ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2768 1045361 1044778 2026-07-31T02:53:04Z Nyohtet49 146318 /* အုပ်ချုပ်ရေး */ 1045361 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရခိုင်ပြည်နယ် | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | translit_lang1 = မြန်မာ | translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]] | translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}} | image_flag = Flag of Rakhine.svg | flag_size = 150px | image_seal = Rakhinelogo.jpg | image_map = Rakhine State in Myanmar.svg | mapsize = 150px | map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ | pushpin_map = <!-- Myanmar --> | coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = | subdivision_name = {{flag|Myanmar}} | subdivision_type1 = ဒေသ | subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း | established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ | established_date = ရခိုင်တိုင်း | established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း | established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄ | seat_type = မြို့တော် | seat = [[စစ်တွေမြို့]] | leader_party = | leader_title = ဝန်ကြီးချုပ် | leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] | leader_title1 = အစိုးရ | leader_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] | leader_title3 = တရားလွှတ်တော် | leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_total_km2 = 36778.0 | area_rank = ၈ | population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇<ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> | population_as_of = ၂၀၁၄ | population_density_km2 = auto | population_rank = ၈ | demographics_type1 = Demographics | demographics1_title1 = လူမျိုးများ | timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +06:30 | website = {{url|rakhinestate.gov.mm}} | unemployment_rate = | leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော် | leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]] | demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ | demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု | demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား }} '''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ == သမိုင်း​​ကြောင်း == ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။ ===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ=== {{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}} [[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]] #[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊ #အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။ #အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။ #အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။ ===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်=== {{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}} <gallery> File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ </gallery> ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် "ရခိုင်ပြည်နယ်"ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ == တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း == ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == === ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် === ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။ === ရာသီဥတု === ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ် နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။ မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။ [[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]] == အုပ်ချုပ်​ရေး == === မြို့တော် === ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။ === အုပ်ချုပ်ရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}} ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။ === ဥပဒေပြုရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}} ၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ === တရားစီရင်ရေး === {{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}} ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။ ===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ=== ==== ခရိုင်များ ==== [[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]] #[[စစ်တွေခရိုင်]] #[[မောင်တောခရိုင်]] #[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]] #[[သံတွဲခရိုင်]] #[[မြောက်ဦးခရိုင်]] # [[အမ်းခရိုင်]] # [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]] ====မြို့နယ်များ==== {|class=wikitable ![[စစ်တွေခရိုင်]] |[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ပေါက်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] |- ![[မောင်တောခရိုင်]] |[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] |- ![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]] |[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] |- ![[အမ်းခရိုင်]] |[[အမ်းမြို့နယ်]] |- ![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]] |[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]] |- ![[သံတွဲခရိုင်]] |[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]] |- ![[မြောက်ဦးခရိုင်]] |[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]] |} '''မြို့များ''' မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင် [[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့ ပါဝင် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ <ref>နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)</ref> == လူဦးရေ == {{Historical populations |footnote = |source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/> |၁၉၇၃ | 1,712,838 |၁၉၈၃ | 2,045,559 |၂၀၁၄ | 3,188,807 }} ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ==ဘာသာတရား== ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။ == စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ == ===စာပေ=== ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏- :အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍ :ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့် :ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊ :လေးသောင်းကိန်းထက်၊ ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ :ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။ ===ယဉ်ကျေးမှု=== *[[မယိမ်တက်]] *[[ရခိုင်သမက်တက်]] === ရိုးရာဓလေ့ === *[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] *[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] *[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]] *[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]] *[[တလားပွဲတော်]] *[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]] == ပညာ​ရေး == ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== * [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]] * [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]] * [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]] * [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]] * [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]] * [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]] * [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]] *နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ *သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ *အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ) ==စီးပွား​ရေး == === ဒေသထွက်ကုန်များ === ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}</ref> ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့် ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ === တွင်းထွက်=== ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။ == စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ == * [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]] * [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]] * [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]] * [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]] * [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]] * [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]] *မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ *မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ *လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်) *ငှက်ခေါင်းတောင် *ပန်းနံ့သာကျွန်း *မအီစက်တော်ရာ *ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား *ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို *ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား *သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ *သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ *တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ် *တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား *တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန် *ကုလားရောင်ကမ်းခြေ *ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ *ပန်းတင်ကမ်းခြေ *မြပြင်ကမ်းခြေ === ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ=== *[[ဖရုံကာကျွန်းများ]] *[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]] *[[မာန်အောင်ကျွန်း]] *[[ပန်းထော်ကျွန်း]] *[[စကုကျွန်း]] *[[ပဒင်းကျွန်း]] *ကုလရောင်ကျွန်း *ဖောင်းခါးကျွန်း *[[မကျည်းကျွန်း]] *ရဲကျွန်း *တိုက်ကျွန်း *[[ခရိုင်ကျွန်း]] *ပန်း‌ထော် ကျွန်း *သူဌေးကျွန်း *ပုလဲကျွန်း *လှံတပစ်ကျွန်း *အုန်းကျွန်း == ကိုးကား == {{reflist| <ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း</ref> <ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref> <ref> http://mizzimaburmese.com/article/9015း</ref> }} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရခိုင်ပြည်နယ် |North = [[ချင်းပြည်နယ်]] |Northeast = |East = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |South = |Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]] |West = |Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] }} <br /> {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]] 20psl16c6gd6dvgbu5wjv0whhdrrgev 1045362 1045361 2026-07-31T02:54:55Z Nyohtet49 146318 /* မြို့နယ်များ */ 1045362 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရခိုင်ပြည်နယ် | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | translit_lang1 = မြန်မာ | translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]] | translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}} | image_flag = Flag of Rakhine.svg | flag_size = 150px | image_seal = Rakhinelogo.jpg | image_map = Rakhine State in Myanmar.svg | mapsize = 150px | map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ | pushpin_map = <!-- Myanmar --> | coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = | subdivision_name = {{flag|Myanmar}} | subdivision_type1 = ဒေသ | subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း | established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ | established_date = ရခိုင်တိုင်း | established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း | established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄ | seat_type = မြို့တော် | seat = [[စစ်တွေမြို့]] | leader_party = | leader_title = ဝန်ကြီးချုပ် | leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] | leader_title1 = အစိုးရ | leader_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] | leader_title3 = တရားလွှတ်တော် | leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_total_km2 = 36778.0 | area_rank = ၈ | population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇<ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> | population_as_of = ၂၀၁၄ | population_density_km2 = auto | population_rank = ၈ | demographics_type1 = Demographics | demographics1_title1 = လူမျိုးများ | timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +06:30 | website = {{url|rakhinestate.gov.mm}} | unemployment_rate = | leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော် | leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]] | demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ | demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု | demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား }} '''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ == သမိုင်း​​ကြောင်း == ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။ ===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ=== {{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}} [[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]] #[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊ #အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။ #အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။ #အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။ ===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်=== {{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}} <gallery> File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ </gallery> ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် "ရခိုင်ပြည်နယ်"ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ == တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း == ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == === ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် === ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။ === ရာသီဥတု === ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ် နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။ မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။ [[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]] == အုပ်ချုပ်​ရေး == === မြို့တော် === ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။ === အုပ်ချုပ်ရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}} ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။ === ဥပဒေပြုရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}} ၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ === တရားစီရင်ရေး === {{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}} ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။ ===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ=== ==== ခရိုင်များ ==== [[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]] #[[စစ်တွေခရိုင်]] #[[မောင်တောခရိုင်]] #[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]] #[[သံတွဲခရိုင်]] #[[မြောက်ဦးခရိုင်]] # [[အမ်းခရိုင်]] # [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]] ====မြို့နယ်များ==== {|class=wikitable ![[စစ်တွေခရိုင်]] |[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}ဝီရဌာနီ[[ပေါက်တောမြို့နယ်|မြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] |- ![[မောင်တောခရိုင်]] |[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] |- ![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]] |[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] |- ![[အမ်းခရိုင်]] |[[အမ်းမြို့နယ်]] |- ![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]] |[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]] |- ![[သံတွဲခရိုင်]] |[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]] |- ![[မြောက်ဦးခရိုင်]] |[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်|အဉ္စနပူရမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]] |} '''မြို့များ''' မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင် [[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့ ပါဝင် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ <ref>နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)</ref> == လူဦးရေ == {{Historical populations |footnote = |source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/> |၁၉၇၃ | 1,712,838 |၁၉၈၃ | 2,045,559 |၂၀၁၄ | 3,188,807 }} ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ==ဘာသာတရား== ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။ == စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ == ===စာပေ=== ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏- :အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍ :ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့် :ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊ :လေးသောင်းကိန်းထက်၊ ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ :ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။ ===ယဉ်ကျေးမှု=== *[[မယိမ်တက်]] *[[ရခိုင်သမက်တက်]] === ရိုးရာဓလေ့ === *[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] *[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] *[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]] *[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]] *[[တလားပွဲတော်]] *[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]] == ပညာ​ရေး == ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== * [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]] * [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]] * [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]] * [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]] * [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]] * [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]] * [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]] *နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ *သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ *အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ) ==စီးပွား​ရေး == === ဒေသထွက်ကုန်များ === ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}</ref> ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့် ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ === တွင်းထွက်=== ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။ == စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ == * [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]] * [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]] * [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]] * [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]] * [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]] * [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]] *မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ *မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ *လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်) *ငှက်ခေါင်းတောင် *ပန်းနံ့သာကျွန်း *မအီစက်တော်ရာ *ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား *ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို *ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား *သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ *သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ *တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ် *တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား *တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန် *ကုလားရောင်ကမ်းခြေ *ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ *ပန်းတင်ကမ်းခြေ *မြပြင်ကမ်းခြေ === ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ=== *[[ဖရုံကာကျွန်းများ]] *[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]] *[[မာန်အောင်ကျွန်း]] *[[ပန်းထော်ကျွန်း]] *[[စကုကျွန်း]] *[[ပဒင်းကျွန်း]] *ကုလရောင်ကျွန်း *ဖောင်းခါးကျွန်း *[[မကျည်းကျွန်း]] *ရဲကျွန်း *တိုက်ကျွန်း *[[ခရိုင်ကျွန်း]] *ပန်း‌ထော် ကျွန်း *သူဌေးကျွန်း *ပုလဲကျွန်း *လှံတပစ်ကျွန်း *အုန်းကျွန်း == ကိုးကား == {{reflist| <ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း</ref> <ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref> <ref> http://mizzimaburmese.com/article/9015း</ref> }} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရခိုင်ပြည်နယ် |North = [[ချင်းပြည်နယ်]] |Northeast = |East = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |South = |Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]] |West = |Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] }} <br /> {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]] 6jmlk445tn2wjx9n59wiitj752x8nov 1045368 1045362 2026-07-31T03:18:00Z ~2026-42291-84 146320 1045368 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရခိုင်ပြည်နယ် | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | translit_lang1 = မြန်မာ | translit_lang1_type = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]] | translit_lang1_info = {{lang|rki|အာရက္ခပြည်}} | image_flag = United League of Arakan flag.svg | flag_size = 150px | image_seal = United League of Arakan flag.svg | image_map = United League of Arakan flag.svg | mapsize = 150px | map_caption = မြန်မာအနောက်ဖက် တည်နေရာ | pushpin_map = <!-- Myanmar --> | coordinates = {{coord|19|30|N|94|0|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = | subdivision_name = {{flag|Myanmar}} | subdivision_type1 = ဒေသ | subdivision_name1 = အနောက်ကမ်းရိုးတန်း | established_title = အချုပ်အာဏာပိုင်ဒေသ | established_date = ရခိုင်တိုင်း | established_title1 = ပြည်နယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း | established_date1 = ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄ | seat_type = မြို့တော် | seat = [[စစ်တွေမြို့]] | leader_party = | leader_title = ဝန်ကြီးချုပ် | leader_name = ​[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] | leader_title1 = အစိုးရ | leader_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] | leader_title3 = တရားလွှတ်တော် | leader_name3 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_total_km2 = 36778.0 | area_rank = ၈ | population_total = ၃,၁၈၈,၈၀၇<ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|page=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> | population_as_of = ၂၀၁၄ | population_density_km2 = auto | population_rank = ၈ | demographics_type1 = Demographics | demographics1_title1 = လူမျိုးများ | timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +06:30 | website = {{url|rakhinestate.gov.mm}} | unemployment_rate = | leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော် | leader_name2 = [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]] | demographics1_info1 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊[[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[မြိုလူမျိုး|မြို]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]][[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊[[မရာမာကြီးလူမျိုး|မရာမာကြီး]] ဒိုင်းနက် ၊ သက်လူမျိုး နှ | demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု | demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] နှင့် အခြား }} '''ရခိုင်ပြည်နယ်''' သည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့ အစဉ်တစ်စိုက်‌နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ == သမိုင်း​​ကြောင်း == ရှေးအခါက [[ရခိုင်မင်းဆက်|ရခိုင်ဘုရင်များ]] အုပ်စိုးရာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့၏။ [[အေဒီ]] ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း ရှေးရခိုင်ဘုရင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ [[စစ်တကောင်းမြို့|စစ်တကောင်း]]ဒေသနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တြိပူရဒေသတို့ကို လက်အောက်ခံ အဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင်များ တန်ခိုး အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစဉ် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့တော်မှ ဧရာဝတီ ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်လူမျိုးတို့၏ မူရင်း ရခိုင်ပြည် သည် ဘင်္ဂလားနယ်စပ် နတ်မြစ်ဝမှ [[မော်တင်စွန်းအငူ|မော်တင်စွန်း]] (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းနယ်မြေ) အထိ ရှည်လျားသော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်သည်။ ===ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ=== {{main|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ}} [[File:Arakan flag.jpg|300px|thumbnail|right|ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]] #[[ရခိုင်ပြည်နယ်အလံ]]ကို ရှေးခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၏ အခြေခံအမှတ်အသားကို မူတည်ခဲ့သည်၊၊ #အောင်လံအတိုင်းအတာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သော အောင်လံ၊ ကောင်းရှည်ရေအတွက်နှင့် အခုခေတ်ကိုက်ညီအောင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် မူလအတိုင်းအတာကိုမှီပြီး အချိုးအစားအလိုက် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ မူလအတိုင်းအတာ အချိုးအစားမှာ အလျား ကိုးတောင် အနံ ခြောက်တောင် ဖြစ်သည်။ #အောင်လံ၏ အရောင်အဆင်းကို မူလရောင်စုံအတိုင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ မူလရောင်စဉ် အဆင်းမှာ ဖြူရောင်ထက်ဝက်နှင့် အနီရောင်ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ အပေါ်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းထက်ဝက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။ #အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အပေါ်ပိုင်းအဖြူရောင်သည် ရခိုင်အမျိုးသားတို့၏ ဖြူစင်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း၊ အမျိုးသီလနှစ်ဌာနကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်ရေး စိတ်ရှိခြင်းနှင့် ဖြူစင်တည်ကြည်စောင့်ထိန်းအပ်ရေး ကိုယ်ကျင့်တရားရှိခြင်းများ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်၏ သဘောမှာ ရဲရင့်တည်ကြည်ရေး သတ္တိနှင့် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ရေး ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန် ရှိခြင်းများကို ဖော်ဆောင်သည်။ ===ရခိုင်ပြည်နယ်တံဆိပ်=== {{main|ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်နှင့် အလံ}} <gallery> File:Arakan Coins 2.jpg|ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးများ </gallery> ရခိုင်လူမျိုးများ သုံးစွဲခဲ့သော ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါး၏ ပန်းဖက်ပုံကို အခြေခံဖော်ပြထားသည်။ ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဒင်္ဂါးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရခြင်းမှာ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ ပေါ်လွင်ထင်ရှားရေး၊ အနုပညာ ဓနဥစ္စာ ကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ရှေးပဝေသဏီကပင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်လို၍ ဖြစ်သည်။ ထိုဝေသာလီခေတ် ဒင်္ဂါးကို သဇင်ပန်းခွေ နှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တံဆိပ်၏ အပေါ်ထိပ်တွင် ကြယ်ဖြူတစ်ပွင့်၊ အောက်ဘက်တွင် "ရခိုင်ပြည်နယ်"ဟု ရေးသားဖော်ပြထားပြီး သဇင်ပန်းခွေနှစ်ခက်ဖြင့် ခြံရံထားသည်။ == တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း == ရခိုင်ပြည်နယ်‌သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]အကြား ကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိသည်။ ရှေးရခိုင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပေါများသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၂၀မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၄,၂၀ဝ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == === ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် === ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းသည် ပေ၃၀၀၀မြင့်ကာ ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် သွယ်တန်းလာပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ စွန်တောင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။၆၅၂၇ပေ၊၁၉၈၉စတုရန်းမီတာခန့်မြင့်သည်။ နတ်မြစ်၊ မယူမြစ်၊ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ ဖရုံကာကျွန်း၊ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ မာန်အောင်ကျွန်းများနှင့် ကျွန်းငယ်များစွာ တည်ရှိသည်။ === ရာသီဥတု === ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သောကြောင့် မုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူအအေးပြောင်းလဲမှုမပြင်းထန်ပေ။ ပျှမ်းမျှအပူချိန်မှာ အပူဆုံးဖြစ်သည့် မေလတွင် ၈၄° ဖာရင်ဟိုက် နှင့် အအေးဆုံးဖြစ်သည့် ဇန်နဝါရီလ ၇၀° ဖာရင်ဟိုက် ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်ခြင်း၊ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းက မုတ်သုံမိုးများ ရွာသွန်းစေခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပျှမ်းမျှ မိုးရေချိန်များမှာ သံတွဲမြို့တွင် ၂၂၁ လက်မ၊ ကျောက်ဖြုမြို့တွင် ၁၈၆ လက်မ၊ စစ်တွေမြို့တွင် ၂၀၃ လက်မ အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် မုန်တိုင်းများဒဏ်များအဖြစ် နေအိမ်များ ပျက်စီးခြင်း နှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရတတ်သည်။ မုန်တိုင်းအများစုမှာ မိုးဦးနှင့် မိုးနှောင်းကာလများတွင် သာဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး တခါတရံတွင်သာ မိုးလယ်ကာလများတွင် တိုက်ခတ်လေ့ရှိသည်။ [[File:Sittwe, Burma.JPG|thumb|200px|စစ်တွေမြို့]] == အုပ်ချုပ်​ရေး == === မြို့တော် === ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[စစ်တွေမြို့]]ဖြစ်သည်။ === အုပ်ချုပ်ရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}} ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်‌ေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်သည်။ === ဥပဒေပြုရေး === {{see also|ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}} ၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ === တရားစီရင်ရေး === {{See also|ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}} ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။ ===ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ=== ==== ခရိုင်များ ==== [[File:Rakhine state districts map 2022.svg|thumb|ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်များ]] #[[စစ်တွေခရိုင်]] #[[မောင်တောခရိုင်]] #[[ကျောက်ဖြူခရိုင်]] #[[သံတွဲခရိုင်]] #[[မြောက်ဦးခရိုင်]] # [[အမ်းခရိုင်]] # [[တောင်ကုတ်ခရိုင်]] ====မြို့နယ်များ==== {|class=wikitable ![[စစ်တွေခရိုင်]] |[[စစ်တွေမြို့နယ်]]{{•}}[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]{{•}}ဝီရဌာနီ[[ပေါက်တောမြို့နယ်|မြို့နယ်]]{{•}}[[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] |- ![[မောင်တောခရိုင်]] |[[မောင်တောမြို့နယ်]]{{•}}[[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] |- ![[ကျောက်ဖြူခရိုင်]] |[[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] |- ![[အမ်းခရိုင်]] |[[အမ်းမြို့နယ်]] |- ![[တောင်ကုတ်ခရိုင်]] |[[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]{{•}}[[မာန်အောင်မြို့နယ်]] |- ![[သံတွဲခရိုင်]] |[[သံတွဲမြို့နယ်]]{{•}}[[ဂွမြို့နယ်]] |- ![[မြောက်ဦးခရိုင်]] |[[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]{{•}}[[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]{{•}}[[မင်းပြားမြို့နယ်|အဉ္စနပူရမြို့နယ်]]{{•}}[[မြေပုံမြို့နယ်]] |} '''မြို့များ''' မောင်တောမြို့နယ်တွင် မောင်တောမြို့၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့၊ ခမောင်းဆိပ်မြို့နှင့် မြင်းလွှတ်မြို့တို့ ပါဝင် [[အမ်းမြို့နယ်]] ပါဝင်သော မြို့များမှာ အမ်းမြို့နှင့် တပ်တောင်မြို့တို့ ပါဝင် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး ဂွမြို့နယ်တွင် ဂွမြို့နှင့် ကျိန္တလီမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၇)ခု၊ မြို့နယ် (၁၇) မြို့နယ်၊ မြို့ (၂၆) မြို့၊ ရပ်ကွက် (၁၇၀)၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၀၃၅)။ ရွာပေါင်း (၃၇၃၈) ရှိသည်။ <ref>နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)</ref> == လူဦးရေ == {{Historical populations |footnote = |source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/> |၁၉၇၃ | 1,712,838 |၁၉၈၃ | 2,045,559 |၂၀၁၄ | 3,188,807 }} ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၁သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၈၆.၇ဦးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူ၁၀၀လျှင် ၈၃ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ==ဘာသာတရား== ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်အကြီးဆုံးဘာသာတရားသည်[[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဖြစ်ပြီးရခိုင်ပြည်နယ်လူဦးရေ၏၉၀%ကိုးကွယ်သည်။အစ္စလာမ်၇%ထို့ပြင်[[ခရစ်ယာန်]]၁.၅%၊[[ဟိန္ဒူ]]၀.၅%၊[[နတ်ကိုးကွယ်]]၀.၁%၊[[ဘာသာမဲ့]]သို့မဟုတ် [[အခြား]]၁%တို့ကိုလည်းကိုးကွယ်ကြသည်။ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကို [[ကမန်လူမျိုး]]တို့ကအဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ရခိုင်ပြည်နယ်၏ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာလွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျသည်။ ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျ၍ လေကြောင်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းတို့ကိုသာ အဓိကအားထားကြရသည်။ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူ၊ အမ်း နှင့် မာန်အောင် တို့တွင် လေယာဉ်ကွင်းရှိသည်။ စစ်တွေ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာနှစ်လမ်းသွားကွန်ဂရစ်လမ်းကျဉ်းဖြစ်ပြီးမိုးရာသီရောက်လျှင်ကားဘီးများချော်သည်၊ ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းမှာလည်းထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အနည်းငယ်စီ တိုးတက်လာလျက် ရှိသည်ဆိုသော်လည်း တခြားပြည်နယ် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ယှဉ်လျှင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလွန်စွာနောက်ကျနေဆဲဖြစ်သည်။ == စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ == ===စာပေ=== ရခိုင် စာပေသည် ဓညဝတီခေတ် ([[အေဒီ]] တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏- :အောက်အာကာဗွီ၊ ဝါယောထွီ၍ :ရီထက်ကားမြီ၊ မြီထက်လီနှင့် :ပထဝီဟု၊ ထူထု နှစ်သိန်း၊ :လေးသောင်းကိန်းထက်၊ ရံသိန်းစကြာ၀ဠာ :ညီစွာဝန်းလည်၊ ကျောက်တိတည်ကား ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။ ===ယဉ်ကျေးမှု=== *[[မယိမ်တက်]] *[[ရခိုင်သမက်တက်]] === ရိုးရာဓလေ့ === *[[ရခိုင်ရိုးရာ ကျင်ကိုင်ပွဲ]] *[[ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ]] *[[သင်္ကြန်လ ရခိုင်ပြိုင်လောင်းပွဲ]] *[[ပန်းရထားဆွဲပွဲ]] *[[တလားပွဲတော်]] *[[ရခိုင်ရိုးရာနတ်ပွဲများ]] == ပညာ​ရေး == ===တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ=== * [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]] * [[စစ်တွေနည်းပညာတက္ကသိုလ်]] * [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]] * [[ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်|ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီ]] * [[နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)]] * [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]] * [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]] *နည်းပညာကောလိပ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ *သူနာပြုတက္ကသိုလ်(တောင်ကုတ်)ဆောက်လုပ်ဆဲ *အစိုးရစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်(ဆောက်လုပ်ဆဲ) ==စီးပွား​ရေး == === ဒေသထွက်ကုန်များ === ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပြီး [[Shell]]၊ [[Total]]၊ [[Daewoo]]၊ [[Woodside]] အစရှိသည် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 |access-date=6 September 2020 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311064826/https://moee.gov.mm/mm/ignite/page/145 }}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအင်တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုမှရရှိသော အခွန်ဘဏ္ဍာငွေ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှုန်း ၄၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒုတိယအဆင်းရဲဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html |access-date=6 September 2020 |archive-date=19 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219151637/https://myanmar.mmtimes.com/news/141164.html }}</ref> ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း နှင့် ဝါး၊ ဓနီ အစရှိသည့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ === တွင်းထွက်=== ရခိုင်ကမ်းလွန်တွင် နာမည်ကျော် မြန်မာ့[[သဘာဝဓာတ်ငွေ့|သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်]]များ ရှိသည်။ ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် မိုးစည်ကျွန်းတို့တွင် ရေနံအနည်းငယ်ထွက်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ် နေပူတောင်မှ စကျင်ကျောက် ထွက်သည်။ == စိတ်ဝင်စားဖွယ် နေရာများ == * [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦးနန်းတော်ရာ နှင့် ဘုရားပုထိုးများ]] * [[ငပလီကမ်းခြေ|ငပလီကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း နှင့် ကမ်းသာယာကမ်းခြေ]] * [[ဦးရာဇ်တော်ဓာတ်စေတီ]] * [[ဓညဝတီမြို့ဟောင်း]]နှင့် [[ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရား]] * [[ဝေသာလီဘုရားကြီး]] နှင့် [[ဝေသာလီမြို့ဟောင်း]] * [[ဗျူးပွိုင့်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်း(စစ်တွေ)]] *မြေပုံမြို့နယ် အငူကမ်းခြေ *မြေငူကျွန်းရှိဆံတော်ရှင်စေတီနှင့် ကမ်းခြေ *လေးချမ်းတောင်(မီးပြတိုက်) *ငှက်ခေါင်းတောင် *ပန်းနံ့သာကျွန်း *မအီစက်တော်ရာ *ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ရှိဂူဝဘုရား *ပေါက်တောမြို့ရှိဘုရားကြီး၊တောင်းဖူး၊တောင်ညို *ပန်းထော် ကျွန်းရှိ ငှက်ဆင်တောင်ဘုရား *သံတွဲမြို့ရှိ ဆံတော်တောင်၊နံတော်တောင်၊အံတော် တောင်ဘုရားများ *သံတွဲ(ဇလွန်မြို့)ရှိနှစ်ဆူမြှောက်ဖြစ်သော ရွှေသားအတိဖြစ်တော်မူသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ၏ မသေနိုင်သော ရုပ်ကလာပ်များ *တန်းလွဲရွာမမြို့ရှိ ပေါ်တော်မှု ရုပ်ပွားတော်မြတ် *တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ပန်းမြောက်တောင်ဘုရား *တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကွင်းစမ်းရေတံခွန် *ကုလားရောင်ကမ်းခြေ *ခေါင်းလောင်းတူကမ်းခြေ *ပန်းတင်ကမ်းခြေ *မြပြင်ကမ်းခြေ === ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းများ=== *[[ဖရုံကာကျွန်းများ]] *[[ရမ်းဗြဲကျွန်း]] *[[မာန်အောင်ကျွန်း]] *[[ပန်းထော်ကျွန်း]] *[[စကုကျွန်း]] *[[ပဒင်းကျွန်း]] *ကုလရောင်ကျွန်း *ဖောင်းခါးကျွန်း *[[မကျည်းကျွန်း]] *ရဲကျွန်း *တိုက်ကျွန်း *[[ခရိုင်ကျွန်း]] *ပန်း‌ထော် ကျွန်း *သူဌေးကျွန်း *ပုလဲကျွန်း *လှံတပစ်ကျွန်း *အုန်းကျွန်း == ကိုးကား == {{reflist| <ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း</ref> <ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref> <ref> http://mizzimaburmese.com/article/9015း</ref> }} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရခိုင်ပြည်နယ် |North = [[ချင်းပြည်နယ်]] |Northeast = |East = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |Southeast = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |South = |Southwest = [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]] |West = |Northwest = [[စစ်တကောင်းခရိုင်]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] }} <br /> {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်| ]] k4typ7kf7ja4wjicw28962p3y55h9ul 10 3593 1045268 1034148 2026-07-30T14:57:19Z Dr Lotus Black 31011 1045268 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ |title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ |state=show | listclass = hlist |group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂) |list1 = *[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]] *[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]] *[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]] *[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]] *[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]] *[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] *[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]] *[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]] *[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]] *[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]] *[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]] |group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉) |list2 = *[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]] *[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]] *[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]] *[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]] *[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]] *[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]] *[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]] *[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]] |group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁) |list3 = *[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]] *[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]] *[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]] *[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]] *[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]] *[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]] *[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]] *[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]] *[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]] *[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]] |group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃) |list4 = *[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]] *[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]] *[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]] *[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]] *[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]] *[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]] *[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]] *[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]] *[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]] *[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]] *[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]] *[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]] *[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]] *[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]] *[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]] *[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]] *[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]] *[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]] *[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]] *[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]] *[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]] *[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]] *[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]] *[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]] *[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]] *[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]] *[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]] *[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]] *[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] *[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]] *[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]] *[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]] *[[မတူလူမျိုး|မတူ]] *[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]] *[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]] *[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]] *[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]] *[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]] *[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]] *[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]] *[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]] *[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]] *[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]] *[[အနူးလူမျိုး|အနူး]] *[[အနန်လူမျိုး|အနန်]] *[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]] *[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]] *[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]] *[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]] *[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]] *[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]] *[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]] |group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉) |list5 = *[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]] *[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]] *[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]] *[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]] *[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]] *[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]] *[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] *[[ယောလူမျိုး|ယော]] |group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁) |list6 = *[[မွန်လူမျိုး|မွန်]] |group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၇)<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> |list7 = *[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] *[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] *[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]] *[[မြိုလူမျိုး|မြို]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] |group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃) |list8 = *[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]] *[[အင်လူမျိုး|အင်]] *[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]] *[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]] *[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]] *[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] *[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]] *[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] *[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]] *[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]] *[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]] *[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]] *[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] *[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]] *[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]] *[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]] *[[မုံလူမျိုး|မုံ]] *[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]] *[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]] *[[လူးလူမျိုး|လူး]] *[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]] *[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]] *[[ဝ လူမျိုး|ဝ]] *[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]] *[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]] *[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]] *[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]] |group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]] |list9 = *[[ပျူ]] *[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] *[[ကူကီးလူမျိုး]] | group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား | list10 = * [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]] * [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] ** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]] * [[ဘရင်ဂျီ]] * [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]] * [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]] ** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]] * [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]] * [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]] * [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]] * [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]] }} <noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] </noinclude> si2sbuazm4zv8i9qwd7gff3wgqiq4mb 1045269 1045268 2026-07-30T14:58:37Z Dr Lotus Black 31011 1045269 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ |title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ |state=show | listclass = hlist |group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂) |list1 = *[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]] *[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]] *[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]] *[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]] *[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]] *[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] *[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]] *[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]] *[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]] *[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]] *[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]] |group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉) |list2 = *[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]] *[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]] *[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]] *[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]] *[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]] *[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]] *[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]] *[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]] |group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁) |list3 = *[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]] *[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]] *[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]] *[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]] *[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]] *[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]] *[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]] *[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]] *[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]] *[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]] |group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃) |list4 = *[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]] *[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]] *[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]] *[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]] *[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]] *[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]] *[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]] *[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]] *[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]] *[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]] *[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]] *[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]] *[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]] *[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]] *[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]] *[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]] *[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]] *[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]] *[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]] *[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]] *[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]] *[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]] *[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]] *[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]] *[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]] *[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]] *[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]] *[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]] *[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] *[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]] *[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]] *[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]] *[[မတူလူမျိုး|မတူ]] *[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]] *[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]] *[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]] *[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]] *[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]] *[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]] *[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]] *[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]] *[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]] *[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]] *[[အနူးလူမျိုး|အနူး]] *[[အနန်လူမျိုး|အနန်]] *[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]] *[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]] *[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]] *[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]] *[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]] *[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]] *[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]] |group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉) |list5 = *[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]] *[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]] *[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]] *[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]] *[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]] *[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]] *[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] *[[ယောလူမျိုး|ယော]] |group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁) |list6 = *[[မွန်လူမျိုး|မွန်]] |group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၇)<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> |list7 = *[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] *[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] *[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]] *[[မြိုလူမျိုး|မြို]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] |group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃) |list8 = *[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]] *[[အင်လူမျိုး|အင်]] *[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]] *[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]] *[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]] *[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] *[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]] *[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] *[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]] *[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]] *[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]] *[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]] *[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] *[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]] *[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]] *[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]] *[[မုံလူမျိုး|မုံ]] *[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]] *[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]] *[[လူးလူမျိုး|လူး]] *[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]] *[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]] *[[ဝ လူမျိုး|ဝ]] *[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]] *[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]] *[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]] *[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]] |group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]] |list9 = *[[ပျူ]] *[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] *[[ကူကီးလူမျိုး]] | group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား | list10 = * [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]] * [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] ** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]] * [[ဘရင်ဂျီ]] * [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]] * [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]] ** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]] * [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]] * [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]] * [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]] * [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]] }} <noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] </noinclude> ==ကိုးကား== {{Reflist}} jsexfezd6kg8fb9bqg9c4uuk711e1ol 1045270 1045269 2026-07-30T14:59:16Z Dr Lotus Black 31011 1045270 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ |title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ |state=show | listclass = hlist |group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂) |list1 = *[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]] *[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]] *[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]] *[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]] *[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]] *[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] *[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]] *[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]] *[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]] *[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]] *[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]] |group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉) |list2 = *[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]] *[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]] *[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]] *[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]] *[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]] *[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]] *[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]] *[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]] |group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁) |list3 = *[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]] *[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]] *[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]] *[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]] *[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]] *[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]] *[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]] *[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]] *[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]] *[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]] |group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃) |list4 = *[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]] *[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]] *[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]] *[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]] *[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]] *[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]] *[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]] *[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]] *[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]] *[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]] *[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]] *[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]] *[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]] *[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]] *[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]] *[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]] *[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]] *[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]] *[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]] *[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]] *[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]] *[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]] *[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]] *[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]] *[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]] *[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]] *[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]] *[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]] *[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]] *[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] *[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]] *[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]] *[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]] *[[မတူလူမျိုး|မတူ]] *[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]] *[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]] *[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]] *[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]] *[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]] *[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]] *[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]] *[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]] *[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]] *[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]] *[[အနူးလူမျိုး|အနူး]] *[[အနန်လူမျိုး|အနန်]] *[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]] *[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]] *[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]] *[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]] *[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]] *[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]] *[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]] |group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉) |list5 = *[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]] *[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]] *[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]] *[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]] *[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]] *[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]] *[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] *[[ယောလူမျိုး|ယော]] |group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁) |list6 = *[[မွန်လူမျိုး|မွန်]] |group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၇)<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> |list7 = *[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] *[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] *[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]] *[[မြိုလူမျိုး|မြို]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] |group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃) |list8 = *[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]] *[[အင်လူမျိုး|အင်]] *[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]] *[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]] *[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]] *[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] *[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]] *[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] *[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]] *[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]] *[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]] *[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]] *[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] *[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]] *[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]] *[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]] *[[မုံလူမျိုး|မုံ]] *[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]] *[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]] *[[လူးလူမျိုး|လူး]] *[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]] *[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]] *[[ဝ လူမျိုး|ဝ]] *[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]] *[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]] *[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]] *[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]] |group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]] |list9 = *[[ပျူ]] *[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] *[[ကူကီးလူမျိုး]] | group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား | list10 = * [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]] * [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] ** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]] * [[ဘရင်ဂျီ]] * [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]] * [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]] ** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]] * [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]] * [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]] * [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]] * [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]] }} <noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] </noinclude> ==ကိုးကား== {{Reflist}} 3kkgwadpnh1elfbxs2rkpm9nmngddxp 1045271 1045270 2026-07-30T15:00:18Z Dr Lotus Black 31011 "[[တမ်းပလိတ်:မြန်မာပြည် လူမျိုးများ]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည်: autoconfirm ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ)) 1045270 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ |title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ |state=show | listclass = hlist |group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂) |list1 = *[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]] *[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]] *[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]] *[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]] *[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]] *[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] *[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]] *[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]] *[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]] *[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]] *[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]] |group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉) |list2 = *[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]] *[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]] *[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]] *[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]] *[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]] *[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]] *[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]] *[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]] |group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁) |list3 = *[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]] *[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]] *[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]] *[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]] *[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]] *[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]] *[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]] *[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]] *[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]] *[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]] |group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃) |list4 = *[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]] *[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]] *[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]] *[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]] *[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]] *[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]] *[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]] *[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]] *[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]] *[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]] *[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]] *[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]] *[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]] *[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]] *[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]] *[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]] *[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]] *[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]] *[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]] *[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]] *[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]] *[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]] *[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]] *[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]] *[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]] *[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]] *[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]] *[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]] *[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]] *[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] *[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]] *[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]] *[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]] *[[မတူလူမျိုး|မတူ]] *[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]] *[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]] *[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]] *[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]] *[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]] *[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]] *[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]] *[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]] *[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]] *[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]] *[[အနူးလူမျိုး|အနူး]] *[[အနန်လူမျိုး|အနန်]] *[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]] *[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]] *[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]] *[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]] *[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]] *[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]] *[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]] |group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉) |list5 = *[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]] *[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]] *[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]] *[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]] *[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]] *[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]] *[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] *[[ယောလူမျိုး|ယော]] |group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁) |list6 = *[[မွန်လူမျိုး|မွန်]] |group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၇)<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> |list7 = *[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] *[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] *[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]] *[[မြိုလူမျိုး|မြို]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] |group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃) |list8 = *[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]] *[[အင်လူမျိုး|အင်]] *[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]] *[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]] *[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]] *[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] *[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]] *[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] *[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]] *[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]] *[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]] *[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]] *[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] *[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]] *[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]] *[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]] *[[မုံလူမျိုး|မုံ]] *[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]] *[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]] *[[လူးလူမျိုး|လူး]] *[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]] *[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]] *[[ဝ လူမျိုး|ဝ]] *[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]] *[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]] *[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]] *[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]] |group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]] |list9 = *[[ပျူ]] *[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] *[[ကူကီးလူမျိုး]] | group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား | list10 = * [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]] * [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] ** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]] * [[ဘရင်ဂျီ]] * [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]] * [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]] ** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]] * [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]] * [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]] * [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]] * [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]] }} <noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] </noinclude> ==ကိုးကား== {{Reflist}} 3kkgwadpnh1elfbxs2rkpm9nmngddxp 1045310 1045271 2026-07-30T15:51:02Z Dr Lotus Black 31011 1045310 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ |title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ |state=show | listclass = hlist |group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂) |list1 = *[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]] *[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]] *[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]] *[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]] *[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]] *[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] *[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]] *[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]] *[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]] *[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]] *[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]] |group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉) |list2 = *[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]] *[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]] *[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]] *[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]] *[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]] *[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]] *[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]] *[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]] |group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁) |list3 = *[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]] *[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]] *[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]] *[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]] *[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]] *[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]] *[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]] *[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]] *[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]] *[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]] |group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃) |list4 = *[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]] *[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]] *[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]] *[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]] *[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]] *[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]] *[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]] *[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]] *[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]] *[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]] *[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]] *[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]] *[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]] *[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]] *[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]] *[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]] *[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]] *[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]] *[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]] *[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]] *[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]] *[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]] *[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]] *[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]] *[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]] *[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]] *[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]] *[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]] *[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]] *[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] *[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]] *[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]] *[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]] *[[မတူလူမျိုး|မတူ]] *[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]] *[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]] *[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]] *[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]] *[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]] *[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]] *[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]] *[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]] *[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]] *[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]] *[[အနူးလူမျိုး|အနူး]] *[[အနန်လူမျိုး|အနန်]] *[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]] *[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]] *[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]] *[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]] *[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]] *[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]] *[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]] |group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉) |list5 = *[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]] *[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]] *[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]] *[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]] *[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]] *[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]] *[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] *[[ယောလူမျိုး|ယော]] |group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁) |list6 = *[[မွန်လူမျိုး|မွန်]] |group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၇)<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> |list7 = *[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] *[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] *[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]] *[[မြိုလူမျိုး|မြို]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] |group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃) |list8 = *[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]] *[[အင်လူမျိုး|အင်]] *[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]] *[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]] *[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]] *[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] *[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]] *[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] *[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]] *[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]] *[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]] *[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]] *[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] *[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]] *[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]] *[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]] *[[မုံလူမျိုး|မုံ]] *[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]] *[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]] *[[လူးလူမျိုး|လူး]] *[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]] *[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]] *[[ဝ လူမျိုး|ဝ]] *[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]] *[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]] *[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]] *[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]] |group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]] |list9 = *[[ပျူ]] *[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] *[[ကူကီးလူမျိုး]] | group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား | list10 = * [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]] * [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] ** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]] * [[ဘရင်ဂျီ]] * [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]] * [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]] ** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]] * [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]] * [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]] * [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]] * [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]] }} <noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] </noinclude> 8imvby1uquxrb25achtexh4ohp1a1n2 1045311 1045310 2026-07-30T15:51:59Z Dr Lotus Black 31011 1045311 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ |title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ |state=show | listclass = hlist |group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂) |list1 = *[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]] *[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]] *[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]] *[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]] *[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]] *[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]] *[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]] *[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]] *[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]] *[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]] *[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]] |group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉) |list2 = *[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]] *[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]] *[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]] *[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]] *[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]] *[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]] *[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]] *[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]] |group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁) |list3 = *[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]] *[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]] *[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]] *[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]] *[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]] *[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]] *[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]] *[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]] *[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]] *[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]] |group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃) |list4 = *[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]] *[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]] *[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]] *[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]] *[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]] *[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]] *[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]] *[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]] *[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]] *[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]] *[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]] *[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]] *[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]] *[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]] *[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]] *[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]] *[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]] *[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]] *[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]] *[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]] *[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]] *[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]] *[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]] *[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]] *[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]] *[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]] *[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]] *[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]] *[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]] *[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]] *[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]] *[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]] *[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]] *[[မတူလူမျိုး|မတူ]] *[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]] *[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]] *[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]] *[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]] *[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]] *[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]] *[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]] *[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]] *[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]] *[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]] *[[အနူးလူမျိုး|အနူး]] *[[အနန်လူမျိုး|အနန်]] *[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]] *[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]] *[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]] *[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]] *[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]] *[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]] *[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]] |group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉) |list5 = *[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]] *[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]] *[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]] *[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]] *[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]] *[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]] *[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] *[[ယောလူမျိုး|ယော]] |group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁) |list6 = *[[မွန်လူမျိုး|မွန်]] |group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၇) |list7 = *[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]] *[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]] *[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]] *[[မြိုလူမျိုး|မြို]] *[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] |group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃) |list8 = *[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]] *[[အင်လူမျိုး|အင်]] *[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]] *[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]] *[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]] *[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] *[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]] *[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] *[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]] *[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]] *[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]] *[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]] *[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]] *[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]] *[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]] *[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]] *[[မုံလူမျိုး|မုံ]] *[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]] *[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]] *[[လူးလူမျိုး|လူး]] *[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]] *[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]] *[[ဝ လူမျိုး|ဝ]] *[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]] *[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]] *[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]] *[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]] |group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]] |list9 = *[[ပျူ]] *[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]] *[[သက်လူမျိုး|သက်]] *[[ကူကီးလူမျိုး]] | group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား | list10 = * [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]] * [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] ** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]] * [[ဘရင်ဂျီ]] * [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]] * [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]] ** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]] * [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]] * [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]] * [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]] * [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]] }} <noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] </noinclude> bud16rwt0stb3lytm3tnggyilt5finz 0 3666 1045498 1042939 2026-07-31T08:04:34Z Luke3366 146326 1045498 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြိတ်မြို့ | native_name = | other_name = Mergui | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ | seat = | seat_type = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] | image_skyline = မြိတ်မြို့.jpg | image_map = | map_caption = မြိတ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ | subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့နယ်]] | area_total_km2 = | population = 284,498 | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | latNS = N | latd = 12 | latm = 26 | lats = | longEW = E | longd = 98 | longm = 36 | longs = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် | website = }} [[File:MerguiArchipelagoMap.png|thumb|မြိတ်ကျွန်းစုမြေပုံ]] [[File:မြိတ်.jpg|thumb|ကမ်းနားလမ်းရှိ We love Myeik ဆိုင်းဘုတ်]] '''မြိတ်မြို့''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် [[မြိတ်မြို့နယ်]]၏ ခရိုင် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၈၄,၄၈၉ ဦး ရှိသည်။ ကျား ၁၃၉,၅၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၄,၈၉၇ ဦး ရှိသည်။ နေဝင်ရာ အနောက်အရပ်တွင် [[ပထော်ပထက်တောင်]]ဟု ခေါ်သော ကျွန်းညီနောင် ရှိသည်။ ရေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသော ကမ်းရိုးတန်းဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်နေရာအရ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ရော်ဘာ၊ ဆီအုန်းတို့ကိုလည်း စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြိတ်မြို့သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အချက်အခြာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်မစီးပွားရေးမြို့အဖြစ်တည်ရှိသည်သာမက [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]၏ ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်က မြိတ်မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တံတိုင်းသဖွယ်ကာရံထားသည့်အတွက် သာမန်အားဖြင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ အထိုက်အလျောက်ကင်းလွတ်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်တစ်ခုလုံးလူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးရှိသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးရှိသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ == တည်နေရာ == မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၂ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်)၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၈ဒီဂရီ၃၆မိနစ်)တွင် တည်ရှိသည်။ မြိတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့် ၈၄ ပေတွင်ရှိသည်။ သေချာဆန်းစစ်မည်ဆိုလျှင် မြိတ်မြို့သည် ကုန်းမနှင့် အဆက်ပြတ်နေသော ကျွန်းလေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ == သမိုင်း နောက်ခံ == ယိုးဒယား(ထိုင်း)နှင့် နယ်ချင်းဆက်စပ်နေသောကြောင့် မြိတ်မြို့မှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင် တို့၏ လက်အောက်သို့ အပြန်အလှန်ကျရောက်ခဲ့ပြီး မြိတ်ဒေသမှာလည်း စစ်တလင်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြိတ်ရာဇဝင်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သူ ဆရာကြီး ဦးကြီးစိန်က မြိတ်ရာဇဝင်ကို ပြုစုရသည်မှာ အလွန်ခဲယဉ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အေဒီ ၇၂၃ ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ ကျမိုင်း၊ ယခုအခေါ် ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) မင်းဆက်မှာ တနင်္သာရီတိုင်း အထိ တန်ခိုးထွားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမိုင်းအနွယ်ဝင်က ရမ္မာဝတီ (ပျော်ဖွယ်ရာပေါသောမြို့)ကို အေဒီ ၇၅၅၌ ကော့ဘိန်းအရပ်၌ တည်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ မြို့သက်တမ်း (၂၈)နှစ်ကြာလျှင် ကြက္ကလင်းမြို့ (ကံမော်)ကို ပြောင်းခဲ့၍ မြို့သက်တမ်း ၁၁၈ နှစ်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၉၀၁ ခုနှစ်၌ ထောင့်ကွာ (မြို့သက်တမ်း ၂၂၀) သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်များမှာ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး စိုးစံအုပ်ချုပ်နေသည့် (၁၁၁၂-၁၁၆၇) ကာလများအတွင်း ရှိနေပြီး အေဒီ ၁၁၅၂ ခုနှစ်က အောင်သာဝရမြို့ကို စိုးစံခဲ့သည့် ပရမရစာ မင်းလက်ထက်တွင် ကျမိုင်း (ချင်းမိုင်)မင်းဆက် သုဉ်းသွားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ပုဂံ၌ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၃ - ၁၂၁၀) စိုးစံဆဲ အဆိုပါ အဖြစ်အပျက်မှာ အေဒီ ၁၂၇၆ တွင် အောင်သာဝရမင်း (ဧကဒယ်ရာဇာ)က ခရင်းသေ အရပ်တွင် တနင်္သာရီမြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့၌ မြို့ရံ (၁၄)မြို့ ရှိခဲ့၍ သမုဒ္ဒရာကင်းမြို့ အဖြစ် သန်ထုပ်( သန္တုတ် - ယခု တောနောက်လယ်ကျေးရွာ)မြို့ကို အေဒီ ၁၂၇၇ တွင် စတင် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၂၇၆ မှ ၁၇၃၁ အထိ နှစ်ပေါင်း ၄၅၄ သည် တနင်္သာရီ ခေတ်ဖြစ်ပြီး မာရိတ်(မြိတ်)၏ ဖြစ်စဉ် မှာတော့ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ မာရိတ်မှာ ပရမရစာ မင်းသားငယ်၏ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) အစွဲပြု၍ မာရိတ်ကျွန်းဟု ခေါ်သည်။ မာ = မြင်း၊ ရိတ် = ခယ်တိုင်၊ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းအခေါ် (ယိုးဒယား ) စကား ဖြစ်သည်။ ကာလရွေ့လျားလာသဖြင့် မာရိတ်ကို မြန်မာအခေါ် မြိတ်မြို့ဟု ခေါ်တွင် ကြသည်။ [[File:မြိတ်မြို့ 2.jpg|thumb|နာရီစင်]] [[File:မြိတ်မြို့ 3.jpg|thumb|မြို့အဝင်Welcome to Myeikဆိုင်းဘုတ်]] == မြို့တည်ရခြင်းအကြောင်း == အေဒီ ၁၅၃၁ ၌ ဆင်တစ်သန်းရှင် (ယခု - လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[ဗီယင်ကျန်းမြို့|ဗီယန်ကျင်း]]) ၏ သားတော် ဗြိရာမသွန်တိဿ မင်းသားက တနင်္သာရီမြို့ကို သိမ်း၍ နှစ် ၂၀၀ ကြာသော် သန်းထုပ် (သန္တုတ်) မြို့ဆိပ်ကမ်းမှာ ရေတိမ်လာ၍ အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ ( ယခု သိမ်တော်ကြီး တောင်ခြေ)သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး မာရိတ်မြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ ရှေးကတည်းက ခယ်တောင်ခြေရင်း၌ တံငါလုပ်ကိုင် နေထိုင် ကြသော အိမ်ခြေ ၂၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့ကြီးကား ဆိပ်ကမ်းကင်းမြို့သာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြိတ်မြို့တွင် သင်္ဘောဆိပ်မြို့တည်ရန် ဒေသအသီးသီးမှ လူများခေါ်၍ နေရာချထားခဲ့ကာ မြစ်မရပ်၊ မြစ်ငယ်ရပ်၊ ထားဝယ်စု၊ တလိုင်းစု၊ ဈေးတန်း၊ ဈေးခေါင်း၊ ကန်ဖျား၊ ကန်ခေါင်း၊ ကန်ကြီး၊ အလယ်ကျွန်း၊ နောက်လယ်၊ သံဖို(သန်းဖို)၊ လှည်းထိန်စု၊ ဆိပ်ငယ်၊ စတိန်ရပ်(ဆိပ်ငယ်) စသည်ဖြင့် အစွဲပြု ဖြစ်လာခဲ့ ကြသည်။ မြိတ်ဒေသမှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင်တို့၏ အကြိမ်ကြိမ် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်မင်းတို့က ပြန်သိမ်းယူ ရသည်။ အေဒီ ၁၇၅၉ တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ ပြန်သိမ်းမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ == မြန်မာမင်းလက်ထက် မြိတ်မြို့ == ဆိပ်ခံမြို့ငယ် မာရိတ်(မြိတ်)မှာ ကြွယ်ဝ တိုးတက်နေခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရား([[အလောင်းမင်းတရား|ဦးအောင်ဇေယျ]])၏ [[ရွှေဘိုမြို့|ရွှေဘို]]သည် [[မြိတ်မြို့|မာရိတ်မြို့]]မှ မိုင် ၅၅ဝခန့် ကွာဝေးသည်။ နယ်ချဲ့ကိုလိုနီများကလည်း အချက်အချာကျသော မြိတ်မြို့ကို မျက်စိ ကျနေခဲ့သည်။ ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းသားများ ဝင်ထွက်သွားလာ နေခဲ့ကြပြီး စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် အကွက်အကွင်းကောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင် နန်းစိုက်သည့် အင်းဝမြို့မှ ၅၁၅ မိုင်ဝေးသည့် မြိတ်မြို့ကို ၁၇၇၀ ပြည်နှစ်ရောက်မှ အပြီးသတ် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ခေမရာစာ မြို့ဝန်မင်းအဖြစ် ထမ်းရွက်စဉ် ကာလများအတွင်းမှ တရားဝင် မြိတ်မြို့ဟု တွင်သည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ် ရောက်သည့်အခါ [[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ]]၌ ကိုလိုနီပိုင်နက်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခံရသည်။ ထိုနောက်တွင် မြိတ်မြို့မှာ ကမ္ဘာရပ်ခြား စီးပွားရှာသမားများနှင့် ပင်လယ် ခရီးသည်တို့အတွက် မားဂွီး(Mergui) အမည်ဖြင့် ထင်ရှား လူသိများလာခဲ့သည်။ မားဂွီးအမည် မရမီကပင် "ဘိတ်မြို့နှင့် မြိတ်မြို့" ဟူ၍ နှစ်မည် ရှိနှင့် ပြီးဖြစ်သည်။ မားဂွီး ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို အာရပ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဒတ်ခ်ျ ဘာသာစကားတို့မှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ နိုင်ကြောင်း သုတေသီတို့ မှန်းဆထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများဖြစ်သည့် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီ ဒေသများသည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ အလွယ်တကူ ဝင်ထွက်ခဲ့၍ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဒဏ်ကို အစောဆုံး ခံစားခံရသည်။ နှစ် (၁၀၀)ကျော်တိုင်အောင် ကျွန်သက်ရှည်ခဲ့ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုကြီးနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ ကျွန်သက်ရှည်သော်လည်း မြိတ်မြို့သူ မြို့သားများ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ခဲ့သည့် သာဓက များစွာရှိသည်။ [[File:Thein Daw Gyi Pagoda, Myeik.jpg|thumb|သိမ်​တော်ကြီး​စေတီ]] [[File:မြိတ်မြို့ 6.jpg|thumb|မြိတ်ခရိုင်ဝန်မင်းလင်းပင်ထိပ်တင်​​​​ဒွေးကျဆုံး​သော​နေရာ(​မူလ​နေရာမဟုတ်)]] == ခေတ်သစ် စီးပွားရေး မြို့တော် မြိတ် == သည်ဘက်ခေတ်မှာတော့ မြိတ်အရှေ့ (မြိတ်)နှင့် မြိတ်အနောက် (ကျွန်းစု) ဟူ၍ အပိုင်းလိုက် တွင်ခဲ့သေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြိတ်နှင့် ကျွန်းစု ဟူ၍ အမည် သီးသန့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ [[မြိတ်ကျွန်းစု]] အပါအဝင် ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်နှင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ ပင်လယ်ပြင် စွန့်စား ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စား သဖွယ် ဖြစ်သလို မဖော်ထုတ်ရသေးသော လှပသည့် ကမ်းခြေများ၊ လူမနေသော [[ကျွန်း]]များ၊ ရေပေါ်နေ ဆလုံတိုင်းရင်းသားတို့၏ လူနေမှု ဘဝ ဟန်ပန်များမှ ခရီးသွားများကို လက်ယပ်ခေါ်နေသကဲ့သို့ အနောက်ဘက် [[ကပ္ပလီပင်လယ်|အက်ဒမန် ပင်လယ်]]ပြင်ကို မျက်နှာမူ မှေးတင် တည်ဆောက်ထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် နယ်ချင်း ထိစပ်နေသည့်အတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အရေးအရ မြန်မာ - ထိုင်း နယ်စပ်တွင် ဆက်သွယ်ကူးလူးနိုင်သော မောတောင်ကြား ကားလမ်းကို အဆင့်မီ ဖောက်လုပ်စရာ အကြောင်း ရှိပေသည်။ မြိတ်မှ မိုင် ၁၂၀ အကွာ အဝေးရှိ မောတောင်ကြားသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော အဆိုပါ လမ်းမကြီး အဆင့်မီ ပြီးစီးပါက မော်တော် ကားလမ်းဖြင့် မြိတ်မှ [[မောတောင်]] နယ်စပ်သို့ သုံးနာရီကျော်ခရီး၊ မောတောင်မှ [[ဘန်ကောက်]] သို့ သုံးနာရီကျော်၊ မောတောင်မှ [[မလေးရှား]]သို့ (၁၀)နာရီကျော် ခရီးသာ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့မှ သုံးသပ် ပြထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်မှာ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်လာသည့်အတွက် [[အာရှ]]နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာ ဖြစ်သလို အဆိုပါ လမ်းမကြီးအား အရှေ့တောင် အာရှ လမ်းမကြီးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်ပြီး ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးမြင့် ပို့ကုန်များအား စရိတ်၊ ဝန်ဆောင်မှု နည်းပါးစွာ အချိန်တိုတောင်းစွာ ကူးသန်း နိုင်မှု၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာမှု စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဒေသခံများအတွက် အကျိုးနိုင်ပါသဖြင့် အဆိုပါ လမ်းကို စဉ်းစား သင့်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် အနေအထားအရ Transit Trade Center အဖြစ် တည်ရှိနေမှုက အားသာချက် တစ်ရပ်ပင်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်က မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်ခဲ့ပြီး ပင်လယ် အခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးနေခဲ့သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု စခန်းကို ၁၉၉၉ခုနှစ်၌ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]တွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမြို့တော်မှာလည်း ရေလုပ်ငန်း အဓိက မြို့ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် တိုးတက်လာခဲ့ကာ တလေးတစား ရှိကြသော မြို့ပြကြီး အဖြစ် ရပ်တည် နိုင်ခဲ့သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ။ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ ဒရဟော ဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံများ အတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ပေးထားခဲ့ကြသော ရေလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီများ၊ [[ပုလဲ]]ကုမ္ပဏီများ စသည်ဖြင့် အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ တကယ်တော့ ရေလုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကို တည်မီ နေသည်မဟုတ်၊ ရေထွက်ကုန်များနှင့် ပတ်သက်၍ အလျှံပယ်ရှိသလို ကမ်းလွန်ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့များ၊ [[ကျောက်မီးသွေး]]၊ ပုလဲ၊ သစ်၊ [[ငှက်သိုက်]]၊ စိုက်ပျိုးရေးမှာလည်း အခြားတိုင်းမြို့တော်များထက် မညံ့လှ၊ [[ဆီအုန်း]] စိုက်ပျိုးမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး၌ နံပါတ်(၁)၊ [[ရာဘာ]]က နံပါတ်(၂)၊ ပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍမှာလည်း ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းအားလုံး ပြည့်စုံနေပြီ။ တောင်ပေါ်ဒေသမှာလို တောင်မြင့်မြင့် ရှုမျှော် ခင်းများကို ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမှာလည်း ခံစား၍ ရသည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် တံငါအိမ်ခြေကလေး (၂၀)မှ စတင်ခဲ့သော မြင်းချည်တိုင် ရွာကလေးမှာ အခက်အခဲ ပေါင်းစုံ ကျော်လွှားခဲ့ပြီး ဒုန်းစိုင်းလာခဲ့ရာ ၂၀၀၀ ပြည်နှစ် ဝန်းကျင်၌ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ် ခံခဲ့ ရသလို အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ (ချည်တောင်၌ တည်ရှိသော မာရိတ်မြို့မှာ မာရိတ်- မြိတ်-မားဂွီး-မြိတ်အရှေ့- ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော် စသည်ဖြင့် သက်တမ်းရေတွက်သော် ၂၇၆ နှစ် တိုင်ပေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်ခရိုင်၏ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီမြစ် စီးဝင်ရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လုံခြုံသော ဆိပ်ကမ်းကောင်း ဖြစ်၏။ ကမ်းခြေမှစ၍ တောင်ကုန်းမြင့်များ ဖြစ်ပြီးလျှင်ထိုတောင်ကုန်းမြင့်များပေါ်တွင် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများရှိသည်။ ရှေးအခါက မြိတ်မြို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားနယ်မှ တကျွန်းပို့ဒဏ်ခံရသော အကျဉ်းသမားများ ပို့ရာအရပ်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ဘူးလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> ==ဒေသထွက်ကုန်များ== မြိတ်မြို့သည် ယခုအခါ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်မြေတွင် [[ကျွန်းသစ်]]၊ တွင်းထွက်သတ္တုများ၊ ကြက်ပေါင်စေးများထွက်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစုများတွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်းဖြစ်သည့်[[ငါးပိ]] [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း၊ ပုလဲလုပ်ငန်းများအပြင် ကျွန်း ကလေးများပေါ်တွင် ငှက်သိုက်ရှာဖွေခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် များစွာ တွင်ကျယ်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ပိုးထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ မြိတ်လုံချည် ခေါ် ထူထဲခိုင်မာသော ပိုးစစ်လုံချည်များမှာ အကောင်းဆုံး ပိုးထည်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးပိတွင်လည်း မြိတ်စိမ်းစားငါးပိသည် မြိတ်မြို့၏ နာမည်ကျော် ထွက်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ === ရပ်ကွက်များ === # တပ်ပြင်(ရှေးယခင်က တပ်များ ပြင်သောနေရာဖြစ်ခဲ့၍) # သာကေတ # ရေပုန်း #အထက်ရေပုန်း # ကလွင် # ကန်ကြီး(ရေကန်ပေါင်ဟု ခေါ်သော ရေကန်ကြီးတည်ရှိရာနေရာဖြစ်၍) # ကန်ခေါင်း(ကန်၏ ခေါင်းရင်း၌ တည်ရှိ၍) # ကန်ဖျား(ကန်၏ အဖျား၌ တည်ရှိ၍) # မြစ်ငယ် # ထားဝယ်စု(ရှေးယခင်က ထားဝယ်လူမျိုးများ စုနေ၍) # တလိုင်းစု(ရှေးယခင်က တလိုင်းလူမျိုးများ စုနေ၍) # ဆိပ်ငယ်(ရေဆိပ်ရှိသောနေရာ) # နောက်လယ် # သန်းဖို(သံဖို၊ ပန်းပဲဖိုများစွာ ရှိသော နေရာ) # ဈေးတန်း # မြစ်မ # အလယ်ကျွန်း # ကြောင်ငယ် # မြို့သစ် # ဘုရားကိုင် # ပါရမီ # မြိတ်တောင် # ကွက်သစ် # မြန်အောင် # ခရူတော # ပလောက်စု # စက်ဝင်း [[File:မြိတ်မြို့ 4.jpg|thumb|ဘုရားကိုင်ရပ်ကွက်]] == ရာသီဥတု == မြိတ်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစား ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသည်။ တိုတောင်းသော ခြောက်သွေ့ရာသီ(ဒီဇင်ဘာ-ဇန်နဝါရီ)ရှိပြီးလျှင်၊ ရှည်လျားသော စိုစွတ်ရာသီ(ဖေဖော်ဝါရီ-နိုဝင်ဘာ)ရှိကာ မေလ မှ စက်တင်ဘာလ အထိသည် ရံခါ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ ရှိသည်။ {{Weather box |location = မြိတ် |metric first = Y |single line = Y |Jan high C = 31.4 |Feb high C = 32.1 |Mar high C = 33.1 |Apr high C = 33.6 |May high C = 31.8 |Jun high C = 29.4 |Jul high C = 29.1 |Aug high C = 28.8 |Sep high C = 29.5 |Oct high C = 30.7 |Nov high C = 31.6 |Dec high C = 31.5 |Jan low C = 20.7 |Feb low C = 21.6 |Mar low C = 23.1 |Apr low C = 24.6 |May low C = 24.2 |Jun low C = 23.6 |Jul low C = 23.4 |Aug low C = 23.3 |Sep low C = 23.5 |Oct low C = 23.2 |Nov low C = 22.7 |Dec low C = 21.0 |Jan precipitation mm = 4 |Feb precipitation mm = 51 |Mar precipitation mm = 55 |Apr precipitation mm = 128 |May precipitation mm = 422 |Jun precipitation mm = 783 |Jul precipitation mm = 740 |Aug precipitation mm = 868 |Sep precipitation mm = 482 |Oct precipitation mm = 302 |Nov precipitation mm = 73 |Dec precipitation mm = 13 |precipitation colour = green |source 1 =NOAA (1961-1990) <ref name= NOAA>{{cite web |url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/MM/48110.TXT |title = Myeik Climate Normals 1961-1990 |publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration |accessdate = January 12, 2013}}</ref> |date=January 2013 }} == မြိတ် ဒေသစကား== {{main|မြိတ်စကား}} မြိတ်သူ မြိတ်သား များသည် စကားပြောလျှင် အေ လန်း | အယ် ရယ် | အော် ရယ် | အမြဲပြောဆိုတတ်သော ဓလေ့ ရှိသည်။ မြိတ် ဒေသစကားများသာဖြစ်သည်။ {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{မြိတ်မြို့နယ်}} == ကိုးကား == [http://myeiknews.blogspot.com/search?updated-max=2007-12-14T13%3A28%3A00%2B06%3A30&max-results=7] <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] 9yq681hacg5inu694o517vdv81qyqoa 0 4715 1045493 1019205 2026-07-31T07:52:45Z Cepyita 93402 /* */ 1045493 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=24 Jul 2021}} {{short description|ရှေးခေတ်ရောမနိုင်ငံရေးသမား၊ဗိုလ်ချုပ်နှင့်အာဏာရှင်}} {{infobox Politician | name = ဂျူးလိယက်ဆီဇာ | image = Julius Caesar.jpg | birth_date = ဘီစီ ၁၀၀ ဂျူလိုင် ၁၃ | birth_place = ရောမြို့၊အီတလီ၊ရောမသမ္မတနိုင်ငံ။ | death_date = ဘီစီ ၄၄ မတ် ၁၅ (အသက် ၅၅နှစ်) | death_place = ရောမမြို့၊အီတလီ၊ရောမသမ္မတနိုင်ငံ။ | death_cause = လုပ်ကြံခံရခြင်း(ဓားဒဏ်ရာဖြင့်) | resting_place = ဆီဇာ၏ဘုရားကျောင်း၊ရောမမြို့။([[en| Temple of Caesar]])([[Rome]]) | office = '''ရောမသမ္မတနိုင်ငံ၏အာဏာရှင်''' | term_start = ဘီစီ ၄၉ အောက်တိုဘာ ၂၅ | term_end = ဘီစီ ၄၄ မတ် ၁၅ | predecessor = ဆာလာ (ဘီစီ ၈၁/၈၂)ရောမသမ္မတနိုင်ငံ၏အာဏာရှင်အဖြစ် | successor = [[ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ]] (ဘီစီ ၂၇- အေဒီ ၁၄) ရောမဧကရာဇ် အဖြစ် | office2 = '''ရောမသမ္မတနိုင်ငံ၏ကောင်စီ''' | term_start2 = ဘီစီ ၄၄ ဇန်နဝါရီ ၁ | term_end2 = ဘီစီ ၄၄ မတ် ၁၅ | alongside2 = မာ့ခ် အန်ထိုနီ | predecessor2 = စီ၊ကန်နီးနီးယပ်စ် ရီဘီးလပ်စ်(အစားထိုးကောင်ဆယ်)နှင့်ဂေးယပ်စ်ထရီဘိုးနီးယပ်စ်(အစားထိုးကောင်ဆယ်) | successor2 = ပီ၊ကော်နယ်လီးယပ်စ် ဒိုနာဘယ်လာ(အစားထိုးကောင်ဆယ်)နှင့် မာ့ခ်အန်ထိုနီ | term_start3 = ဘီစီ ၄၆ ဇန်နဝါရီ ၁ | term_end3 = ဘီစီ ၄၅ စက်တင်ဘာ | alongside3 = အမ်၊ အေမဲလလိယပ်စ် လိပိဒပ်စ် | predecessor3 = ကြူ၊ ဖျူးဖျိယပ်စ် ကယ်လိနပ်စ် နှင့် ပါဘလီးယပ်စ် ဗာတီးနီးယပ်စ် | successor3 = ကြူ၊ ဖေးဘီးယပ်စ် မက်စ်ဆီးမပ်စ်(အစားထိုးကောင်ဆယ်)နှင့် ဂေးယပ်စ် ထရီဘိုးနီးယပ်စ်(အစားထိုးကောင်ဆယ်) | term_start4 = ဘီစီ ၄၈ ဇန်နဝါရီ ၁ | term_end4 = ဘီစီ ၄၇ ဇန်နဝါရီ ၁ | alongside4 = ပီ၊ ဆာဗီးလီးယပ်စ် ဗာတီယာ အိုက်ဆောရီးကပ်စ် | predecessor4 = စီ၊ ကလော်ဒီးယပ်စ် မာဆယ်လပ်စ် အကြီးနှင့် လယ်လ်၊ ကော်နယ်လီးယပ်စ် လန်းကျူလပ်စ် ကရပ်စ် | successor4 = ကြူ၊ဖျူးဖျိယပ်စ် ကယ်လိနပ်စ်နှင့် ပါဘလီးယပ်စ် ဗာတီးနီးယပ်စ် | term_start5 = ဘီစီ ၅၉ ဇန်နဝါရီ ၁ | term_end5 = ဘီစီ ၅၈ ဇန်နဝါရီ ၁ | alongside5 = မားကပ်စ် ကယ်လ်ပါနီးယပ်စ် ဘီးဘုလပ်စ် | predecessor5 = ​​ကြူ၊ ဆီစီလီးလီးယပ်စ် မက်တယ်လာ ဆီလာနှင့် လူးစီးယပ်စ် အက်ဖရေးနီးယပ်စ် | successor5 = အယ်လ်၊ ကယ်လ်ပါးနီးယပ်စ် ပစ်ဆို ဆီဆိုးနီးယပ်စ်နှင့် အောလပ်စ် ဂါဘီးနီးယပ်စ် | citizenship = ရောမ | party = ပြည်သူ့ဘက်တော်သား | spouse ={{plain list| * ကော်ဆူတီယာ(ကောလဟာလ) * ကော်နယ်လီယာ(ဘီစီ ၈၄မှ ၆၉၊ သူမကွယ်လွန်ချိန်အထိ) * ပွန်ပီယာ(ဘီစီ ၆၇မှ၆၁၊ကွာရှင်းလိုက်သည်) * ကယ်လ်ပါနီယာ(ဘီစီ ၅၉မှ၄၄၊ သူကွယ်လွန်ချိန်အထိ)}} | children = {{plain list| * ဂျူလီယာ * ဆီဆာရီရွန် * မားကပ်စ် ဂျူးနီးယပ်စ် ဘရူးတပ်စ်(ကောလဟာလ) * ဩဂတ်စတက် (မွေးစား}} | parents = ဂိုင်းယပ်စ် ဂျူးလိယက် ဆီဇာနှင့် အော်ရယ်လ်လီးယပ်စ် ကော်တာ | footnotes = | allegiance = [[file:Roman military banner.svg|25px]]&nbsp;ရောမသမ္မတနိုင်ငံ ([[Roman Republic]]) | branch = ရောမစစ်တပ် ([[Roman Army]]) | serviceyear = | battles = {{plain list| * ဂေါလ်စစ်ပွဲများ(ဘီစီ ၅၈ မှ ၅၁ အထိ) * ဆီဇာ၏ပြည်တွင်းစစ်(ဘီစီ ၅၀ မှ ၄၅ အထိ)}}}} '''ဂါယုစ် ယုလျုစ် ကိုင်စာရ်'''({{small|{{lang-la|Gaius Julius Caesar}}}})စည် ရောမသမ္မတနိုင်ငံ ပျက်သုန်းခြင်း၊ ရောမဧကရာဇ်နိုင်ငံတော် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်စဉ်များ၌ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်ခဲ့သော ရောမစစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ မျိုးရိုး အမည်နှင့် ကိုယ်ပိုင် အမည်တို့ ပေါင်းစပ်ထားသော '''ဂျူးလိယက် ဆီဇာ''' ဟူသည့် အမည်ဖြင့် ပို၍လူသိများသည်။ ဂျူးလိယက် ဆီဇာသည် သူ၏အမည်ကို ဂျာမန် ဘာသာတွင် "Kaiser" အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆလပ်ဗ်ဘာသာတွင် "Tsar" အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အစ္စလာမ်ကမ္ဘာမှ ဘာသာစကားများတွင် "Qaysar" ဟူ၍လည်းကောင်း ဧကရာဇ်များ အဆင့်အမြင့်ဆုံးအုပ်ချုပ်သူများကို ရည်ညွှန်းသည့် စကားလုံးအဖြစ် အသုံးပြုရ‌‌လောက်အောင်ပင် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တွင် ထူးချွန်ပြောင်မြောက်လှသူ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=Julius Caesar - Biography, Conquests, Facts, & Death |url=https://www.britannica.com/biography/Julius-Caesar-Roman-ruler |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127142513/https://www.britannica.com/biography/Julius-Caesar-Roman-ruler |archive-date=2026-01-27 |access-date=2026-03-12 |work=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> ထို့အပြင် သမိုင်းပညာရှင်အများအပြားကလည်း ဂျူးလိယက် ဆီဇာကို ထက်မြက်သော စစ်ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ်လည်း လက်ခံထားကြ၏။<ref>Tucker, Spencer (2010). Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict. ABC-CLIO. p. 68. Froude, Jam</ref> ဆီဇာသည်ကား စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးတွင်သာကျွမ်းကျင်သည်မဟုတ် စာပေဖက်တွင်လည်း ထူးချွန်သူဖြစ်သည်။ ဂေါလ် (Gaul) နယ်ကို သိမ်းသွင်းစဉ် တိုက်ခိုက်နေရင်း မအားလပ်သည့်ကြားမှ လက်တင်ဘာသာဖြင့် သူရေးသားခဲ့သော မှတ်တမ်းများ (ဥပမာ : Commentāriī dē Bellō Gallicō) သည်လည်း ရိုးရှင်းပြတ်သားသောကြောင့် လက်တင်ဘာသာကို လေ့လာသင်ယူလိုသူတိုင်း လက်စွဲအဖြစ် ယ​နေ့တိုင် လေ့လာနေကြရလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊အတွဲ(၄)</ref> သို့သော်လည်း ရောမသမ္မတနိုင်ငံတော် ပျက်စီးခြင်းတွင် အဓိကကျသူ ဖြစ်သောကြောင့် အာဏာရှင်၊ ဒီမိုကရေစီ၏ရန်သူ စသည်ဖြင့်လည်း သတ်မှတ်ခံရသူဖြစ်သည်။<ref>ကျော်စွာ ၁၀၀ -ဒေါက်တာသန်းထွန်း</ref> ဂျူးလိယက် ဆီဇာသည် အထင်ကရ ရောမနိုင်ငံရေးသမား စစ်ဗိုလ်ချုပ်အတိုင်ပင်ခံအဖြစ် စံချိန်တင် ခုနှစ်ကြိမ်အထိ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ ဂိုင်းယပ်စ်မရိုင်းယပ်စ်၏ တူတော်သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>Plutarch,Marius 6</ref> မရိုင်းယပ်စ် (Gaius Marius) နှင့် ဆာလာ(Sulla) တို့ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်၍ မရိုင်းယပ်စ်ကွယ်လွန်ကာ ဆာလာ အာဏာရလာချိန်တွင် ဆာလာက ဆီဇာကို သာသနာ့ဘောင်မှထုတ်ကာ ဇနီးကော်နယ်လီယာနှင့် ကွာရှင်းစေသည်။ ဆီဇာက ကွာရှင်းရန်ငြင်းဆို၏။ ထို့အပြင် ဆာလာက ဆီဇာကို သတ်ရန်လည်းကြိုးစားပြန်သည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ ဆီဇာ့ထံတွင် မရိုင်းယပ်စ်၏ စိတ်ဓာတ်များ အပြည့်ရှိနေသောကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ ဆာလာ၏လူများက ဆီဇာကဲ့သို့ငယ်ရွယ်သူကို သတ်ရန်အကြောင်းမရှိဟု ပြောကြသောကြောင့် ချမ်းသာရာရခဲ့၏။ သို့သော် စိတ်မချရသောကြောင့် ရပ်ဝေးတွင်တိမ်းရှောင်ရသည်။<ref>Plutarch,Caesar</ref> ဆာလာအာဏာကျဆင်းလာချိန်တွင် ရောမသို့ပြန်လာကာ နိုင်ငံရေးလုပ်၏။ ဘီစီ ၅၉တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကောင်ဆယ်အဖြစ် အရွေးခံရပြီး ဘီစီ ၆၀တွင် နာမည်ကျော် ရောမစစ်ဗိုလ်ချုပ် ပွန်ပီ (Pompei)၊ လူချမ်းသာ ကရက်ဆပ်စ်(Crassus) တို့နှင့်ပေါင်းကာ ပထမသုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ (First Triumvirate) ကိုဖွဲ့ကာ ရောမသမ္မတနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊အတွဲ(၄)</ref> ဂေါလ်စစ်ပွဲများ(ဘီစီ ၅၈ မှ ၅၁)အပြီးတွင် ဂေါလ်နယ်ကို သိမ်းပိုက်သည်။ ထိုအတောအတွင်း အရှေ့ဘက်စစ်ပွဲများတွင် ကရက်ဆပ်စ်ကွယ်လွန်ပြီး သုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ပျက်ကာ ဘီစီ ၄၉တွင် ပွန်ပီနှင့်ဆီဇာ စစ်ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းစစ်စတင်၏။ ဘီစီ ၄၅တွင် ဆန့်ကျင်ဘက် အင်အားစုများကို အနိုင်ရကာ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံး၍ ရောမတွင် ပြိုင်ဘက်မရှိသူဖြစ်လာသည်။ ဆီးနိတ် (Roman Senate) ကလည်း မတတ်သာသဖြင့် ဆီဇာအလိုကျ အာဏာရှင်အဖြစ်ခန့်အပ်သည်။ ပြက္ခဒိန်ကိုပြင်ဆင်ခြင်း၊ နယ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးကို ပြင်ဆင်ခြင်းစသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်ဆဲမှာပင် အာဏာကိုတစ်ဦးတည်း ချုပ်ကိုင်ထားမှုကြောင့် ဆီးနိတ်အတွင်းမှ သက်ဦးဆံပိုင်အာဏာရှင်စနစ် ဖြစ်သွားမည်ကို မလိုလားသူများက လုပ်ကြံသဖြင့် ဘီစီ ၄၄ မတ် ၁၅ တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ဆီဇာကွယ်လွန်သွားသောအခါ တူတော်သူ အော့တေးဗီးယန်းက ဆီဇာ၏အမွေခံယူပြီး ဆီဇာ၏ပြုပြင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဩဂတ်စတက် အမည်ဖြင့် ပထမဆုံး ရောမဧကရာဇ် ဖြစ်လာကာ ရောမသမ္မတနိုင်ငံမှ ရောမဧကရာဇ် နိုင်ငံတော် ဖြစ်လာသည်။ တနည်းအားဖြင့် ဆိုသော် ဆီဇာ၏လုပ်ရပ်များက ရောမသမ္မတနိုင်ငံ ကျဆုံးခြင်းအတွက် အဓိကနေရာမှပါဝင်ခဲ့သည် ဟုဆိုရပေမည်။ <ref>ခေတ်ဟောင်းသမိုင်း- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] </ref> ==ငယ်ဘဝနှင့်ရောမနိုင်ငံရေးအခြေအနေ== ဂျူးလိယက်ဆီဇာကို ဘီစီ ၁၀၀ခုနှစ်တွင် ရောမသူကောင်းမျိုးမိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ပညာကိုကောင်းစွာသင်ယူရသူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးတွင်လည်းပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က ရောမမှာ ဒုတိယပျူးနစ်စစ်ပွဲတွင် ကာသေ့ခ်ျကိုအောင်နိုင်၍ ကြွယ်ဝချမ်းသာလာသော်လည်း မြို့ငယ်လေးကိုသာအုပ်ချုပ်ဖူးသည့် အတွေ့အကြုံသာရှိသော ဆီးနိတ်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအမှားများကြောင့် လူတန်းစားကွာဟမှုကြီးလာကာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုပျက်ပြားနေချိန်ဖြစ်သည်။ ==နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု၊ကွန်ဆာအရွေး‌ခံရခြင်းနှင့်သုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့== ဆာလာကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဘီစီ ၇၈ ခုနှစ်တွင် ဆီဇာ သည် ရောမသို့ပြန်လာခဲ့၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ ပြည်သူတို့၏ အကျိုးကို ရှေးရှုလျက် ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းများကို အား ကြိုးမာန် တက်ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ဘီစီ ၆၆ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ကျမ်းမာရေးကစားခုန်စားပွဲများ၌ ကြီးကြပ်သူ ဖြစ်လာ သောအခါ၊ ခန်းနားထည်ဝါသော ကစားပွဲများ ဖြစ်မြောက်စေ ရန် ကိုယ်တိုင်ကြွေးတင်ခံ၍ပင် စီမံလုပ်ကိုင်ခဲ့၏။ ထိုအတွက် ကြောင့် ဆီဇာသည် အများ၏ ခင်မင်လေးစားမှုကို ရရှိခဲ့လေ သည်။ ဂျူးလယပ် ဆီဇာသည် ရောမနိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေး၌ ချွတ်ယွင်းနေပုံကို သိမြင်ထား၏။ ရောမ နိုင်ငံတော်ကြီးမပျက် စီးစေရန် တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ လက်ထဲတွင် အချုပ်အချာ အာဏာရှိသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမျိုး လိုအပ်သည်ဟု ယုံကြည် ထား၏။ ထိုအခြေအနေကို သူသည်ဖန်တီးပေးနိုင်လိမ့်မည် ဟုလည်း ယူဆထားလေသည်။ ဆီဇာသည် သူ၏ ရည်မှန်းချက်ထမြောက်အောင်မြင်ရေး အတွက် လူချစ်လူခင်ပေါသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပွန်ပီ၊ ငွေ ကြေးတောင့်တင်းသောသဌေး ကရက်ဆပ်တို့နှင့် မိတ်ဖွဲ့ပူး ပေါင်း၍ နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လေသည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်သဖြင့် ဘီစီ ၅၉ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆာလူကြီးအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်းခံခဲ့ရ၏။ ဘီစီ၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပွန်ပီ၊ ကရက်ဆပ်တို့နှင့်အတူ ပထမသုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ဟူ၍ဖွဲ့ကာ ရောမ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်လေသည်။ ==ဂေါလ်ဒေသကိုသိမ်းသွင်းခြင်းနှင့် စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည်== ဆီဇာသည် ပြင်သစ် နိုင်ငံဟုခေါ်သော ဂေါလနယ်ကို တာဝန်ခံအုပ်ချုပ်ရ၏။ ထိုအခါဆီဇာသည် သူ၏ ရည်မှန်းချက်အကောင်အထည် ပေါ်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်ကောင်းရလာတော့၏။ ဂေါလနယ်တွင် ၉ နှစ်ကျော်ခန့်နေ၍၊ အနောက်ဘက်ဒေသ များကို ရောမလက်အောက်သို့ တိုက်ခိုက်သိမ်းသွင်းခဲ့၏။ ဤသို့ဖြင့် ထိုစဉ်က လူအကြည်ညိုများသော ပွန်ပီကဲ့သို့ပင် မိမိလည်း စစ်သားကောင်းပီသကြောင်းကို အစွမ်းပြနိုင်ခဲ့လေ သည်။ ဆီဇာသည် ဂျာမန်နှင့် ဗဲလဂျီယန်လူမျိုးတို့အား တိုက် ခိုက်နှိမ်နင်းခဲ့၏။ ဗြိတိန်နိုင်ငံကိုလည်း ဘီစီ ၅၅ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ဘီစီ ၅၄ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ်၊ ပေါင်းနှစ်ကြိမ်မျှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့၏။ ဆီဇာသည် ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် စည်းရုံးမှုဘက်တွင် သာမက၊ စစ်ရေးစစ်မှုဖက်၌လည်း ထူးချွန် သည်ကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ စစ်တိုက်ရာတွင် အေးအတူပူအမျှ သဘောထား၍ သာမန်စစ်သားတို့နှင့်အတူ ပြုမူလုပ်ကိုင်တတ် ခြင်းကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ချစ်ကြောက်ရိုသေမှုကို ခံယူ ခဲ့ရလေသည်။ ==သုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ပျက်စီးခြင်းနှင့် ပွန်ပီနှင့်စစ်ဖြစ်ခြင်း== ထိုသို့ အနောက်နိုင်ငံများတွင် စစ်ပွဲများကို အောင်နိုင်ကာ တန်ခိုးကြီးလာသောအခါ၊ ဆီဇာကို ရောမမြို့ရှိ ပွန်ပီသည် မနာ လိုစိတ်ဖြစ်ပေါ်လာတော့၏။ ထိုအတွင်း သုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ဝင်၊ ကရက်ဆပ်ကွယ်လွန်သွား၏။ ဤသုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ပျက် သွား လေရာ၊ ပွန်ပီသည် ဆီဇာကို နှိမ်နင်းရန် အခွင့်ကောင်းယူ၍၊ ဘီစီ ၄၉ ခုနှစ်တွင် ဆီနိတ်အဖွဲ့အား ဆွဲဆောင်ပြီးလျှင် ဆီဇာ ၏ စစ်တပ်များကို ဖျက်သိမ်းရန် အမိန့်ထုတ်စေလေသည်။ သို့သော် ဆီဇာသည်ရရှိပြီးသော တန်ခိုးအာဏာကို လက် မလွှတ်တော့ဘဲ၊ ၅ဝဝဝ တပ်ကိုဦးစီး၍ ဂေါလနယ်နှင့် ရောမ နိုင်ငံ၏နယ်ခြားဖြစ်သော ရူးဗီကွန်မြစ်ကိုဖြတ် ကျော်ကာ ရောမ မြို့သိုရှေးရှု ချီတက်လေသည်။ ဆီဇာ၏ စစ်တပ်နှင့် ပွန်ပီ၏ စစ်သည်များ တိုက်ခိုက်ကြရာ၌ ပွန်ပီ၏ စစ်သည်များရှုံးနိမ့်၍ ပွန်ပီသည် ဂရိနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးရလေသည်။ ဆီဇာကလည်း ပွန်ပီဆုတ်ပြေးရာသို့ လိုက်၍ တိုက်ခိုက်လေရာ၊ ဘီစီ ၄၈ ခုနှစ်တွင်၊ ဖားဆေးတပ်တိုက်ပွဲ၌ ပွန်ပီမလှန်နိုင်အောင်နိုင်လိုက် လေသည်။ ထိုစစ်မြေပြင်မှ တစ်ဖန် ပွန်ပီသည် အီဂျစ်သို့ ထွက်ပြေးပြန်တော့၏။ ဆီဇာသည် ပွန်ပီထွက်ပြေးသော အီဂျစ် သို့ဆက်၍ လိုက်ပြန်သည်။ သို့သော် ဆီဇာအီဂျစ်သို့မရောက်မီ ပွန်ပီမှာ လုပ်ကြံခြင်းခံရလေ၏။ ==ကလီယိုပါထရာနှင့်တွေ့ဆုံခြင်းနှင့် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုကို တည်ဆောက်ခြင်း== ထိုသို့ ရန်သူအားနှိမ်နင်းရန် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာမှ ဆီဇာသည် အီဂျစ်ဘုရင်မ၊ ကလီယိုပါးထရားနှင့် တွေ့လေ သည်။ ကယ်လီယိုပါးထရားသည် ဆီဇာအား သူ၏ ရူပါရုံနှင့် ဖြားယောင်း၍၊ အီဂျစ်ပြည်၏ တစ်ဦးတည်းသော ဘုရင်မအဖြစ် သို့ ရောက်အောင် သူ၏ ရန်သူအပေါင်းတို့အား တိုက်ခိုက်ရှင်း လင်းစေရာ၊ ဆီဇာကလည်း ထိုဘုရင်မ၏အလိုကျ ဆောင်ရွက် ပေးလေသည်။ ကယ်လီယိုပါးထရားနှင့် သားတစ်ယောက်ရရှိ ပြီးမှ၊ ဆီဇာသည် ရောမသို့ပြန်ခဲ့၏။ အီဂျစ်ဘုရင်မ ကယ်လီယိုပါးထရားကိုလည်း ရောမသို့ခေါ်ဆောင်ခဲ့လေသည်။ အီဂျစ်တွင်အောင်ပွဲများရရှိ ပြီးနောက် ဆီဇာသည် အာဖရိကနှင့် အာရှမိုင်းနားဖက်သို့ စစ်ဦးလှည့်၍ ရန်သူတို့အား နှိမ်နင်းခဲ့သေး၏။ စစ်ပွဲများတွင် ရှုံးသည်ဟူ၍မရှိ၊ နိုင်သည်ချည်းသာဖြစ်သောကြောင့် ဆီဇာသည် အာရှမိုင်းနားမှ ရောမမြို့တော်၌ရှိသော ဆီနိတ်အဖွဲ့သို့ 'ကျွန်ုပ် ရောက်ခဲ့ရာအရပ်၊ မြင်တွေ့ခဲ့ရာအရပ်တို့၌ အောင်မြင်ခဲ့သည် ချည်းသာရှိ၏'ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် စကားသုံးလုံး ရေး သားပို့ခဲ့ရာ၊ ထိုစကားများမှာ ဥဒါန်းတွင်ရစ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၄၆ ခုနှစ်တွင် ဆီဇာသည် အရှေ့ဘက်နိုင်ငံများမှ ရောမသို့ပြန်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် အေးဆေးစွာ မနေရသေးဘဲ၊ စပိန်ဖက်သို့ချီတက်ရ ပြန်သည်။ ပွန်ပီ၏သား ၂ ဦးသည် စစ်သည်အင်အားစုဆောင်း ၍ စပိန်တွင် ပုန်ကန်ထကြွကြ၏။ ဆီဇာသည် သူပုန်တို့အား မန်ဒါစစ်ပွဲတွင် နှိမ်နင်းလိုက်ပြီးနောက် တိုင်ပြည်ငြိမ်ဝပ်မှုကို အရယူခဲ့လေသည်။ ==ရောမသို့ပြန်ရောက်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းများကိုဆောင်ရွက်ခြင်း== ဆီဇာသည် ရောမမြို့တော်သို့ ဘီစီ ၄၅ ခုနှစ်တွင် ပြန် လည်ရောက်ရှိ၏။ ကျယ်ပြန့်သော ရောမနိုင်ငံတော်ကြီးသည် ဆီဇာ၏ လက်သို့ရောက်ခဲ့လေပြီ၊ အောင်ပွဲခံ ဆီဇာအား တိုင်းသူပြည်သားများသည် သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုကြ၏။ ဆီနိတ်လူကြီးများသည် ဆီဇာအား များစွာချီးကျူး၍ တစ်သက် ပန် အာဏာရှင်ဘွဲ့ကို အပ်နှင်းကြ၏။ ဆီဇာ၏ ရုပ်ပုံတံဆိပ် ကိုရောမဒင်္ဂါးများပေါ်တွင် ခတ်နှိပ်သုံးစွဲကြ၏။ ပြည်သူ့စည်း ဝေးပွဲတစ်ရပ်တွင် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ် မတ်အန်တိုနီသည် ဆီဇာအား သရဖူကိုပင်ဆက်သခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ဆီဇာသည် လက်မခံခဲ့ချေ။ ဆီဇာသည် မိမိလက်ဝယ်ရရှိလာသော တန်ခိုးအာဏာများ ကို တိုင်းပြည်ကောင်းကျိုးအတွက် အသုံးချ၍ ပြုပြင်မှုများကို စတင်ဆောင်ရွက်လေသည်။ ချွတ်ယွင်းချက်တို့နှင့် ပြည့်နှက်နေ သော ပြက္ခဒိန်ကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်စေခဲ့၏။ ဤီတလီနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး ထွန်းကားလာစေရန် စီစဉ် ခဲ့၏။ မရိုးသားသော ဘုရင်ခံများကိုပယ်၍ တည်ကြည်သူများ ကို ခန့်အပ်အစားသွင်းခဲ့၏။ ပွန်ပီ၏ ဖက်သား ဖြစ်စေကာမူ၊ အရည်အချင်းပြည့်စုံက နိုင်ငံဝန်ထမ်းရာထူးများတွင် လုပ်ကိုင် ခွင့်ပြု၏။ ရောမဆင်းရဲသားများအား ကားသေ့နှင့်ကော်ရင့်ပြည် တို့သို့ သွားရောက်နေထိုင်၍ နယ်သစ်ဖွင့်စေရန် အားပေးခဲ့၏။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးတိုးတက်စေရန် စီမံခဲ့၏။ သို့သော် ထိုသို့ သော တိုင်းပြည်ပြုလုပ်ငန်းများကို ဆီဇာသည် ခြောက်လခန့် မျှသာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ==လုပ်ကြံခံရခြင်း== သရဖူကိုဆင်မြန်း၍ ဘုရင်အဖြစ်ခံယူရန် ဆီဇာငြင်းပယ် ခဲ့သည်မှာမှန်၏။ သို့ရာတွင် အချုပ်အချာအာဏာကို သူတစ်ဦး တည်းလက်၌သာ ထားရှိသဖြင့် ဆီနိတ်အဖွဲ့မှာ အုပ်ချုပ်ရေး ဖက်တွင် အရေးမပါတော့ဘဲ၊ အကြံပေးအဖွဲ့ဘဝသို့ လျှောကျ ခဲ့ရလေသည်။ ထိုအတွက်ကြောင့် သူ၏မိတ်ဆွေများကပင် ဆီဇာသည် အသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်သဖွယ် အုပ်စိုးသွားတော့မည် ဟု အယူရှိလာကြသည်။ ထိုကြောင့် ဆီဇာအား လုပ်ကြံရန် စိုင်းပြင်းကြတော့သည် ဘီစီ ၄၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ တွင် ဆီနိတ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးရှိ၍ လွှတ်တော်ခန်းမကြီး၌ ဆီဇာထိုင်လိုက်သည်နှင့် မရှေးမနှောင်းပင် လုပ်ကြံမည့်လူတစ်စု သည် ဆီဇာအားဝိုင်း၍ ဓားနှင့်ထိုးရန်ဟန်ပြင်ကြ၏။ ဆီဇာ သည် ခုခံရန်ပြင်သည်တွင် လုပ်ကြံမည့်လူစု၌ မိမိနှင့်ရင်းနှီးသူ ဗရူးတပ် ပါဝင်သည်ကို မြင်သောအခါ 'အော်၊ ဗရူးတပ်၊ သင် ကပင်ကြံရာပါဖြစ်နေပါတကား'ဟု မြည်တမ်းလျက် အားလျှော့ လိုက်လေသည်။ ဆီဇာသည် ဓား ချက်ပေါင်း ၂ဝ ကျော်မျှ အထိုးခံရပြီးနောက်၊ ရန်သူဟောင်း ပွန်ပီ၏ ကျောက်ရုပ်ခြေရင်းတွင် အသက်ပျောက်သွားရလေသည်။ ==ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ== ဆီဇာသေလွန်သဖြင့် တစ်ပိုင်းတစ်စကျန်ရစ်ခဲ့သော ပြုပြင် ရေးလုပ်ငန်းများမှာ အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ ပြည် သူ့စာကြည့်တိုက်များ တည်ထောင်ခြင်း၊ ပွန်တိုင်ညွန်ပျောင်း ဒေသကို ခန်းခြောက်စေရန် ရေထုတ်မြောင်း တူဖော်ခြင်း၊ အော့စတီးယားဆိပ်ကမ်းကို တိုးချဲ့ခြင်း၊ သန်းကောင်စာရင်း ကောက်ယူခြင်း စသည်တို့ပင်ဖြစ်၏။ ဆီဇာ၏ ရန်သူများကား အသက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင့်အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်ကို တွန်းလှန်၍၊ သမ္မတနိုင်ငံထူထောင်ရန် ရည်မှန်းပြု လုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ နောင် ၁၇ နှစ်ကြာသောအခါ ဆီဇာ၏ အဆက်အနွယ်များသည် ရောမနိုင်ငံကို အသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင့် စနစ်ဖြင့်သာလျှင် အုပ်စိုးသွားကြလေသည်။ ==အရည်အသွေးနှင့်အမွေအနှစ်== ဆီဇာသည်ကား စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဖက်တို့တွင်သာ ကျွမ်းကျင်သည်မဟုတ်၊ စာပေဖက်တွင်လည်း ထင်ရှားခဲ့ပေသည်။ တိုက်ယင်း ခိုက်ယင်းမအားလပ်ဖြစ်လျက်နှင့်ပင် လက်တင်ဘာသာဖြင့် မိမိတိုက်ခိုက်ခဲ့သော စစ်ပွဲများအကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ သူ၏ရေးသားပုံမှာ ရိုးရိုးနှင့်ပြတ်သား ရှင်းလင်းလှသောကြောင့်လက်တင်စာပေလိုက်စားသူတိုင်း ယနေ့တိုင် လေ့လာနေကြရလေသည်။ဤသို့ အဘက်ဘက်တွင့် ပြည့်စုံထူးချွန်သူ ဆီဇာမှာ မနာလိုသူများလက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးရလေရာ၊ ရောမနိုင်ငံတော်ကြီးသည် အဖိုးတန်သားကောင်းတစ်ယောက် ဆုံးရှုံးရလေတော့၏။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> ==Version2== [[File:Julii Caesaris quae exstant.tif|thumb|C. Iulii Caesaris quae extant, 1678]] '''ဂျူးလိယက်ဆီဇာ'''(Julius Caesar)(ဘီစီ၁၀၀-၄၄)သည်ရောမခေတ် စစ်ဗိုလ်ချုပ်အာဏာရှင်ဖြစ်သည်။ သမိုင်းတွင် အလွန်တော်သည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊နိုင်ငံရေးသမား၊မိန့်ခွန်းပြောသူ၊စာရေးဆရာ အစရှိသဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ အခြားမကောင်းသည့်ဖက်တွင်လည်း ကာမကျူးလွန်းသူ(အီဂျစ်ဘုရင်မ [[ကလီယို ပတ်ထရာ]] နှင့်အချစ်ဇာတ်လမ်းမှာ ကျော်ကြားသည်။)၊ရက်စက်သူ၊အာဏာမက်သူ အဖြစ်လည်း ကဲ့ရဲ့ခြင်းခံရသည်။ ဂျူးလိယက်ဆီဇာကို ဘီစီ၁၀၀ ကဖွားမြင်သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ရောမသူကောင်းမျိုးမှဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာပြီး ငယ်စဉ်ကပင် ပညာကောင်းစွာ သင်ကြားခွင့်ရခဲ့ကာ အရွယ်ရောက်လျှင် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူမမွေးဖွားခင် ရာစုနှစ်တစ်ခုမျှအတွင်း ရောမသည် ကာသေ့ချ်တို့ကို ဒုတိယပူနစ်စစ် တိုက်ပွဲတွင်အနိုင်ရသဖြင့် အင်ပါယာကြီးတစ်ခုကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြင့် ရောမသည် အလွန်ကြွယ်၀လာသည် မှန်သော်လည်း စစ်ဒဏ်ကြောင့် လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးတို့တွင် အကြီးအကျယ်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် မူလကတည်းက သမ္မတစနစ်ကျင့်သုံးနေသည့် ရောမ၏ဆီးနိတ်([[လွှတ်တော်]])မှာ မြို့ငယ်လေးမှ သာမန်ပြည်သူများဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့်အတွက် အင်ပါယာကြီးတစ်ခုကို နိုင်နှင်းအောင် အုပ်ချုပ်စီမံနိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသရှိအင်ပါယာတစ်ဝှမ်း လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုများ၏ ဒဏ်နှင့် စစ်ဘက်မှထင်သလိုပြုမူခြင်း၊ ဆိုးသွမ်းလုယက်ခြင်းတို့ ကိုခံစားနေရသည်။ စစ်ဘက် နှင့် အရပ်ဘက်မှ ဩဇာရှိသူများအချင်းချင်း အာဏာလုပွွဲများ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဘီစီ၈၇ တွင် မရိုင်းယက်စ်၏တပ်များကလည်းကောင်း၊ ဘီစီ၈၂တွင် ဆာလာ၏ တပ်များကလည်းကောင်း ရောမမြို့တော်သို့ဝင်ရောက်လာကြပြီး အသီးသီး စိတ်ထင်တိုင်းလုယက်ဖျက်စီးကြသည့် အတွက် ပြည်သူတို့ကများစွာ ထိပ်လန့်တုန်လှုပ်ကြရရှာသည်။ သို့သော် သမ္မတစနစ်၏ အားနည်းချက်ကြောင့်ဟု မထင်ပဲ ယခင်ကအတိုင်း အလွန်ကောင်းသည့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဟုသာ ထင်မြင်နေကြပြီး ဆက်လက်ကျင့်သုံးရန် ဆန္ဒရှိနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြေအနေအရ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်မှာ ဆက်လက်ကျင့်သုံးရန် မဖြစ်နိုင်တော့မှန်း ဂျူးလိယက်ဆီဇာ အပါအဝင် အမြော်အမြင်ရှိသူ၊ အရေးပါသည့် နိုင်ငံရေးသမားတို့က နားလည်သဘောပေါက်ကြသည်။ ဘီစီ ၅၈၊ အသက် ၄၂နှစ်အရွယ်တွင် ရောမ၏ လက်အောက်ခံနယ်သုံးခုဖြစ်သည့် စစ်ဆယ်ပိုင်ဂေါလ်(ယနေ့ အီတလီမြောက်ပိုင်း)၊အီလီရိကမ် မှ ပင်လယ်နက်အထိကျယ်ဝန်းသည့် ဒေသ နှင့် နာဗွန်နို့စ်ဂေါလ် တို့တွင် ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ သို့ဖြင့် သူ့လက်အောက်တွင် တပ်မကြီး ၄ခု၊စစ်သည်အင်အား နှစ်သိန်း နီးပါးမျှရှိနေကာ ဩဇာကြီးသည့် အဖြစ်ကိုရပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဘီစီ၅၁-မှ ၅၈အတွင်း ထိုတပ်များကို ဦးဆောင်ကာ ဥရောပတဝှမ်းရှိဂေါလ် အနွယ်ဝင်များကိုတိုက်ခိုက်ပြီး နယ်ပယ်များကိုသိမ်းယူသည်။ အကြမ်းအားဖြင့် သိမ်းပိုက်ရရှိသည့်နယ်မြေများမှာ ယနေ့ ပြင်သစ်၊ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ဆွစ်ဇာလန်၊ဂျာမနီ နှင့်ဟော်လန် တို့ဖြစ်သည်။ သူသိမ်းပိုက်ရာဒေသများတွင် ရောမစာပေ၊ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဘာသာတရားတို့ကို သွပ်သွင်းပေးသည်။ (ထို့ကြောင့် ယနေ့ ဥရောပ နေရာအတော်များများ၊ အထူးအဖြင့် ဂေါလ်မှတိုက်ရိုက်ဆင်းသက်သည့် [[ပြင်သစ်]]တို့သုံးစွဲနေသည့် စာပေမှာ လက်တင်စာမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။) ဗြိတိန်ကျွန်းပေါ်သို့ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် တက်ရောက်တိုက်ခိုက်သော်လည်း ကာလကြာရှည် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထိုသို့ စစ်ပွဲအများအပြားကိုအောင်နိုင်သဖြင့် ဆီဇာသည် ရောမသားတို့၏ သူရဲကောင်းဖြစ်လာပြီး နိုင်ငံရေးအရပါ အလွန်လူကြိုက်များလာပြီဖြစ်တော့သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ပြိုင်ဖက်နိုင်ငံရေးသမားတို့ အတွက် မျက်စိစပါးမွေးစူးစရာလည်း ဖြစ်လာကာ နောက်ဆုံး ဆီဇာစစ်မှုထမ်းသက်ကုန်ပြီဖြစ်သည့် ဘီစီ ၄၉တွင် တပ်များကို ချန်ထားရစ်ခဲ့ပြီး ရောမသို့ သာမန်အရပ်သားပြည်သူအနေဖြင့် ပြန်လာရန် ဆင့်ခေါ်ခြင်းခံရသည်။ ထို့သို့ အာဏာလက်လွတ်ပြန်လျှင် ဖိစီးနှိပ်ကွပ်ခံရခြင်းမှ တစ်ပါးမရှိသည်ကိုသိသဖြင့် ဆီဇာသည် ဆီးနိတ်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းအာခံကာနေသည်။၁၀-၁၁၊ဇန်နဝါရီ၊ဘီစီ ၄၉တွင် မိမိတပ်များဖြင့် အီတလီမြောက်ပိုင်းရှိ ရူဗီကွန်မြစ်အား ဖြတ်ကျော်ကာ ရောမသို့ဦးတည်ချီတက်လာတော့သည်။ သို့ဖြင့် ဂျူးလိယက်ဆီဇာ၏ တပ်များနှင့် ဆီးနိတ်ကိုသစ္စာခံသည့် ပြည်တွင်းတပ်များ လေးနှစ်ကြာ အကြီးအကျယ်စစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရ၊မတ်၊ဘီစီ ၄၅ စပိန်၊မွန်ဒါ တွင်တိုက်သည့် နောက်ဆုံးစစ်ပွဲအပြီးတွင် ဆီဇာသည်ရောမသို့ အောင်နိုင်သူအဖြစ် ပြန်လာနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ရောမပြန်ရောက်ပြီးနောက် ရာသက်ပန်အာဏာရှင်အဖြစ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ ဘုရင်အဖြစ် နန်းတင်ကြသော်လည်း လက်မခံခဲ့ပေ။ အာဏာရပြီးချိန်မှစကာ နိုင်ငံတဝှမ်း ပြုပြင်ရေးများကို တက်တက်ကြွကြွပင်ဆောင်ရွက်သည်။ # စစ်ပြန်ရဲဘော်များကို နေရာချထားပေးသည်။ # ရောမမြို့ကြီးတွင် ဆင်းရဲသားများ အတည်တကျဖြစ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ # ယခင်က အနည်းငယ်မျှသာ သတ်မှတ်ထားသည့် ရောမမြို့သား အရေအတွက်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်စေရန် ပြင်ဆင်ပေးသည်။ # [[အီတလီ]]တဝှမ်းမှ မြို့များရှိ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့များကို တူညီသည့် စနစ်များချပေးပြီးဆောင်ရွက်စေသည်။ # ရောမဥပဒေကို စာဖြင့်ချရေးပြီး စနစ်တကျရှိစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် အာဏာလက်ကိုင်ရပြီး တစ်နှစ်ပင်မရှိသေးသည့် ၁၅၊မတ်၊ ဘီစီ ၄၄ တွင်ကျင်းပသည့် ပွဲတော်နေ့ လွှတ်တော်အစည်းအေ၀းတွင် ဆန့်ကျင်လိုသူတို့က လုပ်ကြံသဖြင့် ဆီဇာတစ်ယောက် ကွယ်လွန်ရသည်။ သမ္မတစနစ်ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းလိုသူများက လုပ်ကြံကြသည်ဟု ဆိုသည်။ သူသေလွန်ပြီးနောက် သူ့မွေးစားသားလည်းဖြစ်၊ မြေးလည်းတော်စပ်သည့် ဩဂတ်စတက်ဆီဇာက စုစည်းတည်ထောင်သဖြင့် ရောမအင်ပါယာကြီးဖြစ်ပေါ်လာသည်။ == ရည်ညွှန်းကိုးကား == * ကျော်စွာ ၁၀၀ -[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] <references/> [[Category:နိုင်ငံတကာ ဘုရင်များ‎]] qdzru7a2jvu2u7wuby7u1i4amuihcq0 0 4757 1045250 1030601 2026-07-30T12:00:34Z ~2026-42162-09 146293 /* မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ */ 1045250 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | type = monarch | name = သာလွန်မင်း | image = File:Statute of King Thalun.jpg | caption = [[မန္တလေး နန်းတော်]]အတွင်းရှိ ရုပ်တု | reign = ၁၉ ဩဂုတ် ၁၆၂၉ – ၂၇ ဩဂုတ် ၁၆၄၈ | coronation = | succession = ဘုရင် | predecessor = [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]] | successor = [[ပင်းတလဲမင်း]] | suc-type = ဆက်ခံသူ | reg-type = | regent = | spouse = ခင်မျိုးစစ်<ref name=hy-3-249-251>Hmannan Vol. 3 2003: 249–251</ref> <br> ခင်ထက်နှင်း<br> ခင်မြတ်ဆက် | issue = [[ပင်းတလဲမင်း]] <br> [[ပြည်မင်း]] <br> နေမျိုးရဲကျော်<ref name=my-3-214>Maha Yazawin Vol. 3 2006: 214</ref> <br> ခင်မမင်းစစ်<ref name=my-3-214/> <br/>အပါအဝင် သားတော် ၁၁ ဦးနှင့် သမီးတော် ၂၀ ဦး | issue-link = | full name = သခင်ကြီး<ref name=hy-3-143>Hmannan Vol. 3 2003: 143</ref> | house = [[တောင်ငူမင်းဆက်|တောင်ငူ]] | father = [[ညောင်ရမ်းမင်း]] | mother = ခင်ဘုန်းမြတ်<ref name=hy-3-42>Hmannan Vol. 3 2003: 42</ref> | birth_date = {{Birth date|1584|6|17|df=y}} <br> မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၄၆၊ နယုန်လဆန်း ၁၀ ရက်၊ တနင်္ဂနွေ<ref name=hy-3-247>Hmannan Vol. 3 2003: 247</ref> | birth_place = | death_date = {{death date and age|1648|8|27|1584|6|17|df=y}} <br> မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၀၁၀၊ တော်သလင်းလဆုတ် ၁၀ ရက်၊ ကြာသပတေး | death_place = [[အင်းဝ]] | date of burial = ၂၉ ဩဂုတ် ၁၆၄၈ | place of burial = အင်းဝနန်းတော် | religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | signature = }} '''သာလွန်မင်း''' (၁၇ ဇွန် ၁၅၈၄ – ၂၇ ဩဂုတ် ၁၆၄၈) သည် [[တောင်ငူမင်းဆက်]]တွင် အဋ္ဌမမြောက် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ထီးနန်းတက်ချိန် ၁၉ နှစ်တာ ကာလအတွင်း ၁၅၃၀ ဆယ်စုနှစ်ကာလမှ ဆယ်စုနှစ်တစ်စုကြာ စစ်တလင်းဖြစ်ခဲ့ရသော နိုင်ငံကို အောင်မြင်စွာ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သာလွန်မင်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းသာမက နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတွင်လည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆၀၈ ခုနှစ်တွင် [[အနောက်ဘက်လွန်မင်း]]သည် [[ပြည်]]ကို သိမ်းယူခဲ့ပြီး သာလွန်အား ပြည်ကို အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည် ၁၆၂၈ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဘက်လွန်မင်းအား သားတော် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]က လုပ်ကြံကာ ထီးနန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သာလွန်မင်းသည် ညီတော်ဖြစ်သူ အင်းဝစားဖြစ်သော တောင်ငူ မင်းရဲကျော်စွာနှင့်အတူ ကျိုင်းတုံတွင် ရှမ်းစစ်သည်များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေချိန် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အနောက်ဘက်လွန်မင်း လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်နှင့် ကျူးကျော်ခြားနားနေသော ရခိုင်တို့အား နှိမ်နင်းရန်အတွက် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးမှာ ပဲခူးသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ၁၆၂၉ ခုနှစ်တွင် သာလွန်နှင့် မင်းရဲကျော်စွာတို့ ပဲခူးကို အောင်မြင်ပြီးနောက် မင်းရဲဒိဗ္ဗကို ကွပ်မျက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=Damrong>Rajanubhab, D., 2001, Our Wars With the Burmese, Bangkok: White Lotus Co. Ltd., {{ISBN|9747534584}}</ref>{{rp|218}} ပဲခူးတွင် သာလွန်မင်းအား မွန်လူမျိုးတို့က လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာမှ မွန်လူမျိုးအမြောက်အမြားအား ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ၁၆၃၄ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းကို [[အင်းဝ]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ နန်းတက်ခဲ့ပြီး ညီတော် မင်းရဲကျော်စွာကို မဟာဥပရာဇာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref name=Damrong/>{{rp|219}} ၁၆၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မင်းရဲကျော်စွာ ကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် သားတော် [[ပင်းတလဲမင်း|ပင်းတလဲ]]ကို အိမ်ရှေ့စံအဖြစ် အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းရဲကျော်စွာ၏ သားတော်က အိမ်ရှေ့အရာ အလိုရှိသဖြင့် ပုန်ကန်ခဲ့ရာ သာလွန်မင်းလည်း စစ်ကိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခိုလှုံခဲ့ရသည်။ ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပုန်ကန်ခြားနားသူများကို အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့ကာ ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ၁၆၄၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သာလွန်မင်း ကွယ်လွန်ခဲ့ကာ သားတော် ပင်းတလဲမင်း ထီးနန်းတက်လာခဲ့သည်။ [[File:Minye Aungdin Nat.jpg|thumb|မင်းရဲအောင်တင်နတ်]] သာလွန်မင်းသည် နေပြည်တော်အတွင်းအပြင်ရှိ စေတီပုထိုး၊ ရုပ်တု၊ ဆင်းတု၊ အရိယာသံဃာတို့အားလည်း ကြီးစွာသောအလှူကိုစီရင်တော်မူ၍ရက်လည်အောင်လှူတော်မူသည်။ နိုင်ငံတော်အလုံးရှိအရိယာသံဃာ၊ သီလဝံတို့အား ပရိက္ခရာရှစ်ပါးစီရင် တော်မူ၍လှူတော်မူသည်။ ဘိသိက်ခံပြီးနောက်ယိုးဒယားဘုရင်ထံသို့အမှာတော်ရေး၍ သံများစေလွှတ်ကာနှစ်ပြည့်တစ် ပြည်ချစ်ကြည်ရေးကို ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်သား မွန်တို့ပုန်ကန်သည်ကိုနှိမ်နင်းပြီးနောက် ဟံသာဝတီနေပြည်တော်၌ရန်ဆူးရန်ညှောင့်သန့်စင်ကုန်ပြီဖြစ်သည်တစ်ကြောင်း၊ အောက်တလွှား၌စစ်မက် အရေးအရာများ၍ မြို့ရွာပျက်ကျေ လူနေနည်းပါးလာသည် တစ်ကြောင်း၊ ပဲခူးမြစ်သည်တိမ်ကောလာသည်နှင့် ပဲခူးမြို့မှာ သင်္ဘောဆိပ်မဟုတ်တော့ သဖြင့် အရောင်းအဝယ် ဆုတ်ယုတ်လာသည်တစ်ကြောင်းတို့ကြောင့် ခမည်းတော်နောင်တော်တို့၏အရိုက်အရာ ရတနာပူရအင်းဝနေပြည်တော်သို့ ထိုနှစ်ပြာသိုလတွင်ပြောင်း ရွှေ့နေရသည်။ နောက်အမြင့်စား တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးသဖြင့်နန်းတော်သို့ပြန်ဝင်လေသည်။ ထိုသို့နန်းတွင်းပုန်ကန်မှုသတင်းကိုကြားသောအခါ ကသည်းစော်ဘွားလည်း သောင်သွပ်ကိုထိပါး တိုက်ခိုက်လာသည်။ သို့ရာတွင် မင်းတရားကြီးရဲမက်တို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်လျှင် အတိုက်မခံဘဲဆုတ်၍နေသည်နှင့် ပြန်လာရသည်။ ဘိုးတော်ဆင်ဖြူများရှင်ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးချဲ့ထွင်တော်မူခဲ့သည့်နိုင်ငံတော်ကြီးကို သာလွန်မင်းတရား ကြီးသည်ရှေးကဖြစ်လာသောအကြောင်းနှင့်လက်ရှိအကျိုးတို့ကို ဆက်စပ်တွေးခေါ်ကာ ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံ တော်ကြီးသည်စစ်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ မကြာခဏ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရသဖြင့် လက်ပန်းကျ၍နေလေသည်။ ထိုစစ်တို့သည် လူဦးရေကို ယုတ်လျော့စေသည်။ စိုက်ပျိုးရေးကိုလည်းထိခိုက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် သာလွန်မင်းတရားကြီးသည် နိုင်ငံတော်အတွက်လက်တွေ့လိုအပ်နေသောစီးပွားရေး ပြန်လည်ထူထောင်မှုနှင့် လူဦးရေအင်အားပြန်လည်ဖြည့်တင်းရေးတို့ကိုဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ ထိုသို့မဆောင်ရွက်မီ လက်ရှိအခြေအနေမှန်ကိုသိရှိရန် သက္ကရာဇ် ၉၉၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်လူဦးရေ၊ အိမ်ခြေ၊ မြေအကျယ်အဝန်း၊ ထွက်သည့်အသီးအနှံ၊ စီးပွားရေးအခြေအနေနှင့်ပေးဆောင်ရသည့် အခွန်အတုတ်တို့ကို စစ်သည့်စစ်တမ်းတစ်ခုကိုကောက်ယူတော်မူသည်။ ယခုခေတ် သန်းခေါင်စာရင်းမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ စစ်တမ်းအားဖြင့်နိုင်ငံတော်လူဦးရေအခြေအနေကို သိရှိပြီးနောက်တစ်နှစ်တွင်လူဦးရေတိုးတက်ရေးအတွက်နိုင်ငံ အတွင်းရှိယောက်ျား မိန်းမအပျို လူပျိုကလေးသူငယ်၊ မုဆိုးဖို၊ မုဆိုးမတို့ကိုအသက်အပိုင်းအခြားနှင့်စာရင်း ကောက်ယူပြီးနောက်အောက်ပါမင်းမိန့်တစ်ခုကိုထုတ်ပြန်လေသည်။ 'ငါဘုရင်မင်းမြတ်၏နိုင်ငံတော်အတွင်းတွင်လစ်လပ်နေသည့်အိမ်ထောင်ပျက်မုဆိုးဖို၊မုဆိုးမများကိုသင့်လျော်ရာအိမ်ထောင်ချရမည်။ အရွယ်ရောက်သော သားပျိုသမီးပျိုများကို မိဘအုပ်ထိန်းသူတို့ကထိမ်းမြားပေးကြရမည်။ မထိမ်းမြားပေးလျှင် လေလွင့်တတ်သည်။ ဤသို့အလစ်အလပ်မရှိကြမှသာလျှင် နိုင်ငံတော်လူဦးရေတိုးလိမ့်မည်။ သာလွန်မင်းတရားကြီးသည် လူဦးရေတိုးတက်မှုကို ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ပင် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လယ်ယာလက်ကိုင်မရှိသော ဆင်းရဲသားများအား လယ်ယာရရှိ၍လုပ်ကိုင်စားသောက်နိုင်ရေး၊ အသီးအနှံထွက်သောအင်အားပိုမိုများပြားရေး၊ နိုင်ငံနှင့်တကွ နိုင်ငံသားများကအသုံးအစွဲချွေတာရေးတို့ကို အဓိကထား၍ ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီး၏အမိန့်အရမြို့ရွာကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးငယ်တို့သည် မိမိတို့ဆိုင်ရာမြို့ရွာဒေသတို့တွင် လယ်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သူတို့ဦးရေကို စစ်ဆေးမှတ်သားပြီးနောက်၊ ထိုသူတို့အတွက်လုပ်ကိုင်ရန် လယ်ယာမရှိလျှင်ဖြစ်စေ၊ နေထိုင်စားသောက်ရန် အတိဒုက္ခကြုံတွေ့လျှင်ဖြစ်စေ၊ မြေယာရရှိစေရန် နှင့်စားသောက်မှုချောင်ချိစေရန် စီမံနှိုးဆော်၍ရပ်ရွာ၏အကူအညီဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးကြရသည်။ ထို့ပြင်လယ်သမား ယာသမားများအား လယ်ယာလုပ်ကိုင်နေစဉ် မင်းမိန့်ပင်ဖြစ်စေ၊ အလုပ်ကိုထိခိုက်စေမည့် အနှောင့်အယှက်မျိုးမပြုရန် အမိန့်ထုတ်ဆင့်ထားသဖြင့် လယ်ယာသမားများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာလုပ်ကိုင်နိုင်သောကြောင့် မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်၌ စားရေရိက္ခာပိုမိုထွက်ရှိကာ စီးပွားရေး တောင့်တင်းလာလေသည်။ နိုင်ငံတော်၏ဝမ်းဖြစ်သော ကျောက်ဆည်လယ်တွင်းနယ်များကို တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ကာ စစ်ပွဲတွင်လက်ရမိသောသုံ့လူတို့ကို ကျောက်ဆည်နယ်တွင် နေရာချထား၍ ဆည်မြောင်းတို့ကို စောင့်ရှောက်ကြည့်ရှုစေသည်။ စစ်မက်အရေးရှိလျှင်လည်း လက်နက်ကိုင်အဖြစ် အမှုတော်ကိုထမ်းရွက်စေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ပြည်သူလူထုအား စီးပွားဥစ္စာတိုးတက်အောင် ဖန်တီးပေးရုံမက၊ ရရှိသောဥစ္စာကို ချွေချွေတာတာသုံးစွဲရန်စံနမူနာပြခဲ့သည်။ တစ်ခါသော်မင်တရားကြီးသည် စစ်ကိုင်းဘက်သို့ ထွက်တော်မူစဉ်စစ်ကိုင်းမြို့အရှေ့ဘက်ကျောက်ဆတ်ရွာ၌ ဆင်းရဲသားအိမ်ရှင်မတဦးသည် လမ်းပေါ်၌ ထမင်းရည်ငှဲ့နေသည်ကိုမြင်တော်မူသောကြောင့် ထမင်းရည်ကိုကလေးငယ်များ၊ သို့မဟုတ်မွေးထားသောခွေးဝက် စသည်တို့အား တိုက်ကျွေးနိုင်ပါလျက် အလဟဿစွန့်ပစ်ရမည်လောဟု ကြိမ်ဒဏ် ၁ဝ ချက်ရိုက်၍ ငွေ ၃ဝ မျှသနား ခဲ့ဖူးလေသည်။ ထို့ပြင်အခါတစ်ပါး သမီးတော်သည် ခါသာပိတ်အင်္ကျီကိုဝတ်ဆင်လျက် ရွှေနန်းတော်တိုင်ကိုမှီ၍ ထိုင်နေသည်ကိုတွေ့သောအခါ ကျေးတော်ကျွန်တော်မျိုး ဆင်းရဲသားတို့ထံမှရသော အခွန်တော်ငွေနှင့်ဝယ်သော အဝတ်အစားကိုမရိုမသေ ဝတ်ရကောင်းလောဟု ပရိသတ်အလယ်၌ နှုတ်ပစ်တင်တော်မူရုံမက သုံးရက်လုံးလုံးသမီးတော်အားစကား မပြောဘဲနေလေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် အဝင်အထွက်အဖြောင့် အကောက်မညီညွတ်၊ ကျနစွာမပိုင်းခြား မသတ်မှတ်ထားသေး ၍ ရှုပ်ရှက်ခတ်အရောရောအနှောနှော ဖြစ်နေသော မြို့ရွာနယ်ပယ် အပိုင်းအခြားများကိုလည်း အသေအချာဖြစ်စေရန် ပြုပြင်စီမံတော်မူသည်။ မြို့ကြီးများကို အရပ်လေးမျက်နှာပတ်လည် သောင်းတိုင်အတွင်းကိုသာ စီရင်တော်မူလေသည်။ စာချီ၊စာမြင်၊ ကလန်၊ သံပြင်၊ မြေတိုင်၊ မြေသိမ်းတို့နှင့်စီရင်သည့်တိုင်းခရိုင်များမှာ အရပ်လေးမျက်နှာ ငါးတိုင်ပတ်လည်အတွင်းကိုသာ စီရင်တော်မူလေသည်။ ဆယ်ပြုမြို့ရွာ၊ ရာပြုမြို့ရွာ၊ တိုက်ဝင်မြို့ရွာ၊ ကျေးသီး မြို့ရွာများနှင့်ပြည့်ရတိုင်၊ မြောင်းမြမြို့၊ မှော်ပီမြို့၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ သန်လျင်မြို့၊ ဒဂုန်ဆံတော်တည်ရာကုန်း၊ သူရဲ၊ကြံ ခင်း၊ ဂူထွက်၊ ဓနုဖြူ၊ခဲပေါင်မှစ၍ ၁၅၇ မြို့အဝင်တိုက် ၁၄ တိုက်၊ မင်းပြုံးသုံးတိုက်၊ သံလျင်သုံးတိုက်၊ ဟံသာဝတီခုနစ်တိုက်၊ မုတ္တမခုနစ်တိုက်၊ ပုသိမ်ခုနစ်တိုက်၊ ဒလသုံးတိုက်၊ ကိဉ္ဇိပူရသုံးတိုက်၊ သုဓမ္မဝတီသုံးတိုက်၊ တိကုမ္ဘနှစ်တိုက်၊ ကေတုမတိလေးတိုက်၊ လင်းဇင်း ၅၇ တိုက်၊ ရေးနှစ်တိုက်စသည်ဖြင့်ခန့်ခွဲကာ မြောက်ဘက် မြင်းမြေ၊ တောင်ဘက်မြင်းမြေ၊ တောင်ငူမြင်းမြေ၊ ရွှေပြည်ကြီးမြင်းမြေစသည်များ၊ ဝင်းတော်လေးရပ်ဒိုင်းစု လမိုင်းစု၊ ကိုယ်ရံတော်သေနတ်၊ လှေ၊ ကတ္ထူများမှစ၍ မြေပယ်နယ်မှန်သမျှအစုသားတို့မှာတရွာလျှင် အရပ်လေးမျက်နှာနှစ်တိုင် စီ၊ ငါးရွာတွင်းစီရွာကိုအလယ်ထား၍ နယ်လေးရပ်ဖြစ်စေတော်မူသည်။ ဤသို့ပြုပြင်မှုများ၊ ပြန်လည်ထူတောင်မှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ထိုမင်းလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သည် ပုဂံခေတ်မှာကဲ့သို့ များစွာစည်ကားသာယာလေသည်။ ယင်းသို့စီးပွားရေးဘက်တွင် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိခြင်းကြောင့် ဒပ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် သန်လျင်၊ ဟံသာဝတီနှင့် အင်းဝတို့တွင်လည်းကောင်း၊ ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် သန်လျင်၌လည်းကောင်း လာရောက်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြ သည်။ ==အမည်ရင်းမြစ်== သတိုးဓမ္မရာဇာဘွဲ့ဖြင့် နန်းတက်သည်တိုင် သာလွန်မင်း(၁၆၃၂-၁၆၄၈)ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ "တိုင်းကားပြည်ရွာ အသာလွန်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရွှေနန်းတော်ထက်တွင် သာယာစွာ လွန်ရသောကြောင့်လည်းကောင်း သာလွန်မင်း ဟုခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်"ဟု ဆိုသည်။ ငယ်အမည်ရင်းမှာ မင်းရဲသင်္ခသူ<ref>''မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး''၊ တတိယတွဲ၊ (ဇန်နဝါရီ၊ ၁၉၉၃)၊ စာ ၁၄၃။</ref>ဖြစ်သည်။ == တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်ရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း == သာလွန်မင်းသည် နောင်တော် [[အနောက်ဘက်လွန်မင်း]]အား တူတော် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]က လုပ်ကြံနန်းတက်သည်ကို နှိမ်နှင်းပြီးနောက် နန်းတက်သည်။ နန်းတက်စတွင် ဘိသက်ခံကာ ဘုရင်အဖြစ်ရယူခြင်းမရှိပဲ လေးနှစ်(၁၆၂၈ မှ ၁၆၃၃ထိ)တိုင် တိုင်းပြည်စည်းရုံးရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[ဟံသာဝတီ]]နန်းတော်သို့ရောက်လျှင် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ကျွန်များ အနက်အပြစ်ရှိသူများကို ထိုက်သင့်သည့် အပြစ်ဒဏ်များပေးသည်။ ချီးမြှောက်သင့်သူများကို ချီးမြင့်မြှောက်စားသည်။ [[ရခိုင်]]မှ သံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ မြန်မာသံအမတ်များကိုလည်း ရခိုင်သို့ စေလွှတ်သည်။ ထိုနောက် [[ဇင်းမယ်]]သို့ တဖန်သွားရောက်ကာ ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းသည်။ ထိုနောက် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းဒေသများ နှင့်ဇင်းမယ်တစ်ဝိုက်တွင် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားစေရန် ဆောင်ရွက်သည်။ == ဘိသက်ခံယူခြင်းနှင့် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းခြင်း == ခရစ်နှစ် ၁၆၃၃၊ဒီဇင်ဘာ၊ ၁၄တွင်မှ ဟံသာဝတီနန်းတွင် ဘိသက်ခံကာ မင်းအဖြစ်ခံယူသည်။ ဘိသိက်ဥကင်ဖွင့် အခမ်းအနားတွင် မြန်မာအမတ်၊ မွန်အမတ်၊ ယွန်းအမတ် များခြံရံကာ ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနောက် ယိုးဒယားသို့ သံစေလွှတ်သည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီတွင် နန်းတက်၍ မကြာမှီတွင် ပုန်ကန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်။ ပုန်ကန်သူများ မော်လမြိုင်သို့ ပြေးသည်ကို လိုက်လံနှိမ်နှင်းရသေးသည်။ == အင်းဝသို့ နန်းရွှေ့ခြင်း == ၁၆၃၄တွင် သာလွန်မင်းသည် မင်းနေပြည်တော်ကို ဟံသာဝတီမှ [[အင်းဝ]]သို့ တဖန်ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့စံမြန်းသည်။ နန်းတော်၏ အစီအရင်များ စီရင်ပြီး၁၆၃၅တွင်မှ အင်းဝနန်းကို သိမ်းပိုက်စိုးစံသည်။ ညီတော်မင်းရဲကျော်စွာကို အိမ်ရှေ့အရာပေးကာ မှူးမတ်များကို ဘွဲ့အမည်နှင့်တကွ ချီးမြှင့်လေသည်။ ၁၆၃၆တွင် ကောင်းမှုတော် ရာဇစူဠာမဏိစေတီ([[ကောင်းမှုတော်ဘုရား(စစ်ကိုင်း)|စစ်ကိုင်းကောင်းမှုတော်]])ကို အုတ်မြစ်ချသည်။ == နန်းတွင်းပုန်ကန်မှု == အင်းဝသို့ရောက်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ညီတော်အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ ကွယ်လွန်သဖြင့် သားတော် ပင်းတလဲမင်းသားအား အိမ်ရှေ့အရာပေးသည်။ ထိုအခါ နန်းရရန် မျှော်မှန်းသည့် အမြင့်စားရှင်တရုတ်က လူသူစုဆောင်းကာ ပုန်ကန်သည်။ သာလွန်မင်းလည်း အငိုက်မိကာ အားမတန်သဖြင့် လေးထပ်ကျောင်းသို့ဝင်ရောက်ခိုလှုံသည်။ သို့သော် လေးထပ်ကျောင်းဆရာတော်ကြီးက လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ မရောယှက်လိုသဖြင့် ခိုလှုံခွင့်မပေးချေ။ ထို့ကြောင့် စံကျောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ခိုလှုံရသည်။ စံကျောင်းဆရာတော်မှာ လောကီဆန်သည့် ပွဲကျောင်းဆရာတော်ဖြစ်သည့် အတွက်နောက်ပါရဟန်းများကို စုစည်းကာ တုတ်ဓားလက်နက်များဖြင့် သာလွန်မင်းနှင့် မှူးမတ်များကို စောင့်ရှောက်ပေးသည်။ မြို့တွင်းတွင်ကျန်ရှိနေခဲ့သည် မှူးမတ်များလည်း အမြင့်စားကိုကြောက်ရွံသဖြင့် နေကြရသော်လည်း မင်းတရားကြီးကို သစ္စာခံကြောင်း တိတ်တဆိတ်လျှောက်တင်ကြသည်။ ထိုပုန်ကန်မှုကို မှူးမတ်များရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ထမ်းဆောင်နှိမ်နှင်းသဖြင့် ရှင်တရုတ်ကျဆုံးပြီး အောင်မြင်သည်။ ထို့နောက် လေးထပ်ကျောင်းနှင့် စံကျောင်းတို့တွင် အလှုကြီးများပေးကာ လေးထပ်ကျောင်းဆရာတော်ကို '''သံသရာဆရာတော်'''၊ စံကျောင်းဆရာတော်ကို ပစ္စုပ္ပန်ဆရာတော်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ချီးကျူးလေသည်။ ထိုပုန်ကန်မှုပြီးနောက် မြောက်ပိုင်းမှ ကသည်းလူမျိုးတို့ ကျူးကျော်လာသည်ကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နှင်းရသေးသည်။ သို့သော် အလွယ်တကူသာ တိုက်ယူလိုက်ရပြီး အောင်နိုင်သည်။ == နတ်ရွာစံခြင်း == ထိုပုန်ကန်မှုအပြီး တစ်နှစ်အကြာ ၁၆၄၈တွင် သာလွန်မင်း အင်းဝနန်းတော်တွင် နတ်ရွာစံသည်။ နန်းသက် ၁၉နှစ်၊ သက်တော် ၆၅နှစ် အဝင်တွင်ဖြစ်သည်။ နတ်ရွာစံလျှင် သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း [[ပင်းတလဲမင်း]]က နန်းဆက်ခံသည်။ == သာလွန်မင်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်များ == {{main | သာလွန်မင်းလက်ထက် အမိန့်ပြန်တမ်းများ}} သာလွန်မင်းလက်ထက် ၁၆၃၇တွင် ပထမဆုံးသော သမိုင်းဝင် လူဦးရေ နှင့် မြေယာစစ်တမ်းများကို စတင်ကောက်ယူခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမှုထမ်းအရာထမ်းများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများကို အမိန့်ပြန်တမ်းများဖြင့် တိကျစွာ ထုတ်ပြန်ကြေညာပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင်စစ်သည်စုဆောင်းရေးနှင့် ပတ်သက်၍လည်း တိကျသည့် အချိုးအစားနှင့် လက်နက်အမျိုးအစားတို့ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။ ထင်ရှားသည့် ပြန်တမ်းပါ အမိန့်များမှာ * “ငှက်သည် အသီးရှိကာသာအပင်တွင် နားသကဲ့သို့ အခွန်ခံသောရွာကိုသွား၍ ပြန်မကြည့် ငှက်ကဲ့သို့ မရှိစေနှင့်။ စားဟန်သာတတ်စေ။ ရွာပြည်ကိုမပြု၊ စားရသောက်ရအောင်သာ စီရင်သော် ကွပ်မည်။” ဟူ၍လည်းကောင်း * “ပြည်တွင်းတိုင်းရေးစသော ဆင်းရဲသားတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍ မြို့ရွာတွင် မနေဝံ့ ထွက်သွားသည်များကို ရွှေနားတော်ကြားလျှင် ဝန်တို့နှစ်ခွန်းချေရမည်မမှတ်နှင့်။ ကြီးစွာသော ရာဇဝတ်တော်ကို ခံရလိမ့်မည်။”ဟူ၍လည်းကောင်း ပါရှိခဲ့သည်ကိုတွေ့ကြရသည်။ ကျောက်ဆည်ဒေသတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရန် အားထုတ်ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း စစ်တမ်းများကောက်ယူပြီး ကျောက်ဆည်နယ်ကို ဗဟိုပြုကာ လုပ်ကိုင်စားသောက်ရန် နေရာချထားပေးသည်။ ထိုမျှမက ဝေးလံသည့် ဒေသများမှ လူအများကို အင်းဝနှင့် ကျောက်ဆည်ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် အတည်တကျနေထိုင်စေသည်။ မင်းတရားကြီးလက်ထက် ပညာရှင်များအား မြှောက်စားအားပေးသဖြင့် စာဆိုပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များထွန်းကားသည်။ ဝေဿန္တရာပျို့ရေးသားတော်မူသော တောင်ဖီလာဆရာတော်၊ ရတနာကရဝတ္ထုရေးသော သဒ္ဓမ္မာလင်္ကာရ ဆရာတော်၊ မင်းလှနုယဉ်ပျို့ရေးသော ရှင်ကရဝိကစသည်တို့ဖြစ်သည်။ တောင်ဖီလာဆရာတော်နှင့် ကိုင်းရွာသား မနုရာဇာတို့ စီရင်ရေးသားသော မနုသာရ ရွှေမျဉ်းဓမ္မသတ်ကျမ်းလည်း မင်းတရားကြီးလက်ထက် ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> == ကောင်းမှုတော်များ == မင်းတရားကြီးသည် နိုင်ငံတော်စီးပွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို အဘက်ဘက်မှ ဆောင်ရွက်တော်မူရုံမက ကုသိုလ်တော်အမှုတို့ကို ပြုတော်မူသည်။ ၉၉၈ ခုနှစ်တော်သလင်းလတွင် ဧရာဝတီမြစ်၏မြောက်ဘက်အင်းဝရွှေမြို့တော်၏ မြောက်ဘက် မစူးလွန်း၊အနောက်ဘက်ခပ်ယွန်းယွန်း တန့်တည်အရပ်၌ (ယခုစစ်ကိုင်းမြို့မြောက်ဘက်ခြောက်မိုင်ကွာ) ၌အမြဲကိုးကွယ်တော်မူသော စွယ်တော်၊ ဆံတော်နှင့် ဓာတ်တော်မွေတော်၊ ရတနာစေတီတော်တို့ကို ဌာပနာ၍ ရာဇမဏိစူဠာစေတီဘွဲ့ခံ ကောင်းမှုတော်စေတီကြီးကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ မဟာရံတံတိုင်းဝန်းကျင်၌ မှန်ကင်း အထွတ်ရှိသော ပြုဗ္ဗာဝန်၊ ဒက္ခိဏဝန်၊ပစ္ဆိမာဝန်၊ ဥတ္တရာဝန်၊ ဟူသော ကျောင်းကြီး လေးရပ်နှင့်ကျောင်းရံ ၄ဝ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းတော်မူသည်။ ကောင်းမှုတော်ဘုရားကို ၁ဝဝ၈ ခုနှစ်တွင် အုတ်များ အပြီးသတ်သော်လည်း ၁ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင်အိမ်ရှေ့မင်းနတ်ရွာစံ၍ နန်းတွင်းပုန်ကန်မှုဖြစ်နေသဖြင့် ထီးတော်မတင်ရချေ။ ၁ဝ၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ထီးတင်ရန် စီမံသော်လည်း ထီးတော်မတင်ရမီ ထိုနှစ်တော်သလင်းလဆန်း ၁ဝ ရက်နေ့တွင် သက်တော် ၆၇ ခုနှစ်၊ စည်းစိမ်တော် ၁၉ နှစ်၌ မင်းတရားကြီးသည်ရုတ်တရက်နတ်ရွာစံလေသည်။ စေတီတော်ကြီးကို သားတော်ပင်းတလဲမင်း လက်ထက်တွင် ထီးတင်နိုင်လေသည်။ ယင်းသို့ရွှေနန်းထက်၌ ညင်ညင်သာသာ စံလွန်တော်မူသောကြောင့် သာလွန်မင်းတရားဟုတွင်ကြောင်းဖြင့်ဆိုကြသည်။ အချို့ကလည်း တိုင်းကားပြည်ရွာကို အလွန်အကဲ သာယာအောင်ဆောင်ရွက် တော်မူသောကြောင့်သာလွန်မင်းဟု တွင်ကြောင်းယူဆကြသည်။ မင်းတရားကြီး၏ အခြားကောင်းမှုတော်တို့ကား တောင်ပလူ(တောင်ဘီလူး)အရပ်မှ ရွှေကျောင်းတော်၊ ပင်းယ ရွေွှစည်းခုံမှ ရွှေကျောင်းတော်၊ မဟာမြတ်မုနိဘုရား အနောက်ဘက်မှ လေးထပ်ကျောင်း၊ ရွှေမောဓောဘုရားအရပ် လေးမျက်နှာ၌ ဆောက်လုပ်သောကျောင်းတော်ကြီးများ၊ ဇင်းမယ်ကျိုင်းသေဉ် စသည်မှ ကျောင်းတော်ကြီးများ၊ စစ်ကိုင်း ရှင်ဖြူရှင်လှဘုရား၏ အရှေ့မြောက်ယွန်းနှင့်ပုညရှင်စေတီ အရှေ့ဘက်မှ ကျောင်းတော်ကြီးများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဒဂုန်ဆံတော်ရှင်၊ ပြည်ရွှေဆံတော်၊ တောင်ငူရွှေ ဆံတော်၊ပုဂံရွှေစည်းခုံ၊ အညာသီဟတော၊ ပဲခူးရွှေသာလျောင်း အစ ရှိသော စေတီတော်တို့၌လည်း ရွှေအပြည့် မွမ်းမံတော်မူသည်။ ပိဋကတ်တော်တို့ကိုလည်း ကျမ်းတတ်ဆရာတော်တို့အား တည်းဖြတ်စေ၍ ရွှေဖြင့်ပြီးသော ပိဋကတ်တိုက်တော်ကြီး၌ ထားတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးလျှောက်ထား တောင်းပန်သဖြင့် ပထမတောင်ဖီလာဆရာတော် စသောဆရာတော်ကြီး လေးပါးတို့သည် မင်းဘူးစက်တော်ရာဒေသမှ တောခြုံများရှင်းလင်း၍ စက်တော်ရာနှစ်ဆူကို ရှာဖွေတွေ့ရှိတော်မူကြသည်။ == မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ == မိဖုရားကိုယ်လုပ် ၁၃ ယောက်မှ သားတော် ၁၂ ယောက်၊ သမီးတော် ၁၀ ယောက်တို့ကို အောက်ပါအတိုင်း မြင်သည် <ref>''မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီ''း၊ တတိယတွဲ။ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်၊ ရန်ကုန်။ ၁၉၉၃၊ ဇန်နဝါရီ။ စာ ၂၄၉−၂၅၁။</ref> − * ။။ဤသို့ များမြတ်သော ကောင်းမှုနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ တိုင်းကြီးပြည်ကြီးအပေါင်း ထီးဆောင်း မင်းတကာတို့၏အရှင် ဖြစ်တော်မူသော၊ သီရိသုဓမ္မရာဇာ မဟာဓိပတိ အမည်တော် ရှိသော ရေမြေ့သခင် ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးဘုရား။။ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားသမီးများ- *။။ဤသို့ များမြတ်သော ကောင်းမှုနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ တိုင်းကြီးပြည်ကြီးအပေါင်း ထီးဆောင်း မင်းတကာတို့၏အရှင် ဖြစ်တော်မူသော၊ သီရိသုဓမ္မရာဇာ မဟာဓိပတိ အမည်တော် ရှိသော ရေမြေ့သခင် ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးဘုရား။။ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားသမီးများ- မြောငယ်ကတော် ခင်မျိုးစစ်တွင် မြင်သည့် ၁) သမီးတော် ဘုန်းဝေဍု သီလဒေဝီခံ ၉၉၇ ၃ ၁ ဖွား တစ်ပါး၊ မျောက်သားတော်ကား စဉ့်ကူမင်းကြီး မင်းရဲနော်ရထာ တစ် ။ ၂) မောင်တော် သခင်ကျော် ၉၆၉ ၁၆၁ ဖွား ခမည်းတော်ဘုရားတွင် မင်းရဲရန္တမိတ် အမည်နှင့် ပင်းတလဲမြို့ကို ကံကျွေ ခံရသည် မင်းဖြစ် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် ခင်နဲကူ မိဖုရားဖြစ် တစ် ။ ၃) နှမတော် မင်းဖြူ ၉၇၇ ၁၉ ၃ ဖွား အိမ်ရှေ့ မိဖုရား မျောက်သားကား အမည်းတော်ဘုရား သားတော် သခင်ဖြူ ပြင်စည်မင်းကြီး နောက် အိမ်ရှေ့နေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် နှစ် ပေါင်း သုံး ပါးတည်း ။။ • မိုးနဲစော်ဘွား စဝ်လှခံး (ၸဝ်ႈလႃၶံး) သမီး ‌မြောကြီးကတော် ခင်သက်နှင်း (ၼၢင်းသႅင်ၾၢင်) တွင် မြင်သည့် ၅) သားတော် မင်းရဲနရသီဟ ၉၆၅ ၁ဝ ဖွား ခုနစ်နှစ်တွင် လွန်သည် တစ် ။ ၆) ညီတော် သခင်ဖြူ ၉၇၂ ၃၉၄ ဖွား ခမည်းတော်ဘုရားတွင် ပြင်စည်မြို့ကို ကံကျွေးခံရသည် နောက် နောင်တော်ဘုရားတွင် အိမ်ရှေ့နေသည်  မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် မင်းဖြူ တစ် ။ ၇) နှမတော် ခင်ပန်းဖြူ မိဖုရားဖြစ်သည် တစ် ။ ၈) ညီမတော် ခင်မ‌ရွှေဆင်းတု ၉၀ဝ ၁ ၂ ၁ ဖွား မျောက်သားတော်ကား အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီးဘုရား သားတော် မင်းရဲ အောင်ထင် စည်ပုတ္တရာမင်းကြီး ။ သားတော် နှစ် သမီးတော် နှစ် ပေါင်း လေး ပါး တည်း ။။ ပြည် ရန်နိုင်မင်း မိဖုရားညီမ ဝါဘိုးကတော် ခင်ထွေးလှတွင် မြင်သည့် ၉) သားတော် သခင်ညို၊ ၉၇၃၊ ၈၊ ၂၊ ၁၊ ၅ ဖွား၊ ခမည်းတော်တွင် တိုင်တားမြို့ကို စားသည်။ နောက် ကန္နီမြို့ကို စားသည် တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား မင်းရဲကျော်စွာ့ သမီးတော် ခင်မဖြူ တစ် ။ ၁၀) ညီတော် သခင် နေမျိုးဒတ္တ၊ ၉၈၄၊ ၅၊ ၃ဝ ဖွား၊ နောက် တိုင်တားမြို့ကို စားသည် တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား မင်းရဲကျော်စွာ သမီးတော်အငယ် ခင်မရွှေပချုပ် ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ အိမ်ရှေ့ ပေါကတော်သမီး ခင်လှစံတွင် မြင်သည့် ၁၁) သားတော် သခင်တရုပ် ၉၇၉ ၀ ၅၄ ၄ ဖွား ခမည်းတော်ဘုရားတွင် အမြင့်ကို စားသည် နောက် ပုန်စားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် ခင်မဆင်အင်ပြိုး တစ် ။ ၁‌၂) နှမတော် ဘုန်းနိုင်သစ် ၉၈၁ ၁၁ ၇၆ ဖွား တဆယ့်နှစ် နှစ်တွင်လွန် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးတည်း ။။ ပင်းယမင်းသမီး ခင်မြတ်ဆက်တွင် မြင်သည့် ၁၃) သားတော် သခင်ဇေယျဝရ ၉၈၁၊ ၃၊ ၁၄၊ ၁ ဖွား၊ တပါးသာတည်း - ခမည်းတော်ဘုရားတွင် တလုပ်ကိုစားသည်၊ နောက် အမြင့်ကိုစားသည်  မင်းဖြစ် မျောက်သားကား မင်းရဲနော်ရထာ သမီးတော် ခင်မမင်းလတ် မိဖုရားဖြစ် ။။ ညောင်ပင်ဆိပ် ကတော် အစ်မ ရှင်လှညိုတွင် မြင်သည့် ၁၄) သမီးတော် ခင်မဆင်အင်ပြိုး ၉ ၈၁ ၅ ၄ ၁ ဖွား တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သားတော် အမြင့်မင်း သခင်တရုပ် ။။ ပုဂံနန်းရိုး နေမျိုးအစဉ်ဖြစ်သော ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် ဘယရန္တမိတ် စွယ်တော်ရောက်ကတော်သား ရှင်ရန်ငူ သမီးတော် မင်းလတ်တွင် မြင်သည့် ၁‌၅) သားတော် သခင်နေမျိုးရဲကျော် ၉၇၃ ၈ ၈ ဝ ဖွား စည်ပုတ္တရာမြို့ကို ကံကျွေးခံရသည် ဇင်းမယ်ဘုရင်ဖြစ် အနော်ရထာမင်းစောခံသည် မျောက် သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် ခင်မမင်းစစ် တစ် ။ ၁၆) သားတော် နရဇေယျ ၉၇၇ ၇ ၉ ဝ ဖွား ။ မင်းသား ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ အထိန်း နဲရွတ်သမီး မေဓယာတွင် မြင်သည့် ၁၇) သားတော် သခင်ဗညား ၉၈၄ ၆ ၁ ဖွား တပါးသာတည်း လေးထပ်ကျောင်းတော်မှာ အနိစ္စရောက်သည် တစ်ပါး။ တောင်ငူရွှေနန်းတည်သမီး ခင်မရွှေနန်း မြို့သစ်မင်းသမီး မင်္ဂလာဒေဝီခံတွင် မြင်သည့် ၁၈) သမီးတော် ခင်မမင်းစစ် ၉၉၂ ၁ဝ ၂၇ ၃ ဖွား တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သားတော် နေမျိုးရဲကျော် စည်ပုတ္တရာမင်းကြီး နောက် ဇင်းမယ်ဘုရင် အနော်ရထာမင်းစော ဖြစ်သည် ။။ ဇင်းမယ်မှ အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ဇင်းမယ်ဘုရင့် နော်ရထာမင်းစော သမီးတော် မင်းအငယ် ပုသိမ်‌ရောက်မင်းသမီးတွင် မြင်သည့် ၁၉) သမီးတော် အဂ္ဂပတ္ထ ၉၉၇ ၂ ၂ ဖွား ၁ဝ နှစ် လွန်သည် တစ် ။ ၂၀) မောင်တော် သခင် မင်းရဲကုသ ၁၀၀၀ ၁ ၃ ၃ ဖွား ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိုးဗြံ‌စော်ဘွား ဗညားဆင်းဥဒူမ်းကတော် လင်းဇင်းမင်းတရား ဗညားဝရဝွံဆာသမီး နှင်းဆမ်ဖြူ (ᨶᩣ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᨾᨹᩥ᩠ᩅ) သမီး နှင်းဆိုင်ဃဝ် (ᨶᩣ᩠ᨦᩱᩈ᩵ᩯᨠᩢ᩠᩶ᩅ) တွင် မြင်သည့် ၂၁) သမီးတော် ခင်နဲကူ ၉၉၇ ၁၁ ၂၃ ၄ (တွင်းသင်း ၈၉) ဖွား တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကာ ခမည်းတော်သားတော် သခင်ကျော် ကံကျွေ ခံရသည် မင်းဖြစ် ။။ ဗညားသံလံသမီး ဖြူနှင်းကလျာ (ᨹᩥ᩠ᩅᨶᩥ᩠ᩃᨠ᩠ᩃᩃ᩠ᩀᩣ) တွင် မြင်သည့် ၂၂) သားတော် သခင်ပုဖြူ တပါးသာတည်း ၉၉၈ ၁ ၂၅ ၄ ဖွား ၁၆ နှစ်လွန် ။။ ကျိုင်းသေည်စော်ဘွား စောဗညားလုံဒိဗ္ဗနိတ် သမီး ဗညားရာဇာ (ရစ္ဓာနွန်း) တုမ နဲမောင် (ᩲᨶᩉᩬ᩠ᨾᨠ) တွင် မြင်သည့် ၂၃) သမီးတော် စိတ္တရနွံ့လောက် ၁၀၀၀ ၁ ၁ ၂ ၄ ဖွား တပါးသာတည်း သူရုဇာခံသည် ။။ သမိန်စိတ်ပွန် သမီးတော် ခင်ဆွေးဝတီတွင် မြင်သည့် ၂၅) သမီးတော် ခင်သုရင်စော တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား တောင်ငူရောက်မင်း (နန္ဒဘုရင်) သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ ။။ လင်းဇင်းမင်းသမီး စဝ်သူရိယသမီးတော် သုဝဏ္ဏခြင်ခိူးတွင် ၂၅) သားတော် သခင် လှပြည် လှည်းကူးကိုစား တစ် ။ ၂၆) နှမတော် ခင်မအိမ်ဝင်ဖြိုး ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဇင်းရုံစော်ဘွား စဝ်မွမ်ခံးလိုးသမီး ဃဝ်ချင်ဖ္လုပ်နခရာတွင် ၂၇) သားတော် သခင်ဩာ့လှ မင်းကွန်းစား တစ် ။ ၂၈) ညီမတော် ရံးဖဲန်ဂလီက်ဘွား ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ချးနးခာမ်စား စဝ်နော်ခံးသမီး ခလမ်ပိတ်အိုမ်သို့ဘွားတွင် ၂၉) သားတော် သခင်တန်းခေါး ကျောက်တန်းစား တစ် ။ ၃၀) နှမတော် ဂုဏ္ဏဝတီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ လင်းဇင်းသူ ဇင်းလုမ်းစား စဝ်အင်းထလိုင်းလုံသမီး နှင်းနော်ဆင်ရုံတွင် မြင်သည့် ၃၁) သားတော် သခင်လိုထိုင် သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ မြင်းစိုင်းကိုစားသည် တစ် ။ ၃၂) မောင်တော် သခင်မြမ် ကျော်ကေထစား ။ မင်းသား ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိုးယံစော်ဘွား စဝ်ကြောမ်စနုက် သမီး ခံးဖလောဒ်မုဒ်ဘွားတွင် ၃၃) သားတော် သခင်ပျဉ်ယရာဇာ မော်ကိုစား တစ် ။ ၃၄) သမီးတော် အယ်ရိခောန်နျွတ် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဗညားလုံနခွန်လကွန်း ဃဝ်ဃြဲန့်ချိုင်သမီး စဝ်နန်းပုံစနုက်တွင် ၃၅) သားတော် သခင်ဆင်ဖံ တပါး ဘားအံကိုစားသည် ။။ ဇင်းလာစား ထါဝ်ဣန္ဃိ့လိန်သမီး ဝိကြဏ်အိုမ်းဘွားတွင် ၃၆) သမီးတော် စောမိပန်းလှ တပါး ။။ ဗြဲစား စဝ်ဆင်ဆျဒ်ဒံးသမီး ဗးဃဝ့်ကြံတွင် ၃၇) သမီးတော် ခင်မမြင့်ရဲဝတီ တပါး ။။ အာထမာတ် ခွန်ဝိရူန့်သမီး ဝိန်ဃဝ်တွင် ၃၈) သမီးတော် ခင်ဝရီတ်ပန်းညတ် တပါး ။။ မိဖုရား ကလေးမရှိ မျောက်နန်းတော်မိဖုရား အုန်ဘောင်စော်ဘွား စဝ်ဆွေးခင်သမီး နှင်စူ့တား မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် သူ့ရှိဘော သားတော် နှစ်ဆယ့် (၂၀)   သမီးတော် တဆယ့်ရှစ် (၁၈) ပေါင်း သုံးဆယ့်ခြောက် (၃၈) ပါး တည်း ။။ ** == ကိုးကား == <references/> * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] {{နတ်}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:အပြင် ၃၇ မင်း]] [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] alzhlppqjyely4ehv6sltifvur8bnxj 0 5303 1045383 1039814 2026-07-31T04:22:48Z Cepyita 93402 /* */ Add translations 1045383 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = အချင်း |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀^၅၃ kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀^−၃၁ g/cm³<ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြင်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) ဟု လူသုံးများသည့် မြန်မာပုဒ်မှာ အင်္ဂလိပ် ({{lang-en|Universe}} ကို ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပြီး ကျမ်းဂန်လာ စက္ကဝါဠ သဘောတရားနှင့် ({{lang-en|Universe}})ဟူသည် ရုပ်ဝတ္ထု အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ပုဒ် Universe ကို သာ၍ ခြုံငုံမိအောင် ပုဒ်သစ် စပ်ရလျှင် '''ဧကဝတ်'''(ဝါ)'''ဧကဝိုဋ်''', '''ဧကသဗ်''', '''ဧကဘော်'''(ဝါ)'''ဧကဘဗ်''', '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}, '''သကလ္လောက''', '''တည်လည်'''(ဝါ)'''တလည်''', '''ဆောင်တောင်း''', '''ဝုဍျူး''' ဟူ၍ အထူးထူးအပြားပြား ရှိရာ၏။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး vorsum, versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လောက]] [[ကဏ္ဍ:လောကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] 7k2ch5wfy0qbb9qrq4sqwd2mv3cfx38 1045393 1045383 2026-07-31T04:28:55Z Cepyita 93402 /* */ 1045393 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = အချင်း |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀^၅၃ kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀^−၃၁ g/cm³<ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြင်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) ဟု လူသုံးများသည့် မြန်မာပုဒ်မှာ ({{lang-en|Universe}} ကို ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပြီး ကျမ်းဂန်လာ စက္ကဝါဠ သဘောတရားနှင့်မူ ချွတ်စွပ်မတူပါချေ။ အင်္ဂလိပ်ပုဒ် Universe ကို သာ၍ ခြုံငုံညီညွတ်မိအောင် ပုဒ်သစ် ယှဉ်စပ်ရလျှင် '''ဧကဝတ်'''(ဝါ)'''ဧကဝိုဋ်''', '''ဧကသဗ်''', '''ဧကဘော်'''(ဝါ)'''ဧကဘဗ်''', '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}, '''သကလ္လောက''', '''ဘဝလောက''', '''တည်လည်'''(ဝါ)'''တလည်''', '''ဆောင်တောင်း''', '''ဝုဍျူး''' ဟူ၍ အထူးထူးအပြားပြား ရှိရာ၏။ ({{lang-en|Universe}})ဟူသည် ရုပ်ဝတ္ထု အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး vorsum, versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လောက]] [[ကဏ္ဍ:လောကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] 7syxqef89tl95ui9kmtiil8xny6x9rg 1045439 1045393 2026-07-31T04:56:50Z Cepyita 93402 Add neologism notes 1045439 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = အချင်း |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀^၅၃ kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀^−၃၁ g/cm³<ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြင်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) ဟု လူသုံးများသည့် မြန်မာပုဒ်မှာ ({{lang-en|Universe}}) ကို ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း ကျမ်းဂန်လာ စက္ကဝါဠ သဘောတရားနှင့်မူ ချွတ်စွပ်မတူပါချေ။ အင်္ဂလိပ်ပုဒ် Universe ကို သာ၍ ခြုံငုံညီညွတ်မိအောင် ပုဒ်သစ် ယှဉ်စပ်ရလျှင် '''ဧကဝတ်'''(ဝါ)'''ဧကဝိုဋ်'''{{Efn|name=လတင်စကား Universum ကို ပါဠိ ပုဒ်စေ့ပြန်ဆိုချက်။ ဧက= တစ်ခု ၊ ဝဋ္ဋတိ/ ဝတ္တတိ = လည်-လှည့်-ဖြစ်-အပ်-သင့်၏။}}, '''ဧကသဗ်'''{{Efn|name=ဧကသဗ္ဗ = တခုသော အလုံးစုံ, တလုံးတဝ}}, '''ဧကဘော်'''(ဝါ)'''ဧကဘဗ်'''{{Efn|name=ထိုင်းပုဒ် (เอกภพ) ။ ဧကဘဝ = တခုသော ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်။ တခုတည်းသော ဖြစ်ရာဘုံ။}}, '''ဝိဘော် (ဝါ) ဗိဘဝ,'''{{Efn|name=ခမာပုဒ် ( ពិភព ) ကို မွေးစားခြင်း}} '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}, '''သကလ္လောက'''{{Efn|name=သကလ= ခပ်သိမ်း-အလုံးစုံ-အကြွင်းမဲ့သော။ လောက}}, '''ဘဝလောက''', '''တည်လောက, [[wiktionary:တည်လည်|တည်လည်]]'''(ဝါ)'''တလည်''', '''[[wiktionary:ဆောင်တောင်း#English|ဆောင်တောင်း]]''', '''[[wiktionary:ဝုဍျူး#English|ဝုဍျူး]]''' ဟူ၍ အထူးထူးအပြားပြား ရှိရာ၏။ ({{lang-en|Universe}})ဟူသည် ရုပ်ဝတ္ထု အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လောက]] [[ကဏ္ဍ:လောကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] i83mayu5gjewqp89zlwz1u84mkkdc81 1045450 1045439 2026-07-31T05:02:35Z Cepyita 93402 /* မှတ်စု */ 1045450 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = အချင်း |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀^၅၃ kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀^−၃၁ g/cm³<ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြင်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) ဟု လူသုံးများသည့် မြန်မာပုဒ်မှာ ({{lang-en|Universe}}) ကို ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း ကျမ်းဂန်လာ စက္ကဝါဠ သဘောတရားနှင့်မူ ချွတ်စွပ်မတူပါချေ။ အင်္ဂလိပ်ပုဒ် Universe ကို သာ၍ ခြုံငုံညီညွတ်မိအောင် ပုဒ်သစ် ယှဉ်စပ်ရလျှင် '''ဧကဝတ်'''(ဝါ)'''ဧကဝိုဋ်'''{{Efn|name=|1=လတင်စကား Universum ကို ပါဠိ ပုဒ်စေ့ပြန်ဆိုချက်။ ဧက= တစ်ခု ၊ ဝဋ္ဋတိ/ ဝတ္တတိ = လည်-လှည့်-ဖြစ်-အပ်-သင့်၏။}}, '''ဧကသဗ်'''{{Efn|name=|1=ဧကသဗ္ဗ = တခုသော အလုံးစုံ, တလုံးတဝ}}, '''ဧကဘော်'''(ဝါ)'''ဧကဘဗ်'''{{Efn|name=|1=ထိုင်းပုဒ် (เอกภพ) ။ ဧကဘဝ = တခုသော ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်။ တခုတည်းသော ဖြစ်ရာဘုံ။}}, '''ဝိဘော် (ဝါ) ဗိဘဝ,'''{{Efn|ခမာပုဒ် ( ពិភព ) ကို မွေးစားခြင်း}} '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}, '''သကလ္လောက'''{{Efn|name=သကလလောက|1=သကလ= ခပ်သိမ်း-အလုံးစုံ-အကြွင်းမဲ့သော။ လောက}}, '''ဘဝလောက''', '''တည်လောက, [[wiktionary:တည်လည်|တည်လည်]]'''(ဝါ)'''တလည်''', '''[[wiktionary:ဆောင်တောင်း#English|ဆောင်တောင်း]]''', '''[[wiktionary:ဝုဍျူး#English|ဝုဍျူး]]''' ဟူ၍ အထူးထူးအပြားပြား ရှိရာ၏။ ({{lang-en|Universe}})ဟူသည် ရုပ်ဝတ္ထု အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လောက]] [[ကဏ္ဍ:လောကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] ma3y9zvny0f2yz5ofolietes1ek0vu4 1045451 1045450 2026-07-31T05:06:43Z Cepyita 93402 1045451 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = အချင်း |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀^၅၃ kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀^−၃၁ g/cm³<ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြင်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) ဟု လူသုံးများသည့် မြန်မာပုဒ်မှာ ({{lang-en|Universe}}) ကို ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း ကျမ်းဂန်လာ စက္ကဝါဠ သဘောတရားနှင့်မူ ချွတ်စွပ်မတူပါချေ။ အင်္ဂလိပ်ပုဒ် Universe ကို သာ၍ ခြုံငုံညီညွတ်မိအောင် ပုဒ်သစ် ယှဉ်စပ်ရလျှင် '''ဧကဝတ်'''(ဝါ)'''ဧကဝိုဋ်'''{{Efn|name=|1=လတင်စကား Universum ကို ပါဠိ ပုဒ်စေ့ပြန်ဆိုချက်။ ဧက= တစ်ခု ၊ ဝဋ္ဋတိ/ ဝတ္တတိ = လည်-လှည့်-ဖြစ်-အပ်-သင့်၏။}}, '''ဧကသဗ်'''{{Efn|name=|1=ဧကသဗ္ဗ = တခုသော အလုံးစုံ, တလုံးတဝ}}, '''ဧကဘော်'''(ဝါ)'''ဧကဘဗ်'''{{Efn|name=|1=ထိုင်းပုဒ် (เอกภพ) ။ ဧကဘဝ = တခုသော ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်။ တခုတည်းသော ဖြစ်ရာဘုံ။}}, '''ဝိဘော် (ဝါ) ဗိဘဝ,'''{{Efn|ခမာပုဒ် ( ពិភព ) ကို မွေးစားခြင်း}} '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}, '''သကလ္လောက'''{{Efn|name=သကလလောက|1=သကလ= ခပ်သိမ်း-အလုံးစုံ-အကြွင်းမဲ့သော။ လောက}}, '''ဘဝလောက''', '''တည်လောက, [[wiktionary:တည်လည်|တည်လည်]]'''(ဝါ)'''တလည်''', '''[[wiktionary:ဆောင်တောင်း#English|ဆောင်တောင်း]]''', '''[[wiktionary:ဝုဍျူး#English|ဝုဍျူး]]''' ဟူ၍ အထူးထူးအပြားပြား ရှိရာ၏။ '''Universe''' ဟူသည် မြင်အပ်သော၊ ကြားအပ်သော၊ သိအပ်သော၊ ထောက်လှမ်း‌အပ်သော အရာခပ်သိမ်းကို ဆိုလိုသည်။ အကျယ်ဆိုရလျှင် ရုပ်ဝတ္ထု အကောင်အထည် အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ ရုပ်ဝတ္ထုမရှိသော အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လောက]] [[ကဏ္ဍ:လောကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] 17vs43cd145b8p1ckydmiqp6hin0oew 1045460 1045451 2026-07-31T05:34:39Z Dr Lotus Black 31011 1045460 wikitext text/x-wiki {{About|သိပ္ပံနည်းကျ စကြဝဠာ|ရှေးကျမ်းဂန်လာနှင့် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စကြဝဠာ|စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)}} {{merge|တည်ရှိလောက}} {{Infobox |title = စကြဝဠာ |image = [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|300px]] |caption = ဤဓာတ်ပုံသည် Hubble Ultra Deep Field ၏ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းများစွာသော [[ကြယ်]]တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးမျိုးသော [[ဂယ်လက်ဆီ|ကြယ်စု]]တို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားသော ညဖက်ကောင်းကင်၏ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားသည်။ အသေးဆုံးနှင့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ရှိသည့် ကြယ်စုတို့မှ အလင်းသုံး [[တယ်လီစကုပ်]]ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂယ်လက်ဆီများတွင် အဝေးကွာဆုံးသော ဂယ်လက်ဆီတို့ဖြစ်ပြီး [[မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး|လောကအစ မဟာပေါက်ပြန့်မှုကြီး]] ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်သည်။<ref name="spacetelescope.org">{{cite web|url=http://spacetelescope.org/images/heic0406a/|title=Hubble sees galaxies galore|work=spacetelescope.org|accessdate=2017-04-30|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504043058/http://www.spacetelescope.org/images/heic0406a/}}</ref> |label1 = သက်တမ်း |data1 = ၁၃.