြရုပ်ဖြစ်သည်။ 

လက်ရှိတွင်သမ္မတမှာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဖြစ်ကာ ၎င်း၏အဓိကလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပြည်တွင်း/ပြည်ပ၌ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုရမည်ဖြစ်သည်။သမ္မတကို လွှတ်တော်မှရွေးချယ်သည့် အားလျော်စွာ သမ္မတသည် လွှတ်တော်ကို အစီရင်ခံရသည်။သမ္မတတစ်ဦး၏သက်တမ်းမှာ (၅)နှစ်ဖြစ်ကာ လွှတ်တော်၏သက်တမ်းအလိုက်ဖြစ်သည်။သမ္မတသည် လွှတ်တော်က နောက်ထပ်သမ္မတအသစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။သမ္မတသည် အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ 

*ဥပဒေ၊ ဒီဂရီများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံများကို ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
*ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဥပဒေများကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု ယူဆပါက ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ၏ တင်ပြချက်များကို ဆိုင်းငံ့ခြင်း၊ ပယ်ဖျက်ခြင်းများ လုပ်နိုင်သည်။
*တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်ကာ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။
*အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီကို လိုအပ်သလို ခေါ်ယူနိုင်သည်။
*ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ပြီးနယ်မြေများ တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရေး ဆောင်ရွက်ရမည်။
*ဒုတိယသမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ တရားသူကြီးချုပ်၊ ကြီးကြပ်ရေးနှင့်ထိန်းချုပ်ရေးဗဟိုပြည်သူ့ရုံးအကြီးအကဲတို့၏ အမည်စာရင်းကို လွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းခြင်း၊ ထုတ်ပယ်ရန်အတွက် တင်သွင်းခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
*သမ္မတသည်ဗီယက်နမ်အစိုးရ၏အစည်းအဝေးများကို ဦး ဆောင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်
*သမ္မတရုံးမှ အကြီးအကဲများနှင့် ဝန်ထမ်းများကို ခန့်နိုင်ဖြုတ်နိုင်သည်။
*ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို ဖြုတ်နိုင်ခန့်နိုင်သည်။
*စစ်ပွဲကြေညာခြင်း၊ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်း ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
*အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာနိုင်သည်။
*ဒုတိယတရားသူကြီးချုပ်၊ ဗဟိုတရားရုံးတရားသူကြီးများ၊ ကြီးကြပ်ရေးနှင့်ထိန်းချုပ်ရေးဗဟိုပြည်သူ့ရုံး ဒုတိယအကြီးအကဲတို့အား ခန့်နိုင်ဖြုတ်နိုင်သည်။
==သက်တမ်း==
သမ္မတသည် (၅)နှစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲသမ္မတသည် နောက်တက်လာမည့်သမ္မတ စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ချိန်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။သမ္မတတစ်ဦးသည် သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းကျိန်ရာတွင် လွှတ်တော်၌ အောက်ပါတို့ကို ရွတ်ဆိုရသည်။
{{quote|
In my capacity as President of the Socialist Republic of Vietnam, I swear complete allegiance to the country, people, and constitution; to fulfill the tasks assigned by the State, and people&lt;ref name=&quot;President&quot;&gt;{{cite web | url = http://tuoitrenews.vn/politics/34070/general-tran-dai-quang-named-vietnams-new-president | title = the president takes the following oath before the National Congress  | publisher = [[13th National Congress of the Communist Party of Vietnam]] | author = Staff writer | access-date  =   | access-date = 13 December 2021 | archive-date = 8 June 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160608084727/http://tuoitrenews.vn/politics/34070/general-tran-dai-quang-named-vietnams-new-president }}&lt;/ref&gt;}}
[[File:The President Power Structure in Vietnam.png|center|950x950px]]
&lt;br /&gt;
===ဆက်ခံပိုင်ခွင့်===
သမ္မတတစ်ဦးသည် ၎င်း၏တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိပါက အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၉၃)အရ ဒုတိယသမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးများသည် အောက်ပါဝါစဉ်အရ ဆက်ခံ၍ ယာယီသမ္မတ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။
*ဒုတိယသမ္မတ
*ဝန်ကြီးချုပ်
*အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး
*ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး
*နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး
*ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး
*တရားရေးဝန်ကြီး
*ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး
*ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး
*ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး
*ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဝန်ကြီး
*စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီး
*စက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး
*စီမံကိန်းနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဝန်ကြီး
*သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီး
*သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီး
*ပြန်ကြားရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး
*အစိုးရစစ်ဆေးရေးခေါင်းဆောင်များ
*ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ
*လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားများရေးရာကော်မတီ ခေါင်းဆောင်များ
*အလုပ်သမား၊ မသန်စွမ်းသူများနှင့် လူမှုရေးဝန်ကြီး
*ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစားနှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး
*ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး
==ရပိုင်ခွင့်==
[[ဖိုင်:Presidential Palace, Hanoi, April 2011.jpg|left|thumb|ဗီယက်နမ်သမ္မတအိမ်တော်]]
သမ္မတအိမ်တော်သည် [[ဟနွိုင်းမြို့]]တွင် တည်ရှိသည်။ အိမ်တော်ကို ၁၉၀၀ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၀၆ခုနှစ်အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ပြင်သစ်ဘုရင်ခံချုပ်များအတွက် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၃၂၀ကို လစာအဖြစ် ရရှိသည်။


==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ]]</text>
      <sha1>fplbl2or77tovm81pw329ehcep60wk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229914</id>
    <revision>
      <id>1044587</id>
      <parentid>882041</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T03:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကိုးကားထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1044587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13327" sha1="7sx0cfqyprwfxfv9n9rsaonalz356xx" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post = သမ္မတ
| body = အိန္ဒိယနိုင်ငံ
| native_name = {{transl|hi|ISO|Bhārat kē Rāṣṭrapati}}
| insignia = Emblem of India.svg
| insigniasize = 75px
| insigniacaption = အိန္ဒိယနိုင်ငံ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| insigniaalt = 
| flag = Flag of India.svg &lt;!--please do not put presidential standard here, as the standard was replaced by the flag of India in 1971--&gt;
| flagsize = 
| flagalt = 
| flagborder = yes
| flagcaption = အိန္ဒိယနိုင်ငံ အလံတော်
| image = Droupadi_Murmu_POI_official_portrait.jpg
| imagesize = 
| alt = 
| imagecaption = 
| incumbent = [[ဒရူပါဒီ မာမူ]]
| acting = 
| incumbentsince = {{Start date|2022|07|25|df=yes}}
| department = 
| style = 
| type = [[နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ]]
| status = 
| abbreviation = 
| member_of = 
| reports_to = 
| residence =
| seat = [[နယူးဒေလီမြို့]]
| nominator = 
| appointer = Electoral College of India
| appointer_qualified = 
| termlength = ၅ နှစ်
| termlength_qualified = Renewable
| constituting_instrument = [[Constitution of India]] (Article 52)
| precursor = [[List of heads of state of India#Monarch (1947–1950)|King of India]]
| formation = {{Start date and age|1950|01|26|df=yes}}
| first = [[Rajendra Prasad]]
| last = 
| abolished = 
| superseded_by = 
| succession = 
| unofficial_names = 
| deputy = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဒုသမ္မတ]]
| salary = [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ|အမေရိကန်​ ဒေါ်လာ]] ၆,၆၀၀ (၁၂,၂၀၀,၉၁၈.၄၀ [[မြန်မာကျပ်ငွေ|မြန်မာကျပ်]])
| website = {{Official URL}}
| footnotes = 
}}
'''အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတ'''သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ သမ္မတသည် အမှုဆောင်၏ အမည်ခံခေါင်းဆောင် ဖြစ်သလို [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ တပ်မတော်|အိန္ဒိယစစ်တပ်]]၏ စစ်ဦးစီးချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ရာမ်နက်ကိုဗင့်ဒ်  သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီး ၁၄ ယောက်မြောက် လက်ရှိသမ္မတဖြစ်သည်။ [[ဒရော်ပါဒီ မူရ်မူ]] သည် 2022 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 21 ရက်နေ့တွင် 15 ယောက်မြောက်သမ္မတအဖြစ် [[၂၀၂၂ အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ|ရွေးချယ်ခံရ]]ပြီး ၂၅ ဇူလိုင် တွင်တာဝန်ယူမည်ဖြစ်သည်။