၇၉၉ ± ၀.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |label2 = [[လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ|လေ့လာနိုင်သော အချင်း]] |data2 = အနည်းဆုံး {{convert|28|e9parsec|e9ly|order=flip|abbr=off}}<ref name=Extra-Dimensions>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|date=2009|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=https://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|pages=27ff|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|accessdate=2011-05-01}}</ref> |label4 = ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) |data4 = အနည်းဆုံး ၁၀^၅၃ kg<ref name="Paul Davies 2006 43">{{cite book|author=Paul Davies|date=2006|title=The Goldilocks Enigma|url=http://www.amazon.com/Goldilocks-Enigma-Universe-Just-Right/dp/0547053584/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1372701918&sr=1-1&keywords=goldilocks+enigma|page=43ff|publisher=First Mariner Books|isbn=978-0-618-59226-5|accessdate=2013-07-01}}</ref> |label5 = ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းမှု |data5 = ၄.၅ x ၁၀^−၃၁ g/cm³<ref name="wmap_universe_made_of">{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|title=Universe 101: What is the Universe Made Of?|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html|publisher=NASA|accessdate=2015-02-17}}</ref> |label6 = ပျမ်းမျှ အပူချိန် |data6 = ၂.၇၂၅၄၈ [[:en:Kelvin|K]]<ref name=Fixsen>{{Cite journal|last1=Fixsen|first1=D. J.|date=2009|title=The Temperature of the Cosmic Microwave Background|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-12-20_707_2/page/916|journal=The Astrophysical Journal|volume=707|issue=2|pages=916–920|arxiv=0911.1955|bibcode=2009ApJ...707..916F|doi=10.1088/0004-637X/707/2/916}}</ref> |label8 = ပင်မ ပစ္စည်းများ |data8 = [[:en:Baryon#Baryonic matter|သာမန် (ဘာယွန်းနစ်)]] [[ဒြပ်]] (4.9%)<br>[[အမှောင်ဒြပ်]] (26.8%)<br>[[အမှောင်စွမ်းအင်]] (68.3%) |label9 = ပုံသဏ္ဌာန် |data9 = [[စကြဝဠာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်|အပြား]] မှားနိုင်ခြေ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း<ref>{{cite web|author=NASA/WMAP Science Team|date=24 January 2014|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_shape.html|title=Universe 101: Will the Universe expand forever?|publisher=NASA|accessdate=16 April 2015}}</ref> }} '''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}}; {{lang-sa|စကြဝါလ}}) ဟု လူသုံးများသည့် မြန်မာပုဒ်မှာ ({{lang-en|Universe}}) ကို ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း ကျမ်းဂန်လာ စက္ကဝါဠ သဘောတရားနှင့်မူ ချွတ်စွပ်မတူပါချေ။ အင်္ဂလိပ်ပုဒ် Universe ကို သာ၍ ခြုံငုံညီညွတ်မိအောင် ပုဒ်သစ် ယှဉ်စပ်ရလျှင် '''ဧကဝတ်'''(ဝါ)'''ဧကဝိုဋ်'''{{Efn|name=|1=လတင်စကား Universum ကို ပါဠိ ပုဒ်စေ့ပြန်ဆိုချက်။ ဧက= တစ်ခု ၊ ဝဋ္ဋတိ/ ဝတ္တတိ = လည်-လှည့်-ဖြစ်-အပ်-သင့်၏။}}, '''ဧကသဗ်'''{{Efn|name=|1=ဧကသဗ္ဗ = တခုသော အလုံးစုံ, တလုံးတဝ}}, '''ဧကဘော်'''(ဝါ)'''ဧကဘဗ်'''{{Efn|name=|1=ထိုင်းပုဒ် (เอกภพ) ။ ဧကဘဝ = တခုသော ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်။ တခုတည်းသော ဖြစ်ရာဘုံ။}}, '''ဝိဘော် (ဝါ) ဗိဘဝ,'''{{Efn|ခမာပုဒ် ( ពិភព ) ကို မွေးစားခြင်း}} '''ဧကလောက'''{{efn|name='''ဧကလောက'''|ဧက(''one; single'') + လောက(''world; realm'') [လိပ်ပြန်၊ Universe]}}, '''သကလ္လောက'''{{Efn|name=သကလလောက|1=သကလ= ခပ်သိမ်း-အလုံးစုံ-အကြွင်းမဲ့သော။ လောက}}, '''ဘဝလောက''', '''တည်လောက, [[wiktionary:တည်လည်|တည်လည်]]'''(ဝါ)'''တလည်''', '''[[wiktionary:ဆောင်တောင်း#English|ဆောင်တောင်း]]''', '''[[wiktionary:ဝုဍျူး#English|ဝုဍျူး]]''' ဟူ၍ အထူးထူးအပြားပြား ရှိရာ၏။ '''Universe''' ဟူသည် မြင်အပ်သော၊ ကြားအပ်သော၊ သိအပ်သော၊ ထောက်လှမ်း‌အပ်သော အရာခပ်သိမ်းကို ဆိုလိုသည်။ အကျယ်ဆိုရလျှင် ရုပ်ဝတ္ထု အကောင်အထည် အနေဖြင့် တည်ရှိသမျှသော အရာအားလုံး၊ ရုပ်ဝတ္ထုမရှိသော အချိန်နှင့် နေရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ [[စွမ်းအင်]]နှင့် [[အဟုန်]]တို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမများနှင့် ကိန်းသေများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်၍ စကြဝဠာဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ [[ကမ္ဘာ]]သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် ဆိုင်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ == အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ အမည်တူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ == '''ဧကလောက''' (ခေါ်) '''ဖြစ်တည်လောက'''၏ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe သည် ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး ''Univers'' မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးမှာ လက်တင်စကားလုံး ''universum'' မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းကျသော လက်တင်စာရေးဆရာများမှာလည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနှင့် တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကြသည်။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က ''De rerum natura'' ( အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ un, uni ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး versum မှာ လည်ပတ်နေသော ပြောင်းလဲနေသော အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မှာ အရာအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းသွားသည် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ == နက်နဲလှစွာ လောက == လောက၏ ဖြစ်တည်နေပုံ အရင်းခံအတိအကျမှာ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယခုတိုင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော မေးခွန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤ ဆောင်းပါးတွင် [[နက္ခတ္တဗေဒ]] ပညာရှင်များ၏ [[သိပ္ပံ]]နည်းချပ် ရှာမှီးထားသော '''လောက (Universe)''' အကြောင်းသာ မက၊ မြန်မာ ထုံးဓလေ့(culture) အားဖြင့် ''လောက၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တပိုင်း]]သော “[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (စက္ကဝဠာ)]]”'' အကြောင်း ယူဆယုံကြည်ချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ == လောက၏ ဖြစ်တည်မှု သမိုင်းကြောင်း == {{Main|လောက ဖြစ်တည်ဇာတ်ကြောင်း}} ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော သုတေသနတစ်ခုအရ လောက(Universe)ကြီး၏ စတင်မှုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း 13,800,000,00 ခန့်က (မှန်းခြေနှင့် နှစ်ပေါင်း 21,000,000 ခန့်သာ အတိုးအလျော့ အမှားအယွင်းဖြစ်သည်ဟု ၆၈% သော ရေရာမှုဖြင့်) မှန်းရသည်။<ref name="Planck 2015">{{cite journal |author=Planck Collaboration |date=October 2016 |title=''Planck'' 2015 results. XIII. Cosmological parameters |journal=[[Astronomy & Astrophysics]] |volume=594 |page=Article A13 |arxiv=1502.01589 |bibcode=2016A&A...594A..13P |doi=10.1051/0004-6361/201525830 |s2cid=119262962 }} The [[Planck (spacecraft)#2015 data release|Planck Collaboration]] in 2015 published the estimate of 13.799 ± 0.021 billion years ago (68% confidence interval). See PDF: page 32, Table 4, Age/Gyr, last column.</ref> ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီး (the Big Bang) ဟု အမည်ပေးကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အလွန် ဝေးကွာသည့် ကြယ်များအထိ အရာခပ်သိမ်းတို့သည် [[ဖြစ်တည်လောက|လောက(Universe)]]ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လောကသည် အဆုံးသတ်မရှိ သို့မဟုတ် ရှိသည်ဆိုသောအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျွန်တော်တို့သည် [[သက်ရောက်လောက|သက်ရောက်လောကဝန်း]] အတွင်းကိုသာ တွေ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ လောကကြီးသည် [[ဘစ်ဘန်း|မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး]] မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် မဟာပေါက်ကွဲမှု မတိုင်ခင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းဆိုသည်ကိုမူ မည်သူမှ သေချာမသိကြသေးချေ။ == လူတို့ လေ့လာတွေးခေါ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လောကနှင့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်တို့သည် အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ရှေးလူများသိသော လောကသည် သူတို့နေထိုင် သွားလာနေသော ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူတို့ကြားဖူးသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း တို့ကို ကြည့်၍ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူဟောင်း အချို့တို့သည် ကောင်းကင်၌ မြင်ရသော [[ကြယ်]]များကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာရှင်တို့က ယူဆောင်သွားသော လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်များ ဖြစ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ [[နေ]]နှင့် လတို့ကိုမူ နတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ရှေးလူများသည် လောက အကြောင်းကို သူတို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးလူ အချို့က၊ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ (cakravala)]]" နှင့် "[[ဖြစ်တည်လောက|လောက (Universe)]]" ကိုလည်း မကွဲပြားလျက်၊ "လောကစကြဝဠာ" ဟူသော အရာကြီးသည် ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ရှိနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုသည့် နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးလူတို့သည်များသောအားဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုစီ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်၍ သွားကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝေးဝေးသွားလျှင် ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ လူများသည် တဖြည်းဖြည်း လောက အကြောင်းကို ပို၍ နားလည်လာကြ၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နှင့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားတို့သည် နယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိရှိလာကြသည်။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူများ ဖြစ်ကြသော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို|ဂါလီလေ့ယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်|နျူတန်]]တို့၏ သိမှုတွေ့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လောက၏ ဗဟို၌ မရှိကြောင်းကို နားလည်လာကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီးသည် မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်များအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်၍ ထိုဂြိုဟ်များအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် သွားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကြသည်။ ထို့ပြင် နေသည် နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်တို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် လောကကို ပို၍ နက်နဲစွာ ကြံဆကြသည်။ လောကတွင် ကြယ်တို့သည် အခရာဖြစ်ကြောင်း သူတို့သိရှိကြသည်။ ကြယ်များ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်သော [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားရှိသကဲ့သို့ လောက အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားရှိသည်ကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ယခုအခါ သိလာကြပေပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့များ အားလုံး စုပေါင်း၍ ဖြစ်သော လောကကြီး၏ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာသောအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နှင့် တိုင်းတာရပေသည်။ အလင်းနှစ်ဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းသွားသည့်ခရီးကို ဆိုလိုသည်။ အလင်းသည် တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ သွားသည်။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်သည် မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နှင့် ညီမျှသည်။ တစ်တြီလယန်သည် အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသော အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ရှိသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ရှိသော ကြယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပို၍အားကောင်းသည့် အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် ထိုအကွာအဝေးထက် နှစ်ဆမျှတိုး၍ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနှင့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးသည် သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးမည်ဟု ဆိုလေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လောက မည်မျှ ကြီးမားသည်ကို မည်သူမျှ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရမှာ လောကကြီး၌ တိကျသည့်အရွယ် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည်လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် [[အာကာသ]]သည် ခုံးလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာကဲ့သို့ တိကျသော နယ်နိမိတ်များ မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကြယ်တစ်လုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်သည် အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ပျောက်သည်ဟူ၍ မရှိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နေရာမှစ၍ ခရီးထွက်လျှင် နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနေရာသို့ ပြန်၍ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောကသည် အချိန်ရှိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ရှိသည်ဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးသည်။ ဝေးကွာသည့် နဂါးငွေ့များသည် နေမှ လျင်မြန်စွာ ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ အဝေးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းများသည် အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရသည်။ [[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှသည် လောက၏ သမိုင်းအကျဉ်း]] === ရှေးစာပေလာ အယူအဆအချို့ === [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "[[စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)|စကြဝဠာ]]" နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာတို့၏ ရှေးအယူအဆများကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆများမှာ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းများမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသော အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအယူအဆများသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်များနှင့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့သော အယူအဆများကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြု၍ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြ၏။ မြန်မာတို့ရေးခဲ့သည့် ရာဇဝင်တော်ကြီးများ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နှင့် ကမ္ဘာဦးလူတို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရေးသားဖော်ပြလေ့ရှိရာ "စကြဝဠာ" တည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြ၏။ စကြဝဠာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခဲ့သော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]သည် အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ [[ဖြစ်တည်လောက|ဖြစ်တည်လောက (Universe)]] ဟူသော ခပ်သိမ်းလောကဝန်း၏ [[အစုပိုင်း|တစိတ်တဒေသ]]ဖြစ်ဟန်တူသော ရှေးအိန္ဒိယကျမ်းဓန်လာ "စကြဝဠာ" တခုစီတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြု၍ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ * နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်း၊ “ကျွန်းကြီး” ၄ ကျွန်း၊ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင်းမိုရ်တောင် ၁တောင် ကိုယ်စီပါရှိရာ အစုအဝေးကို “စကြဝဠာ တစ်ခု”ဟု ရှေးအိန္ဒိယစာပေများတွင် ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်သည်။ လောက(Universe) အတွင်း “စကြဝဠာ”များ လူတို့ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် များစွာရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနွယ် ကျမ်းစာများက ဖော်ပြသည်။ * ၁,၀၀၀ သော စကြဝဠာအစုကို “စူဠ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထိုအစုမျိုး ၁၀ စု (ဝါ) စကြဝဠာ အခု ၁၀,၀၀၀ ကပ်လျက်အစုအဝေးကို “မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်” ဟုလည်း ကောင်း၊ * ထို့ထက်လွန်၍ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်း အစုကြီးကိုလျှင် “မဟာ လောကဓာတ်” ဟုလည်းကောင်း အဆိုပါ စာပေများ၌ ခေါ်ညွှန်းသတ်မှတ်၏။ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်သော စကြဝဠာအစုကိုမူကား “အနန္တ လောကဓာတ်“ဟု ခေါ်တန်မည့်သဘော သက်ရောက်၏။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မှီတင်းနေထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်ဟု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေများတွင် ဆိုသည်။ ၎င်းစာပေတို့အရ၊ ကမ္ဘာ တည်ပြီးနောက် [[ဗြဟ္မာ]]တို့သည် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာ၏။ ဤသို့ပေါ်သောနေ့၌ပင်လျှင် မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနှင့် စကြဝဠာတောင်သည် ပေါ်လာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်သည် မြင်းမိုရ်၊ သမုဒ္ဒရာပြင် ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ အစုကိုယ်စီကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လာသော ဤ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြု၍ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝေးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ရှိ၏။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ၈၂,၀၀၀ မျှရှိသည် ဟူ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံ၍ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်သည် သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြေစိုက်လျက် ရှိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းသည် စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်များတို့သည် ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ရှိ၏။ စကြဝဠာတောင်နှင့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို မည်သို့သိရှိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည်၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏရှိသော အက္ခရာများကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်တို့ဖြင့် ရေးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်တို့ ရေးသားဟောခဲ့သည်မှ သိရသည်။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့သည် ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းသည် စကြဝဠာတောင်ခြေ၌ရှိသော ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်များကို ရေးကူးစေ၍ ထိုကျမ်းဂန်များနှင့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]] *[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]] == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စကြဝဠာဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:စကြဝဠာ]] [[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ]] hs10cll8gpusb3pmj33ifisjkg6rz2e 0 5945 1045323 1021981 2026-07-30T17:21:17Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045323 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် | native_name = တမခ(၄၄) | image = Shoulder sleeve insignia of No.(44) Light Infantry Division of the Myanmar Army.svg | image_size = 216px | caption = အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ တံဆိပ် | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | branch = [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] | type = ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1_label = တပ်မမှူး | commander1 = ဗိုလ်မှူးကြီး ညီညီဦး | commander2_label = ဒုတိယတပ်မမှူး | commander2 = ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်မင်းထွန်း စတသ(၄၁) | size = တပ်မ | nickname = လေး လေး | colors = {{Color box|Red}}{{Color box|Darkblue}}{{Color box|White}} | identification_symbol = [[ဖိုင်:Mm-lid-44.svg|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော်ပုံ }} '''အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''တမခ (၄၄)''')သည် [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျိုက်ထိုမြို့]]တွင် တည်ရှိသော ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ '''တမခ''' များ နှင့် '''စကခ''' များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)|ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏ အင်အားအပေါ် မူတည်၍ လိုအပ်သလို စစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ တပ်မမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးကြီး ညီညီဦး'' (ကြည်း-၃၁၆၀၈) ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပထမအဆင့်အနေဖြင့် အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်ကို ရန်ကုန်တိုင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ‌မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့၊ အမှတ်(၁)ခြေမြန်တပ်ရင်းနေရာသို့ ပြောင်းရွေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးတပ်မမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးမြသင်း (ကြည်း - ၆၆၀၅) ဖြစ်သည်။ == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။   === အမှတ်(၄၄၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၄၄၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၄၄၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေမြန်တပ်ရင်းများ === အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများ (၁၀)ရင်းရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - # ခမရ (၁) - [[သထုံမြို့]] <ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-07-11 |title=သထုံမြို့နယ်၊ ခမရ ၁ တပ်ရင်းသို့ အရာရှိကြီးတချို့ လာရောက်ချိန် ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်၊ မြဝတီမြို့ရှိ ခလရ ၂၇၅ တပ်ရင်းကို မောင်းသူမဲ့ လေယာဥ်ငယ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု အရာရှိ တချို့ ထိခိုက်မှုရှိနိုင် |url=https://yktnews.com/2023/07/112523/ |access-date=2026-03-25 |website=Khit Thit Media |archive-date=17 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240517121119/https://yktnews.com/2023/07/112523/ |url-status=dead }}</ref> # ခမရ (၂) - [[ကျိုက်ထိုမြို့]] <ref>{{Cite web |title=ကျိုက်ထို တပ်မ ၄၄ နှင့် ဘီးလင်း ဝင်းကံရဲစခန်း တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/592006 |access-date=2026-03-25 |website=burmese.dvb.no}}</ref> # ခမရ (၃) - [[ဘီးလင်းမြို့]] <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%A6%E1%80%B8/%E1%80%98%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%81%E1%80%9C%E1%80%9B%E1%81%88%E1%81%8A-%E1%80%81%E1%80%99%E1%80%9B%E1%81%83/ |access-date=17 May 2024 |archive-date=17 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240517121119/https://mekongnewsmm.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%A6%E1%80%B8/%E1%80%98%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%81%E1%80%9C%E1%80%9B%E1%81%88%E1%81%8A-%E1%80%81%E1%80%99%E1%80%9B%E1%81%83/ }}</ref> # ခမရ (၉) - [[သထုံမြို့]] <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://mekongnewsmm.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a6%e1%80%b8/%e1%80%9e%e1%80%91%e1%80%af%e1%80%b6-%e1%80%81%e1%80%99%e1%80%9b-%e1%81%89-%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%b0%e1%80%b8-%e1%80%94%e1%80%b1/ |access-date=17 May 2024 |archive-date=17 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240517121119/https://mekongnewsmm.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%A6%E1%80%B8/%E1%80%9E%E1%80%91%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%81%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%81%89-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%B1/ }}</ref> # ခမရ (၈၁) - [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်တလုံးရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်|ကျောက်တလုံးရွာ]] # ခမရ (၁၀၂) - [[မုတ္တမမြို့|မုတ္တမြို့]] <ref>{{Cite web |date=2022-07-11 |title=ဝေါလေတွင် စစ်ကြောင်းထိုးနေသည့် မုတ္တမအခြေစိုက် ခမရ ၁၀၂ က စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅ ဦး CDM ပြုလုပ်အလင်းဝင် |url=https://ayartimes.com/?p=1725 |access-date=2026-03-25 |website=Ayeyarwaddy Times}}</ref> # ခမရ (၁၀၄) - [[မော်လမြိုင်မြို့]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/28/375824.html</ref> # ခမရ (၁၁၈) - [[သထုံမြို့]]<ref>{{Cite web |date=2021-07-09 |title=ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်၏အဆုံးသတ် - ၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာစစ်တပ်အာဏာ သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဒူးသထူခရိုင်တွင် တပ်မတော်နှင့် KNLA တို့ကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွား (၂၀၂၁ခုနှစ်၊ မတ်လနှင့် ဧပြီလ) |url=https://khrg.org/kar/node/2926 |access-date=2026-03-25 |website=Karen Human Rights Group}}</ref> # ခလရ (၂) - [[ကျိုက်ထိုမြို့နယ်|ကျိုက်ထိုမြို့]] <ref>http://ftp.dvb.no/post/503626</ref> # [[အမှတ်(၈) ခြေလျင်တပ်ရင်း|ခလရ (၈)]] - [[ကျိုက်ထိုမြို့|ဘီးလင်းမြို့]] {{Expand section}} == အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် တပ်မမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} # ဗိုလ်မှူးကြီး မြသင်း (ကြည်း - ၆၆၀၅) (ဗသက - ၉) ၄-၄-၁၉၇၉ မှ ၅-၈-၁၉၈၃ ထိ # ဗိုလ်မှူးကြီး မြင့်အောင် (ကြည်း - ၆၉၁၇) (ဗသက - ၁၂) ၅-၈-၁၉၈၃ မှ ၁၁-၁၁-၁၉၈၅ ထိ # ဗိုလ်မှူးကြီး တင်အေး (ကြည်း - ၇၈၆၅) (စတသ - ၁) ၁၁-၁၁-၁၉၈၅ မှ ၆-၃-၁၉၉၀ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် စောလွင် (ကြည်း - ၈၆၇၇) ၆-၃-၁၉၉၀ မှ ၁၀-၉-၁၉၉၂ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်လွင် (ကြည်း - ၁၀၂၃၁) ၁-၁၀-၁၉၉၂ မှ ၁၅-၆-၁၉၉၅ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် အုန်းမြင့် (ကြည်း - ၁၁၁၃၁) ၁၅-၆-၁၉၉၅ မှ ၁၅-၁၁-၁၉၉၇ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် နေဝင်း (ကြည်း - ၁၁၇၂၉) ၁-၄-၁၉၉၈ မှ ၈-၅-၂၀၀၁ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်]](ကြည်း - ၁၄၂၃၂) (စတသ - ၁၉) ၁၆-၅-၂၀၀၁ မှ ၂၉-၈-၂၀၀၃ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် သက်နိုင်ဝင်း (ကြည်း - ၁၅၁၁၂) (ဗသက - ၅၆) ၂၇-၉-၂၀၀၃ မှ ၁၅-၅-၂၀၀၆ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် လှမြင့်ရွှေ (ကြည်း - ၁၆၅၇၀) (စတသ - ၂၂) ၁-၉-၂၀၀၆ မှ ၂၃-၆-၂၀၀၈ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် တောက်ထွန်း (ကြည်း - ၁၇၉၄၃) ၂၃-၆-၂၀၀၈ မှ ၈-၁၀-၂၀၁၀ ထိ # ဗိုလ်မှူးကြီး [[ကျော်ကျော်စိုး]] (ကြည်း - ၁၈၁၃၅) ၉-၁၀-၂၀၁၀ မှ ၆-၅-၂၀၁၁ ထိ # ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ကျော်ဦး (ကြည်း - ၁၅၉၄၄) ၆-၅-၂၀၁၁ မှ ၆-၃-၂၀၁၂ ထိ (ခေတ္တတပ်မမှူး) # ဗိုလ်မှူးချုပ် ခင်မောင်သန်း (ကြည်း - ၁၉၇၄၇) ၃၁-၈-၂၀၁၂ မှ ၈-၃-၂၀၁၅ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် သန့်စင် (ကြည်း - ၂၀၁၆၉) ၉-၃-၂၀၁၅ မှ ၁၈-၃-၂၀၁၈ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းစိုး (ကြည်း - ၂၈၁၀၄) ၁၈-၃-၂၀၁၈ မှ ၂၅-၈-၂၀၂၁ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မိုးနိုင် (ကြည်း - ၂၉၄၄၂) (စတသ - ၃၉) ၂၅-၈-၂၀၂၁ မှ ၄-၁၀-၂၀၂၂ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းနောင်စိုး (ကြည်း - ၃၂၀၄၉) ၄-၁၀-၂၀၂၂ မှ ၂၉-၁၂-၂၀၂၃ ထိ # ဗိုလ်မှူးချုပ် အေးမင်းနောင် (ကြည်း - ၃၁၅၃၂) ၂၀-၁-၂၀၂၄ မှ ၂၉-၁-၂၀၂၄ ထိ # ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းထက် (ကြည်း - ၃၁၆၆၄) ၁၀-၂-၂၀၂၄ မှ -၅-၂၀၂၄ # ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီဦး (ကြည်း - ၃၁၆၀၈) (စတသ-၄၁) -၅-၂၀၂၄ မှ လက်ရှိ == ကိုးကား == == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == [[ဥကရစ်ထတိုက်ပွဲ]] {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်များ|#044]] {{တပ်မတော်-stub}} {{DEFAULTSORT:တမခ(၀၄၄)}} kf6ywo8ta8tpqvf68evueq4pvdkalxq 0 6742 1045330 1045203 2026-07-30T19:25:10Z Font8388608 136669 Revert unexplained content removal 1045330 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = လေးဖြူ | Birth_name = ဝင်းလှိုင်စိုး | image = Lay Phyu performing with IC in TGI Nov 2017.jpg | image_size = | caption = ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျော်ဖြေမှု ပြုလုပ်နေသော လေးဖြူ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1965|5|19|df=y}} | origin = [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | genre = Hard rock, heavy metal, soft rock | occupation = ဂီတပညာရှင်၊ ဂီတထုတ်လုပ်သူ | instrument = ဂစ်တာ၊ ဒရမ် | years_active = ၁၉၉၂ - လက်ရှိ | label = Iron Cross Entertainment | associated_acts = [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross]], LMN | website = | notable_instruments = }} '''လေးဖြူ''' (၁၉ မေ ၁၉၆၅ ဖွား) သည် [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]ဇာတိ မြန်မာ ရော့ခ် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။မိဘများ ဦးကြည်စိုး ဒေါ်စောမေဖြစ်သည်။အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အငဲ]] ၏ အကို အရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ အင်္ဂလိပ်စာ အထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == သူသည် မွေးရပ်ဇာတိ အင်းလေး မှ ရန်ကုန် သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး သူ၏ ဂီတဘဝ ကို [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]] နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်က စတင်ဖြတ်သန်းရင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YZj93gBj7bw|title=Iron Cross Music Band နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kd4WhHC4Pbk|title=အသက် (၅၇) နှစ် ပြည့်သွားတဲ့ ရော့ခ်အဆိုတော် လေးဖြူ|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၂}}</ref> လေးဖြူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စင်မြင့်ဂီတ ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ ပါဝင် သီဆိုခွင့်မရရှိဘဲ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စ၍ စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross Band]] နှင့်အတူ ဆက်လက် သီဆိုခွင့်ရရှိခဲ့သည် ။ [[နာဂစ်]]မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်သော စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲ၌ အဆိုတော်လေးဖြူအား အားပေးကြိုဆိုသော သူ၏ အမာခံပရိသတ်များကြောင့် ရန်ပုံငွေ အများအပြား ရရှိခဲ့သည်။ == ဝေဖန်ခံရခြင်း == [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ကာလ]] တွင် လေးဖြူ သည် နိုင်ငံရေးအခြေအနေများ နှင့် ဆက်စပ်သည့် သတင်းအချို့အတွက် ပရိသတ်များ၏ ဝေဖန်မှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ရက် နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] ရှိ VIP စားသောက်ဆိုင် ဖျော်ဖြေပွဲ အတွင်း ''Boycott'' ဆိုသည့် စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မသိကြောင်း တုံ့ပြန်သည့်အတွက် ပရိသတ်အချို့က ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ထို့နောက် တေးရေးဆရာ သော်ဒီဝေ နှင့် ကိုမိုးဃ်းသွေး တို့ကလည်း လေးဖြူအပေါ် သဘောထားထောက်ခံချက်မဟုတ်သည့်မှတ်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/07/05/386499.html|title=BC မသိလို့ Boycott လုပ်ခံရတော့မယ့် အဆိုတော် လေးဖြူ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}</ref> == မိသားစု == ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နွယ်နွယ်သန်း ဖြစ်သည်။ သမီးကြီး ၏ အမည်မှာ ဆောင်းလေးဖြူ ဖြစ်ပြီး သားငယ်၏ အမည်မှာ တိမ်လေးဖြူ ဖြစ်သည်။ == ထွက်ရှိပြီးသောသီချင်းခွေများ == * ''ကန္တာရ လမင်း'' *''[[ပင်လယ်အော်သံ]]'' * ''ကန္တာရ ပင်လယ် လမင်းအော်သံ''(လိုက်ဖ်ရှိုး) * ''ဂီတ မဉ္ဇူရီ'' * ''ပါဝါ ၅၄'' (Power 54) *''[[ကမ္ဘာသစ်တေး]]'' * ''ကျိန်စာ'' * ''သားကောင်'' * ''ရာစုသစ်'' ([[မျိုးကြီး]]၊ [[အငဲ]] တို့နှင့်တွဲဖက်၍) * ''အိပ်မက်ကဗျာ'' * ''လိပ်ပြာ'' * [[Iron Cross]] Band, Unplugged show * Iron Cross Band, Live show for 15th anniversary * Iron Cross Band, 15th anniversary celebration *''[[မံမီများ]]'' * ''LMN'' (မျိုးကြီး၊ အငဲ နှင့်တွဲဖက်၍) * ''ခဏလေးများ'' * ဘ''င်္ဂလား ပင်လယ်အော်'' (Bay of Bengal) * ''ဒိုင်ယာရီ'' * ''ဒါအချစ်လား'' (Single) * ကျောခင်းတံတားများ (Single) * မြူ (Single) * မိစ္ဆာမ (Single) * ဘဝ (single) * ဇာတိဘုံ (single) * လူ့အန္ဓ (single) * လုပ်လိုက် (single) "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်" စီးရီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Mobile Stero ဖြင့် ပထမဆုံးတီးခတ်အသံသွင်းပြုလုပ်ထားသော တေးစီးရီးဖြစ်သည်။ Mobile Stero မှာ ကမ်းခြေတစ်ခု (သို့) တစ်ခုခုသောနေရာ၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲတွင် ကြိုတင်သီချင်းတိုက်ထားခြင်းမရှိပဲ ရင်ထဲကခံစားချက်အတိုင်း တီးခတ်သီဆိုပြီး အသံသွင်းခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=":0">[http://www.mysuboo.com/index.php?option=com_content&task=view&id=105&Itemid=23 ကိုလေးဖြူရဲ့ ၁၃ ခုမြောက် "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်"]{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] {{Lifetime|၁၉၆၅| |}} 6zz8jlp8spu003zfhgzfm5cxncimoxb 1045373 1045330 2026-07-31T04:16:39Z ~2026-42238-82 146280 1045373 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = လေးဖြူ | Birth_name = ဝင်းလှိုင်စိုး | image = Lay Phyu performing with IC in TGI Nov 2017.jpg | image_size = | caption = ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျော်ဖြေမှု ပြုလုပ်နေသော လေးဖြူ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1965|5|19|df=y}} | origin = [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | genre = Hard rock, heavy metal, soft rock | occupation = ဂီတပညာရှင်၊ ဂီတထုတ်လုပ်သူ | instrument = ဂစ်တာ၊ ဒရမ် | years_active = ၁၉၉၂ - လက်ရှိ | label = Iron Cross Entertainment | associated_acts = [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross]], LMN | website = | notable_instruments = }} '''လေးဖြူ''' (၁၉ မေ ၁၉၆၅ ဖွား) သည် [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]ဇာတိ မြန်မာ ရော့ခ် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။မိဘများ ဦးကြည်စိုး ဒေါ်စောမေဖြစ်သည်။အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အငဲ]] ၏ အကို အရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ အင်္ဂလိပ်စာ အထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == သူသည် မွေးရပ်ဇာတိ အင်းလေး မှ ရန်ကုန် သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး သူ၏ ဂီတဘဝ ကို [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]] နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်က စတင်ဖြတ်သန်းရင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YZj93gBj7bw|title=Iron Cross Music Band နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kd4WhHC4Pbk|title=အသက် (၅၇) နှစ် ပြည့်သွားတဲ့ ရော့ခ်အဆိုတော် လေးဖြူ|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၂}}</ref> လေးဖြူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စင်မြင့်ဂီတ ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ ပါဝင် သီဆိုခွင့်မရရှိဘဲ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စ၍ စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross Band]] နှင့်အတူ ဆက်လက် သီဆိုခွင့်ရရှိခဲ့သည် ။ [[နာဂစ်]]မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်သော စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲ၌ အဆိုတော်လေးဖြူအား အားပေးကြိုဆိုသော သူ၏ အမာခံပရိသတ်များကြောင့် ရန်ပုံငွေ အများအပြား ရရှိခဲ့သည်။ == မိသားစု == ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နွယ်နွယ်သန်း ဖြစ်သည်။ သမီးကြီး ၏ အမည်မှာ ဆောင်းလေးဖြူ ဖြစ်ပြီး သားငယ်၏ အမည်မှာ တိမ်လေးဖြူ ဖြစ်သည်။ == ထွက်ရှိပြီးသောသီချင်းခွေများ == * ''ကန္တာရ လမင်း'' *''[[ပင်လယ်အော်သံ]]'' * ''ကန္တာရ ပင်လယ် လမင်းအော်သံ''(လိုက်ဖ်ရှိုး) * ''ဂီတ မဉ္ဇူရီ'' * ''ပါဝါ ၅၄'' (Power 54) *''[[ကမ္ဘာသစ်တေး]]'' * ''ကျိန်စာ'' * ''သားကောင်'' * ''ရာစုသစ်'' ([[မျိုးကြီး]]၊ [[အငဲ]] တို့နှင့်တွဲဖက်၍) * ''အိပ်မက်ကဗျာ'' * ''လိပ်ပြာ'' * [[Iron Cross]] Band, Unplugged show * Iron Cross Band, Live show for 15th anniversary * Iron Cross Band, 15th anniversary celebration *''[[မံမီများ]]'' * ''LMN'' (မျိုးကြီး၊ အငဲ နှင့်တွဲဖက်၍) * ''ခဏလေးများ'' * ဘ''င်္ဂလား ပင်လယ်အော်'' (Bay of Bengal) * ''ဒိုင်ယာရီ'' * ''ဒါအချစ်လား'' (Single) * ကျောခင်းတံတားများ (Single) * မြူ (Single) * မိစ္ဆာမ (Single) * ဘဝ (single) * ဇာတိဘုံ (single) * လူ့အန္ဓ (single) * လုပ်လိုက် (single) "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်" စီးရီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Mobile Stero ဖြင့် ပထမဆုံးတီးခတ်အသံသွင်းပြုလုပ်ထားသော တေးစီးရီးဖြစ်သည်။ Mobile Stero မှာ ကမ်းခြေတစ်ခု (သို့) တစ်ခုခုသောနေရာ၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲတွင် ကြိုတင်သီချင်းတိုက်ထားခြင်းမရှိပဲ ရင်ထဲကခံစားချက်အတိုင်း တီးခတ်သီဆိုပြီး အသံသွင်းခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=":0">[http://www.mysuboo.com/index.php?option=com_content&task=view&id=105&Itemid=23 ကိုလေးဖြူရဲ့ ၁၃ ခုမြောက် "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်"]{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] {{Lifetime|၁၉၆၅| |}} 6sap3c1aqz5aefac8xxnn2l13w3p7co 0 7147 1045312 951845 2026-07-30T15:54:22Z Dr Lotus Black 31011 1045312 wikitext text/x-wiki '''ခမီလူမျိုး'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် လူမျိုး(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] နှင် [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] တိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ ခမီလူမျိုးတို့တွင် ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် ခမီတိုင်းရင်းသားစာပေ ရှိသည်။ ခမီလူမျိုများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု များသည်။ ခမီလူမျိုးများသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝဒေသနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ကုလားတန်မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://moea.gov.mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AF|title=ချင်းစု|publisher=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|archive-date=25 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925120057/https://moea.gov.mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AF}}</ref> == အခေါ်အဝေါ် == ခမီဆိုသည့် အခေါ်အဝေါ် ၏အဓိပ္ပါယ်မှာ ပုပုရွရွ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော လူမျိုး ဖြစ်သည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေး တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်</ref>ခမီတို့ကို ရခိုင်တို့က ချောင်းဖျား ခမီဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးစု]] {{Myanmar-stub}} 2fxklaiytsb2pf08c62rfvw63vej8p4 1045313 1045312 2026-07-30T15:55:07Z Dr Lotus Black 31011 "[[ခမီလူမျိုး]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည်: အပြန်အလှန် တည်းဖြတ်စစ်ပွဲဖြစ်နိုင်သဖြင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=စီမံခန့်ခွဲသူများသာ] (အနန္တ)) 1045312 wikitext text/x-wiki '''ခမီလူမျိုး'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် လူမျိုး(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm|title=Composition of the Different Ethnic Groups under the 8 Major National Ethnic Races in Myanmar|publisher=Embassy of the republic of the union of Myanmar|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.networkmyanmar.org/ESW/Files/List-of-135-2014-Census.pdf|title=The 2014 Census: Enumeration Code Book|accessdate=၂၀၂၆-၀၇-၃၀}}</ref> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] နှင် [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] တိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ ခမီလူမျိုးတို့တွင် ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် ခမီတိုင်းရင်းသားစာပေ ရှိသည်။ ခမီလူမျိုများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု များသည်။ ခမီလူမျိုးများသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝဒေသနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ကုလားတန်မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://moea.gov.mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AF|title=ချင်းစု|publisher=[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|archive-date=25 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925120057/https://moea.gov.mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AF}}</ref> == အခေါ်အဝေါ် == ခမီဆိုသည့် အခေါ်အဝေါ် ၏အဓိပ္ပါယ်မှာ ပုပုရွရွ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော လူမျိုး ဖြစ်သည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေး တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်</ref>ခမီတို့ကို ရခိုင်တို့က ချောင်းဖျား ခမီဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးစု]] {{Myanmar-stub}} 2fxklaiytsb2pf08c62rfvw63vej8p4 0 7456 1045319 955398 2026-07-30T17:08:26Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045319 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | native_name = စကခ(၁၂) | image = Shoulder sleeve insignia of South East Command (right side).svg | image_size = 218px | caption = အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် လက်ရုံးသင်္ကေတတံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1 = ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ကိုသွင် | commander1_label = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး | size = တပ်မ | identification_symbol = [[Image:Mm-south-eastern-rmc.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် | identification_symbol_2 = <center>{{Photomontage | photo1a = Shoulder sleeve insignia of South East Command (left side).svg | photo1b = Shoulder sleeve insignia of South East Command (right side).svg | size = 140 | spacing = 5 | color = transparent | border = 0 | text = ဘယ်ဖက် နှင့် ညာဖက် }}</center> | identification_symbol_2_label = {{nowrap|လက်ရုံးတံဆိပ်}} }} '''အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''စကခ(၁၂)''') သည် [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကော့ကရိတ်မြို့]]တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ '''တပ်မ'''များ နှင့် '''စကခ'''များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) | ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ကိုသွင် ဖြစ်သည်။'' == သမိုင်း == {{Expand section}} == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့ နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။ === အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ === # ခမရ (၃၅၅) - [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီ‌နောင်]]<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kicnews.org/2024/03/%E1%80%81%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%81%83%E1%81%85%E1%81%85-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA/ |access-date=23 April 2024 |archive-date=23 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423084042/https://kicnews.org/2024/03/%E1%80%81%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%81%83%E1%81%85%E1%81%85-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA/ }}</ref> # [[ခမရ (၃၅၆)]] - [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီ‌နောင်]] # ခမရ (၃၅၇) - [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီ‌နောင်]] # ခမရ (၅၄၅) - [[ကျုံဒိုးမြို့]] <ref>{{Cite web |url=https://yktnews.com/2023/03/94304/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=23 April 2024 |archive-date=23 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423084042/https://yktnews.com/2023/03/94304/ |url-status=dead }}</ref> # ခမရ (၅၄၆) - [[ကျုံဒိုးမြို့]] # ခမရ (၅၄၇) - [[နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|ကော့ကရိတ်မြို့]]၊ [[နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|နဘူးရွာ]]<ref>https://www.bnionline.net/mm/news-5679.html</ref> # ခမရ (၅၄၈) - [[နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|ကော့ကရိတ်မြို့]]၊ [[နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|နဘူးရွာ]] # ခမရ (၅၄၉) - [[နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|ကော့ကရိတ်မြို့]]၊ [[နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|နဘူးရွာ]]<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma/2015/07/150705_dkba_military_clash</ref> # ခလရ (၂၃၀) - [[ကော့ကရိတ်မြို့]] <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-en/2021/08/29/5517/ |access-date=23 April 2024 |archive-date=23 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423084044/https://www.ludunwayoo.com/news-en/2021/08/29/5517/ }}</ref> # ခလရ (၂၃၁) - [[ကော့ကရိတ်မြို့]] <ref>https://burmese.dvb.no/post/569160</ref> == စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} == ကိုးကား == == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} {{တပ်မတော်-stub}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ]] {{DEFAULTSORT:စကခ(၁၂)}} htqg2vc62ykkcn5bdp8pqcdpbsct4gj 0 8641 1045345 1040073 2026-07-30T22:37:42Z Naingli 144794 1045345 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = မို့မို့မြင့်အောင် | image = | caption = | birth_name = မွှေးမွှေး | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1960|5|25}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | restingplace = | occupation = သရုပ်ဆောင် | restingplacecoordinates = | othername = | yearsactive = ၁၉၇၉ &ndash; လက်ရှိ | spouse = လွှမ်းမိုး (၁၉၈၀-၈၃ ကွာရှင်း) <br> မောင်မောင်ကျော် (၁၉၈၇–လက်ရှိ) |signature = | partner = | children = | parents = [[မြင့်အောင်၊ ဦး (ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး)|ဦးမြင့်အောင်]] နှင့် ဒေါ်သန်းရင် | influences = | influenced = | website = | awards = [[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]][[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အ​ကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုနှင့် ဇာတ်ဆောင်ဆု]] (၁၉၈၄၊ ၁၉၈၉၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၄၊ ၂၀၀၈) }} အကယ်ဒမီငါးထပ်ကွမ်း မို့မို့မြင့်အောင် ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်းနှင့် ငယ်ဘဝ== မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ကဝေမကြီးဟု တင်စားကြသည့် အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုရှင် မို့မို့မြင့်အောင်ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ၁၉၅၀ ကာလများ၏ နာမည်ကျော် မင်းသားကြီး ဦးမြင့်အောင် ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်သန်းရင် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် အငယ်ဆုံးသမီး ဖြစ်ကာ တာမွေးမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်းအရပ်တွင် ငယ်ဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ တာမွေးမြို့နယ် အ.ထ.က (၁) တွင် အဋ္ဌမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သော်လည်း၊ ဖခင်၏ အနုပညာမျိုးရိုးဗီဇပိုးပါလာသဖြင့် ကျောင်းပညာရေးကို စွန့်လွှတ်ကာ အနုပညာလောကသို့ ခြေစုံပစ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ပညာရေး၌ မအောင်မြင်သော်လည်း ဖခင်ကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရခဲ့သော အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုအထိ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ မင်းသမီးတစ်လက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==အနုပညာခရီးလမ်းနှင့် အစောပိုင်းကာလများ== - ၁၉၇၃ ခုနှစ် - ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် "လှတာကိုမှလိုချင်တယ်" ဇာတ်ကားတွင် အခြားကလေးသရုပ်ဆောင်များစွာနှင့်အတူ အနုပညာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ (ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ကြီးကြီးမားမား အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပါ) - ၁၉၇၈ ခုနှစ် - စူပါမင်းသားကြီး ကျော်ဟိန်းက "မွန်းတည့်ချိန်မှာနေဝင်သည်" ရုပ်ရှင်တွင် သူနှင့်တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရန် မို့မို့မြင့်အောင်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သူမ၏ပညာအရည်အချင်းမှာ ရှစ်တန်းသာရှိသေးသော်လည်း ခေါင်းဆောင်သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သော ကျော်ဟိန်း၊ ချိုပြုံးတို့နှင့် အပြိုင်သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့ရာ ပရိသတ်အကြား အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး၊ ကျော်ဟိန်းနှင့် ချိုပြုံးတို့မှာ ထိုနှစ်အကယ်ဒမီပွဲတွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်ဆုများ အသီးသီး ရရှိခဲ့ကြသည်။ - ၁၉၈၄ ခုနှစ် - နေအောင်၊ ခိုင်ခင်ဦးတို့နှင့်တွဲဖက်၍ "နေကမ္ဘာ ရေကမ္ဘာ" ဇာတ်ကားတွင်လည်းကောင်း၊ နေအောင်၊ ဇင်ဝိုင်း၊ ခိုင်ခင်ဦးတို့နှင့်တွဲဖက်၍ "သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်" ဇာတ်ကားတွင် ဒုတိယမင်းသမီးနေရာမှလည်းကောင်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်" ဇာတ်ကားတွင် ဗီလိန်ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးကိုပင် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ပရိသတ်က သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ - ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ဦး၏ "နှလုံးသားမြို့တော်" ရုပ်ရှင်ကားတွင် နေအောင်၊ ခင်သီတာထွန်းတို့နှင့်တွဲဖက်ကာ ဆယ်ကျော်သက်ကောင်မလေးတစ်ဦးအား သနားစရာကောင်းအောင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ တစ်ဖက်တည်းမျက်ရည်ကျအောင် ငိုသည့်ဇာတ်ဝင်ခန်းများမှာ လူငယ်ပရိသတ်ကြား အလွန်ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု (သူမဘဝ၏ ပထမဆုံး အကယ်ဒမီဆု) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ==စူပါစတားဘဝနှင့် ၁၉၈၀ - ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များ== အကယ်ဒမီရရှိပြီးနောက် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ အအောင်မြင်ဆုံး စျေးကွက်ဝင်မင်းသမီးအဖြစ် မင်းသမီးတစ်ခေတ်ကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ - ခင်သီတာထွန်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ၊ ဆွေဇင်ထိုက် တို့၏ အောင်မြင်မှုများ ကျဆင်းလာချိန် ဆေးရောင်စုံခေတ်ဦးတွင် မျက်နှာသစ်အလွတ်ပြိုင်ဖက်ကင်း မင်းသမီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ - မိန်းမဆန္ဒအားနည်းသော ဇာတ်ရုပ်များသာမက ခက်ထန်သော ယောကျာ်းလျာဇာတ်ရုပ်များ (ဥပမာ- "ချစ်မ" ဇာတ်ကားပါ တိုတိုကပ်ကပ်ဆံပင်ပုံစံ၊ "ရင်ခုန်မိတာအချစ်လား" ဇာတ်ကားပါ ရေကူးဝတ်စုံများ) ဖြင့်ပါ ပရိသတ်လက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ - "ဇာတ်လမ်းကမသန်း" (၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံဖြစ်ခါနီး ရန်ကင်းကံဘဲ့အောင်သီရိရုပ်ရှင်ရုံတွင် ပြသခဲ့သော နာမည်ကြီးဇာတ်ကား)၊ မွှေးဆိုတဲ့မိန်းမကလေး၊ ရမဏ္ဍဇံအိမ်၊ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ၊ အစဉ်သဖြင့်၊ မာနမင်းသား၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်၊ အရိုင်းစံပယ်၊ သမီးနဲ့အ‌မေများ စသည့် ဝင်ငွေစံချိန်ချိုးသည့် ရုပ်ရှင်ကားများစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ - မင်းသားဦးဆောင်သည့်စျေးကွက်ကို မင်းသမီးစျေးကွက်ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ မင်းသားအရိပ်အဝါမပါဘဲ မို့မို့မြင့်အောင်တစ်စျေးဟု ထုတ်လုပ်ရေးများက သတ်မှတ်ကာ မင်းသားသစ်များစွာကို သူမနှင့်တွဲဖက်၍ စင်တင်ပေးခဲ့ရသည်။ မီဒီယာအများစုက သူမကို ရုပ်ရှင်လောက၏ "အမျိုးသမီးကျော်ဟိန်း" ဟု တင်စားခဲ့ကြသည်။ - ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် မေသန်းနု၊ စိုးမြတ်သူဇာတို့နှင့် အပြိုင်အောင်မြင်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး၊ အသက်အရွယ်ထက် ငယ်ရွယ်သောရုပ်ရည်ကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်ဇာတ်ရုပ်များကို နှစ်ရှည်လများ ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။ - ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်တစ်ကားရိုက်ကူးခမှာ သုံးသိန်းဝန်းကျင် (ထိုခေတ် ရွှေတစ်ကျပ်သားစျေး ၁၅,၀၀၀ ကျပ်) ရှိကာ ကျော်ဟိန်းပြီးလျှင် သရုပ်ဆောင်ကြေး အမြင့်ဆုံးအနုပညာရှင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ဝေဖန်မှုများ== - ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် - နာမည်ကြီး အဆိုတော် လွှမ်းမိုးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ - ၁၉၈၇ ခုနှစ် - သူဌေးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးမောင်မောင်ကျော်နှင့် ထပ်မံလက်ထပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ကားမတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်း သေဆုံးသွားခဲ့ရသည်။ - ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကို ဆက်လက်မရိုက်ကူးဘဲ ရုပ်ရှင်ကားများသာ ရိုက်ကူးတော့မည်ဟု ပြောကြားခြင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ် စတုတ္ထအကြိမ် အကယ်ဒမီကျေးဇူးတင်စကားပြောစဉ် ကြော်ငြာ (အထူးသဖြင့် ဇီးထုပ်ကြော်ငြာများ) မရိုက်ကူးတော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ပရိသတ်နှင့် မီဒီယာများ၏ ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရဖူးသည်။ (နောင်တွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ် Lets Talk အစီအစဉ်၌ အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားကြောင့် ပရိသတ်လက်မခံမည်စိုး၍ ငြင်းပယ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။) - ၁၉၉၇ နောက်ပိုင်းတွင် အောင်မြင်မှု ယိုင်နဲ့လာခြင်းနှင့် ခင်ပွန်းသည်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးမှုများ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ==အနုပညာလောကသို့ တစ်ကျော့ပြန်ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အကယ်ဒမီများ== - ၂၀၀၂ ခုနှစ် - စူပါစတား ဒွေး၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်တို့နှင့်အတူ "အိပ်မက်ရာသီ" ဇာတ်ကားဖြင့် အနုပညာလောကသို့ တစ်ကျော့ပြန် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ သူမ၏ ပထမဆုံးဇာတ်ကား "လူဝိုင်း" တွင် တွဲဖက်ပေးခဲ့ဖူးသော ဒွေးက သူမ၏ အောင်မြင်မှုကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဗီဒီယိုဇာတ်ကား "အဆိပ်သင့်ရင်ခွင်" တွင် ဒေါ်အိမ့်မူးသခင် (ဗီလိန်ဇာတ်ရုပ်) အဖြစ် ထည့်သွင်းသရုပ်ဆောင်စေခဲ့ရာ ပရိသတ်အားပေးမှုကို တစ်ဖန်ပြန်ရခဲ့သည်။ - ၂၀၀၈ ခုနှစ် - အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ်တွင် "မြင့်မိုရ်ထက်ကသရဖူ" ရုပ်ရှင်ဖြင့် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်ကာ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ - ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်း ဟာသဇာတ်ကားများ ရေပန်းစားလာချိန်တွင် ဟော့ရှော့၊ အ‌မွှေဇယား စသည့်နာမည်ကြီးဟာသဇာတ်ကားများတွင် အဓိကမိခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုစာရင်း {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: auto; border-collapse: collapse; width: 100%;" |+ style="background-color: #4A90E2; color: white; font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px; border-radius: 5px 5px 0 0;" | မို့မို့မြင့်အောင်၏ အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆု ရရှိခဲ့သည့် စာရင်း |- ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 10%;" | စဉ် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 15%;" | ခုနှစ် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 45%;" | ရုပ်ရှင်ကားအမည် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 30%;" | ဆုအမျိုးအစား |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁၉၈၄ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | နှလုံးသားမြို့တော် | style="background-color: #E8F4F8; padding: 8px; color: #1D6F42; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု |- | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၂ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၁၉၈၉ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px; font-weight: bold;" | ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ် | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၃ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁၉၉၁ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | သမီးနဲ့အေမများ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၄ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၁၉၉၄ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px; font-weight: bold;" | မသုဓမ္မစရီ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၅ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၂၀၀၈ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | မြင့်မိုရ်ထက်ကသရဖူ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |} ၁။ ၁၉၈၄ ခုနှစ် - နှလုံးသားမြို့တော် (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု) ၂။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် - ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ် (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၃။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် - သမီးနဲ့အေမများ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၄။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် - မသုဓမ္မစရီ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၅။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် - မြင်းမိုရ်ထက်ကသရဖူ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ (ရွေးချယ်ချက်များ) - လှတာကိုမှလိုချင်တယ် (၁၉၇၃) - မွန်းတည့်ချိန်မှာနေဝင်သည် (၁၉၈၂) - နေကမ္ဘာ ရေကမ္ဘာ၊ သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်၊ နှလုံးသားမြို့တော် (၁၉၈၄) - တိုက်ငမန်း၊ သစ္စာသည်သာ၊ နေရာချင်းတော့မလဲနိုင်ပါ၊ ပွမ်ပွမ်မြည်တဲ့ကားလေး၊ လုံမ၊ ကျီးယောင်ဆောင်သောဒေါင်း (၁၉၈၅) - ချစ်ခြင်းငယ်ပြိုင်မယ်၊ အချစ်ရဲ့ဆုလာဘ်၊ နွဲဆိုး၊ ပျံလွှား၊ ဒီလှိုင်း၊ သမီးသမက်နဲ့ခမည်းခမက်၊ ပြောဖို့လိုသေးလား၊ ချစ်ရမ္မက်၊ ဇာတ်လမ်းကမသန်း၊ အချစ်နဲ့တည်ဆောက်သော ဤကမ္ဘာ၊ ချစ်ရင်မပြေးနဲ့၊ ရုန်ခုန်မိတာအချစ်လား၊ ချစ်ကြိုးလိမ်၊ ညိုမကိုပြောလိုက်ပါ၊ ပြန်ပါနဲ့ ကိုဧည့်သည်၊ ချစ်ရဲရင် စွန့်ရဲရမယ်၊ ချစ်မ (၁၉၈၆) - အစဉ်သဖြင့်၊ ရေနတ်သမီးနဲ့သံပခြုပ်၊ ပန်းမြွေ့ယာဆီသို့၊ သူ့ခြေ သူ့လက် သူ့မျက်ဝန်း၊ မာနမင်းသား၊ အချစ်ရှုံးသမား၊ ကြက်ကြော် (၁၉၈၇) - ပြေး၊ ကိုယ့်ကိုကိုချစ်လို့၊ အချစ်နားနီးအချစ် (၁၉၈၈) - မုန်း၊ ချစ်သတ္တိ၊ အသည်းပေါက်အောင်ချစ်တယ်၊ မလိမ်မိုး မလိမ်မာ၊ ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ်၊ နဖူးမှာမှဲ့ပါပါတယ်၊ ကွေ့သောကောက်သော မျဉ်းဖြောင့်တစ်ကြောင်း (၁၉၉၀) - သံယောဇဉ်ချာတိတ်၊ အရိုင်းစံပယ်၊ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ၊ တောင်ကညို ပြိုတော့မယ်၊ မယ်သီတာလိုမိန်းကလေး၊ ပန်းပန်လျက်ပါ (၁၉၉၁) - အကြွေးပန်းပေမဲ့ ရွှေနန်းတော်ထိုက်ချင်တယ်၊ ရွှေရိုး၊ သမီးနဲ့အမေများ၊ မေတ္တာရှိရင်းစွဲမို့၊ အပြန်လမ်းမှ ချစ်မေတ္တာ၊ ရမ္မက္စံအိမ်၊ မွှေးဆိုသောမိန်းကလေး၊ ငယ်သူမို့မသိပါ၊ နိုင်တော်မူ၊ မလွမ်းချင်ဘူးသီရိပစ္စယာ (၁၉၉၂) - အချစ်မိုးဘယ်တော့ရွာမှာလဲ၊ မာမာကတော့ မာမာပဲ၊ လွမ်းလို့ကျန်ရစ္မှာကို အားနာပါတယ်လေ၊ ချစ်ဖူးတယ်၊ အမှတ်တမဲ့မှ အမှတ်တရသို့၊ သခြပ်ပန်း၊ မောင်နှံခုနစ်ဖော်၊ မြတ်နူးတြယ္တာ ချစ်ရပါသောမောင် (၁၉၉၃) - အမြတ်နုိးဆုံးနှင်း၊ စိန်ခေါ်နေတဲ့အချစ်၊ အဆုံးမဲ့အချစ်၊ နှောင်းခဲ့ပြီနွေ၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်၊ ခုနစ်အိမ်တန်းက မကျမ်းဘုံ၊ ချောအိ၊ ကျားခင်စိန်၊ ဒဏ္ဍာရီထဲက သတိုးသမီး၊ ဝေးမှာစိုးတယ်၊ ပန်းအိပ်မက် (၁၉၉၄) - လူဝိုင်း၊ မိန်းမလည်သိန်းကြွယ်၊ လေရူးမလေး၊ ဂျစ်တူး၊ ကျမချစ်မိ အပြစ်ရှိသည်၊ သရဖူ၊ မသုဓမ္မစရီ၊ ခွဲမသွားနဲ့ အချစ်ဆုံးရယ် (၁၉၉၅) - ဖေဖေဇော်ဂျီ နဲ့သူယောင်မယ်၊ ပြုံးသူမှာ မျက်ရည်စတွေနဲ့၊ ခါတော်မှီ မနှင်းဆီ၊ သစ္စာဖြင့်စီရင်အပ်သော၊ ရင်သွေးဟူက၊ မိုးပေါ်ကဒေါင်းမ၊ အချစ်မှာအပြစ်မရှိပါ၊ လောကကြီးမှာ အင်အားအရှိဆုံးအရာ၊ ချစ်ရည်စား (၁၉၉၆) - တိုးတိုးလေးချစ်မယ်၊ ကျော်တော့လွသူကြီး၊ တုယှဉ်နှိုင်းလဲမမီပါ၊ ဘယ်ရပ်ဌာနေ၊ ပြန်ခေါ်ချင်တော့ဘူး၊ သူတို့ခေတ်နဲ့သူတို့အရွယ် (၁၉၉၇) - အိပ်မက်ရာသီ (၂၀၀၂) - ယောက်မဆိုတာတစ်ခါက သမက်ပါ၊ မငြိမ်းသောမီး (၂၀၀၃) - ရင်ခုန်နှင်းဆီ၊ မြင်းမိုရ်ထက်ကသရဖူ၊ ဟော်ရှော့ ၁ (၂၀၀၈) - ဟော်ရှော့ ၂ (၂၀၀၉) - ဟပ်ထိတယ် (၂၀၁၀) - ဟော့ရှော့ ၃၊ အိုင်လပ်ယူ၊ ဖလန်းဖလန်းဖြစ်တဲ့အချစ် (၂၀၁၁) - အမွှေဇယား၊ ချစ်တယ်ပြောမှလွှတ်မယ်၊ ဟတ္ထိတယ် ၂ (၂၀၁၂) - ရပ်ကွက်ဘုရင်မ ၁ & ၂ (၂၀၁၆) - အရွယ်သုံးပါးချစ်တတ်သည် (၂၀၁၇) နောက်ပိုင်းကာလနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ - ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ အနုပညာလုပ်ငန်းများ လျှော့ချခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်အထိ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၏ ဝါရင့်သမ္ဘရင့် မင်းသမီးကြီးတစ်လက်အဖြစ် မျိုးဆက်သစ်အနုပညာရှင်များ၏ လေးစားအတုယူခြင်းကို ခံနေရဆဲဖြစ်သည်။ - နာမည်ကျော် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည့် "Myanmar Got Talent" တွင် Judge တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အသက် (၆၅) နှစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်ကာ မြန်မာ့စံချိန်ဖြင့် အသက်ကြီးပိုင်းအထိ အဓိကဇာတ်ရုပ်များမှ ဆက်လက်သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည့် အလွန်ရှားပါးလှသော ထိပ်တန်းမင်းသမီးတစ်လက် ဖြစ်ပေသည်။ == ကိုးကား == <references /> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဂိုး-လှအုန်း ရေစားသား‌သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ အုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] 9trbrj8ff22efypcvu6t1z0l1iwgc03 1045346 1045345 2026-07-30T22:38:27Z Naingli 144794 1045346 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = မို့မို့မြင့်အောင် | image = | caption = | birth_name = မွှေးမွှေး | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1960|5|25}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | restingplace = | occupation = သရုပ်ဆောင် | restingplacecoordinates = | othername = | yearsactive = ၁၉၇၉ &ndash; လက်ရှိ | spouse = လွှမ်းမိုး (၁၉၈၀-၈၃ ကွာရှင်း) <br> မောင်မောင်ကျော် (၁၉၈၇–လက်ရှိ) |signature = | partner = | children = | parents = [[မြင့်အောင်၊ ဦး (ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး)|ဦးမြင့်အောင်]] နှင့် ဒေါ်သန်းရင် | influences = | influenced = | website = | awards = [[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]][[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အ​ကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုနှင့် ဇာတ်ဆောင်ဆု]] (၁၉၈၄၊ ၁၉၈၉၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၄၊ ၂၀၀၈) }} အကယ်ဒမီငါးထပ်ကွမ်း မို့မို့မြင့်အောင် ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်းနှင့် ငယ်ဘဝ== မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ကဝေမကြီးဟု တင်စားကြသည့် အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုရှင် မို့မို့မြင့်အောင်ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ၁၉၅၀ ကာလများ၏ နာမည်ကျော် မင်းသားကြီး ဦးမြင့်အောင် ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်သန်းရင် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် အငယ်ဆုံးသမီး ဖြစ်ကာ တာမွေးမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်းအရပ်တွင် ငယ်ဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ တာမွေးမြို့နယ် အ.ထ.က (၁) တွင် အဋ္ဌမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သော်လည်း၊ ဖခင်၏ အနုပညာမျိုးရိုးဗီဇပိုးပါလာသဖြင့် ကျောင်းပညာရေးကို စွန့်လွှတ်ကာ အနုပညာလောကသို့ ခြေစုံပစ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ပညာရေး၌ မအောင်မြင်သော်လည်း ဖခင်ကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရခဲ့သော အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုအထိ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ မင်းသမီးတစ်လက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==အနုပညာခရီးလမ်းနှင့် အစောပိုင်းကာလများ== - ၁၉၇၃ ခုနှစ် - ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် "လှတာကိုမှလိုချင်တယ်" ဇာတ်ကားတွင် အခြားကလေးသရုပ်ဆောင်များစွာနှင့်အတူ အနုပညာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ (ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ကြီးကြီးမားမား အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပါ) - ၁၉၇၈ ခုနှစ် - စူပါမင်းသားကြီး ကျော်ဟိန်းက "မွန်းတည့်ချိန်မှာနေဝင်သည်" ရုပ်ရှင်တွင် သူနှင့်တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရန် မို့မို့မြင့်အောင်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သူမ၏ပညာအရည်အချင်းမှာ ရှစ်တန်းသာရှိသေးသော်လည်း ခေါင်းဆောင်သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သော ကျော်ဟိန်း၊ ချိုပြုံးတို့နှင့် အပြိုင်သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့ရာ ပရိသတ်အကြား အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး၊ ကျော်ဟိန်းနှင့် ချိုပြုံးတို့မှာ ထိုနှစ်အကယ်ဒမီပွဲတွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်ဆုများ အသီးသီး ရရှိခဲ့ကြသည်။ - ၁၉၈၄ ခုနှစ် - နေအောင်၊ ခိုင်ခင်ဦးတို့နှင့်တွဲဖက်၍ "နေကမ္ဘာ ရေကမ္ဘာ" ဇာတ်ကားတွင်လည်းကောင်း၊ နေအောင်၊ ဇင်ဝိုင်း၊ ခိုင်ခင်ဦးတို့နှင့်တွဲဖက်၍ "သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်" ဇာတ်ကားတွင် ဒုတိယမင်းသမီးနေရာမှလည်းကောင်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်" ဇာတ်ကားတွင် ဗီလိန်ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးကိုပင် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ပရိသတ်က သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ - ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ဦး၏ "နှလုံးသားမြို့တော်" ရုပ်ရှင်ကားတွင် နေအောင်၊ ခင်သီတာထွန်းတို့နှင့်တွဲဖက်ကာ ဆယ်ကျော်သက်ကောင်မလေးတစ်ဦးအား သနားစရာကောင်းအောင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ တစ်ဖက်တည်းမျက်ရည်ကျအောင် ငိုသည့်ဇာတ်ဝင်ခန်းများမှာ လူငယ်ပရိသတ်ကြား အလွန်ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု (သူမဘဝ၏ ပထမဆုံး အကယ်ဒမီဆု) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ==စူပါစတားဘဝနှင့် ၁၉၈၀ - ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များ== အကယ်ဒမီရရှိပြီးနောက် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ အအောင်မြင်ဆုံး စျေးကွက်ဝင်မင်းသမီးအဖြစ် မင်းသမီးတစ်ခေတ်ကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ - ခင်သီတာထွန်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ၊ ဆွေဇင်ထိုက် တို့၏ အောင်မြင်မှုများ ကျဆင်းလာချိန် ဆေးရောင်စုံခေတ်ဦးတွင် မျက်နှာသစ်အလွတ်ပြိုင်ဖက်ကင်း မင်းသမီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ - မိန်းမဆန္ဒအားနည်းသော ဇာတ်ရုပ်များသာမက ခက်ထန်သော ယောကျာ်းလျာဇာတ်ရုပ်များ (ဥပမာ- "ချစ်မ" ဇာတ်ကားပါ တိုတိုကပ်ကပ်ဆံပင်ပုံစံ၊ "ရင်ခုန်မိတာအချစ်လား" ဇာတ်ကားပါ ရေကူးဝတ်စုံများ) ဖြင့်ပါ ပရိသတ်လက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ - "ဇာတ်လမ်းကမသန်း" (၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံဖြစ်ခါနီး ရန်ကင်းကံဘဲ့အောင်သီရိရုပ်ရှင်ရုံတွင် ပြသခဲ့သော နာမည်ကြီးဇာတ်ကား)၊ မွှေးဆိုတဲ့မိန်းမကလေး၊ ရမဏ္ဍဇံအိမ်၊ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ၊ အစဉ်သဖြင့်၊ မာနမင်းသား၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်၊ အရိုင်းစံပယ်၊ သမီးနဲ့အ‌မေများ စသည့် ဝင်ငွေစံချိန်ချိုးသည့် ရုပ်ရှင်ကားများစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ - မင်းသားဦးဆောင်သည့်စျေးကွက်ကို မင်းသမီးစျေးကွက်ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ မင်းသားအရိပ်အဝါမပါဘဲ မို့မို့မြင့်အောင်တစ်စျေးဟု ထုတ်လုပ်ရေးများက သတ်မှတ်ကာ မင်းသားသစ်များစွာကို သူမနှင့်တွဲဖက်၍ စင်တင်ပေးခဲ့ရသည်။ မီဒီယာအများစုက သူမကို ရုပ်ရှင်လောက၏ "အမျိုးသမီးကျော်ဟိန်း" ဟု တင်စားခဲ့ကြသည်။ - ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် မေသန်းနု၊ စိုးမြတ်သူဇာတို့နှင့် အပြိုင်အောင်မြင်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး၊ အသက်အရွယ်ထက် ငယ်ရွယ်သောရုပ်ရည်ကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်ဇာတ်ရုပ်များကို နှစ်ရှည်လများ ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။ - ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်တစ်ကားရိုက်ကူးခမှာ သုံးသိန်းဝန်းကျင် (ထိုခေတ် ရွှေတစ်ကျပ်သားစျေး ၁၅,၀၀၀ ကျပ်) ရှိကာ ကျော်ဟိန်းပြီးလျှင် သရုပ်ဆောင်ကြေး အမြင့်ဆုံးအနုပညာရှင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ဝေဖန်မှုများ== - ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် - နာမည်ကြီး အဆိုတော် လွှမ်းမိုးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ - ၁၉၈၇ ခုနှစ် - သူဌေးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးမောင်မောင်ကျော်နှင့် ထပ်မံလက်ထပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ကားမတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်း သေဆုံးသွားခဲ့ရသည်။ - ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကို ဆက်လက်မရိုက်ကူးဘဲ ရုပ်ရှင်ကားများသာ ရိုက်ကူးတော့မည်ဟု ပြောကြားခြင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ် စတုတ္ထအကြိမ် အကယ်ဒမီကျေးဇူးတင်စကားပြောစဉ် ကြော်ငြာ (အထူးသဖြင့် ဇီးထုပ်ကြော်ငြာများ) မရိုက်ကူးတော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ပရိသတ်နှင့် မီဒီယာများ၏ ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရဖူးသည်။ (နောင်တွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ် Lets Talk အစီအစဉ်၌ အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားကြောင့် ပရိသတ်လက်မခံမည်စိုး၍ ငြင်းပယ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။) - ၁၉၉၇ နောက်ပိုင်းတွင် အောင်မြင်မှု ယိုင်နဲ့လာခြင်းနှင့် ခင်ပွန်းသည်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးမှုများ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ==အနုပညာလောကသို့ တစ်ကျော့ပြန်ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အကယ်ဒမီများ== - ၂၀၀၂ ခုနှစ် - စူပါစတား ဒွေး၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်တို့နှင့်အတူ "အိပ်မက်ရာသီ" ဇာတ်ကားဖြင့် အနုပညာလောကသို့ တစ်ကျော့ပြန် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ သူမ၏ ပထမဆုံးဇာတ်ကား "လူဝိုင်း" တွင် တွဲဖက်ပေးခဲ့ဖူးသော ဒွေးက သူမ၏ အောင်မြင်မှုကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဗီဒီယိုဇာတ်ကား "အဆိပ်သင့်ရင်ခွင်" တွင် ဒေါ်အိမ့်မူးသခင် (ဗီလိန်ဇာတ်ရုပ်) အဖြစ် ထည့်သွင်းသရုပ်ဆောင်စေခဲ့ရာ ပရိသတ်အားပေးမှုကို တစ်ဖန်ပြန်ရခဲ့သည်။ - ၂၀၀၈ ခုနှစ် - အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ်တွင် "မြင့်မိုရ်ထက်ကသရဖူ" ရုပ်ရှင်ဖြင့် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်ကာ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ - ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်း ဟာသဇာတ်ကားများ ရေပန်းစားလာချိန်တွင် ဟော့ရှော့၊ အ‌မွှေဇယား စသည့်နာမည်ကြီးဟာသဇာတ်ကားများတွင် အဓိကမိခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုစာရင်း {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: auto; border-collapse: collapse; width: 100%;" |+ style="background-color: #4A90E2; color: white; font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px; border-radius: 5px 5px 0 0;" | မို့မို့မြင့်အောင်၏ အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆု ရရှိခဲ့သည့် စာရင်း |- ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 10%;" | စဉ် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 15%;" | ခုနှစ် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 45%;" | ရုပ်ရှင်ကားအမည် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 30%;" | ဆုအမျိုးအစား |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁၉၈၄ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | နှလုံးသားမြို့တော် | style="background-color: #E8F4F8; padding: 8px; color: #1D6F42; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု |- | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၂ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၁၉၈၉ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px; font-weight: bold;" | ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ် | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၃ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁၉၉၁ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | သမီးနဲ့အေမများ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၄ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၁၉၉၄ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px; font-weight: bold;" | မသုဓမ္မစရီ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၅ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၂၀၀၈ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | မြင့်မိုရ်ထက်ကသရဖူ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |} ၁။ ၁၉၈၄ ခုနှစ် - နှလုံးသားမြို့တော် (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု) ၂။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် - ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ် (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၃။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် - သမီးနဲ့အေမများ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၄။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် - မသုဓမ္မစရီ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၅။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် - မြင်းမိုရ်ထက်ကသရဖူ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) == ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ (ရွေးချယ်ချက်များ) == - လှတာကိုမှလိုချင်တယ် (၁၉၇၃) - မွန်းတည့်ချိန်မှာနေဝင်သည် (၁၉၈၂) - နေကမ္ဘာ ရေကမ္ဘာ၊ သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်၊ နှလုံးသားမြို့တော် (၁၉၈၄) - တိုက်ငမန်း၊ သစ္စာသည်သာ၊ နေရာချင်းတော့မလဲနိုင်ပါ၊ ပွမ်ပွမ်မြည်တဲ့ကားလေး၊ လုံမ၊ ကျီးယောင်ဆောင်သောဒေါင်း (၁၉၈၅) - ချစ်ခြင်းငယ်ပြိုင်မယ်၊ အချစ်ရဲ့ဆုလာဘ်၊ နွဲဆိုး၊ ပျံလွှား၊ ဒီလှိုင်း၊ သမီးသမက်နဲ့ခမည်းခမက်၊ ပြောဖို့လိုသေးလား၊ ချစ်ရမ္မက်၊ ဇာတ်လမ်းကမသန်း၊ အချစ်နဲ့တည်ဆောက်သော ဤကမ္ဘာ၊ ချစ်ရင်မပြေးနဲ့၊ ရုန်ခုန်မိတာအချစ်လား၊ ချစ်ကြိုးလိမ်၊ ညိုမကိုပြောလိုက်ပါ၊ ပြန်ပါနဲ့ ကိုဧည့်သည်၊ ချစ်ရဲရင် စွန့်ရဲရမယ်၊ ချစ်မ (၁၉၈၆) - အစဉ်သဖြင့်၊ ရေနတ်သမီးနဲ့သံပခြုပ်၊ ပန်းမြွေ့ယာဆီသို့၊ သူ့ခြေ သူ့လက် သူ့မျက်ဝန်း၊ မာနမင်းသား၊ အချစ်ရှုံးသမား၊ ကြက်ကြော် (၁၉၈၇) - ပြေး၊ ကိုယ့်ကိုကိုချစ်လို့၊ အချစ်နားနီးအချစ် (၁၉၈၈) - မုန်း၊ ချစ်သတ္တိ၊ အသည်းပေါက်အောင်ချစ်တယ်၊ မလိမ်မိုး မလိမ်မာ၊ ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ်၊ နဖူးမှာမှဲ့ပါပါတယ်၊ ကွေ့သောကောက်သော မျဉ်းဖြောင့်တစ်ကြောင်း (၁၉၉၀) - သံယောဇဉ်ချာတိတ်၊ အရိုင်းစံပယ်၊ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ၊ တောင်ကညို ပြိုတော့မယ်၊ မယ်သီတာလိုမိန်းကလေး၊ ပန်းပန်လျက်ပါ (၁၉၉၁) - အကြွေးပန်းပေမဲ့ ရွှေနန်းတော်ထိုက်ချင်တယ်၊ ရွှေရိုး၊ သမီးနဲ့အမေများ၊ မေတ္တာရှိရင်းစွဲမို့၊ အပြန်လမ်းမှ ချစ်မေတ္တာ၊ ရမ္မက္စံအိမ်၊ မွှေးဆိုသောမိန်းကလေး၊ ငယ်သူမို့မသိပါ၊ နိုင်တော်မူ၊ မလွမ်းချင်ဘူးသီရိပစ္စယာ (၁၉၉၂) - အချစ်မိုးဘယ်တော့ရွာမှာလဲ၊ မာမာကတော့ မာမာပဲ၊ လွမ်းလို့ကျန်ရစ္မှာကို အားနာပါတယ်လေ၊ ချစ်ဖူးတယ်၊ အမှတ်တမဲ့မှ အမှတ်တရသို့၊ သခြပ်ပန်း၊ မောင်နှံခုနစ်ဖော်၊ မြတ်နူးတြယ္တာ ချစ်ရပါသောမောင် (၁၉၉၃) - အမြတ်နုိးဆုံးနှင်း၊ စိန်ခေါ်နေတဲ့အချစ်၊ အဆုံးမဲ့အချစ်၊ နှောင်းခဲ့ပြီနွေ၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်၊ ခုနစ်အိမ်တန်းက မကျမ်းဘုံ၊ ချောအိ၊ ကျားခင်စိန်၊ ဒဏ္ဍာရီထဲက သတိုးသမီး၊ ဝေးမှာစိုးတယ်၊ ပန်းအိပ်မက် (၁၉၉၄) - လူဝိုင်း၊ မိန်းမလည်သိန်းကြွယ်၊ လေရူးမလေး၊ ဂျစ်တူး၊ ကျမချစ်မိ အပြစ်ရှိသည်၊ သရဖူ၊ မသုဓမ္မစရီ၊ ခွဲမသွားနဲ့ အချစ်ဆုံးရယ် (၁၉၉၅) - ဖေဖေဇော်ဂျီ နဲ့သူယောင်မယ်၊ ပြုံးသူမှာ မျက်ရည်စတွေနဲ့၊ ခါတော်မှီ မနှင်းဆီ၊ သစ္စာဖြင့်စီရင်အပ်သော၊ ရင်သွေးဟူက၊ မိုးပေါ်ကဒေါင်းမ၊ အချစ်မှာအပြစ်မရှိပါ၊ လောကကြီးမှာ အင်အားအရှိဆုံးအရာ၊ ချစ်ရည်စား (၁၉၉၆) - တိုးတိုးလေးချစ်မယ်၊ ကျော်တော့လွသူကြီး၊ တုယှဉ်နှိုင်းလဲမမီပါ၊ ဘယ်ရပ်ဌာနေ၊ ပြန်ခေါ်ချင်တော့ဘူး၊ သူတို့ခေတ်နဲ့သူတို့အရွယ် (၁၉၉၇) - အိပ်မက်ရာသီ (၂၀၀၂) - ယောက်မဆိုတာတစ်ခါက သမက်ပါ၊ မငြိမ်းသောမီး (၂၀၀၃) - ရင်ခုန်နှင်းဆီ၊ မြင်းမိုရ်ထက်ကသရဖူ၊ ဟော်ရှော့ ၁ (၂၀၀၈) - ဟော်ရှော့ ၂ (၂၀၀၉) - ဟပ်ထိတယ် (၂၀၁၀) - ဟော့ရှော့ ၃၊ အိုင်လပ်ယူ၊ ဖလန်းဖလန်းဖြစ်တဲ့အချစ် (၂၀၁၁) - အမွှေဇယား၊ ချစ်တယ်ပြောမှလွှတ်မယ်၊ ဟတ္ထိတယ် ၂ (၂၀၁၂) - ရပ်ကွက်ဘုရင်မ ၁ & ၂ (၂၀၁၆) - အရွယ်သုံးပါးချစ်တတ်သည် (၂၀၁၇) ==နောက်ပိုင်းကာလနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ== - ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ အနုပညာလုပ်ငန်းများ လျှော့ချခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်အထိ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၏ ဝါရင့်သမ္ဘရင့် မင်းသမီးကြီးတစ်လက်အဖြစ် မျိုးဆက်သစ်အနုပညာရှင်များ၏ လေးစားအတုယူခြင်းကို ခံနေရဆဲဖြစ်သည်။ - နာမည်ကျော် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည့် "Myanmar Got Talent" တွင် Judge တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အသက် (၆၅) နှစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်ကာ မြန်မာ့စံချိန်ဖြင့် အသက်ကြီးပိုင်းအထိ အဓိကဇာတ်ရုပ်များမှ ဆက်လက်သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည့် အလွန်ရှားပါးလှသော ထိပ်တန်းမင်းသမီးတစ်လက် ဖြစ်ပေသည်။ == ကိုးကား == <references /> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဂိုး-လှအုန်း ရေစားသား‌သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ အုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] qi2kh128rg73bv5hs9oaswgc3zlemt2 1045347 1045346 2026-07-30T22:39:07Z Naingli 144794 1045347 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = မို့မို့မြင့်အောင် | image = | caption = | birth_name = မွှေးမွှေး | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1960|5|25}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | restingplace = | occupation = သရုပ်ဆောင် | restingplacecoordinates = | othername = | yearsactive = ၁၉၇၉ &ndash; လက်ရှိ | spouse = လွှမ်းမိုး (၁၉၈၀-၈၃ ကွာရှင်း) <br> မောင်မောင်ကျော် (၁၉၈၇–လက်ရှိ) |signature = | partner = | children = | parents = [[မြင့်အောင်၊ ဦး (ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး)|ဦးမြင့်အောင်]] နှင့် ဒေါ်သန်းရင် | influences = | influenced = | website = | awards = [[File:အကယ်ဒမီ.gif|10px]][[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|အ​ကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုနှင့် ဇာတ်ဆောင်ဆု]] (၁၉၈၄၊ ၁၉၈၉၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၄၊ ၂၀၀၈) }} အကယ်ဒမီငါးထပ်ကွမ်း မို့မို့မြင့်အောင် ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်းနှင့် ငယ်ဘဝ== မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ကဝေမကြီးဟု တင်စားကြသည့် အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုရှင် မို့မို့မြင့်အောင်ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ၁၉၅၀ ကာလများ၏ နာမည်ကျော် မင်းသားကြီး ဦးမြင့်အောင် ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်သန်းရင် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် အငယ်ဆုံးသမီး ဖြစ်ကာ တာမွေးမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်းအရပ်တွင် ငယ်ဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ တာမွေးမြို့နယ် အ.ထ.က (၁) တွင် အဋ္ဌမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သော်လည်း၊ ဖခင်၏ အနုပညာမျိုးရိုးဗီဇပိုးပါလာသဖြင့် ကျောင်းပညာရေးကို စွန့်လွှတ်ကာ အနုပညာလောကသို့ ခြေစုံပစ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ပညာရေး၌ မအောင်မြင်သော်လည်း ဖခင်ကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရခဲ့သော အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုအထိ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ မင်းသမီးတစ်လက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==အနုပညာခရီးလမ်းနှင့် အစောပိုင်းကာလများ== - ၁၉၇၃ ခုနှစ် - ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် "လှတာကိုမှလိုချင်တယ်" ဇာတ်ကားတွင် အခြားကလေးသရုပ်ဆောင်များစွာနှင့်အတူ အနုပညာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ (ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ကြီးကြီးမားမား အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပါ) - ၁၉၇၈ ခုနှစ် - စူပါမင်းသားကြီး ကျော်ဟိန်းက "မွန်းတည့်ချိန်မှာနေဝင်သည်" ရုပ်ရှင်တွင် သူနှင့်တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရန် မို့မို့မြင့်အောင်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သူမ၏ပညာအရည်အချင်းမှာ ရှစ်တန်းသာရှိသေးသော်လည်း ခေါင်းဆောင်သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သော ကျော်ဟိန်း၊ ချိုပြုံးတို့နှင့် အပြိုင်သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့ရာ ပရိသတ်အကြား အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး၊ ကျော်ဟိန်းနှင့် ချိုပြုံးတို့မှာ ထိုနှစ်အကယ်ဒမီပွဲတွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်ဆုများ အသီးသီး ရရှိခဲ့ကြသည်။ - ၁၉၈၄ ခုနှစ် - နေအောင်၊ ခိုင်ခင်ဦးတို့နှင့်တွဲဖက်၍ "နေကမ္ဘာ ရေကမ္ဘာ" ဇာတ်ကားတွင်လည်းကောင်း၊ နေအောင်၊ ဇင်ဝိုင်း၊ ခိုင်ခင်ဦးတို့နှင့်တွဲဖက်၍ "သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်" ဇာတ်ကားတွင် ဒုတိယမင်းသမီးနေရာမှလည်းကောင်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်" ဇာတ်ကားတွင် ဗီလိန်ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးကိုပင် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ပရိသတ်က သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ - ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ဦး၏ "နှလုံးသားမြို့တော်" ရုပ်ရှင်ကားတွင် နေအောင်၊ ခင်သီတာထွန်းတို့နှင့်တွဲဖက်ကာ ဆယ်ကျော်သက်ကောင်မလေးတစ်ဦးအား သနားစရာကောင်းအောင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ တစ်ဖက်တည်းမျက်ရည်ကျအောင် ငိုသည့်ဇာတ်ဝင်ခန်းများမှာ လူငယ်ပရိသတ်ကြား အလွန်ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု (သူမဘဝ၏ ပထမဆုံး အကယ်ဒမီဆု) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ==စူပါစတားဘဝနှင့် ၁၉၈၀ - ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များ== အကယ်ဒမီရရှိပြီးနောက် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ အအောင်မြင်ဆုံး စျေးကွက်ဝင်မင်းသမီးအဖြစ် မင်းသမီးတစ်ခေတ်ကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ - ခင်သီတာထွန်း၊ နွဲ့နွဲ့မူ၊ ဆွေဇင်ထိုက် တို့၏ အောင်မြင်မှုများ ကျဆင်းလာချိန် ဆေးရောင်စုံခေတ်ဦးတွင် မျက်နှာသစ်အလွတ်ပြိုင်ဖက်ကင်း မင်းသမီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ - မိန်းမဆန္ဒအားနည်းသော ဇာတ်ရုပ်များသာမက ခက်ထန်သော ယောကျာ်းလျာဇာတ်ရုပ်များ (ဥပမာ- "ချစ်မ" ဇာတ်ကားပါ တိုတိုကပ်ကပ်ဆံပင်ပုံစံ၊ "ရင်ခုန်မိတာအချစ်လား" ဇာတ်ကားပါ ရေကူးဝတ်စုံများ) ဖြင့်ပါ ပရိသတ်လက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ - "ဇာတ်လမ်းကမသန်း" (၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံဖြစ်ခါနီး ရန်ကင်းကံဘဲ့အောင်သီရိရုပ်ရှင်ရုံတွင် ပြသခဲ့သော နာမည်ကြီးဇာတ်ကား)၊ မွှေးဆိုတဲ့မိန်းမကလေး၊ ရမဏ္ဍဇံအိမ်၊ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ၊ အစဉ်သဖြင့်၊ မာနမင်းသား၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်၊ အရိုင်းစံပယ်၊ သမီးနဲ့အ‌မေများ စသည့် ဝင်ငွေစံချိန်ချိုးသည့် ရုပ်ရှင်ကားများစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ - မင်းသားဦးဆောင်သည့်စျေးကွက်ကို မင်းသမီးစျေးကွက်ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ မင်းသားအရိပ်အဝါမပါဘဲ မို့မို့မြင့်အောင်တစ်စျေးဟု ထုတ်လုပ်ရေးများက သတ်မှတ်ကာ မင်းသားသစ်များစွာကို သူမနှင့်တွဲဖက်၍ စင်တင်ပေးခဲ့ရသည်။ မီဒီယာအများစုက သူမကို ရုပ်ရှင်လောက၏ "အမျိုးသမီးကျော်ဟိန်း" ဟု တင်စားခဲ့ကြသည်။ - ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် မေသန်းနု၊ စိုးမြတ်သူဇာတို့နှင့် အပြိုင်အောင်မြင်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး၊ အသက်အရွယ်ထက် ငယ်ရွယ်သောရုပ်ရည်ကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်ဇာတ်ရုပ်များကို နှစ်ရှည်လများ ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။ - ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်တစ်ကားရိုက်ကူးခမှာ သုံးသိန်းဝန်းကျင် (ထိုခေတ် ရွှေတစ်ကျပ်သားစျေး ၁၅,၀၀၀ ကျပ်) ရှိကာ ကျော်ဟိန်းပြီးလျှင် သရုပ်ဆောင်ကြေး အမြင့်ဆုံးအနုပညာရှင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ဝေဖန်မှုများ== - ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် - နာမည်ကြီး အဆိုတော် လွှမ်းမိုးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ - ၁၉၈၇ ခုနှစ် - သူဌေးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးမောင်မောင်ကျော်နှင့် ထပ်မံလက်ထပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ကားမတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်း သေဆုံးသွားခဲ့ရသည်။ - ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကို ဆက်လက်မရိုက်ကူးဘဲ ရုပ်ရှင်ကားများသာ ရိုက်ကူးတော့မည်ဟု ပြောကြားခြင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ် စတုတ္ထအကြိမ် အကယ်ဒမီကျေးဇူးတင်စကားပြောစဉ် ကြော်ငြာ (အထူးသဖြင့် ဇီးထုပ်ကြော်ငြာများ) မရိုက်ကူးတော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ပရိသတ်နှင့် မီဒီယာများ၏ ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရဖူးသည်။ (နောင်တွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ် Lets Talk အစီအစဉ်၌ အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားကြောင့် ပရိသတ်လက်မခံမည်စိုး၍ ငြင်းပယ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။) - ၁၉၉၇ နောက်ပိုင်းတွင် အောင်မြင်မှု ယိုင်နဲ့လာခြင်းနှင့် ခင်ပွန်းသည်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးမှုများ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ==အနုပညာလောကသို့ တစ်ကျော့ပြန်ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အကယ်ဒမီများ== - ၂၀၀၂ ခုနှစ် - စူပါစတား ဒွေး၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်တို့နှင့်အတူ "အိပ်မက်ရာသီ" ဇာတ်ကားဖြင့် အနုပညာလောကသို့ တစ်ကျော့ပြန် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ သူမ၏ ပထမဆုံးဇာတ်ကား "လူဝိုင်း" တွင် တွဲဖက်ပေးခဲ့ဖူးသော ဒွေးက သူမ၏ အောင်မြင်မှုကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဗီဒီယိုဇာတ်ကား "အဆိပ်သင့်ရင်ခွင်" တွင် ဒေါ်အိမ့်မူးသခင် (ဗီလိန်ဇာတ်ရုပ်) အဖြစ် ထည့်သွင်းသရုပ်ဆောင်စေခဲ့ရာ ပရိသတ်အားပေးမှုကို တစ်ဖန်ပြန်ရခဲ့သည်။ - ၂၀၀၈ ခုနှစ် - အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ်တွင် "မြင့်မိုရ်ထက်ကသရဖူ" ရုပ်ရှင်ဖြင့် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်ကာ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ - ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်း ဟာသဇာတ်ကားများ ရေပန်းစားလာချိန်တွင် ဟော့ရှော့၊ အ‌မွှေဇယား စသည့်နာမည်ကြီးဟာသဇာတ်ကားများတွင် အဓိကမိခင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ==ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆုစာရင်း== {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: auto; border-collapse: collapse; width: 100%;" |+ style="background-color: #4A90E2; color: white; font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px; border-radius: 5px 5px 0 0;" | မို့မို့မြင့်အောင်၏ အကယ်ဒမီဆု (၅) ဆု ရရှိခဲ့သည့် စာရင်း |- ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 10%;" | စဉ် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 15%;" | ခုနှစ် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 45%;" | ရုပ်ရှင်ကားအမည် ! style="background-color: #2C3E50; color: white; padding: 10px; width: 30%;" | ဆုအမျိုးအစား |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁၉၈၄ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | နှလုံးသားမြို့တော် | style="background-color: #E8F4F8; padding: 8px; color: #1D6F42; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု |- | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၂ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၁၉၈၉ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px; font-weight: bold;" | ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ် | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၃ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၁၉၉၁ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | သမီးနဲ့အေမများ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၄ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px;" | ၁၉၉၄ | style="background-color: #FFFFFF; padding: 8px; font-weight: bold;" | မသုဓမ္မစရီ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |- | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၅ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px;" | ၂၀၀၈ | style="background-color: #F8F9FA; padding: 8px; font-weight: bold;" | မြင့်မိုရ်ထက်ကသရဖူ | style="background-color: #EAF2F8; padding: 8px; color: #1B4F72; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု |} ၁။ ၁၉၈၄ ခုနှစ် - နှလုံးသားမြို့တော် (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု) ၂။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် - ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ် (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၃။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် - သမီးနဲ့အေမများ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၄။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် - မသုဓမ္မစရီ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) ၅။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် - မြင်းမိုရ်ထက်ကသရဖူ (အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု) == ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ (ရွေးချယ်ချက်များ) == - လှတာကိုမှလိုချင်တယ် (၁၉၇၃) - မွန်းတည့်ချိန်မှာနေဝင်သည် (၁၉၈၂) - နေကမ္ဘာ ရေကမ္ဘာ၊ သံယောဇဉ်ဆိုတာရှိတယ်၊ နှလုံးသားမြို့တော် (၁၉၈၄) - တိုက်ငမန်း၊ သစ္စာသည်သာ၊ နေရာချင်းတော့မလဲနိုင်ပါ၊ ပွမ်ပွမ်မြည်တဲ့ကားလေး၊ လုံမ၊ ကျီးယောင်ဆောင်သောဒေါင်း (၁၉၈၅) - ချစ်ခြင်းငယ်ပြိုင်မယ်၊ အချစ်ရဲ့ဆုလာဘ်၊ နွဲဆိုး၊ ပျံလွှား၊ ဒီလှိုင်း၊ သမီးသမက်နဲ့ခမည်းခမက်၊ ပြောဖို့လိုသေးလား၊ ချစ်ရမ္မက်၊ ဇာတ်လမ်းကမသန်း၊ အချစ်နဲ့တည်ဆောက်သော ဤကမ္ဘာ၊ ချစ်ရင်မပြေးနဲ့၊ ရုန်ခုန်မိတာအချစ်လား၊ ချစ်ကြိုးလိမ်၊ ညိုမကိုပြောလိုက်ပါ၊ ပြန်ပါနဲ့ ကိုဧည့်သည်၊ ချစ်ရဲရင် စွန့်ရဲရမယ်၊ ချစ်မ (၁၉၈၆) - အစဉ်သဖြင့်၊ ရေနတ်သမီးနဲ့သံပခြုပ်၊ ပန်းမြွေ့ယာဆီသို့၊ သူ့ခြေ သူ့လက် သူ့မျက်ဝန်း၊ မာနမင်းသား၊ အချစ်ရှုံးသမား၊ ကြက်ကြော် (၁၉၈၇) - ပြေး၊ ကိုယ့်ကိုကိုချစ်လို့၊ အချစ်နားနီးအချစ် (၁၉၈၈) - မုန်း၊ ချစ်သတ္တိ၊ အသည်းပေါက်အောင်ချစ်တယ်၊ မလိမ်မိုး မလိမ်မာ၊ ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ်၊ နဖူးမှာမှဲ့ပါပါတယ်၊ ကွေ့သောကောက်သော မျဉ်းဖြောင့်တစ်ကြောင်း (၁၉၉၀) - သံယောဇဉ်ချာတိတ်၊ အရိုင်းစံပယ်၊ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ၊ တောင်ကညို ပြိုတော့မယ်၊ မယ်သီတာလိုမိန်းကလေး၊ ပန်းပန်လျက်ပါ (၁၉၉၁) - အကြွေးပန်းပေမဲ့ ရွှေနန်းတော်ထိုက်ချင်တယ်၊ ရွှေရိုး၊ သမီးနဲ့အမေများ၊ မေတ္တာရှိရင်းစွဲမို့၊ အပြန်လမ်းမှ ချစ်မေတ္တာ၊ ရမ္မက္စံအိမ်၊ မွှေးဆိုသောမိန်းကလေး၊ ငယ်သူမို့မသိပါ၊ နိုင်တော်မူ၊ မလွမ်းချင်ဘူးသီရိပစ္စယာ (၁၉၉၂) - အချစ်မိုးဘယ်တော့ရွာမှာလဲ၊ မာမာကတော့ မာမာပဲ၊ လွမ်းလို့ကျန်ရစ္မှာကို အားနာပါတယ်လေ၊ ချစ်ဖူးတယ်၊ အမှတ်တမဲ့မှ အမှတ်တရသို့၊ သခြပ်ပန်း၊ မောင်နှံခုနစ်ဖော်၊ မြတ်နူးတြယ္တာ ချစ်ရပါသောမောင် (၁၉၉၃) - အမြတ်နုိးဆုံးနှင်း၊ စိန်ခေါ်နေတဲ့အချစ်၊ အဆုံးမဲ့အချစ်၊ နှောင်းခဲ့ပြီနွေ၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်၊ ခုနစ်အိမ်တန်းက မကျမ်းဘုံ၊ ချောအိ၊ ကျားခင်စိန်၊ ဒဏ္ဍာရီထဲက သတိုးသမီး၊ ဝေးမှာစိုးတယ်၊ ပန်းအိပ်မက် (၁၉၉၄) - လူဝိုင်း၊ မိန်းမလည်သိန်းကြွယ်၊ လေရူးမလေး၊ ဂျစ်တူး၊ ကျမချစ်မိ အပြစ်ရှိသည်၊ သရဖူ၊ မသုဓမ္မစရီ၊ ခွဲမသွားနဲ့ အချစ်ဆုံးရယ် (၁၉၉၅) - ဖေဖေဇော်ဂျီ နဲ့သူယောင်မယ်၊ ပြုံးသူမှာ မျက်ရည်စတွေနဲ့၊ ခါတော်မှီ မနှင်းဆီ၊ သစ္စာဖြင့်စီရင်အပ်သော၊ ရင်သွေးဟူက၊ မိုးပေါ်ကဒေါင်းမ၊ အချစ်မှာအပြစ်မရှိပါ၊ လောကကြီးမှာ အင်အားအရှိဆုံးအရာ၊ ချစ်ရည်စား (၁၉၉၆) - တိုးတိုးလေးချစ်မယ်၊ ကျော်တော့လွသူကြီး၊ တုယှဉ်နှိုင်းလဲမမီပါ၊ ဘယ်ရပ်ဌာနေ၊ ပြန်ခေါ်ချင်တော့ဘူး၊ သူတို့ခေတ်နဲ့သူတို့အရွယ် (၁၉၉၇) - အိပ်မက်ရာသီ (၂၀၀၂) - ယောက်မဆိုတာတစ်ခါက သမက်ပါ၊ မငြိမ်းသောမီး (၂၀၀၃) - ရင်ခုန်နှင်းဆီ၊ မြင်းမိုရ်ထက်ကသရဖူ၊ ဟော်ရှော့ ၁ (၂၀၀၈) - ဟော်ရှော့ ၂ (၂၀၀၉) - ဟပ်ထိတယ် (၂၀၁၀) - ဟော့ရှော့ ၃၊ အိုင်လပ်ယူ၊ ဖလန်းဖလန်းဖြစ်တဲ့အချစ် (၂၀၁၁) - အမွှေဇယား၊ ချစ်တယ်ပြောမှလွှတ်မယ်၊ ဟတ္ထိတယ် ၂ (၂၀၁၂) - ရပ်ကွက်ဘုရင်မ ၁ & ၂ (၂၀၁၆) - အရွယ်သုံးပါးချစ်တတ်သည် (၂၀၁၇) ==နောက်ပိုင်းကာလနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ== - ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ အနုပညာလုပ်ငန်းများ လျှော့ချခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်အထိ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၏ ဝါရင့်သမ္ဘရင့် မင်းသမီးကြီးတစ်လက်အဖြစ် မျိုးဆက်သစ်အနုပညာရှင်များ၏ လေးစားအတုယူခြင်းကို ခံနေရဆဲဖြစ်သည်။ - နာမည်ကျော် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည့် "Myanmar Got Talent" တွင် Judge တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အသက် (၆၅) နှစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်ကာ မြန်မာ့စံချိန်ဖြင့် အသက်ကြီးပိုင်းအထိ အဓိကဇာတ်ရုပ်များမှ ဆက်လက်သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည့် အလွန်ရှားပါးလှသော ထိပ်တန်းမင်းသမီးတစ်လက် ဖြစ်ပေသည်။ == ကိုးကား == <references /> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဂိုး-လှအုန်း ရေစားသား‌သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ အုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] 7ydfyijvw4muaifkslyfgypxqgxma49 0 8783 1045315 739724 2026-07-30T16:30:56Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045315 wikitext text/x-wiki [[File:Abuja.jpg|thumb|250px|အဘူဂျာ]] '''အဘူဂျာ'''သည် [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]]၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၈၀ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် စီမံကိန်းဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သော မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၂)ရက်နေ့မှ စတင်၍ ယခင်မြို့တော်ဟောင်း [[လားဂို့(စ်)]] ကို မြို့တော်အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်၍ အဘူဂျာမြို့ ကို မြို့တော်အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၇၇၈,၅၆၇ ရှိသည်။ <ref name="SIA">{{cite web |title=Explore Abuja City |url=http://www.stayinabuja.com/aboutfct.php?c=explore |publisher=Stay in Abuja dot com |accessdate=4 March 2010 |archivedate=4 December 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111204213707/http://www.stayinabuja.com/aboutfct.php?c=explore }}</ref> == အဘူဂျာအထိမ်းအမှတ်များ == * [[millennium Tower (Abuja)]] U/C * [[Central Bank of Nigeria]] headquarters * [[Nigerian Presidential Complex]] * [[Aso Rock]], official residence of the President of Nigeria * [[Zuma Rock]] * [[NNPC]] towers * Abuja International Conference Centre African Hall * [[Central District]] * [[Nigerian Communications Commission]] building * [[Maitama District]] home of the embassies * [[National Library]] * [[Castle of Law]] * National Mosque * National Ecumenical Centre (National Church) * [[Abuja Stadium]] * The [[Velodrome]] * [[Ecowas Secretariat]] * [[Ladi Kwali]] Pottery Centre == ညီအစ်မမြို့တော်များ == #[[ဘရာဇီးလီးယား]]၊ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]] #[[ဒက်ထရွိုက်]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] == ပန်းဥယျာဉ်များ == == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.fct.gov.ng/ Official site of Nigeria's Federal Capital Territory (FCT) and City of Abuja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060509165241/http://www.fct.gov.ng/ |date=9 May 2006 }} * [http://www.abuja.net/ Abuja.Net] * [http://www.fct.gov.ng/NR/rdonlyres/CA6FA9F5-EF96-4F79-84DB-3E654C67388C/0/release_on_commonwealth_game_2014.pdf/ Abuja Bid Announcement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311000254/http://www.fct.gov.ng/NR/rdonlyres/CA6FA9F5-EF96-4F79-84DB-3E654C67388C/0/release_on_commonwealth_game_2014.pdf/ |date=11 March 2007 }} * [http://www.abujacity.com/ Abujacity.com] * [http://www.fallingrain.com/world/NI/0/Abuja.html FallingRain Map - elevation = 777m] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081030064021/http://www.fallingrain.com/world/NI/0/Abuja.html |date=30 October 2008 }} * Castle of Law [http://www.castleoflaw.com] [[Category:နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]] [[Category:နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] cap491ucetfs5ndfbj1wvfyml07dlwo 0 9712 1045358 956202 2026-07-30T23:44:45Z Naingli 144794 1045358 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} [[File:Hsinbyumashin.jpg|thumb]] ဆင်ဖြူမရှင်သည် [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး၏ အလယ်နန်းမိဖုရားကြီး ဖြစ်ပြီး [[စုဖုရားလတ်]]၏ မယ်တော်ဖြစ်သည်။ [[ဘကြီးတော်မင်း]]နှင့် [[နန်းမတော်မယ်နု]] တို့၏ သမီးဖြစ်သည်။ နန်းမတော်မယ်နုကို [[သာယာဝတီမင်း]]က ကွပ်မျက်ရာတွင် [[စကြာဒေဝီမင်းသမီး]]က အသက်ကိုအသနားခံကာ မိမိနန်း‌ေဆာင်သို့ခေါ်ပြီး စောင့်ရှောက်ထားခဲ့သည်။ စကြာဒေဝီမိဖုရားကြီး နှင့် [[ကနောင်မင်းသား]]တို့ မရှိတော့သည့်နောက် နန်းတွင်းအရေးအားလုံးကို ကြီးစိုးခြယ်လှယ်လေသည်။ မင်းတုန်းမင်း၏ နောက်ဆုံးအချိန်များတွင်လည်း ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းနှင့် ပူးပေါင်းကာ အစွမ်းအစရှိသော၊ ထက်မြက်သော နန်းလျာမင်းသားများကို ဖမ်းဆီးသုတ်သင်ပြီး သူမ ဩဇာသက်ရောက်နိုင်မည် ထင်သည့် [[လောင်းရှည်မိဖုရား]]၏သား [[သီပေါမင်း]]သားကို သမီးတော်ကြီး [[စုဖုရားကြီး]]နှင့် လက်ဆက်ပြီး နန်းတင်လေသည်။ သို့သော် သီပေါမင်းသားသည် သမီးတော်လတ် [[စုဖုရားလတ်]]နှင့် ရည်ငံပြီး ဖြစ်သဖြင့် နန်းတက်ပွဲတွင် စုဖုရားလတ်က သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားကြီးတို့၏ အလယ်မှ ဝင်ထိုင်သဖြင့် မိဖုရား နှစ်ပါးနှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း နန်းတက်ပွဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စုဖုရားလတ်ကသာ သီပေါမင်းကို ခြယ်လှယ်တော့သည်။ <ref>စာဆိုတော်၊ ဒဂုန်ခင်ခင်လေး</ref> [[၁၉၀၀]]-ပြည့်နှစ်၊ [[ဖေဖော်ဝါရီ]]([[၂၆]])ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[စမ်းချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဝင်ဆာလမ်း]](ယခု[[ရှင်စောပု]]လမ်း) ၌ နတ်ရွာစံတော်မူသည်။ {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse:collapse; font-family:sans-serif; text-align:left; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.15);" |+ style="font-size:1.2em; font-weight:bold; padding-bottom:10px; color:#b71c1c;" | ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီး၏ အဓိက သွင်ပြင်လက္ခဏာနှင့် ဘဝဖြစ်စဉ် အကျဉ်းချုပ် |- style="background: linear-gradient(135deg, #ff7043 0%, #d81b60 100%); color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; height: 45px;" ! style="width: 8%; padding: 12px; border: 1px solid #ffccbc;" | စဉ် ! style="width: 32%; padding: 12px; border: 1px solid #ffccbc;" | ခေါင်းစဉ် ! style="width: 60%; padding: 12px; border: 1px solid #ffccbc;" | အသေးစိတ် အချက်အလက်များ |- style="background-color: #fff3e0; transition: background 0.3s;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | အမည်ရင်း | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | ရွှေနန်းရှင်မယ် |- style="background-color: #ffffff; transition: background 0.3s;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | ဘွဲ့အမည် | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | သီရိပဝရတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိ၊ ပဒုမရတနာဒေဝီ (အလယ်နန်းမတော်မိဖုရားကြီး)၊ နောင်တွင် "ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီး" ဟု တွင်သည်။ |- style="background-color: #fff3e0;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | ဖွားမြင်ရက် | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၃ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် (၁၃) ရက်၊ (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်) ကြာသပတေးနေ့ |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | မိဘများ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | ရတနာပူရ စတုတ္ထမြို့တည်နန်းတည် ဘကြီးတော်မင်း (စစ်ကိုင်းမင်းတရားကြီး) နှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး ရှင်မင်းနု (နန်းမတော်မယ်နု) |- style="background-color: #fff3e0;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၅ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | ခင်ပွန်းသည် | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၆ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | ထင်ရှားသော သားသမီးများ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | ၁။ မိုင်းနောင်မြို့စား စုဘုရားကြီး<br />၂။ မြတောင်မြို့စား စုဖုရားလတ် (သီပေါမင်း၏ မိဖုရားခေါင်)<br />၃။ သီရိသုပတာရတနာဒေဝီ စုဘုရားကလေး |- style="background-color: #fff3e0;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၇ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | နတ်ရွာစံရက် | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၆) ရက် (သက်တော် ၇၈ နှစ်) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၈ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | ကွယ်လွန်ရာနေရာ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | ရန်ကုန်မြို့၊ ဝင်ဆာလမ်း (ယခု ရှင်စောပုလမ်း) စံအိမ်တော် |- style="background-color: #fff3e0;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #e65100;" | ၉ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; font-weight: bold; color: #37474f;" | နောက်ဆုံး ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ရာ | style="padding: 10px; border: 1px solid #ffe0b2; color: #263238;" | မန္တလေးနန်းတွင်းရှိ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အုတ်နန်းပြာသာဒ်တော်အနီး (ဝယန္တာဩကိုး အနောက်မြောက်ထောင့်) |} ==ငယ်ဘဝ== ကုန်းဘောင် ခေတ်နှောင်းသမိုင်းတွင် အဓိက ဇာတ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားအား ရတနာပူရ စတုတ္ထမြို့တည်နန်းတည်မင်းတရားကြီး ဖြစ်သော ဘကြီးတော်မင်း ( စစ်ကိုင်းမင်းတရားကြီး ) နှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး ရှင်မင်းနု ( နန်းမတော်မယ်နု ) တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၃ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ( ၁၃ )ရက်၊ ( ခရစ်နှစ် ၂၂-၁၁-၁၈၂၁)ကြာသပတေးနေ့တွင် မနောမယ ထီးဖြူတော်အောက်တွင် မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ငယ်မည်မှာ ရွှေနန်းရှင်မယ် ဖြစ်သည်။ ရွှေနန်း ရှင်မယ်အား မွေးကင်းစကပင် ဖခမည်းတော် ဘကြီးတော်မင်းတရားကြီးသည် စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် စဉ့်ကူးမြို့များကို လက်ဖွဲ့ခဲ့သည့်အပြင် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကျောက်သံ ပတ္တမြားများကိုလည်း လက်ဖွဲ့ခဲ့သည်။ မြပုခက်လည်း တင်စေခဲ့သည်။ ==အလယ်နန်းမိဖုရား အဖြစ်== မန္တလေးမြို့ ရတနာပုံ ရွှေမြို့တော်ကြီးကို လက်မွန်အစ ပထမ တည်ထောင်တော်မူသော ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးနန်းတက်သောအခါ သီရိပဝရတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိ၊ ပဒုမရတနာဒေဝီ အလယ်နန်းမတော်မိဖုရားကြီး ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် ၁၂၃၉ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆုတ် ( ၆ ) ရက် နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့မှ ဆက်သသည့် သီရိမဟာသုဘတ္တရတနာ ဆင်ဖြူတော်မကို မင်းတုန်းမင်းက ပေးသနားတော်မူ၍ ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီးဟု တွင်လာခဲ့သည်။ အလယ်နန်းမတော်မိဖုရားကြီး တွင် သားသမီး ( ၇ ) ပါးထွန်းကားခဲ့သော်လည်း ငယ်ကလွန်ခဲ့သဖြင့် သမီးတော်ကြီး မိုင်းနောင်မြို့စား စုဘုရားကြီး သုသီရိရတနာ မင်္ဂလာဒေဝီ၊ သမီးတော်လတ် မြတောင်မြို့စား စုဘုရားလတ်၊ သမီးတော်ငယ် သီရိသုပတာရတနာဒေဝီ စုဘုရားကလေး စသော သမီးတော်သုံးပါးသာ အဖတ်တင်ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူမရှင်သည် မင်းတုန်းမင်း၏ အလယ်နန်းမတော် မိဖုရား အဖြစ်ဖြင့် ၁၂၃၅ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇယရံသီ ပုထိုးတော်ကြီးဘုရားကို ပြင်ဆင်၍ ထီးတော်တင်လှူခဲ့လေရာတွင် သံတော်ဆင့် ဦးမောင်ကြီး ရေးသားဆက်သွင်းသည့် ‘ထီးတော်တင်ဘွဲ့လေးချိုး’ တွင် ‘ညာအခေါင်ဝယ်၊ မောင်ဝိနာမ၊ နန်းလှလှမှာ၊ ခရွေညီလာ၊ ဖြူရိပ်ကာသို့၊ ရာနားရေးဆင့်၊ နော်ကြာလင့်ထက်၊ ရွှေချင်းတင်စံ၊ သွားခံစတဲ့၊ သမ္ဘိန်နြေမင် ဧကရာဇ်၏၊ ရွှေရင်နှစ်ကယ်၊ ချစ်ဆုံးမလဲလဲ၊ အံ့ဘွယ်မကုန်၊ မြတ်စည်းခံကို၊ ကြည်းစုံရေဘက်၊ ဖြန့်ချိထွက်လို့၊ ဖြန့်စက္ကဝါ၊ ဆယ်ဒီသာကို၊ ဂီဝါချက်ပြွန်၊ ရေစက်တော်ညွှန်ခဲ့တယ်၊ ကျောက်စွန်ငယ်ရွှင်သည်၊ ပဲ့တင်ကြည်နူး’ စသည်ဖြင့် စပ်ဆိုထားသည်တွင် မီးရှူးဖွားစဉ်က ရွှေလင်ပန်းဖြင့် အချင်းဆေးခံခဲ့ရသည်အထိ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ဘဝရှင်မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အဂ္ဂမဟေသီဒေဝီတောင်ညာစံ သီရိပဝရ အတုလတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိရတနာဒေဝီဘွဲ့ခံကာဒေဝီမိဖုရားခေါင်ကြီး ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၈ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလြပည့်ကျော် ၁၂ ရက် ( ၁၂ - ၁၁ -၁၈၇၆ )၊ တနင်္ဂနွေနေ့ သက်တော် ( ၆၃ ) နှစ်အရွယ်တွင် နတ်ပြည်စံတော်မူသောအခါ နန်းတော်ကြီးတစ်ခုလုံးကို အလယ်နန်းမိဖုရားကြီး ဆင်ဖြူမရှင်၏ ဩဇာသည် လွှမ်းမိုးလျက် ရှိသည်။ မိဖုရားကြီး၏ သမီးေတာ်လတ်ဖြစ်သော မြတောင်မြို့စားမင်းသမီး စုဘုရားလတ်ကား သီပေါမြို့စားမင်းသားနှင့် ရည်ငံရင်းရှိကြသည်။ ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ဆန္ဒမှာ မင်းတုန်းမင်း နတ်ပြည်စံလျှင် မိမိကြိုးဆွဲရာပါမည့် မင်းသားသာလျှင် နန်းတက်သည်ကို လိုလားသည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။ မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော်ကြီးများ ဖြစ်ကြသော သုံးဆယ်မင်းသား၊ မက္ခရာမင်းသား၊ ညောင်ရမ်းမင်းသား တို့မှာ ထက်မြက်ကြသည်။ သီပေါမင်းသားထက် ကြံရည်ဖန်ရည်သာကြ၍ ဆွဲရာပါမည် မဟုတ်။ အသက်ငယ်၍ သဘောထားနူးညံ့သော သီပေါမင်းသားကိုသာ နန်းတင်ရန် ကင်းဝန်မင်းကြီး၊ ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီးစသည်တို့က ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၂၄၀ ပြည့်နှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ( ၆ ) ရက်နေ့တွင် မင်းတုန်းမင်း နတ်ပြည်စံသောအခါ ၎င်းလဆန်း ( ၇ ) ရက်နေ့တွင် အသက် ( ၁၉ ) နှစ်၊ ( ၉ ) လ အရွယ်ရှိ သီပေါမင်းသား နန်းတက်လေသည်။ သီပေါမင်းသည် ဆင်ဖြူမရှင်၏ သမီးတော်သုံးပါးစလုံးကို လက်ဆက်ခဲ့လေသည်။ နောင်တွင် စုဖုရားကြီးမှာ ဥပေက္ခာပြုခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။ ==သီပေါမင်းလက်ထက် မယ်တော်ကြီး အဖြစ်== သီပေါမင်းနန်းတက်၍ ( ၅ ) လ အကြာတွင် နန်းတွင်းတော် ဥယျာဉ်တော်တွင် ချုပ်ထားသော မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော်၊ သမီးတော်၊ မြေးတော်ပေါင်း (၄၀) ကျော်တို့ကို မြောက်ဒဝယ်ဗိုလ်ရနောင်မြို့စား ( မောင်တုတ် )၊ ၎င်း၏ညီ ပင်းသာမြို့စား (မောင်ပြောင်း)၊ ရွှေလက်ဝဲဗိုလ်၊ မာရဘင်ဗိုလ် စသော လက်သုံးတော်ကြီးကိုင်တို့က ခေါင်းဆောင် သုတ်သင် သတ်ပစ်လိုက်ကြသော လုပ်ရပ်တွင် ဆင်ဖြူမရှင် ( မိဖုရားကြီး စုဘုရားလတ်၏ မယ်တော် ) ၏ စီမံကိန်း ဖြစ်သည်ဟု အချို့က စွပ်စွဲကြလေသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ သမိုင်းကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်သွားဖူးသော ဒေဆိုင်း၏ အဆိုအားဖြင့်ကား ထိုမင်းညီမင်းသား တို့ကို အစုလိုက်သတ်ပစ်သည့် လုပ်ရပ်တွင် ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီးသည် နံပါတ်တစ်တရားခံပါ ဟု စွပ်စွဲရန် အထောက်အထားများ မပေါ်လွင်ပါဟု ဆိုထားသည်လည်း ရှိခဲ့လေသည်။ သီ ပေါမင်းနန်းတက်သော အခါ ယောက္ခမတော် ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကို အမြင့်မြို့စီရင်စု၊ ချောင်းဦးဆယ်ရွာရှိ ဘိုးတော်ဘုရားက ဆင်းသက်ပိုင်ဆိုင်သည့် လယ်ယာတော်နှင့် စလင်းမြို့၊ တလုတ်မြို့များကို အသုံးကံကျွေးပေးတော်မူ၏။ အမြင့်လေးမြို့ကို ထီးမိုးယဉ်ခံ၊ ဗန်းမော်မြို့၊ ဝန်းသိုမြို့များကိုလည်း အသုံးကံကျွေးပေးတော်မူ၏။ ==ထားဝယ်သို့ ပါတော်မူခြင်း== မြန်မာနိုင်ငံသည် အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ အဆုံးအဖြတ်ဖြင့်ပင် ၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ( ၂၉ ) ရက်နေ့တွင် နယ်ချဲ့ဗြိတိသျှတို့လက်တွင်းသို့ သက်ဆင်းကျရောက်သွားခဲ့ရသည်။ သီပေါဘုရင်နှင့် မိဖုရား တို့ကို နိုဝင်ဘာလ ( ၂၈ ) ရက်နေ့ ညနေတွင် အခြံအရံများနှင့် နန်းမှ ထုတ်၍ ‘သူရိယ’ သင်္ဘောဖြင့် တင်ဆောင်ကာ ဧရာဝတီ မြစ်လယ်တွင် ကျောက်ချထားလိုက်သည်။ သီပေါဘုရင်နှင့် မိဖုရားတို့သည် ရန်ကုန်သို့ ဒီဇင်ဘာလ ( ၅ ) ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိကြသည်။ ဘုရင်နှင့်အတူ မိဖုရားခေါင်ကြီး စုဘုရားလတ်၊ မိဖုရား ရမည်းသင်း စုဘုရားကလေး၊ သမီးတော်နှစ်ပါး ဖြစ်သော အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဘုရားကြီးနှင့် အရှင်ထိပ်စုမြတ် ဘုရားလတ်၊ မယ်တော် ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီး နှင့် သမီးတော်ကြီး မိုင်းနောင်စုဘုရားကြီး၊ မဟာမျိုးမဟာနွယ် အပျိုတော် ( ၁၀ ) ယောက်၊ မိန်းမ အစေအပါး ( ၅၀ ) နှင့် ၎င်းတို့၏ ယောက်ျား ငါးယောက်၊ ပေါင်း (၈၀) ခန့်ပါသွားကြသည်။ ရန်ကုန်သို့ ရောက်သောအခါ ၎င်း ( ၈၀ ) အနက် ( ၆၀ ) ခန့်သည် ဘုရင်နှင့် အတူ ပြည်ပသို့ မလိုက်ချင်ကြပေ။ ပြည်ပသို့ လိုက်ပါကြသူများမှာ မိဖုရားနှစ်ပါး၊ သမီးတော်နှစ်ပါး၊ အပျိုတော် ( ၁၃ ) ယောက်နှင့် ပန်းထိမ်ဝန် နှင့် ၎င်း၏ သား ပေါင်း ( ၂၀ ) ခန့်သာ ရှိသည်။ သီပေါဘုရင် နှင့် အဖွဲ့သည် ‘သူရိယ’ သင်္ဘောမှ ပင်လယ်ကူး သင်္ဘော ‘ကင်းနင်း’ ပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ ဒီဇင်ဘာလ ( ၁၀ ) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မှ ထွက်ခွာကြရာ မဒရပ်သို့ ဒီဇင်ဘာ ( ၁၅ ) ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိကြသည်။ ပါတော်မူစဉ်က သီပေါမင်းသည် သက်တော် ( ၂၆ ) နှစ်၊ (၁၀ )လ၊ (၂၅ ) ရက် အရွယ်သာ ရှိသေးသည်။ မယ်တော်ဆင်ဖြူမရှင်နှင့် သမီးတော်ကြီး၊ ကင်းဝန်မင်းကြီး၊ မြို့သစ်အတွင်းဝန်နှင့် ကျောက်မြောင်းအတွင်းဝန်တို့မှာ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီးနှင့် သမီးတော်ကြီး မိုင်းနောင်စုဘုရားကြီး၊ အထိန်းတော် အပျိုတော် (၁၂) ယောက်တို့ကို ကလိုက် ( S.S.Cliv ) မီးသင်္ဘောဖြင့် ထားဝယ်သို့ ပို့လိုက်လေသည်။ မဒရပ်ရောက် သီပေါမင်းက ယောက္ခမတော် ဆင်ဖြူမရှင်ထံ မဒရပ် သို့ ချောမောစွာရောက်သည်။ ကောင်းမွန်စွာကြိုဆိုနေရာချထားသည်။ စာရေးလိုက်မည် ဟု သံကြိုးစာ ပို့ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးကလည်း ‘သံကြိုးရရှိ၊ ကျွန်ုပ်တို့ ကလိုက်သင်္ဘောပေါ်တွင် ရောက်ရှိ၊ ထားဝယ်’ ဟု သီပေါမင်းထံ သံကြိုးပြန်လိုက်သည်။ ‘တစ်ဖန် ကျန်းမာသည်၊ သင့်ထံ စာပြန်ပြီးပြီ ’ ဟု သမက်တော် သီပေါမင်းထံ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးက သံကြိုးထပ်ရိုက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရအနေနှင့် ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးနှင့် သမီးတော်ကြီးတို့ကို မင်း၊ မိဖုရားနှစ်ပါးနှင့် အတူ ပြည်ပသို့ ထည့်လိုက်ရန်သာ ရှိသည်။ မထည့်လိုက်ဘဲ ယခုကဲ့သို့ ထားဝယ်သို့ ပို့ခြင်းမှာ အကြောင်းရှိပေသည်။ ပါတော်မမူမီ အချိန်လောက်ကပင် နန်းတွင်း အရေးများကြောင့် သမီး၊ သမက်နှင့် ယောက္ခမတို့ အကြား ပြေလည်မှု မရှိခဲ့ပေ။ သမီးတော်ကြီး မိုင်းနောင်စုဘုရားကြီးမှာ ဆင်ဖြူမရှင်၏ အစီအမံကြောင့် သီပေါမင်း၏ တောင်နန်းစံ မိဖုရားခေါင်ကြီး အဖြစ် တင်မြောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ငယ်ချစ် ဖြစ်သူ စုဘုရားလတ်က မဟေသီ ဘိသိက်ခံပွဲတွင် အတူယှဉ်တွဲ ၍ ဝင်ရောက် ဘိသိက်ခံခဲ့ဖြင့် မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျောက် တစ်ကြိမ်မျှ မဖြစ်ပေါ်ဖူးသည့် တောင်နန်းစံ စင်ပြိုင် မဟေသီ ဘိသိက်ခံပွဲကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်း စုဘုရားလတ် ၏ စနက်ကြောင့် သီပေါမင်းနှင့် စုဘုရားကြီးတို့သည် မဆက်သွယ်ခဲ့ရပေ။ မိုင်းနောင် စုဘုရားကြီးသည်လည်း နန်းမတော်ဆောင်မှ မယ်တော် ဆင်ဖြူမရှင် အဆောင်သို့ ပြောင်းနေခဲ့ရသည် အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းများကို ဗြိတိသျှအစိုးရအနေနှင့် သိထား၍သော်လည်းကောင်း၊ စုဘုရားကြီးနှင့် မယ်တော်ဆင်ဖြူမရှင် တို့၏ တောင်းဆိုမှုကြောင့်လည်းကောင်း ယခုကဲ့သို့ ထားဝယ်သို့ တသီးတခြား ပို့လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပေမည်။ ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားခေါင်ကြီး အဖွဲ့ကို ထားဝယ်တွင် ယခု ထားဝယ်ကောလိပ် အဆောက်အအုံရှိသည့် နေရာတွင် တသီးတခြား စံအိမ်တော်ဖြင့် ထားခဲ့သည်။ ယခု ထားဝယ်ကောလိပ် ပြုလုပ်ထားသော အဆောက်အအုံသည် ယခင်က မောရိုးကရင် အထက်တန်းကျောင်းကြီး၏ နေရာဖြစ်သည်။ ဤအဆောက်အအုံကြီး မဆောက်ခင်က ဤနေရာတွင် မိဖုရားကြီး အိမ်တော်ရှိခဲ့သည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် မျှော်တော်ကန် ရှိခဲ့သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဇီဝစိုးကျောင်းနှင့် စေတီတော်ရှိခဲ့သည်။ မိဖုရားကြီး၏ အိမ်တော်ကို တသီးတခြား ဝင်းခြံဖြင့် ထားကာ ထားဝယ်အရေးပိုင်က တာဝန်ယူရသည်။ ဝင်ထွက်သွားလာ ခစားသူများကိုလည်း မိဖုရားကြီးက အတိုင်းအဆမရှိ ဆုတော် လာဘ်တော်များ ချီးမြှင့်နေသဖြင့် ဗြိတိသျှအစိုးရ အနဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် အဝင်အထွက်များကို ကြပ်မတ်လိုက်ကြသည်။ ==ပါတော်မူပြီးနောက် ပင်စင်လစာပေးအပ်ခံရခြင်း== ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရား ကြီးနှင့် သမီးတော် စုဘုရားကြီးတို့ကို ဗြိတိသျှ အစိုးရက နိုင်ငံရေး ပင်စင်လစာများ ပေးရာတွင် ပထမတန်းများ အဖြစ် သတ်မှတ် ပေးကမ်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မင်းဆွေ စိုးမျိုးများ၏ ပင်စင်လစာ မှာ ပထမတန်း ( ၁၅၀ ) ကျပ်၊ ဒုတိယတန်း ( ၁၀၀ ) ကျပ်၊ နှင့် တတိယတန်း ( ၅၀ ) ကျပ် အသီးသီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးနှင့် စုဘုရားကြီးတို့မှာ ပထမတန်းများ အဖြစ် ( ၁၅၀ ) ကျပ်သာ ရရှိခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၈၈၆ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ( ၁၇ ) ရက်နေ့မှ အစြပု၍ အထူးခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးကိုပင် ပင်စင်လစာ ( ၃၀၀ ) ကျပ်နှူန်းပေးခဲ့သည်။ ထားဝယ်မြို့ရှိ အစိုးရက စီစဉ်ချထားပေးသည့် အိမ်တော်တွင် ထိုစဉ်က မိဖုရားကြီးနှင့် သမီးတော်တို့တွင် နောက်ပါ အခြံအရံ ( ၁၃ ) ယောက်ရှိခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်။ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီး၏ ပင်စင်လစာကို ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ( ၃၀၀ ) ကျပ်မှ ( ၃၆၅ ) ကျပ်သို့ တိုးမြှင့်ပေးသည်။ နောက်ဆုံး ( ၄၅၀ ) ကျပ် ရသည်။ စုဘုရားကြီးကို ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ပင်စင်လစာ (၁၅၀ ) ကျပ်မှ ( ၂၀၀ ) အထိ တိုးမြှင့်ပေးသည်။ ၁၈၉၃ ခုနှစ်မှ စ၍ ကွယ်လွန်သည် အထိ ( ၂၆၉ ) ကျပ်နှုန်းရသည် ဆိုသည်။ ==မန္တလေး၌ ကျန်ရစ်သော ပိုင်ဆိုင်မှုများအား တောင်းခံခြင်း== ၁၈၈၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလထဲတွင် မယ်တော် ဆင်ဖြူမရှင်က ထားဝယ်မှ နေ၍ ရန်ကုန်ရှိ ဝန်ရှင်တော်မဟာမင်းကြီး ဆာချာလ်ဘားနာဒ် ( ဘားနာဒ်ပိဋကတ်တိုက် တည်ထောင်ခဲ့သူ ) ထံသို့ စာတစ်စောင် ပေးပို့ကာ မန္တလေးတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် ပစ္စည်းများကို ပြန်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဘားနဒ်က ပစ္စည်းများကို အတည်ပြု၍ မရနိုင်ကြောင်း၊ ထိုပစ္စည်းများသည် ပါတော်မူစဉ်က နန်းတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ယူငင်ကြသော မြန်မာ အမျိုးသမီးတို့ လက်သို့ ပါသွားသလော၊ သို့တည်းမဟုတ် အစိုးရ၏ ပစ္စည်းသိမ်း ကော်မတီ ( Prize Committee ) ထံတွင် ရှိသလော ဆိုသည်ကို မပြောဆိုနိုင်ကြောင်းဖြင့် အကြောင်းပြန်သည်။ ဤတွင် ဆင်ဖြူမရှင်က အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်ထံ စာရေးကာ မန္တလေးတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် ပစ္စည်းစာရင်းကိုလည်း ပူးတွဲပေးပို့သည်။ ဆင်ဖြူမရှင်၏ စာမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပြီး ၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ( ၂၀ ) ရက်စွဲထိုးထားသည်။ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးသည် ၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ( ၂၀ ) ရက် နေ့စွဲဖြင့် အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်ထံ အောက်ပါအတိုင်း စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်။ “၁၂၄၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ( ၈ ) ရက်နေ့ ( ၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ ) နံနက်တွင် နိုင်ငံရေး အရာရှိချုပ် ဖြစ်သည့် [[အက်ဒွပ် ဘော့စ် ဆလေဒင်|ကာနယ် ဆလေဒင်]] ( ယခု ဆာအက်ဒွပ် ) နှင့် အဖွဲ့သည် နန်းတွင်းသို့ ဝင်လာကာ ကျွန်ုပ်တို့အား တောင်ဥယျာဉ်နန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့စံတော်မူရန်ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ညွှန်ကြားချက်သည် ချက်ချင်း လက်ငင်းဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ အဖိုးတန် ရတနာများနှင့် ပတ်သက်၍ မည်ကဲ့သို့ သိမ်းဆည်းသမှု ပြုလုပ်ရမည်ကို မတွေးနိုင်တော့ပေ။ အနာဂတ်တွင် ကျွန်ုပ်နှင့် ကျွန်ုပ်ကလေးများ၏ အရေးအတွက် ဆလေဒင်ကို ခေါ်ယူကာ ကျွန်ုပ်၏ မြောက်မြားစွာသော အဖိုးထိုက်ရတနာများ အနက်မှ အချို့ကိုသာ သယ်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း၊ အချို့ငွေထည်၊ ရွှေထည်၊ စိန်ထည်များကိုလည်း ပြသကာ မီးခံသေတ္တာခြောက်လုံးဖြင့် ထည့်သွင်း အပ်နှံခဲ့သည်။ ဆလေဒင်က ဗြိတိသျှ အစိုးရ အနေနှင့် နန်းစဉ် ပစ္စည်းများကို ယူမည်မဟုတ်၊ ဘုရင်နှင့် နိုင်ငံကိုသာ အလိုရှိကြောင်း၊ သို့ကြောင့် ဤအဖိုးထိုက်ရတနာများမှာ ပျောက်ဆုံးမည် မဟုတ်ကြောင်း အာမခံပြီး မိဖုရားကြီး အလိုရှိသည့် အချိန်တွင် အချိန်မရွေး ပြန်၍ ရရှိနိုင်ကြောင်းပြောဆိုကာ နန်းစဉ်ရတနာများကို ထိန်းသိမ်းလိုက်ပါသည်။ ထိုစဉ်က မီးခံသေတ္တာသော့များမှာ ယခုအထိ ကျွန်ုပ်နှင့် အတူ ရှိနေပါသည်။ ကြွေထည်၊ ဖန်ထည်၊ နှင့် အဝတ်အထည်များကို အခန်းများတွင် လုံခြုံစွာ ပိတ်ထားကာ သော့များကို ကျွန်ုပ်အား အပ်ခဲ့၍ အချိန်မရွေး ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်းလည်း ပြောခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်၏ ရှေ့တွင်ပင် ကာနယ်ဆလေဒင်သည် ၎င်း၏ စာရေးကြီးနှင့် ကုလား လူမျိုး အခိုင်းအစေ နှစ်ဦးအား ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ပေးပါသည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်တို့အား တောင်ဥယျာဉ်နန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့စံနေစေကာ ညနေ ( ၃ ) နာရီတွင် သင်္ဘောတော်သို့ စတင်ပို့ဆောင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်က နေခဲ့ချင်ကြောင်း တောင်းဆိုရာ ဆလေဒင်က ကျွန်ုပ်သာ မဟုတ်၊ ကျွန်ုပ်၏ သမီး စုဘုရားကြီးပါနေခဲ့နိုင်ကြောင်း ပြောဆိုသည်။ ကျွန်ုပ်သည် နေပြည်တော်တွင် နေခဲ့မည်ဟု ဆုံးဖြတ်သောအခါ ကျွန်ုပ်၏ ကလေးများက ရန်ကုန်အထိ အတူ လိုက်ပါရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဆလေဒင်အား ရန်ကုန်သို့ ရောက်သော အခါ နြေပည်တော်သို့ ပြန်လည်ပို့ပေးပါမည်လား ဟု မေးရာ ဆလေဒင်က ပို့ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ရန်ကုန်သာမက ကာလကတ္တားအထိ လိုက်ပါလျှင်လည်း ဘုရင်ခံချုပ်က ကျေနပ်စွာဖြင့် နေပြည်တော်သို့ ပြန်လည်ပို့ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဗြိတိသျှလူမျိုးများသည် ကတိကို မပျက်စေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ရန်ကုန်အထိလိုက်ပါခဲ့ရာ သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက ထားဝယ်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး တိုင်းပြည်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားသည့် အချိန်အထိ နေထိုင်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်သည် ငြင်းဆန်ခြင်းမပြုဘဲ အရေးပိုင် နေရာချထားသည့် အိမ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်၏ ဆွေတော်မျိုးတော် အစေခံများအတွက် မလုံလောက်ပါသဖြင့် ပါလာသည့် ပစ္စည်းအချို့ကို ရောင်းချသုံးစွဲနေခဲ့ရကြောင်း၊ ကျွန်ုပ်သည် ငြိုငြင်ခြင်း မရှိဘဲ ယခုကဲ့သို့ နေထိုင်လာခဲ့ရာ မန္တလေးတိုက်တွင် ဆလေဒင် လက်အပ်ခဲ့သည့် ကျွန်ုပ်၏ ပစ္စည်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်နှင့် ဆွေတော်မျိုးတော် အခြံအရံများ ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် ပြန်လည် ပေးအပ်စေလိုကြောင်း ။ <!-- ပထမဇယား - ကာနယ်ဆလေဒင်ထံ အပ်နှံခဲ့သော ရတနာပစ္စည်းများ --> {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse:collapse; font-family:sans-serif; text-align:left; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.15);" |+ style="font-size:1.2em; font-weight:bold; padding-bottom:10px; color:#1565c0;" | ကာနယ်ဆလေဒင် ထံ ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီး အပ်နှံခဲ့သော ရတနာပစ္စည်းများ စာရင်း |- style="background: linear-gradient(135deg, #1e88e5 0%, #0d47a1 100%); color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; height: 45px;" ! style="width: 8%; padding: 12px; border: 1px solid #bbdefb;" | စဉ် ! style="width: 62%; padding: 12px; border: 1px solid #bbdefb;" | ပစ္စည်းအမျိုးအမည် ! style="width: 30%; padding: 12px; border: 1px solid #bbdefb;" | အလေးချိန် / ပမာဏ |- style="background-color: #e3f2fd; transition: background 0.3s;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ကျောက်မျက်ရတနာများ စီခြယ်ထားသော ရွှေကွမ်းအစ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၁ ပိဿာ) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ခြင်္သေ့ခံ ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၁ ပိဿာ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ကျောက်မျက်ရတနာများ မြှုပ်နှံထားသော ရွှေကွမ်းအစ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၁ ပိဿာ) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | နဂါးရုပ်ခံရွှေကလာပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၁ ပိဿာ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၅ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ကျောက်မျက်ရတနာများ စီခြယ်ထားသော ရွှေထွေးခံ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | (ပမာဏမပါ) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၆ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေကတော့ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၂ လုံး (၁ ပိဿာစီ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၇ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၈ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | စိမ်းရောင်မှုန်များ စီခြယ်ထားသော ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၁ ပိဿာ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၉ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | သောက်တော်ရေခွက် ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၇၀ သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၀ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေဖလားကြီး | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၆၀ သား) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေဖလားငယ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၁၀ သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေမျက်နှာသစ်တော် ရေခွက် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | (၅၀ သား) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေမျက်နှာသစ်တော်ရေခွက် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၅၀ သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ဖောင်းတော်ကြုတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၁ ပိဿာ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၅ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေလက်ဆေး ဖလား | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၆၀ သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၆ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေကြုတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၄ လုံး (၅၀ သားစီ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၇ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၄၀ သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၈ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | သုံးချောင်းထောက်ခံ ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ ခု (၅၀ သား) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၁၉ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | မှန်စိမ်းစီ ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၂ ခု (၄၀ သားစီ) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၂၀ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ကွမ်းအစ်တော်တင် ရွှေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၂ ခု (၄၀ သားစီ) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၂၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေထမင်းအိုး | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၁၅ ကျပ်သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၂၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေပန်းကန်လုံး | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၈ ခု (၇၀ သား) |- style="background-color: #e3f2fd;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၂၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေပန်းကန်ပြား | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၉ ခု (၄၅ ကျပ်သား) |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #0d47a1;" | ၂၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; color: #263238;" | ရွှေရေမှုတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #bbdefb; font-weight: bold; color: #1565c0;" | ၁ လုံး (၁၅ ကျပ်သား) |} <br> <!-- ဒုတိယဇယား - မြောက်တံခါး တိုက်တော်တွင် ထားခဲ့သည့် ပစ္စည်းများ --> {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse:collapse; font-family:sans-serif; text-align:left; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.15);" |+ style="font-size:1.2em; font-weight:bold; padding-bottom:10px; color:#ad1457;" | မြောက်တံခါး အနောက်ဘက် ပေါင်းကုန်းအတွင်း တိုက်တော်တွင် ထားခဲ့သည့် ပစ္စည်းစာရင်း |- style="background: linear-gradient(135deg, #e91e63 0%, #880e4f 100%); color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; height: 45px;" ! style="width: 8%; padding: 12px; border: 1px solid #f8bbd0;" | စဉ် ! style="width: 62%; padding: 12px; border: 1px solid #f8bbd0;" | ပစ္စည်းအမျိုးအမည် ! style="width: 30%; padding: 12px; border: 1px solid #f8bbd0;" | အရေအတွက် / အသေးစိတ် |- style="background-color: #fce4ec; transition: background 0.3s;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်နားကပ်တော် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁၀ ရန် |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ပတ္တမြားနားကပ်တော် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁၇ ရန် |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်ဘယက် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၇ ကုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်ခရာသီး လည်ဆွဲတော် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ကုံး |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၅ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်ကြိုးတပ်နာရီ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ လုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၆ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ရွှေထွေးခံ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၂ လုံး |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၇ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ရွှေကြုတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ လုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၈ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်စီရွှေခြေချင်း | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ရန် |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၉ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | နဂါးပုံရွှေခြေချင်း | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ရန် |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၀ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | နဂါးပုံရွှေခြေချင်း အသေး | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ရန် |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ရွှေဖလားကြီး | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ လုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | အယ်လ်ဘမ်စာအုပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ အုပ် |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ကျောက်ရောင်စုံများ စီထားသည့် ဓာတ်ပုံဘောင် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၂ ခု |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်စီထားသည့် ဝေလမင်းသားပုံပါသော ကြုတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ခု |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၅ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်ဘယက်ကြီး | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ကုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၆ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်ဒေါင်းရုပ်ပါ ရွှေဘီး | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ ချောင်း |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၇ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေဒင်္ဂါးများပါသည့် အိတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ အိတ် |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၈ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေသားများ ပါသည့် အိတ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၅ အိတ် |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၁၉ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | စိန်ကြိုးတပ်နာရီ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | အလုံး ၂၀ |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၀ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ရူဘီငွေ (ငွေသုံးသောင်း) | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၃၀,၀၀၀ |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၁ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေဖလား (ငွေချိန် ၁၅၀ ရှိ) | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၉ လုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၂ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေဖလား (ငွေချိန် ၁၀၀ ရှိ) | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၉ လုံး |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၃ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေကလပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၂ ခု |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၄ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေမီးဖို | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ လုံး |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၅ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေမီးညှပ် | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၂ ချောင်း |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၆ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေဟင်းအိုး | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၂ လုံး |- style="background-color: #fce4ec;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၇ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေထမင်းအိုး | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ လုံး |- style="background-color: #ffffff;" | align="center" style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #880e4f;" | ၂၈ | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; color: #263238;" | ငွေကရား | style="padding: 10px; border: 1px solid #f8bbd0; font-weight: bold; color: #c2185b;" | ၁ လုံး |} အထက်ပါ အတိုင်း စာရေးသားပို့၍ ပါတော်မူချိန်က ကာနယ်ဆလေဒင်ထံသို့ အပ်နှံခဲ့သည့် ပစ္စည်းစာရင်းနှင့် တကွ တင်ပြကာ ပြန်ပေးရန် တိုင်ကြား တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ယင်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ကာနယ်ဆလေဒင်ကို ဆိုင်ရာတို့က မေးမြန်းသည့် အခါတွင် ကာနယ်ဆလေဒင်က အောက်ပါအတိုင်း ထွက်ဆိုခဲ့သည်။ “မယ်တော်ဆင်ဖြူမရှင် က သူ့ခန်းဆောင်အတွင်းသို့ ခေါ်ကာ အခိုင်အမာ သော့ခတ်ထားသည့် သေတ္တာကြီး သုံးလုံးကို ကျွန်ုပ်အား ပြပီးနောက် ထိုအထဲတွင် ငွေ ၃၀,၀၀၀ ရှိသည်ဟု ပြောသည်ကို မှတ်မိပါသည်။ ကျွန်ုပ်က သေတ္တာများမှာ စိတ်ချရကြောင်း၊ သို့ရာတွင် သေတ္တာထဲမှ ပိုက်ဆံများ နှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်ကတိမပေးနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ ကျွန်ုပ်အား မည်သည့် သော့ကိုမျှ မအပ်ပါ။ ထိုအချိန်ကာလ ဆင်ဖြူမရှင် ၏ အခန်းဆောင်ထဲတွင် အမျိုးသမီး အခြွေအရံများသာမက သာမန် အမျိုးသမီးများလည်း ပြည့်နှက်နေပါသည်။ ယင်းတို့မှာ အထုတ်အပိုးတို့ကို ထုပ်ပိုးပြီး တခြားသို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သီပေါဘုရင် နန်းကျပြီးနောက် ချ၍ ထားပစ်ခဲ့သည့် ဆင်ဖြူမရှင်၏ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများမှာ နန်းတော်မှ အခြားသော ပစ္စည်းများနှင့် ရောထွေးသွားပြီး ပစ္စည်းသိမ်း ကော်မတီလက်ထဲသို့ ရောက်သွားနိုင်သည်။ အကယ်၍ ထိုပစ္စည်းများထဲမှ သူပိုင်ပစ္စည်းဟု ရွေးထုတ်ပြနိုင်မည် ဆိုလျှင် သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို ခွင့်ပြုသင့်ပါသည်။” ဟု ထွက်ဆိုထားသည်။ အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်က ဆင်ဖြူမရှင်ပစ္စည်များ ပျောက်ဆုံးသည့် အတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကာ ယင်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဆာချားလ်ကရော့စဝိတ်က ဆုံးဖြတ်ပြီးသည့် အလျောက် လိုက်ပါလာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ သူနှစ်သက်ရာသို့ သွားနိုင်သည်ဟု ဆလေဒင်က အာမခံပြီး ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ရာ ထိုစာပါ အချက်အလက်တို့ကို ဗြိတိသျှ အစိုးရက ယုံကြည်မှု မရှိ။ ဗြိတိသျှအစိုးရ အမြင်၌ ဆင်ဖြူမရှင်သည် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တုန်းက ‘သီပေါဘုရင်တင်သူ’ ဖြစ်ခဲ့ပြီး မင်းဆွေမင်းမျိုးတို့ကို သတ်ဖြတ်မှုတွင်လည်း တာဝန်ရှိသူ ဖြစ်သည့် အပြင် ဆင်ဖြူမရှင်သည် အလောတကြီးဖြင့် လက်ရဲဇက်ရဲရှိသူ ဟုလည်း နားလည်ထားသည်။ ပစ္စည်း များကို ပြန်ရရေးနှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းဆရာ တစ်ဦးက ‘ဥပဒေအရ ပြောရလျှင် ရှုံးနိမ့်သူတို့သည် အောင်နိုင်သူတို့၏ လက်ခုပ်ထဲမှ ရေပမာ ဖြစ်ဩဖင့် သနားသဖြင့် ပေးကမ်းသော အရာမှ အပ အခြားမည်သည့်အရာကိုမျှ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် မရှိပေ’ ဟု ဆိုသည်။ ထိုအတောအတွင်း ထားဝယ်တွင် အင်္ဂလိပ် အုပ်စိုးမှုကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်မှုသည် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။ ထိုပုန်ကန်မှုတွင် ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရားကြီးက အားပေးအားမြှောက်မှု ရှိရမည်ဟု အင်္ဂလိပ်က ယုံကြည်၍ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီး၊ သမီးတော်ကြီး စုဘုရားကြီးနှင့် မြိတ်မြို့၌ အပို့ခံနေရသည့် ( ၂၁ ) နှစ်အရွယ် ကောလင်းမင်းသားတို့ကို ရန်ကုန်သို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့လေသည်။ ရန်ကုန်မှ တစ်ဆင့် ပင်လယ်လမ်းမှ ခေါ်ဆောင်သွားရာ ကာလကတ္တားသို့ ၁၈၈၇ ခု၊ ဇွန်လ ( ၁၀ ) ရက်တွင် ဆင်ဖြူမရှင် တို့ အဖွဲ့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ မိဖုရားကြီးက ကာလကတ္တားတွင် ပင် နေထိုင်လိုသော်လည်း ဘုရင်ခံချုပ်က ရတနာဂီရိရောက်လျှင် သီးသန့်စံအိမ်တစ်ဆောင်ဖြင့် ထားမည် ဖြစ်သည်ဟု အကြောင်းပြန်သည်။ ပင်လယ်ခရီး မသွားလို၊ မောသည်ဟု ဆိုသဖြင့် သူတို့ကို ကာလကတ္တားမြို့တွင် နှစ်လခန့် ဆိုင်းထားပြီးမှ မီးရထားဖြင့် ဘုံဘေမြို့သို့ ခေါ်ဆောင်၍ ဘုံဘေသင်္ဘောဖြင့် သီပေါမင်း ရှိရာ ရတနာဂီရိသို့ ပို့ပေးရာ ၁၈၈၇ ခု၊ ဩဂုတ်လ (၂၂ ) ရက်နေ့တွင် ရတနာဂီရိသို့ ဆိုက်ရောက်ကြလေသည်။ ==နတ်ရွာစံခြင်း== ဆင်ဖြူမရှင်မိဖုရား သည် တစ်နှစ်ခန့် ရတနာဂီရိတွင် နေထိုင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာ၍ [[ဘုရင်ခံအိမ်တော် (ရန်ကုန်)|ဘုရင်ခံ စံအိမ်တော်]] အနီး ဝင်ဆာလမ်း ( ယခု ရှင်စောပုလမ်း ) တွင် အိမ်တစ်လုံး ဝယ်၍ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ (သမိုင်းကထိက ဒေဆိုင်း၏ စာအုပ်တွင် ဘုရင်ခံအိမ်တော်အနီး ဘောင်ဒရီလမ်း ) ( ယခု ဓမ္မစေတီလမ်း ) တွင် အိမ်ဝယ်နေသည်ဟု ရေးသားထားလေသည်။) ဆင်ဖြူမရှင်နှင့် အတူနေသော သမီးတော် အကြီး စုဖုရားကြီးသည် မယ်တော်ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြွ၍ မင်းကွန်းတွင် သီလရှင်ဝတ်၍ နေထိုင်ရာ မင်းကွန်းတွင် ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီး နတ်ရွာစံပြီး နောက် ( ၂ ) နှစ် အြကာ ၁၉၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ( ၂၅ ) ရက်နေ့တွင် ဘဝတစ်ပါးသို့ ပြောင်းသွားခဲ့လေသည်။ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးကား ရန်ကုန်စံအိမ်တော်တွင် သက်တော် ( ၇၈ ) အရွယ်၌ လူကြီး ရောဂါဖြင့် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ( ၂၆ ) ရက်နေ့တွင် နတ်ရွာစံသောအခါ သီပေါမင်းက မယ်တော် ထားခဲ့သည့် ပစ္စည်းများကို တောင်းဆိုသည်။ သူ့တောင်းဆိုချက်ကို ဆိုင်ရာတို့ကလည်း အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ သို့ရာတွင် ဆင်ဖြူမရှင်တွင် ကြွေးမြီများ အများအြပားကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ဈာပနစရိတ်မှာလည်း ကြီးလွန်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် ကြွေးမြီများ နုတ်လိုက်သည့်အခါ တွင် ဘာမှ မကျန်တော့ပေ။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဆင်ဖြူမရှင်၏ မသာတော်အတွက် စရိတ်ငွေ ( ၁၀၀၀ ) ထုတ်ပေးလေသည်။ အလောင်းတော်ကို ရန်ကုန်မှ မန္တလေးသို့ သင်္ဘောဖြင့် တင်ဆောင်သယ်ယူခဲ့သည်။ အလောင်းတော်ကို မန္တလေးမြို့သို့ ဆောင်ယူရာရန်ကုန်မြို့နေ မိတ်ဆွေ အပေါင်းတို့က အလောင်းတော်ကို ကြည်ညိုလေးမြတ်စွာ ပူဇော်ချီးမြှောက်ချင်၍ လမ်းခရီးတစ်လျှောက် ရပ်နားရန် လှပတင့်တယ်စွာ ကနားမဏ္ဍပ် ဆောက်လုပ်ပြီး အထူးထူးသော စားဖွယ်သောက်ဖွယ် အကျွေးအကမ်းအလှမ်း အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် တည်ခင်းကာ အလောင်းတော်ကို သင်္ဘောပေါ်သို့ ခြံရံ ပို့ဆောင်ကြသည်။ လမ်းခရီးတစ်လျှောက် အထောက်ထောက်ရပ်နား၍ မန္တလေးမြို့သို့ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၂ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ( ၁၂ ) ရက် ( ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၉ ရက် ) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မွန်းတည်ချိန် ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အသင့်ပြုလုပ်ထားသော တန်ဆောင်းတော်၌ ခေတ္တရပ်တန့်ထားကာ ၎င်းကဆုန်လြပည့်ကျော် ( ၁ ) ရက် ( မေလ ၁၃ ရက် ) တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက် ( ၉ ) နာရီ အချိန်တွင် အလောင်းတော်ကို သံလျင်းနှင့် တင်ဆောင်ပြီးလျင် ရှေးမြန်မာဧကရာဇ်မင်း အဆက်ဆက်တို့လက်ထက် ချီးမြှောက်မြဲ အစဉ် ထုံးစံနှင့်အညီ ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ စီစဉ်ကျင်းပလျက် တောင်ကျုံး ထိပ်လမ်းအတိုင်း ဆောင်ယူကာ တောင်မျက်နှာ အလယ်တံခါးမှ နန်းမြို့တွင်းသို့ ဝင်၍ နန်းမြို့တော်အတွင်း ရှိ မန္တလေးမြို့တည် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်း တရားကြီး၏ အုတ်နန်းပြာသာဒ်တော်အနီး ဝယန္တာဩကိုးတွင် အနောက်မြောက်ထောင့်အရပ်တွင် အစိုးရမင်း ချီးမြှောက်သည့် အမိန့်အရ အသင့်လုပ်ဆောင်ထားသော အုတ်ပြာသာဒ်တော်အတွင်း သွင်းနှံသင်္ဂြိုဟ်လိုက်လေသည်။ ==မီဒီယာသရုပ်ဖော်မှု== * ထိုင်းမင်းသမီး Aum Patcharapa Chaichua မှ [[တော်ဝင်မီး (The Lady's Flames)]] 2017 ဇာတ်လမ်းတွဲ တွင် 'အနန်ထိ' ဟူသောဇာတ်ကောင် အမည်ဖြင့် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} ( က ) မောင်သန်းဆွေ ( ထားဝယ် )၊ ရတနာဂီရိနိဒါန်း<br> ( ခ ) မောင်သန်းဆွေ ( ထားဝယ် )၊ ကုန်းဘောင် အလွန် ( ပထမအုပ် )<br> ( ဂ ) သန်းဝင်းလှိုင်၊ ဥဩအောင်မြည်ကုန်းဘောင်တည်။ {{ကုန်းဘောင်ခေတ်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} {{Lifetime|၁၈၂၁|၁၉၀၀}} [[Category:မြန်မာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ]] [[Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်‎မိဖုရားများ‎]] [[Category:မင်းတုန်းမင်း၏မိဖုရားများ‎]] cokggcfcj6x0uujeqsagwv8w3egoyfh 0 12396 1045301 872813 2026-07-30T15:29:12Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045301 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | နိုင်ငံအမည်အပြည့် = အင်ဒိုရာတောင်ကြားမင်းသားနိုင်ငံ | အမည်_ရင်း = ''Principality of Andorra''<ref name="constitution">{{cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ad/ad001en.pdf|title=Constitution of the Principality of Andorra|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516152108/https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ad/ad001en.pdf|archive-date=16 May 2019}}</ref> | common_name = အင်ဒိုရာ | native_name = {{native name|ca|Principat d'Andorra}}{{nobold|^a}}<ref name="constitution"/> | ပုံ_အလံ = Flag of Andorra.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat of arms of Andorra.svg | symbol_type = Coat of arms | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = ''Virtus Unita Fortior''<br />"United virtue is stronger"<ref>{{cite web|url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/andorra/adsymbols.htm|title=Andorran Symbols|publisher=WorldAtlas}}</ref> | နိုင်ငံတော်သီချင်း = {{native name|ca|[[El Gran Carlemany]]}}<br />"The Great Charlemagne"<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:El Gran Carlemany.ogg]]}}</div> | ပုံ_နေရာ = Location Andorra Europe.png | map_caption = {{map caption |location_color=centre of green circle |region=Europe |region_color=dark grey |legend=Location Andorra Europe.png}} | မြို့တော် = [[ အင်ဒိုရာလာဗီလာမြို့]] | coordinates = {{coord|42|30|N|1|31|E|display=inline,title}} | အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော် | အကြီးဆုံးပြည်နယ် = | ရုံးသုံးဘာသာများ = [[ကက်တလန် ဘာသာစကား|ကက်တလန်]]<ref name="constitution"/>^b | ethnic_groups = {{plainlist| *၄၈.၈% အင်ဒိုရာ *၂၅.၁% စပိန် *၁၂% ပေါ်တူဂီ *၄.၄% ပြင်သစ် *၉.၇% အခြား}} | ethnic_groups_year = ၂၀၁၇<ref name="cia"/> | ဘာသာတရားများ = [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန် ကက်သလစ်]]<ref>{{cite book|title=Religion and Contemporary Politics: A Global Encyclopedia [2 volumes] |isbn=9781440839337|year=2019|publisher=ABC-CLIO}}</ref><ref>{{cite book|first1=Jeroen|last1= Temperman|title=State–Religion Relationships and Human Rights Law: Towards a Right to Religiously Neutral Governance|publisher=BRILL|year=2010|isbn=9789004181496|quote=...&nbsp;guarantees the Roman Catholic Church free and public exercise of its activities and the preservation of the relations of special co-operation with the state in accordance with the Andorran tradition. The Constitution recognizes the full legal capacity of the bodies of the Roman Catholic Church which have legal status in accordance with their own rules.}}</ref> | demonym = [[အင်ဒိုရာလူမျိုး]] | government_type = {{nowrap|[[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]]}} [[Elective monarchy|semi-elective]] [[diarchy]] | leader_title1 = [[Co-Princes of Andorra|ပူးတွဲ မင်းသားများ]] | leader_name1 = {{plainlist| *[[ဂျုန်းအန်ရစ် ဗီးဗက်စ် အီ စစ္စလီယား]] *[[အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်]]}} | leader_title2 = [[List of Representatives of the Co-Princes of Andorra|ကိုယ်စားလှယ်များ]] | leader_name2 = {{plainlist| *Josep Maria Mauri *Patrick Strzoda}} | leader_title3 = [[Head of Government of Andorra|ဝန်ကြီးချုပ်]] | leader_name3 = ဇာဗီယာ အက်စ်ပေါ့ ဇာမိုရာ | leader_title4 = [[List of General Syndics of the General Council|General Syndic]] | leader_name4 = Roser Suñé Pascuet | legislature = [[General Council (Andorra)|အထွေထွေကောင်စီ]] | sovereignty_type = လွပ်လပ် | established_event1 = from [[Crown of Aragon|Aragon]] | established_date1 = [[Paréage of Andorra 1278|၈ စက်တင်ဘာ ၁၂၇၈]]<ref>{{cite web | url=https://www.cultura.ad/historia-d-andorra |title = Història d'Andorra|language=ca|website=Cultura.ad|access-date=26 March 2019}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0003858.xml |title = Andorra|language=ca|website=Enciclopèdia.cat|access-date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> | established_event2 = [[Sègre (department)|ပြင်သစ် အင်ပိုင်ယာ]]မှ | established_date2 = ၁၈၁၄ | established_event3 = [[Constitution of Andorra|ဖွဲ့စည်းပုံ]] | established_date3 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃ | area_km2 = ၄၆၇.၆၃ | area_rank = 178th | area_sq_mi = ၁၈၀.၅၅ | percent_water = ၀.၂၆ (၁၂၁.၄ [[hectares|ha]]<!-- Not including areas of rivers -->)^c | အမြင့်ဆုံးနေရာ = | အရှေဆုံးမြစ် = | အကြီးဆုံးအင်း = | ကမ်ရိုးတန်း = | စံတော်ချိန်ဇုန် = | population_estimate = {{increase}} ၇၇,၅၄၃<ref>{{cite web |url=http://citypopulation.de/en/andorra/|title=Population on 31 December|access-date=1 April 2020}}</ref> | population_estimate_rank = ၂၀၃ | population_estimate_year = ၂၀၂၀ | population_census_year = ၂၀၁၄ | population_density_km2 = ၁၇၉.၈ | population_density_sq_mi = ၄၆၅.၇ | population_density_rank = ၇၁ | လူဦးရေ = ၈၄၀၈၂ | လူဦးရေအဆင့် = | လူဦးရေအထူ = | လူဦးရေအထူအဆင့် = | ပွဲများ = | GDP_nominal = US$၃.၂၃၇ ဘီလီယံ<ref>{{Cite web|url=https://data.worldbank.org/country/andorra?view=chart|title=Andorra &#124; Data|website=data.worldbank.org}}</ref> | GDP_nominal_year = ၂၀၁၈ | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $၄၂,၀၃၅ | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = ၂၇.၂၁ | Gini_year = ၂၀၀၃ | Gini_ref = ^d | HDI = ၀.၈၆၈<!-- number only --> | HDI_year = ၂၀၁၉ <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> | HDI_rank = ၃၆ | ငွေ = = [[ယူရို]] ([[Euro sign|€]])^e | currency_code = EUR | time_zone = [[ဗဟိုဥရောပ စံတော်ချိန်|CET]] | utc_offset = +01 | utc_offset_DST = +02 | time_zone_DST = [[ဗဟိုဥရောပ နွေရာသီစံတော်ချိန်|CEST]] | drives_on = ညာ<ref name="DRIVESIDE">{{cite web |url=http://whatsideofroad.com/ad/ |title=What side of the road do they drive on in Andorra |access-date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816060524/http://whatsideofroad.com/ad/ }}</ref> | calling_code = [[Telephone numbers in Andorra|+376]] | cctld = [[.ad]]^f | footnote_a = [http://www.andorramania.com/constit_gb.htm Constitution of Andorra]. In Spanish and Portuguese: ''Principado de Andorra'', in French: ''Principauté d'Andorre''. | footnote_b = Spanish, Portuguese and French are spoken by a significant minority | footnote_c = {{in lang|fr}} Girard P & Gomez P (2009), [http://www.lacsdespyrenees.com/vallee-Andorre.html Lacs des Pyrénées: Andorre].<ref>{{cite web |url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20091113203301/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |url-status=dead |archive-date=13 November 2009 |title=Andorra en xifres 2007: Situació geogràfica, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra |access-date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |accessdate=24 June 2021 |archivedate=13 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091113203301/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF }}</ref> | footnote_d = Informe sobre l'estat de la pobresa i la desigualtat al Principal d'Andorra (2003)<ref>{{cite web |url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/Publicacions/Pobresa.pdf |title=Informe sobre l'estat de la pobresa i la desigualtat al Principal d'Andorra (2003) |publisher=Estadistica.ad |access-date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810122415/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/Publicacions/Pobresa.pdf |archive-date=10 August 2013 |url-status=dead |accessdate=24 June 2021 |archivedate=10 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810122415/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/Publicacions/Pobresa.pdf }}</ref> | footnote_e = Before 1999, the French franc and Spanish peseta; the coins and notes of both currencies, however, remained legal tender until 2002. Small amounts of [[Andorran diner]]s (divided into 100 centim) were minted after 1982. | footnote_f = Also [[.cat]], shared with [[Països Catalans|Catalan-speaking territories]]. | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | today = | ဗဟိုဘဏ် = | အထိမ်းအမှတ်များ = | ISO 3166-1 = }} '''အင်ဒိုရာနိုင်ငံ'''၏ တရားဝင်အမည်မှာ ''အင်ဒိုရာမင်းသားနိုင်ငံ''' ({{lang-ca|Principat d'Andorra}})ဟု ဖြစ်သည်။ <ref>Funk and Wagnalls Encyclopedia, 1991</ref> ဥရောပအနောက်တောင်ပိုင်းမှ နိုင်ငံငယ်လေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[စပိန်နိုင်ငံ]]နှင့် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]] တို့ကြား [[ပီးရနီးစ်တောင်တန်း]] ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် ဥရောပတိုက်တွင် ဆဌမမြောက် အသေးငယ်ဆုံး နိုင်ငံငယ်လေးဖြစ်ပြီး ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း (၁၈၁) (စတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း ၄၆၈) သာကျယ်ဝန်း၍ ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းလူဦးရေ ၈၃,၈၈၈ ယောက်သာ ရှိသည်။ မြို့တော်မှာ [[အင်ဒိုရာလာဗီလာ]] (Andorra la Vella) ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၀၂၃မီတာအမြင့်တွင် တည်ရှိပြီး ဥရောပတွင် မြေမျက်နှာပြင်အမြင့်ဆုံး တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |title=Maps, Weather, and Airports for Andorra la Vella, Andorra |access-date=6 December 2010 |archive-date=20 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220124035/http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |url-status=dead }}</ref> စပိန်နှင့် ပြင်သစ် ဘာသာစကားများကိုပြောဆိုကြသော်လည်း [[ရုံးသုံးဘာသာစကား]]မှာ [[ကက်တလန်]] (Catalan) ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ အင်ဒိုရာနယ်ကို ၁၂၇၈တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်၏ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ပြင်သစ်သမ္မတနှင့် ဟဟ++စပိန်နိုင်ငံ၊ ကက်တလိုနီးယားမှ ဟဟအာဂျယ်လ်ဘိရှော့ဆရာတော်ဩဩ တို့မှ ပူးတွဲ အုပ်ချုပ်သည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖြင့် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးသော တိုင်းပြည်ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ်ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည် ၁၀.၂သန်းမျှ ဝင်ရောက်သည်။ <ref name="es2">[http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/exportar_banc_dades_csv.asp?formules=anual|inici&any1=01/01/2008&any2=01/01/2008&codi_divisio=380&lang=1&codi_subtemes=59&codi_tema=10 Estadistica.ad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180402163256/https://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/exportar_banc_dades_csv.asp?formules=anual%7Cinici&any1=01%2F01%2F2008&any2=01%2F01%2F2008&codi_divisio=380&lang=1&codi_subtemes=59&codi_tema=10 |date=2 April 2018 }}, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra. {{ca}}</ref> ဒုတိယအကြောင်းတရားမှာ အခွန်အခနိမ့်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် [[ဥရောပသမဂ္ဂ]] အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ မဟုတ်သော်လည်း [[ယူရိုငွေကြေး]] ကို သုံးစွဲသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် လူ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံး တိုင်းပြည်ဖြစ်ပြီး မျှော်မှန်းနိုင်သော သက်တမ်းမှာ (၈၂)ဖြစ်သည်။ <ref name="cnn1">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2009/HEALTH/04/23/andorra.life.expectancy/index.html|title=Why Andorrans live longer than everyone else|date=23 April 2009|author=Pat Thompson|publisher=CNN|accessdate=7 June 2009}}</ref> == ဝေါဟာရရင်းမြစ် == ''Andorra'' အမည် ဝေါဟာရရင်းမြစ်ကို မသိနိုင်ပေ အယူအဆများစွာကို အဆိုပြုထားသည်။ [[ရောမ ဧကရာဇ်နိုင်ငံ]]မတိုင်မှီ ဤဒေသမှာ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သာ အင်ဒိုဆင် (Andosin) မျိုးနွယ်စု မှာနာမည်ရရှိနိုင်ကြောင်း ဂရိသမိုင်းပညာရှင်များ ရှေးအကျဆုံးအယူဆဖြစ်သည် ။ ''Ἀνδοσίνοι'' စကားလုံးမှာ အနီးနား ဘတ်စ်က် (Basque) ဘာသာစကားအရ "ဘီလူးကြီး" အဓိပ္ပာယ်ရ ''handia'' စကားလုံးမှ နာမည်ရရှိနို်င်သည်။<ref name="Diccionari">''Diccionari d'Història de Catalunya''; ed. ၆၃; Barcelona; ၁၉၉၈; {{ISBN|84-297-3521-6}}; စာမျက်နှာ ၄၃; "Andorra"</ref> အခြားအယူဆမှာ "သစ်တောများသောတောင်ကျိုင့်" အဓိပ္ပာယ်ရ အာရဗီအဒ်ဒါရ် (الدَّارَة) မှဆင်းသက်လာနိုင်သည်။ မူအားလူမျိုး (Moors) [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်]] ကိုအုပ်ချုပ်ခဲ့သောအချိန်မှာ ဤတောင်အမြင့်များကို မအုပ်ရိုးနိုင်ခဲ့ပါ။<ref>{{cite web |url=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A9/ |title=تعريف و معنى دارة في معجم المعاني الجامع – معجم عربي عربي |website=almaany.com |language=ar}}</ref> ဒေသခံလူများ အယူဆမှာတော့ [[ရှာလမိန်း]] ဘုရင်တော်ကြီးက ခရစ်ယာန်သမ္မာကျမ်းစာ၌ [[မိဒျန်လူမျိုး]]များ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော ''Endor'' ခေါ် ခါနနိဒေသချိုင့်ဝှမ်းကို ရည်ညွှန်း၍ အမည်ပေးထားခဲ့သည် ဟု ပြောဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Online Etymology Dictionary |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510112647/http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |archivedate=10 May 2015 |access-date=14 May 2015 |publisher=Etymonline.com}}</ref> ==ပထဝီဝင်အနေအထား== === ရာသီဥတု === ==သမိုင်းကြောင်း== [[ဖိုင်:San_Andreu.jpg|left|thumb| Sant Andreu ဘုရားကျောင်း]] အင်ဒိုရာ တည်နေရာသည် [[အေဒီ|ခရစ်ယာန်ခေတ်]] မတိုင်မီကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် [[ကျောက်ခေတ်သစ်]] အင်ဒိုဆင် မျိုးနွယ်စုအခြေချခဲ့သည်။ အင်ဒိုရာလာဗီလာမြို့နယ်သည် ရှစ်ရာစုတွင် [[ရှာလမိန်း]]ဘုရင်တော်ကြီး [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်]] ရှိ [[မူအားလူမျိုး]] (Moors)များနှင့် ကြားမှခံနေရန်ပြည်နယ်အဖြစ် ဖန်တီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://www.andorramania.com/histoire_gb.htm|title=History of the Principality of Andorra|publisher=Andorramania.com|date=1997-12-11|access-date=2010-06-27}}</ref> ၁၂၇၉ ခုနှစ်ကစပြီး [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]နှင့် စပိန်[[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ကက်သလစ်အသင်းတော်]] နှစ်ဘက် ပူးတွဲမင်းသားများ အင်ဒိုရာလာဗီလာမြို့ကို အုပ်စိုးရန် သဘောတူညီ၍ အင်ဒိုရာ ပူးပေါင်း[[အချုပ်အခြာအာဏာ]]ရရှိခဲ့သည်။ အင်ဒိုရာသည် ဤသို့ ပူးပေါင်းအချုပ်အခြာအာဏာရှိပြီး အထီးကျန်[[ပဒေသရာဇ်စနစ်|ပဒေသရာဇ်]]နိုင်ငံတစ်ခု၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဆယ်ရာစုအထိ အင်ဒိုရာလာနိုင်ငံသည် မေ့လျော့နေခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်မှတွင် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများနှင့် အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုကြောင့် အလွတ်သဘော ဒီမိုကရေစီ စတင် ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ သဘောတူလက်ခံပြီး [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်]]နှင့် အင်ဒိုရာလာဗီလာမြို့မှာ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး ရုံးချုပ်များကို ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။။ ထို့နောက် [[အင်ဒိုရာလာဗီလာမြို့]]အနီးမှာ [[နှင်းလျှောစီး]]ရန် ပစ္စည်းပစ္စယအဆောက်အဦများကိုလည်း ဆောက်ပြီး ၂၀၁၀ ကြင်းပမည့်၂၃ မြောက် [[ဆောင်းရာသီအိုလံပစ် ပွဲတော်]] အတွက် လျှောက်ထားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ]]သည် အင်ဒိုရာလာဗီလာကို မရွေးချယ်ခဲ့ပါ။ ==နိုင်ငံရေး== အင်ဒိုရာနိုင်ငံသည် ပူးတွဲမင်းသားနှစ်ပါး အုပ်ချုပ်ရေးစနှစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ပူတွဲမင်းသားတစ်ပါး သည် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]] ၏ ဘုရင်ဖြစ်ပြီး တစ်ပါး သည် [[စပိန်နိုင်ငံ]]တွင်ရှိသော [[အာဂျယ်လ်ဘိရှော့ဆရာတော်]] ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ယခုခေတ်ကာလမှာ ဘုရင်စနစ်မရှိသောကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ [[သမ္မတ]] သည် အင်ဒိုရာနိုင်ငံ၏ ပြင်သစ်မင်းသားအဖြစ် ခန်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၂၅ မှာ အင်ဒိုရာနိုင်ငံအုပ်ချုပ်သော ပူးတွဲမင်းသားနှစ်ပါးမှာ ဆရာတော် [[ဂျုန်းအန်ရစ် ဗီးဗက်စ် အီ စစ္စလီယား]] နှင့် သမ္မတ [[အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်]] ဖြစ်ပါသည်။ === နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး === ==စစ်တပ်== == စီးပွားရေး == အင်ဒိုရာလာဗီလာသည် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဗဟိုမြို့တော်ဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည်တစ်ခုလုံး၏ [[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်]] (GDP) ၏ ၈၀% သည် နှစ်စဉ် အင်ဒိုရာလာဗီလာသို့လာရောက်သော ခရီးသည် သိန်း ၁၀၀ ခန့် များမှာ ရရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.nlgsolutions.com/packages/show_country.asp?countryid=AD|title=CruisesOnly - About Cruising - Cruise Advice|publisher=Nlgsolutions.com|access-date=2010-06-27}}</ref> အင်ဒိုရာသည် အခွန်ကွန်းခိုရာနိုင်ငံ အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး အင်ဒိုရာလာဗီလာမြို့မှာ ခေတ်မီ[[ဘဏ်]]လုပ်ငန်းရုံးများ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ အင်ဒိုရာနိုင်ငံသည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ (EU)]] ၏ အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်သော်လည်း EU နှင့် အကောက်ခွန်အစီအစဉ် ရှိပြီး [[ယူရို|ယူရိုငွေ]]ကို အသုံးပြုသည်။ ==ကျန်းမာရေး== == ပညာရေး == ==လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ== == ယဉ်ကျေးမှု == ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အင်ဒိုရာနိုင်ငံ]] [[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]] 7whkluopaxuvch3tjcrijp3qps76mha 0 12811 1045257 917750 2026-07-30T12:27:03Z Dr Lotus Black 31011 article is heavily disputed 1045257 wikitext text/x-wiki {{အငြင်းပွားဖွယ်}} မြန်မာ အစု လူမျိုးများအနက် '''မြိုနာမည်ခံခမီလူမျိုး''' တို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ ရခိုင်ရာဇဝင်များ၏ ဖော်ပြချက်များတွင် ( မရူစာမြိုလူမျိုးတို့သည်) ရခိုင်ပြည်နယ် သို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်လာသော လူမျိုးများ ဖြစ် သည်ဟုဆိုသည်။ မိမိ ကိုယ်ကို မြိုနာမည်ခံ ခမီ စကားအားဖြင့် ခမိ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်၊ ‘လူ’ ဟု အနက် ရ သည်> မြိုနာမည်ခံခမီ​လူမျိုးများသည် ကိုယ်ပိုင် ဘာသာ စကား၊ ယဉ်ကျေးမူ ရှိသည်။ မြိုနာမည်ခံ လူမျိုးသည် မျိုးနွယ်ကွဲ များပြားသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ မြိုနာမည်ခံ အမျိုးကွဲပေါင်း (၁၀) ကျော်ရှိသည်<ref>မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၊ တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ (ရခိုင်၊ စာပေဗိမာန်ပုံနှိပ်တိုက်၊ (​ မြို မရူ ချိန်က ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းဧကရာဇ်များအဖြစ် နန်းတက်၍ "မြို" မင်းဆက် နှစ်ဆက်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုသို့ မြိုမရူ မင်းဆက် နန်းတက်ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုခုနှစ်အထ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။ ဤသို့ မြိုမရူ မင်းဆက် နှစ်ဆက် ထူထောင်ခဲ့ဘူးသော မြိုမရူ လူမျိုးတို့မှာ ယခုအခါ မထင်မရှားသော လူမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိကာ၊ အခြား မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဘွားတို့ကပင် မြိုမရူလူမျိုးတို့အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၉) အပိုင်း (ခ)</ref> မြိုမရူလူမျိုးတို့သည် မြိုမရူ တို့အခေါ် တွီပင်<ref>တွီဘင်၏ အနက် ကား ရေကြည် အစိုင်အခဲ့ ထွက်ရာ အရပ်ဖြစ်၏။</ref>(တိဗက်) ဒေသမှ ဆင်းသက်လာကြသော မျိုးနွယ်စုဖြစ်သည် ဟု မြိုမရူ လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာသီချင်း၊ ဝတ္ထု၊ ပုံပြင်များအရ သိရပေသည်။ ထိုနေရာမှ တောင်ဘက်သို့တရွေ့ရွေ့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရုန်ခိုတွင်နှစ် သုံးဆယ်ခန့်နေထိုင်ကြကြောင်း၊ ထိုမှတဆင့် မတူပီနယ် စဖွယ် (C တောင် သို့ရောက်ရှိလာကာ ထိုနေရာတွင် နှစ်ပေါင်း ( ၃၀၀ ) ခန့်နေထိုင်ကြကြောင်း ထို့နောက် ပလက်ဝနယ် ခန်လုံးမွယ် ( သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြ ကြောင်း ခန်လုံးမွယ်မှ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ စုန်ဆင်း သွားကြကြောင်း ခူမီး (ခမီး) သမိုင်းက အခိုင်မာ ဆိုထားသည်<ref>ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်းနေ ကနဦးတိုင်းရင်းသားများ၏ ဝင်ရောက်လာရာလမ်းကြောင်း ပဏာမလေ့လာချက်စာတမ်း (ရိုဆန်း)</ref>။ မြိုမရူလူမျိုးတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်တွင် ရှေးက ဝါရဓမ္မတူ၏သား ခေါစာပတိသည် နောက် လိုက်ဗိုလ်ပါတစ်သောင်းနှင့် အားသံပြည်မှ တဆင့် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ညှာတစ်ခုသော နေရာတွင် ခြံစည်းရိုး ( ၇ ) ထပ်ကာရံကာ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ တိဗက်ဒေသမှ အာသံ မဏိပူရ၊ ယနေ့ချင်းပြည်နယ်၊ မာတူပီ၊ ပလက်ဝ ဒေသမှ ရှေးခေတ် ရက္ခပူရတိုင်း ဓညဝတီ သို့ ဘီစီ ၃၃၂၅ မတိုင်မှီ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ ဆင်းသက်လာကြစဉ် တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဝှမ်းဒေသသို့ ရခိုင်လူမျိုးများ မြောက်ဘက်မှဝင်ရောက်လာရာ မြိုမရူတို့သည် အဆိုပါဒေသတွင်ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်ကြောင်း ပထမဓညဝတီကိုတည်ထောင်ကာ ရခိုင်မင်းဆက်ကို တည် ထောင်ခဲ့သော သူရဲကောင်း မင်းမာရယုသည် "မြို"အကြီးအကဲတစ်ဦး၏သမီး မပိန်နှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် "မြိုမရူ"လူမျိုးတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုစဉ်က ကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက် မင်းမှုဆိုးသွမ်းနေကြသော ဘီလူးများကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ရခိုင် သမိုင်းများက ဆိုသည်။ ထိုအကြောင်းကို အဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ် ( ၆ ) တွင် 'မာရယုလျှင်၊ ဘဖြူမြိုထီး၊ သင်းကြီးအောင်လာ၊ သည်းချာဒေဝီ၊ သမီးဘီနှင့် ယှဉ်မှီတကွ' ဟူ၍ စပ်ဆိုထားသည်။ ရခိုင်မဟာမုနိ ဘုရားသမိုင်းစာအုပ်တွင် 'မာရယုသည် စွမ်းရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ မြိုမရူလူမျိုး ခေါင်းဆောင်ရအောင်လာ၏ သမီးနှင့်လက်ထပ်သည်' ဟုဖော်ပြထားသည်။ ဒေါက်တာ ပင်မလာဂါတ်မင် ၏ စာအုပ်တွင် ဤသို့ဖော်ပြထားသည် “ရခိုင်ပြည်တွင် မည်သူတို့ အစောဆုံးအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြလဲ့ ဆိုသည် ကို တပ်အပ်မပြောနိုင်ပါ။ ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးမှာ ဝေးလံခေါင်ဖျား ဒေသများတွင် ယခုအထိရှိနေဆဲဖြစ်သည့် ချင်း၊ မြိုမရူ နှင့် သက်စသည့် မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ပါလိမ့်မည် တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဉ်ကျေးမှုချင်းလူမျိုးများစာအုပ်တွင် မြိုမရူ (အဝ) တို့မှာ ခူမီး (ခမီး) တို့နှင့်အတူဆင်း သက်လာပြီး ခန်းလုံတောင်တွင် ခူမီး(ခမီး) အုပ်စုများနှင့် ခွဲကာ မီးချောင်း၊ ရန်ချောင်း၊ သရီချောင်းအတိုင်းစုန်ဆင်းလေသည်။ မီးချောင်း၊ သမိန်ချောင်းများတဝိုက်နှင့် တောင်ပေါ်တွင်နေထိုင်သူများကို တောင်မြိုမရူ<ref>တောင်ပေါ်အရပ်တွင်နေထိုင်သောကြောင့်တောင်မြို ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်းတော မြို့နယ်မှမြိုမရူစားများကိုလည်း တောင်မြိုမရူ ဟုခေါ်ဝေါ်လာသည်။</ref> များဟုခေါ်ကာ မီးချောင်းနှင့် သမိန်ချောင်းဝ တွင်နေထိုင်သူများကိုချောင်းကို အခြေခံကာ ခူမီးတို့၏ ဖိအားကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ရခြင်းဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ထိုရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ရှစ်ရာစုခန့်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းယူဆရသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၏ နှုတ်ရာဇဝင်များအရ တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးမှ မြောက်ဘက်သို့ပြန်ဆန်တက်ရကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဖျားဆုံး မင်းပြားနယ်သို့တိုင်ရောက်ရှိပြီး ထိုအရပ်တွငတောင်တွင် အရိုးအိုး များထားရှိကြောင်းတွေ့ရသည် မြိုမရူလူမျိုးတို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တောတောင်ထူထပ်သော အရပ်ဒေသ၊ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင် အနီးရာသီဥတု အေးမြသောဒေသများတွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ မြိုမရူလူမျိုးများ ကို ချင်းပြည်နယ် မီးချောင်း နှင့် သမိန်ချောင်းတွင်လည်းကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့ဟောင်း (မြောက်ဦး) မြို့နယ် အကြီးတော်မတိုက်နယ် နှင့် ရမ်းချောင်း တိုက်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ သရီချောင်း၊ ပီချောင်း၊ ယိုးချောင်း နှင့် တောမိရွာတွင်လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်ရှိ၊ စမ်းမတီးချောင်း၊ တောဖျားချောင်း၊ ကြိမ်ချောင်းနှင့် မောင်မချောင်း တွင်လည်းကောင်း၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် စိုင်းဒင်းဒေသ<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ (အလင်းသစ်စာပေတိုက် - ဒု၊ ၂၀၀၇)၊ စာ - ၉၉၊ ၁၄၃။</ref> နှင့် ပေါက်တောမြို့နယ်တို့တွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ ==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ== မြိုလူမျိုးတို့တွင် နေရာ ဒေသ နှင့် လိုက်၍ ဒေသိယ ဘာသာစကား အနည်းငယ် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းကိုခေါ်ဆိုသောအခါ “အ” သို့မဟုတ် “လ”နှင့်စ၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်<ref>ထင်အောင် (ကျောက်တော်)၊ နိုင်ငံတော်မှပေးသော အခွင့်အရေးနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသား မြို( ခမိ ) များရပ်တည်မှုစာတမ်း ( ၂၀၁၅၊ စာ-၇</ref>။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်သွယ်ပြောဆိုသောစကား များအား ခြုံငုံကြည်သော် အောက်ပါ ဒေသိယ အုပ်စုများကိုတွေ့ရသည်။ # ဝါကုန် (Vaqkun) # တွီရွန် (Tuiron) # ခိုင်နက် (Xienauq) # ခါတက် (Xautau) # ပါမနက် (Pamnauq) # လေခခ် (Likhy) # အကေအလောင် (Akiealon) တို့ ဖြစ်သည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြိုဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀၊ စာ- ၄။</ref>။ အထက်ပါ အကြောင်းအရာသည် ချင်းပြည်နယ်မှသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကုလားတန် မြစ်ဝှမ်းတလျှောက် ပြောဆို ဆက်ဆံကြသော မြိုလူမျိုးတို့၏ ဒေသိယ စကားပြော ဆိုသော အစုပင် ဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စု ကြားတွင် ဝါကုန်းစကား အပြော များဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဗမာ့ သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အပိုင်း ( ၁ ) နောက်ဆက်တွဲ့ စာမျက်နာ ၄၃၇ တွင် မြိုလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားကို ဤသို့ဖော်ပြထားသည်<ref>Morgan, Census of Burma 1911, volume IX, Burma Part-I, Reports, - 256</ref>။ မြို လူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ရိုးရာဓလေ့တို့သည် တောင်ပိုင်း ချင်း များနှင့် ပိုမို တူညီမှုများသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် ဘာသာစကားတွင် ခူမီး( ခမီး ) များနှင့် ၇၈% ရာခိုင်နှုန်းတူပြီး မရူစား ( မြို) နှင့် ၃၉% ရာခိုင်နှုန်း တူသည်<ref>SIL, 2012</ref>။ ထို့ကြောင်း Captain G.C. Rigby ၏ History Of Operation in Northern Arakan and the Yawdwin Chin Hills (1896-97) စာအုပ်တွင် ဤသိုဖော်ပြထားသည်။ Mro much resemble the Kwaymis. The dialect spoken by them is different, but allied to that of the kwaymis<ref>Captain G. C. Rigby, “History Of Operations in Northern Arakan and the Yawdwin Chin Hills, (MIZORAM, 1896-97), P-175.