== List ==

[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲများစာရင်း]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; id=&quot;pm_list&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |№
! rowspan=&quot;2&quot; |President
{{small|(birth–death)}}
! rowspan=&quot;2&quot; |Portrait
! colspan=&quot;2&quot; |Tenure
! rowspan=&quot;2&quot; |Elected
! rowspan=&quot;2&quot; |Political affiliation
(at time of appointment)
! rowspan=&quot;2&quot; |[[List of vice presidents of India|Vice president]]
|-
!Took office
!Left office
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 1
![[Rajendra Prasad]]
{{small|(1884–1963)}}
|[[ဖိုင်:Rajendra_Prasad_(Indian_President),_signed_image_for_Walter_Nash_(NZ_Prime_Minister),_1958_(16017609534).jpg|74x74px]]
|{{nowrap|26 January}} 1950
|{{nowrap|13 May}} 1962
|[[1952 Indian presidential election|1952]]
[[1957 Indian presidential election|1957]]
|[[Indian National Congress]]
|Sarvepalli Radhakrishnan
|-
!2
![[Sarvepalli Radhakrishnan|Sir Sarvepalli Radhakrishnan]]
{{small|(1888–1975)}}
|[[ဖိုင်:Photograph_of_Sarvepalli_Radhakrishnan_presented_to_First_Lady_Jacqueline_Kennedy_in_1962.jpg|78x78px]]
|{{nowrap|13 May}} 1962
|{{nowrap|13 May}} 1967
|[[1962 Indian presidential election|1962]]
|[[Independent politician|Independent]]
|[[Zakir Husain (politician)|Zakir Husain]]
|-
!3
![[Zakir Husain (politician)|Zakir Husain]]
{{small|(1897–1969)}}
|[[ဖိုင်:President_Zakir_Husain_1998_stamp_of_India.jpg|81x81px]]
|{{nowrap|13 May}} 1967
|{{nowrap|3 May}} 1969
{{small|(''died in office.'')}}
|[[1967 Indian presidential election|1967]]
|[[Independent politician|Independent]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[V. V. Giri]]
|-
!4
![[V. V. Giri]]
{{small|(1894–1980)}}
|[[ဖိုင်:10)_V.V_GIRI_AUTOGRAPHED_PENCIL_SKETCH.jpg|85x85px]]
|{{nowrap|3 May}} 1969
|{{nowrap|20 July}} 1969
|[[1969 Indian presidential election|1969]]
|[[Independent politician|Independent]]
|-
!5
!'''[[Mohammad Hidayatullah]]'''
{{small|(1905–1992)}}
|[[ဖိုင်:Justice_M._Hidayatullah.jpg|81x81px]]
|{{nowrap|20 July}} 1969
|{{nowrap|24 August}} 1969
|[[1969 Indian presidential election|1969]]
|[[Independent politician|Independent]]
|-
!(4)
![[V. V. Giri]]
{{small|(1894–1980)}}
|[[ဖိုင်:V.V.Giri.jpg|67x67px]]
|{{nowrap|24 August}} 1969
|{{nowrap|24 August}} 1973
|[[1969 Indian presidential election|1969]]
|[[Independent politician|Independent]]
|[[Gopal Swarup Pathak]]
|-
!–
![[Gopal Swarup Pathak]]
(1896–1982)
|
|{{nowrap|24 August}} 1973
|{{nowrap|24 August}} 1973
|–
|[[Independent politician|Independent]]
|Gopal Swarup Pathak
|-
!(4)
![[V. V. Giri]]
{{small|(1894–1980)}}
|[[ဖိုင်:10)_V.V_GIRI_AUTOGRAPHED_PENCIL_SKETCH.jpg|85x85px]]
|{{nowrap|24 August}} 1973
|{{nowrap|24 August}} 1974
|–
|[[Independent politician|Independent]]
|Gopal Swarup Pathak
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 6
![[Fakhruddin Ali Ahmed]]
{{small|(1905–1977)}}
|[[ဖိုင်:Fakhruddin_Ali_Ahmed_1977_stamp_of_India.jpg|80x80px]]
|{{nowrap|24 August}} 1974
|{{nowrap|11 February}} 1977
{{small|(''died in office.'')}}
|[[1974 Indian presidential election|1974]]
|[[Indian National Congress]]
|Gopal Swarup Pathak
B. D. Jatti
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 7
![[B. D. Jatti]]
{{small|(1912–2002)}}
|[[ဖိုင်:B.D_Jatti_(enhanced).jpg|71x71px]]
|{{nowrap|11 February}} 1977
|{{nowrap|25 July}} 1977
|—
|[[Indian National Congress]]
|B. D. Jatti
|-
! style=&quot;background:#1F75FE;&quot; |&amp;nbsp; 8
![[Neelam Sanjiva Reddy]]
{{small|(1913–1996)}}
|[[ဖိုင်:NeelamSanjeevaReddy.jpg|67x67px]]
|{{nowrap|25 July}} 1977
|{{nowrap|25 July}} 1982
|[[1977 Indian presidential election|1977]]
|[[Janata Party]]
|B. D. Jatti
Mohammad Hidayatullah
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;9
![[Zail Singh|Giani Zail Singh]]
{{small|(1916–1994)}}
|[[ဖိုင်:Giani_Zail_Singh_1995_stamp_of_India.jpg|90x90px]]
|{{nowrap|25 July}} 1982
|{{nowrap|25 July}} 1983
|[[1982 Indian presidential election|1982]]
|[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;4&quot; |Mohammad Hidayatullah
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; (5)
!'''[[Mohammad Hidayatullah]]'''
{{small|(1905–1992)}}
|[[ဖိုင်:Justice_M._Hidayatullah.jpg|81x81px]]
|{{nowrap|25 July}} 1983
|{{nowrap|25 July}} 1983
|—
|[[Indian National Congress]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; (9)
![[Zail Singh|Giani Zail Singh]]
{{small|(1916–1994)}}
|[[ဖိုင်:Giani_Zail_Singh_1995_stamp_of_India.jpg|90x90px]]
|{{nowrap|25 July}} 1983
|{{nowrap|25 July}} 1984
|—
|[[Indian National Congress]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; (5)
!'''[[Mohammad Hidayatullah]]'''
{{small|(1905–1992)}}
|[[ဖိုင်:Justice_M._Hidayatullah.jpg|81x81px]]
|{{nowrap|25 July}} 1984
|{{nowrap|25 July}} 1984
|—
|[[Indian National Congress]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; (9)
![[Zail Singh|Giani Zail Singh]]
{{small|(1916–1994)}}
|[[ဖိုင်:Giani_Zail_Singh_1995_stamp_of_India.jpg|90x90px]]
|{{nowrap|25 July}} 1984
|{{nowrap|25 July}} 1987
|—
|[[Indian National Congress]]
|Ramaswamy Venkataraman
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 10
![[R. Venkataraman]]
{{small|(1910–2009)}}
|[[ဖိုင်:R_Venkataraman.jpg|73x73px]]
|{{nowrap|25 July}} 1987
|{{nowrap|25 July}} 1992
|[[1987 Indian presidential election|1987]]
|[[Indian National Congress]]
|Shankar Dayal Sharma
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 11
![[Shankar Dayal Sharma]]
{{small|(1918–1999)}}
|[[ဖိုင်:Shankar_Dayal_Sharma_36.jpg|82x82px]]
|{{nowrap|25 July}} 1992
|{{nowrap|25 July}} 1997
|[[1992 Indian presidential election|1992]]
|[[Indian National Congress]]
|K. R. Narayanan
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 12
![[K. R. Narayanan]]
{{small|(1920–2005)}}
|[[ဖိုင်:K._R._Narayanan.jpg|73x73px]]
|{{nowrap|25 July}} 1997
|{{nowrap|25 July}} 2000
|[[1997 Indian presidential election|1997]]
|[[Indian National Congress]]
|[[Krishan Kant]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;–
!'''[[Krishan Kant]]'''
&lt;small&gt;(1927–2002)&lt;/small&gt;
|
|{{nowrap|25 July}} 2000
|{{nowrap|25 July}} 2000
|–
|[[Indian National Congress]]
|Krishan Kant
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;(12)
![[K. R. Narayanan]]
{{small|(1920–2005)}}
|[[ဖိုင်:K._R._Narayanan.jpg|73x73px]]
|{{nowrap|25 July}} 2000
|{{nowrap|25 July}} 2002
|–
|[[Indian National Congress]]
|Krishan Kant
|-
!13
![[A. P. J. Abdul Kalam]]
{{small|(1931–2015)}}
|[[ဖိုင်:A._P._J._Abdul_Kalam_in_2008.jpg|80x80px]]
|{{nowrap|25 July}} 2002
|{{nowrap|25 July}} 2003
|[[2002 Indian presidential election|2002]]
|[[Independent politician|Independent]]
|Krishan Kant
[[Bhairon Singh Shekhawat]]
|-
!–
!'''[[Bhairon Singh Shekhawat]]'''
&lt;small&gt;(1923–2010)&lt;/small&gt;
|
|{{nowrap|25 July}} 2003
|{{nowrap|25 July}} 2003
|–
|[[Independent politician|Independent]]
|[[Bhairon Singh Shekhawat]]
|-
!(13)
![[A. P. J. Abdul Kalam]]
{{small|(1931–2015)}}
|[[ဖိုင်:A._P._J._Abdul_Kalam_in_2008.jpg|80x80px]]
|{{nowrap|25 July}} 2003
|{{nowrap|25 July}} 2007
|–
|[[Independent politician|Independent]]
|[[Bhairon Singh Shekhawat]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 14
![[Pratibha Patil]]
{{small|(1934–)}}
|[[ဖိုင်:PratibhaIndia.jpg|103x103px]]
|{{nowrap|25 July}} 2007
|{{nowrap|25 July}} 2010
|[[2007 Indian presidential election|2007]]
|[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Mohammad Hamid Ansari]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;–
![[Mohammad Hamid Ansari]]&lt;small&gt;(1937–)&lt;/small&gt;
|
|25 July 2010
|25 July 2010
|–
|[[Indian National Congress]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;(14)
![[Pratibha Patil]]
{{small|(1934–)}}
|[[ဖိုင်:PratibhaIndia.jpg|103x103px]]
|25 July 2010
|25 July 2012
|–
|[[Indian National Congress]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp; 15
![[Pranab Mukherjee]]
{{small|(1935–2020)}}
|[[ဖိုင်:Pranab_Mukherjee_Portrait.jpg|84x84px]]
|25 July 2012
|25 July 2016
|[[2012 Indian presidential election|2012]]
|[[Indian National Congress]]
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;–
![[Mohammad Hamid Ansari]]&lt;small&gt;(1937–)&lt;/small&gt;
|
|25 July 2016
|25 July 2016
|–
|[[Indian National Congress]]
|Mohammad Hamid Ansari
|-
! style=&quot;background:#00BFFF;&quot; |&amp;nbsp;(15)
![[Pranab Mukherjee]]
{{small|(1935–2020)}}
|[[ဖိုင်:Pranab_Mukherjee_Portrait.jpg|84x84px]]
|25 July 2016
|25 July 2017
|–
|[[Indian National Congress]]
|Mohammad Hamid Ansari
|-
! style=&quot;background:#FF9933;&quot; |&amp;nbsp; 16
![[Ram Nath Kovind]]
{{small|(1945–)}}
|[[ဖိုင်:Ram_Nath_Kovind_official_portrait.jpg|75x75px]]
|25 July 2017
|25 July 2018
|[[2017 Indian presidential election|2017]]
|[[Bharatiya Janata Party]]
|Mohammad Hamid Ansari
[[Venkaiah Naidu]]
|-
! style=&quot;background:#FF9933;&quot; |&amp;nbsp; _
!'''[[Venkaiah Naidu|M. Venkaiah Naidu]]'''
&lt;small&gt;(1949–)&lt;/small&gt;
|
|25 July 2018
|25 July 2018
|–
|[[Bharatiya Janata Party]]
|Venkaiah Naidu
|-
! style=&quot;background:#FF9933;&quot; |&amp;nbsp; (16)
![[Ram Nath Kovind]]
{{small|(1945–)}}
|[[ဖိုင်:Ram_Nath_Kovind_official_portrait.jpg|75x75px]]
|25 July 2018
|25 July 2022
|–
|[[Bharatiya Janata Party]]
|[[Venkaiah Naidu]]
|-
! style=&quot;background:#FF9933;&quot; |&amp;nbsp;17
![[Droupadi Murmu]]
{{small|(1958-)}}
|[[ဖိုင်:Droupadi_Murmu_June_2022.jpg|79x79px]]
|25 July 2022
|11 August 2022
|[[2022 Indian presidential election|2022]]
|[[Bharatiya Janata Party]]
|Venkaiah Naidu
[[Jagdeep Dhankhar]]
|-
! style=&quot;background:#FF9933;&quot; |&amp;nbsp;–
!'''[[Jagdeep Dhankhar]]'''
&lt;small&gt;(1951–)&lt;/small&gt;
|
|11 August 2022
|11 August 2022
|–
|[[Bharatiya Janata Party]]
|[[Jagdeep Dhankhar]]
|-
! style=&quot;background:#FF9933;&quot; |&amp;nbsp;17
![[Droupadi Murmu]]
{{small|(1958-)}}
|[[ဖိုင်:Droupadi_Murmu_June_2022.jpg|79x79px]]
|11 August 2022
|''Incumbent''
|–
|[[Bharatiya Janata Party]]
|[[Jagdeep Dhankhar]]
|-
|}
== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ]]</text>
      <sha1>7sx0cfqyprwfxfv9n9rsaonalz356xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Matthewmurdock</title>
    <ns>3</ns>
    <id>263456</id>
    <revision>
      <id>1044604</id>
      <parentid>850754</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T09:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deepfriedokra</username>
        <id>88747</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shubhsamant09]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Matthewmurdock]] သို့ Deepfriedokraက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Shubhsamant09|Shubhsamant09]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Matthewmurdock|Matthewmurdock]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>850754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8546" sha1="jkie46r4elthil3u1bxaid1nftasuhi" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Shubhsamant09 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၃၃၊ ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)</text>
      <sha1>jkie46r4elthil3u1bxaid1nftasuhi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လုံခြုံမှုအဆင့်အတန်းဝင် စာရွက်စာတမ်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>267594</id>
    <revision>
      <id>1044576</id>
      <parentid>865669</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T18:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>9935</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1044576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="me6fsny817yhureab7433sju3yhmmth" xml:space="preserve">'''လုံခြုံမှုအဆင့်အတန်းဝင် စာရွက်စာတမ်းများ (classified documents)''' ဆိုသည်မှာ ၎င်းတွင်ပါရှိသည့် အချက်အလက်များအား အများပြည်သူထံသို့ အလွယ်တကူစီးဆင်းစေရန် မသင့်လျော်သဖြင့် ၎င်းတို့ကို လုံခြုံစွာထိန်းသိမ်းထားရန် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများဖြစ်သည်။ စာအရွက်စာတမ်းတစ်ခုအား ၎င်းတို့ပါရှိသည့် အချက်အလက်၏ လုံခြုံစွာထိန်းသိမ်းရေးလိုအပ်မှုအခြေအနေအလျောက် လုံခြုံမှုအဆင့်အတန်းကို ‌အောက်ပါအတိုင်းငါးမျိုးခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်-

# ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက် (top secret)
# လျှို့ဝှက် (secret)
# အတွင်းရေး (confidential)
# ကန့်သတ် (restricted)
# ရိုးရိုး (unrestricted)

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက်]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသား လုံခြုံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အစိုးရ သတင်းအချက်အလက်]]


{{stub}}</text>
      <sha1>me6fsny817yhureab7433sju3yhmmth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>282741</id>
    <revision>
      <id>1044607</id>
      <parentid>1019219</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T11:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>115</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Al-Ahsa_Palm_Oasis_2023.jpg|Al-Ahsa_Palm_Oasis_2023.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Gbawden|Gbawden]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Cergun62|]].</comment>
      <origin>1044607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22633" sha1="0px4vy9pq8p7bsxvee509u4xphh45qv" xml:space="preserve">{{Infobox body of water|name=ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့|image=PersianGulf vue satellite du golfe persique.jpg|caption=အာကာသမှ ပါရှင်ပင်လယ်ကွေ့ လှမ်းမြင်ရပုံ|image_bathymetry=|caption_bathymetry=

|location= [[အာရှ|အနောက်အာရှ]]

|coords={{Coord|26|N|52|E|type:waterbody_scale:5000000}}
|type=[[ပင်လယ်ကွေ့]]|inflow=[[မိုမန်ပင်လယ်ကွေ့]], [[Shatt al-Arab]]|outflow=|catchment=
|basin_countries=[[အီရန်နိုင်ငံ]], [[အီရတ်နိုင်ငံ]], [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ]], [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ]], [[ဘာရိန်းနိုင်ငံ]], [[ကာတာနိုင်ငံ]],  [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ]], နှင့် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]

|length={{convert|989|km|abbr=on}}|area={{convert|251000|km2|abbr=on}}|depth={{convert|50|m|abbr=on}}|max-depth={{convert|90|m|abbr=on}}|volume={{cvt|8780|km3|cumi|-2}}|other_name=}}
[[ဖိုင်:ISS-63_Persian_Gulf_at_night.jpg|thumb|၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ [[နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်း|ISS]] မှ ညအချိန်တွင် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့။]]
'''ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့''' ၊ {{Efn|{{langx|fa|خلیج فارس|translit=Xalīj-i Fârs}}, {{IPA|fa|xæˈliːdʒ e ˈfɒːɹs|pron}}.}} တစ်ခါတစ်ရံတွင် '''အာရေဗျပင်လယ်ကွေ့''' ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး {{Efn|{{langx|ar|الخليج العربي|al-Khalīj al-ˁArabiyy}}, {{IPA|ar|al.xaˈliːdʒ al.ʕaraˈbijj, - alˈʕarabiː|pron}}.}} သည် [[အာရှ|အနောက်အာရှ]]ရှိ မြေထဲပင်လယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေပြင်သည် [[အာရေဗျကျွန်းဆွယ်|အာရေဗျ ကျွန်းဆွယ်]] နှင့် [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]] (ပါရှား) အကြားတွင် တည်ရှိသော [[အာရေဗျပင်လယ်]] နှင့် [[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ]] ကြီး၏ တိုးချဲ့မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Persian Gulf summary {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/summary/Persian-Gulf |access-date=2025-02-22 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unstats.un.org&quot;&gt;United Nations Group of Experts on Geographical Names [http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/23-gegn/wp/gegn23wp61.pdf Working Paper No. 61] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003154349/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/UNGEGN/docs/23-gegn/wp/gegn23wp61.pdf|date=2012-10-03}}, 23rd Session, Vienna, 28 March – 4 April 2006. accessed 9 October 2010&lt;/ref&gt; ၎င်းသည် အရှေ့ဘက်ရှိ အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့ နှင့် [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား]]ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ရှတ်အယ်လ်-အာရပ် [[မြစ်ဝကျွန်းပေါ်|မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ]]သည် အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းကို ဖွဲ့စည်းသည်။

== ပထဝီဝင် ==

ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့သည် ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း ၂၅၁,၀၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး အရှည် ၉၈၉ ကီလိုမီတာခန့် ရှိသည်။ ၎င်းကို ဝန်းရံထားသော နိုင်ငံများမှာ-
* အီရန်နိုင်ငံ
* အိုမန်နိုင်ငံ
* အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု
* ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ
* ကာတာနိုင်ငံ
* ဘာရိန်းနိုင်ငံ
* ကူဝိတ်နိုင်ငံ
* အီရတ်နိုင်ငံ

ပင်လယ်ကွေ့သည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၅၀ မီတာ (၁၆၀ ပေ) ခန့်သာ နက်သဖြင့် တိမ်သော ပင်လယ်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။

=== သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန် ===
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်များ - &lt;ref&gt;{{Cite web |title=EEZ |url=http://www.seaaroundus.org/data/#/eez |access-date=2021-02-25 |website=www.seaaroundus.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Catches by Taxon in the waters of Oman (Musandam) |url=http://www.seaaroundus.org/data/#/eez/911?chart=catch-chart&amp;dimension=taxon&amp;measure=tonnage&amp;limit=10 |access-date=2021-02-25 |website=www.seaaroundus.org}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
! width=&quot;75&quot; |နံပါတ်
! width=&quot;250&quot; | နိုင်ငံ
! width=&quot;100&quot; | ဧရိယာ (ကီလိုမီတာ &lt;sup&gt;၂&lt;/sup&gt; )
|-
| align=&quot;center&quot; | ၁
|'''{{IRN}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၉၇,၈၆၀
|-
| align=&quot;center&quot; | ၂
|'''{{ARE}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၅၂,၄၅၅
|-
| align=&quot;center&quot; | ၃
|'''{{SAU}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၃၃,၇၉၂
|-
| align=&quot;center&quot; | ၄
|'''{{QAT}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၃၁,၈၁၉
|-
| align=&quot;center&quot; | ၅
|'''{{KWT}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၁၁,၇၈၆
|-
| align=&quot;center&quot; | ၆
|'''{{BHR}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၈,၈၂၆
|-
| align=&quot;center&quot; | ၇
|'''{{OMN}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၃,၆၇၈
|-
| align=&quot;center&quot; | ၈
|'''{{IRQ}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၅၄၀
|- style=&quot;background:#9acdff;&quot;
! စုစုပေါင်း
| '''ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့'''
| align=&quot;center&quot; | '''၂၄၀,၇၅၆'''
|}

=== ကမ်းရိုးတန်းများ ===
ကမ်းရိုးတန်းအရှည် အလိုက် နိုင်ငံများ 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
! width=&quot;75&quot; |နံပါတ်
! width=&quot;250&quot; | နိုင်ငံ
! width=&quot;100&quot; | အရှည် (ကီလိုမီတာ)
|-
| align=&quot;center&quot; | ၁
|'''{{IRN}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၁,၅၃၆
|-
| align=&quot;center&quot; | ၂
|'''{{SAU}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၁,၃၀၀
|-
| align=&quot;center&quot; | ၃
|'''{{ARE}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၉၀၀
|-
| align=&quot;center&quot; | ၄
|'''{{QAT}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၅၆၃
|-
| align=&quot;center&quot; | ၅
|'''{{KWT}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၄၉၉
|-
| align=&quot;center&quot; | ၆
|'''{{BHR}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၁၆၁
|-
| align=&quot;center&quot; | ၇
|'''{{OMN}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၁၀၀
|-
| align=&quot;center&quot; | ၈
|'''{{IRQ}}'''
| align=&quot;center&quot; | ၅၈
|- style=&quot;background:#9acdff;&quot;
! စုစုပေါင်း
| '''ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့'''
| align=&quot;center&quot; | '''၅,၁၁၇'''
|}
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့တွင် အာရပ်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော ဘာရိန်းကဲ့သို့သော ကျွန်းများစွာရှိသည်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အကြီးဆုံးကျွန်းမှာ အီရန်ပိုင် ကွစ်ဟမ်ကျွန်း ဖြစ်ပြီး [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား]] တွင် တည်ရှိသည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အခြားအရေးပါသောကျွန်းများတွင် အီရန်အုပ်ချုပ်သော Greater Tunb ၊ Lesser Tunb နှင့် Kish ၊ ကူဝိတ်အုပ်ချုပ်သော Bubiyan ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျအုပ်ချုပ်သော Tarout နှင့် UAE အုပ်ချုပ်သော Dalma တို့ ပါဝင်သည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း [[ဒူဘိုင်းမြို့|ဒူဘိုင်း]] ရှိ The World Islands နှင့် [[ဒိုဟာမြို့|ဒိုဟာ]] ရှိ The Pearl Island ကဲ့သို့သော ခရီးသွားဆွဲဆောင်မှု များအတွက် လူလုပ်ကျွန်းများကို ထပ်မံထည့်သွင်းလာကြသည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ကျွန်းများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ အရေးပါသောကျွန်းများဖြစ်ပြီး [[ပေါ်တူဂီ အင်ပါယာ|ပေါ်တူဂီ]] နှင့် [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ|ဗြိတိသျှ]] ကဲ့သို့သော ကိုလိုနီအင်အားကြီးနိုင်ငံများက အတိတ်ကာလက ၎င်းတို့၏ ကုန်သွယ်မှုတွင် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ အင်ပါယာများအတွက် ဝယ်ယူမှုများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ramerini |first=Marco |title=Portuguese in the Arabia and the Persian Gulf |url=http://www.colonialvoyage.com/eng/asia/persian_gulf/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150911015234/http://www.colonialvoyage.com/portuguese-persian-gulf-arabian-peninsula/ |archive-date=2015-09-11 |access-date=2010-11-27}}&lt;/ref&gt;

== သမုဒ္ဒရာဗေဒ ==
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့သည် [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား]]မှတစ်ဆင့် [[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ]]နှင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး ၎င်း၏ ရေပမာဏမျှခြေကို သဘာဝအလျောက် ထိန်းညှိလျက်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Pous |first=Stéphane |year=2015 |title=A model of the general circulation in the Persian Gulf and in the Strait of Hormuz: Intraseasonal to interannual variability |url=https://archimer.ifremer.fr/doc/00244/35563/ |journal=Continental Shelf Research |volume=94 |pages=55–70 |bibcode=2015CSR....94...55P |doi=10.1016/j.csr.2014.12.008}}&lt;/ref&gt;ဒေသတွင်း အပူချိန်မြင့်မားမှုကြောင့် ရေငွေ့ပျံနှုန်းမှာ အလွန်များပြားလှသဖြင့် အီရန်နှင့် အီရတ်နိုင်ငံတို့မှ စီးဝင်လာသော မြစ်ရေများနှင့် မိုးရေချိန်ပမာဏတို့ ပေါင်းစပ်လျှင်ပင် ရေဆုံးရှုံးမှုကို မကာမိဘဲ တစ်နှစ်လျှင် ရေကုဗမီတာအမြောက်အမြား လိုငွေပြလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Xue |first=Pengfei |date=July 2015 |title=Estimation of the Heat and Water Budgets of the Persian (Arabian) Gulf Using a Regional Climate Model |journal=Journal of Climate |volume=28 |issue=13 |pages=5041–5062 |bibcode=2015JCli...28.5041X |doi=10.1175/JCLI-D-14-00189.1}}&lt;/ref&gt; ဤကွာဟချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမှ ဆားငန်ဓာတ်နည်းသော ရေများသည် ရေလက်ကြား၏ အပေါ်ယံပိုင်းမှတစ်ဆင့် ပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်လာပြီး၊ ဆားငန်ဓာတ် ပိုမိုများပြားကာ လေးလံသော ပင်လယ်ကွေ့ရေများသည် ရေလက်ကြား၏ အောက်ခြေအလွှာမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်စီးထွက်ခြင်းဖြင့် ရေဝင်ရေထွက်ကို မျှတအောင် ထိန်းညှိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။

== မြို့များနှင့် လူဦးရေ ==
ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့တလျှောက်တွင် နိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံသည် ကမ်းရိုးတန်းများရှိသည်- [[ဘာရိန်းနိုင်ငံ|ဘာရိန်း]] ၊ [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]] ၊ [[အီရတ်နိုင်ငံ|အီရတ်]] ၊ [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]] ၊ [[အိုမန်နိုင်ငံ|အိုမန်]] ၊ [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]] ၊ [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေဗျ]] နှင့် [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]] ။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့၏ မဟာဗျူဟာကျသော တည်နေရာကြောင့် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် စံပြနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အဓိကမြို့ကြီးများစွာသည် ဤဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
{|
|&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ဖိုင်:سواحل_کیش_در_روز_طبیعت1400011322240458522511884.jpg|alt=Kish island, Iran| ကစ်ရှ်ကျွန်း ၊ [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]
ဖိုင်:Murthadha.80.jpg|alt=Kuwait City, Kuwait| [[ကူဝိတ်မြို့]] ၊ [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]] မြို့
ဖိုင်:Abu_dhabi_skylines_2014.jpg|alt=Abu Dhabi, UAE| [[အဘူဒါဘီမြို့|အဘူဒါဘီ]] ၊ [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|ယူအေအီး]]
ဖိုင်:Dubai_skyline_unsplash.jpg|alt=Dubai skyline at night, Dubai, UAE| ဒူဘိုင်းမြို့၊ [[ဒူဘိုင်းမြို့]] ၊ ညဘက် မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း
ဖိုင်:Bandarabbashomahotel.jpg|alt=Bandar Abbas, Iran| ဘန်ဒါ အဘတ်စ် ၊ အီရန်
ဖိုင်:Dhow_in_the_fjords_of_Khasab,_Oman_-_panoramio.jpg|alt=Khasab, Musandam, Oman| ခါဆက် ၊ မူဆန်ဒမ် ၊ [[အိုမန်နိုင်ငံ|အိုမန်]]
ဖိုင်:مرسى_القوارب_بالجبيل_الصناعية.jpg|alt=Jubail, Saudi Arabia| ဂျူဘိုင်းလ် ၊ [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေဗျ]]
ဖိုင်:West_Bay_district_of_Doha_seen_from_the_corniche_at_night.jpg|alt=Doha, Qatar| [[ဒိုဟာမြို့|ဒိုဟာ]] ၊ [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]
ဖိုင်:Manama_Night_(59168542).jpeg|alt=Manama, Bahrain| [[မာနာမာမြို့|မနာမာ]] ၊ [[ဘာရိန်းနိုင်ငံ|ဘာရိန်း]]
ဖိုင်:Basrah_faw_shat_alarab.jpg|alt=Al-Faw, Iraq| အယ်လ်-ဖော ၊ [[အီရတ်နိုင်ငံ|အီရတ်]]
&lt;/gallery&gt;
|}

== ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ==
[[ဖိုင်:Oil_and_Gas_Infrastructure_Persian_Gulf_(large).gif|thumb|[[ရေနံ]] နှင့် [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း]] များနှင့် လယ်ကွင်းများ]]
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ၎င်း၏ကမ်းရိုးတန်းဒေသများသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံအရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းဖြစ်ပြီး &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Northrup |first=Cynthia Clark |year=2013 |title=Encyclopedia of World Trade: From Ancient Times to the Present |publisher=Routledge |location=London, UK |via=Credo Reference}}&lt;/ref&gt; ဆက်စပ်စက်မှုလုပ်ငန်းများသည် ဒေသတွင်းကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကမ်းလွန်ရေနံမြေဖြစ်သော Safaniya ရေနံမြေသည် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့တွင် တည်ရှိသည်။ ကာတာနှင့် အီရန်တို့သည် နယ်မြေအလယ်မျဉ်းတစ်လျှောက်ရှိ ဧရာမမြေကွက်တစ်ခုကို မျှဝေသုံးစွဲခြင်းဖြင့် ကြီးမားသောဓာတ်ငွေ့တွေ့ရှိမှုများလည်း ရှိခဲ့သည် (ကာတာကဏ္ဍတွင် မြောက်ပိုင်းမြေကွက်၊ အီရန်ကဏ္ဍတွင် တောင်ပိုင်းပါ့စ်မြေကွက်)။ ဤဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြု၍ ကာတာသည် များပြားလှသော [[အယ်လ်အန်ဂျီ (LNG)|အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွေ့]] (LNG) နှင့် ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဘာရိန်း၊ အီရန်၊ အီရတ်၊ ကူဝိတ်၊ ကာတာ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် ယူအေအီးတို့ပါဝင်သော ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသည် ကမ္ဘာ့ရေနံ၏ ၂၅% ခန့်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ ရေနံစိမ်းသိုက် ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးနှင့် ကမ္ဘာ့ [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]] သိုက်၏ ၃၅% ခန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Persian Gulf Online |title=Persian Gulf Oil and Gas Exports Fact Sheet (U.S. Department of Energy) |url=http://www.persiangulfonline.org/interestgroups/oilfacts.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090714233158/http://www.persiangulfonline.org/interestgroups/oilfacts.htm |archive-date=14 July 2009 |access-date=4 March 2011}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=U.S. Energy Information Administration (EIA) |title=Persian Gulf Oil and Gas Export Fact Sheet |url=http://www.eia.doe.gov/cabs/pgulf2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102032341/http://www.eia.doe.gov/cabs/pgulf2.html |archive-date=2 January 2011 |publisher=EIA/DOE (Energy Information Administration/Department of Energy)}}&lt;/ref&gt; ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့တွင် ကမ်းရိုးတန်းရှိသော ရေနံကြွယ်ဝသောနိုင်ငံများ ( [[အီရတ်နိုင်ငံ|အီရတ်]] မှအပ) ကို ပါ ''[[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ရှန်းပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ]]'' ဟု ရည်ညွှန်းသည်။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့သို့ အီရတ်၏ ထွက်ပေါက်သည် ကျဉ်းမြောင်းပြီး အလွယ်တကူ ပိတ်ဆို့ထားပြီး [[ယူဖရေးတီးမြစ်|ယူဖရေးတီးစ်]] နှင့် [[တိုင်းဂရစ်မြစ်|တိုက်ဂရစ်]] မြစ်များ၏ ရေများကို သယ်ဆောင်လာသော ရှတ်အယ်လ်အာရပ် မြစ်၏ ရွှံ့နွံမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ပါဝင်ပြီး အရှေ့ဘက်ကမ်းကို အီရန်က ထိန်းချုပ်ထားသည်။

== ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် ==

* [[ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ|ပင်လယ်ကွေ့စစ်ပွဲ]]

== မှတ်စုများ ==
{{Notelist}}

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ပင်လယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ ပထဝီဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရပ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပါရှန်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]</text>
      <sha1>0px4vy9pq8p7bsxvee509u4xphh45qv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၄</title>
    <ns>100</ns>
    <id>289492</id>
    <revision>
      <id>1044527</id>
      <parentid>1044202</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T13:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1044527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1133" sha1="o167lduad49zq252557gs9c50gwnknu" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=07|day=24|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] COC ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ဝင်ရောက်မည်ဟု ဆိုသည့် [[ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော်]] (SRF) နှင့် [[မင်းကင်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တို့၏ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်သည် တစ်ဖက်သတ်ဖိအားပေးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလုံး၏ သဘောထား မဟုတ်ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>o167lduad49zq252557gs9c50gwnknu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044528</id>
      <parentid>1044527</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T13:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1044528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1191" sha1="94mogtjyphlaasywl1zk5vs4g0dbsx4" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=07|day=24|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] COC ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ဝင်ရောက်မည်ဟု ဆိုသည့် [[ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော်]] (SRF) နှင့် [[မင်းကင်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တို့၏ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်သည် တစ်ဖက်သတ်ဖိအားပေးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလုံး၏ သဘောထား မဟုတ်ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cd695xgdp0jo (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>94mogtjyphlaasywl1zk5vs4g0dbsx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Super</title>
    <ns>10</ns>
    <id>289569</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:Sup" />
    <revision>
      <id>1044520</id>
      <timestamp>2026-07-26T12:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[တမ်းပလိတ်:Sup]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="69wyx3y2mleq660js74e8omr6khg83h" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Sup]]</text>
      <sha1>69wyx3y2mleq660js74e8omr6khg83h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Unbulleted list citebundle</title>
    <ns>10</ns>
    <id>289570</id>
    <revision>
      <id>1044521</id>
      <timestamp>2026-07-26T12:56:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#invoke:list|unbulleted|list_style=display:inline-block|style=display:inline-flex;--size:100%; max-width:max(15em, calc(var(--size) - 3.2em));}}&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt; &lt;/noinclude&gt;&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="300" sha1="s6ft38piel09q42j7dm2dkusyz41whj" xml:space="preserve">{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#invoke:list|unbulleted|list_style=display:inline-block|style=display:inline-flex;--size:100%; max-width:max(15em, calc(var(--size) - 3.2em));}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s6ft38piel09q42j7dm2dkusyz41whj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Multiref</title>
    <ns>10</ns>
    <id>289571</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:Unbulleted list citebundle" />
    <revision>
      <id>1044522</id>
      <timestamp>2026-07-26T12:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[တမ်းပလိတ်:Unbulleted list citebundle]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="tdq9plcp720w0d84kesfs8xd13x4gzd" xml:space="preserve">#Redirect[[တမ်းပလိတ်:Unbulleted list citebundle]]</text>
      <sha1>tdq9plcp720w0d84kesfs8xd13x4gzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၅</title>
    <ns>100</ns>
    <id>289572</id>
    <revision>
      <id>1044524</id>
      <timestamp>2026-07-26T13:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Current events|year=2026|month=07|day=25|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="b9yuko1aogjm0mywastwpv9leblulyd" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=07|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>b9yuko1aogjm0mywastwpv9leblulyd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044526</id>
      <parentid>1044524</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T13:12:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1044526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="9er1c36ho68y6s0dvx6ic74pazrk3x3" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=07|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*ဒေါက်တာသောင်းနိုင်အား [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/index.php/news/85806 (MOI)]


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>9er1c36ho68y6s0dvx6ic74pazrk3x3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၆</title>
    <ns>100</ns>
    <id>289573</id>
    <revision>
      <id>1044525</id>
      <timestamp>2026-07-26T13:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Current events|year=2026|month=07|day=26|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="b0wiqoztyvoawc4jl6rzg5bjftsadk9" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=07|day=26|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>b0wiqoztyvoawc4jl6rzg5bjftsadk9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044593</id>
      <parentid>1044525</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T04:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1044593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="997" sha1="dx9wxlcstrdch99ivkhduivb536knu8" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=07|day=26|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;

'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
*ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အတွက် မွေးနေ့အလှူပြုလုပ်ခဲ့သည့်အကြောင်း လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် တင်ခဲ့သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပ]]ပါတီ အမတ်ဟောင်း ဒေါက်တာစောနိုင်အား ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cpvwrz3lzrjo (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>dx9wxlcstrdch99ivkhduivb536knu8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၄</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289574</id>
    <revision>
      <id>1044530</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၄''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ကျောက်တိုင်ကန်ရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="igu2054c0hcgpab92tklf1tgywj2zkj" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၄''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ကျောက်တိုင်ကန်ရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>igu2054c0hcgpab92tklf1tgywj2zkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) မှော်ကန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289575</id>
    <revision>
      <id>1044531</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) မှော်ကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ရှင်စောပုရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="893" sha1="ig4mfw09v3fvt9695sqg0cmg5rycujr" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) မှော်ကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ရှင်စောပုရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၆၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>ig4mfw09v3fvt9695sqg0cmg5rycujr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၃</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289576</id>
    <revision>
      <id>1044532</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၃''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ရပ်ကွက်ကြီးရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="fuf7op0iombgmm1fxxdpx0t5ulw72e1" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ဥဿာ - ၃''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ရပ်ကွက်ကြီးရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>fuf7op0iombgmm1fxxdpx0t5ulw72e1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) မွန်စံပြ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289577</id>
    <revision>
      <id>1044533</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:28:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) မွန်စံပြ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ဟင်္သာကုန်းရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="g11d0fqgkx3njk47sva3mthfrw320ay" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) မွန်စံပြ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးမြို့]]၊ ဟင်္သာကုန်းရပ်ကွက်တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၀၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>g11d0fqgkx3njk47sva3mthfrw320ay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရားကလေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289578</id>
    <revision>
      <id>1044534</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရားကလေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားကလေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဘုရားကလေးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="991" sha1="julo6zgotvysve87e5hm2h7a42b708s" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရားကလေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားကလေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဘုရားကလေးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၈၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>julo6zgotvysve87e5hm2h7a42b708s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044535</id>
      <parentid>1044534</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1020" sha1="jzexq26we4g93osjw2k7lhz6uz3903y" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘုရားကလေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဘုရားကလေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဘုရားကလေးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၈၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.498753324070407|96.52799650594129|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>jzexq26we4g93osjw2k7lhz6uz3903y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) အိုးဘို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289579</id>
    <revision>
      <id>1044536</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) အိုးဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အိုးဘိုရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အိုးဘိုရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="q180d3fvgxkhoqvtgaod1bvs44b07ih" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) အိုးဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အိုးဘိုရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အိုးဘိုရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၃၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>q180d3fvgxkhoqvtgaod1bvs44b07ih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044537</id>
      <parentid>1044536</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1000" sha1="eajoc0m6wn1cs8djmkisfylabzp4akw" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) အိုးဘို''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အိုးဘိုရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အိုးဘိုရွာ]]တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၃၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.310972324761394|96.5207802164232|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>eajoc0m6wn1cs8djmkisfylabzp4akw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကံဘဲ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289580</id>
    <revision>
      <id>1044538</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကံဘဲ့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကံဘဲ့ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကံဘဲ့ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="955" sha1="phw98opq4xb5t5wf7yg6ydm2yxw1yo3" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကံဘဲ့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကံဘဲ့ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကံဘဲ့ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>phw98opq4xb5t5wf7yg6ydm2yxw1yo3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044539</id>
      <parentid>1044538</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="982" sha1="1h6a5fqvfti2st52mq47jikahuzaxnv" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကံဘဲ့''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကံဘဲ့ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကံဘဲ့ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.552005277439026|96.532368481874|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>1h6a5fqvfti2st52mq47jikahuzaxnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) တပ်ကလေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289581</id>
    <revision>
      <id>1044540</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) တပ်ကလေး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[တပ်ကလေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|တပ်ကလေးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပည...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="974" sha1="36d1mwd02tbeo3txabrgk419tes2j3o" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) တပ်ကလေး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[တပ်ကလေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|တပ်ကလေးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၂၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>36d1mwd02tbeo3txabrgk419tes2j3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044541</id>
      <parentid>1044540</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:38:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="914" sha1="o6dheoszfokrfnfxj6a6toq9yonn1px" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) တပ်ကလေး ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[တပ်ကလေးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|တပ်ကလေးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၂၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>o6dheoszfokrfnfxj6a6toq9yonn1px</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) အင်းတကော် - စက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289582</id>
    <revision>
      <id>1044542</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) အင်းတကော် - စက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတကော်မြို့]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="869" sha1="e1i279nqdgvseasifenb129k26thtav" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) အင်းတကော် - စက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတကော်မြို့]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>e1i279nqdgvseasifenb129k26thtav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေတန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289583</id>
    <revision>
      <id>1044543</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေတန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေတန်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရွှေတန်ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="973" sha1="5myyvkaufyuz1e2kmmhuqdnc55bnibo" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေတန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေတန်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရွှေတန်ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>5myyvkaufyuz1e2kmmhuqdnc55bnibo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044544</id>
      <parentid>1044543</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1044544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="mi2u5a4ms2sdfuwy2v7zzvovhdiu9ii" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေတန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေတန်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရွှေတန်ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၇၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>mi2u5a4ms2sdfuwy2v7zzvovhdiu9ii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကလိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289584</id>
    <revision>
      <id>1044545</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:45:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကလိ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကလိရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကလိရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျော...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="9icm777w3q51ov4lbhw8kkm1a64v3yg" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကလိ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကလိရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကလိရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၃၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>9icm777w3q51ov4lbhw8kkm1a64v3yg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044546</id>
      <parentid>1044545</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:46:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1044546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="877" sha1="7nodfp08nn2vilaz28qf7ijy8fdinjo" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကလိ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကလိရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကလိရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၃၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>7nodfp08nn2vilaz28qf7ijy8fdinjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ဆယ်မိုင်ကုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289585</id>
    <revision>
      <id>1044547</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:48:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆယ်မိုင်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ]] တွ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1027" sha1="1viqapuqwmd4g7mli0dpa3m1uotv4tk" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆယ်မိုင်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၉၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>1viqapuqwmd4g7mli0dpa3m1uotv4tk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044548</id>
      <parentid>1044547</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="goiui2bpgc7n956754771kkao52ojo5" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆယ်မိုင်ကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ဆယ်မိုင်ကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၉၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>goiui2bpgc7n956754771kkao52ojo5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကင်းချောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289586</id>
    <revision>
      <id>1044549</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကင်းချောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကင်းချောင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကင်းချောင်းရွာ]] တွင် ရှိသ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1009" sha1="lww59t7ur8vyhwjhvnj8sll5x3tu8ft" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကင်းချောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကင်းချောင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကင်းချောင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>lww59t7ur8vyhwjhvnj8sll5x3tu8ft</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044550</id>
      <parentid>1044549</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:51:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="949" sha1="lw5ugbe9uzmrd15i1ejhvlgbk1jury0" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကင်းချောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကင်းချောင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကင်းချောင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>lw5ugbe9uzmrd15i1ejhvlgbk1jury0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်အင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289587</id>
    <revision>
      <id>1044551</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်အင်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်အင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ညောင်အင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="992" sha1="02pgmrzxhsk6ix1tnucjt4otrkd8976" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်အင်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်အင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ညောင်အင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>02pgmrzxhsk6ix1tnucjt4otrkd8976</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044552</id>
      <parentid>1044551</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="932" sha1="79fbr3dr62ob5aydz51htufq4suiehv" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ညောင်အင်း ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်အင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ညောင်အင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၄၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>79fbr3dr62ob5aydz51htufq4suiehv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကုန်းသံဒင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289588</id>
    <revision>
      <id>1044553</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကုန်းသံဒင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကုန်းသံဒင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကုန်းသံဒင်းရွာ]] တွင် ရှိသ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1009" sha1="enwqo71rgi0ig3evc6nlmtmnne34qe3" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကုန်းသံဒင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကုန်းသံဒင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကုန်းသံဒင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၇၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>enwqo71rgi0ig3evc6nlmtmnne34qe3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044554</id>
      <parentid>1044553</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="949" sha1="3ftvmt2zqiojknyxmb1j9lzpjk9ozc5" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကုန်းသံဒင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကုန်းသံဒင်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကုန်းသံဒင်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၇၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>3ftvmt2zqiojknyxmb1j9lzpjk9ozc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကျိုက်ဒေးယုံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289589</id>
    <revision>
      <id>1044555</id>
      <timestamp>2026-07-26T14:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျိုက်ဒေးယုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကျိုက်ဒေးယုံရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကျိုက်ဒေးယုံရွာ]] တွင် ရ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="qgn4rh3rex1m6n3cw8ff1lgjkkboxlj" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျိုက်ဒေးယုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကျိုက်ဒေးယုံရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကျိုက်ဒေးယုံရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>qgn4rh3rex1m6n3cw8ff1lgjkkboxlj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044557</id>
      <parentid>1044555</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T14:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="t9ln95q58ow9t9qfikhhlseigi2x4x5" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျိုက်ဒေးယုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ကျိုက်ဒေးယုံရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ကျိုက်ဒေးယုံရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>t9ln95q58ow9t9qfikhhlseigi2x4x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) သမန်းကုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289590</id>
    <revision>
      <id>1044558</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) သမန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[သမန်းကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|သမန်းကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1000" sha1="2uo0jbsvbkby3ek9dj9qi9ob5scmnko" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) သမန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[သမန်းကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|သမန်းကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>2uo0jbsvbkby3ek9dj9qi9ob5scmnko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044559</id>
      <parentid>1044558</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1029" sha1="5vsk5we7d4gf013zgc8u1shvba4nb8i" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) သမန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[သမန်းကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|သမန်းကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.493076175124337|96.53889329370624|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>5vsk5we7d4gf013zgc8u1shvba4nb8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကွေ့တန်းရှည်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289591</id>
    <revision>
      <id>1044560</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကွေ့တန်းရှည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ ကွေ့တန်းရှည်ရွာတွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="864" sha1="kfzdhclx0cfttp1dn9udbfugh7vaerg" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကွေ့တန်းရှည်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ ကွေ့တန်းရှည်ရွာတွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၂၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>kfzdhclx0cfttp1dn9udbfugh7vaerg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ရှမ်းရွာကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289592</id>
    <revision>
      <id>1044561</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ရှမ်းရွာကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းရွာကြီးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရှမ်းရွာကြီးရွာ]] တွင် ရ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="3nee72oos0s43ij4dxjbon3wqj604cj" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ရှမ်းရွာကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းရွာကြီးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရှမ်းရွာကြီးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၂၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>3nee72oos0s43ij4dxjbon3wqj604cj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044562</id>
      <parentid>1044561</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="j0gyzfc6nhkg0gv7rbe0pkke6k997ev" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ရှမ်းရွာကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းရွာကြီးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ရှမ်းရွာကြီးရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၂၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>j0gyzfc6nhkg0gv7rbe0pkke6k997ev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) စာသူငယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289593</id>
    <revision>
      <id>1044563</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) စာသူငယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[စာသူငယ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|စာသူငယ်ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="973" sha1="cpzc7wy8kjy53wny4rd7r7d8dp2aya4" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) စာသူငယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[စာသူငယ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|စာသူငယ်ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>cpzc7wy8kjy53wny4rd7r7d8dp2aya4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044564</id>
      <parentid>1044563</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="cqjb5kubmu68da4bqpu8rwgep5q5g42" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) စာသူငယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[စာသူငယ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|စာသူငယ်ရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>cqjb5kubmu68da4bqpu8rwgep5q5g42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) သူဌေးကုန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289594</id>
    <revision>
      <id>1044565</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) သူဌေးကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[သူဌေးကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|သူဌေးကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1000" sha1="pheefxrl0z9zmbkkcgvw5kx7j8w0wd8" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) သူဌေးကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[သူဌေးကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|သူဌေးကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>pheefxrl0z9zmbkkcgvw5kx7j8w0wd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044566</id>
      <parentid>1044565</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T15:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1044566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="940" sha1="0hoynh2tfrwf06hdkjz1xi1fuux5pj1" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) သူဌေးကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[သူဌေးကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|သူဌေးကုန်းရွာ]] တွင် ရှိသည့် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/bago-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]