</ref> . မြိုလူမျိုးတို့သည် ခူမီး များနှင့်များစွာ တူညီမှုရှိ၏။ ဘာသာစကားတွင်ကွဲသည်။ သို့သော်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်စပ်မှု ရှိသည်၊ ( မြို တို့သည် များနွယ်ကွဲများစွာ ရှိနေသေးသည်ကိုနားလည်စေရန်သာ ဖြစ်သည်။ ) စာပေတွင်ဝါကုန်းစကားကို အဓိက ထားသုံးသည်။ မြို တို့တွင် ကိုယ်ပိုင်စာပေ ရှိသည်။ ၎င်းစာပေကို ၁၉၉၇ - ခုနှစ် တွင် ဆရာ ဦးကျော်သာအောင် (ကေဖ) က ဂျာမန် စာပေပညာရှင် Dr. Kenneth Greggerson ၏အကူညီရယူကာ ရောမအက္ခရာဖြင့် တီထွင်သည်။ ၎င်းတို့ ဂျာမန် ဆရာ မ ဟေလဂါ ၏ မြို လူမျိုးတို့ အပေါ် ထား ရှိသည် မေတ္တာသည်သည် အဓိက အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ သူမသည် မြို စာ ဖြစ်မြောက်ရေးအား အဓိက ကူညီပေးသူ ဖြစ်သည်။<ref>ထင်းအောင် ( ကျောက်တော်)၊ ဘဝပုံရိပ်များ၊ ( Grace စာပေ၊ ၂၀၀၆)၊ စာ-၉၈။</ref>။ [[ဖိုင်:Mro Language 002.png|thumb| မြိုလူမျိုးတို့အသုံးပြုသည် မြိုစာပေ အက္ခရာ]] ==ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု== ရှေးကမြိုလူမျိုးတို့သည် မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ်သူများလည်း ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများသည်လည်း မိမိတို့ ရိုးရာနတ်ကိုလည်း ပူဇော်ကြသည်။ ရိုးရာ နတ်များ မှာ အိမ်စောင့်နတ်၊ ယာစောင့်နတ် များ ဖြစ်သည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ နတ်ကိုးကွယ်မှု ဆိုရာ ၌ ထူးခြားချက်တစ်ခုတွင် မြို လူမျိုးတို့သည် “KNIQKHOEQMAQ” ကနိခွတ်မာ ဟူသော ရိုးရာနတ် ဘုရားအဖြစ် အထူးယုံကြည်ဟန်ရှိသည်။ “ကနိခွတ်မာ” ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြိုတို့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအားဖြင့် စကားလုံး နှစ်လုံး အား ပေါင်းစပ်ထားသော အရာ ဖြစ်သည်။ မြို ဘာသာစကားဖြင့် “နေ” အား “ကနိ” ဟု ခေါ်သည် “ခွတ်မာ “သည် စကြဝဠာ ဟု အနက် ရသည်။ “ကနိခွတ်မာ” သည် နေနှင့် စကြဝဠာကို ပိုင်သော ဖန်ဆင်းရှင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မြိုလူမျိုးများသည် အထူးအဆန်း အံ့ဖွယ်သရဲများကို တွေ့ကြရာ၌ "ကနိယို´ခှါယို" (Kniq Jy, Xajy) (နေနဲ့လ)ဆိုပြီး၊ အာမေဍိတ်သံကို ပြုနေကြသောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် မြို လူမျိုးတို့တွင် အခက်ခဲ ပြဿနာများ၊ဖျားနာမှုများရှိလျှင်သာ “ကနိခွတ်မာ” အား တောင်းတကြသည်<ref>Luke Ahka, “The Anthropological Studies of Mrokhami People with Relevant Method for the Gospel: Cultural Anthropology For Christian Mission,” (Yangon, 2012), Page -2.</ref>။ ဖန်ဆင်းခြင်း ပုံပြင်များတွင် KOEQMRIKOEQMRAN “ခွတ်မရိခွတ်မရင်” ဟူသော အသက်ကြီး အဖွားအိုသည် လူ့မိန်းမနှင့် ယောက်ျားအား ‌မြေမှုန့်မှ ဖန်ဆင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ # - ဒသရာဇမင်း လက်ထက် ( ၄၈၅ ခုနှစ် ) တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျောက်ကွယ်နေသော မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်အား ရှာဖွေရန် စေခိုင်း လိုက်သော မြိုသင်းကြီး ရဟောင်လာ၊ အပေါင်လာတို့ကို “မြိုခွေးမွေး”၊ “ခွေးမွေးတောင်မြို”ဟုတညီတည်း မှတ်တမ်း တင်ထားပေရာ မြိုလူမျိုးတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအား ယခင်ကပင် ယုံကြည် ကိုးကွယ် လာခဲ့ကြောင်း သိရှိနိုင်ပေသည်<ref>ရခိုင် မင်းသမီး ဧချင်း အပိုဒ်(၁၉)တွင်ေဧး တုံမွေးမိ၊ နာထွေရှိလော၊ ဂေါလိယမင်း၊ သားရင်းသည်းချာ၊ ဒသရာလျှင်၊ မဟာမုနိ၊ ရှိရာအကြောင်း၊ ပေါင်းလောင်းမြို့ထီး၊ သင်းကြီးညွှန်ပြ၊ ပုညကြီးတွေ၊ လွန်ရိုသေလျက်၊ ဝင်လေသင်းတက်၊ ထွက်ခဲ့သင်တုတ်၊.......</ref>။ # - မြိုလူမျိုးတို့၏ ရှောဦးစွာ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ် မှု သည် မီးချောင်းသေဒမှ ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် တွင် ဧပြီလတွင် ပလက်ဝမြို့နယ် မီးချောင်းဒေသမှ မြို လူမျိုး ခရစ်တော် ကို ပထမဆုံးလက်ခံပြီး နှစ်ခြင်းခံသည်ဟု ဆိုသည်<ref>A. T. Houghton, Dense Jungle Green, 1937. 172-190.</ref>။ # - ၁၉၀၇၊ ဇူလှိုင်လတွင် မရာဧဝံဂေလိ သာသနာသည် မြို လူမျိုတို့ကြား ဝင်ရောက်ခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်<ref>HC. Bizo, the Study of Mara Evangelical Church and her Mission: Education in Mission Fields (Thesis, MIT, Yangon, 2017), 124.</ref>။ ယခုအခါ မြိုလူမျိုးကိုးကွယ်ကြသော အဓိကဘာသာများမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ရိုးရာနတ်ကို ပူဇော်ပသသော အချို့သော မြိုလူမျိုးများလည်း ရှိကြပေသေးသည်။ ==ဝတ်စားဆင်ယင်မှု== မြိုလူမျိုးတို့သည် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး လာသည်နှင့်အညီ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုများသည်လည်း ခေတ်ပေါ် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို အလေးထား ဝတ်စား ဆင်ယင်လာကြသည်။ တိုင်းရင်းသားဆိုင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ပွဲလန်းသဘင်များတွင်သာ မိမိရိုးရာ ဝတ်စုံများကိုသာ ဝတ်ဆင်လာကြသည်။ သို့သော် ခေတ်အလိုက် ပုံစံအနည်းငယ် ပြောင်းလဲမှုများလည်း ရှိသည်။ ===ရှေးအမျိုးသားတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု=== ရှေး မြို လူကြီးတို့သည် အလျှား (၁၂)တောင်၊ အရှည်ရှိသော တောင်ရှည်ပုဆိုးကို ရှေ့တစ်စ၊ နောက်တစ်စထား၍ ခါးတောင်း ကျိုက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ရှေ့အစ နောက်အစသည် တွဲလွဲကျသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ပိုးလုံချည်၊ ခေါင်းပေါင်း ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုသို့ဝတ်လျှင် ဂုဏ်သရေ ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ မင်္ဂလာပွဲနှင့် မင်းခန်း မင်းနားတို့တွင် ပေ (၂၀) ထက်ကျော်သော ဂျက်ခုတ်ရက်ထည်ကို ခါးတွင် သုံးပတ် ပတ်ပြီး နောက်မြီး စွမ်း ရှည် ကို ပေါင် နှစ်ဘက်လုံး သုံးပတ် ကျော့ဝတ်ကာ ရှေး မြီး နောက် မြီးကို လက်ဝဲဘက် ခါးဆီတွင် အစချင်းပူး ချည်နှောင်လျှက် အစွန်းတူ ချထားရသည်။ ကိုယ်ဝတ် အင်္ကျီကို ကား ကောင်းမွန်စွာ ရက်လုပ်ထားသော အဖြူ ရက်ထည်ပေါ်တွင် အနီစင်းကြောင်း လက်ဝဲ၊ လက်ယာ နှစ်ကြောင်းစီ ရှေ့နောက် လေးကြောင်းပါသော ဂျက်ခုတ်ရက်ထည် အင်္ကျီလက်တို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့မဟုပ် အလျှား (၆) ပေ၊ အနံ (၄) ပေ ရှိ ပန်းအလှများ ဖော်ဆောင် ရက်လုပ်ထားသော “နီလိုင်”(Ielien)ခေါ် ကိုယ်လွှမ်းစောင်ကို လည်း ဘယ်ဖက် ပခုံးပေါ်တင်ပြီး လွှမ်းခြုံလေ့ရှိသည်<ref>စိန်သာအောင် ( ပလက်ဝ)၊ “မြို”တို့အကြောင်း ရှေးဖြစ်ဟောင်းဆောင်းပါးစုများ၊ ၂၀၁၅၊ (စာ- ၁၂၄)</ref>။ သို့သော် မြိုလူမျိုးများသည် ရှေးရှေးကခန္မာကိုယ် အထက်ပိုင်းတွင် အဝတ်မဲ့ နေလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးမြိုလူကြီးများသည် ယောင်ထုံးကို ဘယ်စောင်းထုံးလျှက် “လူ့ပေါင့်”(Luponq) ဟုခေါ်သော ခေါင်းပေါင်း ဖြူ ပိတ်စ (သိုမဟုပ်) ပန်းရောင် ကို ပေါင်းကြသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပိုးခေါင်း ပေါင်းကို ပေါင်းကြသည်။ ခေါင်းပေါင်ထည်ကို “လူ့ပေါင့်”(Luponq)ဟုခေါ်သည်။ ဆံထိုးကို “ဆင်ဘိန်းဟုခေါ်ကာ ပန်းဖွာကို “အဆွီ”ဟုခေါ်သည်။ နား နှစ်ဖက်တွင်အချင်း နှစ်လက္မရှိ အဝိုင်းကွင်း နားကွင်းကြီး နှစ်ကွင်းကိုဝတ်ဆင်ထားသည်။ ထိုနားကွင်းသည် ဆင်းရဲ ချမ်းသာလိုက်၍ ဆင်းခဲ့သူတို့က ငွေသားနှင့်လုပ်ထားသော နားကွင်းကိုဝတ်ဆင်ကာ ချမ်းသာသူတို့ကား ရွှေဖြင့်လုပ်ထားသော သူနားကွင်းများကို ဝတ်ဆက်၍ မင်းမျိုးမင်းနွယ်ကား “တံကွစီ” “ရှည်စလ”ခေါ်သော ရတနာကိုးပါးဖြင့် စီခြယ်ထားသော နားကွင်းကြီးကို ဝတ်ဆင်၍ အန်ဘောင်ခေါ် နားကွင်းဝိုင်းတွင် ပန်းစွယ် ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ကွေးချထားသော နား ဋောင်းမျိုးကိုလည်းကောင်း စဉ်စဉ် ဓာတ်ရောင် (Deronq) ခေါ် ရတနာ စုံပါသော ပန်းဖူးနားဋောင်းမျိုးကို လည်းကောင်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မန်နရစ်၏ မှတ်တမ်းတွင် ဒုတိယမြောက်ဦးခေတ် နောက်ဆုံး မြို မင်း ဖြစ်သော သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်း၏ နားဋောင်းအကြောင်းကို ထွန်းရွှေခိုင် (စစ်တွေကောလိပ်) တွင် ဤသိုဖော်ပြသည်<ref>ထွန်းရွှေခိုင်(စစ်တွေကောလိပ်)၊ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်း မြို့တော်များ၊ စာ - ၁၄၁</ref>။ ဤကျောက်မျက် ရတနာတို့သည် သီရိသုဓမ္မဘုရင်၏ ကြီးမားသော တွင်းနှစ်ဖက်မှ တွဲကျနေပြီး ယင်းတို့ တောက်ပမှုကြောင့် ရာဇပလ္လင်အား စီခြယ်ထားသည့် အခြားကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ပုလဲတို့သည်ပင် အရောင် မှေးမိန်ကုန်ကြလေသည် ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။ ===အမျိုးသမီးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု=== မြိုအမျိုးသမီး များသည် ဒူးအောက်နားထိရှည်သော စကပ်ပုံ စံအိန ( ခေါ် ) ထဘီကို ရစ်ပစ်၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အနံတစ်ပေခွဲ၊ အလျှား ၂ ပေခွဲခန့်ရှိသော လေးတောင့်စွန့်ရှိ ရင်ကပ် (Ielienq) ကို ဘယ်ဘက်ချိုင့်ကြားမှ ညာဘက်ပခုံးပေါ် သို့ သိုင်းတင် ချည်နှောင်ရသည့် ရင်ဖုံး အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခါးတွင် သန္တာစေ့များကို သီထားသည့် ခါးပတ်များ၊ ငွေဒင်္ဂါးတန်ဆာများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သန္တာစေ့ပုတီးလည်ဆွဲများ၊ ငွေဒင်္ဂါးတန်ဆာ လည်ဆွဲများကိုလည်း ဆင်မြန်းကြသည်။ [[ဖိုင်:မြိုအမျိုးသမီး ချင်း.jpg|thumb| ၁၉၆၀- ခုနှစ်၊ ချင်းပြည်နယ် ဆမီးဒေသတွင် တွေ့ရသော မြိုအမျိုးသမီးပုံ]] ငွေလက်ကောက်၊ ငွေခြေကျင်း၊ ငွေနားဒေါင်းများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ နားဒေါင်းမှာ ကန်စွန်းပွင့် သဏ္ဌာန်၊ ခါးတွင် အနည်းငယ် ကျဉ်း၍ ၂ -လက်မခန့် ရှည်သည်။ ပွဲလန်းသဘင်များတွင် ငွေထည် လက်ဝတ် လက်စား များကို ဆင်မြန်း၍ ထောက်ပင် (ခေါ်) တံဘက် သင်တိုင်းကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် သန္တာစေ့ ပုတီးကုံး များကို တင်ထား ဆင်မြန်း ကြသည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ တိုးတက်မှုမြန်နေသော ယနေ့လူ့အဖွဲ့စည်းတွင် ခေတ်ပေါ်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ ဝတ်ဆင်လာမှုများ ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ တချို့ ရိုးရာ ဓလေ့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု မှုလများ အား မီးချောင်း၊ ပီချောင်း ဘက်တွင်သာ တွေ့ရှိနိုင်တောမည် ဖြစ်သည်။ [[ဖိုင်:မြိုအမျိုးသား သမီး (ရခိုင်).jpg|thumb|၁၉၆၀- ခုနှစ်၊ ရခိုင်ဒေသရှိ တွေ့ရသော မြို အမျိုးသမီးနှင့် အမျိုးသား]] ==အိမ်ထောင် မင်္ဂလာပြုခြင်း== မြိုတိုင်းရင်းသားများတွင် တရားဝင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းမပြုဘဲ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း ထုံးစံမရှိချေ။ အချင်းချင်း မေတ္တာမျှ၍ဖြစ်စေ၊ လူကြီး မိဘချင်း သဘောတူ စေ့စပ်၍ ဖြစ်စေ တရားဝင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားပေးလေ့ရှိ၏။ မိခင်၏ မောင်ဘွားသမီးတော်စပ်သူ သားအတွက်စေ့စပ်တောင်းဆိုလေ့ ရှိသည်။ ( မြိုတိုင်းရင်းသားတို့တွင် မောင်ဘွားတို့၏ သားက ညီမ၊ အစ်မတော်စပ်သူတို့၏ သမီးပျိုများကို ထိမ်းမြားခြင်း မပြုရချေ။ ) မည်သို့ဆိုစေ မြိုအပျိုလူပျိုများသည် လွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့၏ မင်္ဂလာဆောင်ပုံမှာ သတို့သား၏ မိဘတို့သည် ယူသည့်မျိုးနွယ် (M’joe Kshanq) နှင့်မယူသင့်၊ ပေးသင့်သော အမျိုး (M’joe Kaumien) ဟူ၍ ရှိသည့်အနက် မိမိတို့ ယူသင့်သောမျိုးနွယ်ဖက်က သတို့သမီး တစ်ယောက်ကို သားအတွတ် စေ့စပ်တောင်းလိုသော် ကြက်ဖတစ်ကောင်ဖြင့် ကြက်မြုတွင်ထည့်ပြီး ဓားတစ်ချောင်းဖြစ်စေ၊ လှံတစ်ချောင်းဖြစ်စေ ကြက်မြူးတွင်ထည့်ထိုး ၍ သတို့သမီးမိဘ အိမ်သို့သွား၍ စေ့စပ်ကြောင်း မေးမြန်းရသည်။ မိဘတို့က သဘောမတူလျှင်မရချေ။ အချို့ မိဘတို့သည် မိဘက သဘောမတူသော်လည်း - သမီး၏ဆန္ဒကိုသိလို၍ သမီးနှင့်တိုင်ပင်ပါအုံးဟုပြောတတ်ကြသည်။ ထိုအခါ “လော်ကီ” ခေါ် အောင်သွယ်ကသတို့သမီး၏အိပ်ရာသို့ ညနေ အချိန်သွားရောက်၍ ကြားနေပြောဆိုပေးရသည်။ မိမိတို့ အချင်းချင်း မေတ္တာရှိက ယောက်ျားလေးသည် မိဘဆွေမျိုးကို အသိပေး၍ တောင်းဆိုခိုင်းရသည်။ မိဘတို့ကလည်း လူငယ်တို့သဘောကို မေးမြန်းနားချပြီးမှ ဆောင်ရွက်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ညီအစ်ကိုဆွေမျိုးအုပ်စု အချင်းချင်းဖြစ်စေ၊ တူမတော်အုပ်စု ဖြစ်စေ ထုံးစံအရ သဘောမတူနိုင်ကြချေ။ အကယ်၍ လွန်ကျူးမိပါက မိန်းကလေးဘက်က မရမကဖျက်ယူကြသည်။ ဖျက်မရက ဆွေပြတ် မျိုးပြတ် ပြုကြသည်များ ရှိကြသည်။ သို့သော် ယခုခေတ်တွင်ကား မရှိကြတော့ချေ။ ===(က) ချွေးမရှာသွားခြင်း=== ချွေးမရှာသွားရာ၌ သူငယ်ချင်းများနှင့် လူလတ်ပိုင်း အိမ်ထောင်ရှိသူ တစ်ဦး, ဦးကိုခေါ်ဆောင်သွားရသည်။ ဤသို့သွားရာ၌ ‘စုံ’ မသွားရပေ။ ‘စုံ’ သွားလျှင် ‘မ’ မရနိုင်ဘဲ ‘မ’ သွားလျှင် ‘စုံ’ ရနိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ကျေးရွာသို့ရောက်လျှင် မိမိတို့ဆွေမျိုး သို့မဟုတ် အသိမိတ်ဆွေအိမ်၌ တည်းခိုပြီး ရွာလူပျိုခေါင်းကို အကူအညီတောင်းရသည်။ ရွာလူပျိုခေါင်းကလည်း တော်စပ်သည့်အမျိုးအနွယ်မှ သမီးပျိုများကို ပြပေးသည်။ ရွာလူပျိုခေါင်းက လူမျိုးဓလေ့၊ ရွာဓလေ့ထုံစံအရ တာဝန်ကျေအောင်ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ မိမိတို့စိတ်ကြိုက်မိန်းကလေးကိုတွေ့လျှင် အမူအကျင့်တို့ကို လေ့လာပြီး သက်ဆိုင်ရာမိဘများသို့ အသိပေးတောင်းဆိုရသည်။ မိန်းကလေး၏ဆန္ဒကိုလည်း အောင်သွယ်၍ မေးမြန်းရလေသည်။ မိန်းကလေးကို ယောက်ျားကလေးအိမ်သို့ ခေါ်ယူရာ၌ မိန်းကလေးသည် အော်ဟစ်ငိုကြွေးလေ့ရှိသည်။ ဤသည်မှာ သဘောမတူ၍ မဟုတ်ဘဲ မိဘအိမ်မှထွက်ခါနီး မျက်ရည်ကျမှ လင်သားအိမ်ရောက်သောအခါ ဆန်ရေစပါး ဥစ္စာရွှေငွေ ပေါများကြလိမ့်မည်ဟု အယူအဆရှိကြသည်။ အမှန်တွင် မိဘမောင်ဘွားများနှင့် မခွဲစဖူးခွဲရတော့မည်အသိဝင်၍ ဝမ်းနည်းရခြင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ===(ခ) အဘုံရွှီ (Abun Xui)=== မိန်းကလေးကို ယောက်ျားအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး သုံးလေးရက်အကြာတွင် မိန်းကလေး၏ မိဘဆွေမျိုးများက သမီးကိုယူရန်သွားရသည်။ ၎င်းကို ‘အဘုံရွှီ’ ဟုခေါ်သည်။ အဘုံရွှီရန်အတွက် မိဘက အရင်းနှီးဆုံးဆွေမျိုး တစ်ဦး,ဦးကို အဆုံးအဖြတ်ပေး၍ အခြားနီးစပ်ရာတို့နှင့်သွားစေသည်။ သမက်ရှင်ဘက်မှ သမီးရှင်ကို အဘုံရွှီရန်လာသည့်အခါ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရန် ကြက်ငှက်နှင့် ခေါင်ရည်အရက်တို့ကို အဆင်သင့်ထားရသည်။ ချွေးမအသွင်းအတွက် ငွေဒင်္ဂါး၊ ကြေးမောင်း၊ ဟင်းရံ (တူရိယာတစ်မျိုး)၊ ဓား၊ လှံ၊ တောင်နွား စသည်တို့ကို စုဆောင်းထားရသည်။ ယခုခေတ်တွင်ကား ပစ္စည်းများရှားပါးပြီဖြစ်၍ ငွေဒင်္ဂါးအစား ငွေစက္ကူများကို တန်ဖိုးကိုက်၍ ပေးကြရသည်။ အသွင်းငွေများ အားလုံးကို စုံစုံလင်လင် မပေးနိုင်သော်လည်း နှစ်ချို့တချို့ကို မင်္ဂလာနေ့တွင် ပေးရသည်။ ကျန်သောအသွင်းငွေများကို ကာယကံရှင် ဇနီးမောင်နှံက တဖြည်းဖြည်းပေးဆောင်ကလည်း ရသည်။ အကယ်၍ ဇနီးမောင်နှံသည် အသွင်းငွေကို စုံစုံလင်လင် မပေးနိုင်သည့်အကြားက သေဆုံးခဲ့လျှင် ကျန်ရစ်သူ သားစဉ်မြေးဆက် ပေးကြရသည်။ သားသမီးများမကျန်ခဲ့လျှင် အမွေဆက်ခံသူက ပေးရသည်။ ထိုအသွင်းငွေအပြင် ချွေးမ၏ ဦးရီးတော်သူကို ‘Abiedkan’ ခေါ် အသွင်းငွေအဖြစ် နွားတစ်ကောင် သို့မဟုတ် ငွေဒင်္ဂါး ၃၀ ကို ပေးရသည်။ အကယ်၍ မိဘများသေဆုံးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် မိဘများကိုယ်စား အရေးတယူ ကြည့်ရှုစောင်မရန် ဖြစ်သည်။ အသွင်းငွေကိစ္စကို အဘုံရွှီမင်္ဂလာတွင် မစားမသောက်မီ ဆွေးနွေးကြရလေသည်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပြေလည်ပြီးမှသာလျှင် ပွဲတော်ကိုကျင်းပကာ စားသောက်ကြသည်။ အကယ်၍ မပြေလည်က သမီးကိုခေါ်ယူပြီး ပြန်သွားကြသည်။ မင်္ဂလာပွဲလည်း မကျင်းပတော့ချေ။ ===(ဂ) မင်္ဂလာပွဲစာခြင်း=== သမီးရှင်နှင့် သမက်ရှင်တို့ ပြေလည်ကြသည်နှင့် ချက်ချင်းခေါင်ရည်ဖွင့်ကာ သောက်စားကြသည်။ ထမင်းဝိုင်းပြင်သည့် အခါ ဧည့်သည်များကို ဦးစွာကျွေးမွေးရသည်။ သားရှင်တို့က ဝက်သားစားရပြီး သမီးရှင်တို့က ကြက်သားစားကြရသည်။ ရောနှောစားမိက အမှားခံပြီး လျော်ကြေးပေးရသည်။ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတွင် ရွာသားများက ‘XuKau’ ခေါ် သစ်သားဗန်းကြီးများဖြင့် ထမင်းလာပို့ကြသည်။ အိမ်တစ်အိမ်မှ ကြက်တစ်ကောင် အရက်တစ်ပုလင်းစီ လာရောက်ကုူညီကြသည်။ ဤသည်မှာ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့၏ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ရိုင်းပင်းကူညီတတ်သော ဓလေ့ဖြစ်သည်။ ထမင်းကို နံနက်တစ်ကြိမ်၊ နေ့လယ်တစ်ကြိမ်နှင့် ညနေစာတစ်ကြိမ် စသည်ဖြင့် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ကျွေးမွေးကြသည်။ ===(ဃ) အဘုံလာ (Abun La)=== မိန်းကလေးမိဘများမှ ‘အဘုံရွှီ’ မင်္ဂလာပွဲပြုလုပ်ပြီး ချွေးမဖြစ်သူကိုအိမ်သို့ ပြန်ခေါ်သွားသည်။ ဤသို့ ပြန်ခေါ်သွားရခြင်းမှာ သမီးကို ပေးသင့်ပေးထိုက်သော ပစ္စည်းများကို အမွေပေးရန်နှင့် သမက်ရှင်ဆွေမျိုးတို့အား မိမိတို့က တဖန်ပြန်လည်ဧည့်ခံကျွေးမွေးရန် ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ ချွေးမဖြစ်သူအား မိဘတို့ခေါ်သွားပြီး လေးငါးရက်အကြာတွင် ယောက်ျား ဖြစ်သူက ဇနီးဖြစ်သူအား ခေါ်ယူရန် ဆွေမျိုးအပေါင်းအသင်းတို့အား ဖိတ်ခေါ်၍ လာကြသည်။ ၎င်းကို ‘အဘုံလာ’ ဟုခေါ်သည်။ အဘုံလာ သွားရာ၌ သမက်ဖြစ်သူက ယောက္ခမအတွက် ခေါင်ရည်ငင်ပြီး ယူသွားရသည်။ ယခုခေတ်တွင် အချို့က နို့ဆီများ ယူဆောင်သွားကြသည်။ ငယ်စဉ်တောင်ကျေးက တိုက်ကျွေးသော မိခင်နို့ရည်ကို ပေးဆပ်ခြင်းအဓိပ္ပာယ်ဟု ဆိုကြသည်။ ပေးရန်ကျန်သော အသွင်းငွေနှင့် ကြက်များကိုလည်း ယူသွားရသည်။ တချို့မျိုးနွယ်စုများတွင် ကြက်များကို ယောက္ခမဆွေမျိုး ညီအစ်ကိုများကို တစ်ကောင်စီ အသေသတ်၍ ပို့ကြရသည်။ ယောက္ခမအိမ်သို့ ရောက်သောအခါ ယောက္ခမက သမက်ဆွေမျိုးများနှင့် မိမိတို့ဆွေမျိုးသားသမီးများကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။ သမီးနှင့် သမက်အတွက် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်ရက်သော ‘ပဂျင်း’ ခေါ် မြို စောင်ထူကြီးကို ငါးထည်မှ ခုနှစ်ထည်ကိုလည်းကောင်း၊ ‘IeLienq’ ခေါ် “ရင်ကပ်”များကိုလည်းကောင်း၊ ‘Ienau’ ခေါ်ထဘီများကိုလည်းကောင်း လက်ဖွဲ့ပေးကြသည်။ တချို့တတ်နိုင်သောသူတို့က သမီးနှင့် သမက်တို့အတွက် ကျွဲ၊ နွားများကို အမွေပေးကြသည်။ ‘အဘုံလာ’ မင်္ဂလာပွဲအပြီး ပြန်ကြမည့် နံနက်တွင် သမီးသမက်တို့အတွက် ‘Awla’ ခေါ် စွယ်စုံဝက်ကောင်ကြီးကြီးကို သတ်၍ ထက်ဝက်ကိုချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးပြီး ထက်ဝက်ကိုအိမ်ပြန်လက်ဆောင် ထည့်ပေးလေသည်။<ref>ထင်းအောင် ( ကျောက်တော်)၊ ဘဝပုံရိပ်များ၊ (Grace စာပေ၊ ၂၀၁၆)၊ စာ-၁၆၈-၁၇၃။</ref> မှတ်ချက်။ ယနေ့ ခေတ်တွင် ကိုးကွယ်မှု ဘာသာအရ ခေတ်သစ် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်း များကို ကျင်းသုံး လာကြသည်။ ==ကလေးမွေးဖွားခြင်း== မြိုလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဓလေ့တွင် ကလေးမွေးဖွားသန့်စင်ပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၃၀ မှ ၆၀ ကြား မိသားစု နှင့် ထိတွေ့ ဆက်ဆံမှု မပြု လုပ်ရ‌ပေ။ မွေးဖွားမိခင်သည်အတွက် နေအိမ်၏နောက်ဖေးခန်းတွင် သီးသန့်မွေးဖွားခန်း ကိုဆောက်လုပ်ပေးရသည်။ မြို တို့တွင် ကလေး မွေးဖွား သန့်စင်သော မိခင်သည် ယောက်ျားလေး မွေးသည် ဖြစ်စေ၊ မိန်ကလေး မွေးသည် ဖြစ်စေ ရက်ပေါင်း ( ၃၀ ) ခန့် ထမင်း ဆားအနည်းငယ် နှင့် ရေ ကိုသာ သုံးဆောင်ရသည်။ ၎င်းသည် သန့်စေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက်ပေါင်း ( ၃၀ )ခန့် ထ္မင်းဖြူ နှင့် ရေ တစ်ခုသာ သုံးဆောင်ပြီးသည် နောက်တွင်၊ နောက် ထက် ( ၁၀ ) ရက်ထက်မံပြီးဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖြင့် ရေလုံ ပြု တ် ဆားအနည်းငယ် ထည့် စားရပြန်သည်။ ထို့နောက်မှ ပုံ မှန် သုံးဆောင် နိုင်သည် ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် သန့်စင်ခြင်းဟု ယူဆကြသည်။ နောက် ရက်ပေါင်း ၆၀ လွန်မှသာ မွေးဖွားခန်း ရှိ အသုံးဆောင် ပစ္စည်း များအား ဝေးရာသို့ လွှင့်ပစ်ပြီးမှ မိသားစုနှင့် အတူတကွ နေထိုင်ရသည်။ မွေးဖွားပြီ ကလေးသည် ရက်တစ်ပတ် ပြည့်ပြီး ချက် ကြွေပြီ ဆိုပါက လူကြီးများကို ခေါ်ပြီး ကင်ပွန်းတပ် ခေါင်းကြီး တောင်းခံရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် တချို့သာ ကျင့်သုံးကြသည်<ref>Luke Ahka, “The Anthropological Studies of Mrokhami People with Relevant Method for the Gospel: Cultural Anthropology For Christian Mission,” (Yangon, 2012), Page -5</ref>။ ==ရှေးရိုးရာအသုဘ အခမ်းအနားစီရင်ပုံ== မြိုလူမျိုးတို့၏ အသုဘ စီရင်ရေးတွင် ရှေးဦးစွာ ဗုဒွတ် (Budoe) တစ်ယောက်နှင့် ခွတ်ယာ (Khoejaq) တစ်ယောက်စီ ထားရသည်။ ဗုဒွတ်အမည် ခံသူသည် သေသောသူ အလောင်း၏ ခြေ၊ လက်, မျက်နာတို့ကို ရေနွေး ဖြင့် ဆေးကြောသုတ်သင်၍ အဝတ်တန်ဆာ သစ်တို့ကို ဝတ်ဆင်ပေးရသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗုဒွတ် နှင့် ခွတ်ယာ တို့ သည် သာမှန်သူတို့အနှင့် အတူတကွ စားသောက်နေထိုင် ခြင်း မပြု ရချေ။ သေသူ၏နားနှစ်ဘက်တွင် ထစ်ထွာခန်းရှိ သံစူးနှစ်ချောင်း ကိုဖြစ်စေ၊ ဝါးစိပ်ခြမ်းကို စူးလုပ်၍ ဖြစ်စေ၊ တစ်ဘက် တစ်ခုစီ နှစ်ချောင်း ထောင်ထားရလေသည်။ ချည်ဖြူ တစ်လိပ်ကိုလည်း တလားချည် အဖြစ် ခြေရင်းဘက်တွင် ထားပေးရသည်။ တစ်ဘဝ မှ တစ်ဘဝသို့ ကူတိုးကူရန် အတွက် ကူတိုးခအလို့ငှါ ငွေများကို မိဘဆွေမျိုး မိသင်္ဂတို့ကသေသူ၏ရင်ဘက်ပေါ်တွင် တင်ထားပေးထားကြသည်။ အလောင်းထားရန်ခေါင်းကို ဗုဒွတ်လုပ်သူက သေသူ၏ အရပ် အမောင်းအတိုင်း၊ နှီးဝါးဖြင့် ဖြစ်စေ၊ သစ်သားတို့ဖြင့်ဖြစ်စေ ဆွေမျိုးတို့နှင့် ပြုလုပ်ကြရသည်။ ပြုလုပ်ပြီးသောအခါ အလောင်းကို ခေါင်းသွင်းရန်အတွက် ဗုဒွတ်ဆိုသူက ဝါးဆစ်နှစ်ဆစ်ရှိသော ဝါးပိုင်းနှစ်ပိုင်းကို ယူ၍ အလယ် ဆစ်ဖောက် ပြီး ဝါး နှစ်လုံး ပူချည်၍ ရေဖြည့်အလောင်း ရေချိုးရန် ရေနွေးထမင်းချက်ရသည်။ ဟင်းအတွက် ကြက်ငယ်တစ်ကောင်ကိုယူ၍ အလောင်းမသွင်းရသေးသော ခေါင်းတွင် ရိုက်သတ်ရလေသည်၊ အမွှေးနှုတ်၊ မီးပြ၊ ကျောကုန်းမှခွဲအူနှုတ်ပြီးချက်သည်။ အလောင်းခေါင်းမသွင်းမီဧည့်သည်များ စားသောက်ရန် ဝက်ကြီးတစ်ကောင်ကိုသတ်၍ ဗုဒွတ် ဆိုသူက ဝက်သွေးကိုယူပြီး ခေါင်းတွင်ကင်းပွန်းတိုက်ရသည်။ ထိုအခါမှ ခွတ်ယာ ဆိုသူက ထမင်းဟင်းတို့ကိုချက်ပြုတ်ပေးရသည်။ ချက်ပြုတ်ပြီး သောအခါ ဗုဒွတ် ဆိုသူကဦးဆောင်၍ ဆွေမျိုးတို့ကအလောင်းကိုခေါင်းထဲတွင် သွတ်သွင်း ကြရလေသည်။ အလောင်းအထက်တည့်တည့်တွင်လည်း အမိုးမျက်နှာကျက်ကို ပြုလုပ် ပေးထားရသည်။ ခေါင်းသွင်းပြီးနောက် ဗုဒွတ်လုပ်သူက ခွက်ငယ်တစ်ခုတွင် ချက်ပြုတ် ထားသော ထမင်းနှင့်ကြက်သား၊ ဝက်သားစသော ဟင်းလျာများကို ထည့်၍ သောက်ရေတစ်ခွက်နှင့်အတူ သေသူ၏ခေါင်းဖက်တွင် ဘုရားကိုရည်စူး၍ အမြတ်တနိုး တင်ထားပေးရသည်။ သို့ဖြစ်၍ ထိုသူကိုပင် ဘုရားဆွမ်းတင်သူဖြစ်၍ ဗုဒွတ်ဟူသော အမည်ကို အလုပ်သဘောအရ ခဏယာယီခေါ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ခွတ်ယာဆိုသည်ကား ဗုဒွတ်ဆိုသူ စားသောက်ရန် သီးသန့်ခွဲဝေပေးရေးနှင့် အသုဘရှုသူများစားသောက်ရန် ထမင်းဟင်းလျာ များကို ဦးဆောင်ချက်ပြုပေးတာဝန်ယူရသည်။ ခွတ်ယာ ဆို သူ ထမင်းချက် ပြုတ်၍မလောက် မှသော်လည်း အခြားအိမ်မှ ထမင်းဟင်းများကို တောင်းပိုင်ခွင့် ပို့ပိုင်ခွင့်မရှိချေ။ မချက်ရသေးသောဆန်၊ ဟင်း၊ ထင်းများသာကူညီပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ထမင်းဟင်းများကို ခွတ်ယာဆိုသူကသာလျှင် လောက်အောင်ချက်ပြုတ်ပေးရသည်။ ပထမနေ့ကသတ် ဝက်သားကိုလည်း နှစ်ရက်၊ သုံးရက်စာအခြောက်ခံထားရသည်။ ဤသို့ဖြင့် အသုဘကိုနှစ်ရက်၊ သုံးရက်ထားပြီးညအချိန်တွင် အပျိုလူပျို တို့သည် ရိုးရာဝတ်စုံများဝတ်ဆင်ပြီး ရိုးရာတူရိယာများဖြစ်သော (Riesa, Xieqxan, Phoeli, Tietiwn) စတူရိယာများကို ကိုင်ဆောင်ပြီးလျှင် အိပ်ခန်း၏ အလယ်တွင် အခု တခေါင်းကို ပတ်လည်ဝိုင်းတိုင်ကဆီ မီးခွက်များတပြောင်ပြောင် ထွန်းညှီးစေလျှက် ဂီတတူရိယာများတီးမှုတ်၍ ပျော်ရွှင်စွာမိုးတလင်း အသုဘစောင့်ကြရသည်။ အသုဘချမည်နေ့ကို ရောက်သောအခါ နံနက်စာထမင်းဟင်း များကို ဗုဒွတ်ဆိုသူက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်းပြင်ဆင်ရသည်။ ထို့ပြင် အိမ်၏တံခါးဝမှ ထရီ အနည်းငယ်ကိုလည်း ကင်ပွန်းသဘောယူကာ၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာတွင် မီးရှို့မည့် ဝါးစည်းများထဲတွင် ထည့်၍ သချိုင်းသို့ယူဆောင်သွားရသည်။ အသုဘအလောင်းခေါင်းကို ဆွေမျိုးများက ဝိုင်းဝန်းပိုး၍ လူသေ၏ခြေထောက်ဖက်ကို အလျင်သွားစေပြီး ဦးခေါင်းဖက်ကို နှောက် ချရသည်။ အိမ်အောက်ချသောအခါ ခြေရင်းဖက်မှထမ်း သူက လှေကားရင်းကို ( ၃ )ခါ ဖနောင့်ဖြင့် စတိတိုက်ကာ အိမ်ပေါ် ကျန်ရှိသူတို့ ကစပါးအနည်းငယ်ကို လှေကားရင်းနားတွင် အပေါ်မှနေ၍ အနည်းငယ်သွန်ချပေးရသည်။ ထို့နောက်မှသာ သင်္ချိုင်းသို့ အသုဘပို့ရန် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ လိုက်ပါပို့ဆောင်ရလေသည်။ သင်္ချိုင်းသို့မရောက်မီရွာအပြင်လမ်းခုလပ် (အမြဲသတ်မှတ်ထားသောနေရာ) တွင် စကောတစ်ချပ်ကို ပူးချည်ထားသော ဝါးကျည်တောက်နှစ်လုံးနှင့် အလယ်တွင် ငုတ်ရိုက်စိုက်ကာ ဗုဒွတ်လုပ်သူက ကြက်သားတစ်ဖုံနှင့် စပါးစေ့အနည်းငယ်ကို စုထားရသည်။ မိန်းမဖြစ်လျှင် မုန့် ( ၆ )ချပ်၊ ယောက်ျားဖြစ်လျှင်မုန့် ( ၇ ) ချပ် တို့ကို အိမ်၌ တစ်ချပ်(အသုဘထားရာနေရာ) လမ်းခုလပ်စကာရိုက်ရာတွင် တစ်ချပ်ထားရသည်။ ကျန်မုန့်များကိုသချိုင်းသို့ ယူသွား၍ ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးဆောက်ပြီး ပန်းကန်၊ ခွက်တို့နှင့်တင်ထားရသည်။ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန်ထင်းပုံစီနည်းမှာ အရှေ့နှင့်အနောက်ကိုအလျားပြုပြီး မိန်းမ ဖြစ်လျှင်ထင်းစီးခြောက်ထပ်၊ ယောက်ျားဖြစ်လျှင်ယင်းစီးခုနှစ်ထပ်စီ၍ ပုံရသည်။ ထင်းပုံထက်သို့ အလောင်းကို တင်သောအခါတွင်လည်း ယောက်ျားဖြစ်လျှင်နေထွက် ကြည့်ဟန်ဦးခေါင်းကို အနောက်ဘက်တွင်ထားသည်၊ မိန်းမဖြစ်လျှင် နေဝင်ကြည့်ဟန် ဦးခေါင်းကိုအရှေ့ဘက်သို့ ထားရသည်။ နန်းတော် ဦးတိုက်၊ နန်းတော်ကြည့်ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ထို့နောက်ဗုဒွတ်ဆိုသူ သည် အလောင်းကို မီးရှို့ သဂြိုဟ်မှုပြုရသည်။ လူကြီး၊ ဘိုးဘွားစသော ဂုဏ်သရေရှိသူတို့ဖြစ်မူအရိုးမကျွမ်းမီ ဗုဒွတ်ဆိုသူက ရေလုံအိုးဖြင့်မီးငြိမ်းရသည်။ အရိုး ကိုကိုးဖြင့်ကောက်ယူထားကြသည်။ သို့မဟုတ် အရိုးဂူ တည်ထားကြသည်။ စဉ့်အိုးတစ်လုံးတည်းတွင် လူသေအရိုး ဟူသမျှကို စုပေါင်းထည့်ထားကြရ သည်ဟူ၏။ ယခုခေတ်၌လူငယ်များသေ၍ မီးသင်္ဂြိုဟ်လျှင် ပြာဖြစ်သည်အထိ မီးကျွမ်း သဂြိုဟ်ပြီးမှ မီးသတ်ကြသည်။ ထိုသို့အသုဘအလောင်းကိုမီးငြိမ်းသတ်ပြီးသောအခါ ထိုသင်္ချိုင်းတွင် (တပေါင်) ခေါ် ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးကို အလျား၊ အနံ ( ၂ )တောင်ပတ်လည် ဆောက်လုပ်ထားရသည်။ ဝိညာဉ် တဲအိမ်ပေါ်တွင် သေသွားသူ အသက်ရှင်စဉ်က အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း တို့ကိုထားသကဲ့သို့ နေရာတကျထားပေးရသည်။ လူအို ဖြစ်လျှင် လူအိုတို့၏အသုံးအဆောင်၊ လူပျို၊ အပျိုဖြစ်လျှင် လူပျိုအပျိုတို့၏အသုံး အဆောင်နှင့်ကလေးဖြစ်လျှင် ကလေးအသုံးအဆောင်တို့ကို ထားပေးရသည်။ ဤသို့ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးများ ရှေးရိုးရာဆောက်လုပ်ထားရသော ဓလေ့တို့သည် လည်း သစ်၊ ဝါးပေါများသော တောတောင်ဒေသတို့တွင်နေထိုင်ကြသော လူမျိုး တို့သာ ပြုလုပ်မြဲရှိကြသေး၏။ သစ်ဝါးရှားပါးသောဒေသတွင် နေထိုင်သူတို့မှာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ မီးသွေးပုံတွင် သစ်ရွက်၊ သစ်ခက်စိုက်၊ မိုးထားခြင်းတို့သာပြုနိုင်ကြသည်။ ဤသို့ မြိုလူမျိုးတို့၏ ရှေးရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်မှု ပြုကြပြီးလျှင် ရေချိုးခြင်း၊ ကင်းပွန်းရည်တိုက်၊ အိမ်ပြန်ကြခြင်း တို့သည်ကား ရှေးအိန္ဒိယ ထုံးစံနှင့် တူညီဟန်ရှိလေသည်။ အသုဘသဖြိုလ်ပြီးလျှင် အသုဘနှင့်ပတ်သက်သော အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်သွားစေခြင်း၊ ကင်းဝေးသွားစေခြင်းအကျိုးငှာရေလောင်း၊ ရေချိုးပြန်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ရခိုင်ဒေသသို့ ကိုလိုနီခေတ်တွင် အစောဆုံး ရောက်ရှိခဲ့သည့် Forchhammer ၏ စာအုပ်တွင် မြို လူမျိုးတို့၏ ရှေးဟောင်းသင်္ချိုင်းမြေရှိ ကြောင်း၊ အရိုးအိုများဖြင့် မြှုပ်နှံထားသည်ကိုတွေ့ရကြောင်း၊ ဖော်ပြပါသည်။ ထိုသင်္ချိုင်းမြေသည် မင်းပြားကျိန်းတောင်၊ တောင်တန်း၏မြောက်ဘက်ကျသော တောင်ထိပ်တွင်ဟု ဆိုသည်။ မြို(ခမိ) မျိုးနွယ်များသည် မီးချောင်းကို အခြေခံကာ ခူမီးတို့၏ ဖိအားကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ရခြင်းဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ထိုရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ရှစ်ရာစုခန့်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းယူဆရသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၏ နှုတ်ရာဇဝင်များအရ တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးမှ မြောက်ဘက်သို့ပြန်ဆန်တက်ရကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဖျားဆုံး မင်းပြားနယ်သို့တိုင်ရောက်ရှိပြီး ထိုအရပ်တွင် မြိုတောင်အမည်ရှိ တောင်တွင် အရိုးအိုး များထားရှိကြောင်းတွေ့ရသည်<ref>Dr. E. Forchhammer, Report on the Antiquities of Arakan (Rangoon, Superintendent Government Printing, 1891), 54.</ref>။ ထိုအချက်မှာ အရှေ့ဘက်မှ မွန်ဂိုလွိုက်မျိုးနွယ်များ ရခိုင်ပြည်သို့စတင် ဝင်ရောက် လာချိန်လည်းဖြစ်လေသည်။ ထိုဖိအားကြောင့် မြောက်ဘက်နှင့်အနောက်ဘက်သို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းသွားပြီး နေရာ ဖယ်ပေးရသည်<ref>Maurice Collis, “ Araken’s Place in the Civilization of the Bay: A Study of Coinage andForeign Relations”, Journal of the Burma Research Society, vol. XV, I, p 488, 1925. Quoted in Noel F. Singer, Vaishali and the Indianization of Araken( New Dehli, APH Publishing Corporation, 2008), p 90-91</ref>။ ကလေးငယ်သေလျှင် လသားငယ်မဟုပ်က သို့မဟုပ် တပတ်အတွင်းဆုံးသူဖြစ်က သင်္ချိုင်းတွင် မသင်္ဂြုဟ်ရပေ။ အလောင်းကို ဖျာဖြင့်လိပ်ကာ ရွာအနီးရှိ ဆိပ်ငြိမ်နေရာ၌ ကြိုးဖြင့်ချည်ကာ သစ်ပင်၌တွဲလောင်းထားရသည်။ ၎င်းကို အသက်ကြီးသောလူကြီးတွေ သာလုပ်ရသည်။ မြိုစကားဖြင့် NABAUQBAN<ref>နာဘာ့ဘင် ၏အဓိပ္ပာယ်သည် တွဲလောင်း ချထားခြင်း ဖြစ်သည်။</ref> နာဘာ့ဘင် ဟူခေါ်သည်။ == မြိုလူမျိုးတို့၏ ဆွေမျိုးနာမည်များ == မြိုလူမျိုးတို့သည် ဖသားစုမှ စတင်ရေတွက်သော ဓလေ့ကို ကျင့်သုံးသည်။ မြိုလူမျိုးတို့တွင် ဆွေ မျိုးစု ( ၁၀၂ ) ကျော်ရှိသည်။ သို့သော် အဓိက ဆွေမျိုးစု ( Clans) များအား ( ၆၈) ခု အနေဖြင့်လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်သည်။ [[ဖိုင်:မြိုလူမျိုးတို၏ဖသားစုဓလေ့.jpg|thumb|မြိုလူမျိုးတို့၏ဖသားစုမှ စရေတွက်သော အချက်ပြဇယား]] The British Burma စာအုပ်တွင် ယနေ့ ချင်းပြည်နယ် နှင့် မီးချောင်းပီချောင်း တဝိုက်ရှိ မြိုလူမျိုး ဆွေမျိုးစု ( Clans) (၁၅) ခုအား ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ==ရိုးရာဓလေ့ ပုံပြင်များ== ===ဖန်ဆင်းခြင်း ပုံပြင်=== == ကိုလိုနီခေတ် == ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲပြီးနောက် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီကို ကိုလိုနီစနစ်ဖြင့် နယ်ချဲ့တို့က ဖိနှိပ်အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ရခိုင်နှင့်အတူ မြို ခေါ် ခမိ တိုင်းရင်းသားများလည်း ခံခဲ့ကြရသည်။ == လွတ်လပ်ရေးရပြီး == ၁၉၄၇ ခုနှစ် နယ်မြေဒေသစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မတီ၏အစီရင်ခံစာ တွင် မြိုလူမျိုးတို့သည် ဗမာများနှင့်ပူးပေါင်းချင်ပါကြောင်း သို့သော် မိမိတို့ လူမျိုးအား မိမိတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံများဖြင့်နဲ့သာ အုပ်ချုပ်လိုပါကြောင်း အထက်ပါအကြောင်း အရာများသည် မိတ်စာဝကျေးရွာ တွင် မြို တမျိုးသားလုံးများနှင့် စည်းဝေး ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း ဦးလွန်ပု<ref>ဦးလွန်ပု မြိုချင်းသည် မြိုဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချသဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက် (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) မ ( ၁၉၈၂ - ၈၃ ) မဟာဝိဇ္ဇာ (မြန်မာစာ) ဘွဲအတွက် တင်သွင်းသောကျမ်း၊ မောင်စာခေါင် ( ၁၉၉၀) ၏ အဖိုးဖြစ်သည်။</ref> ( မြိုချင်း ) Lunpu Mro Chins ဆိုထားသည်<ref>REPORT OF THE FRONTIER AREAS COMMITTEE OF ENQUIRY, 1947,(P. 95, 96) </ref>။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ဖဆပလပါလီမန် ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် မြိုအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးပါတီကို တည်ထောင် ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို (ခေါ် ) ခမိအမျိုးသားညီညွတ်ရေး ပါတီကို ဦးစံသာအောင်မှ ထူထောင်သည်။ ယင်း ခေတ်အချိန်က မြို ခေါ် ခမိ အမျိုးသားများသည် အသိပညာ ဗဟုသုတ နည်းပါးကြသေးသည့်အတွက် ဝိဝါဒများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ၊ ဒေသစွဲများ ရှိနေကြခြင်းကြောင့် လူမျိုး အမည်နာမကို သမိုင်းမှတ်တမ်းအရ မြို မှန်သည် သို့မဟုတ် ဘာသာစကားအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည့် ခမီ မှန်သည်ဟု အငြင်းပွားပြဿနာဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၇၁-၇၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်မှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ခံသည့်အခါ နေထိုင်သည့် ဒေသတစ်ခုစီရဲ့ အစွဲ၊ ဝိဝါဒများကြောင့် မြို နှင့် ခမိ တိုင်းရင်းသားဟု နှစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။ <ref>၁၃ ရက် ၁ဝ လ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ကြေးမုံသတင်းစာ။</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} s94d80xlr0i3ugwwjirg976z74qrur7 1045258 1045257 2026-07-30T12:28:14Z Dr Lotus Black 31011 "[[မြို(ခမိ)လူမျိုး]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည်: article is heavily disputed ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ)) 1045257 wikitext text/x-wiki {{အငြင်းပွားဖွယ်}} မြန်မာ အစု လူမျိုးများအနက် '''မြိုနာမည်ခံခမီလူမျိုး''' တို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ ရခိုင်ရာဇဝင်များ၏ ဖော်ပြချက်များတွင် ( မရူစာမြိုလူမျိုးတို့သည်) ရခိုင်ပြည်နယ် သို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်လာသော လူမျိုးများ ဖြစ် သည်ဟုဆိုသည်။ မိမိ ကိုယ်ကို မြိုနာမည်ခံ ခမီ စကားအားဖြင့် ခမိ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်၊ ‘လူ’ ဟု အနက် ရ သည်> မြိုနာမည်ခံခမီ​လူမျိုးများသည် ကိုယ်ပိုင် ဘာသာ စကား၊ ယဉ်ကျေးမူ ရှိသည်။ မြိုနာမည်ခံ လူမျိုးသည် မျိုးနွယ်ကွဲ များပြားသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ မြိုနာမည်ခံ အမျိုးကွဲပေါင်း (၁၀) ကျော်ရှိသည်<ref>မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၊ တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ (ရခိုင်၊ စာပေဗိမာန်ပုံနှိပ်တိုက်၊ (​ မြို မရူ ချိန်က ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းဧကရာဇ်များအဖြစ် နန်းတက်၍ "မြို" မင်းဆက် နှစ်ဆက်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုသို့ မြိုမရူ မင်းဆက် နန်းတက်ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုခုနှစ်အထ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။ ဤသို့ မြိုမရူ မင်းဆက် နှစ်ဆက် ထူထောင်ခဲ့ဘူးသော မြိုမရူ လူမျိုးတို့မှာ ယခုအခါ မထင်မရှားသော လူမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိကာ၊ အခြား မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဘွားတို့ကပင် မြိုမရူလူမျိုးတို့အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၉) အပိုင်း (ခ)</ref> မြိုမရူလူမျိုးတို့သည် မြိုမရူ တို့အခေါ် တွီပင်<ref>တွီဘင်၏ အနက် ကား ရေကြည် အစိုင်အခဲ့ ထွက်ရာ အရပ်ဖြစ်၏။</ref>(တိဗက်) ဒေသမှ ဆင်းသက်လာကြသော မျိုးနွယ်စုဖြစ်သည် ဟု မြိုမရူ လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာသီချင်း၊ ဝတ္ထု၊ ပုံပြင်များအရ သိရပေသည်။ ထိုနေရာမှ တောင်ဘက်သို့တရွေ့ရွေ့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရုန်ခိုတွင်နှစ် သုံးဆယ်ခန့်နေထိုင်ကြကြောင်း၊ ထိုမှတဆင့် မတူပီနယ် စဖွယ် (C တောင် သို့ရောက်ရှိလာကာ ထိုနေရာတွင် နှစ်ပေါင်း ( ၃၀၀ ) ခန့်နေထိုင်ကြကြောင်း ထို့နောက် ပလက်ဝနယ် ခန်လုံးမွယ် ( သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြ ကြောင်း ခန်လုံးမွယ်မှ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ စုန်ဆင်း သွားကြကြောင်း ခူမီး (ခမီး) သမိုင်းက အခိုင်မာ ဆိုထားသည်<ref>ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်းနေ ကနဦးတိုင်းရင်းသားများ၏ ဝင်ရောက်လာရာလမ်းကြောင်း ပဏာမလေ့လာချက်စာတမ်း (ရိုဆန်း)</ref>။ မြိုမရူလူမျိုးတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်တွင် ရှေးက ဝါရဓမ္မတူ၏သား ခေါစာပတိသည် နောက် လိုက်ဗိုလ်ပါတစ်သောင်းနှင့် အားသံပြည်မှ တဆင့် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ညှာတစ်ခုသော နေရာတွင် ခြံစည်းရိုး ( ၇ ) ထပ်ကာရံကာ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ တိဗက်ဒေသမှ အာသံ မဏိပူရ၊ ယနေ့ချင်းပြည်နယ်၊ မာတူပီ၊ ပလက်ဝ ဒေသမှ ရှေးခေတ် ရက္ခပူရတိုင်း ဓညဝတီ သို့ ဘီစီ ၃၃၂၅ မတိုင်မှီ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ ဆင်းသက်လာကြစဉ် တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဝှမ်းဒေသသို့ ရခိုင်လူမျိုးများ မြောက်ဘက်မှဝင်ရောက်လာရာ မြိုမရူတို့သည် အဆိုပါဒေသတွင်ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်ကြောင်း ပထမဓညဝတီကိုတည်ထောင်ကာ ရခိုင်မင်းဆက်ကို တည် ထောင်ခဲ့သော သူရဲကောင်း မင်းမာရယုသည် "မြို"အကြီးအကဲတစ်ဦး၏သမီး မပိန်နှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် "မြိုမရူ"လူမျိုးတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုစဉ်က ကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက် မင်းမှုဆိုးသွမ်းနေကြသော ဘီလူးများကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ရခိုင် သမိုင်းများက ဆိုသည်။ ထိုအကြောင်းကို အဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ် ( ၆ ) တွင် 'မာရယုလျှင်၊ ဘဖြူမြိုထီး၊ သင်းကြီးအောင်လာ၊ သည်းချာဒေဝီ၊ သမီးဘီနှင့် ယှဉ်မှီတကွ' ဟူ၍ စပ်ဆိုထားသည်။ ရခိုင်မဟာမုနိ ဘုရားသမိုင်းစာအုပ်တွင် 'မာရယုသည် စွမ်းရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ မြိုမရူလူမျိုး ခေါင်းဆောင်ရအောင်လာ၏ သမီးနှင့်လက်ထပ်သည်' ဟုဖော်ပြထားသည်။ ဒေါက်တာ ပင်မလာဂါတ်မင် ၏ စာအုပ်တွင် ဤသို့ဖော်ပြထားသည် “ရခိုင်ပြည်တွင် မည်သူတို့ အစောဆုံးအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြလဲ့ ဆိုသည် ကို တပ်အပ်မပြောနိုင်ပါ။ ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးမှာ ဝေးလံခေါင်ဖျား ဒေသများတွင် ယခုအထိရှိနေဆဲဖြစ်သည့် ချင်း၊ မြိုမရူ နှင့် သက်စသည့် မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ပါလိမ့်မည် တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဉ်ကျေးမှုချင်းလူမျိုးများစာအုပ်တွင် မြိုမရူ (အဝ) တို့မှာ ခူမီး (ခမီး) တို့နှင့်အတူဆင်း သက်လာပြီး ခန်းလုံတောင်တွင် ခူမီး(ခမီး) အုပ်စုများနှင့် ခွဲကာ မီးချောင်း၊ ရန်ချောင်း၊ သရီချောင်းအတိုင်းစုန်ဆင်းလေသည်။ မီးချောင်း၊ သမိန်ချောင်းများတဝိုက်နှင့် တောင်ပေါ်တွင်နေထိုင်သူများကို တောင်မြိုမရူ<ref>တောင်ပေါ်အရပ်တွင်နေထိုင်သောကြောင့်တောင်မြို ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်းတော မြို့နယ်မှမြိုမရူစားများကိုလည်း တောင်မြိုမရူ ဟုခေါ်ဝေါ်လာသည်။</ref> များဟုခေါ်ကာ မီးချောင်းနှင့် သမိန်ချောင်းဝ တွင်နေထိုင်သူများကိုချောင်းကို အခြေခံကာ ခူမီးတို့၏ ဖိအားကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ရခြင်းဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ထိုရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ရှစ်ရာစုခန့်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းယူဆရသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၏ နှုတ်ရာဇဝင်များအရ တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးမှ မြောက်ဘက်သို့ပြန်ဆန်တက်ရကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဖျားဆုံး မင်းပြားနယ်သို့တိုင်ရောက်ရှိပြီး ထိုအရပ်တွငတောင်တွင် အရိုးအိုး များထားရှိကြောင်းတွေ့ရသည် မြိုမရူလူမျိုးတို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တောတောင်ထူထပ်သော အရပ်ဒေသ၊ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင် အနီးရာသီဥတု အေးမြသောဒေသများတွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ မြိုမရူလူမျိုးများ ကို ချင်းပြည်နယ် မီးချောင်း နှင့် သမိန်ချောင်းတွင်လည်းကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့ဟောင်း (မြောက်ဦး) မြို့နယ် အကြီးတော်မတိုက်နယ် နှင့် ရမ်းချောင်း တိုက်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ သရီချောင်း၊ ပီချောင်း၊ ယိုးချောင်း နှင့် တောမိရွာတွင်လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်ရှိ၊ စမ်းမတီးချောင်း၊ တောဖျားချောင်း၊ ကြိမ်ချောင်းနှင့် မောင်မချောင်း တွင်လည်းကောင်း၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် စိုင်းဒင်းဒေသ<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ (အလင်းသစ်စာပေတိုက် - ဒု၊ ၂၀၀၇)၊ စာ - ၉၉၊ ၁၄၃။</ref> နှင့် ပေါက်တောမြို့နယ်တို့တွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ ==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ== မြိုလူမျိုးတို့တွင် နေရာ ဒေသ နှင့် လိုက်၍ ဒေသိယ ဘာသာစကား အနည်းငယ် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းကိုခေါ်ဆိုသောအခါ “အ” သို့မဟုတ် “လ”နှင့်စ၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်<ref>ထင်အောင် (ကျောက်တော်)၊ နိုင်ငံတော်မှပေးသော အခွင့်အရေးနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသား မြို( ခမိ ) များရပ်တည်မှုစာတမ်း ( ၂၀၁၅၊ စာ-၇</ref>။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်သွယ်ပြောဆိုသောစကား များအား ခြုံငုံကြည်သော် အောက်ပါ ဒေသိယ အုပ်စုများကိုတွေ့ရသည်။ # ဝါကုန် (Vaqkun) # တွီရွန် (Tuiron) # ခိုင်နက် (Xienauq) # ခါတက် (Xautau) # ပါမနက် (Pamnauq) # လေခခ် (Likhy) # အကေအလောင် (Akiealon) တို့ ဖြစ်သည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြိုဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀၊ စာ- ၄။</ref>။ အထက်ပါ အကြောင်းအရာသည် ချင်းပြည်နယ်မှသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကုလားတန် မြစ်ဝှမ်းတလျှောက် ပြောဆို ဆက်ဆံကြသော မြိုလူမျိုးတို့၏ ဒေသိယ စကားပြော ဆိုသော အစုပင် ဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စု ကြားတွင် ဝါကုန်းစကား အပြော များဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဗမာ့ သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အပိုင်း ( ၁ ) နောက်ဆက်တွဲ့ စာမျက်နာ ၄၃၇ တွင် မြိုလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားကို ဤသို့ဖော်ပြထားသည်<ref>Morgan, Census of Burma 1911, volume IX, Burma Part-I, Reports, - 256</ref>။ မြို လူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ရိုးရာဓလေ့တို့သည် တောင်ပိုင်း ချင်း များနှင့် ပိုမို တူညီမှုများသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် ဘာသာစကားတွင် ခူမီး( ခမီး ) များနှင့် ၇၈% ရာခိုင်နှုန်းတူပြီး မရူစား ( မြို) နှင့် ၃၉% ရာခိုင်နှုန်း တူသည်<ref>SIL, 2012</ref>။ ထို့ကြောင်း Captain G.C. Rigby ၏ History Of Operation in Northern Arakan and the Yawdwin Chin Hills (1896-97) စာအုပ်တွင် ဤသိုဖော်ပြထားသည်။ Mro much resemble the Kwaymis. The dialect spoken by them is different, but allied to that of the kwaymis<ref>Captain G. C. Rigby, “History Of Operations in Northern Arakan and the Yawdwin Chin Hills, (MIZORAM, 1896-97), P-175.</ref> . မြိုလူမျိုးတို့သည် ခူမီး များနှင့်များစွာ တူညီမှုရှိ၏။ ဘာသာစကားတွင်ကွဲသည်။ သို့သော်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်စပ်မှု ရှိသည်၊ ( မြို တို့သည် များနွယ်ကွဲများစွာ ရှိနေသေးသည်ကိုနားလည်စေရန်သာ ဖြစ်သည်။ ) စာပေတွင်ဝါကုန်းစကားကို အဓိက ထားသုံးသည်။ မြို တို့တွင် ကိုယ်ပိုင်စာပေ ရှိသည်။ ၎င်းစာပေကို ၁၉၉၇ - ခုနှစ် တွင် ဆရာ ဦးကျော်သာအောင် (ကေဖ) က ဂျာမန် စာပေပညာရှင် Dr. Kenneth Greggerson ၏အကူညီရယူကာ ရောမအက္ခရာဖြင့် တီထွင်သည်။ ၎င်းတို့ ဂျာမန် ဆရာ မ ဟေလဂါ ၏ မြို လူမျိုးတို့ အပေါ် ထား ရှိသည် မေတ္တာသည်သည် အဓိက အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ သူမသည် မြို စာ ဖြစ်မြောက်ရေးအား အဓိက ကူညီပေးသူ ဖြစ်သည်။<ref>ထင်းအောင် ( ကျောက်တော်)၊ ဘဝပုံရိပ်များ၊ ( Grace စာပေ၊ ၂၀၀၆)၊ စာ-၉၈။</ref>။ [[ဖိုင်:Mro Language 002.png|thumb| မြိုလူမျိုးတို့အသုံးပြုသည် မြိုစာပေ အက္ခရာ]] ==ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု== ရှေးကမြိုလူမျိုးတို့သည် မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ်သူများလည်း ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများသည်လည်း မိမိတို့ ရိုးရာနတ်ကိုလည်း ပူဇော်ကြသည်။ ရိုးရာ နတ်များ မှာ အိမ်စောင့်နတ်၊ ယာစောင့်နတ် များ ဖြစ်သည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ နတ်ကိုးကွယ်မှု ဆိုရာ ၌ ထူးခြားချက်တစ်ခုတွင် မြို လူမျိုးတို့သည် “KNIQKHOEQMAQ” ကနိခွတ်မာ ဟူသော ရိုးရာနတ် ဘုရားအဖြစ် အထူးယုံကြည်ဟန်ရှိသည်။ “ကနိခွတ်မာ” ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြိုတို့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအားဖြင့် စကားလုံး နှစ်လုံး အား ပေါင်းစပ်ထားသော အရာ ဖြစ်သည်။ မြို ဘာသာစကားဖြင့် “နေ” အား “ကနိ” ဟု ခေါ်သည် “ခွတ်မာ “သည် စကြဝဠာ ဟု အနက် ရသည်။ “ကနိခွတ်မာ” သည် နေနှင့် စကြဝဠာကို ပိုင်သော ဖန်ဆင်းရှင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မြိုလူမျိုးများသည် အထူးအဆန်း အံ့ဖွယ်သရဲများကို တွေ့ကြရာ၌ "ကနိယို´ခှါယို" (Kniq Jy, Xajy) (နေနဲ့လ)ဆိုပြီး၊ အာမေဍိတ်သံကို ပြုနေကြသောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် မြို လူမျိုးတို့တွင် အခက်ခဲ ပြဿနာများ၊ဖျားနာမှုများရှိလျှင်သာ “ကနိခွတ်မာ” အား တောင်းတကြသည်<ref>Luke Ahka, “The Anthropological Studies of Mrokhami People with Relevant Method for the Gospel: Cultural Anthropology For Christian Mission,” (Yangon, 2012), Page -2.</ref>။ ဖန်ဆင်းခြင်း ပုံပြင်များတွင် KOEQMRIKOEQMRAN “ခွတ်မရိခွတ်မရင်” ဟူသော အသက်ကြီး အဖွားအိုသည် လူ့မိန်းမနှင့် ယောက်ျားအား ‌မြေမှုန့်မှ ဖန်ဆင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ # - ဒသရာဇမင်း လက်ထက် ( ၄၈၅ ခုနှစ် ) တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျောက်ကွယ်နေသော မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်အား ရှာဖွေရန် စေခိုင်း လိုက်သော မြိုသင်းကြီး ရဟောင်လာ၊ အပေါင်လာတို့ကို “မြိုခွေးမွေး”၊ “ခွေးမွေးတောင်မြို”ဟုတညီတည်း မှတ်တမ်း တင်ထားပေရာ မြိုလူမျိုးတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအား ယခင်ကပင် ယုံကြည် ကိုးကွယ် လာခဲ့ကြောင်း သိရှိနိုင်ပေသည်<ref>ရခိုင် မင်းသမီး ဧချင်း အပိုဒ်(၁၉)တွင်ေဧး တုံမွေးမိ၊ နာထွေရှိလော၊ ဂေါလိယမင်း၊ သားရင်းသည်းချာ၊ ဒသရာလျှင်၊ မဟာမုနိ၊ ရှိရာအကြောင်း၊ ပေါင်းလောင်းမြို့ထီး၊ သင်းကြီးညွှန်ပြ၊ ပုညကြီးတွေ၊ လွန်ရိုသေလျက်၊ ဝင်လေသင်းတက်၊ ထွက်ခဲ့သင်တုတ်၊.......</ref>။ # - မြိုလူမျိုးတို့၏ ရှောဦးစွာ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ် မှု သည် မီးချောင်းသေဒမှ ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် တွင် ဧပြီလတွင် ပလက်ဝမြို့နယ် မီးချောင်းဒေသမှ မြို လူမျိုး ခရစ်တော် ကို ပထမဆုံးလက်ခံပြီး နှစ်ခြင်းခံသည်ဟု ဆိုသည်<ref>A. T. Houghton, Dense Jungle Green, 1937. 172-190.</ref>။ # - ၁၉၀၇၊ ဇူလှိုင်လတွင် မရာဧဝံဂေလိ သာသနာသည် မြို လူမျိုတို့ကြား ဝင်ရောက်ခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်<ref>HC. Bizo, the Study of Mara Evangelical Church and her Mission: Education in Mission Fields (Thesis, MIT, Yangon, 2017), 124.</ref>။ ယခုအခါ မြိုလူမျိုးကိုးကွယ်ကြသော အဓိကဘာသာများမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ရိုးရာနတ်ကို ပူဇော်ပသသော အချို့သော မြိုလူမျိုးများလည်း ရှိကြပေသေးသည်။ ==ဝတ်စားဆင်ယင်မှု== မြိုလူမျိုးတို့သည် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး လာသည်နှင့်အညီ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုများသည်လည်း ခေတ်ပေါ် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို အလေးထား ဝတ်စား ဆင်ယင်လာကြသည်။ တိုင်းရင်းသားဆိုင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ပွဲလန်းသဘင်များတွင်သာ မိမိရိုးရာ ဝတ်စုံများကိုသာ ဝတ်ဆင်လာကြသည်။ သို့သော် ခေတ်အလိုက် ပုံစံအနည်းငယ် ပြောင်းလဲမှုများလည်း ရှိသည်။ ===ရှေးအမျိုးသားတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု=== ရှေး မြို လူကြီးတို့သည် အလျှား (၁၂)တောင်၊ အရှည်ရှိသော တောင်ရှည်ပုဆိုးကို ရှေ့တစ်စ၊ နောက်တစ်စထား၍ ခါးတောင်း ကျိုက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ရှေ့အစ နောက်အစသည် တွဲလွဲကျသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ပိုးလုံချည်၊ ခေါင်းပေါင်း ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုသို့ဝတ်လျှင် ဂုဏ်သရေ ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ မင်္ဂလာပွဲနှင့် မင်းခန်း မင်းနားတို့တွင် ပေ (၂၀) ထက်ကျော်သော ဂျက်ခုတ်ရက်ထည်ကို ခါးတွင် သုံးပတ် ပတ်ပြီး နောက်မြီး စွမ်း ရှည် ကို ပေါင် နှစ်ဘက်လုံး သုံးပတ် ကျော့ဝတ်ကာ ရှေး မြီး နောက် မြီးကို လက်ဝဲဘက် ခါးဆီတွင် အစချင်းပူး ချည်နှောင်လျှက် အစွန်းတူ ချထားရသည်။ ကိုယ်ဝတ် အင်္ကျီကို ကား ကောင်းမွန်စွာ ရက်လုပ်ထားသော အဖြူ ရက်ထည်ပေါ်တွင် အနီစင်းကြောင်း လက်ဝဲ၊ လက်ယာ နှစ်ကြောင်းစီ ရှေ့နောက် လေးကြောင်းပါသော ဂျက်ခုတ်ရက်ထည် အင်္ကျီလက်တို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့မဟုပ် အလျှား (၆) ပေ၊ အနံ (၄) ပေ ရှိ ပန်းအလှများ ဖော်ဆောင် ရက်လုပ်ထားသော “နီလိုင်”(Ielien)ခေါ် ကိုယ်လွှမ်းစောင်ကို လည်း ဘယ်ဖက် ပခုံးပေါ်တင်ပြီး လွှမ်းခြုံလေ့ရှိသည်<ref>စိန်သာအောင် ( ပလက်ဝ)၊ “မြို”တို့အကြောင်း ရှေးဖြစ်ဟောင်းဆောင်းပါးစုများ၊ ၂၀၁၅၊ (စာ- ၁၂၄)</ref>။ သို့သော် မြိုလူမျိုးများသည် ရှေးရှေးကခန္မာကိုယ် အထက်ပိုင်းတွင် အဝတ်မဲ့ နေလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးမြိုလူကြီးများသည် ယောင်ထုံးကို ဘယ်စောင်းထုံးလျှက် “လူ့ပေါင့်”(Luponq) ဟုခေါ်သော ခေါင်းပေါင်း ဖြူ ပိတ်စ (သိုမဟုပ်) ပန်းရောင် ကို ပေါင်းကြသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပိုးခေါင်း ပေါင်းကို ပေါင်းကြသည်။ ခေါင်းပေါင်ထည်ကို “လူ့ပေါင့်”(Luponq)ဟုခေါ်သည်။ ဆံထိုးကို “ဆင်ဘိန်းဟုခေါ်ကာ ပန်းဖွာကို “အဆွီ”ဟုခေါ်သည်။ နား နှစ်ဖက်တွင်အချင်း နှစ်လက္မရှိ အဝိုင်းကွင်း နားကွင်းကြီး နှစ်ကွင်းကိုဝတ်ဆင်ထားသည်။ ထိုနားကွင်းသည် ဆင်းရဲ ချမ်းသာလိုက်၍ ဆင်းခဲ့သူတို့က ငွေသားနှင့်လုပ်ထားသော နားကွင်းကိုဝတ်ဆင်ကာ ချမ်းသာသူတို့ကား ရွှေဖြင့်လုပ်ထားသော သူနားကွင်းများကို ဝတ်ဆက်၍ မင်းမျိုးမင်းနွယ်ကား “တံကွစီ” “ရှည်စလ”ခေါ်သော ရတနာကိုးပါးဖြင့် စီခြယ်ထားသော နားကွင်းကြီးကို ဝတ်ဆင်၍ အန်ဘောင်ခေါ် နားကွင်းဝိုင်းတွင် ပန်းစွယ် ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ကွေးချထားသော နား ဋောင်းမျိုးကိုလည်းကောင်း စဉ်စဉ် ဓာတ်ရောင် (Deronq) ခေါ် ရတနာ စုံပါသော ပန်းဖူးနားဋောင်းမျိုးကို လည်းကောင်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မန်နရစ်၏ မှတ်တမ်းတွင် ဒုတိယမြောက်ဦးခေတ် နောက်ဆုံး မြို မင်း ဖြစ်သော သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်း၏ နားဋောင်းအကြောင်းကို ထွန်းရွှေခိုင် (စစ်တွေကောလိပ်) တွင် ဤသိုဖော်ပြသည်<ref>ထွန်းရွှေခိုင်(စစ်တွေကောလိပ်)၊ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်း မြို့တော်များ၊ စာ - ၁၄၁</ref>။ ဤကျောက်မျက် ရတနာတို့သည် သီရိသုဓမ္မဘုရင်၏ ကြီးမားသော တွင်းနှစ်ဖက်မှ တွဲကျနေပြီး ယင်းတို့ တောက်ပမှုကြောင့် ရာဇပလ္လင်အား စီခြယ်ထားသည့် အခြားကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ပုလဲတို့သည်ပင် အရောင် မှေးမိန်ကုန်ကြလေသည် ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။ ===အမျိုးသမီးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု=== မြိုအမျိုးသမီး များသည် ဒူးအောက်နားထိရှည်သော စကပ်ပုံ စံအိန ( ခေါ် ) ထဘီကို ရစ်ပစ်၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အနံတစ်ပေခွဲ၊ အလျှား ၂ ပေခွဲခန့်ရှိသော လေးတောင့်စွန့်ရှိ ရင်ကပ် (Ielienq) ကို ဘယ်ဘက်ချိုင့်ကြားမှ ညာဘက်ပခုံးပေါ် သို့ သိုင်းတင် ချည်နှောင်ရသည့် ရင်ဖုံး အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခါးတွင် သန္တာစေ့များကို သီထားသည့် ခါးပတ်များ၊ ငွေဒင်္ဂါးတန်ဆာများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သန္တာစေ့ပုတီးလည်ဆွဲများ၊ ငွေဒင်္ဂါးတန်ဆာ လည်ဆွဲများကိုလည်း ဆင်မြန်းကြသည်။ [[ဖိုင်:မြိုအမျိုးသမီး ချင်း.jpg|thumb| ၁၉၆၀- ခုနှစ်၊ ချင်းပြည်နယ် ဆမီးဒေသတွင် တွေ့ရသော မြိုအမျိုးသမီးပုံ]] ငွေလက်ကောက်၊ ငွေခြေကျင်း၊ ငွေနားဒေါင်းများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ နားဒေါင်းမှာ ကန်စွန်းပွင့် သဏ္ဌာန်၊ ခါးတွင် အနည်းငယ် ကျဉ်း၍ ၂ -လက်မခန့် ရှည်သည်။ ပွဲလန်းသဘင်များတွင် ငွေထည် လက်ဝတ် လက်စား များကို ဆင်မြန်း၍ ထောက်ပင် (ခေါ်) တံဘက် သင်တိုင်းကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် သန္တာစေ့ ပုတီးကုံး များကို တင်ထား ဆင်မြန်း ကြသည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ တိုးတက်မှုမြန်နေသော ယနေ့လူ့အဖွဲ့စည်းတွင် ခေတ်ပေါ်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ ဝတ်ဆင်လာမှုများ ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ တချို့ ရိုးရာ ဓလေ့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု မှုလများ အား မီးချောင်း၊ ပီချောင်း ဘက်တွင်သာ တွေ့ရှိနိုင်တောမည် ဖြစ်သည်။ [[ဖိုင်:မြိုအမျိုးသား သမီး (ရခိုင်).jpg|thumb|၁၉၆၀- ခုနှစ်၊ ရခိုင်ဒေသရှိ တွေ့ရသော မြို အမျိုးသမီးနှင့် အမျိုးသား]] ==အိမ်ထောင် မင်္ဂလာပြုခြင်း== မြိုတိုင်းရင်းသားများတွင် တရားဝင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းမပြုဘဲ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း ထုံးစံမရှိချေ။ အချင်းချင်း မေတ္တာမျှ၍ဖြစ်စေ၊ လူကြီး မိဘချင်း သဘောတူ စေ့စပ်၍ ဖြစ်စေ တရားဝင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားပေးလေ့ရှိ၏။ မိခင်၏ မောင်ဘွားသမီးတော်စပ်သူ သားအတွက်စေ့စပ်တောင်းဆိုလေ့ ရှိသည်။ ( မြိုတိုင်းရင်းသားတို့တွင် မောင်ဘွားတို့၏ သားက ညီမ၊ အစ်မတော်စပ်သူတို့၏ သမီးပျိုများကို ထိမ်းမြားခြင်း မပြုရချေ။ ) မည်သို့ဆိုစေ မြိုအပျိုလူပျိုများသည် လွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့၏ မင်္ဂလာဆောင်ပုံမှာ သတို့သား၏ မိဘတို့သည် ယူသည့်မျိုးနွယ် (M’joe Kshanq) နှင့်မယူသင့်၊ ပေးသင့်သော အမျိုး (M’joe Kaumien) ဟူ၍ ရှိသည့်အနက် မိမိတို့ ယူသင့်သောမျိုးနွယ်ဖက်က သတို့သမီး တစ်ယောက်ကို သားအတွတ် စေ့စပ်တောင်းလိုသော် ကြက်ဖတစ်ကောင်ဖြင့် ကြက်မြုတွင်ထည့်ပြီး ဓားတစ်ချောင်းဖြစ်စေ၊ လှံတစ်ချောင်းဖြစ်စေ ကြက်မြူးတွင်ထည့်ထိုး ၍ သတို့သမီးမိဘ အိမ်သို့သွား၍ စေ့စပ်ကြောင်း မေးမြန်းရသည်။ မိဘတို့က သဘောမတူလျှင်မရချေ။ အချို့ မိဘတို့သည် မိဘက သဘောမတူသော်လည်း - သမီး၏ဆန္ဒကိုသိလို၍ သမီးနှင့်တိုင်ပင်ပါအုံးဟုပြောတတ်ကြသည်။ ထိုအခါ “လော်ကီ” ခေါ် အောင်သွယ်ကသတို့သမီး၏အိပ်ရာသို့ ညနေ အချိန်သွားရောက်၍ ကြားနေပြောဆိုပေးရသည်။ မိမိတို့ အချင်းချင်း မေတ္တာရှိက ယောက်ျားလေးသည် မိဘဆွေမျိုးကို အသိပေး၍ တောင်းဆိုခိုင်းရသည်။ မိဘတို့ကလည်း လူငယ်တို့သဘောကို မေးမြန်းနားချပြီးမှ ဆောင်ရွက်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ညီအစ်ကိုဆွေမျိုးအုပ်စု အချင်းချင်းဖြစ်စေ၊ တူမတော်အုပ်စု ဖြစ်စေ ထုံးစံအရ သဘောမတူနိုင်ကြချေ။ အကယ်၍ လွန်ကျူးမိပါက မိန်းကလေးဘက်က မရမကဖျက်ယူကြသည်။ ဖျက်မရက ဆွေပြတ် မျိုးပြတ် ပြုကြသည်များ ရှိကြသည်။ သို့သော် ယခုခေတ်တွင်ကား မရှိကြတော့ချေ။ ===(က) ချွေးမရှာသွားခြင်း=== ချွေးမရှာသွားရာ၌ သူငယ်ချင်းများနှင့် လူလတ်ပိုင်း အိမ်ထောင်ရှိသူ တစ်ဦး, ဦးကိုခေါ်ဆောင်သွားရသည်။ ဤသို့သွားရာ၌ ‘စုံ’ မသွားရပေ။ ‘စုံ’ သွားလျှင် ‘မ’ မရနိုင်ဘဲ ‘မ’ သွားလျှင် ‘စုံ’ ရနိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ကျေးရွာသို့ရောက်လျှင် မိမိတို့ဆွေမျိုး သို့မဟုတ် အသိမိတ်ဆွေအိမ်၌ တည်းခိုပြီး ရွာလူပျိုခေါင်းကို အကူအညီတောင်းရသည်။ ရွာလူပျိုခေါင်းကလည်း တော်စပ်သည့်အမျိုးအနွယ်မှ သမီးပျိုများကို ပြပေးသည်။ ရွာလူပျိုခေါင်းက လူမျိုးဓလေ့၊ ရွာဓလေ့ထုံစံအရ တာဝန်ကျေအောင်ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ မိမိတို့စိတ်ကြိုက်မိန်းကလေးကိုတွေ့လျှင် အမူအကျင့်တို့ကို လေ့လာပြီး သက်ဆိုင်ရာမိဘများသို့ အသိပေးတောင်းဆိုရသည်။ မိန်းကလေး၏ဆန္ဒကိုလည်း အောင်သွယ်၍ မေးမြန်းရလေသည်။ မိန်းကလေးကို ယောက်ျားကလေးအိမ်သို့ ခေါ်ယူရာ၌ မိန်းကလေးသည် အော်ဟစ်ငိုကြွေးလေ့ရှိသည်။ ဤသည်မှာ သဘောမတူ၍ မဟုတ်ဘဲ မိဘအိမ်မှထွက်ခါနီး မျက်ရည်ကျမှ လင်သားအိမ်ရောက်သောအခါ ဆန်ရေစပါး ဥစ္စာရွှေငွေ ပေါများကြလိမ့်မည်ဟု အယူအဆရှိကြသည်။ အမှန်တွင် မိဘမောင်ဘွားများနှင့် မခွဲစဖူးခွဲရတော့မည်အသိဝင်၍ ဝမ်းနည်းရခြင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ===(ခ) အဘုံရွှီ (Abun Xui)=== မိန်းကလေးကို ယောက်ျားအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး သုံးလေးရက်အကြာတွင် မိန်းကလေး၏ မိဘဆွေမျိုးများက သမီးကိုယူရန်သွားရသည်။ ၎င်းကို ‘အဘုံရွှီ’ ဟုခေါ်သည်။ အဘုံရွှီရန်အတွက် မိဘက အရင်းနှီးဆုံးဆွေမျိုး တစ်ဦး,ဦးကို အဆုံးအဖြတ်ပေး၍ အခြားနီးစပ်ရာတို့နှင့်သွားစေသည်။ သမက်ရှင်ဘက်မှ သမီးရှင်ကို အဘုံရွှီရန်လာသည့်အခါ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရန် ကြက်ငှက်နှင့် ခေါင်ရည်အရက်တို့ကို အဆင်သင့်ထားရသည်။ ချွေးမအသွင်းအတွက် ငွေဒင်္ဂါး၊ ကြေးမောင်း၊ ဟင်းရံ (တူရိယာတစ်မျိုး)၊ ဓား၊ လှံ၊ တောင်နွား စသည်တို့ကို စုဆောင်းထားရသည်။ ယခုခေတ်တွင်ကား ပစ္စည်းများရှားပါးပြီဖြစ်၍ ငွေဒင်္ဂါးအစား ငွေစက္ကူများကို တန်ဖိုးကိုက်၍ ပေးကြရသည်။ အသွင်းငွေများ အားလုံးကို စုံစုံလင်လင် မပေးနိုင်သော်လည်း နှစ်ချို့တချို့ကို မင်္ဂလာနေ့တွင် ပေးရသည်။ ကျန်သောအသွင်းငွေများကို ကာယကံရှင် ဇနီးမောင်နှံက တဖြည်းဖြည်းပေးဆောင်ကလည်း ရသည်။ အကယ်၍ ဇနီးမောင်နှံသည် အသွင်းငွေကို စုံစုံလင်လင် မပေးနိုင်သည့်အကြားက သေဆုံးခဲ့လျှင် ကျန်ရစ်သူ သားစဉ်မြေးဆက် ပေးကြရသည်။ သားသမီးများမကျန်ခဲ့လျှင် အမွေဆက်ခံသူက ပေးရသည်။ ထိုအသွင်းငွေအပြင် ချွေးမ၏ ဦးရီးတော်သူကို ‘Abiedkan’ ခေါ် အသွင်းငွေအဖြစ် နွားတစ်ကောင် သို့မဟုတ် ငွေဒင်္ဂါး ၃၀ ကို ပေးရသည်။ အကယ်၍ မိဘများသေဆုံးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် မိဘများကိုယ်စား အရေးတယူ ကြည့်ရှုစောင်မရန် ဖြစ်သည်။ အသွင်းငွေကိစ္စကို အဘုံရွှီမင်္ဂလာတွင် မစားမသောက်မီ ဆွေးနွေးကြရလေသည်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပြေလည်ပြီးမှသာလျှင် ပွဲတော်ကိုကျင်းပကာ စားသောက်ကြသည်။ အကယ်၍ မပြေလည်က သမီးကိုခေါ်ယူပြီး ပြန်သွားကြသည်။ မင်္ဂလာပွဲလည်း မကျင်းပတော့ချေ။ ===(ဂ) မင်္ဂလာပွဲစာခြင်း=== သမီးရှင်နှင့် သမက်ရှင်တို့ ပြေလည်ကြသည်နှင့် ချက်ချင်းခေါင်ရည်ဖွင့်ကာ သောက်စားကြသည်။ ထမင်းဝိုင်းပြင်သည့် အခါ ဧည့်သည်များကို ဦးစွာကျွေးမွေးရသည်။ သားရှင်တို့က ဝက်သားစားရပြီး သမီးရှင်တို့က ကြက်သားစားကြရသည်။ ရောနှောစားမိက အမှားခံပြီး လျော်ကြေးပေးရသည်။ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတွင် ရွာသားများက ‘XuKau’ ခေါ် သစ်သားဗန်းကြီးများဖြင့် ထမင်းလာပို့ကြသည်။ အိမ်တစ်အိမ်မှ ကြက်တစ်ကောင် အရက်တစ်ပုလင်းစီ လာရောက်ကုူညီကြသည်။ ဤသည်မှာ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့၏ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ရိုင်းပင်းကူညီတတ်သော ဓလေ့ဖြစ်သည်။ ထမင်းကို နံနက်တစ်ကြိမ်၊ နေ့လယ်တစ်ကြိမ်နှင့် ညနေစာတစ်ကြိမ် စသည်ဖြင့် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ကျွေးမွေးကြသည်။ ===(ဃ) အဘုံလာ (Abun La)=== မိန်းကလေးမိဘများမှ ‘အဘုံရွှီ’ မင်္ဂလာပွဲပြုလုပ်ပြီး ချွေးမဖြစ်သူကိုအိမ်သို့ ပြန်ခေါ်သွားသည်။ ဤသို့ ပြန်ခေါ်သွားရခြင်းမှာ သမီးကို ပေးသင့်ပေးထိုက်သော ပစ္စည်းများကို အမွေပေးရန်နှင့် သမက်ရှင်ဆွေမျိုးတို့အား မိမိတို့က တဖန်ပြန်လည်ဧည့်ခံကျွေးမွေးရန် ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ ချွေးမဖြစ်သူအား မိဘတို့ခေါ်သွားပြီး လေးငါးရက်အကြာတွင် ယောက်ျား ဖြစ်သူက ဇနီးဖြစ်သူအား ခေါ်ယူရန် ဆွေမျိုးအပေါင်းအသင်းတို့အား ဖိတ်ခေါ်၍ လာကြသည်။ ၎င်းကို ‘အဘုံလာ’ ဟုခေါ်သည်။ အဘုံလာ သွားရာ၌ သမက်ဖြစ်သူက ယောက္ခမအတွက် ခေါင်ရည်ငင်ပြီး ယူသွားရသည်။ ယခုခေတ်တွင် အချို့က နို့ဆီများ ယူဆောင်သွားကြသည်။ ငယ်စဉ်တောင်ကျေးက တိုက်ကျွေးသော မိခင်နို့ရည်ကို ပေးဆပ်ခြင်းအဓိပ္ပာယ်ဟု ဆိုကြသည်။ ပေးရန်ကျန်သော အသွင်းငွေနှင့် ကြက်များကိုလည်း ယူသွားရသည်။ တချို့မျိုးနွယ်စုများတွင် ကြက်များကို ယောက္ခမဆွေမျိုး ညီအစ်ကိုများကို တစ်ကောင်စီ အသေသတ်၍ ပို့ကြရသည်။ ယောက္ခမအိမ်သို့ ရောက်သောအခါ ယောက္ခမက သမက်ဆွေမျိုးများနှင့် မိမိတို့ဆွေမျိုးသားသမီးများကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။ သမီးနှင့် သမက်အတွက် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်ရက်သော ‘ပဂျင်း’ ခေါ် မြို စောင်ထူကြီးကို ငါးထည်မှ ခုနှစ်ထည်ကိုလည်းကောင်း၊ ‘IeLienq’ ခေါ် “ရင်ကပ်”များကိုလည်းကောင်း၊ ‘Ienau’ ခေါ်ထဘီများကိုလည်းကောင်း လက်ဖွဲ့ပေးကြသည်။ တချို့တတ်နိုင်သောသူတို့က သမီးနှင့် သမက်တို့အတွက် ကျွဲ၊ နွားများကို အမွေပေးကြသည်။ ‘အဘုံလာ’ မင်္ဂလာပွဲအပြီး ပြန်ကြမည့် နံနက်တွင် သမီးသမက်တို့အတွက် ‘Awla’ ခေါ် စွယ်စုံဝက်ကောင်ကြီးကြီးကို သတ်၍ ထက်ဝက်ကိုချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးပြီး ထက်ဝက်ကိုအိမ်ပြန်လက်ဆောင် ထည့်ပေးလေသည်။<ref>ထင်းအောင် ( ကျောက်တော်)၊ ဘဝပုံရိပ်များ၊ (Grace စာပေ၊ ၂၀၁၆)၊ စာ-၁၆၈-၁၇၃။</ref> မှတ်ချက်။ ယနေ့ ခေတ်တွင် ကိုးကွယ်မှု ဘာသာအရ ခေတ်သစ် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်း များကို ကျင်းသုံး လာကြသည်။ ==ကလေးမွေးဖွားခြင်း== မြိုလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဓလေ့တွင် ကလေးမွေးဖွားသန့်စင်ပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၃၀ မှ ၆၀ ကြား မိသားစု နှင့် ထိတွေ့ ဆက်ဆံမှု မပြု လုပ်ရ‌ပေ။ မွေးဖွားမိခင်သည်အတွက် နေအိမ်၏နောက်ဖေးခန်းတွင် သီးသန့်မွေးဖွားခန်း ကိုဆောက်လုပ်ပေးရသည်။ မြို တို့တွင် ကလေး မွေးဖွား သန့်စင်သော မိခင်သည် ယောက်ျားလေး မွေးသည် ဖြစ်စေ၊ မိန်ကလေး မွေးသည် ဖြစ်စေ ရက်ပေါင်း ( ၃၀ ) ခန့် ထမင်း ဆားအနည်းငယ် နှင့် ရေ ကိုသာ သုံးဆောင်ရသည်။ ၎င်းသည် သန့်စေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက်ပေါင်း ( ၃၀ )ခန့် ထ္မင်းဖြူ နှင့် ရေ တစ်ခုသာ သုံးဆောင်ပြီးသည် နောက်တွင်၊ နောက် ထက် ( ၁၀ ) ရက်ထက်မံပြီးဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖြင့် ရေလုံ ပြု တ် ဆားအနည်းငယ် ထည့် စားရပြန်သည်။ ထို့နောက်မှ ပုံ မှန် သုံးဆောင် နိုင်သည် ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် သန့်စင်ခြင်းဟု ယူဆကြသည်။ နောက် ရက်ပေါင်း ၆၀ လွန်မှသာ မွေးဖွားခန်း ရှိ အသုံးဆောင် ပစ္စည်း များအား ဝေးရာသို့ လွှင့်ပစ်ပြီးမှ မိသားစုနှင့် အတူတကွ နေထိုင်ရသည်။ မွေးဖွားပြီ ကလေးသည် ရက်တစ်ပတ် ပြည့်ပြီး ချက် ကြွေပြီ ဆိုပါက လူကြီးများကို ခေါ်ပြီး ကင်ပွန်းတပ် ခေါင်းကြီး တောင်းခံရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် တချို့သာ ကျင့်သုံးကြသည်<ref>Luke Ahka, “The Anthropological Studies of Mrokhami People with Relevant Method for the Gospel: Cultural Anthropology For Christian Mission,” (Yangon, 2012), Page -5</ref>။ ==ရှေးရိုးရာအသုဘ အခမ်းအနားစီရင်ပုံ== မြိုလူမျိုးတို့၏ အသုဘ စီရင်ရေးတွင် ရှေးဦးစွာ ဗုဒွတ် (Budoe) တစ်ယောက်နှင့် ခွတ်ယာ (Khoejaq) တစ်ယောက်စီ ထားရသည်။ ဗုဒွတ်အမည် ခံသူသည် သေသောသူ အလောင်း၏ ခြေ၊ လက်, မျက်နာတို့ကို ရေနွေး ဖြင့် ဆေးကြောသုတ်သင်၍ အဝတ်တန်ဆာ သစ်တို့ကို ဝတ်ဆင်ပေးရသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗုဒွတ် နှင့် ခွတ်ယာ တို့ သည် သာမှန်သူတို့အနှင့် အတူတကွ စားသောက်နေထိုင် ခြင်း မပြု ရချေ။ သေသူ၏နားနှစ်ဘက်တွင် ထစ်ထွာခန်းရှိ သံစူးနှစ်ချောင်း ကိုဖြစ်စေ၊ ဝါးစိပ်ခြမ်းကို စူးလုပ်၍ ဖြစ်စေ၊ တစ်ဘက် တစ်ခုစီ နှစ်ချောင်း ထောင်ထားရလေသည်။ ချည်ဖြူ တစ်လိပ်ကိုလည်း တလားချည် အဖြစ် ခြေရင်းဘက်တွင် ထားပေးရသည်။ တစ်ဘဝ မှ တစ်ဘဝသို့ ကူတိုးကူရန် အတွက် ကူတိုးခအလို့ငှါ ငွေများကို မိဘဆွေမျိုး မိသင်္ဂတို့ကသေသူ၏ရင်ဘက်ပေါ်တွင် တင်ထားပေးထားကြသည်။ အလောင်းထားရန်ခေါင်းကို ဗုဒွတ်လုပ်သူက သေသူ၏ အရပ် အမောင်းအတိုင်း၊ နှီးဝါးဖြင့် ဖြစ်စေ၊ သစ်သားတို့ဖြင့်ဖြစ်စေ ဆွေမျိုးတို့နှင့် ပြုလုပ်ကြရသည်။ ပြုလုပ်ပြီးသောအခါ အလောင်းကို ခေါင်းသွင်းရန်အတွက် ဗုဒွတ်ဆိုသူက ဝါးဆစ်နှစ်ဆစ်ရှိသော ဝါးပိုင်းနှစ်ပိုင်းကို ယူ၍ အလယ် ဆစ်ဖောက် ပြီး ဝါး နှစ်လုံး ပူချည်၍ ရေဖြည့်အလောင်း ရေချိုးရန် ရေနွေးထမင်းချက်ရသည်။ ဟင်းအတွက် ကြက်ငယ်တစ်ကောင်ကိုယူ၍ အလောင်းမသွင်းရသေးသော ခေါင်းတွင် ရိုက်သတ်ရလေသည်၊ အမွှေးနှုတ်၊ မီးပြ၊ ကျောကုန်းမှခွဲအူနှုတ်ပြီးချက်သည်။ အလောင်းခေါင်းမသွင်းမီဧည့်သည်များ စားသောက်ရန် ဝက်ကြီးတစ်ကောင်ကိုသတ်၍ ဗုဒွတ် ဆိုသူက ဝက်သွေးကိုယူပြီး ခေါင်းတွင်ကင်းပွန်းတိုက်ရသည်။ ထိုအခါမှ ခွတ်ယာ ဆိုသူက ထမင်းဟင်းတို့ကိုချက်ပြုတ်ပေးရသည်။ ချက်ပြုတ်ပြီး သောအခါ ဗုဒွတ် ဆိုသူကဦးဆောင်၍ ဆွေမျိုးတို့ကအလောင်းကိုခေါင်းထဲတွင် သွတ်သွင်း ကြရလေသည်။ အလောင်းအထက်တည့်တည့်တွင်လည်း အမိုးမျက်နှာကျက်ကို ပြုလုပ် ပေးထားရသည်။ ခေါင်းသွင်းပြီးနောက် ဗုဒွတ်လုပ်သူက ခွက်ငယ်တစ်ခုတွင် ချက်ပြုတ် ထားသော ထမင်းနှင့်ကြက်သား၊ ဝက်သားစသော ဟင်းလျာများကို ထည့်၍ သောက်ရေတစ်ခွက်နှင့်အတူ သေသူ၏ခေါင်းဖက်တွင် ဘုရားကိုရည်စူး၍ အမြတ်တနိုး တင်ထားပေးရသည်။ သို့ဖြစ်၍ ထိုသူကိုပင် ဘုရားဆွမ်းတင်သူဖြစ်၍ ဗုဒွတ်ဟူသော အမည်ကို အလုပ်သဘောအရ ခဏယာယီခေါ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ခွတ်ယာဆိုသည်ကား ဗုဒွတ်ဆိုသူ စားသောက်ရန် သီးသန့်ခွဲဝေပေးရေးနှင့် အသုဘရှုသူများစားသောက်ရန် ထမင်းဟင်းလျာ များကို ဦးဆောင်ချက်ပြုပေးတာဝန်ယူရသည်။ ခွတ်ယာ ဆို သူ ထမင်းချက် ပြုတ်၍မလောက် မှသော်လည်း အခြားအိမ်မှ ထမင်းဟင်းများကို တောင်းပိုင်ခွင့် ပို့ပိုင်ခွင့်မရှိချေ။ မချက်ရသေးသောဆန်၊ ဟင်း၊ ထင်းများသာကူညီပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ထမင်းဟင်းများကို ခွတ်ယာဆိုသူကသာလျှင် လောက်အောင်ချက်ပြုတ်ပေးရသည်။ ပထမနေ့ကသတ် ဝက်သားကိုလည်း နှစ်ရက်၊ သုံးရက်စာအခြောက်ခံထားရသည်။ ဤသို့ဖြင့် အသုဘကိုနှစ်ရက်၊ သုံးရက်ထားပြီးညအချိန်တွင် အပျိုလူပျို တို့သည် ရိုးရာဝတ်စုံများဝတ်ဆင်ပြီး ရိုးရာတူရိယာများဖြစ်သော (Riesa, Xieqxan, Phoeli, Tietiwn) စတူရိယာများကို ကိုင်ဆောင်ပြီးလျှင် အိပ်ခန်း၏ အလယ်တွင် အခု တခေါင်းကို ပတ်လည်ဝိုင်းတိုင်ကဆီ မီးခွက်များတပြောင်ပြောင် ထွန်းညှီးစေလျှက် ဂီတတူရိယာများတီးမှုတ်၍ ပျော်ရွှင်စွာမိုးတလင်း အသုဘစောင့်ကြရသည်။ အသုဘချမည်နေ့ကို ရောက်သောအခါ နံနက်စာထမင်းဟင်း များကို ဗုဒွတ်ဆိုသူက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်းပြင်ဆင်ရသည်။ ထို့ပြင် အိမ်၏တံခါးဝမှ ထရီ အနည်းငယ်ကိုလည်း ကင်ပွန်းသဘောယူကာ၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာတွင် မီးရှို့မည့် ဝါးစည်းများထဲတွင် ထည့်၍ သချိုင်းသို့ယူဆောင်သွားရသည်။ အသုဘအလောင်းခေါင်းကို ဆွေမျိုးများက ဝိုင်းဝန်းပိုး၍ လူသေ၏ခြေထောက်ဖက်ကို အလျင်သွားစေပြီး ဦးခေါင်းဖက်ကို နှောက် ချရသည်။ အိမ်အောက်ချသောအခါ ခြေရင်းဖက်မှထမ်း သူက လှေကားရင်းကို ( ၃ )ခါ ဖနောင့်ဖြင့် စတိတိုက်ကာ အိမ်ပေါ် ကျန်ရှိသူတို့ ကစပါးအနည်းငယ်ကို လှေကားရင်းနားတွင် အပေါ်မှနေ၍ အနည်းငယ်သွန်ချပေးရသည်။ ထို့နောက်မှသာ သင်္ချိုင်းသို့ အသုဘပို့ရန် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ လိုက်ပါပို့ဆောင်ရလေသည်။ သင်္ချိုင်းသို့မရောက်မီရွာအပြင်လမ်းခုလပ် (အမြဲသတ်မှတ်ထားသောနေရာ) တွင် စကောတစ်ချပ်ကို ပူးချည်ထားသော ဝါးကျည်တောက်နှစ်လုံးနှင့် အလယ်တွင် ငုတ်ရိုက်စိုက်ကာ ဗုဒွတ်လုပ်သူက ကြက်သားတစ်ဖုံနှင့် စပါးစေ့အနည်းငယ်ကို စုထားရသည်။ မိန်းမဖြစ်လျှင် မုန့် ( ၆ )ချပ်၊ ယောက်ျားဖြစ်လျှင်မုန့် ( ၇ ) ချပ် တို့ကို အိမ်၌ တစ်ချပ်(အသုဘထားရာနေရာ) လမ်းခုလပ်စကာရိုက်ရာတွင် တစ်ချပ်ထားရသည်။ ကျန်မုန့်များကိုသချိုင်းသို့ ယူသွား၍ ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးဆောက်ပြီး ပန်းကန်၊ ခွက်တို့နှင့်တင်ထားရသည်။ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန်ထင်းပုံစီနည်းမှာ အရှေ့နှင့်အနောက်ကိုအလျားပြုပြီး မိန်းမ ဖြစ်လျှင်ထင်းစီးခြောက်ထပ်၊ ယောက်ျားဖြစ်လျှင်ယင်းစီးခုနှစ်ထပ်စီ၍ ပုံရသည်။ ထင်းပုံထက်သို့ အလောင်းကို တင်သောအခါတွင်လည်း ယောက်ျားဖြစ်လျှင်နေထွက် ကြည့်ဟန်ဦးခေါင်းကို အနောက်ဘက်တွင်ထားသည်၊ မိန်းမဖြစ်လျှင် နေဝင်ကြည့်ဟန် ဦးခေါင်းကိုအရှေ့ဘက်သို့ ထားရသည်။ နန်းတော် ဦးတိုက်၊ နန်းတော်ကြည့်ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ထို့နောက်ဗုဒွတ်ဆိုသူ သည် အလောင်းကို မီးရှို့ သဂြိုဟ်မှုပြုရသည်။ လူကြီး၊ ဘိုးဘွားစသော ဂုဏ်သရေရှိသူတို့ဖြစ်မူအရိုးမကျွမ်းမီ ဗုဒွတ်ဆိုသူက ရေလုံအိုးဖြင့်မီးငြိမ်းရသည်။ အရိုး ကိုကိုးဖြင့်ကောက်ယူထားကြသည်။ သို့မဟုတ် အရိုးဂူ တည်ထားကြသည်။ စဉ့်အိုးတစ်လုံးတည်းတွင် လူသေအရိုး ဟူသမျှကို စုပေါင်းထည့်ထားကြရ သည်ဟူ၏။ ယခုခေတ်၌လူငယ်များသေ၍ မီးသင်္ဂြိုဟ်လျှင် ပြာဖြစ်သည်အထိ မီးကျွမ်း သဂြိုဟ်ပြီးမှ မီးသတ်ကြသည်။ ထိုသို့အသုဘအလောင်းကိုမီးငြိမ်းသတ်ပြီးသောအခါ ထိုသင်္ချိုင်းတွင် (တပေါင်) ခေါ် ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးကို အလျား၊ အနံ ( ၂ )တောင်ပတ်လည် ဆောက်လုပ်ထားရသည်။ ဝိညာဉ် တဲအိမ်ပေါ်တွင် သေသွားသူ အသက်ရှင်စဉ်က အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း တို့ကိုထားသကဲ့သို့ နေရာတကျထားပေးရသည်။ လူအို ဖြစ်လျှင် လူအိုတို့၏အသုံးအဆောင်၊ လူပျို၊ အပျိုဖြစ်လျှင် လူပျိုအပျိုတို့၏အသုံး အဆောင်နှင့်ကလေးဖြစ်လျှင် ကလေးအသုံးအဆောင်တို့ကို ထားပေးရသည်။ ဤသို့ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးများ ရှေးရိုးရာဆောက်လုပ်ထားရသော ဓလေ့တို့သည် လည်း သစ်၊ ဝါးပေါများသော တောတောင်ဒေသတို့တွင်နေထိုင်ကြသော လူမျိုး တို့သာ ပြုလုပ်မြဲရှိကြသေး၏။ သစ်ဝါးရှားပါးသောဒေသတွင် နေထိုင်သူတို့မှာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ မီးသွေးပုံတွင် သစ်ရွက်၊ သစ်ခက်စိုက်၊ မိုးထားခြင်းတို့သာပြုနိုင်ကြသည်။ ဤသို့ မြိုလူမျိုးတို့၏ ရှေးရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်မှု ပြုကြပြီးလျှင် ရေချိုးခြင်း၊ ကင်းပွန်းရည်တိုက်၊ အိမ်ပြန်ကြခြင်း တို့သည်ကား ရှေးအိန္ဒိယ ထုံးစံနှင့် တူညီဟန်ရှိလေသည်။ အသုဘသဖြိုလ်ပြီးလျှင် အသုဘနှင့်ပတ်သက်သော အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်သွားစေခြင်း၊ ကင်းဝေးသွားစေခြင်းအကျိုးငှာရေလောင်း၊ ရေချိုးပြန်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ရခိုင်ဒေသသို့ ကိုလိုနီခေတ်တွင် အစောဆုံး ရောက်ရှိခဲ့သည့် Forchhammer ၏ စာအုပ်တွင် မြို လူမျိုးတို့၏ ရှေးဟောင်းသင်္ချိုင်းမြေရှိ ကြောင်း၊ အရိုးအိုများဖြင့် မြှုပ်နှံထားသည်ကိုတွေ့ရကြောင်း၊ ဖော်ပြပါသည်။ ထိုသင်္ချိုင်းမြေသည် မင်းပြားကျိန်းတောင်၊ တောင်တန်း၏မြောက်ဘက်ကျသော တောင်ထိပ်တွင်ဟု ဆိုသည်။ မြို(ခမိ) မျိုးနွယ်များသည် မီးချောင်းကို အခြေခံကာ ခူမီးတို့၏ ဖိအားကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ရခြင်းဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ထိုရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ရှစ်ရာစုခန့်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းယူဆရသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၏ နှုတ်ရာဇဝင်များအရ တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးမှ မြောက်ဘက်သို့ပြန်ဆန်တက်ရကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဖျားဆုံး မင်းပြားနယ်သို့တိုင်ရောက်ရှိပြီး ထိုအရပ်တွင် မြိုတောင်အမည်ရှိ တောင်တွင် အရိုးအိုး များထားရှိကြောင်းတွေ့ရသည်<ref>Dr. E. Forchhammer, Report on the Antiquities of Arakan (Rangoon, Superintendent Government Printing, 1891), 54.</ref>။ ထိုအချက်မှာ အရှေ့ဘက်မှ မွန်ဂိုလွိုက်မျိုးနွယ်များ ရခိုင်ပြည်သို့စတင် ဝင်ရောက် လာချိန်လည်းဖြစ်လေသည်။ ထိုဖိအားကြောင့် မြောက်ဘက်နှင့်အနောက်ဘက်သို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းသွားပြီး နေရာ ဖယ်ပေးရသည်<ref>Maurice Collis, “ Araken’s Place in the Civilization of the Bay: A Study of Coinage andForeign Relations”, Journal of the Burma Research Society, vol. XV, I, p 488, 1925. Quoted in Noel F. Singer, Vaishali and the Indianization of Araken( New Dehli, APH Publishing Corporation, 2008), p 90-91</ref>။ ကလေးငယ်သေလျှင် လသားငယ်မဟုပ်က သို့မဟုပ် တပတ်အတွင်းဆုံးသူဖြစ်က သင်္ချိုင်းတွင် မသင်္ဂြုဟ်ရပေ။ အလောင်းကို ဖျာဖြင့်လိပ်ကာ ရွာအနီးရှိ ဆိပ်ငြိမ်နေရာ၌ ကြိုးဖြင့်ချည်ကာ သစ်ပင်၌တွဲလောင်းထားရသည်။ ၎င်းကို အသက်ကြီးသောလူကြီးတွေ သာလုပ်ရသည်။ မြိုစကားဖြင့် NABAUQBAN<ref>နာဘာ့ဘင် ၏အဓိပ္ပာယ်သည် တွဲလောင်း ချထားခြင်း ဖြစ်သည်။</ref> နာဘာ့ဘင် ဟူခေါ်သည်။ == မြိုလူမျိုးတို့၏ ဆွေမျိုးနာမည်များ == မြိုလူမျိုးတို့သည် ဖသားစုမှ စတင်ရေတွက်သော ဓလေ့ကို ကျင့်သုံးသည်။ မြိုလူမျိုးတို့တွင် ဆွေ မျိုးစု ( ၁၀၂ ) ကျော်ရှိသည်။ သို့သော် အဓိက ဆွေမျိုးစု ( Clans) များအား ( ၆၈) ခု အနေဖြင့်လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်သည်။ [[ဖိုင်:မြိုလူမျိုးတို၏ဖသားစုဓလေ့.jpg|thumb|မြိုလူမျိုးတို့၏ဖသားစုမှ စရေတွက်သော အချက်ပြဇယား]] The British Burma စာအုပ်တွင် ယနေ့ ချင်းပြည်နယ် နှင့် မီးချောင်းပီချောင်း တဝိုက်ရှိ မြိုလူမျိုး ဆွေမျိုးစု ( Clans) (၁၅) ခုအား ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ==ရိုးရာဓလေ့ ပုံပြင်များ== ===ဖန်ဆင်းခြင်း ပုံပြင်=== == ကိုလိုနီခေတ် == ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲပြီးနောက် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီကို ကိုလိုနီစနစ်ဖြင့် နယ်ချဲ့တို့က ဖိနှိပ်အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ရခိုင်နှင့်အတူ မြို ခေါ် ခမိ တိုင်းရင်းသားများလည်း ခံခဲ့ကြရသည်။ == လွတ်လပ်ရေးရပြီး == ၁၉၄၇ ခုနှစ် နယ်မြေဒေသစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မတီ၏အစီရင်ခံစာ တွင် မြိုလူမျိုးတို့သည် ဗမာများနှင့်ပူးပေါင်းချင်ပါကြောင်း သို့သော် မိမိတို့ လူမျိုးအား မိမိတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံများဖြင့်နဲ့သာ အုပ်ချုပ်လိုပါကြောင်း အထက်ပါအကြောင်း အရာများသည် မိတ်စာဝကျေးရွာ တွင် မြို တမျိုးသားလုံးများနှင့် စည်းဝေး ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း ဦးလွန်ပု<ref>ဦးလွန်ပု မြိုချင်းသည် မြိုဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချသဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက် (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) မ ( ၁၉၈၂ - ၈၃ ) မဟာဝိဇ္ဇာ (မြန်မာစာ) ဘွဲအတွက် တင်သွင်းသောကျမ်း၊ မောင်စာခေါင် ( ၁၉၉၀) ၏ အဖိုးဖြစ်သည်။</ref> ( မြိုချင်း ) Lunpu Mro Chins ဆိုထားသည်<ref>REPORT OF THE FRONTIER AREAS COMMITTEE OF ENQUIRY, 1947,(P. 95, 96) </ref>။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ဖဆပလပါလီမန် ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် မြိုအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးပါတီကို တည်ထောင် ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို (ခေါ် ) ခမိအမျိုးသားညီညွတ်ရေး ပါတီကို ဦးစံသာအောင်မှ ထူထောင်သည်။ ယင်း ခေတ်အချိန်က မြို ခေါ် ခမိ အမျိုးသားများသည် အသိပညာ ဗဟုသုတ နည်းပါးကြသေးသည့်အတွက် ဝိဝါဒများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ၊ ဒေသစွဲများ ရှိနေကြခြင်းကြောင့် လူမျိုး အမည်နာမကို သမိုင်းမှတ်တမ်းအရ မြို မှန်သည် သို့မဟုတ် ဘာသာစကားအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည့် ခမီ မှန်သည်ဟု အငြင်းပွားပြဿနာဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၇၁-၇၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်မှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ခံသည့်အခါ နေထိုင်သည့် ဒေသတစ်ခုစီရဲ့ အစွဲ၊ ဝိဝါဒများကြောင့် မြို နှင့် ခမိ တိုင်းရင်းသားဟု နှစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။ <ref>၁၃ ရက် ၁ဝ လ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ကြေးမုံသတင်းစာ။</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} s94d80xlr0i3ugwwjirg976z74qrur7 1045260 1045258 2026-07-30T12:31:15Z Dr Lotus Black 31011 /* ကိုးကား */ 1045260 wikitext text/x-wiki {{အငြင်းပွားဖွယ်}} မြန်မာ အစု လူမျိုးများအနက် '''မြိုနာမည်ခံခမီလူမျိုး''' တို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ ရခိုင်ရာဇဝင်များ၏ ဖော်ပြချက်များတွင် ( မရူစာမြိုလူမျိုးတို့သည်) ရခိုင်ပြည်နယ် သို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်လာသော လူမျိုးများ ဖြစ် သည်ဟုဆိုသည်။ မိမိ ကိုယ်ကို မြိုနာမည်ခံ ခမီ စကားအားဖြင့် ခမိ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်၊ ‘လူ’ ဟု အနက် ရ သည်> မြိုနာမည်ခံခမီ​လူမျိုးများသည် ကိုယ်ပိုင် ဘာသာ စကား၊ ယဉ်ကျေးမူ ရှိသည်။ မြိုနာမည်ခံ လူမျိုးသည် မျိုးနွယ်ကွဲ များပြားသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ မြိုနာမည်ခံ အမျိုးကွဲပေါင်း (၁၀) ကျော်ရှိသည်<ref>မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၊ တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ (ရခိုင်၊ စာပေဗိမာန်ပုံနှိပ်တိုက်၊ (​ မြို မရူ ချိန်က ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းဧကရာဇ်များအဖြစ် နန်းတက်၍ "မြို" မင်းဆက် နှစ်ဆက်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုသို့ မြိုမရူ မင်းဆက် နန်းတက်ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုခုနှစ်အထ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။ ဤသို့ မြိုမရူ မင်းဆက် နှစ်ဆက် ထူထောင်ခဲ့ဘူးသော မြိုမရူ လူမျိုးတို့မှာ ယခုအခါ မထင်မရှားသော လူမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိကာ၊ အခြား မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဘွားတို့ကပင် မြိုမရူလူမျိုးတို့အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၉) အပိုင်း (ခ)</ref> မြိုမရူလူမျိုးတို့သည် မြိုမရူ တို့အခေါ် တွီပင်<ref>တွီဘင်၏ အနက် ကား ရေကြည် အစိုင်အခဲ့ ထွက်ရာ အရပ်ဖြစ်၏။</ref>(တိဗက်) ဒေသမှ ဆင်းသက်လာကြသော မျိုးနွယ်စုဖြစ်သည် ဟု မြိုမရူ လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာသီချင်း၊ ဝတ္ထု၊ ပုံပြင်များအရ သိရပေသည်။ ထိုနေရာမှ တောင်ဘက်သို့တရွေ့ရွေ့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရုန်ခိုတွင်နှစ် သုံးဆယ်ခန့်နေထိုင်ကြကြောင်း၊ ထိုမှတဆင့် မတူပီနယ် စဖွယ် (C တောင် သို့ရောက်ရှိလာကာ ထိုနေရာတွင် နှစ်ပေါင်း ( ၃၀၀ ) ခန့်နေထိုင်ကြကြောင်း ထို့နောက် ပလက်ဝနယ် ခန်လုံးမွယ် ( သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြ ကြောင်း ခန်လုံးမွယ်မှ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ စုန်ဆင်း သွားကြကြောင်း ခူမီး (ခမီး) သမိုင်းက အခိုင်မာ ဆိုထားသည်<ref>ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်းနေ ကနဦးတိုင်းရင်းသားများ၏ ဝင်ရောက်လာရာလမ်းကြောင်း ပဏာမလေ့လာချက်စာတမ်း (ရိုဆန်း)</ref>။ မြိုမရူလူမျိုးတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်တွင် ရှေးက ဝါရဓမ္မတူ၏သား ခေါစာပတိသည် နောက် လိုက်ဗိုလ်ပါတစ်သောင်းနှင့် အားသံပြည်မှ တဆင့် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ညှာတစ်ခုသော နေရာတွင် ခြံစည်းရိုး ( ၇ ) ထပ်ကာရံကာ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ တိဗက်ဒေသမှ အာသံ မဏိပူရ၊ ယနေ့ချင်းပြည်နယ်၊ မာတူပီ၊ ပလက်ဝ ဒေသမှ ရှေးခေတ် ရက္ခပူရတိုင်း ဓညဝတီ သို့ ဘီစီ ၃၃၂၅ မတိုင်မှီ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ ဆင်းသက်လာကြစဉ် တွင် ကစ္ဆပနဒီမြစ်ဝှမ်းဒေသသို့ ရခိုင်လူမျိုးများ မြောက်ဘက်မှဝင်ရောက်လာရာ မြိုမရူတို့သည် အဆိုပါဒေသတွင်ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်ကြောင်း ပထမဓညဝတီကိုတည်ထောင်ကာ ရခိုင်မင်းဆက်ကို တည် ထောင်ခဲ့သော သူရဲကောင်း မင်းမာရယုသည် "မြို"အကြီးအကဲတစ်ဦး၏သမီး မပိန်နှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် "မြိုမရူ"လူမျိုးတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုစဉ်က ကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက် မင်းမှုဆိုးသွမ်းနေကြသော ဘီလူးများကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ရခိုင် သမိုင်းများက ဆိုသည်။ ထိုအကြောင်းကို အဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ် ( ၆ ) တွင် 'မာရယုလျှင်၊ ဘဖြူမြိုထီး၊ သင်းကြီးအောင်လာ၊ သည်းချာဒေဝီ၊ သမီးဘီနှင့် ယှဉ်မှီတကွ' ဟူ၍ စပ်ဆိုထားသည်။ ရခိုင်မဟာမုနိ ဘုရားသမိုင်းစာအုပ်တွင် 'မာရယုသည် စွမ်းရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသည် ဖြစ်၍ မြိုမရူလူမျိုး ခေါင်းဆောင်ရအောင်လာ၏ သမီးနှင့်လက်ထပ်သည်' ဟုဖော်ပြထားသည်။ ဒေါက်တာ ပင်မလာဂါတ်မင် ၏ စာအုပ်တွင် ဤသို့ဖော်ပြထားသည် “ရခိုင်ပြည်တွင် မည်သူတို့ အစောဆုံးအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြလဲ့ ဆိုသည် ကို တပ်အပ်မပြောနိုင်ပါ။ ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးမှာ ဝေးလံခေါင်ဖျား ဒေသများတွင် ယခုအထိရှိနေဆဲဖြစ်သည့် ချင်း၊ မြိုမရူ နှင့် သက်စသည့် မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ပါလိမ့်မည် တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဉ်ကျေးမှုချင်းလူမျိုးများစာအုပ်တွင် မြိုမရူ (အဝ) တို့မှာ ခူမီး (ခမီး) တို့နှင့်အတူဆင်း သက်လာပြီး ခန်းလုံတောင်တွင် ခူမီး(ခမီး) အုပ်စုများနှင့် ခွဲကာ မီးချောင်း၊ ရန်ချောင်း၊ သရီချောင်းအတိုင်းစုန်ဆင်းလေသည်။ မီးချောင်း၊ သမိန်ချောင်းများတဝိုက်နှင့် တောင်ပေါ်တွင်နေထိုင်သူများကို တောင်မြိုမရူ<ref>တောင်ပေါ်အရပ်တွင်နေထိုင်သောကြောင့်တောင်မြို ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်းတော မြို့နယ်မှမြိုမရူစားများကိုလည်း တောင်မြိုမရူ ဟုခေါ်ဝေါ်လာသည်။</ref> များဟုခေါ်ကာ မီးချောင်းနှင့် သမိန်ချောင်းဝ တွင်နေထိုင်သူများကိုချောင်းကို အခြေခံကာ ခူမီးတို့၏ ဖိအားကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ရခြင်းဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ထိုရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ရှစ်ရာစုခန့်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းယူဆရသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၏ နှုတ်ရာဇဝင်များအရ တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးမှ မြောက်ဘက်သို့ပြန်ဆန်တက်ရကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဖျားဆုံး မင်းပြားနယ်သို့တိုင်ရောက်ရှိပြီး ထိုအရပ်တွငတောင်တွင် အရိုးအိုး များထားရှိကြောင်းတွေ့ရသည် မြိုမရူလူမျိုးတို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တောတောင်ထူထပ်သော အရပ်ဒေသ၊ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင် အနီးရာသီဥတု အေးမြသောဒေသများတွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ မြိုမရူလူမျိုးများ ကို ချင်းပြည်နယ် မီးချောင်း နှင့် သမိန်ချောင်းတွင်လည်းကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့ဟောင်း (မြောက်ဦး) မြို့နယ် အကြီးတော်မတိုက်နယ် နှင့် ရမ်းချောင်း တိုက်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ သရီချောင်း၊ ပီချောင်း၊ ယိုးချောင်း နှင့် တောမိရွာတွင်လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်ရှိ၊ စမ်းမတီးချောင်း၊ တောဖျားချောင်း၊ ကြိမ်ချောင်းနှင့် မောင်မချောင်း တွင်လည်းကောင်း၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် စိုင်းဒင်းဒေသ<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ (အလင်းသစ်စာပေတိုက် - ဒု၊ ၂၀၀၇)၊ စာ - ၉၉၊ ၁၄၃။</ref> နှင့် ပေါက်တောမြို့နယ်တို့တွင် ပြန့်ကြဲ့ နေထိုင်သည်။ ==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ== မြိုလူမျိုးတို့တွင် နေရာ ဒေသ နှင့် လိုက်၍ ဒေသိယ ဘာသာစကား အနည်းငယ် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းကိုခေါ်ဆိုသောအခါ “အ” သို့မဟုတ် “လ”နှင့်စ၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်<ref>ထင်အောင် (ကျောက်တော်)၊ နိုင်ငံတော်မှပေးသော အခွင့်အရေးနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသား မြို( ခမိ ) များရပ်တည်မှုစာတမ်း ( ၂၀၁၅၊ စာ-၇</ref>။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်သွယ်ပြောဆိုသောစကား များအား ခြုံငုံကြည်သော် အောက်ပါ ဒေသိယ အုပ်စုများကိုတွေ့ရသည်။ # ဝါကုန် (Vaqkun) # တွီရွန် (Tuiron) # ခိုင်နက် (Xienauq) # ခါတက် (Xautau) # ပါမနက် (Pamnauq) # လေခခ် (Likhy) # အကေအလောင် (Akiealon) တို့ ဖြစ်သည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြိုဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀၊ စာ- ၄။</ref>။ အထက်ပါ အကြောင်းအရာသည် ချင်းပြည်နယ်မှသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကုလားတန် မြစ်ဝှမ်းတလျှောက် ပြောဆို ဆက်ဆံကြသော မြိုလူမျိုးတို့၏ ဒေသိယ စကားပြော ဆိုသော အစုပင် ဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စု ကြားတွင် ဝါကုန်းစကား အပြော များဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဗမာ့ သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အပိုင်း ( ၁ ) နောက်ဆက်တွဲ့ စာမျက်နာ ၄၃၇ တွင် မြိုလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားကို ဤသို့ဖော်ပြထားသည်<ref>Morgan, Census of Burma 1911, volume IX, Burma Part-I, Reports, - 256</ref>။ မြို လူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ရိုးရာဓလေ့တို့သည် တောင်ပိုင်း ချင်း များနှင့် ပိုမို တူညီမှုများသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် ဘာသာစကားတွင် ခူမီး( ခမီး ) များနှင့် ၇၈% ရာခိုင်နှုန်းတူပြီး မရူစား ( မြို) နှင့် ၃၉% ရာခိုင်နှုန်း တူသည်<ref>SIL, 2012</ref>။ ထို့ကြောင်း Captain G.C. Rigby ၏ History Of Operation in Northern Arakan and the Yawdwin Chin Hills (1896-97) စာအုပ်တွင် ဤသိုဖော်ပြထားသည်။ Mro much resemble the Kwaymis. The dialect spoken by them is different, but allied to that of the kwaymis<ref>Captain G. C. Rigby, “History Of Operations in Northern Arakan and the Yawdwin Chin Hills, (MIZORAM, 1896-97), P-175.