{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>0hoynh2tfrwf06hdkjz1xi1fuux5pj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289595</id>
    <revision>
      <id>1044569</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{commonscat|Seas of Ukraine}}   [[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပင်လယ်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="6520e07j3nv4o55psvfooqutoqjts2h" xml:space="preserve">{{commonscat|Seas of Ukraine}}


[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>6520e07j3nv4o55psvfooqutoqjts2h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289596</id>
    <revision>
      <id>1044570</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Commons category|Seas of Russia}}  [[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပင်လယ်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="121" sha1="hn70pc91s2kb0kwkevekl9d4wcw0iqt" xml:space="preserve">
{{Commons category|Seas of Russia}}

[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>hn70pc91s2kb0kwkevekl9d4wcw0iqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တူရကီနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289597</id>
    <revision>
      <id>1044571</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Commons category|Seas of Turkey}}   [[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပင်လယ်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="121" sha1="3fsgs74m4c53sf56tz7n4laiu521fif" xml:space="preserve">{{Commons category|Seas of Turkey}}


[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ပင်လယ်များ]]</text>
      <sha1>3fsgs74m4c53sf56tz7n4laiu521fif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ပင်လယ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289598</id>
    <revision>
      <id>1044573</id>
      <timestamp>2026-07-26T15:39:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Commons cat|Seas of the Atlantic Ocean}}   [[Category:ပင်လယ်များ|အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1044573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="e3zerdfiwuhmhx8y7u5bc9e6onve35d" xml:space="preserve">{{Commons cat|Seas of the Atlantic Ocean}}


[[Category:ပင်လယ်များ|အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ]]</text>
      <sha1>e3zerdfiwuhmhx8y7u5bc9e6onve35d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289599</id>
    <revision>
      <id>1044581</id>
      <timestamp>2026-07-27T02:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး သည် မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် နီကာရာဂွာ နိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရည်ညွှန်းသည်။</comment>
      <origin>1044581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20202" sha1="0zsby7jjqtf7ul5myhsnadrdwzx5667" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations
| title       = မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး
| party1      = Myanmar
| party2      = Nicaragua
| map         = နီကာရာဂွါ မြန်မာ ဆက်ဆံရေး.svg
| mission1    = 
| mission2    = 
| envoytitle1 = သံအမတ်ကြီး
| envoy1      = ထွန်းအောင်ကျော်
| envoytitle2 = သံအမတ်ကြီး
| envoy2      = ဆီဂွန်ဒို မာတင် ကယ်လီရို အက်စကော်စီယာ
}}

'''မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[နီကာရာဂွာ]] နိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရည်ညွှန်းသည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ မူကြီးများနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို အခြေခံကာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ကောင်စစ်ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်းတို့နှင့်အညီ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20260308034824/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=2026-03-08 |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွာနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၁၂၄ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်ကို [[နယူးယောက်မြို့]]ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံးတွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-10-20 |title=နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်က အနားယူပြီ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-permenant-representative-of-repubblic-of-the-union-of-myanmar-to-the-un-hau-d-suan-/5628179.html |access-date=2026-07-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;နှင့် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ နီကာရာဂွာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Jaime Hermida Castillo တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

== နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးထူထောင်ကြပုံ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး ထိုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ ဘက်မှ အဆိုပြုလာသည့် သံအမတ်ကြီး မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပထမဆုံးသော နီကာရာဂွါနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောတူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသံအမတ်ကြီးအဖြစ် မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ခန့်အပ် |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2586%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1-12?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D7%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_delta%3D10%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D435819502 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt;ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည် (၅) နှစ်ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးပြောကြား (၄-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထိုစဥ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နီကာရာဂွာသမ္မတနိုင်ငံ ပူးတွဲသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် မစ္စတာ ဒန်နီရယ် အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့သည် ထို ၅ နှစ်ပြည့် ဆက်ဆံရေးအား ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာများ အပြန်အလှန် ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ထံသို့ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ ဒယ်နီရယ်အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် ဒုတိယသမ္မတ မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့ထံမှပေးပို့သည့် ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%2585%25E1%2580%258F%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E-547?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D412759748 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါ သမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Segundo Martin Calero Escorcia သည် နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမ၌ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာနီကာရာဂွါနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးသည် အခြားသော နိုင်ငံတကာမှ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့်အတူ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးက သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာပေးအပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80608 |access-date=2026-07-27 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာဘက်မှနေ၍လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ၂၈ ရက် တွင်  နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ဦးထွန်းအောင်ကျော် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်အား နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=https://mdd.gov.mm/my/announcements/4186 |access-date=2026-07-27 |publisher=မြန်မာမီဒီယာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန)}}&lt;/ref&gt; သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက် တွင် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker ထံသို့ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ(မိတ္တူ)အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်က နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထံ သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ ပေးအပ် (၇-၇-၂၀၂၆၊ မာနာဂွါ) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== အဆင့်မြင့်ခရီးစဉ်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ကတိသစ္စာပြုခြင်းနှင့် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း အခမ်းအနားသို့ နီကာရာဂွာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ သီးခြားစီတွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/311228 |access-date=2026-07-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့က ၎င်းတို့အား လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmtt-mnmaaniungngntteaa-niungngntteaasmmtt-uumngaeaangliungthn |access-date=2026-07-27 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အား လက်ခံတွေ့ဆုံ – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-336/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံသည် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ မာနာဂွာမြို့တွင် မြန်မာသံရုံးသစ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ပဏာမလေ့လာဆန်းစစ်မှု ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး နီကာရာဂွာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker မှ ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံအား လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်း(၂၂-၅-၂၀၂၆၊ ဘရာဇီးလ်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8A/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွာ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>0zsby7jjqtf7ul5myhsnadrdwzx5667</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044582</id>
      <parentid>1044581</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T03:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>စာလုံးပေါင်း ပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1044582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20251" sha1="5q9xes1860u7cb2pqy4ucwmobz6le5f" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations
| title       = မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး
| party1      = Myanmar
| party2      = Nicaragua
| map         = နီကာရာဂွါ မြန်မာ ဆက်ဆံရေး.svg
| mission1    = 
| mission2    = 
| envoytitle1 = သံအမတ်ကြီး
| envoy1      = ထွန်းအောင်ကျော်
| envoytitle2 = သံအမတ်ကြီး
| envoy2      = ဆီဂွန်ဒို မာတင် ကယ်လီရို အက်စကော်စီယာ
}}

'''မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နီကာရာဂွါ]] နိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရည်ညွှန်းသည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ မူကြီးများနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို အခြေခံကာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ကောင်စစ်ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်းတို့နှင့်အညီ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20260308034824/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=2026-03-08 |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွာနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၁၂၄ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်ကို [[နယူးယောက်မြို့]]ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံးတွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-10-20 |title=နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်က အနားယူပြီ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-permenant-representative-of-repubblic-of-the-union-of-myanmar-to-the-un-hau-d-suan-/5628179.html |access-date=2026-07-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;နှင့် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ နီကာရာဂွာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Jaime Hermida Castillo တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

== နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးထူထောင်ကြပုံ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး ထိုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ ဘက်မှ အဆိုပြုလာသည့် သံအမတ်ကြီး မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပထမဆုံးသော နီကာရာဂွါနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောတူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသံအမတ်ကြီးအဖြစ် မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ခန့်အပ် |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2586%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1-12?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D7%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_delta%3D10%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D435819502 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt;ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည် (၅) နှစ်ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးပြောကြား (၄-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထိုစဥ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နီကာရာဂွာသမ္မတနိုင်ငံ ပူးတွဲသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် မစ္စတာ ဒန်နီရယ် အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့သည် ထို ၅ နှစ်ပြည့် ဆက်ဆံရေးအား ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာများ အပြန်အလှန် ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ထံသို့ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ ဒယ်နီရယ်အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် ဒုတိယသမ္မတ မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့ထံမှပေးပို့သည့် ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%2585%25E1%2580%258F%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E-547?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D412759748 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါ သမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Segundo Martin Calero Escorcia သည် နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမ၌ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာနီကာရာဂွါနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးသည် အခြားသော နိုင်ငံတကာမှ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့်အတူ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးက သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာပေးအပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80608 |access-date=2026-07-27 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာဘက်မှနေ၍လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ၂၈ ရက် တွင်  နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ဦးထွန်းအောင်ကျော် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်အား နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=https://mdd.gov.mm/my/announcements/4186 |access-date=2026-07-27 |publisher=မြန်မာမီဒီယာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန)}}&lt;/ref&gt; သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက် တွင် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker ထံသို့ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ(မိတ္တူ)အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်က နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထံ သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ ပေးအပ် (၇-၇-၂၀၂၆၊ မာနာဂွါ) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== အဆင့်မြင့်ခရီးစဉ်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ကတိသစ္စာပြုခြင်းနှင့် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း အခမ်းအနားသို့ နီကာရာဂွာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ သီးခြားစီတွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/311228 |access-date=2026-07-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့က ၎င်းတို့အား လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmtt-mnmaaniungngntteaa-niungngntteaasmmtt-uumngaeaangliungthn |access-date=2026-07-27 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အား လက်ခံတွေ့ဆုံ – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-336/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံသည် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ မာနာဂွာမြို့တွင် မြန်မာသံရုံးသစ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ပဏာမလေ့လာဆန်းစစ်မှု ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး နီကာရာဂွာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker မှ ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံအား လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်း(၂၂-၅-၂၀၂၆၊ ဘရာဇီးလ်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8A/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွာ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>5q9xes1860u7cb2pqy4ucwmobz6le5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1044589</id>
      <parentid>1044582</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T03:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>link ပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1044589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20266" sha1="rauhnkabjlip0hnt7g0tvut27jwn72g" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations
| title       = မြန်မာ–နီကာရာဂွာ ဆက်ဆံရေး
| party1      = Myanmar
| party2      = Nicaragua
| map         = နီကာရာဂွါ မြန်မာ ဆက်ဆံရေး.svg
| mission1    = 
| mission2    = 
| envoytitle1 = သံအမတ်ကြီး
| envoy1      = ထွန်းအောင်ကျော်
| envoytitle2 = သံအမတ်ကြီး
| envoy2      = ဆီဂွန်ဒို မာတင် ကယ်လီရို အက်စကော်စီယာ
}}

'''မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နီကာရာဂွါ]] နိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရည်ညွှန်းသည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ မူကြီးများနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို အခြေခံကာ သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ကောင်စစ်ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်းတို့နှင့်အညီ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20260308034824/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=2026-03-08 |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွာနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၁၂၄ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်ကို [[နယူးယောက်မြို့]]ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံးတွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-10-20 |title=နယူးရောက် ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်က အနားယူပြီ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-permenant-representative-of-repubblic-of-the-union-of-myanmar-to-the-un-hau-d-suan-/5628179.html |access-date=2026-07-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;နှင့် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ နီကာရာဂွာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Jaime Hermida Castillo တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

== နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးထူထောင်ကြပုံ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံရေး ထူထောင်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး ထိုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ ဘက်မှ အဆိုပြုလာသည့် သံအမတ်ကြီး မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပထမဆုံးသော နီကာရာဂွါနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောတူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသံအမတ်ကြီးအဖြစ် မစ္စတာ မာရီယို ဟိုဆေး အာမန်ဂိုလ် ကမ်းပို့စ် အား ခန့်အပ် |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2586%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1-12?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D7%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_delta%3D10%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D435819502 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt;ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည် (၅) နှစ်ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးပြောကြား (၄-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထိုစဥ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နီကာရာဂွာသမ္မတနိုင်ငံ ပူးတွဲသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် မစ္စတာ ဒန်နီရယ် အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့သည် ထို ၅ နှစ်ပြည့် ဆက်ဆံရေးအား ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာများ အပြန်အလှန် ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ထံသို့ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ ဒယ်နီရယ်အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာနှင့် ဒုတိယသမ္မတ မစ္စ ရိုဆာရီယို မူရီလိုတို့ထံမှပေးပို့သည့် ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E-547?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D412759748 |access-date=2026-07-27 |publisher=MYANMAR NATIONAL PORTAL}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါ သမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Segundo Martin Calero Escorcia သည် နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ သံတမန်ဆောင်ဧည့်ခန်းမ၌ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာနီကာရာဂွါနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးသည် အခြားသော နိုင်ငံတကာမှ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့်အတူ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ထံ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးက သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာပေးအပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80608 |access-date=2026-07-27 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာဘက်မှနေ၍လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ၂၈ ရက် တွင်  နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ဦးထွန်းအောင်ကျော် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်အား နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် |url=https://mdd.gov.mm/my/announcements/4186 |access-date=2026-07-27 |publisher=မြန်မာမီဒီယာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန)}}&lt;/ref&gt; သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက် တွင် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker ထံသို့ ၎င်း၏သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ(မိတ္တူ)အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးထွန်းအောင်ကျော်က နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထံ သံအမတ်ခန့်အပ်လွှာ ပေးအပ် (၇-၇-၂၀၂၆၊ မာနာဂွါ) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== အဆင့်မြင့်ခရီးစဉ်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ကတိသစ္စာပြုခြင်းနှင့် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း အခမ်းအနားသို့ နီကာရာဂွာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ သီးခြားစီတွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/311228 |access-date=2026-07-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[မင်းအောင်လှိုင်]] နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့က ၎င်းတို့အား လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmtt-mnmaaniungngntteaa-niungngntteaasmmtt-uumngaeaangliungthn |access-date=2026-07-27 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အား လက်ခံတွေ့ဆုံ – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-336/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံသည် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ မာနာဂွာမြို့တွင် မြန်မာသံရုံးသစ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ပဏာမလေ့လာဆန်းစစ်မှု ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး နီကာရာဂွာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Valdrack Jaentschke Whitaker မှ ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဇံအား လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်း(၂၂-၅-၂၀၂၆၊ ဘရာဇီးလ်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%82%E1%80%BD%E1%80%AB%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8A/ |access-date=2026-07-27 |website=www.mofa.gov.mm}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွာ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>rauhnkabjlip0hnt7g0tvut27jwn72g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြန်မာ-နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289600</id>
    <revision>
      <id>1044583</id>
      <timestamp>2026-07-27T03:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:မြန်မာ-နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး</comment>
      <origin>1044583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="6hb3o0g4top678gwab4kl5onmf5jt98" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွါ]]</text>
      <sha1>6hb3o0g4top678gwab4kl5onmf5jt98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289601</id>
    <revision>
      <id>1044584</id>
      <timestamp>2026-07-27T03:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး</comment>
      <origin>1044584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="sehx4ydr11dz2wdayd7tp0ksmuo4f7c" xml:space="preserve">{{Commons cat|Bilateral relations of Nicaragua}}

[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>sehx4ydr11dz2wdayd7tp0ksmuo4f7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289602</id>
    <revision>
      <id>1044585</id>
      <timestamp>2026-07-27T03:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး</comment>
      <origin>1044585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="211" sha1="ibuvu9moc00vaj3w2gbxsxtuy6ee0sw" xml:space="preserve">[Category:နိုင်ငံအလိုက် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]]
[[Category:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]</text>
      <sha1>ibuvu9moc00vaj3w2gbxsxtuy6ee0sw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289603</id>
    <revision>
      <id>1044586</id>
      <timestamp>2026-07-27T03:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး</comment>
      <origin>1044586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="0kmjhyyspaopa88695pgpvgijnujw7f" xml:space="preserve">[[Category:နိုင်ငံအလိုက် အုပ်ချုပ်ရေး]]
[[Category:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|အုပ်ချုပ်ရေး]]</text>
      <sha1>0kmjhyyspaopa88695pgpvgijnujw7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289604</id>
    <revision>
      <id>1044590</id>
      <timestamp>2026-07-27T04:07:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ သည် နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ ဖြစ်သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ ယင်းရာထူးကို ပူးတွဲသမ္မတနှစ်ဦးက ပူးတွဲထမ်းဆောင်ကြသည်</comment>
      <origin>1044590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12776" sha1="lt4u39o5gmqqitb8eltrfigs6cn38o7" xml:space="preserve">{{about|သမ္မတရာထူး|သမ္မတများစာရင်း|နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများစာရင်း}}
{{Infobox official post
| post = ပူးတွဲ သမ္မတများ
| body = နီကာရာဂွါနိုင်ငံ
| native_name = {{small|''နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ''}}
| insignia = Coat of arms of Nicaragua.svg
| insigniasize = 
| insigniacaption = နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
| flag = 
| flagsize = 
| flagborder = 
| flagcaption = 
| image = 
| imagesize = 
| alt = 
| incumbent = {{multiple image
| align = center
| total_width = 250
| image_gap = 5
| caption_align = center
| image_style = border:none;
| image1 = Daniel Ortega on July 20, 2024.jpg
| caption1 = [[ဒယ်နီရယ် အော်တီဂါ]]
| image2 = 2017 Rosario Murillo (cropped).jpg
| caption2 = [[ရိုဆာရီယို မူရီလို]]
| border = infobox}}
| acting = 
| incumbentsince = ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၇ (အော်တီဂါ)&lt;br /&gt; ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (မူရီလို)
| department = 
| style = 
| type = 
| status = နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ &lt;br /&gt; အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ
| abbreviation = 
| member_of = 
| reports_to = 
| residence = အစိုးရအိမ်တော်
| seat = မာနာဂွါမြို့
| nominator = 
| appointer = 
| appointer_qualified = 
| termlength = ၆ နှစ် 
| termlength_qualified = သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်မရှိ ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံနိုင်သည်
| constituting_instrument = နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ
| precursor = နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးဒါရိုက်တာရာထူး
| formation = {{start date and age|1854|4|30|df=y|p=1|br=1}}
| first = ဖရူတို ချာမိုရို
| last = 
| abolished = 
| succession = 
| unofficial_names = 
| deputy = ဒုတိယ သမ္မတ
| salary = {{currency|3193|USD}} လစဥ် &lt;ref name=&quot;latinpost.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.latinpost.com/articles/141919/20170622/comparing-latin-america-s-presidential-salaries-minimum-wage-shocking.htm|title=Shocking Gap Between Latin America's Presidential Salaries and Workers Minimum Wage|work=Latin Post|date=22 June 2017|access-date=25 April 2020|archive-date=18 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118114659/https://www.latinpost.com/articles/141919/20170622/comparing-latin-america-s-presidential-salaries-minimum-wage-shocking.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=26 January 2007 |title=Proponen reducir salario de otros cargos públicos nicaragüenses – LVDS |url=https://www.lavozdelsandinismo.com/nicaragua/2007-01-26/proponen-reducir-salario-de-otros-cargos-publicos-nicaraguenses/ |access-date=13 March 2021 |website=La Voz del Sandinismo |language=es}}&lt;/ref&gt;
| website = 
}}
'''နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ''' သည် [[နီကာရာဂွါနိုင်ငံ]]၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ ဖြစ်သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ ယင်းရာထူးကို ပူးတွဲသမ္မတနှစ်ဦးက ပူးတွဲထမ်းဆောင်ကြသည်။ သမ္မတရာထူးကို ၁၈၅၄ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၉ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ၁၈၃၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၅၄ ခုနှစ်အထိ အမြင့်ဆုံးဒါရိုက်တာ (Supremo Director) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;[https://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6250295.stm &quot;Nicaragua's Ortega takes office&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250525093724/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6250295.stm|date=25 May 2025}}, BBC News, 11 January 2007.&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် သမ္မတ၏ အာဏာနှင့် တာဝန်များကို လူတစ်ဦးတည်းက မဟုတ်ဘဲ ပူးတွဲသမ္မတ နှစ်ဦး က ကျင့်သုံးနိုင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ပူးတွဲသမ္မတများသည် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပြည်သူများ၏ တိုက်ရိုက်မဲပေးရွေးချယ်မှုဖြင့် (၆) နှစ်သက်တမ်းအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် အတည်ပြုသည့်အချိန်တွင် လက်ရှိသမ္မတ ဒယ်နီရယ် အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာ နှင့် ၎င်း၏ဇနီးဖြစ်သူ ဒုတိယသမ္မတ ရိုဆာရီယို မူရီလို တို့ကို ပထမဆုံး ပူးတွဲသမ္မတများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=29 January 2014 |title=Nicaragua: Ortega allowed to run for third successive term |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-25937292 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217130812/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-25937292 |archive-date=17 February 2023 |access-date=8 November 2021 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt; 

ထို့ကြောင့် နီကာရာဂွါသည် လက်ရှိတွင် လင်မယားနှစ်ဦး ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒန်နီယယ် အော်တီဂါသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 January 2025 |title=Nicaragua makes Daniel Ortega and his wife Murillo 'Copresidents,' fueling democratic rebuke |url=https://apnews.com/article/nicaragua-daniel-ortega-rosario-murillo-b5f119ea8bee27c48b2fdd70710c70dd |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131122355/https://apnews.com/article/nicaragua-daniel-ortega-rosario-murillo-b5f119ea8bee27c48b2fdd70710c70dd |archive-date=31 January 2025 |access-date=31 January 2025 |publisher=AP News}}&lt;/ref&gt;

== ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ ==
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် နီကာရာဂွါ အမြင့်ဆုံးတရားရုံးက သမ္မတ၏ ဆက်တိုက်သက်တမ်း ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံခွင့်ကို တားမြစ်ထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်သည် အာဏာသက်ရောက်မှုမရှိဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်၍ သမ္မတအား (၅) နှစ်သက်တမ်းဖြင့် အကြိမ်ရေကန့်သတ်ချက်မရှိ ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံနိုင်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |date=20 October 2009 |title=Nicaragua court backs re-election |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/8316167.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260126033615/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8316167.stm |archive-date=26 January 2026 |access-date=16 September 2025 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်သည် သမ္မတ၏ သက်တမ်းကို (၅) နှစ်မှ (၆) နှစ်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိသမ္မတ ဒယ်နီရယ်အော်တီဂါ ဆာဗေဒရာ နှင့် ၎င်း၏ဇနီးဖြစ်သူ ဒုတိယသမ္မတ ရိုဆာရီယို မူရီလို တို့ကို ပူးတွဲသမ္မတများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ပြင်ဆင်ထားသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတ၏ အာဏာကို အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ပါဝင်သည့် ပူးတွဲသမ္မတများက ကျင့်သုံးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ပြည်သူများ၏ တိုက်ရိုက်မဲပေးရွေးချယ်မှုဖြင့် (၆) နှစ်သက်တမ်းအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |date=29 January 2025 |title=Nicaragua establece la figura de «copresidenta» y amplía a 6 años el período presidencial |url=https://www.swissinfo.ch/spa/nicaragua-establece-la-figura-de-%22copresidenta%22-y-ampl%c3%ada-a-6-a%c3%b1os-el-per%c3%adodo-presidencial/88794073 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129032020/https://www.swissinfo.ch/spa/nicaragua-establece-la-figura-de-%22copresidenta%22-y-ampl%c3%ada-a-6-a%c3%b1os-el-per%c3%adodo-presidencial/88794073 |archive-date=29 January 2025 |access-date=3 February 2025 |publisher=SWI swissinfo |language=Spanish}}&lt;/ref&gt;