</ref> . မြိုလူမျိုးတို့သည် ခူမီး များနှင့်များစွာ တူညီမှုရှိ၏။ ဘာသာစကားတွင်ကွဲသည်။ သို့သော်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်စပ်မှု ရှိသည်၊ ( မြို တို့သည် များနွယ်ကွဲများစွာ ရှိနေသေးသည်ကိုနားလည်စေရန်သာ ဖြစ်သည်။ ) စာပေတွင်ဝါကုန်းစကားကို အဓိက ထားသုံးသည်။ မြို တို့တွင် ကိုယ်ပိုင်စာပေ ရှိသည်။ ၎င်းစာပေကို ၁၉၉၇ - ခုနှစ် တွင် ဆရာ ဦးကျော်သာအောင် (ကေဖ) က ဂျာမန် စာပေပညာရှင် Dr. Kenneth Greggerson ၏အကူညီရယူကာ ရောမအက္ခရာဖြင့် တီထွင်သည်။ ၎င်းတို့ ဂျာမန် ဆရာ မ ဟေလဂါ ၏ မြို လူမျိုးတို့ အပေါ် ထား ရှိသည် မေတ္တာသည်သည် အဓိက အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ သူမသည် မြို စာ ဖြစ်မြောက်ရေးအား အဓိက ကူညီပေးသူ ဖြစ်သည်။<ref>ထင်းအောင် ( ကျောက်တော်)၊ ဘဝပုံရိပ်များ၊ ( Grace စာပေ၊ ၂၀၀၆)၊ စာ-၉၈။</ref>။ [[ဖိုင်:Mro Language 002.png|thumb| မြိုလူမျိုးတို့အသုံးပြုသည် မြိုစာပေ အက္ခရာ]] ==ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု== ရှေးကမြိုလူမျိုးတို့သည် မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ်သူများလည်း ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများသည်လည်း မိမိတို့ ရိုးရာနတ်ကိုလည်း ပူဇော်ကြသည်။ ရိုးရာ နတ်များ မှာ အိမ်စောင့်နတ်၊ ယာစောင့်နတ် များ ဖြစ်သည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ နတ်ကိုးကွယ်မှု ဆိုရာ ၌ ထူးခြားချက်တစ်ခုတွင် မြို လူမျိုးတို့သည် “KNIQKHOEQMAQ” ကနိခွတ်မာ ဟူသော ရိုးရာနတ် ဘုရားအဖြစ် အထူးယုံကြည်ဟန်ရှိသည်။ “ကနိခွတ်မာ” ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြိုတို့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအားဖြင့် စကားလုံး နှစ်လုံး အား ပေါင်းစပ်ထားသော အရာ ဖြစ်သည်။ မြို ဘာသာစကားဖြင့် “နေ” အား “ကနိ” ဟု ခေါ်သည် “ခွတ်မာ “သည် စကြဝဠာ ဟု အနက် ရသည်။ “ကနိခွတ်မာ” သည် နေနှင့် စကြဝဠာကို ပိုင်သော ဖန်ဆင်းရှင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မြိုလူမျိုးများသည် အထူးအဆန်း အံ့ဖွယ်သရဲများကို တွေ့ကြရာ၌ "ကနိယို´ခှါယို" (Kniq Jy, Xajy) (နေနဲ့လ)ဆိုပြီး၊ အာမေဍိတ်သံကို ပြုနေကြသောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် မြို လူမျိုးတို့တွင် အခက်ခဲ ပြဿနာများ၊ဖျားနာမှုများရှိလျှင်သာ “ကနိခွတ်မာ” အား တောင်းတကြသည်<ref>Luke Ahka, “The Anthropological Studies of Mrokhami People with Relevant Method for the Gospel: Cultural Anthropology For Christian Mission,” (Yangon, 2012), Page -2.</ref>။ ဖန်ဆင်းခြင်း ပုံပြင်များတွင် KOEQMRIKOEQMRAN “ခွတ်မရိခွတ်မရင်” ဟူသော အသက်ကြီး အဖွားအိုသည် လူ့မိန်းမနှင့် ယောက်ျားအား ‌မြေမှုန့်မှ ဖန်ဆင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ # - ဒသရာဇမင်း လက်ထက် ( ၄၈၅ ခုနှစ် ) တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျောက်ကွယ်နေသော မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်အား ရှာဖွေရန် စေခိုင်း လိုက်သော မြိုသင်းကြီး ရဟောင်လာ၊ အပေါင်လာတို့ကို “မြိုခွေးမွေး”၊ “ခွေးမွေးတောင်မြို”ဟုတညီတည်း မှတ်တမ်း တင်ထားပေရာ မြိုလူမျိုးတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအား ယခင်ကပင် ယုံကြည် ကိုးကွယ် လာခဲ့ကြောင်း သိရှိနိုင်ပေသည်<ref>ရခိုင် မင်းသမီး ဧချင်း အပိုဒ်(၁၉)တွင်ေဧး တုံမွေးမိ၊ နာထွေရှိလော၊ ဂေါလိယမင်း၊ သားရင်းသည်းချာ၊ ဒသရာလျှင်၊ မဟာမုနိ၊ ရှိရာအကြောင်း၊ ပေါင်းလောင်းမြို့ထီး၊ သင်းကြီးညွှန်ပြ၊ ပုညကြီးတွေ၊ လွန်ရိုသေလျက်၊ ဝင်လေသင်းတက်၊ ထွက်ခဲ့သင်တုတ်၊.......</ref>။ # - မြိုလူမျိုးတို့၏ ရှောဦးစွာ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ် မှု သည် မီးချောင်းသေဒမှ ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် တွင် ဧပြီလတွင် ပလက်ဝမြို့နယ် မီးချောင်းဒေသမှ မြို လူမျိုး ခရစ်တော် ကို ပထမဆုံးလက်ခံပြီး နှစ်ခြင်းခံသည်ဟု ဆိုသည်<ref>A. T. Houghton, Dense Jungle Green, 1937. 172-190.</ref>။ # - ၁၉၀၇၊ ဇူလှိုင်လတွင် မရာဧဝံဂေလိ သာသနာသည် မြို လူမျိုတို့ကြား ဝင်ရောက်ခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်<ref>HC. Bizo, the Study of Mara Evangelical Church and her Mission: Education in Mission Fields (Thesis, MIT, Yangon, 2017), 124.</ref>။ ယခုအခါ မြိုလူမျိုးကိုးကွယ်ကြသော အဓိကဘာသာများမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ရိုးရာနတ်ကို ပူဇော်ပသသော အချို့သော မြိုလူမျိုးများလည်း ရှိကြပေသေးသည်။ ==ဝတ်စားဆင်ယင်မှု== မြိုလူမျိုးတို့သည် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး လာသည်နှင့်အညီ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုများသည်လည်း ခေတ်ပေါ် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို အလေးထား ဝတ်စား ဆင်ယင်လာကြသည်။ တိုင်းရင်းသားဆိုင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ပွဲလန်းသဘင်များတွင်သာ မိမိရိုးရာ ဝတ်စုံများကိုသာ ဝတ်ဆင်လာကြသည်။ သို့သော် ခေတ်အလိုက် ပုံစံအနည်းငယ် ပြောင်းလဲမှုများလည်း ရှိသည်။ ===ရှေးအမျိုးသားတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု=== ရှေး မြို လူကြီးတို့သည် အလျှား (၁၂)တောင်၊ အရှည်ရှိသော တောင်ရှည်ပုဆိုးကို ရှေ့တစ်စ၊ နောက်တစ်စထား၍ ခါးတောင်း ကျိုက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ရှေ့အစ နောက်အစသည် တွဲလွဲကျသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ပိုးလုံချည်၊ ခေါင်းပေါင်း ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုသို့ဝတ်လျှင် ဂုဏ်သရေ ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ မင်္ဂလာပွဲနှင့် မင်းခန်း မင်းနားတို့တွင် ပေ (၂၀) ထက်ကျော်သော ဂျက်ခုတ်ရက်ထည်ကို ခါးတွင် သုံးပတ် ပတ်ပြီး နောက်မြီး စွမ်း ရှည် ကို ပေါင် နှစ်ဘက်လုံး သုံးပတ် ကျော့ဝတ်ကာ ရှေး မြီး နောက် မြီးကို လက်ဝဲဘက် ခါးဆီတွင် အစချင်းပူး ချည်နှောင်လျှက် အစွန်းတူ ချထားရသည်။ ကိုယ်ဝတ် အင်္ကျီကို ကား ကောင်းမွန်စွာ ရက်လုပ်ထားသော အဖြူ ရက်ထည်ပေါ်တွင် အနီစင်းကြောင်း လက်ဝဲ၊ လက်ယာ နှစ်ကြောင်းစီ ရှေ့နောက် လေးကြောင်းပါသော ဂျက်ခုတ်ရက်ထည် အင်္ကျီလက်တို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့မဟုပ် အလျှား (၆) ပေ၊ အနံ (၄) ပေ ရှိ ပန်းအလှများ ဖော်ဆောင် ရက်လုပ်ထားသော “နီလိုင်”(Ielien)ခေါ် ကိုယ်လွှမ်းစောင်ကို လည်း ဘယ်ဖက် ပခုံးပေါ်တင်ပြီး လွှမ်းခြုံလေ့ရှိသည်<ref>စိန်သာအောင် ( ပလက်ဝ)၊ “မြို”တို့အကြောင်း ရှေးဖြစ်ဟောင်းဆောင်းပါးစုများ၊ ၂၀၁၅၊ (စာ- ၁၂၄)</ref>။ သို့သော် မြိုလူမျိုးများသည် ရှေးရှေးကခန္မာကိုယ် အထက်ပိုင်းတွင် အဝတ်မဲ့ နေလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးမြိုလူကြီးများသည် ယောင်ထုံးကို ဘယ်စောင်းထုံးလျှက် “လူ့ပေါင့်”(Luponq) ဟုခေါ်သော ခေါင်းပေါင်း ဖြူ ပိတ်စ (သိုမဟုပ်) ပန်းရောင် ကို ပေါင်းကြသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပိုးခေါင်း ပေါင်းကို ပေါင်းကြသည်။ ခေါင်းပေါင်ထည်ကို “လူ့ပေါင့်”(Luponq)ဟုခေါ်သည်။ ဆံထိုးကို “ဆင်ဘိန်းဟုခေါ်ကာ ပန်းဖွာကို “အဆွီ”ဟုခေါ်သည်။ နား နှစ်ဖက်တွင်အချင်း နှစ်လက္မရှိ အဝိုင်းကွင်း နားကွင်းကြီး နှစ်ကွင်းကိုဝတ်ဆင်ထားသည်။ ထိုနားကွင်းသည် ဆင်းရဲ ချမ်းသာလိုက်၍ ဆင်းခဲ့သူတို့က ငွေသားနှင့်လုပ်ထားသော နားကွင်းကိုဝတ်ဆင်ကာ ချမ်းသာသူတို့ကား ရွှေဖြင့်လုပ်ထားသော သူနားကွင်းများကို ဝတ်ဆက်၍ မင်းမျိုးမင်းနွယ်ကား “တံကွစီ” “ရှည်စလ”ခေါ်သော ရတနာကိုးပါးဖြင့် စီခြယ်ထားသော နားကွင်းကြီးကို ဝတ်ဆင်၍ အန်ဘောင်ခေါ် နားကွင်းဝိုင်းတွင် ပန်းစွယ် ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ကွေးချထားသော နား ဋောင်းမျိုးကိုလည်းကောင်း စဉ်စဉ် ဓာတ်ရောင် (Deronq) ခေါ် ရတနာ စုံပါသော ပန်းဖူးနားဋောင်းမျိုးကို လည်းကောင်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မန်နရစ်၏ မှတ်တမ်းတွင် ဒုတိယမြောက်ဦးခေတ် နောက်ဆုံး မြို မင်း ဖြစ်သော သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်း၏ နားဋောင်းအကြောင်းကို ထွန်းရွှေခိုင် (စစ်တွေကောလိပ်) တွင် ဤသိုဖော်ပြသည်<ref>ထွန်းရွှေခိုင်(စစ်တွေကောလိပ်)၊ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်း မြို့တော်များ၊ စာ - ၁၄၁</ref>။ ဤကျောက်မျက် ရတနာတို့သည် သီရိသုဓမ္မဘုရင်၏ ကြီးမားသော တွင်းနှစ်ဖက်မှ တွဲကျနေပြီး ယင်းတို့ တောက်ပမှုကြောင့် ရာဇပလ္လင်အား စီခြယ်ထားသည့် အခြားကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ပုလဲတို့သည်ပင် အရောင် မှေးမိန်ကုန်ကြလေသည် ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။ ===အမျိုးသမီးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု=== မြိုအမျိုးသမီး များသည် ဒူးအောက်နားထိရှည်သော စကပ်ပုံ စံအိန ( ခေါ် ) ထဘီကို ရစ်ပစ်၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အနံတစ်ပေခွဲ၊ အလျှား ၂ ပေခွဲခန့်ရှိသော လေးတောင့်စွန့်ရှိ ရင်ကပ် (Ielienq) ကို ဘယ်ဘက်ချိုင့်ကြားမှ ညာဘက်ပခုံးပေါ် သို့ သိုင်းတင် ချည်နှောင်ရသည့် ရင်ဖုံး အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခါးတွင် သန္တာစေ့များကို သီထားသည့် ခါးပတ်များ၊ ငွေဒင်္ဂါးတန်ဆာများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သန္တာစေ့ပုတီးလည်ဆွဲများ၊ ငွေဒင်္ဂါးတန်ဆာ လည်ဆွဲများကိုလည်း ဆင်မြန်းကြသည်။ [[ဖိုင်:မြိုအမျိုးသမီး ချင်း.jpg|thumb| ၁၉၆၀- ခုနှစ်၊ ချင်းပြည်နယ် ဆမီးဒေသတွင် တွေ့ရသော မြိုအမျိုးသမီးပုံ]] ငွေလက်ကောက်၊ ငွေခြေကျင်း၊ ငွေနားဒေါင်းများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ နားဒေါင်းမှာ ကန်စွန်းပွင့် သဏ္ဌာန်၊ ခါးတွင် အနည်းငယ် ကျဉ်း၍ ၂ -လက်မခန့် ရှည်သည်။ ပွဲလန်းသဘင်များတွင် ငွေထည် လက်ဝတ် လက်စား များကို ဆင်မြန်း၍ ထောက်ပင် (ခေါ်) တံဘက် သင်တိုင်းကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် သန္တာစေ့ ပုတီးကုံး များကို တင်ထား ဆင်မြန်း ကြသည်<ref>မောင်စာခေါင်၊ မြို ဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချ သဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက်၊ (ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ၁၉၉၀)၊ စာ - ၄၆။</ref>။ တိုးတက်မှုမြန်နေသော ယနေ့လူ့အဖွဲ့စည်းတွင် ခေတ်ပေါ်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ ဝတ်ဆင်လာမှုများ ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ တချို့ ရိုးရာ ဓလေ့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု မှုလများ အား မီးချောင်း၊ ပီချောင်း ဘက်တွင်သာ တွေ့ရှိနိုင်တောမည် ဖြစ်သည်။ [[ဖိုင်:မြိုအမျိုးသား သမီး (ရခိုင်).jpg|thumb|၁၉၆၀- ခုနှစ်၊ ရခိုင်ဒေသရှိ တွေ့ရသော မြို အမျိုးသမီးနှင့် အမျိုးသား]] ==အိမ်ထောင် မင်္ဂလာပြုခြင်း== မြိုတိုင်းရင်းသားများတွင် တရားဝင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းမပြုဘဲ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း ထုံးစံမရှိချေ။ အချင်းချင်း မေတ္တာမျှ၍ဖြစ်စေ၊ လူကြီး မိဘချင်း သဘောတူ စေ့စပ်၍ ဖြစ်စေ တရားဝင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားပေးလေ့ရှိ၏။ မိခင်၏ မောင်ဘွားသမီးတော်စပ်သူ သားအတွက်စေ့စပ်တောင်းဆိုလေ့ ရှိသည်။ ( မြိုတိုင်းရင်းသားတို့တွင် မောင်ဘွားတို့၏ သားက ညီမ၊ အစ်မတော်စပ်သူတို့၏ သမီးပျိုများကို ထိမ်းမြားခြင်း မပြုရချေ။ ) မည်သို့ဆိုစေ မြိုအပျိုလူပျိုများသည် လွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့၏ မင်္ဂလာဆောင်ပုံမှာ သတို့သား၏ မိဘတို့သည် ယူသည့်မျိုးနွယ် (M’joe Kshanq) နှင့်မယူသင့်၊ ပေးသင့်သော အမျိုး (M’joe Kaumien) ဟူ၍ ရှိသည့်အနက် မိမိတို့ ယူသင့်သောမျိုးနွယ်ဖက်က သတို့သမီး တစ်ယောက်ကို သားအတွတ် စေ့စပ်တောင်းလိုသော် ကြက်ဖတစ်ကောင်ဖြင့် ကြက်မြုတွင်ထည့်ပြီး ဓားတစ်ချောင်းဖြစ်စေ၊ လှံတစ်ချောင်းဖြစ်စေ ကြက်မြူးတွင်ထည့်ထိုး ၍ သတို့သမီးမိဘ အိမ်သို့သွား၍ စေ့စပ်ကြောင်း မေးမြန်းရသည်။ မိဘတို့က သဘောမတူလျှင်မရချေ။ အချို့ မိဘတို့သည် မိဘက သဘောမတူသော်လည်း - သမီး၏ဆန္ဒကိုသိလို၍ သမီးနှင့်တိုင်ပင်ပါအုံးဟုပြောတတ်ကြသည်။ ထိုအခါ “လော်ကီ” ခေါ် အောင်သွယ်ကသတို့သမီး၏အိပ်ရာသို့ ညနေ အချိန်သွားရောက်၍ ကြားနေပြောဆိုပေးရသည်။ မိမိတို့ အချင်းချင်း မေတ္တာရှိက ယောက်ျားလေးသည် မိဘဆွေမျိုးကို အသိပေး၍ တောင်းဆိုခိုင်းရသည်။ မိဘတို့ကလည်း လူငယ်တို့သဘောကို မေးမြန်းနားချပြီးမှ ဆောင်ရွက်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ညီအစ်ကိုဆွေမျိုးအုပ်စု အချင်းချင်းဖြစ်စေ၊ တူမတော်အုပ်စု ဖြစ်စေ ထုံးစံအရ သဘောမတူနိုင်ကြချေ။ အကယ်၍ လွန်ကျူးမိပါက မိန်းကလေးဘက်က မရမကဖျက်ယူကြသည်။ ဖျက်မရက ဆွေပြတ် မျိုးပြတ် ပြုကြသည်များ ရှိကြသည်။ သို့သော် ယခုခေတ်တွင်ကား မရှိကြတော့ချေ။ ===(က) ချွေးမရှာသွားခြင်း=== ချွေးမရှာသွားရာ၌ သူငယ်ချင်းများနှင့် လူလတ်ပိုင်း အိမ်ထောင်ရှိသူ တစ်ဦး, ဦးကိုခေါ်ဆောင်သွားရသည်။ ဤသို့သွားရာ၌ ‘စုံ’ မသွားရပေ။ ‘စုံ’ သွားလျှင် ‘မ’ မရနိုင်ဘဲ ‘မ’ သွားလျှင် ‘စုံ’ ရနိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ကျေးရွာသို့ရောက်လျှင် မိမိတို့ဆွေမျိုး သို့မဟုတ် အသိမိတ်ဆွေအိမ်၌ တည်းခိုပြီး ရွာလူပျိုခေါင်းကို အကူအညီတောင်းရသည်။ ရွာလူပျိုခေါင်းကလည်း တော်စပ်သည့်အမျိုးအနွယ်မှ သမီးပျိုများကို ပြပေးသည်။ ရွာလူပျိုခေါင်းက လူမျိုးဓလေ့၊ ရွာဓလေ့ထုံစံအရ တာဝန်ကျေအောင်ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ မိမိတို့စိတ်ကြိုက်မိန်းကလေးကိုတွေ့လျှင် အမူအကျင့်တို့ကို လေ့လာပြီး သက်ဆိုင်ရာမိဘများသို့ အသိပေးတောင်းဆိုရသည်။ မိန်းကလေး၏ဆန္ဒကိုလည်း အောင်သွယ်၍ မေးမြန်းရလေသည်။ မိန်းကလေးကို ယောက်ျားကလေးအိမ်သို့ ခေါ်ယူရာ၌ မိန်းကလေးသည် အော်ဟစ်ငိုကြွေးလေ့ရှိသည်။ ဤသည်မှာ သဘောမတူ၍ မဟုတ်ဘဲ မိဘအိမ်မှထွက်ခါနီး မျက်ရည်ကျမှ လင်သားအိမ်ရောက်သောအခါ ဆန်ရေစပါး ဥစ္စာရွှေငွေ ပေါများကြလိမ့်မည်ဟု အယူအဆရှိကြသည်။ အမှန်တွင် မိဘမောင်ဘွားများနှင့် မခွဲစဖူးခွဲရတော့မည်အသိဝင်၍ ဝမ်းနည်းရခြင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ===(ခ) အဘုံရွှီ (Abun Xui)=== မိန်းကလေးကို ယောက်ျားအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး သုံးလေးရက်အကြာတွင် မိန်းကလေး၏ မိဘဆွေမျိုးများက သမီးကိုယူရန်သွားရသည်။ ၎င်းကို ‘အဘုံရွှီ’ ဟုခေါ်သည်။ အဘုံရွှီရန်အတွက် မိဘက အရင်းနှီးဆုံးဆွေမျိုး တစ်ဦး,ဦးကို အဆုံးအဖြတ်ပေး၍ အခြားနီးစပ်ရာတို့နှင့်သွားစေသည်။ သမက်ရှင်ဘက်မှ သမီးရှင်ကို အဘုံရွှီရန်လာသည့်အခါ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရန် ကြက်ငှက်နှင့် ခေါင်ရည်အရက်တို့ကို အဆင်သင့်ထားရသည်။ ချွေးမအသွင်းအတွက် ငွေဒင်္ဂါး၊ ကြေးမောင်း၊ ဟင်းရံ (တူရိယာတစ်မျိုး)၊ ဓား၊ လှံ၊ တောင်နွား စသည်တို့ကို စုဆောင်းထားရသည်။ ယခုခေတ်တွင်ကား ပစ္စည်းများရှားပါးပြီဖြစ်၍ ငွေဒင်္ဂါးအစား ငွေစက္ကူများကို တန်ဖိုးကိုက်၍ ပေးကြရသည်။ အသွင်းငွေများ အားလုံးကို စုံစုံလင်လင် မပေးနိုင်သော်လည်း နှစ်ချို့တချို့ကို မင်္ဂလာနေ့တွင် ပေးရသည်။ ကျန်သောအသွင်းငွေများကို ကာယကံရှင် ဇနီးမောင်နှံက တဖြည်းဖြည်းပေးဆောင်ကလည်း ရသည်။ အကယ်၍ ဇနီးမောင်နှံသည် အသွင်းငွေကို စုံစုံလင်လင် မပေးနိုင်သည့်အကြားက သေဆုံးခဲ့လျှင် ကျန်ရစ်သူ သားစဉ်မြေးဆက် ပေးကြရသည်။ သားသမီးများမကျန်ခဲ့လျှင် အမွေဆက်ခံသူက ပေးရသည်။ ထိုအသွင်းငွေအပြင် ချွေးမ၏ ဦးရီးတော်သူကို ‘Abiedkan’ ခေါ် အသွင်းငွေအဖြစ် နွားတစ်ကောင် သို့မဟုတ် ငွေဒင်္ဂါး ၃၀ ကို ပေးရသည်။ အကယ်၍ မိဘများသေဆုံးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် မိဘများကိုယ်စား အရေးတယူ ကြည့်ရှုစောင်မရန် ဖြစ်သည်။ အသွင်းငွေကိစ္စကို အဘုံရွှီမင်္ဂလာတွင် မစားမသောက်မီ ဆွေးနွေးကြရလေသည်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပြေလည်ပြီးမှသာလျှင် ပွဲတော်ကိုကျင်းပကာ စားသောက်ကြသည်။ အကယ်၍ မပြေလည်က သမီးကိုခေါ်ယူပြီး ပြန်သွားကြသည်။ မင်္ဂလာပွဲလည်း မကျင်းပတော့ချေ။ ===(ဂ) မင်္ဂလာပွဲစာခြင်း=== သမီးရှင်နှင့် သမက်ရှင်တို့ ပြေလည်ကြသည်နှင့် ချက်ချင်းခေါင်ရည်ဖွင့်ကာ သောက်စားကြသည်။ ထမင်းဝိုင်းပြင်သည့် အခါ ဧည့်သည်များကို ဦးစွာကျွေးမွေးရသည်။ သားရှင်တို့က ဝက်သားစားရပြီး သမီးရှင်တို့က ကြက်သားစားကြရသည်။ ရောနှောစားမိက အမှားခံပြီး လျော်ကြေးပေးရသည်။ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတွင် ရွာသားများက ‘XuKau’ ခေါ် သစ်သားဗန်းကြီးများဖြင့် ထမင်းလာပို့ကြသည်။ အိမ်တစ်အိမ်မှ ကြက်တစ်ကောင် အရက်တစ်ပုလင်းစီ လာရောက်ကုူညီကြသည်။ ဤသည်မှာ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့၏ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ရိုင်းပင်းကူညီတတ်သော ဓလေ့ဖြစ်သည်။ ထမင်းကို နံနက်တစ်ကြိမ်၊ နေ့လယ်တစ်ကြိမ်နှင့် ညနေစာတစ်ကြိမ် စသည်ဖြင့် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ကျွေးမွေးကြသည်။ ===(ဃ) အဘုံလာ (Abun La)=== မိန်းကလေးမိဘများမှ ‘အဘုံရွှီ’ မင်္ဂလာပွဲပြုလုပ်ပြီး ချွေးမဖြစ်သူကိုအိမ်သို့ ပြန်ခေါ်သွားသည်။ ဤသို့ ပြန်ခေါ်သွားရခြင်းမှာ သမီးကို ပေးသင့်ပေးထိုက်သော ပစ္စည်းများကို အမွေပေးရန်နှင့် သမက်ရှင်ဆွေမျိုးတို့အား မိမိတို့က တဖန်ပြန်လည်ဧည့်ခံကျွေးမွေးရန် ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ ချွေးမဖြစ်သူအား မိဘတို့ခေါ်သွားပြီး လေးငါးရက်အကြာတွင် ယောက်ျား ဖြစ်သူက ဇနီးဖြစ်သူအား ခေါ်ယူရန် ဆွေမျိုးအပေါင်းအသင်းတို့အား ဖိတ်ခေါ်၍ လာကြသည်။ ၎င်းကို ‘အဘုံလာ’ ဟုခေါ်သည်။ အဘုံလာ သွားရာ၌ သမက်ဖြစ်သူက ယောက္ခမအတွက် ခေါင်ရည်ငင်ပြီး ယူသွားရသည်။ ယခုခေတ်တွင် အချို့က နို့ဆီများ ယူဆောင်သွားကြသည်။ ငယ်စဉ်တောင်ကျေးက တိုက်ကျွေးသော မိခင်နို့ရည်ကို ပေးဆပ်ခြင်းအဓိပ္ပာယ်ဟု ဆိုကြသည်။ ပေးရန်ကျန်သော အသွင်းငွေနှင့် ကြက်များကိုလည်း ယူသွားရသည်။ တချို့မျိုးနွယ်စုများတွင် ကြက်များကို ယောက္ခမဆွေမျိုး ညီအစ်ကိုများကို တစ်ကောင်စီ အသေသတ်၍ ပို့ကြရသည်။ ယောက္ခမအိမ်သို့ ရောက်သောအခါ ယောက္ခမက သမက်ဆွေမျိုးများနှင့် မိမိတို့ဆွေမျိုးသားသမီးများကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။ သမီးနှင့် သမက်အတွက် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်ရက်သော ‘ပဂျင်း’ ခေါ် မြို စောင်ထူကြီးကို ငါးထည်မှ ခုနှစ်ထည်ကိုလည်းကောင်း၊ ‘IeLienq’ ခေါ် “ရင်ကပ်”များကိုလည်းကောင်း၊ ‘Ienau’ ခေါ်ထဘီများကိုလည်းကောင်း လက်ဖွဲ့ပေးကြသည်။ တချို့တတ်နိုင်သောသူတို့က သမီးနှင့် သမက်တို့အတွက် ကျွဲ၊ နွားများကို အမွေပေးကြသည်။ ‘အဘုံလာ’ မင်္ဂလာပွဲအပြီး ပြန်ကြမည့် နံနက်တွင် သမီးသမက်တို့အတွက် ‘Awla’ ခေါ် စွယ်စုံဝက်ကောင်ကြီးကြီးကို သတ်၍ ထက်ဝက်ကိုချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးပြီး ထက်ဝက်ကိုအိမ်ပြန်လက်ဆောင် ထည့်ပေးလေသည်။<ref>ထင်းအောင် ( ကျောက်တော်)၊ ဘဝပုံရိပ်များ၊ (Grace စာပေ၊ ၂၀၁၆)၊ စာ-၁၆၈-၁၇၃။</ref> မှတ်ချက်။ ယနေ့ ခေတ်တွင် ကိုးကွယ်မှု ဘာသာအရ ခေတ်သစ် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်း များကို ကျင်းသုံး လာကြသည်။ ==ကလေးမွေးဖွားခြင်း== မြိုလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဓလေ့တွင် ကလေးမွေးဖွားသန့်စင်ပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၃၀ မှ ၆၀ ကြား မိသားစု နှင့် ထိတွေ့ ဆက်ဆံမှု မပြု လုပ်ရ‌ပေ။ မွေးဖွားမိခင်သည်အတွက် နေအိမ်၏နောက်ဖေးခန်းတွင် သီးသန့်မွေးဖွားခန်း ကိုဆောက်လုပ်ပေးရသည်။ မြို တို့တွင် ကလေး မွေးဖွား သန့်စင်သော မိခင်သည် ယောက်ျားလေး မွေးသည် ဖြစ်စေ၊ မိန်ကလေး မွေးသည် ဖြစ်စေ ရက်ပေါင်း ( ၃၀ ) ခန့် ထမင်း ဆားအနည်းငယ် နှင့် ရေ ကိုသာ သုံးဆောင်ရသည်။ ၎င်းသည် သန့်စေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက်ပေါင်း ( ၃၀ )ခန့် ထ္မင်းဖြူ နှင့် ရေ တစ်ခုသာ သုံးဆောင်ပြီးသည် နောက်တွင်၊ နောက် ထက် ( ၁၀ ) ရက်ထက်မံပြီးဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖြင့် ရေလုံ ပြု တ် ဆားအနည်းငယ် ထည့် စားရပြန်သည်။ ထို့နောက်မှ ပုံ မှန် သုံးဆောင် နိုင်သည် ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် သန့်စင်ခြင်းဟု ယူဆကြသည်။ နောက် ရက်ပေါင်း ၆၀ လွန်မှသာ မွေးဖွားခန်း ရှိ အသုံးဆောင် ပစ္စည်း များအား ဝေးရာသို့ လွှင့်ပစ်ပြီးမှ မိသားစုနှင့် အတူတကွ နေထိုင်ရသည်။ မွေးဖွားပြီ ကလေးသည် ရက်တစ်ပတ် ပြည့်ပြီး ချက် ကြွေပြီ ဆိုပါက လူကြီးများကို ခေါ်ပြီး ကင်ပွန်းတပ် ခေါင်းကြီး တောင်းခံရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် တချို့သာ ကျင့်သုံးကြသည်<ref>Luke Ahka, “The Anthropological Studies of Mrokhami People with Relevant Method for the Gospel: Cultural Anthropology For Christian Mission,” (Yangon, 2012), Page -5</ref>။ ==ရှေးရိုးရာအသုဘ အခမ်းအနားစီရင်ပုံ== မြိုလူမျိုးတို့၏ အသုဘ စီရင်ရေးတွင် ရှေးဦးစွာ ဗုဒွတ် (Budoe) တစ်ယောက်နှင့် ခွတ်ယာ (Khoejaq) တစ်ယောက်စီ ထားရသည်။ ဗုဒွတ်အမည် ခံသူသည် သေသောသူ အလောင်း၏ ခြေ၊ လက်, မျက်နာတို့ကို ရေနွေး ဖြင့် ဆေးကြောသုတ်သင်၍ အဝတ်တန်ဆာ သစ်တို့ကို ဝတ်ဆင်ပေးရသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗုဒွတ် နှင့် ခွတ်ယာ တို့ သည် သာမှန်သူတို့အနှင့် အတူတကွ စားသောက်နေထိုင် ခြင်း မပြု ရချေ။ သေသူ၏နားနှစ်ဘက်တွင် ထစ်ထွာခန်းရှိ သံစူးနှစ်ချောင်း ကိုဖြစ်စေ၊ ဝါးစိပ်ခြမ်းကို စူးလုပ်၍ ဖြစ်စေ၊ တစ်ဘက် တစ်ခုစီ နှစ်ချောင်း ထောင်ထားရလေသည်။ ချည်ဖြူ တစ်လိပ်ကိုလည်း တလားချည် အဖြစ် ခြေရင်းဘက်တွင် ထားပေးရသည်။ တစ်ဘဝ မှ တစ်ဘဝသို့ ကူတိုးကူရန် အတွက် ကူတိုးခအလို့ငှါ ငွေများကို မိဘဆွေမျိုး မိသင်္ဂတို့ကသေသူ၏ရင်ဘက်ပေါ်တွင် တင်ထားပေးထားကြသည်။ အလောင်းထားရန်ခေါင်းကို ဗုဒွတ်လုပ်သူက သေသူ၏ အရပ် အမောင်းအတိုင်း၊ နှီးဝါးဖြင့် ဖြစ်စေ၊ သစ်သားတို့ဖြင့်ဖြစ်စေ ဆွေမျိုးတို့နှင့် ပြုလုပ်ကြရသည်။ ပြုလုပ်ပြီးသောအခါ အလောင်းကို ခေါင်းသွင်းရန်အတွက် ဗုဒွတ်ဆိုသူက ဝါးဆစ်နှစ်ဆစ်ရှိသော ဝါးပိုင်းနှစ်ပိုင်းကို ယူ၍ အလယ် ဆစ်ဖောက် ပြီး ဝါး နှစ်လုံး ပူချည်၍ ရေဖြည့်အလောင်း ရေချိုးရန် ရေနွေးထမင်းချက်ရသည်။ ဟင်းအတွက် ကြက်ငယ်တစ်ကောင်ကိုယူ၍ အလောင်းမသွင်းရသေးသော ခေါင်းတွင် ရိုက်သတ်ရလေသည်၊ အမွှေးနှုတ်၊ မီးပြ၊ ကျောကုန်းမှခွဲအူနှုတ်ပြီးချက်သည်။ အလောင်းခေါင်းမသွင်းမီဧည့်သည်များ စားသောက်ရန် ဝက်ကြီးတစ်ကောင်ကိုသတ်၍ ဗုဒွတ် ဆိုသူက ဝက်သွေးကိုယူပြီး ခေါင်းတွင်ကင်းပွန်းတိုက်ရသည်။ ထိုအခါမှ ခွတ်ယာ ဆိုသူက ထမင်းဟင်းတို့ကိုချက်ပြုတ်ပေးရသည်။ ချက်ပြုတ်ပြီး သောအခါ ဗုဒွတ် ဆိုသူကဦးဆောင်၍ ဆွေမျိုးတို့ကအလောင်းကိုခေါင်းထဲတွင် သွတ်သွင်း ကြရလေသည်။ အလောင်းအထက်တည့်တည့်တွင်လည်း အမိုးမျက်နှာကျက်ကို ပြုလုပ် ပေးထားရသည်။ ခေါင်းသွင်းပြီးနောက် ဗုဒွတ်လုပ်သူက ခွက်ငယ်တစ်ခုတွင် ချက်ပြုတ် ထားသော ထမင်းနှင့်ကြက်သား၊ ဝက်သားစသော ဟင်းလျာများကို ထည့်၍ သောက်ရေတစ်ခွက်နှင့်အတူ သေသူ၏ခေါင်းဖက်တွင် ဘုရားကိုရည်စူး၍ အမြတ်တနိုး တင်ထားပေးရသည်။ သို့ဖြစ်၍ ထိုသူကိုပင် ဘုရားဆွမ်းတင်သူဖြစ်၍ ဗုဒွတ်ဟူသော အမည်ကို အလုပ်သဘောအရ ခဏယာယီခေါ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ခွတ်ယာဆိုသည်ကား ဗုဒွတ်ဆိုသူ စားသောက်ရန် သီးသန့်ခွဲဝေပေးရေးနှင့် အသုဘရှုသူများစားသောက်ရန် ထမင်းဟင်းလျာ များကို ဦးဆောင်ချက်ပြုပေးတာဝန်ယူရသည်။ ခွတ်ယာ ဆို သူ ထမင်းချက် ပြုတ်၍မလောက် မှသော်လည်း အခြားအိမ်မှ ထမင်းဟင်းများကို တောင်းပိုင်ခွင့် ပို့ပိုင်ခွင့်မရှိချေ။ မချက်ရသေးသောဆန်၊ ဟင်း၊ ထင်းများသာကူညီပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ထမင်းဟင်းများကို ခွတ်ယာဆိုသူကသာလျှင် လောက်အောင်ချက်ပြုတ်ပေးရသည်။ ပထမနေ့ကသတ် ဝက်သားကိုလည်း နှစ်ရက်၊ သုံးရက်စာအခြောက်ခံထားရသည်။ ဤသို့ဖြင့် အသုဘကိုနှစ်ရက်၊ သုံးရက်ထားပြီးညအချိန်တွင် အပျိုလူပျို တို့သည် ရိုးရာဝတ်စုံများဝတ်ဆင်ပြီး ရိုးရာတူရိယာများဖြစ်သော (Riesa, Xieqxan, Phoeli, Tietiwn) စတူရိယာများကို ကိုင်ဆောင်ပြီးလျှင် အိပ်ခန်း၏ အလယ်တွင် အခု တခေါင်းကို ပတ်လည်ဝိုင်းတိုင်ကဆီ မီးခွက်များတပြောင်ပြောင် ထွန်းညှီးစေလျှက် ဂီတတူရိယာများတီးမှုတ်၍ ပျော်ရွှင်စွာမိုးတလင်း အသုဘစောင့်ကြရသည်။ အသုဘချမည်နေ့ကို ရောက်သောအခါ နံနက်စာထမင်းဟင်း များကို ဗုဒွတ်ဆိုသူက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်းပြင်ဆင်ရသည်။ ထို့ပြင် အိမ်၏တံခါးဝမှ ထရီ အနည်းငယ်ကိုလည်း ကင်ပွန်းသဘောယူကာ၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာတွင် မီးရှို့မည့် ဝါးစည်းများထဲတွင် ထည့်၍ သချိုင်းသို့ယူဆောင်သွားရသည်။ အသုဘအလောင်းခေါင်းကို ဆွေမျိုးများက ဝိုင်းဝန်းပိုး၍ လူသေ၏ခြေထောက်ဖက်ကို အလျင်သွားစေပြီး ဦးခေါင်းဖက်ကို နှောက် ချရသည်။ အိမ်အောက်ချသောအခါ ခြေရင်းဖက်မှထမ်း သူက လှေကားရင်းကို ( ၃ )ခါ ဖနောင့်ဖြင့် စတိတိုက်ကာ အိမ်ပေါ် ကျန်ရှိသူတို့ ကစပါးအနည်းငယ်ကို လှေကားရင်းနားတွင် အပေါ်မှနေ၍ အနည်းငယ်သွန်ချပေးရသည်။ ထို့နောက်မှသာ သင်္ချိုင်းသို့ အသုဘပို့ရန် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ လိုက်ပါပို့ဆောင်ရလေသည်။ သင်္ချိုင်းသို့မရောက်မီရွာအပြင်လမ်းခုလပ် (အမြဲသတ်မှတ်ထားသောနေရာ) တွင် စကောတစ်ချပ်ကို ပူးချည်ထားသော ဝါးကျည်တောက်နှစ်လုံးနှင့် အလယ်တွင် ငုတ်ရိုက်စိုက်ကာ ဗုဒွတ်လုပ်သူက ကြက်သားတစ်ဖုံနှင့် စပါးစေ့အနည်းငယ်ကို စုထားရသည်။ မိန်းမဖြစ်လျှင် မုန့် ( ၆ )ချပ်၊ ယောက်ျားဖြစ်လျှင်မုန့် ( ၇ ) ချပ် တို့ကို အိမ်၌ တစ်ချပ်(အသုဘထားရာနေရာ) လမ်းခုလပ်စကာရိုက်ရာတွင် တစ်ချပ်ထားရသည်။ ကျန်မုန့်များကိုသချိုင်းသို့ ယူသွား၍ ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးဆောက်ပြီး ပန်းကန်၊ ခွက်တို့နှင့်တင်ထားရသည်။ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန်ထင်းပုံစီနည်းမှာ အရှေ့နှင့်အနောက်ကိုအလျားပြုပြီး မိန်းမ ဖြစ်လျှင်ထင်းစီးခြောက်ထပ်၊ ယောက်ျားဖြစ်လျှင်ယင်းစီးခုနှစ်ထပ်စီ၍ ပုံရသည်။ ထင်းပုံထက်သို့ အလောင်းကို တင်သောအခါတွင်လည်း ယောက်ျားဖြစ်လျှင်နေထွက် ကြည့်ဟန်ဦးခေါင်းကို အနောက်ဘက်တွင်ထားသည်၊ မိန်းမဖြစ်လျှင် နေဝင်ကြည့်ဟန် ဦးခေါင်းကိုအရှေ့ဘက်သို့ ထားရသည်။ နန်းတော် ဦးတိုက်၊ နန်းတော်ကြည့်ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ထို့နောက်ဗုဒွတ်ဆိုသူ သည် အလောင်းကို မီးရှို့ သဂြိုဟ်မှုပြုရသည်။ လူကြီး၊ ဘိုးဘွားစသော ဂုဏ်သရေရှိသူတို့ဖြစ်မူအရိုးမကျွမ်းမီ ဗုဒွတ်ဆိုသူက ရေလုံအိုးဖြင့်မီးငြိမ်းရသည်။ အရိုး ကိုကိုးဖြင့်ကောက်ယူထားကြသည်။ သို့မဟုတ် အရိုးဂူ တည်ထားကြသည်။ စဉ့်အိုးတစ်လုံးတည်းတွင် လူသေအရိုး ဟူသမျှကို စုပေါင်းထည့်ထားကြရ သည်ဟူ၏။ ယခုခေတ်၌လူငယ်များသေ၍ မီးသင်္ဂြိုဟ်လျှင် ပြာဖြစ်သည်အထိ မီးကျွမ်း သဂြိုဟ်ပြီးမှ မီးသတ်ကြသည်။ ထိုသို့အသုဘအလောင်းကိုမီးငြိမ်းသတ်ပြီးသောအခါ ထိုသင်္ချိုင်းတွင် (တပေါင်) ခေါ် ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးကို အလျား၊ အနံ ( ၂ )တောင်ပတ်လည် ဆောက်လုပ်ထားရသည်။ ဝိညာဉ် တဲအိမ်ပေါ်တွင် သေသွားသူ အသက်ရှင်စဉ်က အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း တို့ကိုထားသကဲ့သို့ နေရာတကျထားပေးရသည်။ လူအို ဖြစ်လျှင် လူအိုတို့၏အသုံးအဆောင်၊ လူပျို၊ အပျိုဖြစ်လျှင် လူပျိုအပျိုတို့၏အသုံး အဆောင်နှင့်ကလေးဖြစ်လျှင် ကလေးအသုံးအဆောင်တို့ကို ထားပေးရသည်။ ဤသို့ဝိညာဉ်တဲအိမ်ကလေးများ ရှေးရိုးရာဆောက်လုပ်ထားရသော ဓလေ့တို့သည် လည်း သစ်၊ ဝါးပေါများသော တောတောင်ဒေသတို့တွင်နေထိုင်ကြသော လူမျိုး တို့သာ ပြုလုပ်မြဲရှိကြသေး၏။ သစ်ဝါးရှားပါးသောဒေသတွင် နေထိုင်သူတို့မှာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ မီးသွေးပုံတွင် သစ်ရွက်၊ သစ်ခက်စိုက်၊ မိုးထားခြင်းတို့သာပြုနိုင်ကြသည်။ ဤသို့ မြိုလူမျိုးတို့၏ ရှေးရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်မှု ပြုကြပြီးလျှင် ရေချိုးခြင်း၊ ကင်းပွန်းရည်တိုက်၊ အိမ်ပြန်ကြခြင်း တို့သည်ကား ရှေးအိန္ဒိယ ထုံးစံနှင့် တူညီဟန်ရှိလေသည်။ အသုဘသဖြိုလ်ပြီးလျှင် အသုဘနှင့်ပတ်သက်သော အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်သွားစေခြင်း၊ ကင်းဝေးသွားစေခြင်းအကျိုးငှာရေလောင်း၊ ရေချိုးပြန်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ရခိုင်ဒေသသို့ ကိုလိုနီခေတ်တွင် အစောဆုံး ရောက်ရှိခဲ့သည့် Forchhammer ၏ စာအုပ်တွင် မြို လူမျိုးတို့၏ ရှေးဟောင်းသင်္ချိုင်းမြေရှိ ကြောင်း၊ အရိုးအိုများဖြင့် မြှုပ်နှံထားသည်ကိုတွေ့ရကြောင်း၊ ဖော်ပြပါသည်။ ထိုသင်္ချိုင်းမြေသည် မင်းပြားကျိန်းတောင်၊ တောင်တန်း၏မြောက်ဘက်ကျသော တောင်ထိပ်တွင်ဟု ဆိုသည်။ မြို(ခမိ) မျိုးနွယ်များသည် မီးချောင်းကို အခြေခံကာ ခူမီးတို့၏ ဖိအားကြောင့် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ရခြင်းဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ထိုရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ရှစ်ရာစုခန့်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းယူဆရသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၏ နှုတ်ရာဇဝင်များအရ တောင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးမှ မြောက်ဘက်သို့ပြန်ဆန်တက်ရကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဖျားဆုံး မင်းပြားနယ်သို့တိုင်ရောက်ရှိပြီး ထိုအရပ်တွင် မြိုတောင်အမည်ရှိ တောင်တွင် အရိုးအိုး များထားရှိကြောင်းတွေ့ရသည်<ref>Dr. E. Forchhammer, Report on the Antiquities of Arakan (Rangoon, Superintendent Government Printing, 1891), 54.</ref>။ ထိုအချက်မှာ အရှေ့ဘက်မှ မွန်ဂိုလွိုက်မျိုးနွယ်များ ရခိုင်ပြည်သို့စတင် ဝင်ရောက် လာချိန်လည်းဖြစ်လေသည်။ ထိုဖိအားကြောင့် မြောက်ဘက်နှင့်အနောက်ဘက်သို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းသွားပြီး နေရာ ဖယ်ပေးရသည်<ref>Maurice Collis, “ Araken’s Place in the Civilization of the Bay: A Study of Coinage andForeign Relations”, Journal of the Burma Research Society, vol. XV, I, p 488, 1925. Quoted in Noel F. Singer, Vaishali and the Indianization of Araken( New Dehli, APH Publishing Corporation, 2008), p 90-91</ref>။ ကလေးငယ်သေလျှင် လသားငယ်မဟုပ်က သို့မဟုပ် တပတ်အတွင်းဆုံးသူဖြစ်က သင်္ချိုင်းတွင် မသင်္ဂြုဟ်ရပေ။ အလောင်းကို ဖျာဖြင့်လိပ်ကာ ရွာအနီးရှိ ဆိပ်ငြိမ်နေရာ၌ ကြိုးဖြင့်ချည်ကာ သစ်ပင်၌တွဲလောင်းထားရသည်။ ၎င်းကို အသက်ကြီးသောလူကြီးတွေ သာလုပ်ရသည်။ မြိုစကားဖြင့် NABAUQBAN<ref>နာဘာ့ဘင် ၏အဓိပ္ပာယ်သည် တွဲလောင်း ချထားခြင်း ဖြစ်သည်။</ref> နာဘာ့ဘင် ဟူခေါ်သည်။ == မြိုလူမျိုးတို့၏ ဆွေမျိုးနာမည်များ == မြိုလူမျိုးတို့သည် ဖသားစုမှ စတင်ရေတွက်သော ဓလေ့ကို ကျင့်သုံးသည်။ မြိုလူမျိုးတို့တွင် ဆွေ မျိုးစု ( ၁၀၂ ) ကျော်ရှိသည်။ သို့သော် အဓိက ဆွေမျိုးစု ( Clans) များအား ( ၆၈) ခု အနေဖြင့်လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်သည်။ [[ဖိုင်:မြိုလူမျိုးတို၏ဖသားစုဓလေ့.jpg|thumb|မြိုလူမျိုးတို့၏ဖသားစုမှ စရေတွက်သော အချက်ပြဇယား]] The British Burma စာအုပ်တွင် ယနေ့ ချင်းပြည်နယ် နှင့် မီးချောင်းပီချောင်း တဝိုက်ရှိ မြိုလူမျိုး ဆွေမျိုးစု ( Clans) (၁၅) ခုအား ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ==ရိုးရာဓလေ့ ပုံပြင်များ== ===ဖန်ဆင်းခြင်း ပုံပြင်=== == ကိုလိုနီခေတ် == ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲပြီးနောက် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီကို ကိုလိုနီစနစ်ဖြင့် နယ်ချဲ့တို့က ဖိနှိပ်အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ရခိုင်နှင့်အတူ မြို ခေါ် ခမိ တိုင်းရင်းသားများလည်း ခံခဲ့ကြရသည်။ == လွတ်လပ်ရေးရပြီး == ၁၉၄၇ ခုနှစ် နယ်မြေဒေသစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မတီ၏အစီရင်ခံစာ တွင် မြိုလူမျိုးတို့သည် ဗမာများနှင့်ပူးပေါင်းချင်ပါကြောင်း သို့သော် မိမိတို့ လူမျိုးအား မိမိတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံများဖြင့်နဲ့သာ အုပ်ချုပ်လိုပါကြောင်း အထက်ပါအကြောင်း အရာများသည် မိတ်စာဝကျေးရွာ တွင် မြို တမျိုးသားလုံးများနှင့် စည်းဝေး ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း ဦးလွန်ပု<ref>ဦးလွန်ပု မြိုချင်းသည် မြိုဘာသာစကား၏ စကားသံများကို အသုံးချသဒ္ဒဗေဒအမြင်နှင့် လေ့လာချက် (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) မ ( ၁၉၈၂ - ၈၃ ) မဟာဝိဇ္ဇာ (မြန်မာစာ) ဘွဲအတွက် တင်သွင်းသောကျမ်း၊ မောင်စာခေါင် ( ၁၉၉၀) ၏ အဖိုးဖြစ်သည်။</ref> ( မြိုချင်း ) Lunpu Mro Chins ဆိုထားသည်<ref>REPORT OF THE FRONTIER AREAS COMMITTEE OF ENQUIRY, 1947,(P. 95, 96) </ref>။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ဖဆပလပါလီမန် ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် မြိုအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးပါတီကို တည်ထောင် ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို (ခေါ် ) ခမိအမျိုးသားညီညွတ်ရေး ပါတီကို ဦးစံသာအောင်မှ ထူထောင်သည်။ ယင်း ခေတ်အချိန်က မြို ခေါ် ခမိ အမျိုးသားများသည် အသိပညာ ဗဟုသုတ နည်းပါးကြသေးသည့်အတွက် ဝိဝါဒများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ၊ ဒေသစွဲများ ရှိနေကြခြင်းကြောင့် လူမျိုး အမည်နာမကို သမိုင်းမှတ်တမ်းအရ မြို မှန်သည် သို့မဟုတ် ဘာသာစကားအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည့် ခမီ မှန်သည်ဟု အငြင်းပွားပြဿနာဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၇၁-၇၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်မှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ခံသည့်အခါ နေထိုင်သည့် ဒေသတစ်ခုစီရဲ့ အစွဲ၊ ဝိဝါဒများကြောင့် မြို နှင့် ခမိ တိုင်းရင်းသားဟု နှစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။ <ref>၁၃ ရက် ၁ဝ လ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ကြေးမုံသတင်းစာ။</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးစု|*]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] 6jvg32lchq83ltg9ig4u32tz47y2yyj 0 17187 1045356 1044049 2026-07-30T23:30:43Z Naingli 144794 1045356 wikitext text/x-wiki **ဆင်ခိုးမကလေး** (၁၂၁၄ – ၁၂၈၄ ခန့်) သည် [[မြန်မာ့သဘင်]]လောကတွင် အဆို၊ အက နှစ်ဌာန၌ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ရတနာပုံခေတ် [[နန်းတွင်း]] မင်းသမီးနှင့် [[သဘင်]]ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မန္တလေး ပထမသဘင်ခေတ် (သို့မဟုတ်) ရတနာပုံခေတ်၏ ရှေ့ဆောင် သဘင်မိခင်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ မရွှေမျှင် (သို့မဟုတ်) မကြေးမျှင် ဖြစ်ပြီး ခင်ပွန်းဖြစ်သူက မကလေးဟု ချစ်စနိုး ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ <table style="width: 100%; max-width: 480px; margin: 0 auto; background: #ffffff; border-radius: 12px; border-collapse: separate; border-spacing: 0; box-shadow: 0 8px 24px rgba(0,0,0,0.12); font-family: sans-serif; overflow: hidden; text-align: left; font-size: 92%; line-height: 1.6em;"> <!-- Header with Vibrant Gradient --> <thead> <tr> <th colspan="2" style="background: linear-gradient(135deg, #ff416c, #ff4b2b); color: #ffffff; padding: 18px 16px; text-align: center; font-size: 135%; font-weight: bold; letter-spacing: 0.5px; text-shadow: 0 1px 2px rgba(0,0,0,0.2);"> ဆင်ခိုးမကလေး </th> </tr> </thead> <tbody> <!-- Row Style Template --> <tr style="background: #fff5f6;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; width: 35%; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #ffebee;">ငယ်မည်</th> <td style="padding: 12px 16px; width: 65%; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #ffebee;">မရွှေမျှင်၊ မကြေးမျှင်၊ မကလေး</td> </tr> <tr style="background: #ffffff;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #f0f0f0;">မွေးဖွား</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #f0f0f0;">သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ ခုနှစ်<br /><span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]</span></td> </tr> <tr style="background: #fff5f6;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #ffebee;">ကွယ်လွန်</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #ffebee;">အသက် ၇ဝ ကျော်အရွယ်</td> </tr> <tr style="background: #ffffff;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #f0f0f0;">အမျိုးအစား</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #f0f0f0;"><span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[မြန်မာ့သဘင်|သဘင်ပညာရှင်]]</span>၊ <span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[မင်းသမီး (သဘင်)|မင်းသမီး]]</span></td> </tr> <tr style="background: #fff5f6;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #ffebee;">ခေတ်ကာလ</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #ffebee;"><span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[ရတနာပုံခေတ်]]</span>၊ <span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[အင်္ဂလိပ်ခေတ်]]</span></td> </tr> <tr style="background: #ffffff;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #f0f0f0;">ထောက်ခံမြှောက်စားမှု</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #f0f0f0;">မိဖုရားခေါင်ကြီး <span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[စုဖုရားလတ်]]</span>၏ အထူးမြှောက်စားခြင်း ခံရသူ</td> </tr> <tr style="background: #fff5f6;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600; border-bottom: 1px solid #ffebee;">ကြင်ဖက်များ</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50; border-bottom: 1px solid #ffebee;"> ၁။ <span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]</span> လယ်တော်အုပ်<br /> ၂။ <span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[မောင်မောင်တုတ်၊ ရနောင်|ရနောင်မင်းသား မောင်မောင်တုတ်]]</span><br /> ၃။ မောင်မောင်ဘ (<span style="color: #e91e63; font-weight: 500;">[[ကြည့်မြင်တိုင်]]</span> ငါးကျော်ဖို) </td> </tr> <tr style="background: #ffffff;"> <th scope="row" style="padding: 12px 16px; color: #d81b60; font-weight: 600;">သားသမီးများ</th> <td style="padding: 12px 16px; color: #2c3e50;">မောင်ညာဘွား၊ မောင်သက်ထား၊ မောင်မောင်ဘနှင့် ရရှိသော သားတစ်ယောက်</td> </tr> </tbody> </table> == ဘဝအစနှင့် အိမ်ထောင်ရေး == ဆင်ခိုးမကလေးကို သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ ခုနှစ်တွင် [[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက် သေးသေးသွယ်သွယ်၊ အသားအရေ ညိုစိမ့်စိမ့်နှင့် မျက်နှာချို၍ ချောမောလှပ ယဉ်ကျေးသူ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အကပညာ တတ်မြောက်ခဲ့ပြီး [[မြေဝိုင်း]]မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့ လယ်တော်အုပ်နှင့် အကြောင်းပါခဲ့သည်။ လယ်တော်အုပ်သည် မကလေး၏ ရုပ်ရည်ကိုသာမက အနုပညာကိုပါ နှစ်သက်မြတ်နိုးသူ၊ အနုပညာ အထုံဝါသနာကြီး၍ မြှောက်စားချီးမြှင့်တတ်သူ ဖြစ်ရာ ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်ရေးသည် လွန်စွာ သင့်မြတ်ခဲ့သည်။ တောင်တွင်းကြီး၏ ၁၂ ရာသီပွဲနှင့် မိုးခေါ်ပွဲများတွင် မကလေး မကပါက ပွဲမစည်သလို ဖြစ်ရသည်။ ၎င်းတို့အိမ်ထောင်မှ သားနှစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ပြီး သားအကြီးမှာ 'ညာဘွား' နှင့် သားအငယ်မှာ 'သက်ထား' ဖြစ်သည်။ == ဆင်ခိုးမကလေး အမည်တွင်ပုံ == မကလေး အကကောင်းသည့် သတင်းမှာ တောင်တွင်းကြီးမှသည် [[မန္တလေး]] [[ရတနာပုံနေပြည်တော်]]အထိ ကျော်စောလာရာ ဝါဆိုလ လယ်ထွန်မင်္ဂလာပွဲတွင် လာရောက်ကပြရန် ဝန်မင်းများ၏ အမိန့်ဖြင့် ဆင့်ခေါ်ခြင်း ခံရသည်။ မကလေးသည် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ လယ်တော်အုပ်နှင့်အတူ နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်ကပြခဲ့ပြီး အီနောင်ပြဇာတ်ကြီးကို ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။ လယ်တော်အုပ်မှာ တောင်တွင်းကြီးသို့ အလုပ်ကိစ္စဖြင့် စောစီးစွာ ပြန်သွားရသော်လည်း အီနောင်ဇာတ်ကို သံယောဇဉ်မပြတ်သည့် မကလေးသည် အဒေါ်ဖြစ်သူ၊ သားကြီး ညာဘွားတို့နှင့်အတူ နေပြည်တော်တွင် နေရစ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ကျန်ရစ်စဉ် မန္တလေး၌ ဓားထက်နေသော [[မောင်မောင်တုတ်၊ ရနောင်|ရနောင်မင်းသား မောင်မောင်တုတ်]] က မကလေးအား သီးသန့်လာရောက် ကပြရန် ခေါ်ယူခဲ့သည်။ မကလေးသည် မောင်းမမိဿံအနည်းငယ်နှင့် သေရည်သောက်စား ပျော်ပါးနေသော ရနောင်မင်းသားရှေ့တွင် ကပြခဲ့ရပြီး၊ ရနောင်မင်းသားက မူးယစ်၍ လိုက်ဖမ်းသောအခါ ကကြိုးမပျက် ရှောင်တိမ်းကပြခဲ့ရသည်။ မကလေးက သားနှစ်ယောက်အမေ လင်ရှိမယား ဖြစ်ကြောင်း သတိပေး တောင်းပန်သော်လည်း ရနောင်မင်းသားက သိမ်းပိုက်ရန် ပြုလေသည်။ ထိုအခါ မကလေးက — > *"ကျွန်မမှာ ငယ်လင် ယောက်ျား လက်ရှိဖြစ်သည်။ သူနှင့် ကွာရှင်းပြီးမှ အသိမ်းအပိုက်တော် ခံဝံ့ပါမည်"* ဟု လျှောက်ထားခဲ့သဖြင့် ရနောင်မင်းသားသည် သားအကြီး မောင်ညာဘွားကို မန္တလေးတွင် ဓားစာခံအဖြစ် ထားရစ်စေကာ မကလေးအား တောင်တွင်းကြီးသို့ လယ်တော်အုပ်နှင့် ကွာရှင်းရန် ပြန်လွှတ်ခဲ့သည်။ တောင်တွင်းကြီး၌ လယ်တော်အုပ်နှင့် ကွာရှင်းပြီးနောက် မကလေးသည် ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် သားများအား မိမိကိုယ်စား ပြုစုရန် မိန်းမတစ်ဦးအား ငွေ ၅ဝဝ ကျပ်ပေး၍ အိမ်ထောင်ချပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့ စီစဉ်နေစဉ် သံယောဇဉ်အမျှင်တန်း၍ ကြန့်ကြာသည်ဟုဆိုကာ ရနောင်မင်းသားက ခြေမြန်တော်များ လွှတ်၍ တောင်တွင်းကြီးမှ ဆင်နှင့်တင်၍ ခေါ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ ယင်းကို အကြောင်းပြု၍ **ဆင်ခိုးမကလေး** ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ လယ်တော်အုပ်မှာကား မကလေးကို တမ်းတ၍ ရူးမတတ်ဖြစ်လျက် ကျန်ရစ်ခဲ့ရသည်။ == နန်းတွင်းဘဝ == ရနောင်မင်းသားသည် ဆင်ခိုးမကလေးအား လွန်စွာ မြတ်နိုးသဖြင့် တရားဝင် ဇနီး ၆ ယောက်အနက် အထူးပြု၍ အိမ်တော်သော့ကို အပ်နှင်းကာ ဘဏ္ဍာစိုးအရာ ထားခဲ့သည်။ ရနောင်မင်းသားနှင့် သင့်မြတ်၍ ရရှိသော သားတော်တစ်ပါးမှာ အခါလည်အရွယ်တွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရနောင်မင်းသားသည် [[သီပေါမင်း]]နှင့် ဒိုင်းခင်ခင်တို့ အဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ပေးရာမှ အမျက်သိုခြင်းခံရပြီး ကြေးတိုက်သွင်း အကျဉ်းချခံရသည်။ ရနောင်မင်းသား၏ သော့ကိုင်ဇနီး ဖြစ်သူ ဆင်ခိုးမကလေးသည်လည်း ကြိမ်ဒဏ် ၁၃ ချက် ခံရပြီး [[ရွှေလှံဗိုလ်]]အိမ်တွင် ခြေချင်းခတ် အချုပ်ချခံခဲ့ရသည်။ ရနောင်မင်းသားသည် ကြေးတိုက်အတွင်း၌ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကတ်ကြေးနှင့်ထိုး၍ အဆုံးစီရင်သွားခဲ့သည် (အချို့က ပြိုင်ဘက် ရွှေလှံဗိုလ် သတ်သည်ဟုဆိုသည်)။ ထို့နောက် သီပေါမင်း၏ မိဘုရားခေါင်ကြီး [[စုဖုရားလတ်]] က ဆင်ခိုးမကလေး၏ အဖြစ်ကို ကြားသိရသောအခါ သနားကြင်နာ၍ အချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ မိဘုရားကြီးက "ဆင်ခိုး ဒီကရှေ့လျှောက် ဒုက္ခမရောက်စေရဘူး" ဟု အားပေးကာ [[ယိုးဒယား]] ရာမ ဆရာဦးဖိုးမြထံတွင် ၃ နှစ်မျှ အကပညာ သင်ယူစေခဲ့သည်။ မိဘုရားကြီးက — > *"နိုင်ငံတော်တွင် ဆင်ခိုးအပြင် မင်းသမီး မရှိစေနှင့်"* ဟုပင် အမိန့်ထုတ်၍ မြှောက်စားတော်မူခဲ့သဖြင့် ထိုစဉ်က ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး ဖြစ်နေသော [[ယင်းတော်မလေး]] မှာ လက်ထောက်မင်းသမီး အရာသို့ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဆင်ခိုးမကလေးသည် မိမိထက် ပညာကြီးသော ယင်းတော်မလေးထံ သွားရောက်၍ တောင်းပန် ဂါရဝပြုခဲ့သည်။ ရနောင်မင်းသား ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဆင်ခိုးမကလေးသည် ၂၈ နှစ်အရွယ် ရှိသေးသဖြင့် မိဘုရားခေါင်ကြီးက အိမ်ထောင်သစ် ချပေးမည်ပြုရာ ဆင်ခိုးမကလေးက ခင်ပွန်းဟောင်း ရှိသေးကြောင်း လျှောက်တင်သဖြင့် တောင်တွင်းကြီးမှ လယ်တော်အုပ်ကို ခေါ်ယူ၍ ပြန်လည် လက်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ၆ နှစ်တာ ကင်းကွာခဲ့စဉ်အတွင်း ရူးမတတ် စိတ်ထိခိုက်ခဲ့ရသော လယ်တော်အုပ်မှာ ပြန်ပေါင်းထုပ်ပြီး မကြာမီ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရာ ဆင်ခိုးမကလေးသည် ဒုတိယအကြိမ် မုဆိုးမ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် စိတ်ပြေလက်ပျောက် အောက်ပြည်သို့သွား၍ ကြည့်မြင်တိုင် ဆရာမွှန်း၊ ဦးကျီးဖြူ၊ ဦးကျားကြီး၊ ဦးစိန်စစ်၊ ဦးကျော်စံတို့နှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သည်။ == အင်္ဂလိပ်ခေတ်နှင့် ဘဝနိဂုံး == [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို [[အင်္ဂလိပ်]]တို့ သိမ်းပိုက်ပြီး သီပေါမင်း ပါတော်မူပြီးနောက် ဆင်ခိုးမကလေးသည် မိမိပညာ မတိမ်ကောအောင် ဇာတ်ထောင်၍ ကပြရင်း အရပ်မင်းသမီးအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့ရသည်။ မန္တလေးအပျက်တွင် အရှင်နှစ်ပါး ပါတော်မူကြောင်းကို ဖွဲ့နွဲ့သီဆိုခဲ့ရာ ပရိသတ်၏ သနားချစ်ခင်မှုကို ရရှိ၍ ဆုလာဘ်များစွာ ရခဲ့သည်။ စိန့်မေရီဇာတ်ခုံတွင် "မသွေမရှောင် တဖေတမောင် ရနောင်လေ တယ်လို့ဆိုး၊ ဆင်ခိုးလေး ကျမ၊ မရမက သူကခိုး" အစရှိသည်ဖြင့် မိမိဘဝကြောင်းကို သီဆိုကပြခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[ရတနာဂီရိ]] သို့ စံရသော သီပေါမင်းတရားကြီး၏ သမီးတော်များ နားထွင်းမင်္ဂလာ ကျင်းပစဉ်ကလည်း နန်းတွင်း အနုပညာသည်ဟောင်းကြီးများဖြစ်သည့် [[စိန်ဗေဒါ|ရွာစားကျော် စိန်ဗေဒါ]]၊ [[ဒေဝဣန္ဒာ မောင်မောင်ကြီး]] တို့နှင့်အတူ သွားရောက် အသုံးတော်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ် သီပေါမင်းအား သနား၍ မျက်ရည်ကျသော ဆင်ခိုးမကလေးအား သီပေါမင်းက — > *"ဆင်ခိုးတို့များ နေနိုင်ရော့ဟယ်၊ ငါကြိုက်တတ်တဲ့ ရွှေဘိုချဉ်ပေါင်လေးများ အခြောက်လုပ်ပြီး ယူလာခဲ့ရောပေါ့"* ဟု အသောဖောက်ရင်း မျက်ရည်သုတ်ပေးခဲ့သည်။ ကြည့်မြင်တိုင် ငါးကျော်ဖိုမှ အရပ်လူကြီး မောင်မောင်ဘနှင့် တတိယအိမ်ထောင်ပြု၍ သားတစ်ယောက် ရရှိခဲ့သော်လည်း မကြာမီ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် တတိယအကြိမ် မုဆိုးမ ဖြစ်ခဲ့ရပြန်သည်။ ဆင်ခိုးမကလေး၏ သားအကြီး မောင်ညာဘွားသည် လူရွှင်တော်၊ [[ဆိုင်း]]ဆရာ ဘဝမှ ကုန်သည် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ သားအငယ် မောင်သက်ထားမှာ မိခင်၏ အနုပညာကို ဆက်ခံ၍ ဇာတ်မင်းသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နတ်မောက်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းနှင့် တောင်တွင်းကြီးနယ်တို့တွင် ဆင်ခိုးမကလေး၏ အမည်မှာ အထူး လူသိများသည်။ ဆင်ခိုးမကလေးသည် အဆိုအကပညာတွင် အလွန် ပိုင်နိုင်သူဖြစ်ပြီး၊ လက်ညှိုးထိုးကရာ၌ အလွန်ယဉ်ကျေး၍ အထူးသဖြင့် 'ခရာသံ' ဒိုးပတ်အကတွင် ကျော်ကြားသည်။ အရွယ်ကြီးရင့်ချိန်တွင် မိမိပညာ၏ တန်ဖိုးကို အကျိုးမခံရဘဲ စီးပွားရေး ချို့တဲ့စွာဖြင့် အသက် ၇ဝ ကျော်အရွယ်၌ ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။ == ဇယား == {| class="wikitable" style="margin: auto; width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left; font-family: sans-serif; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.15); border-radius: 8px; overflow: hidden;" |+ style="caption-side: top; font-size: 1.3em; font-weight: bold; padding: 12px; background: linear-gradient(135deg, #FF6B6B, #FF8E53); color: white; text-shadow: 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.2); border-top-left-radius: 8px; border-top-right-radius: 8px;" | ဆင်ခိုးမကလေး၏ အဓိက ဘဝမှတ်တိုင်များ |- style="background: linear-gradient(135deg, #4E54C8, #8F94FB); color: white; text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.1em;" ! ခေတ် !! ဖြစ်စဉ် အကျဉ်းချုပ် !! မှတ်ချက် |- style="background-color: #FFF0F3;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #D63384; border-bottom: 1px solid #FFD6E0;" | ငယ်စဉ်ဘဝ | style="padding: 12px; border-bottom: 1px solid #FFD6E0;" | တောင်တွင်းကြီး၌ မွေးဖွား၊ မြေဝိုင်းမင်းသမီးအဖြစ် စတင် ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom: 1px solid #FFD6E0;" | ငယ်မည် မရွှေမျှင် (မကြေးမျှင်) |- style="background-color: #E6FCF5;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #0CA678; border-bottom: 1px solid #C3FAE8;" | ပထမ အိမ်ထောင် | style="padding: 12px; border-bottom: 1px solid #C3FAE8;" | တောင်တွင်းကြီး လယ်တော်အုပ်နှင့် အကြောင်းပါ ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom: 1px solid #C3FAE8;" | သားနှစ်ဦး (ညာဘွား၊ သက်ထား) ရရှိ |- style="background-color: #FFF9DB;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #F59F00; border-bottom: 1px solid #FFEC99;" | ရနောင်မင်းသား၏ သိမ်းပိုက်မှု | style="padding: 12px; border-bottom: 1px solid #FFEC99;" | ဆင်နှင့် တောင်တွင်းကြီးမှ အတင်းခိုးဆောင်ခြင်း ခံရ ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom: 1px solid #FFEC99;" | "ဆင်ခိုးမကလေး" ဟု အမည်တွင် |- style="background-color: #E7F5FF;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #1C7ED6; border-bottom: 1px solid #A5D8FF;" | နန်းတွင်းခေတ် | style="padding: 12px; border-bottom: 1px solid #A5D8FF;" | စုဖုရားလတ်၏ မြောက်စားမှု ခံရ၊ ယိုးဒယားအက ၃ နှစ်သင် ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom: 1px solid #A5D8FF;" | နန်းတွင်း ထိပ်တန်းမင်းသမီး ဖြစ်လာ |- style="background-color: #F3F0FF;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #7950F2; border-bottom: 1px solid #D0BFFF;" | ဒုတိယ အိမ်ထောင်ပြန်ဆက် | style="padding: 12px; border-bottom: 1px solid #D0BFFF;" | လယ်တော်အုပ်နှင့် ပြန်လည်လက်ဆက် သော်လည်း လယ်တော်အုပ် ကွယ်လွန် ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom: 1px solid #D0BFFF;" | ဒုတိယအကြိမ် မုဆိုးမ ဖြစ်ရ |- style="background-color: #FFF5F5;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #E03131; border-bottom: 1px solid #FFC9C9;" | အင်္ဂလိပ်ခေတ် | style="padding: 12px; border-bottom: 1px solid #FFC9C9;" | ဇာတ်ထောင်၍ အသက်မွေး၊ ရတနာဂီရိသို့ သွားရောက်ကပြ ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom: 1px solid #FFC9C9;" | ကြည့်မြင်တိုင် မောင်မောင်ဘနှင့် တတိယအိမ်ထောင်ပြု |- style="background-color: #F8F9FA;" | style="padding: 12px; font-weight: bold; color: #343A40; border-bottom-left-radius: 8px;" | ဘဝနိဂုံး | style="padding: 12px;" | စီးပွားရေး ချို့တဲ့စွာဖြင့် အသက် ၇၀ ကျော်တွင် ကွယ်လွန် ။ | style="padding: 12px; color: #555; border-bottom-right-radius: 8px;" | |} == ကိုးကား == * တင်နိုင်တိုး (စာရေးဆရာ)၊ ''ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ''။ * လူထုဒေါ်အမာ၊ ''ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ''။ * ဦးသော်ဇင်၊ ''ဆင်ခိုးမကလေး အထုပ္ပတ္တိ''။ * မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၄)။ [[Category:မြန်မာ့ သဘင်ပညာရှင်များ]] [[Category:မြန်မာ မင်းသမီးများ]] [[Category:၁၂၁၄ ဖွား]] p2ji6mvpd6qwqjbtxdl2zpm1r6nounz 0 17462 1045354 1045110 2026-07-30T23:19:18Z Naingli 144794 1045354 wikitext text/x-wiki <div style="max-width: 800px; margin: 0 auto; background: linear-gradient(135deg, #1a1a2e 0%, #16213e 100%); border-radius: 16px; box-shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,0.5); overflow: hidden; font-family: 'Pyidaungsu', 'Myanmar Text', sans-serif; color: #f1f5f9; border: 2px solid #e94560;"> <!-- Header Banner --> <div style="background: linear-gradient(135deg, #ff416c 0%, #ff4b2b 100%); padding: 20px; text-align: center;"> <h2 style="margin: 0; color: #ffffff; font-size: 26px; text-shadow: 2px 2px 4px rgba(0,0,0,0.3);">ကြည်ကြည်ဌေး</h2> <p style="margin: 5px 0 0 0; color: #ffe6e6; font-size: 14px; font-weight: bold;">ဝဏ္ဏကျော်ထင် • အကယ်ဒမီ (လေးကြိမ်)</p> </div> <!-- Content Grid --> <div style="padding: 24px;"> <!-- Profile Overview Card --> <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; background: rgba(255, 255, 255, 0.05); padding: 16px; border-radius: 12px; border-left: 5px solid #ff416c; margin-bottom: 20px;"> <div style="flex: 1; min-width: 250px;"> <p style="margin: 8px 0;"><strong>မွေးနာမည်:</strong> သိန်းကြင် (ကျင်)</p> <p style="margin: 8px 0;"><strong>မွေးရက်:</strong> ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်</p> <p style="margin: 8px 0;"><strong>ကွယ်လွန်ရက်:</strong> ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက် (အသက် ၇၅ နှစ်)</p> <p style="margin: 8px 0;"><strong>မွေးဖွားရာဒေသ:</strong> ကျွဲသတ်ကျေးရွာ၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ပဲခူးတိုင်း</p> </div> <div style="flex: 1; min-width: 250px;"> <p style="margin: 8px 0;"><strong>အဓိကလုပ်ကိုင်မှု:</strong> မင်းသမီး၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်မင်းသမီး</p> <p style="margin: 8px 0;"><strong>ခင်ပွန်း:</strong> အောင်သိန်း</p> <p style="margin: 8px 0;"><strong>မိဘများ:</strong> ဦးဖိုး(ဆိုး)ရင်၊ အုံးကြွေ</p> <p style="margin: 8px 0;"><strong>ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ:</strong> ဗုဒ္ဓဘာသာ</p> </div> </div> <!-- Awards Section --> <div style="background: rgba(255, 193, 7, 0.1); border: 1px solid rgba(255, 193, 7, 0.3); border-radius: 12px; padding: 16px; margin-bottom: 20px;"> <h3 style="margin-top: 0; color: #ffc107; display: flex; align-items: center; gap: 8px; font-size: 18px;"> 🏆 ရရှိခဲ့သောဆုများနှင့် ဘွဲ့တံဆိပ်များ </h3> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.8;"> <li><strong>ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့</strong> တံဆိပ်</li> <li><strong>မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီ) -</strong> <ul style="margin-top: 5px;"> <li><span style="color: #ff4b2b; font-weight: bold;">ချစ်သက်ဝေ</span> (၁၉၅၂) - ပထမဆုံးအကြိမ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု</li> <li><span style="color: #ff4b2b; font-weight: bold;">ချစ်ခွင့်မပြိုင်</span> (၁၉၅၆)</li> <li><span style="color: #ff4b2b; font-weight: bold;">နုနုငယ်ငယ်</span> (၁၉၇၀)</li> <li><span style="color: #ff4b2b; font-weight: bold;">လူဇော်</span> (၁၉၇၈)</li> </ul> </li> </ul> </div> <!-- Footer Note --> <div style="text-align: center; font-size: 12px; color: #94a3b8; border-top: 1px solid rgba(255,255,255,0.1); padding-top: 12px;"> မြန်မာ့ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်လောက၏ ထင်ရှားကျော်ကြားသော အနုပညာရှင်ကြီး တစ်ဦး </div> </div> </div> '''ကြည်ကြည်ဌေး''' (၁၉၂၄-၂၀၀၀) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်း]]တွင် ပထမဆုံး [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]]ရ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်နှင့် ဇာတ်သဘင်၊ အေးရင်ကျူးမင်းသမီး၊အငြိမ့်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ပြဇာတ်မင်းသမီး အဖြစ်မှ အနုပညာလောကထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည့် ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော စွယ်စုံအနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ခြေမချခင် ပြဇာတ်လောက၌လည်း မသိန်းကျင်၊ အောက်ချင်းမ၊ ခင်မေကျင်၊ မြင့်မြင့်ဌေး အစရှိသည့် နာမည်များစွာဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Duwun |date=2021-06-26 |title=အနုပညာလောကမှာ မင်းသမီးတစ်ခေတ်ဖြစ်တဲ့အထိ ကျော်ကြားခဲ့သူ နှစ်ဦး {{!}} Duwun |url=https://www.duwun.com.mm/article/p-id49286 |access-date=2026-07-30 |website=Duwun - မျိုးဆက်သစ်တို့ရဲ့မီဒီယာ}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ကြည်ကြည်ဌေးကို ၁၉၂၄ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖိုးရင်(ဦးဆိုးရင်) အမိ ဒေါ်အုံးကြွေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဇာတိမှာ [[ပဲခူးတိုင်း]] သာယာဝတီခရိုင် ကျွဲသတ်ကျေးရွာ (တချို့မှာ လက်ပတန်းဟုဆို) ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မသိန်းကြင်(ကျင်)ဖြစ်၏။ မွေးချင်း ၅ ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ == အနုပညာလောကဝင်ရောက်ပုံ == အသက် ၅နှစ် ၆နှစ်အရွယ်မှ စတင်၍ ဇာတ်သဘင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒေါ်လေးဖြစ်သူ၏ ဇာတ်ထဲတွင် "အောင်မြကြင်(ကျင်)" အမည်ဖြင့် အစ်မများနှင့်အတူ အပျိုတော် ၁၂ ခန်း စသည်တို့ကို ဝင်ရောက်ကပြခဲ့သည်။ လက်ရှိကနေသောဇာတ် ဖျက်သိမ်းလိုက်သောအခါ နယားပျံဆရာခ ဇာတ်သို့ရောက်ရှိခဲ့၍ ယင်းဇာတ်ထဲတွင် မင်းသားကြီးရွှေနှင့် တွဲဖက်၍ အောက်ချင်းဖို၊ အောက်ချင်းမ ပြဇာတ်ကို ကပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ အောက်ချင်းမ ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အပြီး ပြဇာတ်များ ပြန်လည်အသက်ဝင်ခဲ့ရာ မာလာရီဆိုသည့် နာမည်ဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် ကပြခဲ့သည်။ == ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားခြင်း == မသိန်းကျင်သည် ကာဌေးပြဇာတ်ရုံ၌ ခင်မေကျင်အမည် ဖြင့် ပြဇာတ်ဝင်ကပြန်သည်။ ထို့နောက် ကြည်ကြည်ဌေးဟု နာမည်ခံယူ၍ ကာဌေးရုံ ပြဇာတ်မင်းသမီး ရွေးပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ဒုတိယရဆု ရှိခဲ့သဖြင့် ဒါရိုက်တာ[[ဦးသုခ]]၏ ချစ်ကုမ္ပဏီပြဇာတ်တွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသမီးအဖြစ် ကပြသရုပ်ဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ကြည်ကြည်ဌေး ပြဇာတ်မင်းသမီးဖြစ်လာပုံမှာ ထိုစဉ်က အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်သည် ပြဇာတ်မင်းသမီး လာလျှောက်ရာ မန်နေဂျာ ဦးလျောင်စိန်က မရွေးချယ်ဘဲ နှစ်သိမ့် ပြောဆို လွှတ်လိုက်၏။ ဤသည်ကို ပွဲခွန်တော် အရာရှိပေါက်စ ကိုကျော်စိုး (နောင်တွင် ဒါရိုက်တာ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်)က မကျေမနပ် ဖြစ်ကာ ခင်မေကျင်နောက် လိုက်သွားပြီး နောက်တနေ့တွင် မော်လီအလှပြင်ဆိုင် (ယခု ဆူးလေဘုရားလမ်း မီးသတ်ရှေ့ နေရာ)၌ အလှပြင်စေပြီး ဦးလျောင်စိန်ထံ ပြန်ခေါ်သွားသည်။ အမည်ကိုလည်း မြင့်မြင့်ဌေးဟု ပေးလိုက်သည်။ ဦးလျောင်စိန်လည်း မျက်စိလည်သွားကာ အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို ပဏာမ ရွေးချယ် လက်ခံလိုက်သည်။ လက်တွေ့ သရုပ်ဆောင် ရွေးသောနေ့တွင် 'ကြည်ကြည်ဌေး'ဟု အခမ်းအနားမှူးက ခေါ်လိုက်ရာ မြင့်‌မြင့်ဌေး အမည်ပြောင်းထားသော ခင်မေကျင်က သူ့ကို ခေါ်သည် ထင်ကာ စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်သွားသည်။ ဤတွင် အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို မှည့်ခေါ်ထားသည့် မြင့်မြင့်ဌေး အမည်မှာ နောင် ပုဇွန်ထုပ်ကြီးမြင့်မြင့်ဌေး အမည်တွင်သူ ဖြစ်လာသည်။ ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် နာမည်ရလာခဲ့သောကြောင့် တခြားနာမည်ကြီး ပြဇာတ်များတွင် ပါဝင်ကပြခဲ့လေသည်။ ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် သူမတူသည့် အောင်မြင်မှုများ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သည့် ''ချစ်သက်ဝေ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့၏။ ''ချစ်သက်ဝေ''မှာ အေဝမ်းထုတ်လုပ်ရေးမှ ရိုက်ကူးပြီး ထိုဇာတ်ကားမှ ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က အကယ်ဒမီဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမရှိသေးဘဲ အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသားပညာသည်ဆု၊ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၅၆တွင် ''ချစ်ခွင့်မပိုင်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၀ မှာ ''နုနုငယ်ငယ်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၈ အတွက် ''လူဇော်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့၏။ နိုင်ငံတော်မှလည်း သူမ၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်မှုအတွက် "[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]"တံဆိပ်ကို ပေးအပ်ဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။<ref>{{Cite web |last=Popular |date=2018-06-11 |title=အမေ နှင့် ကြည်ကြည်ဌေး |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%99-%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%82%94-%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%8C%E1%80%B8/ |access-date=2026-07-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; background-color:#f8f9fa; border: 2px solid #ff9800;" |+ style="background-color: #ff9800; color: white; font-size: 1.2em; font-weight: bold; padding: 10px; border-radius: 4px 4px 0 0;" | ထင်ရှားသော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ စာရင်း |- style="background-color: #ffb74d; color: #000000; font-weight: bold;" ! စဉ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! မှတ်ချက် / အမျိုးအစား |- | 1 || '''ရတနာပုံ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 2 || '''ချစ်သက်ဝေ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 3 || '''ချစ်ခွင့်မပိုင်''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 4 || '''စက္ကောမ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 5 || '''အကျော်အမော်''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 6 || '''ပန်းပန်လျှက်ပါ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 7 || '''မိန်းမဘဝ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 8 || '''တစ်ပွင့်တည်း ပန်မယ်''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 9 || '''တောကနှင်းမူ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 10 || '''စကားပြောသောအသဲနှလုံး''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 11 || '''ချစ်ပင်ချစ်မိုး''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 12 || '''သုယောနန္ဒီ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 13 || '''ဩော်ဂီတလုလင်''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 14 || '''ဗိမ္မိသာရ''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- | 15 || '''လူဇော်''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |- style="background-color: #fff3e0;" | 16 || '''နုနုငယ်ငယ်''' || ဂန္ထဝင်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား |} ကြည်ကြည်ဌေးသည် ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း (၃ဝဝ) ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား]]၌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။<ref>{{Cite web |last=Popular |date=2017-06-08 |title=မာလာရီ (သို့)ပြည်သူချစ်သော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေး၏ ဘဝနှင့် အနုပညာ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AE-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1/ |access-date=2026-07-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> == မိသားစု == ငယ်ရွယ်စဉ်၌ပင် လေးမျက်နှာမြို့မှ မင်းသားကလေး အောင်ဝိဇ္ဇာနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ကြည်ကြည်ဌေးဘဝတွင် ဇာတ်ကန်ထရိုက်တာ ဦးအောင်သိန်းနှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုသည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ စံထားလောက်သော အကယ်ဒမီလေးထပ်ကွမ်း ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၄ ရက် စနေနေ့၌ ကွယ်လွန်ရာ၊ ထိုအချိန်တွင် အသက်မှာ ၇၆ နှစ်ရှိပြီး၊ သား‌သမီး လေးဦး၊ မြေး ခြောက်ဦး၊မြစ်လေးဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-05 |title=၁၉၉၀ မတိုင်မီက ထင်ပေါ်ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေး – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://pct.com.mm/2023/03/05/%e1%81%81%e1%81%89%e1%81%89%e1%81%80-%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ae%e1%80%80-%e1%80%91%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bb/ |access-date=2026-07-30 |language=en-GB}}</ref> ==ကိုးကား== {{lifetime|၁၉၁၄|၂၀၀၀}} [[Category:ပထမ မြန်မာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဇာတ်မင်းသမီးများ]] [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] gvxbnp7870yx8obhrxye6sfjs4aza94 1045462 1045354 2026-07-31T05:42:51Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/Naingli|Naingli]] ([[User talk:Naingli|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1045110 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ကြည်ကြည်ဌေး | native_name = | native_name_lang = |honorific_prefix=ဝဏ္ဏကျော်ထင်<br/>အကယ်ဒမီ| image = | imagesize = 160px | caption = | birth_name = သိန်းကြင်(ကျင်) | birth_date = {{birth date |1924|3|19|df=y}} | birth_place = [[ကျွဲသတ်ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်|ကျွဲသတ်ကျေးရွာ]]၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]] | death_date = {{death date and age|2000|3|4|1924|3|19|df=y}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = မင်းသမီး၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်မင်းသမီး | yearsactive = | spouse = အောင်သိန်း | partner = | children = | parents = ဦးဖိုး(ဆိုး)ရင်၊ အုံးကြွေ | religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ | influences = | influenced = | website = | academyawards = | afiawards = | arielaward = | grammyawards = | iftaawards = | laurenceolivierawards = | naacpimageawards = | nationalfilmawards = ''ချစ်သက်ဝေ'' (၁၉၅၂)<br /> ''ချစ်ခွင့်မပြိုင်'' (၁၉၅၆)<br />''နုနုငယ်ငယ်'' (၁၉၇၀)<br /> ''လူဇော်'' (၁၉၇၈) | sagawards = | awards = [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]တံဆိပ်၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] }} '''ကြည်ကြည်ဌေး''' (၁၉၂၄-၂၀၀၀) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်း]]တွင် ပထမဆုံး [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]]ရ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်နှင့် ဇာတ်သဘင်၊ အေးရင်ကျူးမင်းသမီး၊အငြိမ့်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ပြဇာတ်မင်းသမီး အဖြစ်မှ အနုပညာလောကထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည့် ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော စွယ်စုံအနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ခြေမချခင် ပြဇာတ်လောက၌လည်း မသိန်းကျင်၊ အောက်ချင်းမ၊ ခင်မေကျင်၊ မြင့်မြင့်ဌေး အစရှိသည့် နာမည်များစွာဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Duwun |date=2021-06-26 |title=အနုပညာလောကမှာ မင်းသမီးတစ်ခေတ်ဖြစ်တဲ့အထိ ကျော်ကြားခဲ့သူ နှစ်ဦး {{!}} Duwun |url=https://www.duwun.com.mm/article/p-id49286 |access-date=2026-07-30 |website=Duwun - မျိုးဆက်သစ်တို့ရဲ့မီဒီယာ}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ကြည်ကြည်ဌေးကို ၁၉၂၄ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖိုးရင်(ဦးဆိုးရင်) အမိ ဒေါ်အုံးကြွေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဇာတိမှာ [[ပဲခူးတိုင်း]] သာယာဝတီခရိုင် ကျွဲသတ်ကျေးရွာ (တချို့မှာ လက်ပတန်းဟုဆို) ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မသိန်းကြင်(ကျင်)ဖြစ်၏။ မွေးချင်း ၅ ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ == အနုပညာလောကဝင်ရောက်ပုံ == အသက် ၅နှစ် ၆နှစ်အရွယ်မှ စတင်၍ ဇာတ်သဘင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒေါ်လေးဖြစ်သူ၏ ဇာတ်ထဲတွင် "အောင်မြကြင်(ကျင်)" အမည်ဖြင့် အစ်မများနှင့်အတူ အပျိုတော် ၁၂ ခန်း စသည်တို့ကို ဝင်ရောက်ကပြခဲ့သည်။ လက်ရှိကနေသောဇာတ် ဖျက်သိမ်းလိုက်သောအခါ နယားပျံဆရာခ ဇာတ်သို့ရောက်ရှိခဲ့၍ ယင်းဇာတ်ထဲတွင် မင်းသားကြီးရွှေနှင့် တွဲဖက်၍ အောက်ချင်းဖို၊ အောက်ချင်းမ ပြဇာတ်ကို ကပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ အောက်ချင်းမ ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အပြီး ပြဇာတ်များ ပြန်လည်အသက်ဝင်ခဲ့ရာ မာလာရီဆိုသည့် နာမည်ဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် ကပြခဲ့သည်။ == ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားခြင်း == မသိန်းကျင်သည် ကာဌေးပြဇာတ်ရုံ၌ ခင်မေကျင်အမည် ဖြင့် ပြဇာတ်ဝင်ကပြန်သည်။ ထို့နောက် ကြည်ကြည်ဌေးဟု နာမည်ခံယူ၍ ကာဌေးရုံ ပြဇာတ်မင်းသမီး ရွေးပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ဒုတိယရဆု ရှိခဲ့သဖြင့် ဒါရိုက်တာ[[ဦးသုခ]]၏ ချစ်ကုမ္ပဏီပြဇာတ်တွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသမီးအဖြစ် ကပြသရုပ်ဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ကြည်ကြည်ဌေး ပြဇာတ်မင်းသမီးဖြစ်လာပုံမှာ ထိုစဉ်က အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်သည် ပြဇာတ်မင်းသမီး လာလျှောက်ရာ မန်နေဂျာ ဦးလျောင်စိန်က မရွေးချယ်ဘဲ နှစ်သိမ့် ပြောဆို လွှတ်လိုက်၏။ ဤသည်ကို ပွဲခွန်တော် အရာရှိပေါက်စ ကိုကျော်စိုး (နောင်တွင် ဒါရိုက်တာ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်)က မကျေမနပ် ဖြစ်ကာ ခင်မေကျင်နောက် လိုက်သွားပြီး နောက်တနေ့တွင် မော်လီအလှပြင်ဆိုင် (ယခု ဆူးလေဘုရားလမ်း မီးသတ်ရှေ့ နေရာ)၌ အလှပြင်စေပြီး ဦးလျောင်စိန်ထံ ပြန်ခေါ်သွားသည်။ အမည်ကိုလည်း မြင့်မြင့်ဌေးဟု ပေးလိုက်သည်။ ဦးလျောင်စိန်လည်း မျက်စိလည်သွားကာ အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို ပဏာမ ရွေးချယ် လက်ခံလိုက်သည်။ လက်တွေ့ သရုပ်ဆောင် ရွေးသောနေ့တွင် 'ကြည်ကြည်ဌေး'ဟု အခမ်းအနားမှူးက ခေါ်လိုက်ရာ မြင့်‌မြင့်ဌေး အမည်ပြောင်းထားသော ခင်မေကျင်က သူ့ကို ခေါ်သည် ထင်ကာ စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်သွားသည်။ ဤတွင် အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို မှည့်ခေါ်ထားသည့် မြင့်မြင့်ဌေး အမည်မှာ နောင် ပုဇွန်ထုပ်ကြီးမြင့်မြင့်ဌေး အမည်တွင်သူ ဖြစ်လာသည်။ ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် နာမည်ရလာခဲ့သောကြောင့် တခြားနာမည်ကြီး ပြဇာတ်များတွင် ပါဝင်ကပြခဲ့လေသည်။ ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် သူမတူသည့် အောင်မြင်မှုများ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သည့် ''ချစ်သက်ဝေ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့၏။ ''ချစ်သက်ဝေ''မှာ အေဝမ်းထုတ်လုပ်ရေးမှ ရိုက်ကူးပြီး ထိုဇာတ်ကားမှ ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က အကယ်ဒမီဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမရှိသေးဘဲ အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသားပညာသည်ဆု၊ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၅၆တွင် ''ချစ်ခွင့်မပိုင်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၀ မှာ ''နုနုငယ်ငယ်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၈ အတွက် ''လူဇော်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့၏။ နိုင်ငံတော်မှလည်း သူမ၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်မှုအတွက် "[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]"တံဆိပ်ကို ပေးအပ်ဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။<ref>{{Cite web |last=Popular |date=2018-06-11 |title=အမေ နှင့် ကြည်ကြည်ဌေး |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%99-%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%82%94-%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%8C%E1%80%B8/ |access-date=2026-07-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> တခြားထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများမှာ * ''ရတနာပုံ'' * ချစ်သက်ဝေ * ချစ်ခွင့်မပိုင် * စက္ကောမ * အကျော်အမော် * ''ပန်းပန်လျှက်ပါ'' * ''မိန်းမဘဝ'' * ''တစ်ပွင့်တည်း ပန်မယ်'' * ''တောကနှင်းမူ'' * ''စကားပြောသောအသဲနှလုံး'' * ''ချစ်ပင်ချစ်မိုး'' * ''သုယောနန္ဒီ'' * ''ဩော်ဂီတလုလင်'' * ''ဗိမ္မိသာရ'' * လူဇော် * နုနုငယ်ငယ် ကြည်ကြည်ဌေးသည် ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း (၃ဝဝ) ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား]]၌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။<ref>{{Cite web |last=Popular |date=2017-06-08 |title=မာလာရီ (သို့)ပြည်သူချစ်သော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေး၏ ဘဝနှင့် အနုပညာ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AE-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1/ |access-date=2026-07-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> == မိသားစု == ငယ်ရွယ်စဉ်၌ပင် လေးမျက်နှာမြို့မှ မင်းသားကလေး အောင်ဝိဇ္ဇာနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ကြည်ကြည်ဌေးဘဝတွင် ဇာတ်ကန်ထရိုက်တာ ဦးအောင်သိန်းနှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုသည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ စံထားလောက်သော အကယ်ဒမီလေးထပ်ကွမ်း ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၄ ရက် စနေနေ့၌ ကွယ်လွန်ရာ၊ ထိုအချိန်တွင် အသက်မှာ ၇၆ နှစ်ရှိပြီး၊ သား‌သမီး လေးဦး၊ မြေး ခြောက်ဦး၊မြစ်လေးဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-05 |title=၁၉၉၀ မတိုင်မီက ထင်ပေါ်ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေး – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://pct.com.mm/2023/03/05/%e1%81%81%e1%81%89%e1%81%89%e1%81%80-%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ae%e1%80%80-%e1%80%91%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bb/ |access-date=2026-07-30 |language=en-GB}}</ref> ==ကိုးကား== {{lifetime|၁၉၁၄|၂၀၀၀}} [[Category:ပထမ မြန်မာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဇာတ်မင်းသမီးများ]] [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] ghx9im0gj8bcbrfvr330ost6m60kgq2 0 19228 1045457 772755 2026-07-31T05:21:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လွတ်လပ်ရေးဘုရား */ 1045457 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = လှည်းကူးမြို့ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = Myanmar | pushpin_map_caption = လှည်းကူးမြို့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ | pushpin_mapsize = 300 | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Myanmar}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] | subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] | coordinates_display = inline, title | latNS = N | latd = 17 | latm = 5 | lats = 43 | longEW = E | longd = 96 | longm = 13 | longs = 16 | postal_code_type = }} '''လှည်းကူးမြို့'''သည် အင်းစိန်ခရိုင်၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] ၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ရန်ကုန်-ပဲခူး မော်တော်ကားလမ်းကြီး (လမ်းဟောင်း)ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့နှင့် (၂၇)မိုင် ဝေးသည်။ မြို့နယ်တည်နေရာသည် အချက်အချာကျသဖြင့် ကျေးလက်ပြုပြင်ရေးသမားများ ၏ စံပြဌာနတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ မြို့ပေါ်တွင် မြို့ပိုင်ရုံး၊ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဌာနရုံး၊ သမဝါယမမြို့အုပ်ရုံးနှင့် အစိုးရ ဆေးပေးရုံတို့အပြင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းလည်းရှိသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှည်းကူးမြို့နယ်တွင် လူဦးရေ ၆၇၇၈ ယောက်ရှိသည်။ လှည်းကူးမြို့နယ်သည် အင်းစိန်ခရိုင်ခွဲတွင်ပါဝင်၍ ၅၉၆ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ သူကြီးပိုင်နယ်ပေါင်း ၆၆ နယ်ပါဝင်၏။ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ခန့်မှန်းသန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၁၆ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == သမိုင်းကြောင်း == လှည်းကူးသည် ၁၈၅၃ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်စက ဟံသာဝတီခရိုင်၊ ဘောင်းလင်းစီရင်စု *(ပေါင်းလင်မြို့နယ်)<ref>မှတ်တမ်းသမိုင်း ဒဂုံ ဧရာ တနင်္သာတိုင်း၊ လွင်မောင် ရေး၊ ၁၉၇၈၊ ဩဂုတ်လ၊ စာ - ၁၈၀</ref> အတွင်းမှ ကျေးရွာကြီး တရွာ ဖြစ်သည်။ လှည်းကူးရွာသည် ယခု ရွာမပိုင်း နေရာ ဖြစ်သည်။ ယင်းရွာနှင့် ဘောင်းလင်းမြို့(ယခု မြို့ကြီးကုန်း)တို့ကို လမ်းမကြီးဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး ကုန်စည်ကူးသန်း ရောင်းဝယ် သွားလာသည်။ ကုန်သည်ခရီးသွားများသည် ဇီးပင်ဆိပ် (ယခု လှည်းကူးဈေးနှင့် သောင်ခုံပိုင်းအကြား)တွင် တထောက်နားခိုပြီး ထိုမှတဆင့် ငမိုးရိပ်ချောင်းအတိုင်း ဒဂုန်၊ ဥက္ကလာပတို့သို့ ခရီးဆက်ကြသည်။ သို့ဖြင့် ဇီးပင်ဆိပ်မှာ တစတစ စည်ကားလာသည်။ ရွာမပိုင်းနှင့် ဘောင်းလင်းလမ်းမကို ရိုးချောင်းငယ်ကလေးတခု ခြားထားရာ၊ နွားလှည်းများ ရိုးချောင်းကို ကူးသန်း သွားလာသည်။ နောက်တွင် ဇီးပင်ဆိပ်ကို လှည်းကူးဆိပ်ဟု ပြောင်းလဲ ခေါ်သည်။ ဗြိတိသျှခေတ် မြေစာရင်း မြေပုံတွင် လှည်းကူးဆိပ်ကွင်းဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၁၈၈၄ တွင် လှည်းကူးသည် ပဲခူးခရိုင်အတွင်း ရုံးစိုက်ရာ ကျေးရွာကြီး ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၀၁ တွင် လှည်းကူးရွာ၌ လူဦးရေ ၁၆၆၆ ဦး နေသည်။ ဗြိတိသျှဘုရင်ခံ၏ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၀၄ ရက်စွဲပါ သိမ်သမုတ်ရန် မြေပေးအမိန့်တွင် ပဲခူးစီရင်စု၊ လှည်းကူးမြို့နယ်ဟု ဖော်ပြထားရာ ၁၉၀၄ မတိုင်မီကပင် လှည်းကူးသည် မြို့နယ်အဆင့် ဖြစ်လာကာ ကိုလိုနီခေတ်တလျှောက် စည်ကားသည်။ လှည်းကူးမြို့ အထက်တန်းကျောင်းကို ၂၆ မတ် ၁၉၃၇ တွင် အုတ်မြစ်ချသည်။ ဖောင်ကြီးတွင် ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၅ က ဗဟိုပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကျောင်း ‌(နောင် ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်)ကို ဖွင့်သည်။<ref name=":0">{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၅၄|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ် == # ကာတွန်းသန်းကြွယ် # စာရေးဆရာ တင့်ဆန်း(ဖောင်ကြီး) # သမိုင်းပညာရှင် ဦးမြဟန်(ဇရပ်ကွင်း) # အာဇာနည် လှကြည်(ဝါးချောင်း/ဖောင်ကြီး) # မင်းရဲကျော်(ရှမ်းရွာ)<ref name=":0" /> # ဗိုလ်ရန်အောင်(ဒါးပိန်) == အထင်ကရနေရာ == === မဟာအတုလသကျမာန်အောင်ဘုရား === လှည်းကူးမြို့နယ် ရာကျော်လယ်ကွင်းအတွင်း ၂၂ ဧပြီ ၁၉၁၀ တွင် မဟာအတုလသကျမာန်အောင်ဘုရားကို မြေပိုင်ရှင် ဦးဖေ၊ ဒေါ်လေးတို့က အုတ်မြစ်ချ တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ဉာဏ်တော် ၁၈ တောင်မြင့်ပြီး၊ ငါးထပ်ကြီးဘုရားဟု အမည်တွင်သည်။ === လွတ်လပ်ရေးဘုရား === လွတ်လပ်ရေးဘုရားကို မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရရှိချိန် ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ နံနက် ၄,၂၀ နာရီတွင် လှည်းကူးမြို့နယ် အထက်တန်းကျောင်းအနီးတွင် ပန္နက်ချ တည်ထားသည်။ ဒါယကာမှာ ဦးချင်းရောက်၊ ဒေါ်ထားနှင့် ဦးစံဖဲ၊ ဒေါ်သိန်းတို့ မိသားစုများ ဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်နေ့ ညကပင် တညလုံး မအိပ်ဘဲ ကြိုတင်ပြင်ဆင် စောင့်ဆိုင်းကာ အုတ်မြစ် ချခဲ့သည်။<ref name=":0" /> == ကိုးကား == <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] 2jazczwtxa0vejk9pdvdby8myr98e69 0 20907 1045474 951899 2026-07-31T06:54:56Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045474 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |native_name = |official_name = ကွမ်းလုံမြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |image_skyline = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = [[File:Flag of the Shan State.svg|25px]] [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်း]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[လားရှိုးခရိုင်|လားရှိုး]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = ၅၈,၇၆၈<ref>{{Citation|date= 26 August 2014|title= Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၃၄|url= http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|accessdate= February 28, 2015|archive-date= 12 September 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140912105647/http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|url-status= dead}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_blank1 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဝလူမျိုး|ဝ]] |population_blank1_title = လူမျိုးများ |population_blank2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] |population_blank2_title = ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ |population_density_km2 = |coordinates = {{coord|23|25|N|98|39|E|region:MM}} |leader_title = မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ကွမ်းလုံမြို့'''သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း [[လားရှိုးခရိုင်]] [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/State_Map_District_Shan_North_MIMU764v04_23Oct2017_MMR_A4.pdf|title=ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းအတွင်းရှိ ခရိုင်များပြ မြေပုံ|work=မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှု ယူနစ် (MIMU)|date=၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၇|accessdate=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇|archivedate=3 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190303224229/http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/State_Map_District_Shan_North_MIMU764v04_23Oct2017_MMR_A4.pdf}}</ref> [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]နှင့် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]တို့၏ ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ၄၂ ရက်ကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[သံလွင်မြစ်]]ပေါ်ရှိ ကွမ်းလုံတံတား တည်ရှိရာ မြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[File:Kunlong Cable Bridge.jpg|thumb|ကွမ်းလုံကြိုးတံတား]] [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်ကာလ]]အတွင်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ကွမ်းလုံမြို့နှင့် ကွမ်းလုံတံတားတို့အား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-09 |title=ကွမ်းလုံမြို့ကို ကိုးကန့် MNDAA က သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံတံတားနှင့် တာပါး တံတားကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထား |url=https://yktnews.com/2023/11/130449/ |access-date=2023-11-09 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=10 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010131631/https://yktnews.com/2023/11/130449/ |url-status=dead }}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == *[[ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] kxwas0gyjhtqbwf61cxgh3fveo1k4d6 0 21014 1045365 1044784 2026-07-31T03:10:53Z ~2026-42291-84 146320 1045365 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = ပေါက်တောမြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = Myanmar |pushpin_map_caption = ပေါက်တော တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = [[ရခိုင်]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[စစ်တွေခရိုင်|စစ်တွေ]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = ပေါက်တောမြို့နယ်<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 20.180984 |longEW = E |longd = 93.068169 |P-code = MMR012007701 }} '''ဝီရဌာနီမြို့ သ'''ည် [[စစ်တွေခရိုင်]]၊ ပေါက်တောမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ [[စစ်တွေမြို့]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၅မိုင်ခန့် အကွာတွင် ရှိသော [[ကုလားတန်မြစ်]] ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်သည် စတုရန်း ၄၉၆ မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၀.၁၄ မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ စစ်တွေမှ [[မင်းပြားမြို့|အဉ္စနပူရမြို့]]သို့ သွားသော ရေလမ်း ကုန်းလမ်း နှစ်ခုလုံးပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။ မြို့နယ်တစ်ဝန်းတွင် [[ဆန်စပါး]] စိုက်ပျိုးသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် [[သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၉၅၆ ယောက်ခန့် ရှိသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၄၁၂)</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် [[တပ်မတော်]]တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြယ်ပြီးနောက် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလ]] ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပေါက်တောမြို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |author=Hein Htoo Zan |date=2023-11-16 |title=AA Captures Town in Rakhine, Prompting Bombardment by Myanmar Military |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html |access-date=2023-11-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> တပ်မတော်က ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းတို့မှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး မြို့အား နောက်တစ်ရက်တွင် ပြန်လည်ရယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Myanmar junta retakes town captured by AA near Rakhine capital |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-retakes-town-captured-by-aa-near-rakhine-capital/ |access-date=18 November 2023 |website=Myanmar Now}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဝီရဌာနီမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=25 January 2024 |title=Arakan Army Captures Key Town From Junta in Myanmar’s Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |website=The Irrawaddy}}</ref> ==မြို့သမိုင်းကြောင်း== ဝီရဌာနီမြို့သည် ရှေးရခိုင်ဘုရင်မင်းများလက်ထက်ကပင်တည်ရှိခဲ့သော မြို့တစ်မြို့မဟုတ်ပဲ အင်္ဂလိပ် ခေတ်ဦးပိုင်းအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ခရစ် (၁၇၈၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်း အရေးနိမ့်ခဲ့ရပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်အဝှမ်း စစ်ဒဏ်ကြောင့် ဖရိုဖရဲဖြစ်ကာ ရမ္မာ၀တီ ရမ်းဗြဲဇင်ချောင်းကျွန်းရွာတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော ရွာစားကြီး ဦးစံဖြူနှင့် မယားမိမလှတို့ မိသားစု တစ်ခုလုံးသည် တောင်ရင်းကျွန်းအရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်။ အဆိုပါမိသားစုတို့သည် ယခုပေါက်တောအနီး သရွဲကျွန်းရွာနားရှိ ဦးမြဖော်အောင်၏ ကျွဲနွားစားကျက်များဖြစ်သော ပေါက်တောကွင်းကို ရခိုင် ငွေသားဒင်္ဂါး (၃၅) ပြားဖြင့် ဝယ်ယူ၍ ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။ စားကျက်များ တစ်ကွင်းလုံးတွင် ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသော ပေါက်ပင်ကြီးများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ ခရစ် (၁၇၈၇) ခုနှစ်တွင် ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။ ရပ်ရွာအမည်ကို ပေါက်ပင်ကြီးများ တည်ရှိရာကို အကြောင်းပြု၍၎င်း၊ သရွဲစားကျက်များကို အစွဲပြု၍၎င်း (သရွဲပေါက်တော) ဟု တွင်ခေါ်သည်။ ခရစ် (၁၈၂၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့ကသိမ်းယူလိုက်သည့်အခါ သရွဲပေါက်တောရွာမှာလည်း ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်ရသည်။ ကျွန်းရွာတည်ရှိရာ၏အရပ်ဝန်းကျင်သည် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအရ ဆိပ်ကမ်းကျသောနေရာကောင်း တစ်ခုဖြစ်၍ နောင်တွင် စည်ကားလာခရာ ခရစ် (၁၈၉၀) ပြည့်နှစ်တွင် ဤကျွန်းရွာကို အင်္ဂလိပ်မင်းတို့က နယ်ပိုင်ရုံးစိုက် အုပ်ချုပ်ရာ မြို့တစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်၍ (ပေါက်တောမြို့) ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ === မြို့နာမည် ပြောင်းလဲခြင်း === အာရက္ခဒေသရှိ [[မင်းပြားမြို့|အဉ္စနပူရမြို့]]နှင့် ပေါက်တောမြို့တို့၏ အမည်များကို အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရက သမိုင်းဝင်အမည်သစ်များဖြင့် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပြီး မြို့ဆိုင်းဘုတ်အသစ်များကို ၂၀၂၆ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်စိုက်ထူခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ချက်အရ မင်းပြားမြို့ကို “အဉ္စနပူရ” မြို့အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါက်တောမြို့ကို “ဝီရဌာနီ” မြို့အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/07/28/97840|title=မင်းပြားနှင့် ပေါက်တော မြို့အမည်များကို AA အမည်သစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်|access-date=28 July 2026|website=Mizzima|url-status=live}}</ref> ==တည်နေရာ၊ အကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေ== ဝီရဌာနီမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၀) ဒီဂရီ (၁၀) မိနစ် (၃၆) စက္ကန့်၊ အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၉၃) ဒီဂရီ (၁၄) မိနစ် (၁၈) စက္ကန့် အကြား၌ တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်၏မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြေပုံမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် စစ်တွေမြို့နယ်များနှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြို့နယ်တခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၄၀၃.၇၄-စတုရန်းမိုင် ရှိသည်။ ရပ်ကွက် (၅) ရပ်ကွက်၊ ကျွန်းရွာအုပ်စု (၅၃) အုပ်စုနှင့် ကျွန်းရွာပေါင်း (၁၇၈) ရွာ ပါဝင်သည်။ ဝီရဌာနီမြို့ပေါ်၏အကျယ်အဝန်းသည် ၀.