သမ္မတလောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူသည် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ အနည်းဆုံး (၆) နှစ် နီကာရာဂွါနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံသားတစ်မျိုးတည်းသာ ဖြစ်ရမည်။ ထို့ပြင် &quot;နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာဖောက်&quot; (traidores a la patria) ဟု တရားဝင် သတ်မှတ်ခံထားရသူ မဖြစ်ရပေ။ ယင်းအရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံခဲ့ရသော အဓိက အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်များသည် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရရှိခဲ့ကြပေ။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ]]</text>
      <sha1>lt4u39o5gmqqitb8eltrfigs6cn38o7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289605</id>
    <revision>
      <id>1044591</id>
      <timestamp>2026-07-27T04:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ</comment>
      <origin>1044591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="526" sha1="tfrxjrx7rb8vkpo4dr19lyuclucj3bq" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ|နီကာရာဂွါ]]

[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် အစိုးရအကြီးအကဲများ|နီကာရာဂွါ]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ|နီကာရာဂွါ]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]</text>
      <sha1>tfrxjrx7rb8vkpo4dr19lyuclucj3bq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289606</id>
    <revision>
      <id>1044592</id>
      <timestamp>2026-07-27T04:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ</comment>
      <origin>1044592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="bnmmbs6e9m41sojyzj0radaaid1bnsy" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ|နီကာရာဂွါ]]
[[ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ|နီကာရာဂွါ]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]</text>
      <sha1>bnmmbs6e9m41sojyzj0radaaid1bnsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများစာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289607</id>
    <revision>
      <id>1044595</id>
      <timestamp>2026-07-27T05:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများစာရင်း</comment>
      <origin>1044595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22601" sha1="dkk0nctaykkx8m38vl63tfjsi3njwuj" xml:space="preserve">
{{about|နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများစာရင်း|သမ္မတရာထူးအကြောင်း|နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ}}
'''နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများစာရင်း''' သည် နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးသူများ အကြောင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၈ ခုနှစ်အထိ နီကာရာဂွါသည် အလယ်ပိုင်းအမေရိက ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ (Head of State) က ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် နီကာရာဂွါသည် သီးခြားလွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၈၃၉ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အမြင့်ဆုံးဒါရိုက်တာ (Supreme Director) ရာထူးကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ယင်းရာထူးကို နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ ဟု ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ထပ်မံပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သမ္မတ၏ အာဏာများကို လူတစ်ဦးတည်းအစား ပူးတွဲသမ္မတနှစ်ဦး က ကျင့်သုံးနိုင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nicaragua makes Daniel Ortega and his wife Murillo 'Copresidents,' fueling democratic rebuke |url=https://apnews.com/article/nicaragua-daniel-ortega-rosario-murillo-b5f119ea8bee27c48b2fdd70710c70dd |publisher=AP News |access-date=31 January 2025 |date=31 January 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;swi&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.swissinfo.ch/spa/nicaragua-establece-la-figura-de-%22copresidenta%22-y-ampl%c3%ada-a-6-a%c3%b1os-el-per%c3%adodo-presidencial/88794073|title=Nicaragua establece la figura de «copresidenta» y amplía a 6 años el período presidencial|language=Spanish|publisher=SWI swissinfo|date=29 January 2025|access-date=3 February 2025}}&lt;/ref&gt;

== နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ (၁၉၅၄–၂၀၂၅) ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! rowspan=2| စဉ်
! rowspan=2| ပုံ
! rowspan=2| အမည် &lt;br /&gt;{{small|(မွေး–ကွယ်လွန်)}}
! colspan=3| တာဝန်သက်တမ်း
! rowspan=2| ရွေးကောက်ပွဲ
|-
! စတင်ရက်
! ပြီးဆုံးရက်
! ကြာမြင့်ချိန်

|-
| ၁
| [[File:01 Fruto Chamorro Pérez 1854-1855.png|80px]]
| ဖရူတို ချာမိုရို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၀၄–၁၈၅၅)}}
| ၃၀ ဧပြီ ၁၈၅၄
| ၁၂ မတ် ၁၈၅၅
| {{Age in years and days|1854|04|30|1855|03|12}}
| –

|-
| —
| [[File:José María Estrada.jpg|80px]]
| ဟိုဆေး မာရီယာ အက်စ်ထရာဒါ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၀၂–၁၈၅၆)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁၂ မတ် ၁၈၅၅
| ၂၂ အောက်တိုဘာ ၁၈၅၅
| {{Age in years and days|1855|03|12|1855|10|22}}
| –

|-
| —
| [[File:Patricio rivas.jpg|80px]]
| ပက်ထရီစီယို ရီဗက်စ်&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၈၅၅
| ၂၄ ဇွန် ၁၈၅၇
| {{Age in years and days|1855|10|30|1857|06|24}}
| ၁၈၅၆

|-
| —
| [[File:Portrait of William Walker by George Dury (cropped).jpg|80px]]
| ဝီလျံ ဝင်ကာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၂၄–၁၈၆၀)}}
| ၁၂ ဇူလိုင် ၁၈၅၆
| ၁ မေ ၁၈၅၇
| {{Age in years and days|1856|07|12|1857|05|01}}
| –

|-
| —
| [[File:Coat of arms of Nicaragua (1854).svg|80px]]
| စစ်အုပ်ချုပ်ရေး &lt;br /&gt;{{small|မက်ဆီမို ဂျယ်ရက်ဇ် နှင့် တိုမတ်စ် မာတီနက်ဇ်}}
| ၂၄ ဇွန် ၁၈၅၇
| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၈၅၇
| {{Age in years and days|1857|06|24|1857|11|15}}
| –

|-
| ၂
| [[File:Tomás Martínez, Héroe sin fusil.jpg|80px]]
| တိုမတ်စ် မာတီနက်ဇ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၂၀–၁၈၇၃)}}
| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၈၅၇
| ၁ မတ် ၁၈၆၇
| {{Age in years and days|1857|11|15|1867|03|01}}
| ၁၈၅၇၊ ၁၈၆၃

|-
| ၃
| [[File:FernandoGuzmánSolórzano-Amnistía-14-15.jpg|80px]]
| ဖာနန်ဒို ဂူဇမန် ဆိုလိုဇာနို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၁၂–၁၈၉၁)}}
| ၁ မတ် ၁၈၆၇
| ၁ မတ် ၁၈၇၁
| {{Age in years and days|1867|03|01|1871|03|01}}
| ၁၈၆၇

|-
| ၄
| [[File:Vicente Cuadra 03.jpg|80px]]
| ဟိုဆေး ဗီဆင်တေ ကွာဒြာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၁၂–၁၈၉၄)}}
| ၁ မတ် ၁၈၇၁
| ၁ မတ် ၁၈၇၅
| {{Age in years and days|1871|03|01|1875|03|01}}
| ၁၈၇၁

|-
| ၅
| [[File:Pedro Joaquín Chamorro Alfaro.jpg|80px]]
| ပက်ဒရို ယိုအာကင် ချာမိုရို အယ်လ်ဖာရို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၁၈–၁၈၉၀)}}
| ၁ မတ် ၁၈၇၅
| ၁ မတ် ၁၈၇၉
| {{Age in years and days|1875|03|01|1879|03|01}}
| ၁၈၇၅

|-
| ၆
| [[File:Joaquin Zavala Solis Amnistia21.jpg|80px]]
| ယိုအာကင် ဇာဗာလာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၃၅–၁၉၀၆)}}
| ၁ မတ် ၁၈၇၉
| ၁ မတ် ၁၈၈၃
| {{Age in years and days|1879|03|01|1883|03|01}}
| ၁၈၇၉

|-
| ၇
| [[File:Adan cardenas.gif|80px]]
| အာဒန် ကာဒီနပ်စ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၃၆–၁၉၁၆)}}
| ၁ မတ် ၁၈၈၃
| ၁ မတ် ၁၈၈၇
| {{Age in years and days|1883|03|01|1887|03|01}}
| ၁၈၈၃

|-
| ၈
| [[File:Evaristo Carazo Aranda, Presidente de Nicaragua 02.jpg|80px]]
| အဲဗာရစ်တို ကာရာဇို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၂၁–၁၈၈၉)}}
| ၁ မတ် ၁၈၈၇
| ၁ သြဂုတ် ၁၈၈၉
| {{Age in years and days|1887|03|01|1889|08|01}}
| ၁၈၈၇

|-
| —
| 
| နီကိုလပ်စ် အိုဆော်နို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၄၅–၁၉၁၈)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁ သြဂုတ် ၁၈၈၉
| ၅ သြဂုတ် ၁၈၈၉
| {{Age in years and days|1889|08|01|1889|08|05}}
| –

|-
| —
| [[File:Roberto Sacasa Amnistia20.jpg|80px]]
| ရိုဘတ်တို ဆာကာဆာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၄၀–၁၈၉၆)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၅ သြဂုတ် ၁၈၈၉
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၈၉၁
| {{Age in years and days|1889|08|05|1891|01|01}}
| –

|-
| ၉
| [[File:General Ignacio Chaves (cropped).jpg|80px]]
| အီဂနာစီယို ချာဗက်စ် တယ်လာရီးယား&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၃၆–၁၉၂၅)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၈၉၁
| ၁ မတ် ၁၈၉၁
| {{Age in years and days|1891|01|01|1891|03|01}}
| –

|-
| ၁၀
| [[File:Roberto Sacasa Amnistia20.jpg|80px]]
| ရိုဘတ်တို ဆာကာဆာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၄၀–၁၈၉၆)}}
| ၁ မတ် ၁၈၉၁
| ၁၁ ဇူလိုင် ၁၈၉၃
| {{Age in years and days|1891|03|01|1893|07|11}}
| –

|-
| —
| [[File:Don Salvador Machado Agüero.jpg|80px]]
| ဆယ်ဗာဒို မာချာဒို &lt;br /&gt;{{small|(၁၈၃၈–၁၉၂၅)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁၁ ဇူလိုင် ၁၈၉၃
| ၁၅ ဇူလိုင် ၁၈၉၃
| {{Age in years and days|1893|07|11|1893|07|15}}
| –

|-
| —
| [[File:Joaquin Zavala Solis Amnistia21.jpg|80px]]
| ယိုအာကင် ဇာဗာလာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၃၅–၁၉၀၆)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁၆ ဇူလိုင် ၁၈၉၃
| ၂၅ ဇူလိုင် ၁၈၉၃
| {{Age in years and days|1893|07|16|1893|07|25}}
| –

|-
| ၁၁
| [[File:Jose Santos Zelaya cph.3a03378.jpg|80px]]
| ဟိုဆေး ဆန်းတို့စ် ဆီလာယာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၅၃–၁၉၁၉)}}
| ၂၅ ဇူလိုင် ၁၈၉၃
| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၀၉
| {{Age in years and days|1893|07|25|1909|12|21}}
| ၁၉၀၂၊ ၁၉၀၆

|-
| —
| [[File:Jose Madriz.jpg|80px]]
| ဟိုဆေး မာဒရစ်ဇ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၆၇–၁၉၁၁)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၀၉
| ၂၀ သြဂုတ် ၁၉၁၀
| {{Age in years and days|1909|12|21|1910|08|20}}
| –
|-
| —
| [[File:José Dolores Estrada M.jpg|80px]]
| ဟိုဆေး ဒိုလိုရက်စ် အက်စထရာဒါ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၆၉–၁၉၃၉)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၂၀ သြဂုတ် ၁၉၁၀
| ၂၇ သြဂုတ် ၁၉၁၀
| {{Age in years and days|1910|08|20|1910|08|27}}
| –

|-
| —
| [[File:Luis Mena 1912.jpg|80px]]
| လူးဝစ် မီနာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၆၅–၁၉၂၈)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၂၇ သြဂုတ် ၁၉၁၀
| ၃၀ သြဂုတ် ၁၉၁၀
| {{Age in years and days|1910|08|27|1910|08|30}}
| –

|-
| —
| [[File:Jjem1911.png|80px]]
| ဟွမ် ဟိုဆေး အက်စထရာဒါ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၂–၁၉၆၇)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၃၀ သြဂုတ် ၁၉၁၀
| ၉ မေ ၁၉၁၁
| {{Age in years and days|1910|08|30|1911|05|09}}
| –
|-
| ၁၂
| [[File:Adolfo Díaz, 1912.jpg|80px]]
| အာဒိုလ်ဖို ဒီယက်ဇ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၅–၁၉၆၄)}}
| ၉ မေ ၁၉၁၁
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၁၇
| {{Age in years and days|1911|05|09|1917|01|01}}
| ၁၉၁၂၊ ၁၉၁၄

|-
| ၁၃
| [[File:Emiliano Chamorro Vargas.jpg|80px]]
| အီမီလီယာနို ချာမိုရို ဗာဂတ်စ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၁–၁၉၆၆)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၁၇
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၁
| {{Age in years and days|1917|01|01|1921|01|01}}
| ၁၉၁၆

|-
| ၁၄
| [[File:Diego Manuel Chamorro.jpg|80px]]
| ဒီယေဂို မာနူရယ် ချာမိုရို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၆၁–၁၉၂၃)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၁
| ၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၃
| {{Age in years and days|1921|01|01|1923|10|12}}
| ၁၉၂၀

|-
| —
| 
| ရိုဆင်ဒို ချာမိုရို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၆၂–၁၉၄၇)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၃
| ၂၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၃
| {{Age in years and days|1923|10|12|1923|10|27}}
| –

|-
| ၁၅
| 
| ဘာတိုလိုမီ မာတီနက်ဇ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၃–၁၉၃၆)}}
| ၂၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၃
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၅
| {{Age in years and days|1923|10|27|1925|01|01}}
| –

|-
| ၁၆
| [[File:Carlos José Solórzano.jpg|80px]]
| ကာလို့စ် ဟိုဆေး ဆိုလိုဇာနို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၆၀–၁၉၃၆)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၅
| ၁၄ မတ် ၁၉၂၆
| {{Age in years and days|1925|01|01|1926|03|14}}
| ၁၉၂၄

|-
| (၁၃)
| [[File:Emiliano Chamorro Vargas.jpg|80px]]
| အီမီလီယာနို ချာမိုရို ဗာဂတ်စ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၁–၁၉၆၆)}}&lt;br /&gt;{{small|(ဒီဖက်တို / De facto)}}
| ၁၄ မတ် ၁၉၂၆
| ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၆
| {{Age in years and days|1926|03|14|1926|11|11}}
| –

|-
| —
| [[File:Sebastián Uriza.jpg|80px]]
| ဆက်ဘတ်စတီယန် ယူရီဇာ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၆
| ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၆
| {{Age in years and days|1926|11|11|1926|11|14}}
| –
|-
| (၁၂)
| [[File:Adolfo Diaz Recinos.jpg|80px]]
| အာဒိုလ်ဖို ဒီယက်ဇ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၅–၁၉၆၄)}}
| ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၂၆
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၉
| {{Age in years and days|1926|11|14|1929|01|01}}
| ၁၉၂၆

|-
| ၁၇
| [[File:Jose Maria Moncada 1910.jpg|80px]]
| ဟိုဆေး မာရီယာ မွန်ကာဒါ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၀–၁၉၄၅)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၉
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၃
| {{Age in years and days|1929|01|01|1933|01|01}}
| ၁၉၂၈

|-
| ၁၈
| [[File:Juan Bautista Sacasa cph.3a44780.jpg|80px]]
| ဟွမ် ဘာတီစတာ ဆာကာဆာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၄–၁၉၄၆)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၃
| ၉ ဇွန် ၁၉၃၆
| {{Age in years and days|1933|01|01|1936|06|09}}
| ၁၉၃၂

|-
| —
| [[File:Carlos Alberto Brenes 2 (cropped).jpg|80px]]
| ကာလို့စ် အယ်လ်ဘတ်တို ဘြာနက်စ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၈၄–၁၉၄၂)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၉ ဇွန် ၁၉၃၆
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၇
| {{Age in years and days|1936|06|09|1937|01|01}}
| –

|-
| ၁၉
| [[File:A Somoza-Garsia 1936.png|80px]]
| အာနာစတာစီယို ဆိုမိုဇာ ဂါစီယာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၉၆–၁၉၅၆)}}
| ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၇
| ၁ မေ ၁၉၄၇
| {{Age in years and days|1937|01|01|1947|05|01}}
| ၁၉၃၆

|-
| ၂၀
| 
| လက်ယိုနာဒို အာဂွေလို ဘာရီတို&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၅–၁၉၄၇)}}
| ၁ မေ ၁၉၄၇
| ၂၆ မေ ၁၉၄၇
| {{Age in years and days|1947|05|01|1947|05|26}}
| ၁၉၄၇ {{small|(ဖေဖော်ဝါရီ)}}

|-
| —
| 
| ဘင်ဂျမင် လာကာယို ဆာကာဆာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၉၃–၁၉၅၉)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၂၆ မေ ၁၉၄၇
| ၁၅ သြဂုတ် ၁၉၄၇
| {{Age in years and days|1947|05|26|1947|08|15}}
| –

|-
| ၂၁
| [[File:Victor Manuel Roman y Reyes, Presidente de Nicaragua.jpg|80px]]
| ဗစ်တာ မာနူရယ် ရိုမန် ယီ ရေယက်စ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၇၂–၁၉၅၀)}}
| ၁၅ သြဂုတ် ၁၉၄၇
| ၆ မေ ၁၉၅၀
| {{Age in years and days|1947|08|15|1950|05|06}}
| ၁၉၄၇ {{small|(သြဂုတ်)}}

|-
| —
| 
| မားနွယ် ဖာနန်ဒို ဇူရီတာ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}}}
| ၆ မေ ၁၉၅၀
| ၇ မေ ၁၉၅၀
| {{Age in years and days|1950|05|06|1950|05|07}}
| –

|-
| (၁၉)
| [[File:1946 Press Photo Former President of Nicaragua General Anastasio Somoza.png|80px]]
| အာနာစတာစီယို ဆိုမိုဇာ ဂါစီယာ&lt;br /&gt;{{small|(၁၈၉၆–၁၉၅၆)}}
| ၇ မေ ၁၉၅၀
| ၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၆
| {{Age in years and days|1950|05|07|1956|09|29}}
| ၁၉၅၀
|-
| ၂၂
| [[File:1956 Press Photo Luis Somoza, acting president of Nicaragua.jpg|80px]]
| လူးဝစ် ဆိုမိုဇာ ဒီဘိုင်း&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၂၂–၁၉၆၇)}}
| ၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၆
| ၁ မေ ၁၉၆၃
| {{Age in years and days|1956|09|29|1963|05|01}}
| ၁၉၅၇

|-
| ၂၃
| [[File:1966 Press Photo Rene Schick President of Nicaragua.jpg|80px]]
| ရီနေး ရှစ်ခ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၀၉–၁၉၆၆)}}
| ၁ မေ ၁၉၆၃
| ၃ သြဂုတ် ၁၉၆၆
| {{Age in years and days|1963|05|01|1966|08|03}}
| ၁၉၆၃

|-
| —
| [[File:Members Literary Academy Alfonso Cortés 1967 (cropped).jpg|80px]]
| အော်လန်ဒို မွန်တီနီဂရို မယ်ဒရာနို&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၂၀–၁၉၈၈)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၃ သြဂုတ် ၁၉၆၆
| ၄ သြဂုတ် ၁၉၆၆
| {{Age in years and days|1966|08|03|1966|08|04}}
| –

|-
| ၂၄
| [[File:GUERRERO LORENZO.png|80px]]
| လော်ရန်ဇို ဂူရီရို&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၀၀–၁၉၈၁)}}
| ၄ သြဂုတ် ၁၉၆၆
| ၁ မေ ၁၉၆၇
| {{Age in years and days|1966|08|04|1967|05|01}}
| –

|-
| ၂၅
| [[File:1975 Press Photo Nicaragua President Anastasio Somoza (cropped).png|80px]]
| အာနာစတာစီယို ဆိုမိုဇာ ဒီဘိုင်း&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၂၅–၁၉၈၀)}}
| ၁ မေ ၁၉၆၇
| ၁ မေ ၁၉၇၂
| {{Age in years and days|1967|05|01|1972|05|01}}
| ၁၉၆၇

|-
| —
| [[File:Coat of arms of Nicaragua.svg|80px]]
| ယာယီနိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့
| ၁ မေ ၁၉၇၂
| ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၄
| {{Age in years and days|1972|05|01|1974|12|01}}
| –

|-
| (၂၅)
| [[File:1975 Press Photo Nicaragua President Anastasio Somoza (cropped).png|80px]]
| အာနာစတာစီယို ဆိုမိုဇာ ဒီဘိုင်း&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၂၅–၁၉၈၀)}}
| ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၄
| ၁၇ ဇူလိုင် ၁၉၇၉
| {{Age in years and days|1974|12|01|1979|07|17}}
| ၁၉၇၄

|-
| —
| [[File:Francisco Urcuyo Maliaños.jpg|80px]]
| ဖရန်စစ္စကို ဥရ်ကျူယို&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၁၅–၂၀၀၁)}}&lt;br /&gt;{{small|(ယာယီ)}}
| ၁၇ ဇူလိုင် ၁၉၇၉
| ၁၈ ဇူလိုင် ၁၉၇၉
| {{Age in years and days|1979|07|17|1979|07|18}}
| –

|-
| —
| [[File:Coat of arms of Nicaragua.svg|80px]]
| စစ်အုပ်ချုပ်ရေး&lt;br /&gt;{{small|(ညှိနှိုင်းရေးမှူး: ဒေးနီယယ် အော်တေဂါ)}}
| ၁၈ ဇူလိုင် ၁၉၇၉
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၅
| {{Age in years and days|1979|07|18|1985|01|10}}
| –

|-
| ၂၆
| [[File:Felipe González comparece en rueda de prensa con el presidente de Nicaragua. Pool Moncloa. 26 de abril de 1989 (cropped).jpeg|80px]]
| ဒယ်နီရယ် အော်တီဂါ
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၅
| ၂၅ ဧပြီ ၁၉၉၀
| {{Age in years and days|1985|01|10|1990|04|25}}
| ၁၉၈၄

|-
| ၂၇
| [[File:Violeta Chamorro 1993.jpg|80px]]
| ဗီယိုလတ်တာ ချာမိုရို&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၂၉–၂၀၂၅)}}
| ၂၅ ဧပြီ ၁၉၉၀
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| {{Age in years and days|1990|04|25|1997|01|10}}
| ၁၉၉၀

|-
| ၂၈
| [[File:ArnoldoAleman1997.png|80px]]
| အာနိုလ်ဒို အာလေမန်
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၂
| {{Age in years and days|1997|01|10|2002|01|10}}
| ၁၉၉၆

|-
| ၂၉
| [[File:Enrique Bolaños Geyer 2004 (cropped).jpg|80px]]
| အန်ရီကေး ဗိုလာညို့စ်&lt;br /&gt;{{small|(၁၉၂၈–၂၀၂၁)}}
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၂
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၇
| {{Age in years and days|2002|01|10|2007|01|10}}
| ၂၀၀၁

|-
| (၂၆)
| [[File:Posesión de Daniel Ortega como presidente de Nicaragua (6679779009) (cropped).jpg|80px]]
| [[ဒယ်နီရယ် အော်တီဂါ]]
| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၇
| ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
| {{Age in years and days|2007|01|10|2025|02|18}}
| ၂၀၀၆၊ ၂၀၁၁၊ ၂၀၁၆၊ ၂၀၂၁
|}

== နီကာရာဂွါသမ္မတနိုင်ငံ၊ ပူးတွဲသမ္မတများအုပ်ချုပ်မှု  (၂၀၂၅ မှစ၍) ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! rowspan=2| စဥ်
! rowspan=2| ပုံ
! rowspan=2| အမည်
! colspan=3| တာဝန်သက်တမ်း
! rowspan=2| ရွေးကောက်ပွဲ
|-
! စတင်ရက်
! ပြီးဆုံးရက်
! ကြာမြင့်ချိန်
|-
| (၂၆)
| [[File:Daniel Ortega on July 20, 2024.jpg|80px]]
| [[ဒယ်နီရယ် အော်တီဂါ]] &lt;br /&gt;{{small|''(ပူးတွဲသမ္မတ)''}}
| ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
| ယခုလက်ရှိ
| {{Age in years and days|2025|02|18|2026|07|27}}
| –

|-
| ၃၀
| [[File:2017 Rosario Murillo (cropped).jpg|80px]]
| [[ရိုဆာရီယို မူရီလို]]&lt;br /&gt;{{small|''(ပူးတွဲသမ္မတ)''}}
| ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
| ယခုလက်ရှိ
| {{Age in years and days|2025|02|18|2026|07|27}}
| –
|}

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ၏ စာရင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ]]</text>
      <sha1>dkk0nctaykkx8m38vl63tfjsi3njwuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289608</id>
    <revision>
      <id>1044596</id>
      <timestamp>2026-07-27T05:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး</comment>
      <origin>1044596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="tpxw432otv309hlhoaynbvidfky8biz" xml:space="preserve">{{Commons category|Politics of Nicaragua|နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး}}

[[ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ|နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>tpxw432otv309hlhoaynbvidfky8biz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်၏ နိုင်ငံရေး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289609</id>
    <revision>
      <id>1044597</id>
      <timestamp>2026-07-27T05:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်၏ နိုင်ငံရေး</comment>
      <origin>1044597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="tk8osohnmkwm8w2dzeaujpzmtzqo5ps" xml:space="preserve">{{Commonscat|Politics of North America}}


[[ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်|နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>tk8osohnmkwm8w2dzeaujpzmtzqo5ps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-41746-64</title>
    <ns>3</ns>
    <id>289610</id>
    <revision>
      <id>1044600</id>
      <timestamp>2026-07-27T06:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1044600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8549" sha1="jnb3t2ps6lv6yqmr9fgyp28nubt1k5y" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-41746-64 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၄၆၊ ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>jnb3t2ps6lv6yqmr9fgyp28nubt1k5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shubhsamant09</title>
    <ns>3</ns>
    <id>289611</id>
    <redirect title="အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Matthewmurdock" />
    <revision>
      <id>1044605</id>
      <timestamp>2026-07-27T09:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deepfriedokra</username>
        <id>88747</id>
      </contributor>
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shubhsamant09]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Matthewmurdock]] သို့ Deepfriedokraက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Shubhsamant09|Shubhsamant09]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Matthewmurdock|Matthewmurdock]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>1044605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="lpurqfjvjtlgo6xlb3cjpcn0ijz082l" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Matthewmurdock]]</text>
      <sha1>lpurqfjvjtlgo6xlb3cjpcn0ijz082l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-41814-05</title>
    <ns>3</ns>
    <id>289612</id>
    <revision>
      <id>1044608</id>
      <timestamp>2026-07-27T11:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1044608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8549" sha1="hn9xqm9gejs0wyfc3ih6ovks8lbq33w" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-41814-05 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၆၊ ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>hn9xqm9gejs0wyfc3ih6ovks8lbq33w</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>