၆၈ စတုရန်း မိုင်ရှိသည်။ ၁၉၉၉- ခုနှစ် စာရင်းအရ ရပ်ကွက် (၅) ရပ်ကွက်၌ မြို့ပေါ်လူဦးရေ ၁၄,၀၉၄- ဦးနေထိုင်ပြီး ကျွန်းရွာ (၁၇၈) ရွာ၌ လူဦးရေ ၁၂၃,၉၁၆-ဦး နေထိုင်သည်။ တစ်မြို့နယ်လုံး၏ လူဦးရေ စုစုပေါင်းသည် ၁၃၈,၀၁၀-ဦး ဖြစ်သည်။ ==မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရေဆင်း== ဝီရာဌာနီမြို့နယ်သည် ပင်လယ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်၏ (၁၁) ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့နယ်၌ ဖရုံကာကျွန်း (၃) ကျွန်း၊ တောင်ရင်းကျွန်း၊ ပြားကျွန်း၊ ဝင်းကျွန်း၊ ပြည်စိုးကြီးကျွန်း (ပြည်သူကြီးကျွန်း)၊ သလွန်တောင်ကျွန်း၊ စိုင်းတုတ်ကျွန်း၊ နန်းတက်ကျွန်း၊ ငပြီကျွန်းဟူ၍ ကျွန်းကြီး (၁၁) ကျွန်းဖြင့် ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖရုံကာကျွန်းသုံးကျွန်းနှင့် တောင်ရင်းကျွန်းမှအပ ကျန်သည့်ကျွန်းများမှာ မြေပြန့်လွင်ပြင် ကျွန်းများ ဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းများအကြားတွင် လှည့်ပတ်စီးဆင်းလျက်ရှိသောမြစ်ချောင်းများအနက် ပေါက်ဆိန်ကျမြစ်သည် တောင်ဘက် ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ မြို့နယ်၏ အလယ်ဗဟိုမှ စီးဆင်းနေသော ကျွဲကူးမြစ်မှာ မြောက်မှ တောင်အရပ်သို့ စီးဆင်းပြီး အနောက်တောင်ထောင့်အရပ်သို့ ကွေးညွတ်ကာ ဂစ္ဆပနဒီမြစ်၀နှင့် ပေါင်းဆုံလျှက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ ==အုပ်ချုပ်ရေး== ဝီရဌာနီမြို့ကို ခရစ် (၁၈၉၀) ပြည့်နှစ်တွင် မြို့တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းလျှက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကို စတင်သည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ အုပ်ချုပ်သောစနစ်သည် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်မင်းတို့ အုပ်ချုပ်သောနည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် အာရက္ခပြည်သူ့‌ော်လှန်ရေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်ရေး စတင်လျှက် ရှိသည်။ ==စီးပွားရေး== ဝီရဌာနီမြို့နယ်၏ အဓိကစီးပွားရေးမှာ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုပင်ဖြစ်သည်။ (၁၉၉၈-၉၉) ခုနှစ် စာရင်းအရ မိုးစပါးစိုက်ပျိုးမြေဧက (၇၄၂၈၀) ရှိသည်။ ယင်းအပြင်အချို့မြေနေရာများ၌ ရာသီအလိုက် ပဲတောင့်၊ မိုးနှမ်း၊ နေကြာ၊ ငရုတ်၊ ပဲအမျိုးမျိုးတို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဝီရဌာနီမြို့နယ်သည် ပင်လယ်နှင့်နီးကပ်စွာတည်ရှိသဖြင့် ငါးပုဇွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ (၂၀၀၀) ပြည့်နှစ် စာရင်းအရ ဝီရဌာနီမြို့နယ်၌ ပုဇွန်မွေးမြူရေးဧက (၁၇၁၁၂) ဧကရှိသည်။ ထို့အပြင် ဖရုံကာကျွန်း သုံးကျွန်း၌ ငါးဖမ်းစခန်းများဖွင့်လှစ်ပြီး ငါးများကို နိုင်ငံခြားသို့ပင် တင်ပို့ရောင်းချသည်။ တတိယအနေဖြင့် နေလှမ်းဆား ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ (၁၉၉၇-၉၈) ခုနှစ်စာရင်းအရ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၌ နေလှမ်းဆားဧက (၇၃၈) ဧကရှိပြီး ဆားပိဿာချိန် သိန်းခြောက်ဆယ်ကျော် ထွက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ==ဘာသာရေး== ဝီရဌာနီမြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးအများစုမှာ [[ရခိုင်လူမျိုး]]များဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။ ဤမြို့နယ်၌ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဆင်းထု (ဉာဏ်တော်အကြီး) (၁၆) ဆူ၊ စေတီပုထိုး (၂၁) ဆူနှင့် (၁၉၉၉) ခုနှစ်စာရင်းအရ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၁၇၃) ကျောင်း၊ သီလရှင်ကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ ရဟန်းသံဃာပေါင်း (၇၈၂) ပါး၊ သီလရှင် (၄၅) ပါး ရှိကြောင်းသိရသည်။ အခြား ဘာသာဝင်များအဖြစ် ခရစ်ယာန်ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် မူဆလင်ဗလီ (၂၈) ခုရှိသည်။ ထင်ရှားသော ဘုရားပုထိုးစေတီများမှာ မြေငူကျွန်း၌ ဆံတော်သျှင်စေတီ၊ ပေါက်တောမြို့၌ လိုင်ရိုးတော်ဓာတ်၊ တိလောက မာရဇိန်ခေါ် တောင်းဖူးဘုရားကြီး၊ တောင်ညိုဂူတွင်းဘုရားများနှင့် အလယ်ဖရုံကာကျွန်း အူမတော်ဓာတ်၊ သျှင်ထီးမစေတီ၊ မာလာတော်ဓာတ်တို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသောကျွန်းများ၌လည်း ထင်ရှားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများ၊ ဓာတ်တော်များရှိပါသေးသည်။ ==ကျန်းမာရေး== ဝီရဌာနီမြို့သည် အင်္ဂလိပ်ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဆေးခန်းကို ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် မတွေ့ရပေ။ ယခင်ကအတိုင်း မြို့နယ်မှပြည်သူများမှာ ရခိုင်ဗိန္ဓောဆေးဆရာကြီးများထံ၌ ဆေးကုသမှုကို ခံယူကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်တောမြို့ပေါ်၌ ဆေးခန်းငယ်တစ်ခုရှိလာသည်။ ထိုဆေးခန်းမှာ ယခု လ-၀-က ရုံးအနီးဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦးမှာ ဝါးတန်းလျား အုတ်မိုးဖြစ်သည်။ ကုသရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကွန်ပေါင်တာ (ဆေးစပ်) တစ်ဦးနှင့် အလုပ်သမားတစ်ဦးသာ ရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးခန်းသည် အုတ်အဆောက်အဦးသို့ ပြောင်းလဲလာသည်။ ဆေးခန်း၌ ဆရာဝန်တစ်ဦး၊ ကွန်ပေါင်တာတစ်ဦး၊ အလုပ်သမား တစ်ဦးရှိလာသည်။ (၁၉၄၁) ခုနှစ်အရောက်တွင် စစ်တွေမြို့ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဝတ်လုံတော်ရ သူဌေးမင်းဦးရွှေသာမိသားစုတို့က မူလဆေးခန်း၏အောက်ဘက်တွင် အဆောင်သစ်တစ်ခုကို တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ (၁၉၈၅) ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံသစ်ကို ယခု မ-ယ-ကရုံး၏ အရှိမြောက်ဘက် နေရာသစ်သို့ပြောင်း၍ မြို့နယ်မှအလှူငွေဖြင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ဝီရဌာနီမြို့ပေါ်၌ ကုတင် (၁၆) လုံးဆန့် ဆေးရုံတစ်ရုံ၊ မြို့နယ်၌ ကျန်းမာရေးဌာန (၅) ခု၊ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (ကျောက်တောင်)၊ မိခင်နှင့် ကလေးကျန်းမာရေးဌာန (၁) ခု တည်ရှိသည်၊ ထို့အပြင် ရဟန်းသံဃာတော်များအတွက် သီးသန့်ဆေးကုနိုင်စေရန် သံဃဆေးကုသဆောင် တစ်ဆောင်ကို ပေါက်တောမြို့မ ဆရာတော်ကြီး ဦးနာရဒကဦးဆောင်၍ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ ယင်း၏အနီး၌ ကလေးသူငယ်များအတွက် ဆေးကုသဆောင် တစ်ဆောင်ကိုလည်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ဖြစ်သည်။ ==ပညာရေး== ပေါက်တောမြို့ပေါ်တွင် အင်္ဂလိပ်ခေတ်အတွင်းက စာသင်ကျောင်းတကျောင်းရှိခဲ့ကြောင်းကို စစ်တွေမြို့ ဂဇက်တီယာအရ သိရသည်။ ထိုစာသင်ကျောင်းမှာ မြို့ပေါ်၌တည်ရှိပြီး အလယ်တန်းပညာအဆင့်ထိ သင်ကြားနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် သဝင်ချောင်းရွာ၌လည်း အလယ်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ အခြားနယ်ကျွန်းအရပ်များ၌ အစိုးရစာသင်ကျောင်းမရှိသဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ပညာရေးကို အားထားခဲ့ရသည်။ ပေါက်တောမြို့၏ ပထမဦးဆုံး အလယ်တန်းကျောင်းတည်ရှိသော နေရာသည် ယခုပေါက်တောမြို့ အ-ထ-က ကျောင်းတည်ရှိနေရာဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်ကကျောင်းမှာ အုန်းမိုး၊ ဝါးခင်း၊ ဝါးထရံကာ အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် (၁၉၅၃) ခုနှစ်တွင် မူလကျောင်းဆောင်ကိုဖြိုဖျက်ပြီး အုတ်ဖြင့် နှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသစ် ဆောက်လုပ်စဉ်ကာလတွင် (ယခုပေါက်တောမြို့ ဧစေတီအရပ်) သို့ ခေတ္တရွေ့ပြောင်း၍ ဓမ္မာရုံ၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။ (၁၉၇၅) ခုနှစ်တွင် အလယ်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်းကျောင်းသို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ယခုအခါပေါက်တောမြို့နယ်၌ အထက်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း (၁၃၇) ကျောင်းရှိသည်။ ==မြို့တွင်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ== ပေါက်တောမြို့တွင်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ယခင်ကထက် တိုးတက်မှုရှိလာသည်။ ယခင်က လူသွားလမ်းများသည် ကျောက်ကြမ်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။ မြို့တွင်းတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို (၁၉၉၀-၉၁) ခုနှစ်တွင် အစိုးရအထောက်အပံ့ကျပ်ငွေ (၁၀) သိန်း၊ (၁၉၉၁-၉၂) ခုနှစ်တွင် (၂၃) သိန်း ခွင့်ပြုပေးရာ အဆိုပါငွေများဖြင့် ဦးဥတ္တမလမ်း ကွန်ကရစ်ခင်းလုပ်ငန်း၊ မင်းစောမွန်လမ်းအား ကွန်ကရစ်ခင်းလုပ်ငန်း၊ ဦးမြဝါလမ်းအား ရေနုတ်မြောင်းလုပ်ငန်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့မှ ခွင့်ပြုငွေများဖြင့် ကတ္တရာလမ်းခင်းရာ ဦးဥတ္တမလမ်း၌ ပေ (၂၈၀၀) ပေ။ မင်းစောမွန်လမ်း၌ (၉၁၀) ပေ၊ ဗိုလ်ချင်းပျံလမ်း၌ (၇၉၀) ပေ အသီးသီးကို ကတ္တရာခင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ပေါက်တောမြို့သည် ယခင်က သောက်သုံးရေနှင့် ပတ်သက်၍ အခက်အခဲများစွာရှိသည်။ (၁၉၉၀) ပြည်နှစ်မှစ၍ လူထုလုပ်အား (၆.၅) သိန်း၊ အစိုးရမှထည့်ဝင်ငွေ (၁၅.၅) သိန်း ငွေကြေးဖြင့် တဖက်ပိတ်ဆည်ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (၁၉၉၅-၉၆) ခုနှစ်အရောက်တွင် အစိုးရမှ ခွင့်ပြုငွေသိန်း (၂၀) ဖြင့် ခြောက်လက်မအရွယ် ပီဗွီစီပိုက်လုံး (၄၀၀) ကိုဝယ်ယူ၍ ဆည်မှမြို့ထဲသို့ ရေပေးဝေရန် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ နောက်ထပ်လိုအပ်သော (၃) လက်မခွဲအရွယ် ပိုက်လုံးများကို ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးစနစ်ဖြင့် ဝယ်ယူကာ နေအိမ်ခြံဝင်းထဲအရောက် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရေဂါလံ (၂၀၀) ဝင်သော အုတ်ရေကန်ငယ် (၆) လုံးကိုလည်း မြို့နေရာအနှံ့ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} *ကျော်ဇောလှ၊ ရသေ့တောင်။ ။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုရှိသော ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ပေါက်တောရွှေမြေ မဂ္ဂဇင်း (၁) *မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ ပေါက်တောမြို့နယ် အခြေခံအချက်အလက်များ (၁၉၉၉-ခုနှစ်) {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] odlectgtw8vvevyh1vz8lmgiyypxmky 0 24950 1045436 943886 2026-07-31T04:55:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045436 wikitext text/x-wiki '''ရိုးကြီး''' {{Infobox settlement |official_name = ရိုးကြီး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရိုးကြီး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[မှော်ဘီမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Yoe Gyi<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.01610 |longEW = E |longd = 96.04670 |P-code = 163698 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] rkit535kpmmisb2kokzovfxgneel9jp 0 25131 1045290 942666 2026-07-30T15:20:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ကင်ပွန်းခြုံ၊ ရန်ကုန်(တောင်ပိုင်း)]] စာမျက်နှာကို [[ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 942666 wikitext text/x-wiki '''ကင်မွန်းခြုံ''' {{Infobox settlement |official_name = ကင်မွန်းခြုံ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကင်မွန်းခြုံ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kin Mun Chon<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.91213 |longEW = E |longd = 96.76940 |P-code = 154427 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] hhylbrnq0sm7skw41plmu1gdcgc6hqi 0 25242 1045447 944398 2026-07-31T05:00:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045447 wikitext text/x-wiki {{split}} '''အောင်ချမ်းသာ''' {{Infobox settlement |official_name = အောင်ချမ်းသာ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အောင်ချမ်းသာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကျောက်တန်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Aung Chan Thar (Tadar Sub-township)<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.58678 |longEW = E |longd = 96.59482 |P-code = 150564 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''အောင်ချမ်းသာ''' {{Infobox settlement |official_name = အောင်ချမ်းသာ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အောင်ချမ်းသာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကျောက်တန်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Min Ga Lun<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = |longEW = E |longd = |P-code = 219253 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''အောင်ချမ်းသာ''' {{Infobox settlement |official_name = အောင်ချမ်းသာ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အောင်ချမ်းသာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တိုက်ကြီးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Hpa Lon Bu Tar<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = |longEW = E |longd = |P-code = 219238 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 3llxyx1jmej7hu14v25pmyuw2q9mu59 0 25728 1045401 943591 2026-07-31T04:33:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ပုဂံတောင်]] စာမျက်နှာကို [[ပုဂံတောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943591 wikitext text/x-wiki '''ပုဂံတောင်''' {{Infobox settlement |official_name = ပုဂံတောင် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ပုဂံတောင် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[သန်လျင်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Bagan Taung<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.85748 |longEW = E |longd = 96.37537 |P-code = 150691 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] squxybcbymqug9haxeowhdst49o6v0o 0 25788 1045281 943897 2026-07-30T15:13:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045281 wikitext text/x-wiki {{split}} '''ရေကျော်''' {{Infobox settlement |official_name = ရေကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကော့မှူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Yae Kyaw<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.59596 |longEW = E |longd = 95.88641 |P-code = 163264 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ရေကျော်''' {{Infobox settlement |official_name = ရေကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တွံတေးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Ka Li Htaw<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.77999 |longEW = E |longd = 96.00898 |P-code = 153249 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ရေကျော်''' {{Infobox settlement |official_name = ရေကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[သုံးခွမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Pale<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.79219 |longEW = E |longd = 96.41475 |P-code = 159039 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ရေကျော်''' {{Infobox settlement |official_name = ရေကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကျောက်တန်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Yae Kyaw<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.70114 |longEW = E |longd = 96.34245 |P-code = 163255 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] dvingtsjzhoxhcgignhkacba0l7jad6 0 25911 1045375 942976 2026-07-31T04:17:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ကြူတောဝ]] စာမျက်နှာကို [[ကြူတောဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 942976 wikitext text/x-wiki '''ကြူတောဝ''' {{Infobox settlement |official_name = ကြူတောဝ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကြူတောဝ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[သုံးခွမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Zwe Taw<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.81082 |longEW = E |longd = 96.57078 |P-code = 164091 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] a9821ix72edzfsnfjdm0qcsvr7ah4a9 0 25963 1045414 943996 2026-07-31T04:43:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ရွှေလှေ]] စာမျက်နှာကို [[ရွှေလှေရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943996 wikitext text/x-wiki '''ရွှေလှေ''' {{Infobox settlement |official_name = ရွှေလှေ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရွှေလှေ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Pauk Pin<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.97558 |longEW = E |longd = 96.41289 |P-code = 159189 }} ဟံသာဝတီ ၃၂မြို့နယ်မှတ်တမ်းတွင် မွန်ဘုရင် ရေတပ်မတော်မှ တိုက်လှေလှော်ကားကြီး ဆိုက်ကပ်ထားရှိသော နေရာမှာ [[ထန်းတပင်မြို့ (ရန်ကုန်တိုင်း)]]၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှိ အရပ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသကို ယခုအခါ ရွှေလှေရွာဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ <ref>မောင်ကြည်သန့် ရေးသည့် မြန်မာ့ မြို့ရွာဒေသ ဝေါဟာရ(၂၀၀) စာအုပ်မှ ၂၀၁၀-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ</ref> ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] iahuqhgs30eqcx4w7iv5elbfzxh8t09 0 25992 1045419 943174 2026-07-31T04:45:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[စွယ်ကတော့]] စာမျက်နှာကို [[စွယ်ကတော့ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943174 wikitext text/x-wiki '''စွယ်ကတော့''' {{Infobox settlement |official_name = စွယ်ကတော့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = စွယ်ကတော့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Swei Ka Tawt<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.85850 |longEW = E |longd = 96.42426 |P-code = 160791 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] ega03k96jl8kvxhstcyua48bmkgpqa3 0 26019 1045385 942912 2026-07-31T04:23:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ကျွဲဒလင်း]] စာမျက်နှာကို [[ကျွဲဒလင်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 942912 wikitext text/x-wiki '''ကျွဲဒလင်း''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွဲဒလင်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွဲဒလင်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kywe Da Lin<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.98450 |longEW = E |longd = 96.50761 |P-code = 156364 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] mkezk3nouf3xkmjejfgib5xvlyty9fi 0 26020 1045380 943248 2026-07-31T04:21:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045380 wikitext text/x-wiki {{split}} '''ညောင်ကုန်း''' {{Infobox settlement |official_name = ညောင်ကုန်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ညောင်ကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကော့မှူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Nyaung Kone<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.54180 |longEW = E |longd = 95.90443 |P-code = 158458 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ညောင်ကုန်း''' {{Infobox settlement |official_name = ညောင်ကုန်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ညောင်ကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တွံတေးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Sar Hpyu Su<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.86552 |longEW = E |longd = 95.93726 |P-code = 159904 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] rmr58ov4h6p09b3bq3v86fm3plxmr4z 0 26022 1045302 944116 2026-07-30T15:29:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[သက္ကယ်ကုန်း]] စာမျက်နှာကို [[သက္ကယ်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 944116 wikitext text/x-wiki '''သက္ကယ်ကုန်း''' {{Infobox settlement |official_name = သက္ကယ်ကုန်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = သက္ကယ်ကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Thet Kei Kone<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.96358 |longEW = E |longd = 96.59635 |P-code = 162427 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 8qauo9nuflpeuvmse89ifagm8bc86qj 0 26035 1045410 943992 2026-07-31T04:39:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045410 wikitext text/x-wiki '''ရွှေဘိုစု''' {{Infobox settlement |official_name = ရွှေဘိုစု |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရွှေဘိုစု တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တွံတေးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Ta Man Gyi (Ta Man Gyi Ta Khun Taing)<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = |longEW = E |longd = |P-code = 160985 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} dmgewhaeqssqlur2hgq88uh6xlg4tlh 0 26062 1045307 942935 2026-07-30T15:33:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045307 wikitext text/x-wiki {{split}} '''ကြာတုံး''' {{Infobox settlement |official_name = ကြာတုံး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကြာတုံး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Tha Pyu Kan<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.98067 |longEW = E |longd = 96.62465 |P-code = 161803 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 9bd2y684lcjjpolz9jrr24r0dezn1fl 0 26071 1045424 942845 2026-07-31T04:48:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ကျီနီချောင်]] စာမျက်နှာကို [[ကျီနီချောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 942845 wikitext text/x-wiki '''ကျီနီချောင်''' {{Infobox settlement |official_name = ကျီနီချောင် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျီနီချောင် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kyi Ni Chaung<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.94074 |longEW = E |longd = 96.67461 |P-code = 155585 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] g0osm5xsu3ndtr58xsmggepyjvvtfgq 0 26072 1045285 944362 2026-07-30T15:16:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အိုးဝ]] စာမျက်နှာကို [[အိုးဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 944362 wikitext text/x-wiki '''အိုးဝ''' {{Infobox settlement |official_name = အိုးဝ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အိုးဝ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kyi Ni Chaung<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.97083 |longEW = E |longd = 96.67210 |P-code = 155586 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] lobsbltxup2mq68ga82hte0v8sp3vu2 0 26076 1045390 943567 2026-07-31T04:27:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ပလူ]] စာမျက်နှာကို [[ပလူရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943567 wikitext text/x-wiki '''ပလူ''' {{Infobox settlement |official_name = ပလူ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ပလူ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Pa Lu<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.86340 |longEW = E |longd = 96.72497 |P-code = 158945 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] pwvrx604ix95rfgly456y59u5sdy3ac 0 26077 1045296 943685 2026-07-30T15:24:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဘိုကလေးရွာ]] စာမျက်နှာကို [[ဘိုကလေးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943685 wikitext text/x-wiki '''ဘိုကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ဘိုကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ဘိုကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Bo Ka Lay<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.83261 |longEW = E |longd = 96.75808 |P-code = 150847 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] bvwvj3a77cv2x2wwseh9qlysahiechw 0 26082 1045293 874302 2026-07-30T15:21:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကင်ပွန်းခြုံရွာ */ 1045293 wikitext text/x-wiki ==ကင်ပွန်းခြုံရွာ== *[[ကင်ပွန်းခြုံ၊ ရန်ကုန်(မြောက်ပိုင်း)]] *[[ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] {{သံတူကြောင်းကွဲ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] soi2okmvridibzhd3xz6r7iato1b4wd 0 26083 1045397 943281 2026-07-31T04:31:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ညောင်ပင်သာ]] စာမျက်နှာကို [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943281 wikitext text/x-wiki '''ညောင်ပင်သာ''' {{Infobox settlement |official_name = ညောင်ပင်သာ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ညောင်ပင်သာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Nyaung Pin Thar<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.92994 |longEW = E |longd = 96.70581 |P-code = 158577 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] jvuzl2o5pcl22svbqgm461mqz94lwtq 0 26084 1045431 943123 2026-07-31T04:52:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[စခန်းကြီး]] စာမျက်နှာကို [[စခန်းကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943123 wikitext text/x-wiki '''စခန်းကြီး''' {{Infobox settlement |official_name = စခန်းကြီး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = စခန်းကြီး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Sa Khan Gyi<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.95830 |longEW = E |longd = 96.70521 |P-code = 159732 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] cf7f72whm34yxy5cq7n7zm4qctme1hf 0 31264 1045525 1020551 2026-07-31T10:09:55Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045525 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = စန္ဒာမင်း | image = | caption = |order = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]ကိုယ်စားလှယ် |constituency = [[ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်]] |majority = |term_start = ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/state-division-hluttaw-start-/3181479.html|title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတွေ ခန့်အပ်|work=VOA|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆}}</ref> |term_end = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ |predecessor = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] |successor = |order2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2 = [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]] |majority2 = |term_start2 = ၂ မေ ၂၀၁၂ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/article----05-02-12-my-news-burma----149808205/1417705.html|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆို|work=VOA|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂ မေ ၂၀၁၂}}</ref> |term_end2 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ <ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE-2/|title=ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမ ပုံမှန်အစည်းအဝေး ပထမနေ့အား ယနေ့စတင်ကျင်းပ|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆|archive-date=17 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250917161215/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE-2/|url-status=dead}}</ref> |predecessor2 = ဦး[[သိန်းစိန်]] |successor2 = [[ဇေယျာသော်]] | deputy = | party ={{Bulleted list |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]<br> (၂၀၁၂-၂၀၂၃) |[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ]]<br> (လက်ရှိ) }} | birth_date = {{Birth date and age|1968|11|05|df=y}} | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] | parents = ဦးဝင်းမြင့် (ကွယ်လွန်)<ref>{{cite web |title=ဒေါ်စန္ဒာမင်း( ဇမ္ဗူသီရိမဲဆန္နနယ်) {{!}} Pyithu Hluttaw |url=https://pyithuhluttaw.gov.mm/node/1456 |website=pyithuhluttaw.gov.mm |ref=အဘအမည် |5=ဦးဝင်းမြင့် (ကွယ်လွန်) }}{{Dead link|date=February 2021 }}</ref> <br /> ဒေါ်နုနုကြင် | lunar_birth_year = | death_date = | death_place = | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] | occupation = {{hlist|နိုင်ငံရေးသမား|နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ}} | nationality = ဗမာ | ethnicity = | relatives = | spouse = ဗိုလ်ကြီးမောင်မောင် | children = ဟန်ထူးဗလ | residence = | education = B.Sc (Chemistry) | signature = | honorific_prefix = ဒေါ် }} '''ဒေါ်စန္ဒာမင်း''' (၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၈ မွေးဖွား) သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်းအားစုပါတီ]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ယခင်က [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း]] ပြည်ပရှိ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]] ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ဗဟိုအလုပ်ကော်မ တီက ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/581722|title=ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် ဒေါ်စန္ဒာမင်း အပါအဝင် ၄ ဦးကို အန်အယ်လ်ဒီပါတီက ထုတ်ပယ်|work=DVB|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃ မတ် ၂၀၂၃}}</ref>သို့သော် အများအပြားက သူ့ကို NLD ဗဟိုကော်မတီဝင်ဟောင်းတစ်ဦးအဖြစ်သာ သိရှိကြသည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု == ဒေါ်စန္ဒာမင်းကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဒေါ်နုနုကြင်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]၌ ဓာတုဗေဒပညာ သင်ယူခဲ့စဉ် တတိယနှစ်၌ ကျောင်းသားသမဂ္ဂခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သုံးရောင်ခြယ်ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်း<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/three-colours-organisation-08262016070854.html|title=သုံးရောင်ခြယ် ၂၈ နှစ်မြောက် အခမ်းအနားကျင်းပ|work=RFA|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၆}}</ref>ကို တည်ထောင်သူများအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ တစ်ကိုယ်တော် လုံခြုံရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြမှုကြောင့် စစ်အစိုးရက သူ့အား ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ထောင်တွင်း၌ရှိစဉ် ဖခင်ဖြစ်သူ ဆုံးပါးသွားခဲ့သည်။ === ပညာရေးနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ === ထောင်မှလွတ်မြောက်လာပြီးနောက် ပညာရေးကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးဥပဒေ၊ စိတ်ပညာ၊ အင်္ဂလိပ်စာနှင့် လုပ်ငန်းစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ဒီပလိုမာများကိုလည်း ဆည်းပူးခဲ့သည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းပိုင်းတွင် A&T Bakery and Confectionery ၌ အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လပြည့်ဝန်း ကလေးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးမိသားစု ဟူသော လူမှုဖူလုံရေးလုပ်ငန်းကို အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူကာ အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် မှတ်ပုံတင်နိုင်ခဲ့သည်။ === နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြန်လည်စတင်ခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရခြင်း === ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်စန္ဒာမင်းသည် သုံးရောင်ခြယ်ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်း နှင့် ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားတို့ ပြန်လည်ပူးပေါင်း၍ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် စစ်အစိုးရ၏ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းချက်များအပေါ် ဆန္ဒပြရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ထောင်ဒဏ် ၆၅ နှစ် ချမှတ်ခံရပြီး မြောင်းမြအကျဉ်းထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့၍ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်နှင့် ၇ လ ကျခံပြီးနောက် အခြားနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများနှင့်အတူ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ == လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ဖြတ်သန်းမှု == === ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲနှင့် လွှတ်တော်တွင်း အခန်းကဏ္ဍ === ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် ဒေါ်စန္ဒာမင်းသည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် နေပြည်တော်၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်သည် [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခဲ့သည့် နေရာဖြစ်ပြီး၊သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည့်အတွက် လစ်လပ်သွားသည့် နေရာဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့စဉ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ၌ ရဲရဲဝံ့ဝံ့မေးခွန်းများ မေးမြန်းလေ့ရှိသူ အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mizzima.com/news/inside-burma/6441-88-student-hip-hop-singer-file-to-run.html|title=88-student, hip-hop singer file to run|author=Myo Thant|date=18 January 2012|publisher=Mizzima|accessdate=3 April 2012|archivedate=4 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120404075932/http://www.mizzima.com/news/inside-burma/6441-88-student-hip-hop-singer-file-to-run.html}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.youtube.com/watch?v=JO0jM7ymHE0|title=Winning NLD candidate list announced in state tv|last=Kyaw Myo Win|date=2 April 2012|publisher=MRTV|accessdate=2 April 2012}}</ref> === ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် ဒေါ်စန္ဒာမင်းသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ [[ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်|ဆိပ်ကြီးခနောင်တို]]မဲဆန္ဒနယ် မှ NLD ပါတီကိုယ်စားပြု၍ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အနိုင်ရပြီးနောက် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်၏ ဘဏ္ဍာရေး၊ စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|title=ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် စီမံကိန်းကြီးများ၏ ဘဏ္ဍာငွေသုံးစွဲမှုကို စစ်ဆေးခွင့်မရရှိခြင်းမှာ စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်များကို သွေဖည်ရာရောက်ကြောင်း တိုင်းဘဏ္ဍာရေး၊ စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌပြောကြား|journal=The Daily Eleven Newspaper|accessdate=1 September 2020|ref=ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ ဒေသန္တရစီမံကိန်းဥပဒေကြမ်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ဘဏ္ဍာရေး၊ စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စန္ဒာမင်းက ဆွေးနွေးရာတွင် အထက်ပါအတိုင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။}}</ref> ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့နှင့်လည်း မကြာခဏ ပွတ်တိုက်မှုများ ရှိခဲ့သူအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ <ref>[https://www.facebook.com/photo?fbid=1001356403616801&set=a.104116666674117 ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအပေါ် ထောက်ပြချက်တွေ အရမ်းများသွားလေသလား ဒေါ်စန္ဒာမင်း | သံမဏိနှင်းဆီဂျာနယ်] </ref>ထို့အပြင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများနှင့် မြန်မာလူမျိုးများ အချင်းချင်း လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို မလိုလားကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ဖူးသူလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|author=Frontier|title=NLD MP Daw Sandar Min: ‘We do not want to see marriage between Bengali people and Myanmar people’|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-mp-daw-sandar-min-we-do-not-want-to-see-marriage-between-bengali-people-and-myanmar-people/|website=Frontier Myanmar|ref=very crowded, especially in Rakhine State, for the Bengali people.|We do not want to see marriage between Bengali people and Myanmar people.|date=23 July 2015}}</ref> === ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ === သူသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် လျှောက်လွှာတင်ခဲ့သော်လည်း NLD ပါတီလူကြီးများ၏ လမ်းညွှန်ချက်ဖြင့် လျှောက်လွှာကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QyAK2GpPvc4|title=NLDပါတီ နေပြည်တော်ခရိုင်အောင်နိုင်ရေး နှင့် မျက်မှောက်နိုင်ငံရေးအခြေအနေအချို့အပေါ် သဘောထားအမြင်|work=Eleven Media Group|access-date=၆ဧပြီ ၂၀၂၃|date=၄နိုဝင်ဘာ၂၀၂၀}}</ref>ထို့နောက် NLD နေပြည်တော်ခရိုင် ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရပြီး ပါတီအောင်မြင်ရေးအတွက် သစ္စာရှိစွာဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ <ref>[https://www.facebook.com/photo?fbid=992948257790949&set=a.104116666674117 ကျမချစ်သော ပြည်သူများကို အသိပေးတင်ပြပါတယ်။ | ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]</ref> == ၂၀၂၁ အလွန်ကာလများ == === ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ထောင်တွင်း တွေ့ဆုံမှု === [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် အဖမ်းမခံရသည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင်အချို့ထဲ သူမလည်းတစ်ဦးအနေဖြင့်ပါဝင်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းအပေါ် ဝေဖန်ထောက်ပြမှု မပြုခဲ့သူ အဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၃ရက်တွင်  စစ်တပ်လက်အောက်ခံ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] သည် သူမ နှင့် ဦးတိုးလွင်တို့အား  ဖမ်းဆီးခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံခွင့် ပေးခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/09/256558.html |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် NLD ပါတီဝင် နှစ်ဦး တွေ့ခွင့်ရ|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၆ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=၉ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂ }}</ref> မီဒီယာအချို့က သူမကို စစ်တပ်နှင့်ညှိနှိုင်းကာ ပါတီမှတ်ပုံပြန်တင်ရေးကြိုးပမ်းသူများထဲ ပါဝင်သူဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/04/05/259192.html |title=ပါတီဝင်များ နောက်တကြိမ် လာတွေ့မှု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လက်မခံ|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၆ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=၅ဧပြီ၂၀၂၃ }}</ref> သူမကမူ ထိုအချက်မမှန်ကြောင်း ငြင်းဆန်ကာ ပြင်ပတွင်ဖြစ်ပျက်နေသည်များကို ပြောပြခဲ့သည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့သည်။သို့သော် စစ်တပ်နှင့်အဆက်အဆံရှိမှုကိုမူ သူမ၏အင်တာဗျူးထဲ တစ်စွန်းတစထုတ်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/30698/|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံမှုကို ဖုံးကွယ်ခဲ့ကြောင်း ဒေါ်စန္ဒာမင်း ဝန်ခံ|work=Myanmar Now|access-date=၆ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=၄ဧပြီ၂၀၂၃ }}</ref> === ပါတီမှထုတ်ပယ်ခံရခြင်း === ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ် ၃ရက် တွင်  ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက်ပိုင်း ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ ဗဟိုအလုပ်ကော်မတီက သူမအပါအဝင် (၄)ဦးအား ပါတီမှ ထုတ်ပယ်သည်။ထိုသို့ ထုတ်ပယ်မှုသည် တရားမဝင်ဟုလည်း သူမက ထွက်ရှင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=JyMQ_cIJ0mg |title=NLD ပါတီထုတ်ပြန်ချက် နှစ်ဖက် ဘာပြောကြလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၆ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=၆မတ်၂၀၂၃ }}</ref> === ဂျပန်ခရီးစဉ် === ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက် တွင် ဒေါ်စန္ဒာမင်း သည် [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] (AFP) ဥက္ကဋ္ဌ [[အေးမောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်)|ဒေါက်တာအေးမောင်]] နှင့် သတင်းသမား [[ကျော်မျိုးမင်း]] နှင့်အတူ ဂျပန်နိုင်ငံ တွင် ဂျပန်လွှတ်တော်အမတ်အချို့ နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။စစ်ကောင်စီ၏ လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေမှုကို အားပေးထောက်ခံရန် စည်းရုံးသည့် ခရီးစဉ်တစ်ခု ဟု ဖော်ညွှန်းခံရပြီး၊ယင်းကဲ့သို့ ဖော်ညွန်း ပြောဆိုခံခဲ့ရမှုအပေါ် ၎င်းက နှုတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/02/374957.html|title=စစ်ကောင်စီအတွက် ဒေါက်တာ အေးမောင်နှင့် ဒေါ်စန္ဒာမင်းတို့ ဂျပန်သွားစည်းရုံး|work=The Irrawaddy|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂ အောာက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}</ref> === ပါတီပြောင်း၍ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန်ပြင်ဆင်ခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၈ ရက်တွင် ဒေါ်စန္ဒာမင်းသည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်းအားစုပါတီ]] သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://onenewstvchannel.com/other/%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-ndf-%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%9B%E1%80%BD/|title=ဒေါ်စန္ဒာမင်း NDF ပါတီမှ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မည်|work=One New Myanmar|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> ပါတီ ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် အပ်နှင်းခံရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် တွင် သူသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] အား အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစု(NDF)ပါတီ မှတဆင့် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ပါတီကူးပြောင်းသွားခြင်းနှင့်ပတ်သတ်ပြီး ၎င်းက NLD ပါတီအပေါ် နောက်ဆုံးအချိန်အထိ သစ္စာရှိခဲ့ပြီး၊လက်ရှိတွင် NLD  ပါတီသည် ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ခွင့် မရှိတော့သည့်အပြင်၊ပါတီသည်လည်း မရှိတော့ဟုပြော၍ရသည့်အတွက် အခြားပါတီသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ရသည်ဟု အကြောင်းပြချက်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/305682|title=NLD ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်ဟောင်း ဒေါ်စန္ဒာမင်း NDF ပါတီသို့ဝင်ရောက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်|work=Eleven Media Group|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== http://www.sandarmin.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130702094621/http://www.sandarmin.com/ |date=2 July 2013 }} (ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်) [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:၁၉၆၈ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] 7cirxl38yitavcnq0482uevjls9bwx3 0 47476 1045550 957650 2026-07-31T11:53:32Z Dr Lotus Black 31011 update info 1045550 wikitext text/x-wiki {{Infobox spaceflight | name = ''Voyager 1'' | image = Voyager spacecraft model.png | image_caption = ဗွိုင်ယေဂျာ အာကာသယာဉ်ဒီဇိုင်း၏ ပုံစံနမူနာ | image_alt = Model of the Voyager spacecraft, a small-bodied spacecraft with a large, central dish and many arms and antennas extending from it | mission_type = Outer planetary, heliosphere, and interstellar medium exploration | operator = [[NASA]] / Jet Propulsion Laboratory | website = {{url|https://voyager.jpl.nasa.gov/}} | COSPAR_ID = 1977-084A<ref name="nasa.084A">{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1977-084A |title=Voyager 1 |publisher=NASA/NSSDC |work=NSSDC Master Catalog |access-date=August 21, 2013 |archive-date=30 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130010459/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1977-084A }}</ref> | SATCAT = 10321<ref name="n2yo.10321">{{cite web |url=https://www.n2yo.com/satellite/?s=10321 |title=Voyager 1 |publisher=N2YO |access-date=August 21, 2013}}</ref> | mission_duration = {{plainlist| * {{nowrap|{{time interval|5 September 1977 12:56:00|show=ymd|sep=,}} elapsed}} * <small>Planetary mission: {{time interval|5 September 1977|14 December 1980|show=ymd|sep=,}}</small> * <small>Interstellar mission: {{time interval|December 14, 1980|show=ymd|sep=,}} elapsed</small> }} | spacecraft_type = [[:en:Mariner program|Mariner]] Jupiter-Saturn | manufacturer = Jet Propulsion Laboratory | dry_mass = | launch_mass = {{convert|825.5|kg|abbr=on}} | power = 470 watts (at launch) | launch_date = {{start-date|September 5, 1977, 12:56:00|timezone=yes}}&nbsp;UTC | launch_rocket = Titan IIIE | launch_site = [[:en:Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]] [[:en:Cape Canaveral Air Force Station Space Launch Complex 41|Launch Complex 41]] | launch_contractor = | last_contact = <!-- {{end-date|[date]}} --> | decay_date = | interplanetary = {{Infobox spaceflight/IP | type = flyby | object = [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] | distance = {{convert|349000|km|mi|abbr=on}} | arrival_date = March 5, 1979 }} {{Infobox spaceflight/IP | type = flyby | object = [[စနေဂြိုဟ်]] | distance = {{convert|124000|km|mi|abbr=on}} | arrival_date = November 12, 1980 }} {{Infobox spaceflight/IP | type = flyby | object = [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]] | note = atmosphere study | distance = {{convert|6490|km|mi|abbr=on}} | arrival_date = November 12, 1980 }} | programme = [[:en:Flagship Program|Flagship]] | previous_mission = ''[[ဗွိုင်ယေဂျာ ၂]]'' | next_mission = ''[[ဂယ်လီလီယို အာကာသယာဉ်|ဂယ်လီလီယို]]'' }} '''''ဗွိုင်ယေဂျာ ၁''''' ({{lang-en|Voyager 1}}) အာကာသယာဉ်သည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အပြင်ပိုင်းနှင့် ကြယ်တာရာကြားနယ်များကို လေ့လာရန် [[နာဆာ|အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးဌာန]]က ၁၉၇၇ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အာကာသယာဉ်သည် Deep Space Network သို့ သတင်းအချက်အလက်များ ပို့ပေးသည်။ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ်တွင် ၁၃၂ [[AU]] အကွာသို့ရောက်ရှိကာ [[ကမ္ဘာ]]ပေါ်မှ လူလုပ်အာကာသယာဉ်များထဲတွင် အဝေးဆုံးသို့ရောက်ရှိသော အာကာသယာဉ် ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/solarsystem/space_missions/voyager_1 |title=Voyager 1 |work=[[BBC]] Solar System |access-date=September 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203195855/http://www.bbc.co.uk/science/space/solarsystem/space_missions/voyager_1 |archive-date=February 3, 2018 |url-status=dead}}</ref>ဗွိင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်သည် ယခုအချိန်တွင် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]]အလွှာ၏ အပြင်ဘက်အကျဆုံးအလွှာဖြစ်သော ဟီလီယိုအာ့သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် [[နာဆာ]]မှ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]မှ ထွက်လာသော ပထမဆုံးအာကာသယာဉ် တစ်စင်းဖြစ်လာပြီဟု အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့သည်။ [[ဗွိုင်ယေဂျာစီမံကိန်း]]၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသအဖြစ်၊ ယင်း၏ညီမ [[ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်]]ကဲ့သို့ပင် ခရီးစဉ်ချဲ့ထားသည်။ ယင်း၏လုပ်ငန်းမှာ ကျူးပါးခါးပတ်၊ [[ဟေလီယိုစဖီးယား|ဟီလီယိုစဖီးယား]]နှင့် ကြယ်တာရာ ကြားခံနယ်တို့ပါဝင်သော နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်အား လေ့လာရန်ဖြစ်သည်။ အဓိက မက်ရှင်မှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဂျိုဗီယမ် စနစ်အားလည်းကောင်း ၁၉၈ဝ ခုနှစ်တွင် စေတန်ရီယမ် စနစ်အားလည်းကောင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၈ဝ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ယင်းသည် အကြီးမားဆုံး ဓာတ်ငွေ့ဂြိုဟ်နှင့် ဂြိုဟ်ရံလများ၏အသေးစိတ်ဓာတ်ပုံများကို ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့သော အာကာသယာဉ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်သည် အာကာသယာဉ် လမ်းကြောင်းမှန်စေခြင်း ဆောင်ရွက်ချက် (trajectory correction maneuver) ကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး မူလသတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းကာလထက် ၂ နှစ်မှ ၃ နှစ်အထိ တိုးမြင့် စေနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wall |first=Mike |date=December 1, 2017 |title=Voyager 1 Just Fired Up its Backup Thrusters for the 1st Time in 37 Years |publisher=Space.com |url=https://www.space.com/38967-voyager-1-fires-backup-thrusters-after-37-years.html |url-status=live |access-date=December 3, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171203005509/https://www.space.com/38967-voyager-1-fires-backup-thrusters-after-37-years.html |archive-date=December 3, 2017}}</ref> ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အောင်မြင်စွာ နိုးထစေခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်၏ ထပ်တိုး တာဝန်ထမ်းဆောင်ချိန်သည် နောက်ထပ်နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာသည်အထိ သိပ္ပံဆိုင်ရာအချက်အလက်များကို ပြန်ပို့ပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျော်လင့်ရသည်။<ref>{{Cite web |date=September 5, 2017 |title=Voyager 1 Launched 40 Years Ago Today |url=https://www.amnh.org/explore/news-blogs/news-posts/voyager-1-launched-40-years-ago-today |access-date=May 2, 2024 |website=American Museum of Natural History |archive-date=May 2, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502235527/https://www.amnh.org/explore/news-blogs/news-posts/voyager-1-launched-40-years-ago-today |url-status=live }}</ref> ယင်း၏ ရေဒီယိုအိုင်ဆိုတုပ် သာမိုလျှပ်စစ် ဂျင်နေရေတာမှ ၂၀၃၆ ခုနှစ်အထိ ယာဉ်အား စွမ်းအင်ပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျော်လင့်ရသည်။<ref name="jet propulsion laboratory">{{Cite web |title=Voyager – Frequently Asked Questions |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/frequently-asked-questions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813133216/https://voyager.jpl.nasa.gov/frequently-asked-questions/ |archive-date=August 13, 2023 |access-date=July 30, 2020 |website=Jet Propulsion Laboratory}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်အရ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်တွင် တပ်ဆင်ပါရှိသော Plasma Wave Subsystem နှင့် magnetometer တို့သည် ကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ==ခရီးစဉ်နောက်ခံ== ===ရာဇဝင်=== ၁၉၆ဝ ခုနှစ်တွင် ဂရန်းတာဝါမှ အပြင်ဘက်ဂြိုဟ်များအား လေ့လာရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၁၉၇ဝ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် [[နာဆာ]]အား မက်ရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref name="NASA.1960">{{cite web |url=http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/index.html |title=1960s |publisher=JPL |access-date=August 18, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121208070306/http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/index.html |archive-date=December 8, 2012 |accessdate=8 January 2013 |archivedate=8 December 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121208070306/http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/index.html }}</ref> အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအား လေ့လာရေး နည်းပညာများသည် ဒြပ်ဆွဲအားနည်းပညာသစ်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ဆွဲအားကို အသုံးချကာ [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အတွင်း ရောက်ရှိနိုင်သည့်အကွာအဝေးအတွင်း ယာဉ်များကို စေလွှတ်ရန်ဖြစ်သည်။ ဒြပ်ဆွဲအားအကူအညီသည် အာကာသယာဉ်တစ်စင်းကို ဓာတ်ငွေ့ဂြိုဟ်ကြီးများဖြစ်သော ဂျူပီတာဂြိုဟ် [[စေတန်ဂြိုဟ်]] ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]များအား တွန်းကန်အား အနည်းဆုံး တိုတောင်းသော ခရီးသွားချိန်များဖြင့် အလည်အပတ်သွားရန် ဖြစ်စေနိုင်ခဲ့သည်။ မူလအားဖြင့် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် မာရီယာနာ ပရိုဂရမ်၏ မာရီယာနာ ၁၁ အဖြစ် စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘက်ဂျက်ငွေ ဖြတ်တောက်မှုကြောင့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် စေတန်ဂြိုဟ်အား ပျံသန်းရန် နောက်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ ပရိုဂရမ်အား မွမ်းမံလာခဲ့ပြီးနောက် မူလ မာရီယာနာပရိုဂရမ်နှင့် ကွဲပြားစွာ ဗွိုင်ယေဂျာဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref name="goo.win">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0j-4d73jQFEC&pg=PA251 |page=251 |chapter=Chapter 11 |title=From engineering science to big science: The NACA and NASA Collier Trophy research project winners |isbn=978-0-16-049640-0 |last=Mack |first=Pamela |work=History Office |year=1998}}</ref> ===ရွှေဓာတ်ပြား=== [[File:Voyager Golden Record fx.png|thumb|150px|left|''ဗွိုင်ယေဂျာ'' ရွှေဓာတ်ပြား]] ဗွိုင်ယေဂျာယာဉ်များတွင် ရွှေရောင်ပလိပ်ပြားဖြင့် လောင်းထားသော အသံချပ်ပြားပါဝင်သည်။ အကယ်၍ အာကာသယာဉ်သည် အသိဉာဏ်ရှိသော [[သက်ရှိ]]များနှင့်ကြုံတွေ့သည်ရှိသော် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထည့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=" Ferris-201205">{{cite magazine |last=Ferris |first=Timothy |title=Timothy Ferris on Voyagers' Never-Ending Journey |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/Timothy-Ferris-on-Voyagers-Never-Ending-Journey.html |date=May 2012 |magazine=Smithsonian Magazine |access-date=August 19, 2013 |archive-date=4 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104221550/http://www.smithsonianmag.com/science-nature/Timothy-Ferris-on-Voyagers-Never-Ending-Journey.html |url-status=dead }}</ref> ချပ်ပြားတွင် ကမ္ဘာမြေ၏မြေပုံ သက်ရှိပုံစံ [[သိပ္ပံ]]အချက်အလက် အဆင့်အတန်း လူသားတို့၏ မတူညီသော ဘာသာစကား ၅၅ မျိုးအပြင်<ref name="NASA.gold">{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/goldenrec.html |title=Voyager Golden record |publisher=JPL |access-date=August 18, 2013}}</ref> ''ကမ္ဘာမြေ၏ အသံ'' ပါဝင်သည်။ ယင်းတွင် ဝေလငါးအသံ ကလေးငိုသံ ကမ်းစပ်အား ပင်လယ်လှိုင်းရိုက်ခတ်သံ ကမ္ဘာအနှံ့မှ သီချင်းမျိုးစုံတို့ ပါဝင်သည်။ မိုးဇက်နှင့် ချက်ဘယ်ရီတို့၏ "Johnny B. Goode" သီချင်းလည်း ပါဝင်သည်။ ===အာကာသယာဉ်ဒီဇိုင်း=== ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ ကို Jet Propulsion Laboratory တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ဟိုက်ဒရင်ဇင် သရက်စတာ (hydrazine thruster) ၁၆ ခု၊ ဝင်ရိုးသုံးခုရှိသော ချိန်ညှိ ဂိုင်ရိုစကုပ်နှင့် အညွန်း ကိရိယာများ (နေ ခြေရာခံပစ္စည်း၊ ကန်နိုပက် ကြယ်ထောက်လှမ်း ကိရိယာ) တို့ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာမြေသို့ ရေဒီယို အင်တာနာအား အမြဲတမ်း ဦးတည်နေစေရန် ဖြစ်သည်။ အရန် သရက်စတာ ၈ ခုပါဝင်ထားပြီး အာကာသယာဉ်တွင် ဂြိုဟ်များအားလေ့လာရန် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ကိရိယာတန်ဆာပလာပေါင်း ၁၁ ခုပါဝင်သည်။ ====ဆက်သွယ်ရေးစနစ်==== ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်၏ [[ရေဒီယို]] ဆက်သွယ်ရေးသည် နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက် ကြမ်းတမ်းလှသော အာကာသထဲတွင် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်မှ Deep Space Network နှင့်ဆက်သွယ်ရန် ၃.၇ မီတာရှိသော စွမ်းအားမြင့် အင်တာနာအား တပ်ဆင်ထားသည်။<ref name="nasa.hga">{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/instruments_hga.html |title=High Gain Antenna |publisher=JPL |access-date=August 18, 2013}}</ref> ယင်းသည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်အကွာအဝေးသို့ ရောက်ပါက တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၁၅.၂ ကီလိုဘိုက်အထိ မြန်နှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အာကာသယာဉ်သည် ကမ္ဘာမြေသို့ သတင်းအချက်အလက်များ တိုက်ရိုက် မပို့နိုင်တော့ပါက နောက်တစ်ကြိမ် ပို့လွှတ်မှုအတွက် သတင်းအချက်အလက် ၆၂၅ဝဝ ကီလိုဘိုက်အထိ သိမ်းထားနိုင်သော ဒယ်ဂျစ်တယ် တိပ်ရီကော်ဒါ (DTR) ပါဝင်သည်။<ref name="nasa.77.136">{{cite web |title=NASA News Press Kit 77–136 |publisher=JPL/NASA |url=http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?action=dlattach;topic=9476.0;attach=591860 |access-date=December 15, 2014}}</ref> သတင်းလက်ခံရန်နှင့် ပို့ပေးရန် ကြာမြင့်ချိန်မှာ ကမ္ဘာမြေနှင့် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ တို့၏ မျဉ်းဖြောင့်အကွာအဝေးပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် အချက်အလက် ဖြတ်သန်းရသည့်ကြာမြင့်ချိန်မှာ ၁၆ နာရီကျော် ဖြစ်သည်။ ====စွမ်းအင်==== ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ တွင် ကြီးမားသော [[ရေဒီယို]] သာမိုလျှပ်စစ် ဂျင်နရေတာ (RTG) သုံးခုအား တပ်ဆင်ထားသည်။ MHW-RTG တစ်ခုချင်းစီတွင် ပလူတိုနီယံ-၂၃၈ အောက်ဆိုဒ် အလုံးရေ ၂၄ ခုပါဝင်သည်။ RTG မှထုတ်ပေးသော စုစုပေါင်း [[စွမ်းအင်]]မှာ ၄၇ဝ ဝတ်(watt) ဖြစ်သည်။ RTG မှထုတ်ပေးသော စွမ်းအင်ပမာဏသည် နှစ်ကာလရှည်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လျှော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်ထိ ဆက်လက် အလုပ်လုပ်နေအုံးမည်ဖြစ်သည်။<ref name="NuclearNews">{{cite journal |last1=Furlong |first1=Richard R. |last2=Wahlquist |first2=Earl J. |date=1999 |title=U.S. space missions using radioisotope power systems |journal=Nuclear News |volume=42 |issue=4 |pages=26–34 |url=http://www2.ans.org/pubs/magazines/nn/pdfs/1999-4-2.pdf |archive-date=16 October 2018 |access-date=16 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016011258/http://www3.ans.org/pubs/magazines/nn/pdfs/1999-4-2.pdf |url-status=dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www3.ans.org/pubs/magazines/nn/pdfs/1999-4-2.pdf |access-date=4 April 2023 |archive-date=16 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016011258/http://www3.ans.org/pubs/magazines/nn/pdfs/1999-4-2.pdf }}</ref> <center><gallery widths="170px" heights="180px"> File:Voyager Program - RTG diagram 1.png|RTG လောင်စာကန် File:Voyager Program - RTG diagram 2.png|RTG ဇယား File:Voyager Program - RTG upclose.png|RTG ယူနစ် </gallery></center> ====သိပ္ပံပစ္စည်းများ==== {| class="wikitable collapsible" <!--once images are added, collapsible table will be removed--> |- ! colspan="3" scope="col" style="width:135px;"| ပြရန် |- | {| class="wikitable" |- ! scope="col" style="width:135px;"| ပစ္စည်းအမည် ! scope="col" style="width:50px;"| အတိုကောက် <!--! scope="col" width="50" | Image--> ! ဖော်ပြချက် |- | style="text-align:center" |သိပ္ပံဆိုင်ရာ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးရေးစနစ် <br>{{color|#E62020|{{small|('''အလုပ် မလုပ်စေတော့ပါ''')}}}} | style="text-align:center" |('''ISS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | ကင်မရာနှစ်ခုစနစ်(ထောင့်ကျယ်/ထောင့်ကျဉ်း)၊ ဂျူပီတာ၊ စေတန်နှင့် အခြားအရာဝတ္ထုများအား ရိုက်ကူးရန်။ [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-01 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312194810/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-01 |date=12 March 2017 }} {| class="wikitable collapsible" |- ! colspan="2" | စစ်ထုတ်မှုများ |- | {| style="text-align:center" ! colspan="4" scope="col" style="width:320px;"| ထောင့်ကျဉ်းကင်မရာ စစ်ထုတ်မှု<ref name='NACam'>{{cite web | url = http://pds-rings.seti.org/voyager/iss/inst_cat_na1.html#filters | title = Voyager 1 Narrow Angle Camera Description | accessdate = 2011-01-17 | first = NASA/JPL | date = August 26, 2003 | publisher = NASA / PDS}}</ref> |- ! scope="col" style="background:#e5e5e5; width:60px;"| နာမည် ! style="background: #e5e5e5" | လှိုင်းအလျား ! style="background: #e5e5e5" | ရောင်စဉ်တန်း ! style="background: #e5e5e5" | အာရုံခံမှု |- | ရှင်းလင်းသော | ၂၈ဝ–၆၄ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Clear.png|50px | center |]] | style="background:#fff;"| |- | [[ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်|UV]] | ၂၈ဝ–၃၇ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - UV.png|50px | center |]] | style="background: #1d0036" | |- | ခရမ်းရင့်ရောင် | ၃၅ဝ–၄၅ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Violet.png|50px | center |]] | style="background: #8300b5" | |- | အပြာ | ၄၃ဝ–၅၃ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Blue.png|50px | center |]] | style="background: #00d5ff" | |- | ' | ' | [[File:Clear.png|50px | center |]] | ' |- | အစိမ်း | ၅၃ဝ–၆၄ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Green.png|50px | center |]] | style="background: #ffef00" | |- | ' | ' | style="text-align:center" |[[File:Clear.png|50px | center |]] | ' |- | လိမ္မော် | ၅၉ဝ–၆၄ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Orange.png|50px | center |]] | style="background: #ff8900" | |- | ' | ' | [[File:Clear.png|50px | center |]] | ' |} | {| style="text-align:center" ! colspan="4" scope="col" style="width:320px;"| ထောင့်ကျယ်ကင်မရာ စစ်ထုတ်မှု<ref name='WACam'>{{cite web | url = http://pds-rings.seti.org/voyager/iss/inst_cat_wa1.html#filters | title = Voyager 1 Wide Angle Camera Description | accessdate = 2011-01-17 | first = NASA/JPL | date = August 26, 2003 | publisher = NASA / PDS}}</ref> |- ! scope="col" style="background:#e5e5e5; width:60px;"| နာမည် ! style="background: #e5e5e5" | လှိုင်းအလျား ! style="background: #e5e5e5" | ရောင်စဉ်တန်း ! style="background: #e5e5e5" | အာရုံခံမှု |- | ရှင်းလင်းသော | ၂၈ဝ–၆၄ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Clear.png|50px | center |]] | style="background:#fff;"| |- | ' | ' | [[File:Clear.png|50px | center |]] | ' |- | ခရမ်းရင့်ရောင် | ၃၅ဝ–၄၅ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Violet.png|50px | center |]] | style="background: #8300b5" | |- | အပြာ | ၄၃ဝ–၅၃ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Blue.png|50px | center |]] | style="background: #00d5ff" | |- | [[မီသိန်း|CH₄]]-U | ၅၃၆–၅၄၆&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - CH4U.png|50px | center |]] | style="background: #81ff00" | |- | အစိမ်း | ၅၃ဝ–၆၄ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Green.png|50px | center |]] | style="background: #ffef00" | |- | [[Sodium|Na]]-D | ၅၈၈–၅၉ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - NaD.png|50px | center |]] | style="background: #ffe200" | |- | လိမ္မော် | ၅၉ဝ–၆၄ဝ&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - Orange.png|50px | center |]] | style="background: #ff8900" | |- | [[Methane|CH₄]]-JST | ၆၁၄–၆၂၄&nbsp;nm | [[File:Voyager - Filters - CH4JST.png|50px | center |]] | style="background: #ff7b00" | |} |} *{{small|'''သဘာပတိ:''' Bradford Smith / University of Arizona ([http://pds-rings.seti.org/voyager/iss/index.html PDS/PRN website])}} *{{small|'''အချက်အလက်:''' [http://pds-imaging.jpl.nasa.gov/Admin/resources/cd_voyager.html PDS/PDI data catalog], [http://pds-rings.seti.org/voyager/iss/raw_images.html PDS/PRN data catalog]}} |- | style="text-align:center" |ရေဒီယို သိပ္ပံစနစ်<br>{{color|#E62020|{{small|('''အလုပ် မလုပ်စေတော့ပါ''')}}}} | style="text-align:center" |('''RSS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Utilized the telecommunications system of the Voyager spacecraft to determine the physical properties of planets and satellites (ionospheres, atmospheres, masses, gravity fields, densities) and the amount and size distribution of material in Saturn's rings and the ring dimensions. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-02 ''ပို၍'''] *{{small|'''သဘာပတိ:''' G. Tyler / Stanford University [http://pds-rings.seti.org/voyager/iss/instrument.html PDS/PRN overview]}} *{{small|1='''အချက်အလက်:''' [http://ppi.pds.nasa.gov/search/?filter=VG_230,VG_231,VG_232,VG_233&title=Voyager_1_Radio_Science_Investigation PDS/PPI data catalog], [http://pds-rings.seti.org/voyager/rss/index.html PDS/PRN data catalog] '''('''[http://pds-rings.seti.org/vol/VG_2803_peer_review/ VG_2803]''')''', [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/radio_science_rss/ NSSDC data archive]}} |- | style="text-align:center" |အနီအောက်ရောင်ခြည် အိန်တာဖီရိုမီတာ ရောင်စဉ်စစ်ကိရိယာ <br>{{color|#E62020|{{small|('''အလုပ် မလုပ်စေတော့ပါ''')}}}} | style="text-align:center" |('''IRIS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Investigates both global and local energy balance and atmospheric composition. Vertical temperature profiles are also obtained from the planets and satellites as well as the composition, thermal properties, and size of particles in [[Saturn's rings]]. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-03 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312194323/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-03 |date=12 March 2017 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' Rudolf Hanel / NASA Goddard Space Flight Center ([http://pds-rings.seti.org/voyager/iris/instrument.html PDS/PRN website])}} *{{small|'''အချက်အလက်:''' [http://pds-rings.seti.org/voyager/iris/original_volume.html PDS/PRN data catalog], [http://pds-rings.seti.org/voyager/iris/expanded_volumes.html PDS/PRN expanded data catalog] '''('''[http://pds-rings.seti.org/vol/VGIRIS_0001_peer_review/ VGIRIS_0001], [http://pds-rings.seti.org/vol/VGIRIS_0002_peer_review/ VGIRIS_002]''')''', [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/infrared_interferometer_spectrometer_iris/ NSSDC Jupiter data archive]}} |- | style="text-align:center" |ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် [[ရောင်စဉ်စစ်ကိရိယာ]] <br>{{color|#4CBB17|{{small|('''အလုပ် လုပ်နေဆဲ''')}}}} | style="text-align:center" |('''UVS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Designed to measure atmospheric properties, and to measure radiation. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-04 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227063638/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-04 |date=27 December 2016 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' A. Broadfoot / University of Southern California ([http://pds-rings.seti.org/voyager/uvs/instrument.html PDS/PRN website])}} *{{small|'''အချက်အလက်:''' [http://pds-rings.seti.org/voyager/uvs/data.html PDS/PRN data catalog]}} |- | style="text-align:center" |Triaxial Fluxgate [[Magnetometer]] <br>{{color|#4CBB17|{{small|('''အလုပ် လုပ်နေဆဲ''')}}}} | style="text-align:center" |('''MAG''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Designed to investigate the [[magnetic field]]s of Jupiter and Saturn, the interaction of the [[solar wind]] with the [[magnetosphere]]s of these planets, and the magnetic field of [[interplanetary space]] out to the boundary between the [[solar wind]] and the magnetic field of [[interstellar space]], if crossed. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-05 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227105544/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-05 |date=27 December 2016 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' Norman Ness / NASA Goddard Space Flight Center ([http://vgrmag.gsfc.nasa.gov/ website])}} *{{small|1='''အချက်အလက်:''' [http://ppi.pds.nasa.gov/search/?filter=VG_1501,VG_1601,VGMA_1&title=Voyager_1_Magnetometer_Investigation PDS/PPI data catalog], [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/magnetic_fields/ NSSDC data archive]}} |- | style="text-align:center" |ပလာဆမာ [[ရောင်စဉ်စစ်ကိရိယာ]] <br>{{color|#f93|{{small|('''defective''')}}}} | style="text-align:center" |('''PLS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Investigates the macroscopic properties of the plasma ions and measures electrons in the energy range from 5 eV to 1 keV. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-06 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227054603/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-06 |date=27 December 2016 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' John Richardson / MIT ([http://web.mit.edu/space/www/voyager/voyager.html website])}} *{{small|1='''အချက်အလက်:''' [http://ppi.pds.nasa.gov/search/?filter=VG_1501,VG_1601,VG_PLS&title=Voyager_1_Plasma_Science_Investigation PDS/PPI data catalog], [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/plasma/ NSSDC data archive]}} |- | style="text-align:center" |စွမ်းအားနိမ့် ဓာတ်ပြုအမှုန် ကိရိယာ<br>{{color|#4CBB17|{{small|('''အလုပ် လုပ်နေဆဲ''')}}}} | style="text-align:center" |('''LECP''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Measures the differential in energy fluxes and angular distributions of ions, electrons and the differential in energy ion composition. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-07 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313040759/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-07 |date=13 March 2017 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' Stamatios Krimigis / JHU/APL / University of Maryland ([http://sd-www.jhuapl.edu/VOYAGER/ JHU/APL website] / [http://space.umd.edu/Voyager/ UMD website] / [http://voyager.ftecs.com/default.htm KU website])}} *{{small|1='''အချက်အလက်:''' [http://voyager-mac.umd.edu/ UMD data plotting], [http://ppi.pds.nasa.gov/search/?filter=VG_1501,VG_1601,VGLE_&title=Voyager_1_Low-Energy_Charge_Particle_Investigation_at_Saturn PDS/PPI data catalog], [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/particle/lecp/ NSSDC data archive]}} |- | style="text-align:center" |[[ကော့မစ်ရောင်ခြည်]] စနစ် <br>{{color|#4CBB17|{{small|('''အလုပ် လုပ်နေဆဲ''')}}}} | style="text-align:center" |('''CRS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Determines the origin and acceleration process, life history, and dynamic contribution of interstellar cosmic rays, the nucleosynthesis of elements in cosmic-ray sources, the behavior of cosmic rays in the interplanetary medium, and the trapped planetary energetic-particle environment. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-08 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170116145109/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-08 |date=16 January 2017 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' [[Edward C. Stone|Edward Stone]] / Caltech / NASA Goddard Space Flight Center ([http://voyager.gsfc.nasa.gov/ website])}} *{{small|1='''အချက်အလက်:''' [http://ppi.pds.nasa.gov/search/?filter=VG_1501,VG_1601&title=Voyager_1_Cosmic_Ray_Investigation PDS/PPI data catalog], [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/particle/crs/ NSSDC data archive]}} |- | style="text-align:center" |ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ ရေဒီယို နက္ခတ္တ စုံစမ်းရေး <br>{{color|#E62020|{{small|('''အလုပ် မလုပ်စေတော့ပါ''')}}}} | style="text-align:center" |('''PRA''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Utilizes a sweep-frequency radio receiver to study the radio-emission signals from Jupiter and Saturn. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-10 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312194812/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-10 |date=12 March 2017 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' James Warwick / University of Colorado}} *{{small|1='''အချက်အလက်:''' [http://ppi.pds.nasa.gov/search/?filter=VG_1501,VG_1601,VGPR_1201&title=Voyager_1_Planetary_Radio_Astronomy_Investigation PDS/PPI data catalog], [http://nssdcftp.gsfc.nasa.gov/spacecraft_data/voyager/voyager1/planet_radio_ast_pra/planetary_radio_%20astronomy_data/ NSSDC data archive]}} |- | style="text-align:center" |ဓာတ်ပုံစစ်ထုတ်ကိရိယာ စနစ် <br>{{color|#f93|{{small|('''defective''')}}}} | style="text-align:center" |('''PPS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Utilized a telescope with a [[polarizer]] to gather information on surface texture and composition of Jupiter and Saturn and information on atmospheric scattering properties and density for both planets. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-11 '''More'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313040647/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-11 |date=13 March 2017 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' Arthur Lane / JPL ([http://pds-rings.seti.org/voyager/pps/instrument.html PDS/PRN website])}} *{{small|'''အချက်အလက်:''' [http://pds-rings.seti.org/voyager/pps/data.html PDS/PRN data catalog]}} |- | style="text-align:center" |ပလဆာမာလှိုင်း စနစ် <br>{{color|#4CBB17|{{small|('''အလုပ် လုပ်နေဆဲ''')}}}} | style="text-align:center" |('''PWS''') <!--| <!--If single image in use, change to cHeight= 160--> <!--Instrument image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> <!--Diagram image--> <!--{{Css Image Crop |Image= |bSize= 160px |cWidth= 50 |cHeight= 80 |oTop= 0 |oLeft= 0 |Location= Center}}--> | Provides continuous, sheath-independent measurements of the electron-density profiles at Jupiter and Saturn as well as basic information on local wave-particle interaction, useful in studying the magnetospheres. [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-13 '''ပို၍'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227060846/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/experimentDisplay.do?id=1977-084A-13 |date=27 December 2016 }} *{{small|'''သဘာပတိ:''' Donald Gurnett / University of Iowa ([http://www-pw.physics.uiowa.edu/plasma-wave/voyager/ website])}} *{{small|'''အချက်အလက်:''' [http://ppi.pds.nasa.gov/search/voyager1/voyager1_pws.jsp PDS/PPI data catalog]}} |} |} {{Gallery| align = center | title = အာကာသယာဉ်၏ ပုံရိပ်များ |width=175 |lines=2 |File:Voyager Program - spacecraft diagram.png|alt1=Voyager [[spacecraft]] diagram|{{small|ဗွိုင်ယေဂျာ အာကာသယာဉ် ပုံစံ}} |File:Voyager1 Space simulator.gif|alt2=Voyager 1 in the Space Simulator chamber|{{small|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အား အာကာသတုအခန်းတွင် တွေ့ရစဉ်}} |File:Record is attached to Voyager 1.jpg|alt3=Gold-Plated Record is attached to Voyager 1|{{small|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ တွင် ရွှေဓာတ်ပြားအား တပ်ဆင်ထားသည်}} |File:Voyager 1 reencapsulated.jpg|alt4=Voyager 1 awaiting payload entry into a Titan-Centaur-6 rocket|{{small| ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ Titan-Centaur-6 ဒုံးပျံတွင် တပ်ဆင်ရန် စောင့်စားနေစဉ်}} |footer = {{center|{{commons-inline|bullet=none|Category:Voyager spacecraft|the Voyager spacecraft}}}} }} ==မက်ရှင် ပရိုဖိုင်း== {| style="float:left;" |- ! colspan="2" | ခရီးသွား အချိန်ဇယား |- | {| class="wikitable" |- ! scope="col" style="width:100px;"| ရက်စွဲ ! ဖြစ်ရပ် |- | style="text-align:center" | ၁၉၇၇-၀၉-၀၅ | ယာဉ်အား ၁၂:၅၆:ဝဝ နာရီတွင် ပစ်လွှတ်လိုက်သည် |- | style="text-align:center" | ၁၉၇၇-၁၂-၁ဝ | ဥက္ကာခဲခါးပတ်သို့ ဝင်လာသည် |- | style="text-align:center" | ၁၉၇၇-၁၂-၁၉ | ''ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အား ကျော်သွားသည်'' ('''''[[:File:Voyager 1 - Voyager 2 - Voyager 1 overtakes Voyager 2.png|ပုံကြည့်ရန်]]''''') |- | style="text-align:center" | ၁၉၇၈-၀၉-၀၈ | ဥက္ကာခဲခါးပတ်မှ ထွက်လာသည် |- | style="text-align:center" | ၁၉၇၉-၀၁-၀၆ | ဂျူပီတာအား စတင်လေ့လာ {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! scope="col" style="width:100px;"| အချိန် ! scope="col" style="width:230px;"| ဖြစ်ရပ် |- | style="text-align:center" | '''၁၉၇၉-၀၃-၀၅''' | '''ဂျိုဗီယံစနစ်နှင့် တွေ့ဆုံသည်''' |- | style="text-align:center" | ၀၆:၅၄:၀၀ | ၄၂ဝ၂ဝဝ ကီလိုမီတာမှ Amalthea အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" | ၁၂:၀၅:၂၆ | ဂျူပီတာအနား အနီးဆုံးချဉ်းကပ်မှု ဗဟိုမှ ၃၄၈၈၉ဝ ကီလိုမီတာအကွာ |- | style="text-align:center" | ၁၅:၁၄:၀၀ | ၂ဝ၅၇ဝ ကီလိုမီတာမှ Io အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" | ၁၈:၁၉:၀၀ | ၇၃၃၇၆ဝ ကီလိုမီတာမှ Europa အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |'''၁၉၇၉-၀၃-၀၆''' | |- | style="text-align:center" | ၀၂:၁၅:၀၀ | ၁၁၄၇၁ဝ ကီလိုမီတာမှ Ganymede အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" | ၁၇:၀၈:၀၀ | ၁၂၆၄ဝဝ ကီလိုမီတာမှ Callisto အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |'''၁၉၇၉-၀၄-၁၃''' | '''လုပ်ငန်းရပ်တန့်''' |} |- | style="text-align:center" | ၁၉၈၀-၀၈-၂၂ | စနေဂြိုဟ်အား လေ့လာရေး စတင် {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! scope="col" style="width:100px;"| အချိန် ! scope="col" style="width:230px;"| ဖြစ်ရပ် |- | style="text-align:center" |'''၁၉၈၀-၁၁-၁၂''' | '''စေတန်ရီယမ်စနစ်နှင့် ထိတွေ့''' |- | style="text-align:center" |၀၅:၄၁:၂၁ | ၆၄၉ဝ ကီလိုမီတာမှ [[တိုက်တန်]] အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |၂၂:၁၆:၃၂ | ၄၁၅၆၇ဝ ကီလိုမီတာမှ Tethys အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |၂၃:၄၆:၃၀ | ၁၈၄၃ဝဝ ကီလိုမီတာမှ စေတန်အနားသို့ အနီးကပ်ချဉ်းကပ်ခြင်း |- | style="text-align:center" |'''၁၉၈၀-၁၁-၁၃''' | |- | style="text-align:center" |၀၁:၄၃:၁၂ | ၈၈၄၄ဝ ကီလိုမီတာမှ Mimas အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |၀၁:၅၁:၁၆ | ၂ဝ၂ဝ၄ဝ ကီလိုမီတာမှ Enceladus အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |၀၆:၂၁:၅၃ | ၇၃၉၈ဝ ကီလိုမီတာမှ Rhea အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |၁၆:၄၄:၄၁ | ၈၈ဝ၄၄ဝ ကီလိုမီတာမှ Hyperion အနားသို့ ပျံသန်း |- | style="text-align:center" |'''၁၉၈၀-၁၂-၁၄''' | '''ရပ်တန့်''' |} |- | style="text-align:center" |၁၉၈၀-၁၂-၁၄ | ဗွိင်ယေဂျာ ကြယ်တာရာခရီး စတင် |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! colspan="2" scope="col" style="width:460px;"| ပို၍ |- | scope="col" style="width:100px; text-align:center;" | ၁၉၉၀-၀၂-၁၄ | scope="col" style="width:350px;"| ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှ နေစကြဝဠာ၏ ''Family Portrait'' အားဖန်တီး |- | style="text-align:center" |၁၉၉၀-၀၉-၀၅ | ၁၂:၅၆:ဝဝ [[UTC]] တွင် နှစ် ၂ဝ ပြည့်မြောက် |- | style="text-align:center" |၁၉၉၈-၀၁-၁၇ | ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် နေမှ ၆၉.၄၁၉ [[AU]] အကွာတွင်ရောက်နေသော ပိုင်အိုနီးယား-၁၀ အာကာသယာဉ်အား ကျော်ဖြတ်၊ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် တစ်နှစ်လျင် ၁ AU နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းလျက်ရှိသည် |- | style="text-align:center" |၂၀၀၃-၀၅-၁၁ | နေမှ ၉ဝ AU အကွာအဝေးသို့ရောက်ရှိသော ပထမဆုံး အာကာသယာဉ် |- | style="text-align:center" |၂၀၀၄-၁၂-၁၇ | တာမင်နေးရှင်းရှော့အား ဖြတ်ကျော်ကာ အတွင်းပိုင်း ဟီလီယိုရှီးအား စတင်လေ့လာ |- | style="text-align:center" |၂၀၀၇-၀၂-၀၂ | ပါလာဆမာ စနစ်ခွဲ လုပ်ဆောင်ချက်အား အပြီးသတ် |- | style="text-align:center" |၂၀၀၇-၀၄-၁၁ | ပါလာဆမာ စနစ်ခွဲအပူပေးစနစ်အား အဆုံးသတ်လိုက်သည် |- | style="text-align:center" |၂၀၀၇-၀၉-၀၅ | ၁၂:၅၆:ဝဝ [[UTC]] တွင် နှစ် ၃ဝ ပြည့်သည် |- | style="text-align:center" |၂၀၀၈-၀၁-၁၆ | ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ ရေဒီယို နက္ခတ္တဗေဒလုပ်ဆောင်ချက်အား အဆုံးသတ် |- | style="text-align:center" |၂၀၁၂-၁၂-၀၃ | အာကာသယာဉ်သည် ကြယ်တာရာကြားခံနယ်မြေသို့ မရောက်မှီ အာကာသအတွင်းပိုင်း၏ နောက်ဆုံးနယ်မြေသို့ရောက်ရှိသည် |} <ref>[http://pds-rings.seti.org/voyager/mission/ "Voyager Mission Description"] NASA, February 19, 1997</ref> <ref>[http://www.dmuller.net/spaceflight/mission.php?mission=voyager1&appear=black&showimg=yes "Voyager 1 Full Mission Timeline"]{{Dead link|date=October 2025 }} Muller, Daniel, 2010</ref> <ref>[http://voyager.jpl.nasa.gov/news/voyager_1_new_region.html "Voyager 1 Website"] NASA, December, 2012</ref> |} {{clear}} ===ပစ်လွတ်မှုနှင့် လမ်းကြောင်း=== ဗွိင်ယေဂျာ ၁ အာကာယာဉ်သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ကိတ် ကာနာဗီရယ် ဖလော်ရီဒါမှ Space Launch Complex 41 ဖြင့် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ညီအစ်မ ဗွိုင်​​ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်ကိုမူ နှစ်ပတ်စောကာ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဗွိင်ယေဂျာ ၁ အာကာယာဉ်သည် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့်<ref name="nasa.jupiter">{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/science/jupiter.html |title=Encounter with Jupiter |publisher=NASA |access-date=August 18, 2013}}</ref> [[စေတန်ဂြိုဟ်]]ဆီသို့ တိုတောင်းသောလမ်းကြောင်းဖြင့် စောလျင်စွာ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="nasa.planetary">{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/science/planetary.html |title=Planetary voyage |publisher=NASA |access-date=August 18, 2013}}</ref> [[File:Titan 3E with Voyager 1.jpg|thumb|Titan IIIE-Centaur ဖြင့် ဗွိင်ယေဂျာ ၁ အားပစ်လွှတ်ခဲ့သည်|170px|left]] ===ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် တွေ့ဆုံမှု=== ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]အား ၁၉၇၉ ခုနှစ် တွင်စတင်ဓာတ်ပုံ ရိုက်ယူခဲ့သည်။ အနီးစပ်ဆုံး ချဉ်းကပ်မှုမှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်ဖြစ်ပြီး မိုင်ပေါင်း ၂၁၇ဝဝဝ အကွာမှ ဖြစ်သည်။ နီးကပ်သော ချဉ်းကပ်မှုတွင် ဓာတ်ပုံအရည်အသွေး ကောင်းမွန်မှုများကြောင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ၊ ကွင်းများနှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည် ခါးပတ်များကို ချဉ်းကပ်မှုကာလ ၄၈ နာရီအတွင်း လေ့လာစူစမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကသယာဉ်သည် ဂျိုဗီယမ်စနစ်အား ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်းအား ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဧပရယ်လတွင် အပြီးသတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Voyager - Images Voyager took of Jupiter|url=https://voyager.jpl.nasa.gov/galleries/images-voyager-took/jupiter/#:~:text=Photography%20of%20Jupiter%20began%20in,and%20many%20other%20scientific%20measurements.|access-date=December 23, 2020|website=voyager.jpl.nasa.gov|language=en}}</ref> လေ့လာမှုအတွင်း ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကသယာဉ်သည် ထင်ရှားသော ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများအား လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ {{Gallery| align = center | width = 175 |lines=2 |File:Great Red Spot From Voyager 1.jpg|alt1=ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရသည့် အနီစက်ကြီး|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရသည့် အနီစက်ကြီး |File:Jupiter from Voyager 1.jpg|alt2=ဂျူပီတာလေထု၏ မှားယွင်းအရောင် အသေးစိတ်|ဂျူပီတာလေထု၏ မှားယွင်းအရောင် အသေးစိတ် |File:Volcanic crater with radiating lava flows on Io.jpg|alt3=Io နှင့် Ra Patera မှာ ချော်ရည်စီးကြောင်း|Io နှင့် Ra Patera မှချော်ရည်စီးကြောင်း |File:Vulcanic Explosion on Io.jpg|alt4=ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ယူထားသည့် Io ၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ယူထားသည့် Io ၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု }} {{Gallery|align=center|width=175 |lines=2 |File:PIA01970.jpg|alt1=ကီလိုမီတာသိန်းပေါင်း ၂.၈ အကွာ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရသော ယူရိုပါဂြိုဟ်ရံလ|ကီလိုမီတာသိန်းပေါင်း ၂.၈ အကွာ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရသော ယူရိုပါဂြိုဟ်ရံလ |File:Ganymede - PIA02278.jpg|alt2=Ganymede ဂြိုဟ်ရံလ၏ ရေခဲမျက်နှာပြင်|Ganymede ဂြိုဟ်ရံလ၏ ရေခဲမျက်နှာပြင် |File:Valhalla crater on Callisto.jpg|alt3=ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ယူထားသည့် Valhalla အက်ကြောင်းနှင့် Callisto |ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ယူထားသည့် Valhalla အက်ကြောင်းနှင့် Callisto |File:Jupiter from Voyager 1 PIA02855 thumbnail 300px max quality.ogv|alt4=ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ယူထားသည့် ဂျူပီတာ၏ ဗီဒီယိုမှတ်တမ်း|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ယူထားသည့် ဂျူပီတာ၏ ဗီဒီယိုမှတ်တမ်း [[:File:Jupiter from Voyager 1 PIA02855 max quality.ogv|အပြည့်အစုံ ကြည့်ရန်]] |footer = {{center|{{commons-inline|bullet=none|Category:Photos of Jupiter system by Voyager 1|the Voyager 1 Jupiter encounter}}}} }} ===စနေဂြိုဟ်နှင့် ထိတွေ့ခြင်း=== [[စနေဂြိုဟ်]]နှင့် ယင်း၏ဂြိုဟ်ရံလများဆီသို့ စေလွှတ်ခဲ့သော ဗွိုင်ယေဂျာ အာကာသယာဉ်နှစ်စင်းလုံးသည် ဒြပ်ဆွဲငင်အား အကူညီဖြင့်မောင်းနှင်သည့်နည်းကို အသုံးချခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် ၁၉၈ဝ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စနေဂြိုဟ်၏ အနီးဆုံးနေရာ (စနေဂြိုဟ်တိမ်တိုက်အပေါ်မှ ၁၂၄ဝဝဝ [[ကီလိုမီတာ]])အကွာသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့သည်။ အာကာသယာဉ်တွင်ပါဝင်သော ကင်မရာသည် စနေဂြိုဟ်၏ ရှုပ်ထွေးလှသော ကွင်းစနစ်အား ခြေရာခံမိသည်။<ref name="nasa.saturn">{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/science/saturn.html |title=Encounter with saturn |publisher=NASA |access-date=August 29, 2013}}</ref> အဝေးထိန်း ကိရိယာများဖြင့် စနေဂြိုဟ်လေထုနှင့် ယင်း၏ဂြိုဟ်ရံလ [[တိုက်တန်]]အား လေ့လာခဲ့သည်။ [[ပိုင်အိုနီးယား ၁၁]] သည် တိုက်တန်အား တစ်နှစ်စောကာ ယင်း၏ ထူထပ်သော ဓာတ်ငွေ့လေထုအား ခြေရာခံမိသဖြင့် ဗွိုင်ယေဂျာ အာကာသာယာဉ်များကို အနီးကပ်လေ့လာရန် ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ အာကာသယာဉ်သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဒြပ်ဆွဲအားကို အသုံးချကာ slingshot နည်းဖြင့် [[ပလူတို]] ဂြိုဟ်ပတ်လမ်း ကျော်သည်အထိ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကောင်းသည်။ {{Gallery|align = center |width=175 |lines=2 |File:Crescent Saturn as seen from Voyager 1.jpg|အနီးဆုံး ချဉ်းကပ်မှုအပြီး ၅.၃ မီလီယံ ကီလိုမီတာမှ စေတန် |File:Voyager 1 - view of Saturn's moon Mimas.jpg|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရသော ကီလိုမီတာ ၄၂၅ဝဝဝ အကွာမှ Mimas |File:Tethys - PIA01974.jpg|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရသော ၁.၂ မီလီယံ ကီလိုမီတာ အကွာမှ Tehys |File:Dione from Voyager 1.jpg|Dione မြင်ကွင်း }} {{Gallery|align=center |width=175 |lines=2 |File:Rhea - PIA02270.jpg|မာကျူရီကဲ့သို့ Rhea မျက်နှာပြင်မှာ ကွဲအက်ကြောင်း |File:Titan's thick haze layer-picture from voyager1.jpg|Titan ကို ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှမြင်ရပုံ |File:Titan Haze.jpg|စေတန်ဂြိုဟ်ရံလ [[တိုက်တန်]] |File:Voyager1-saturn-f-ring.jpg|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှ မြင်ရသော စေတန် F ကွင်း |footer = {{center|{{commons-inline|bullet=none|Category:Photos of Saturn system by Voyager 1|the Voyager 1 Saturn encounter}}}} }} ==ကြယ်တာရာကြားခရီး မက်ရှင်== [[File:Family portrait (Voyager 1).png|400px|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှရိုက်ကူးထားသော နေအဖွဲ့အစည်း၏ '''family portrait''']] ၁၉၉ဝ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် နေအဖွဲ့အစည်း၏အပြင်ဘက်မှ '''family portrait''' အား ပထမဆုံး ရိုက်ယူခဲ့သည်။ ယင်းတွင် နာမည်ကြီး [[အပြာဖျော့အစက်|အပြာရောင်အစက်]]လည်း ပါဝင်သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ အာကာသယာဉ်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်ထိ အလုပ်လုပ်နေအုံးမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ယင်းသည် စတင်ပစ်လွှတ်ပြီး နှစ်ပေါင်း (၄၈) နှစ် ဖြစ်ပေမည်။ အာကာသယာဉ်သည် ကမ္ဘာမြေမှ ၆၉.၄၁၉ [[AU]] (၁.၀၃၈၄၉×၁၀^၁၀ [[ကီလိုမီတာ]]) အကွာသို့ ရောက်ရှိနေသည်။ ယင်းသည် ကြယ်တာရာကြားခံနယ်ပယ်သို့ ဝင်လာပြီဖြစ်သည်။ ဗွိင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်သည် နေမှ အဝေးဆုံးအကွာအဝေးသို့ရောက်ပါက အမြန်နှုန်းမှာ တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၃ ကီလိုမီတာဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ စတင်ပစ်လွှတ်စဉ်က အမြန်နှုန်းမှာ တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၇.၂၆ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှ ပစ်လွှတ်ခဲ့ဖူးသမျှထဲတွင် အမြန်ဆုံးဖြစ်သည်။ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ်တွင် ပလူတိုဂြိုဟ်သိမ်အနား နောက်ဆုံးချဉ်းကပ်ခဲ့သော [[New Horizons]] သည်ပင် ထိုအမြန်နှုန်းကို မမှီပေ။ New Horizons ၏ အမြန်နှုန်းမှာ တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၅ ကီလိုမီတာနှုန်းသာ ဖြစ်သည်။<ref name="New_Horizons2006">{{cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php |title=New Horizons Salutes Voyager |date=August 17, 2006 |publisher=New Horizons |access-date=November 3, 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113224847/http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php |archive-date=November 13, 2014 |accessdate=8 January 2013 |archivedate=9 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x3s4O3KH?url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php }}</ref> <!--table cleanup necessary--> {| class="wikitable" |- ! ခုနှစ်|| ရနိုင်သော လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည်များ အဆုံးသတ်မှု |- | ၂ဝဝ၇ || plasma စနစ်ခွဲအား အဆုံးသတ်<ref name="30Year">{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/science/thirty-year-plan/ |title=Voyager: Operations Plan to the End Mission |publisher=[[NASA]]}}</ref> |- | ၂ဝဝ၈ || ဂြိုဟ်တာရာဆိုင်ရာ ရေဒီယို နက္ခတ္တကိရိယာများအား အဆုံးသတ် |- | ၂ဝ၁ဝ || ခရမ်းလွန်ရောင်စဉ်တိုင်းမီတာအား အဆုံးသတ် |- | ၂ဝ၁၅ || ဒေတာ တိပ်ရီကောဒါအား အဆုံးသတ် |- | ၂ဝ၁၆ အနီးစပ် || Ultraviolet Spectrometer လုပ်ဆောင်ချက်အား အဆုံးသတ်<ref>{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/status |title=Voyager - Mission Status |website=voyager.jpl.nasa.gov}}</ref> |- | ၂၀၁၈ အနီးစပ် || Data Tape Recorder (DTR) အဆုံးသတ်<ref>{{cite web |url=https://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/spacecraftlife.html |title=Voyger: Spacecraft Lifetime |work=Jet Propulsion Laboratory |publisher=NASA |date=March 3, 2015 |access-date=August 24, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016052108/https://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/spacecraftlife.html |archive-date=October 16, 2015}}</ref> |- | 2020 || သိပ္ပံဆိုင်ရာပစ္စည်းများအား ရပ်တန့် Low-Energy Charged Particles, Cosmic Ray Subsystem, Magnetometer, and Plasma Wave Subsystem များသည် အလုပ်လုပ်နေအုံးမည်ဟု မျော်လင့်ရသည် |- | 2025–2030 || မည်သည့်ပစ္စည်းမှ အလုပ်မလုပ်နိုင်တော့ပါ |} ===ဟီလီယိုပေါ့စ်=== [[File:PIA12375.jpg|thumb|left|200px|ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် လောလောဆယ်တွင် heliosheath နားတွင်ရှိနေပြီး အာကာသကြားခံနယ်သို့ ချဉ်းကပ်နေသည်]] ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် ကြယ်တာရာကြားခံအာကာသဆီသို့ ဦးတည်နေသောကြောင့် ယင်း၏ ကိရိယာတန်ဆာပလာများသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အား ဆက်လက် လေ့လာလျက်ရှိသည်။ Jet Propulsion Laboratory မှ [[သိပ္ပံ]]ပညာရှင်များသည် ပါလာဆမာလှိုင်း စမ်းသပ်ချက်များအား ဗွိုင်ယေဂျာ ၁၊ ၂ နှစ်စင်းလုံးတွင် ထည့်သွင်းကာ ဟီလီယိုပေါ့စ်အလွှာအား လေ့လာစေခဲ့သည်။ ယင်းသည် နေလေနှင့် အာကာသကြားခံနယ်မြေတို့၏ နယ်နမိတ်အစွန်းပင်ဖြစ်သည်။ ၂ဝဝ၅ ခုနှစ် မေလတွင် [[နာဆာ]]မှပြောကြားသည်မှာ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် heliosheath သို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီးဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အာကာသယာဉ်သည် ဟီလီယိုပေါ့စ်နယ်နမိတ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဟု အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့သည်။ [[File:Cosmic Rays at Voyager 1.png|thumb|right|200px|ကော့စမစ်ရောင်ခြည် အမှုန်များ တိုးပွားလာပုံအား ဗွိင်ယေဂျာ ၁ မှ ခြေရာခံမိပုံ(အောက်တိုဘာ ၂ဝ၁၂)]] [[File:Solar wind at Voyager 1.png|thumb|right|200px|ဆိုလာလေ အမှုန်များ တိုးပွားလာပုံအား ဗွိင်ယေဂျာ ၁ မှ ခြေရာခံမိပုံ(အောက်တိုဘာ ၂ဝ၁၂)]] ==လက်ရှိအခြေနေ== ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်အား ကမ္ဘာမြေမှ ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်ထားသည်။ [[File:Voy1 8feb2012.jpg|thumb|left|160px|ပစ်လွတ်ပြီးကတည်းက ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်၏ တည်နေရာကို ဖော်ပြချက်]] [[File:Outersolarsystem-probes-4407b.svg|thumb|right|300px|ပိုင်အိုနီးယား ၁ဝ၊ ပိုင်အိုနီးယား ၁၁၊ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁၊ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ တို့၏ တည်နေရာနှင့် လမ်းကြောင်းပြမြေပုံ ၂ဝဝ၇ ဧပရယ်။]] ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်သည် မည်သည့်ကြယ်ကိုမျှ ဦးတည်ကာ ပျံသန်းနေခြင်း မဟုတ်ပေ။ သို့သော် နောင်နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝဝဝ ကြာလျင် [[အလင်းနှစ်]] ၁.၆ အကွာ Gliese 445 ဆိုသောကြယ်အနားသို့ ရောက်ရှိပေလိမ့်မည်။ ယင်းကြယ်သည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]ဆီသို့ တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၁၉ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် (တစ်နာရီလျင် မိုင်ပေါင်း ၂၇ဝဝဝ) ရွေ့လျားနေသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာကာသယာဉ်သည် ကမ္ဘာပေါ်မှ ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသမျှ အာကာသယာဉ်များတွင် အဝေးဆုံးသို့ရောက်ရှိခဲ့သော ယာဉ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းသည် နေမှ ၆၉ [[AU]] အကွာသို့ရောက်ရှိသော ပိုင်အိုနီးယား ၁ဝ အား ဖြတ်ကျော်ခဲ့လေသည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်သည် ကမ္ဘာပေါ်မှ အမြန်ဆုံးအာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်သောကြောင့် ယင်းအား ကျော်ဖြတ်နိုင်မည့် အခြားအာကာယာဉ်မှာ နောင်နှစ်ပေါင်း ၂ဝ အတွင်း မရှိနိုင်ပေ။ [[နာဆာ]]သည် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အား Deep Space Network မှနေ့စဉ် ခြေရာခံလျက်ရှိသည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အာကာသယာဉ်သည် ပစ်လွှတ်ချိန်မှ နှစ်ပေါင်း ၃၅ နှစ်အကြာ၊ နေမှ မိုင်ပေါင်း ၁၁ ဘီလီယံအကွာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ညီအစ်မ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ မှာမူ [[နေ]]မှ မိုင်ပေါင်း ၉ ဘီလီယံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် ကမ္ဘာမြေမှ ၁၂၁.၈၃၆ AU အကွာသို့၊ နေမှ ၁၂၁.၇၉၈ AU အကွာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အမြန်နှုန်း တစ်စက္ကန့်လျင် ၁၇.ဝ၄၃ ကီလိုမီတာ၊ တစ်နှစ်လျင် ၃.၅၉၅ AU နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။ နေရောင်ခြည်သည် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သို့ရောက်ရှိရန် ၁၆.၈၉ နာရီ အချိန်ကြာမည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွက်ချက်မှုအရ ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ သည် အမွှာဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ထက် ၁ဝ ရာခိုင်နှုန်းပိုမြန်သောအမြန်နှုန်း၊ တစ်နှစ်လျင် ၃.၅၉၂ AU နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းပါက အနီးဆုံးကြယ်သို့ ရောက်ရှိရန် နှစ်ပေါင်း ၇၃၇၇၅ ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ အာကာသယာဉ်လားရာအတိုင်းရှိသော [[ပရိုဆီမာ စင်တောရိ]]ကြယ်သို့ ရောက်ရှိရန်မူ လက်ရှိအမြန်နှုန်းဖြင့် ပျံသန်းပါက နှစ်ပေါင်း ၁၇၆၅၆ ကြာမြင့်ပေလိမ့်မည်။ ==အခြားကြည့်ရန်== *[[ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ် ]] *[[Oort Cloud]] *[[နေအဖွဲ့အစည်း]] ==ကျမ်းကိုး== {{Reflist|2}} ==ပြင်ပ လင့်များ== *[http://voyager.jpl.nasa.gov/ NASA ''Voyager'' website] *[http://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/spacecraftlife.html ''Voyager'' Spacecraft Lifetime] — interstellar mission coverage. *[http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?MCode=Voyager_1 Voyager 1 Mission Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215231024/http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?MCode=Voyager_1 |date=15 February 2015 }} by [http://solarsystem.nasa.gov/ NASA's Solar System Exploration] *[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1977-084A Voyager 1 (NSSDC Master Catalog)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170130010459/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1977-084A |date=30 January 2017 }} *[http://www.heavens-above.com/solar-escape.asp Spacecraft Escaping the Solar System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427184732/http://www.heavens-above.com/solar-escape.asp |date=27 April 2007 }} — current positions and diagrams *[http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/weekly-reports/ Weekly Mission Reports] — includes information on current spacecraft state *[http://www.youtube.com/watch?v=2pfwY2TNehw We Are Here: The Pale Blue Dot.] A short film on The Pale Blue Dot picture taken by Voyager. Narrated by Carl Sagan. *[http://heavens-above.com/solar-escape.asp Heavens-above.com]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510203631/http://www.heavens-above.com/solar-escape.asp |date=10 May 2011 }} *[http://descanso.jpl.nasa.gov/DPSummary/Descanso4--Voyager_new.pdf JPL Voyager Telecom Manual] *[http://www.universetoday.com/81662/voyager-1-has-outdistanced-the-solar-wind Voyager 1 Has Outdistanced the Solar Wind] *[http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/index.html Explanation of VIM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121208070306/http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/index.html |date=8 December 2012 }} [[Category:အာကာသယာဉ်]] [[Category:ဗွိုင်ယေဂျာ စီမံကိန်း]] [[ကဏ္ဍ:ဂျူပီတာဂြိုဟ်သို့ စေလွှတ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:စနေဂြိုဟ်သို့ စေလွှတ်မှုများ]] f9bo1yq6leli6sl2d617qw2v55wz8e6 0 47673 1045267 1029800 2026-07-30T14:06:36Z ~2026-40330-51 145831 /* တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ စာရင်း */ 1045267 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | body = {{Air force|Myanmar}} | post = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | insignia = | insigniasize = | insigniacaption = | insigniaalt = | flag = Commander in Chief (Air Force) flag of Myanmar.svg | flagsize = 180px | flagcaption = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)၏ အလံတော် | flagborder = yes | image = | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ​[[ထွန်းဝင်း]] | incumbentsince = {{Start date|2026|04|21|ds=yes}} | residence = တပ်မ​တော် အရာရှိကြီးများ အိမ်ရာ၊ ကကန၊ နေပြည်တော် | seat = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(လေ)၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | department = {{abbr|ကက(လေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(လေ)}} | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | appointer = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | member_of = ကာကွယ်ရေးဌာန​ကောင်စီ | reports_to = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | deputy = [[စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(​လေ)]] | first = ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး [[စောရှီးရှိုး]] | precursor = ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေတပ်) | formation = {{Start date and age|1947|12|11|df=yes|p=yes}} | unofficial_names =​ လေချုပ်၊ လေချုပ်ကြီး | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[File:16. Myanmar Air Force GEN.png|50px]]<br>လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး }} '''ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)''' ({{langx|en|Commander-in-Chief (Air)}}) သည် [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများကိုသာ ခန့်အပ်သော အဆင့်အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်ပြီး၊ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာ [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last= ကျော်ဇော|first= မောင် |author-link= |date= ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |title= အထွေထွေဗဟုသုတ (၂၀၂၂–၂၀၂၃) |url= |location= ရန်ကုန် |publisher= ကြယ်စင်စာပေ|page= ၁၇၃-၁၇၄ |isbn=}}</ref> ဤရာထူးခန့်အပ်ခံရသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူ ပြန်တမ်းဝင် လေတပ်အရာရှိသည် ရာထူးအားလက်ခံရယူပြီး တစ်နှစ်အတွင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရသည်။ ကြည်း၊ရေ၊လေ ဗမာ့တပ်မတော်များပေါင်းစည်းပြီးနောက်<ref name="T4">တပ်မတော်သမိုင်း စတုတ္ထတွဲ [https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%b9%e1%80%91%e1%80%90/]{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>{{rp|၁၂၈}} ၁၉၅၅ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉အထိ တပ်မတော်(ကြည်း)၊ ​တပ်မတော်(ရေ)၊ တပ်မတော်(လေတပ်) တို့ကို သက်ဆိုင်ရာ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တစ်ဦးစီက အုပ်ချုပ်ခဲ့ကာ ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် ထို ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များကို သက်ဆိုင်ရာတပ်များ၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ အဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="DSR89">၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်နည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများ[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=E6A6F9F58B0E52230782D3CEE46FE3FE?lawordSn=4929]{{Dead link|date=May 2026 }} The Rules Amending the Defence Services Rules, 1959[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=965]{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ [[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]] ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း - ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမောင်မောင်ကျော် လေချုပ်တာဝန်ကအနားပေးခံရ - ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြန်မာသတင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-59819021 |website=BBC News မြန်မာ |access-date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my-MM}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == မြန်မာ့လေတပ်မတော် ၏ အကြီးအကဲမှာ '''လေတပ်ဦးစီးမှူး''' ('''Commanding Officer, Burma Air Force''') ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ခုနှစ် မေလ ၈ရက်နေ့တွင် စစ်ရုံးဖွဲ့စည်းပြီးသောအခါ '''လေတပ်ဦးစီးချုပ်''' ('''Chief of Air Staff''') ဟုပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။<ref name="T4"/> ဗမာ့တပ်မတော်၊{{efn|ကြည်းတပ်ကို "ကြည်း"ထည့်မခေါ်ဘဲ "ဗမာ့တပ်မတော်"ဟုသာခေါ်ခဲ့သည်။}} ဗမာ့ရေတပ်မတော်နှင့် မြန်မာ့လေတပ်မတော်{{efn|"Burma"ကို မြန်မာဘာသာပြန်ရာတွင် ကြည်းတပ်နှင့်ရေတပ်က "ဗမာ့"ဟုသုံးစွဲခဲ့သော်လည်း လေတပ်က "မြန်မာ့"ဟုသုံးစွဲခဲ့သည်။}} တို့ကို တစ်ခုတည်းသောတပ်မတော်အဖြစ်ပေါင်းစည်းသောအခါ ၁၉၅၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်နေ့မှ စ၍ ရေတပ်ဦးစီးချုပ် သည် '''ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေတပ်)''' ('''Vice Chief of Staff (Air)''') ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="T4"/> ၁၉၈၉ခုနှစ် မေလ ၁၀ရက်နေ့တွင် '''ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)''' ('''Commander-in-Chief (Air)''') အဖြစ်​ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref name="DSR89"/> == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ စာရင်း == {|class="wikitable" style="font-size: 95%; text-align: center;" ! style="background:#efefef;" | စဉ် ! style="background:#efefef;" | ဓာတ်ပုံ ! style="background:#efefef;" | ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! style="background:#efefef;" | ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! style="background:#efefef;" | စတင်ရက် ! style="background:#efefef;" | ပြီးဆုံးရက် ! style="background:#efefef;" | တာဝန်သက်တမ်းကာလ ! style="background:#efefef;" | မှတ်ချက် ! ကိုးကား |- ! colspan=9 style="background:#E0EFFF;" | လေတပ်ဦးစီးမှူး<ref name="T4"/> |- | ၁။ | | လေ ၁၀၂၀ | style="text-align: left;" | [[ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး]] [[စောရှီးရှိုး]] | ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ | ''၈ မေ ၁၉၄၈'' | ''{{age in years and days|1947|12|15|1948|5|8}}'' | | <ref name=DCDSM>{{cite web |author=DSMuseum |date=30 March 2026 |url=https://dsmuseum.gov.mm/air-force-b-1/ |title=ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ |trans-title=Individuals who have served as the Vice Chief of Staff (Air)/ Commander-in-Chief (Air) |language=my |website=Defence Services Museum |publisher=Defence Services (Army, Navy, Air Force) News Techonlogy Department |access-date=22 April 2026}}</ref> |- ! colspan=9 style="background:#E0EFFF;" | လေတပ်ဦးစီးချုပ်<ref name="T4"/> |- | (၁) | | လေ ၁၀၂၀ | style="text-align: left;" | ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စောရှီးရှိုး | ''၈ မေ ၁၉၄၈'' | ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ | ''{{age in years and days|1948|5|8|1949|2|8}}'' | style="text-align: left;" | <small>[[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်သည့်အပြင် ကရင်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။</small> | <ref name=DCDSM/> |- | ၂။ | | လေ ၁၀၀၉ | style="text-align: left;" | ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သူရ အက်စ်ဂျေခင် | ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ | ၁၅ ဇွန် ၁၉၅၀ | {{age in years and days|1949|2|23|1950|6|15}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၃။ | | လေ ၁၀၀၅ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ တီကလစ် | ၁၅ ဇွန် ၁၉၅၀ | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' | ''{{age in years and days|1950|6|15|1955|9|28}}'' | | <ref name=DCDSM/> |- ! colspan=9 style="background:#E0EFFF;" | ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေတပ်)<ref name="T4"/> |- | (၃) | | လေ ၁၀၀၅ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ တီကလစ် | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' | ၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၃ | ''{{age in years and days|1955|9|28|1963|11|26}}'' | | <ref name=DCDSM/> |- | ၄။ | | လေ ၁၀၄၂ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်မှူးချုပ် [[သောင်းဒန်]] | ၂၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၃ | ၇ မတ် ၁၉၇၄ | {{age in years and days|1963|11|27|1974|3|7}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၅။ | | လေ ၁၀၄၇ | style="text-align: left;" | [[ဗိုလ်ချုပ်]] သူရစောဖြူ | ၈ မတ် ၁၉၇၄ | ၁၈ မတ် ၁၉၈၀ | {{age in years and days|1974|3|8|1980|3|18}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၆။ | | လေ ၁၀၅၉ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်ချုပ် ကိုကြီး | ၁၉ မတ် ၁၉၈၀ | ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | {{age in years and days|1980|3|19|1985|11|14}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၇။ | | လေ ၁၁၂၇ | style="text-align: left;" | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] တင်ထွန်း | ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ''{{age in years and days|1985|11|14|1989|5|10}}'' | | <ref name=DCDSM/> |- ! colspan=9 style="background:#E0EFFF;" | ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)<ref name="DSR89"/> |- | (၇) | | လေ ၁၁၂၇ | style="text-align: left;" | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ထွန်း | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ | ''{{age in years and days|1989|5|10|1992|2|5}}'' | | <ref name=DCDSM/> |- | ၈။ | | လေ ၁၁၉၃ | style="text-align: left;" | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဝင်း | ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၂ | ၁၅ ဇွန် ၁၉၉၅ | {{age in years and days|1992|2|5|1995|6|15}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၉။ | | လေ ၁၃၀၂ | style="text-align: left;" | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ငွေ | ၁၅ ဇွန် ၁၉၉၅ | ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ | {{age in years and days|1995|6|15|1997|11|14}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၁၀။ | | လေ ၁၃၃၄ | style="text-align: left;" | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်သန်း | ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ | ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၀၁ | {{age in years and days|1997|11|15|2001|7|13}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၁၁။ | | လေ ၁၅၈၁ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်ချုပ် မြင့်ဆွေ | ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၀၁ | ၂ မေ ၂၀၀၂ | {{age in years and days|2001|7|13|2002|5|2}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၁၂။ | [[File:Myat Hein.jpg|80px]] | လေ ၁၆၈၂ | style="text-align: left;" | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[မြတ်ဟိန်း]] | ၁၈ မေ ၂၀၀၂ | ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | {{age in years and days|2002|5|18|2013|2|14}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၁၃။ | | လေ ၁၇၅၄ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ခင်အောင်မြင့်]] | ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | ၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ | {{age in years and days|2013|2|14|2018|1|2}} | | <ref name=DCDSM/> |- | ၁၄။ | [[File:General Maung Maung Kyaw.jpg|80px]] | လေ ၁၉၂၅ | style="text-align: left;" | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်ကျော်]] | ၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ | ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ | {{age in years and days|2018|1|3|2022|1|9}} | style="text-align: left;" | ရာထူးမှအနားပေးခံရသည်။<small><ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လေတပ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ကျော် ရာထူးမှ အနားပေးခံရ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/11/248837.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၉ ဇွန် ၂၀၂၂ |date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref></small> | <ref name=DCDSM/> |- | ၁၅။ | | လေ ၁၉၈၂ | style="text-align: left;" | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] | ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | {{age in years and days|2022|1|10|2026|4|10}} | style="text-align: left;" | [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]]အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ | <ref name=DCDSM/> |- style="background:#F5FFFA;" | ၁၆။ | | လေ ၂၁၃၀ | style="text-align: left;" | '''[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]]''' | ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ | လက်ရှိ | {{age in years and days|2026|4|21}} | | <ref name=DCDSM/><ref name=BBC21426>{{cite web |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |author=<!-- not stated --> |date=21 April 2026 |title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း လေချုပ်ဖြစ်လာ |trans-title=General Tun Win has become the Commander-in-Chief (Air) |language=my |website=BBC |publisher=British Broadcasting Corporation |access-date=22 April 2026}}</ref> |- |} ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} {{တပ်မတော် (လေ)}} {{တပ်မတော်}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် (လေ)|-ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] tge37c5y2cuo7o3stmz2q8gwyuxdilk 0 47945 1045520 1016987 2026-07-31T08:34:43Z Marcus MT 81359 /* ပြင်ပလင့်ခ်များ */ 1045520 wikitext text/x-wiki {{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း |jurisdiction={{MYA}} |nativename= |seal=Seal of FSD.png |seal_size = 120px |logo = |logo_size = 120px |formed=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၇ ({{small|မီးသတ်ဌာန}}) |headquarters=အုတ်ပုံဆိပ်လမ်း၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။ | parent_agency = [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | preceding1=မီးသတ်ဌာန |minister1_name=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့် |chief1_name=ဦးမြတ်သူ |website={{url|http://www.fsd.gov.mm}} |chief1_position=ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် }} '''မီးသတ်ဦးစီးဌာန'''({{lang-en|Fire Service Department}}) သည် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]လက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Yangon Fire Service Research and Fire Safety Education Center.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့၊ မီးသတ်သုတေသနနှင့် မီးဘေးလုံခြုံရေး အသိပညာပေးရေးဌာန]] သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ [[ပုဂံခေတ်]]တွင် မီးကပ်တပ်သား (၆၆၃)ဦး (သောသောညံ ပုဂံမီးဆော်မောင်း) ခန့်ထားပြီး ပုဂံနေပြည်တော်၏ မီးဘေး ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ် မြန်မာမင်းအဆက်ဆက် လက်ထက်တွင်လည်း မီးဘေးကာကွယ်ရေး အမိန့်ပြန်တမ်းများ ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော် မီးဘေး ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများရှိခဲ့သည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၀၄၄) ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၄၀၆) ခုနှစ်၌ နန်းတက်သော ပုဂံပြည် အနော်ရထာမင်း လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်မီးဘေးကာကွယ်ရေး အတွက် ရှေးခေတ်အခေါ် မီးကပ်သား (၆၆၃) ဦး အား ခန့်ထားပြီး မီးဘေးကာကွယ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများရှိခဲ့သည်။ [[File:Yangon Old Fire Truck.jpg|thumb|ကိုလိုနီခေတ်မီးသတ်ယာဉ်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ မီးသတ်သုတေသနနှင့် မီးဘေးလုံခြုံရေး အသိပညာပေးရေးဌာန]] ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းနှင့် မြေလတ်ပိုင်းအထိ နယ်ချဲ့တို့၏လက်အောက်သို့ ကျရောက် ခဲ့ရသည်။ နယ်ချဲ့တို့သည် ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ယင်းတို့၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ၊ သိုလှောင်ရုံ၊ အဆောက်အအုံ၊ လူနေအိမ်များ မီးဘေးကာကွယ်ရေး အတွက်သာ ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားများပါဝင်သော မီးသတ်အဖွဲ့များကို ၁၈၈၃ ခုနှစ် တွင် ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ပြီး မြင်းများဖြင့် ရေးဆွဲရသော ရေနွေးငွေ့သုံးမီးသတ်စက်ကို မြန်မာပြည်သို့ တင်သွင်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေး၊ စစ်ရေးအရ အဓိကအချက်အချာကျသောမြို့များဖြစ်သည့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်၊ စစ်တွေ မြို့များ၏ မီးဘေးကာကွယ်ရေးအတွက် အင်္ဂလိပ်ကပြားများ၊ စစ်တကောင်းကုလားများပါသော မီးသတ်အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကျန်မြို့ရွာများ၏ မီးဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်မှုအား လျစ်လျူရှုထားသဖြင့် မြို့ရွာမီးဘေး ကာကွယ်ရေးအတွက် မြန်မာလူငယ်များပါဝင်သည့် အပျော်တမ်း မီးသတ်အဖွဲ့အစည်းများကို ဒေသအလိုက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ အပျော်တမ်းမီးသတ်အဖွဲ့အစည်းများ သည် စေတနာ့မီးသတ်အသွင်သို့ တဖြည်းဖြည်းကူပြောင်းဖွဲ့စည်းကာ မြို့ရွာများ၏ မီးဘေးအန္တရာယ် သာမက နိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးအတွက် ပါဝင်လှုပ်ရှားလာကြသည်။ ကွဲပြားနေသော မီးသတ်အဖွဲ့အစည်း များကို စုစည်းရန်အတွက် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၅) နေ့၊ တနင်္ဂနွေနေ့၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်လေး၊ ဇိနတ်အစ္စလာမ်မိန်ခလေးကျောင်းခန်းမတွင် ပထမအကြိမ် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်းအရုံးကြီး ညီလာခံကိုကျင်းပခဲ့ရာ တစ်ပြည်လုံးရှိ (၁၉) ခရိုင်မှ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း (၁၉၇) ဦး စုံညီစွာ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းညီလာခံကြီးသို့ အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကိုယ်တိုက်တက်ရောက်၍ မီးသတ်လုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်၍ လမ်းညွှန်ဩဝါဒ မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ပညာရေးနှင့် ဒေသန္တရဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် မီးသတ်ဦးစီးဌာနကို ထားရှိပြီး အမှုထမ်း (၂၁) ဦး ဖြင့် စတင်ခန့်ထားဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ဦး[[လှကျော်]]အား ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ် စတင်ခန့်ထားခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မီးသတ်အဖွဲ့ အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး မီးသတ်ဌာနကို ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်သို့ ပြောင်းရွေ့ခန့်ထားခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ် ဦးခင်မောင်လွင်အား ၁၉၅၆ ခုနှစ်အထိ ခန့်ထားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ယခင်ညွှန်ကြားရေးဝန် ဦးလှကျော်အား ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်းအရုံးကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မီးသတ်ဝန်ထမ်းနှင့် မီးသတ်အဖွဲ့အက်ဥပဒေကို ထပ်မံပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ တော်လှန်ရေးကောင်စီ တက်လာသည့် အချိန်မှစ၍ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စိန်လွင်မှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရသည် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေကိုပြဋ္ဌာန်း၍ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကဲ့သို့ စည်းကမ်းစနစ်ကျနမှု ပိုမိုရှိလာစေရေး အတွက် တပ်ဖွဲ့အသွင်ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကာလတွင် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ(၁)ရက်နေ့မှစ၍ မီးသတ်ဦးစီးဌာနအား အင်အား(၇၈၃)ဦး ထပ်မံဖြည့်စွက် တိုးချဲ့ ခွင့်ပြုသဖြင့် တပ်ဖွဲ့အင်အားစုစုပေါင်း (၂၅၈၁) ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြို့နယ်ပေါင်း (၃၇၁)မြို့နယ်ရှိသည့်အနက် မြို့နယ် ရုံးပေါင်း (၄၅)မြို့နယ်၊ မီးသတ်စခန်းပေါင်း(၁၇၃)စခန်းအဖြစ်သို့ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှစ၍ မီးသတ်ဦးစီးဌာနကို ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ထားရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေး နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်သို့ပြောင်းရွှေ့ထားရှိခဲ့သည်။ မီးသတ်သင်တန်းကျောင်း (ရန်ကုန်) ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စတင်၍ အမှတ် ၁၇၁၊ အလုံလမ်း၊ ဒဂုံမြို့နယ် (ယခုပြည်သူ့ရင်ပြင်) တည်ရှိရာနေရာတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ် အထိ ပြည်လမ်းနှင့် အလုံလမ်းထောင့်ရှိ အမှတ်(၄) ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်း (ယခု ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး) တည်ရှိရာနေရာတွင် ပြောင်းရွေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အခြေခံမီးသတ် သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၁) မှ (၁၈) အထိ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်၊ နာဂလှိုင်ဂူကုန်းမြင့် (ယခုစွယ်တော်မြတ်စေတီတော်) တည်ထားကိုးကွယ်ရာနေရာတွင် သင်တန်းကျောင်း ပြောင်းရွေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၎င်းနောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ အမှတ်(၅) ရပ်ကွက်၊ အုပ်ပုံဆိပ်လမ်းနှင့် စွယ်တော်မြတ်စေတီလမ်းထောင့်သို့ ထပ်မံပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ လက်ထက် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့ တွင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး (၁) ကိုယ်တိုင် ဗဟိုမီးသတ် သင်တန်းကျောင်း (ပြင်ဦးလွင်) ကို စတင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မီးသတ်ဦးစီးဌာနသည် လူမှုဝန်ထမ်းနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ဖွဲ့စည်းပုံခွင့်ပြုမိန့်ရရှိပြီး ဝန်ထမ်းအင်အား စုစုပေါင်းအင်အားမှာ ၂၄၆၅၉ ဦး ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအင်အားမှာ ၁၂၃၉၄ ဦး ဖြစ်သည့် အတွက် လစ်လပ်ဝန်ထမ်း ဦးရေ ၁၂၂၆၅ ဦး ဖြစ်သည်။ <ref> {{cite web |url= http://www.fsd.gov.mm/?view=aboutus |title= မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့သမိုင်းအကျဉ်းချုပ် |accessdate= ၂၂ |accessdaymonth= မတ်လ |accessyear= ၂၀၁၃ }} </ref> [[ဖိုင်:Fire Flag 2013.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့အလံတော်ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြောင်းလဲ လွင့်ထူခဲ့သည်]] ==မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့== {{Main|မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့}} [[ဖိုင်:မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့.jpg|thumb|]] ရန်ကုန်မြို့တွင်သာမက မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်လုံးရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၊ မီးသတ်အစည်းအရုံးများကို စုစည်း သည်။ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးသတ်အစည်းအရုံးကို အကောင် အထည် ဖော်ပြီး ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးသတ် အစည်းအရုံး ညီလာခံ ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ဦးဆောင် စည်းရုံးပြီး၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလ (၅)ရက်နေ့တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိခရိုင်ပေါင်း(၁၉၇)ခရိုင်မှ မီးသတ် အစည်းအရုံးကိုယ်စားလှယ်များကို စုစည်း၍ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးသတ် အစည်းအရုံး ညီလာခံကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်လေးရပ်၊ ဇိနတ်မူဆလင်မိန်းခလေးကျောင်းတွင် ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်၊ ထိုနေ့ကို မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မီးသတ်အစည်းအရုံးများစုစည်းရန် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မေလ(၅)ရက်နေ့တွင်ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာစေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်း အရုံး ညီလာခံကြီးကိုရန်ကုန်မြို့၊ကန်တော်ကလေး၊ ဇိနတ်အစ္စလာမ်အမျိုးသမီးကျောင်းတွင် ကျင်းပခဲ့ရာတစ်ပြည်လုံးရှိ(၁၉)ခရိုင်မှကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း(၁၉၇)ဦးစုံညီစွာတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ နာယကလူကြီးများမှာဦးအောင်ဆန်း၊ဦးဘချို၊ဦးဘဂျမ်း၊သခင်မြ၊ဦးဘဖေကြီး၊ဦးစိုးညွန့်ဟင်္သာတဦးမြ၊ဦးတင်(မြန်မာ့အလင်း)၊ဦးမြ(ပျော်ဘွယ်)သခင်သန်းထွန်း၊ဦးဘဝင်း၊ဗန္ဓုလဦးစိန်တို့ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါအခမ်းအနားသို့အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီးမီးသတ်လုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်၍လမ်းညွှန်ဩဝါဒမိန့်ကြားခဲ့သည့် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာမီးသတ်ညီလာခံကျင်းပခဲ့သည့်မေလ(၅)ရက်နေ့ကိုမီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့အဖြစ်နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့သည်။ ==ခေတ်အဆက်ဆက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အကြီးအကဲများ== မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးဝန် ဦးလှကျော် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးဝန် ဦးခင်မောင်လွင် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စိန်လွင် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးရှားကို မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးခင်ကျော်ညို မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးမင်းနောင် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးကြီးမြင့် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးတင်ဦး မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် သူရဖေအောင် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးဝင်းလွင် မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီးမြင့်ထွန်း မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး တင်မိုး မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး မြတ်သူ [[ဖိုင်:DG များ.jpg|thumb|ခေတ်အဆက်ဆက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ]] ==မီးသတ်တပ်ဖွဲ့== '''မီးသတ်ဦးစီးဌာန'''လက်အောက်တွင် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ကို ၃မျိုး ခွဲခြားထားသည် - *(က) အစိုးရမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ(သန္ဓေမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ) *(ခ) ဒေသအရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ *(ဂ) သီးသန့်ဖွဲ့စည်းထားသော မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ (မီးဘေး စိုးရိမ်ရသောစက်ရုံ / အလုပ်ရုံများ ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဖွဲ့စည်းထားသော ဝန်ထမ်းများ) ==ဖွဲ့စည်းပုံ== အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ *ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် *ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် *ညွှန်ကြားရေးမှူး *ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး *လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး *ဦးစီးအရာရှိ *ဒုတိယမီးသတ်ဦးစီးမှူး *လက်ထောက်မီးသတ်ဦးစီးမှူး *မီးသတ်တပ်ကြပ်ကြီး *မီးသတ်တပ်ကြပ် *မီးသတ်ဒုတပ်ကြပ် *မီးသတ်တပ်သား [[ဖိုင်:အဆင့်တံဆိပ်များ ၂၀၁၇.jpg|thumb|အဆင့်တံဆိပ် ၂၀၁၇ တွင် လက်မောင်းတံဆိပ်ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။]] == သင်တန်းများ == (က) '''ဗဟိုမီးသတ်သင်တန်းကျောင်း'''တွင် ဖွင့်လှစ်သော သင်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ *အခြေခံမီးသတ်ပညာသင်တန်း (အမျိုးသားတပ်သားသစ်) *အခြေခံမီးသတ်ပညာသင်တန်း (အမျိုးသား) *အခြေခံမီးသတ်ပညာသင်တန်း (အမျိုးသမီး) *ယာဉ်မောင်းသင်တန်း (အမျိုးသား) *အခြေခံရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးသင်တန်း (အမျိုးသား) *အခြေခံဆေးသူနာပြသင်တန်း (အမျိုးသမီး) *ဒုတိယရဲအုပ်လောင်းသင်တန်း / လက်ထောက် မီးသတ်ဦးစီးမှူးလောင်းသင်တန်း *အခြေခံကွန်ပျူတာသင်တန်း (ခ) '''လေ့ကျင့်ရေးဌာနစု (ရန်ကုန်)'''တွင် ဖွင့်လှစ်သော သင်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ *မီးသတ်စခန်းမှူးသင်တန်း *အသက်ကယ်နည်းစနစ်သင်တန်း *ရေကူးနည်းစနစ်သင်တန်း *ရေပြင်အသက်ကယ်သင်တန်း *အဆင့်မြင့်ကွန်ပျူတာသင်တန်း *မြို့နယ်မီးသတ်ဦးစီးမှူးသင်တန်း *အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်း *စက်ပြင်သင်တန်း *ယာဉ်မောင်းနည်းပြသင်တန်း *အရေးပေါ်ဆေးအကာအကွယ်ပေးခြင်းနှင့် ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်းနည်းစနစ်သင်တန်း == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Official|http://www.fsd.gov.mm}} *{{facebook|fsd.gov.mm}} *{{tiktok|mfsd879}} *{{youtube|myanmarfireservicesdepartment}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]] f1cttrpqu6vfdvsxcd7glcx2aapw9op 0 48840 1045350 1043416 2026-07-30T23:03:29Z Naingli 144794 1045350 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 22em; background-color: #f9f9f9; border: 2px solid #3F51B5; text-align: left; font-size: 90%;" |+ style="background-color: #3F51B5; color: #ffffff; font-size: 1.2em; padding: 6px; font-weight: bold; text-align: center;" | ဩဘာသောင်း |- | colspan="2" style="text-align: center; background-color: #E8EAF6; padding: 4px;" | '''အမည်ရင်း။''' သောင်းတင် |- ! colspan="2" style="background-color: #C5CAE9; color: #000000; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px;" | ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက် |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px; width: 35%;" | မွေးဖွား | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | ၁၁ ဧပြီ ၁၈၉၈<br />[[ပုစွန်တောင်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]] |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px;" | ကွယ်လွန် | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၁ (အသက် ၇၂)<br />[[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px;" | အိမ်ထောင်ဖက် | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | ထွန်းဝေ (၁၉၃၆–၁၉၄၁) |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px;" | နိုင်ငံသား | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | မြန်မာ |- ! colspan="2" style="background-color: #C5CAE9; color: #000000; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px;" | အနုပညာ လုပ်ငန်းများ |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px;" | နယ်ပယ် | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | [[မြန်မာအက]] |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px;" | ထင်ရှားကျော်ကြားမှု | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | ''ကဗျာလွတ်အက'' |- ! style="background-color: #EDE7F6; padding: 4px;" | ရရှိခဲ့သော ဆုများ | style="background-color: #ffffff; padding: 4px;" | [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]] |} '''ဒေါ်ဩဘာသောင်း''' (၁၁ ဧပြီ ၁၈၉၈–၁၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၁) သည် အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကဗျာလွတ်]]အကကို တီထွင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်ဩဘာသောင်းကို ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ အဘ အင်ဂျင်နီယာ ဦးစံဒွန်း၊ အမိဒေါ်သာလိတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ မသောင်းတင် ဖြစ်သည်။ ဩဘာသောင်း ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုအကဝါသနာထုံခဲ့သည်။ သဘင်မျိုးရိုးမဟုတ်သော်လည်း အတီးအမှုတ် ဝါသနာပါသော ဖခင်ဖြစ်သူက အားပေးသဖြင့် အငြိမ့်သဘင်လောကသို့ ရောက်၍လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလေးဘဝကပင် ရန်ကုန်၊ ကြက်တန်း၊ ဘုရားဖြူဆရာတော်ပျံတော်မူရာ ရေကျော်ဆီဆုံတန်း၊ ယိမ်းတွင် ပါဝင် ကပြရာမှ အကကောင်းသူအဖြစ် ချီးမွမ်းခြင်းခံရသည်။ ဩဘာသောင်း ၁၃ နှစ် သမီးအရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူနှင့်အတူ မန္တလေး သို့ ပြောင်းရွေ့လာကြသည်။ အကအခုန် ဝါသနာကြီးသည့် သမီးဖြစ်သူကိုလည်းအဆိုအကတွင် ထွန်းထွန်း ပေါက်⁠ပေါက်ဖြစ်စေရန် ထိုခေတ်က ပန်တျာကျောင်းကဲ့သို့ သင်ကြားပေးနေသော ပေါက်⁠ပေါက်တန်း ဇာတ်စာရေးဆရာ ဦးထွန်းရထံ အဆိုအကပညာများ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ငါးလခန့်အကြာတွင် အငြိမ့်တစ်ငြိမ့်မှသဘောကျသဖြင့် ခေါ်ယူခဲ့ရာ ၁၄ နှစ် သမီးအရွယ်မှာပင် အငြိမ့်မင်းသမီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆရာဖြစ်သူ ရွေး ချယ်ပေးသည့်အမည်မှာ ဩဘာသောင်းတင်ဖြစ်သော်လည်း နောက်တွင် ဩဘာသောင်း အမည်ဖြင့်သာ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့လေသည်။ ဩဘာသောင်း အငြိမ့်လောကသို့ မဝင်ရောက်မီက အငြိမ့်မင်းသမီးကြီးများမှ သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့်၊ မြိုင်ထ၊ ဘောလယ်များ သီဆိုရ၍ ငြိမ့်ညောင်းသာယာသော တေးသံဖြင့် ညက်ညက်ညောညော ကကြသော်လည်း ဩဘာသောင်း အငြိမ့်စင်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ယောက်ျားများ စိတ်လှုပ်ရှားစေသည့် ဆန်း​ထွေထူး(ဆန်း​နွေဦးယိုးဒယားအလိုက်)၊ ဘာဂီတင်(ဘာဂီ=မြင်းရထား)၊ ကာတစ်(ကာတစ်မှာထို​ခေတ်ကတင်ပါးကိုဆိုလိုသည်)စသည့် သီချင်းများ သီဆိုကပြခဲ့ရာ အဆိုအတီး မြူး⁠မြူးကြွကြွ၊ အက ကလည်း သွက်သွက်လက်လက်ဖြင့် အငြိမ့်ခေတ်တစ်ခေတ်ပြောင်းခဲ့သည်။ ဘာဂီတင်၊ဆန်းထွေထူး၊ပေါ်ပြူလာဘလူးဘလပ်၊စုံနံသာမြိုင်လယ်၊လှေကြီးထိုးရိုးရိုးမှန်မှန်လှော်၊ချစ်ယောင်ယောင်၊ကြာလေငယ်လေ၊ဇကွဲ စသည့်သီချင်းများသည် ဩဘာ‌သောင်း ၏ နာမည်‌‌ကြီး‌ တေးများဖြစ်သည်။ ဩဘာသောင်းအငြိမ့် ကလေရာတွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ ကာလသားများ ဝိုင်း⁠ဝိုင်းလည်ခဲ့သည်အထိ စန်းထခဲ့သည်။ သို့ကြောင့်ပင် ဇာတ်မင်းသား ဖိုးစိန်ကြီးက မင်းသမီးကို အရူးအမူးဖြစ်နေကြသည့် လူငယ် များကို သတိပေးသောအနေဖြင့်ဇာတ်သမကို မခင်တွယ်ကြနဲ့ သဘင်သည် ဝေးရာကကြည့်ဆိုသည့် သီချင်း သီဆို၍ ဥက္ကာသေနမယ် ရူပဇာတ်ကို ကပြခဲ့ရသည်ဟု အဆိုရှိခဲ့သည်။ အဆစ်ကျဲကျဲ ကရာမှာ လေဘာတီမြရင် အကောင်းဆုံး၊ ဆစ်စိပ်စိပ် ကရာမှာ ဩဘာသောင်း အကောင်းဆုံးဟု အငြိမ့်သဘင်လောကတွင် ပြောစမှတ်ပြုခဲ့ရသည်။ မင်းသမီးမထွေးလေး၊ မင်္ဂလာ သိန်းညွန့်၊ မစံထား၊ မစံရှား၊ ဇာတ်မင်းသား ဦးစိန်အုပ် စသည် ထင်ရှားသောမင်းသား မင်းသမီးများ ရွာစားကြီး [[စိန်ဗေဒါ]]၊ အဆိုတော်ဆရာမှန် စသည့် ဂီတပညာရှင်များထံမှ အဆိုအကပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ဩဘာသောင်း ကိုယ်တိုင် စန္ဒယား၊ ပတ္တလား၊ ဟွန်းတယောဂီတတူရိယာများ တီးနိုင်သူဖြစ်သည်။ ဖခင်ကြီးက ရုပ်သေးမင်းသမီးကြိုးဆွဲဆရာ ဆရာမှန်ကို အိမ်သို့ပင့်ဖိတ်ခေါ်ယူ သင်ကြားပေးသည်။ ဆရာမှန်၏ မင်းသမီးရုပ်ကို အတုယူကပြရာမှ ခြေလက်ခေါင်းခါး မင်းသမီးဂွင်အနေအထားတွင် လှပညက်ညောသူအဖြစ် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အသက် ၃၈ နှစ်တွင် ခင်ပွန်းသည်၏ ဆန္ဒအရ အငြိမ့်လောကမှ အနားယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် မန္တလေးပန်တျာကျောင်း စတင်ဖွင့်လှစ်သည့်အခါ အကနည်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူသင်ကြားခဲ့ရသည်။ ဒေါ်ဩဘာသောင်းသည် ကဗျာလွတ်အကကိုလည်း မင်းသား ရွှေဒေါင်းညို၊ စိန်လှမောင် တို့နှင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင် တီထွင့်ခဲ့ရာ မြန်မာအကသမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ခံရသည်အထိ အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အာဏာရှင်ဦး​နေဝင်း ၏​တော်လှန်​ရေး​ကောင်စီ​ခေတ်မှစ၍ ၈၈အေရးအခင်းနောက်ပိုင်းတွင်ကဗျာလွတ်အကမှာသင်ရိုးဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။မူမှန်​သော ကဗျာလွတ်မူကိုပယ်ရှား(​ဖျောက်ဖျက်)ကာမူမမှန်​သောကဗျာလွတ်မူကိုနိုင်ငံ​တော်မူဟုသတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် မူမှန်​သောအကနည်းစနစ်တို့​ပျောက်ကွယ်ခဲ့ရ​လေသည်။တပည့်ရင်း​ဒေါ်ခင်ဝင်းနွယ်က​ဖော်ထုတ်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးများစွာအတိုက်အခိုက်ခံခဲ့ရ​သေးသည်။ ကဗျာလွတ်မိခင်ကြီး [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့|ဝဏ္ဏကျော်ထင်]] ဒေါ်ဩဘာသောင်းသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။<ref>စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်၊ ၁၉၇၈</ref> ==ကိုးကား== <references/> {{Lifetime|၁၈၉၈|၁၉၇၁}} [[Category:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]] s5l4s6lyln34sm1xfhy6m1rgoqajwax 0 51389 1045547 1043324 2026-07-31T11:27:02Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045547 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix =[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]](ငြိမ်း)<br> [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] | name = ဆန်းဦး | image = | image_size = | caption = | order = |office1 =[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်<br> သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]]<br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1= |appointer1 = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |president1= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |predecessor1= [[ခင်မောင်ရီ]] |successor1 = |deputy1= - | office2 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | status2 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.--> | term_start2 = ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | predecessor2 = | successor2 = | office3 = [[စစ်ရေးချုပ်]] | status3 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.--> | term_start3 = ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄ | term_end3 = ဇူလိုင် ၂၀၁၉ | predecessor3 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ခင်ဇော်ဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ခင်ဇော်ဦး]] | successor3 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မျိုးဇော်သိမ်း]] | office4 = [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] <br> တိုင်းမှူး | status4 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.--> | term_start4 = ၂၀၁၁ | term_end4 = ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄ | predecessor4 = ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းသန်း<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2011/07/110708_burma_sacking|title=တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းသန်း ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၁}}</ref> | successor4 = ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းထွန်းနောင်]] | birth_date = ၁၉၆၃ | birth_place = [[မြန်မာပြည်]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | citizenship = မြန်မာ | nationality = မြန်မာ | party = | spouse = | relations = | children = | mother = | father = | relatives = | residence = | education = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] | occupation = | profession = | known_for = | awards ={{Bulleted list |မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းသင်္ဂဟတံဆိပ် (၂၀၁၇)<ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmyanmar.net/my/dataset/4c4e4e14-e286-414e-8706-1ae2d0fdae70/resource/336948c8-2bd6-497d-b569-eb30999061c1/download/70-5.pdf|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၁၇|work=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းစာစောင်|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇}}</ref> |[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-12/2-2021.pdf|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၂/၂၀၂၁|work=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|access-date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁|archive-date=5 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260705020520/https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-12/2-2021.pdf|url-status=dead}}</ref> }} <!--Military service--> | nickname = | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = | serviceyears = ၁၉၈၃ - လက်ရှိ | rank = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | unit = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း) | commands = | battles = | mawards = <!-- for military awards - appears as "Awards" if |awards= is not set --> |title = }} '''ဦးဆန်းဦး''' (၁၉၆၃ မွေးဖွား) သည် တပ်မတော်အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-04-07 |title=အကြမ်းဖက် မင်းအောင်လှိုင်က အစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် လူဟောင်းများနှင့်သစ္စာခံသူ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းများကိုသာ ဝန်ကြီးများအဖြစ် အဆိုပြုခန့်အပ် |url=https://yktnews.com/2026/04/247025/ |access-date=2026-04-08 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=12 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260412093825/https://yktnews.com/2026/04/247025/ |url-status=dead }}</ref> ၎င်းသည် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပို]][[မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်|င် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ [[စစ်ရေးချုပ်]] အဖြစ်လည်း ၅ နှစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဆန်းဦးသည် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၂၄)မှ သင်တန်းဆင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း ၁၇၅၀၂ ဖြင့် စစ်မှုစထမ်းသည်။ သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေ ၁၅ ရက် တွင် [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ် ၈ ရက် အထိ ထမ်းဆောင်သည်။ယင်းနောက် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး<ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docsMirror2011/Mirror2011-01-15.pdf|title=လက်နက်တွေကိုစွန့်ပြီး နိုင်ငံတော်ကယနေ့ဖော်ဆောင်နေတဲ့ မူဝါဒလမ်းစဉ်(၇)ရပ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းသည်သာ စစ်မှန်ကောင်းမွန်တဲ့ ဒီမိုကရေစီလုပ်ဆောင်ချက်တွေပဲလို့ သဘောပေါက်နားလည်|work= ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက် နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်စာ(စာမျက်နှာ-၂၀(နောက်ကျောဖုံး)|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}</ref> အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။၂၀၁၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2013/10/14/49521.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံ ချန်ဒူးမြို့သို့ ရောက်ရှိ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃}}</ref> ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက် တွင် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးအဖြစ်မှ စစ်ရေးချုပ် အဖြစ်သို့ ရာထိုးတိုးမြှင့်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/09/08/64336.html|title=တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်း ရာထူးတချို့ အပြောင်းအလဲ လုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/1213|title=စစ်ရေးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဆန်းဦး အာဆီယံနိုင်ငံများ စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့၏ (၁၈)ကြိမ်မြောက် အထွေထွေညီလာခံတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု လက်ခံရယူပြီး ပြန်လည် ရောက်ရှိ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref>ထိုတာဝန်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊အရန်အင်အားသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-48960327|title=စစ်ရေးချုပ်အပါအဝင် တပ်မတော်ရာထူးတချို့ အပြောင်းအလဲလုပ်|work=BBC|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}</ref> ယင်းနောက် ထိုနှစ်ထဲတွင်ပင် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်]] [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်|အများနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/13050|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သီလဝါဘက်စုံစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဇုန် ဆောင်ရွက်နေမှု အခြေအနေများအား ကြည့်ရှုစစ်ဆေး|work=MOI Myanmar|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၁}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BC%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25B7%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%25B8%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BD%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25B8%25E1%2580%259B%25E1%2580%25B1%25E1%25-4?refererPlid=95545&_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26refererPlid%3D95545%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D73%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_delta%3D10%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D368772364|title=မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်အများနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက် (ရုံးချုပ်) အဆောက်အဦနှင့် ဇလပ်ဝါပလာဇာဖွင့်လှစ်|work=Myanmar National Portal|access-date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == ဝန်ကြီးဘဝ == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၇ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူက ၎င်းအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ ဝန်ကြီးအဖြစ် ခံအပ်လိုကြောင်းတင်ပြခဲ့ပြီး၊ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ဧပြီ ၉ရက်တွင် သဘောတူလက်ခံခဲ့သည်။ထို့နောက် ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81557 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{Lifetime|၁၉၆၃| }} [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] jyqvb6tan6f4xte63rdomdrm6v24acq 0 57019 1045482 1030872 2026-07-31T07:25:11Z Dr Lotus Black 31011 1045482 wikitext text/x-wiki [[file:PIA17046 - Voyager 1 Goes Interstellar.jpg|thumb|ဤဓာတ်ပုံသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]နှင့် အနီးဆုံး[[ကြယ်]]များအား [[astronomical unit]] ဖြင့်တိုင်းတာထားသည့် အကွာအဝေး ဖြစ်သည်။ ဤစကေးသည် အရင်စကေး logarithmic scale ထက် ဆယ်ဆ ပိုမိုကွာဝေးသည်။]] [[file:Kuiper oort-en.svg|thumb|အော့ တိမ်တိုက်နှင့် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]အား အနုပညာရှင်တို့မှ ပုံဖော်ချက်။ သီးခြား အရာဝတ္ထုများကို မြင်သာရန် ချဲ့ကားထားသည်။]] '''အော တိမ်တိုက်''' ({{IPAc-en|ˈ|ɔr|t}} သို့မဟုတ် ''အိုပိုက်-အော တိမ်တိုက်'' ဆိုသည်မှာ ဒတ်ချ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် [[ဂျန် အော]]နှင့် [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စ်တိုးနီးယား]] နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်းနက် အိုပိ တို့၏ နေမင်းအား [[အလင်းနှစ်]] (၂) နှစ်အကွာအဝေးမှ ဝိုင်းရံထားသော သီအိုရီဆိုင်ရာ တိမ်တိုက်အား မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းနေရာသည် နေမင်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုဆီမာ စင်တောရိ]]နှင့် ထက်ဝက်အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။ နေမှ [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]သို့အကွာအဝေးသည် နေမှ အောတိမ်တိုက်အကွာအဝေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်ပါက တစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံမျှသာ ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်၏ အပြင်ဘက်ကိုတော့ နေ၏ ဒြပ်ဆွဲအား လွှမ်းမိုးရာ [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]၏ နယ်နမိတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အောတိမ်တိုက်ကို နယ်မြေနှစ်ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စက်လုံးပုံ အောတိမ်တိုက်အပြင်ဘက်နှင့် ချပ်ပြားပုံ အောတိမ်တိုက်အတွင်းဘက် သို့မဟုတ် '''ဟေးလ် တိမ်တိုက်'''တို့ ဖြစ်သည်။ အောတိမ်တိုက်တွင် ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ရေကဲ့သို့ [[ရေခဲ]]များ [[အမိုးနီးယား]] နှင့် [[မီသိန်း]]တို့ ဖြစ်သည်။ နက္ခတ္တပညာရှင်များ ခန့်မှန်းကြသည်မှာ အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာ၏ အစောပိုင်း ဆင့်ကဲ့ပြောင်းလဲမှုကာလတွင် ကြီးမားသော ဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်မှုများကြောင့် နေနှင့် နီးရာမှ အာကာသအပြင်ဘက်သို့ ပြန့်ကျဲသွားသည်ဟုဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာအတည်ပြုချက်များ မလုပ်ခဲ့သော်လည်း နေစကြဝဠာအတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်လာလေ့ရှိသော [[ဟေလီကြယ်တံခွန်]]အမျိုးအစား ကြယ်တံခွန်များ၏ ပင်ရင်း ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ အပြင်ဘက်ကျသော အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာနှင့် နည်းနည်းလေးသာ ဆွဲငင်မှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းသည် အပြင်ဘက်ကြယ်များနှင့် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ကိုယ်တိုင်တို့နှင့်ပင် လွယ်လွယ်ကူကူ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်နိုင်သည်။ ==အယူအဆ== ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အက်စတိုးနီးယား နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်နက် အိုပိက တာဝေး[[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ ပင်ရင်းအားလိုက်ရှာရင်း နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် အောတိမ်တိုက် တည်ရှိကြောင်း သိခဲ့ရသည်။ ကြယ်တံခွန်များသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အတွင်းပိုင်းမှဆိုပါက သူတို့သည် ဂြိုဟ်များနှင့် မကြာခဏတိုက်မိကုန်သဖြင့် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရောက်မလာနိုင်ပေ။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်များသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းဘက်သို့ ရောက်လာမြဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလပင်ရင်းတစ်ခု ရှိရမယ်ဟု အောမှ စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ ==ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပါဝင်မှု== [[File:Oort cloud Sedna orbit.svg|thumb|[[နေအဖွဲ့အစည်း]]နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြီး အောတိမ်တိုက်၏ အကွာအဝေး]] အောတိမ်တိုက်သည် နေမှ ၂၀၀၀-၅၀၀၀ [[AU]] အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[AU]] ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမှ နေမင်းသို့ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာမှ နေမင်းဆီအကွာအဝေးသည်၁ AU ဖြစ်သည်။ တချို့ပညာရှင်များ ခန်းမှန်းချက်အရ အပြင်ဘက်အစွန်းဆုံးနယ်မြေသည် ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU ကြားတွင် ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်ကို အပိုင်းနှစ်ခုခွဲ၍ ရသည်။ အပြင်ဘက်အောတိမ်တိုက်အား ၂၀၀၀၀-၅၀၀၀၀ AU နှင့် အတွင်းပိုင်းခြမ်းအောတိမ်တိုက်အား ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU တို့ဖြစ်သည်။ အပြင်ဘက်ခြမ်းသည် နေမင်းကို အားပျော့စွာဖြင့် သက်ရောက်မှုရှိပြီး တာဝေးအမျိုးအစားကြယ်တံခွန်များကို သက်ရောက်နိုင်ခြေရှိသည်။ အတွင်းဘက်တိမ်တိုက်များမှာ ဟေးလ်တိမ်တိုက်ဟု သိရသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယင်းတည်ရှိကြောင်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည့် Jack G. Hills အားအစွဲပြုပြီး ခေါ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ==မူလအစ== အောတိမ်တိုက်သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄.၆ [[ဘီလီယံ]]နီးပါးခန့်အကြာ [[နေအဖွဲ့အစည်း]] စတင်ဖြစ်လာချိန်မှ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်နိုင်သည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အများစု လက်ခံကြသည့် အယူအဆတစ်ခုမှာ အောတိမ်တိုက်သည် ယင်းအချိန်တုန်းက နေနှင့် ပိုမိုနီးကပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့သော် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]ကဲ့သို့ ကြီးမားသော[[ဂြိုဟ်]]များသည် ဒြပ်ဆွဲအားနှင့် တွန်းထုတ်လိုက်၍ ဖြစ်နိုင်သည်။ မကြာသေးခင်မှ [[နာဆာ]]၏ လေ့လာချက်များအရ အောတိမ်တိုက်သည် နေမင်းနှင့် အခြားသောကြယ်များ၏ ပစ္စည်းလဲလှယ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ==ကြယ်တံခွန်များ== [[Image:Comet Hale-Bopp.jpg|thumb|upright|left|ဟာလေ-ဘော့ ကြယ်တံခွန်]] [[နေအဖွဲ့အစည်း]]တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ သီးခြားပင်ရင်းနှစ်ခုရှိသည်။ တာတိုကြယ်တံခွန် (နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ လှည့်ပတ်တဲ့ကြယ်တံခွန်) များသည် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]] သို့မဟုတ် ပြန့်ကျဲ အချပ်ပြားမှ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ၃၀ [[AU]] အကွာရှိ နက်ပကျွန်းပတ်လမ်းနှင့် နေမှ ၁၀၀ AU ထိကျယ်ပြန့်သည်။ ဟာလေးဘော့ ကြယ်တံခွန်ကဲ့သို့ တာဝေး ကြယ်တံခွန်များသည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကာ လှည့်ပတ်လေ့ရှိပြီး ယင်းတို့သည် အောတိမ်တိုက်မှ ရောက်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကျူးပါး ခါးပတ်အတွင်းမှ ပတ်လမ်းများသည် တည်ငြိမ်မှုရှိသောကြောင့် ကြယ်တံခွန်အနည်းငယ်သည် အောတိမ်တိုက်မှ ဖြစ်သည်။ လေ့လာချက်အရ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင်ရှိသော ကြယ်တံခွန်အရေအတွက်သည် အတွင်းဘက်မှာထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုများလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်တော်တော်များများသည် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၏ ကြီးမားသော[[ဒြပ်ဆွဲငင်အား|ဒြပ်ဆွဲအား]]ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းပိုင်ဂြိုဟ်များဆီသို့ ရောက်မလာကြပေ။ အများစုမှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပေါ်သို့ တိုက်မိကုန်ကြသည်။ ထင်ရှားသောဥပမာတစ်ခုမှာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် တိုက်မိသည့် ရှူးမိတ်ကာ-လယ်ဗီ (၉) ဟုခေါ်သည့် ကြယ်တံခွန်ပင် ဖြစ်သည်။<ref name=julio> {{cite journal |author=Julio A. Fernández |date=2000 |title=Long-Period Comets and the Oort Cloud |journal=Earth, Moon, and Planets |volume=89 |issue=1–4 |pages=325–343 |bibcode = 2002EM&P...89..325F |doi=10.1023/A:1021571108658 }}</ref> တချို့ပညာရှင်များ ပြောကြသည်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် အာကာသအမှိုက်ရှင်းဂြိုဟ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သာ မရှိခဲ့ပါက ကမ္ဘာကြီးသည် ကြယ်တံခွန်များနှင့် တိုက်မိနိုင်ခြေ ပိုများမည်ဟုဆိုကြသည်။ ==အနာဂတ် စူးစမ်းလေ့လာရေး== အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေးယာဉ်ဖြစ်သော [[ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်|ဗွိုင်ယေဂျာ-၁]] သည် အောတိမ်တိုက် ဧရိယာသို့ ရောက်ရှိရုံသာ ရှိသေးသည်။ ယင်းသည် အမြန်ဆုံးနှင့် <ref name="New_Horizons2006">{{cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php |title=New Horizons Salutes Voyager |date=August 17, 2006 |publisher=New Horizons |accessdate=November 3, 2009 |archivedate=9 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x3s4O3KH?url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php }}</ref>အဝေးဆုံးသို့ ရောက်နေသောယာဉ်တစ်စင်းပင်ဖြစ်သည်။<ref name="g.2013sep13">{{cite news |last=Clark |first=Stuart |title=Voyager 1 leaving solar system matches feats of great human explorers |url=http://www.theguardian.com/science/across-the-universe/2013/sep/13/voyager-1-solar-system-great-explorers |newspaper=The Guardian |date=September 13, 2013 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.spacetoday.org/SolSys/Voyagers20years.html |title=Voyagers are leaving the Solar System |work=Space Today |date=2011 |accessdate=May 29, 2014}}</ref> ယခုလက်ရှိ နေစကြဝဠာတွင် အမြန်ဆုံးနှင့် အဝေးဆုံးခရီးနှင်နေသော အာကာသယာဉ်သည် အောတိမ်တိုက်ဆီရောက်ရန် နှစ် (၃၀၀) ကြာမည်ဖြစ်သည်။<ref name="jpl.PIA17046">{{cite web |url=http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA17046 |title=Catalog Page for PIA17046 |work=Photo Journal |publisher=NASA |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref><ref name="ut.104717">{{cite web |url=http://www.universetoday.com/104717/its-official-voyager-1-is-now-in-interstellar-space/ |title=It's Official: Voyager 1 Is Now In Interstellar Space |work=UniverseToday |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref> အောတိမ်တိုက်ကို ဖြတ်သွားရန်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀၀၀၀) ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။<ref name="Ghose2013">{{cite web |last=Ghose |first=Tia |title=Voyager 1 Really Is In Interstellar Space: How NASA Knows |work=[http://www.space.com/ Space.com web site] |publisher=TechMedia Network |date=September 13, 2013 |url=http://www.space.com/22797-voyager-1-interstellar-space-nasa-proof.html |accessdate=September 14, 2013 }}</ref><ref name="How_We_Know">{{cite web |last=Cook |first=J.-R |title=How Do We Know When Voyager Reaches Interstellar Space? |publisher=NASA / Jet Propulsion Lab |date=September 12, 2013 |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 |accessdate=September 15, 2013 |archivedate=15 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915060510/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 }}</ref> မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သက္ကရာဇ် (၂၀၂၅) ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ-၁ ၏ ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ် သာမိုလျှပ်စစ် ဂျင်နေရေတာသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများ မောင်းနှင်နိုင်ရန် [[စွမ်းအင်]]လုံလောက်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ နေစကြဝဠာအပြင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိသွားသော အခြားအာကာသယာဉ် လေးခုမှာလည်း အောတိမ်တိုက်သို့ရောက်ရှိပါက အလုပ် လုပ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပေ။ စူးစမ်းလေ့လာရေးအတွက် အဆိုပြုထားသော အချက်တစ်ခုမှာ နေရောင်ခြည်ဖြင့် ရွက်လွှင့်သော [[အာကာသယာဉ်]]ကို အသုံးပြုပါက နှစ်ပေါင်း (၃၀) အတွင်း လိုရာခရီးသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|author=Paul Gilster |url=http://www.centauri-dreams.org/?p=4238 |title=An Inflatable Sail to the Oort Cloud |publisher=Centauri-dreams.org |date=2008-11-12 |accessdate=2013-07-23}}</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[ဟေလီယိုစဖီးယား]] *[[ကျူးပါး ခါးပတ်]] ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} {{footer SolarSystem}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * {{Commons category-inline|Oort Cloud|အောတိမ်တိုက်}} * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs Oort Cloud Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110001858/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs |date=10 November 2015 }} by [http://solarsystem.nasa.gov/ NASA's Solar System Exploration] * [http://www.nineplanets.org/kboc.html The Kuiper Belt and The Oort Cloud] * [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994QJRAS..35....1M The effect of perturbations by the Alpha Cen A/B system on the Oort Cloud] * [http://arxiv.org/abs/1411.1844 Reassessing the formation of the Inner Oort cloud in an embedded star cluster II: Probing the inner edge] (Brasser; Schwamb : 7 Nov 2014 : [[arXiv]]:1411.1844) [[ကဏ္ဍ:ကြယ်တံခွန်များ]] [[Category:ဂြိုဟ်ငယ်များ]] [[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]] [[ကဏ္ဍ:အောတိမ်တိုက်]] d0ao3ziz51eqssbnusqus34l764pkjd 1045486 1045482 2026-07-31T07:34:08Z Dr Lotus Black 31011 1045486 wikitext text/x-wiki [[file:PIA17046 - Voyager 1 Goes Interstellar.jpg|thumb|ဤဓာတ်ပုံသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]နှင့် အနီးဆုံး[[ကြယ်]]များအား [[astronomical unit]] ဖြင့်တိုင်းတာထားသည့် အကွာအဝေး ဖြစ်သည်။ ဤစကေးသည် အရင်စကေး logarithmic scale ထက် ဆယ်ဆ ပိုမိုကွာဝေးသည်။]] [[file:Kuiper oort-en.svg|thumb|အော့ တိမ်တိုက်နှင့် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]အား အနုပညာရှင်တို့မှ ပုံဖော်ချက်။ သီးခြား အရာဝတ္ထုများကို မြင်သာရန် ချဲ့ကားထားသည်။]] '''အော တိမ်တိုက်''' ({{IPAc-en|ˈ|ɔr|t}} သို့မဟုတ် ''အိုပိုက်-အော တိမ်တိုက်'' ဆိုသည်မှာ ဒတ်ချ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် [[ဂျန် အော]]နှင့် [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စ်တိုးနီးယား]] နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်းနက် အိုပိ တို့၏ နေမင်းအား ၂၀၀၀ မှ ၂၀၀၀၀၀၀ [[AU]] ( ၀.၀၃ မှ ၃.၂ [[အလင်းနှစ်]] ) အကွာအဝေးမှ ဝိုင်းရံထားသော သီအိုရီဆိုင်ရာ တိမ်တိုက်အား မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|title=What is the Oort Cloud?|first=Matt|last=Williams|work=Universe Today |date=August 10, 2015|access-date=May 21, 2021|archive-date=January 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123211102/https://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|url-status=live}}</ref> <ref>{{cite book | last = van der Kruit | first = Pieter C. | title = Master of Galactic Astronomy: A Biography of Jan Hendrik Oort | publisher = Springer | year = 2020 | bibcode = 2021mgab.book.....K }}</ref><ref>{{cite book | last = Whipple | first = Fred L. | chapter = The Oort Cloud | editor = Tom Gehrels | title = Protostars and Planets | publisher = University of Arizona Press | year = 1978 }}</ref> ယင်းနေရာသည် နေမင်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုဆီမာ စင်တောရိ]]နှင့် ထက်ဝက်အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။ နေမှ [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]သို့အကွာအဝေးသည် နေမှ အောတိမ်တိုက်အကွာအဝေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်ပါက တစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံမျှသာ ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်၏ အပြင်ဘက်ကိုတော့ နေ၏ ဒြပ်ဆွဲအား လွှမ်းမိုးရာ [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]၏ နယ်နမိတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အောတိမ်တိုက်ကို နယ်မြေနှစ်ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စက်လုံးပုံ အောတိမ်တိုက်အပြင်ဘက်နှင့် ချပ်ပြားပုံ အောတိမ်တိုက်အတွင်းဘက် သို့မဟုတ် '''ဟေးလ် တိမ်တိုက်'''တို့ ဖြစ်သည်။ အောတိမ်တိုက်တွင် ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ရေကဲ့သို့ [[ရေခဲ]]များ [[အမိုးနီးယား]] နှင့် [[မီသိန်း]]တို့ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိနည်းပညာဖြင့် အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာရန်မှာ မဖြစ်နိုင်သေးပေ။<ref>{{Cite web |title=Oort Cloud |url=https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/oort-cloud/overview |access-date=2023-07-01 |website=NASA Solar System Exploration |date=20 June 2023 |archive-date=2023-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630162050/https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/oort-cloud/overview/ |url-status=live }}</ref> နက္ခတ္တပညာရှင်များ ခန့်မှန်းကြသည်မှာ အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာ၏ အစောပိုင်း ဆင့်ကဲ့ပြောင်းလဲမှုကာလတွင် ကြီးမားသော ဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်မှုများကြောင့် နေနှင့် နီးရာမှ အာကာသအပြင်ဘက်သို့ ပြန့်ကျဲသွားသည်ဟုဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာအတည်ပြုချက်များ မလုပ်ခဲ့သော်လည်း နေစကြဝဠာအတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်လာလေ့ရှိသော [[ဟေလီကြယ်တံခွန်]]အမျိုးအစား ကြယ်တံခွန်များ၏ ပင်ရင်း ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ အပြင်ဘက်ကျသော အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာနှင့် နည်းနည်းလေးသာ ဆွဲငင်မှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းသည် အပြင်ဘက်ကြယ်များနှင့် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ကိုယ်တိုင်တို့နှင့်ပင် လွယ်လွယ်ကူကူ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်နိုင်သည်။ ==အယူအဆ== ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အက်စတိုးနီးယား နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်နက် အိုပိက တာဝေး[[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ ပင်ရင်းအားလိုက်ရှာရင်း နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် အောတိမ်တိုက် တည်ရှိကြောင်း သိခဲ့ရသည်။ ကြယ်တံခွန်များသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အတွင်းပိုင်းမှဆိုပါက သူတို့သည် ဂြိုဟ်များနှင့် မကြာခဏတိုက်မိကုန်သဖြင့် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရောက်မလာနိုင်ပေ။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်များသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းဘက်သို့ ရောက်လာမြဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလပင်ရင်းတစ်ခု ရှိရမယ်ဟု အောမှ စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ ==ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပါဝင်မှု== [[File:Oort cloud Sedna orbit.svg|thumb|[[နေအဖွဲ့အစည်း]]နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြီး အောတိမ်တိုက်၏ အကွာအဝေး]] အောတိမ်တိုက်သည် နေမှ ၂၀၀၀-၅၀၀၀ [[AU]] အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[AU]] ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမှ နေမင်းသို့ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာမှ နေမင်းဆီအကွာအဝေးသည်၁ AU ဖြစ်သည်။ တချို့ပညာရှင်များ ခန်းမှန်းချက်အရ အပြင်ဘက်အစွန်းဆုံးနယ်မြေသည် ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU ကြားတွင် ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်ကို အပိုင်းနှစ်ခုခွဲ၍ ရသည်။ အပြင်ဘက်အောတိမ်တိုက်အား ၂၀၀၀၀-၅၀၀၀၀ AU နှင့် အတွင်းပိုင်းခြမ်းအောတိမ်တိုက်အား ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU တို့ဖြစ်သည်။ အပြင်ဘက်ခြမ်းသည် နေမင်းကို အားပျော့စွာဖြင့် သက်ရောက်မှုရှိပြီး တာဝေးအမျိုးအစားကြယ်တံခွန်များကို သက်ရောက်နိုင်ခြေရှိသည်။ အတွင်းဘက်တိမ်တိုက်များမှာ ဟေးလ်တိမ်တိုက်ဟု သိရသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယင်းတည်ရှိကြောင်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည့် Jack G. Hills အားအစွဲပြုပြီး ခေါ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ==မူလအစ== အောတိမ်တိုက်သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄.၆ [[ဘီလီယံ]]နီးပါးခန့်အကြာ [[နေအဖွဲ့အစည်း]] စတင်ဖြစ်လာချိန်မှ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်နိုင်သည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အများစု လက်ခံကြသည့် အယူအဆတစ်ခုမှာ အောတိမ်တိုက်သည် ယင်းအချိန်တုန်းက နေနှင့် ပိုမိုနီးကပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့သော် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]ကဲ့သို့ ကြီးမားသော[[ဂြိုဟ်]]များသည် ဒြပ်ဆွဲအားနှင့် တွန်းထုတ်လိုက်၍ ဖြစ်နိုင်သည်။ မကြာသေးခင်မှ [[နာဆာ]]၏ လေ့လာချက်များအရ အောတိမ်တိုက်သည် နေမင်းနှင့် အခြားသောကြယ်များ၏ ပစ္စည်းလဲလှယ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ==ကြယ်တံခွန်များ== [[Image:Comet Hale-Bopp.jpg|thumb|upright|left|ဟာလေ-ဘော့ ကြယ်တံခွန်]] [[နေအဖွဲ့အစည်း]]တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ သီးခြားပင်ရင်းနှစ်ခုရှိသည်။ တာတိုကြယ်တံခွန် (နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ လှည့်ပတ်တဲ့ကြယ်တံခွန်) များသည် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]] သို့မဟုတ် ပြန့်ကျဲ အချပ်ပြားမှ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ၃၀ [[AU]] အကွာရှိ နက်ပကျွန်းပတ်လမ်းနှင့် နေမှ ၁၀၀ AU ထိကျယ်ပြန့်သည်။ ဟာလေးဘော့ ကြယ်တံခွန်ကဲ့သို့ တာဝေး ကြယ်တံခွန်များသည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကာ လှည့်ပတ်လေ့ရှိပြီး ယင်းတို့သည် အောတိမ်တိုက်မှ ရောက်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကျူးပါး ခါးပတ်အတွင်းမှ ပတ်လမ်းများသည် တည်ငြိမ်မှုရှိသောကြောင့် ကြယ်တံခွန်အနည်းငယ်သည် အောတိမ်တိုက်မှ ဖြစ်သည်။ လေ့လာချက်အရ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင်ရှိသော ကြယ်တံခွန်အရေအတွက်သည် အတွင်းဘက်မှာထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုများလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်တော်တော်များများသည် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၏ ကြီးမားသော[[ဒြပ်ဆွဲငင်အား|ဒြပ်ဆွဲအား]]ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းပိုင်ဂြိုဟ်များဆီသို့ ရောက်မလာကြပေ။ အများစုမှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပေါ်သို့ တိုက်မိကုန်ကြသည်။ ထင်ရှားသောဥပမာတစ်ခုမှာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် တိုက်မိသည့် ရှူးမိတ်ကာ-လယ်ဗီ (၉) ဟုခေါ်သည့် ကြယ်တံခွန်ပင် ဖြစ်သည်။<ref name=julio> {{cite journal |author=Julio A. Fernández |date=2000 |title=Long-Period Comets and the Oort Cloud |journal=Earth, Moon, and Planets |volume=89 |issue=1–4 |pages=325–343 |bibcode = 2002EM&P...89..325F |doi=10.1023/A:1021571108658 }}</ref> တချို့ပညာရှင်များ ပြောကြသည်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် အာကာသအမှိုက်ရှင်းဂြိုဟ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သာ မရှိခဲ့ပါက ကမ္ဘာကြီးသည် ကြယ်တံခွန်များနှင့် တိုက်မိနိုင်ခြေ ပိုများမည်ဟုဆိုကြသည်။ ==အနာဂတ် စူးစမ်းလေ့လာရေး== အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေးယာဉ်ဖြစ်သော [[ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်|ဗွိုင်ယေဂျာ-၁]] သည် အောတိမ်တိုက် ဧရိယာသို့ ရောက်ရှိရုံသာ ရှိသေးသည်။ ယင်းသည် အမြန်ဆုံးနှင့် <ref name="New_Horizons2006">{{cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php |title=New Horizons Salutes Voyager |date=August 17, 2006 |publisher=New Horizons |accessdate=November 3, 2009 |archivedate=9 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x3s4O3KH?url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php }}</ref>အဝေးဆုံးသို့ ရောက်နေသောယာဉ်တစ်စင်းပင်ဖြစ်သည်။<ref name="g.2013sep13">{{cite news |last=Clark |first=Stuart |title=Voyager 1 leaving solar system matches feats of great human explorers |url=http://www.theguardian.com/science/across-the-universe/2013/sep/13/voyager-1-solar-system-great-explorers |newspaper=The Guardian |date=September 13, 2013 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.spacetoday.org/SolSys/Voyagers20years.html |title=Voyagers are leaving the Solar System |work=Space Today |date=2011 |accessdate=May 29, 2014}}</ref> ယခုလက်ရှိ နေစကြဝဠာတွင် အမြန်ဆုံးနှင့် အဝေးဆုံးခရီးနှင်နေသော အာကာသယာဉ်သည် အောတိမ်တိုက်ဆီရောက်ရန် နှစ် (၃၀၀) ကြာမည်ဖြစ်သည်။<ref name="jpl.PIA17046">{{cite web |url=http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA17046 |title=Catalog Page for PIA17046 |work=Photo Journal |publisher=NASA |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref><ref name="ut.104717">{{cite web |url=http://www.universetoday.com/104717/its-official-voyager-1-is-now-in-interstellar-space/ |title=It's Official: Voyager 1 Is Now In Interstellar Space |work=UniverseToday |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref> အောတိမ်တိုက်ကို ဖြတ်သွားရန်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀၀၀၀) ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။<ref name="Ghose2013">{{cite web |last=Ghose |first=Tia |title=Voyager 1 Really Is In Interstellar Space: How NASA Knows |work=[http://www.space.com/ Space.com web site] |publisher=TechMedia Network |date=September 13, 2013 |url=http://www.space.com/22797-voyager-1-interstellar-space-nasa-proof.html |accessdate=September 14, 2013 }}</ref><ref name="How_We_Know">{{cite web |last=Cook |first=J.-R |title=How Do We Know When Voyager Reaches Interstellar Space? |publisher=NASA / Jet Propulsion Lab |date=September 12, 2013 |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 |accessdate=September 15, 2013 |archivedate=15 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915060510/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 }}</ref> မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သက္ကရာဇ် (၂၀၂၅) ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ-၁ ၏ ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ် သာမိုလျှပ်စစ် ဂျင်နေရေတာသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများ မောင်းနှင်နိုင်ရန် [[စွမ်းအင်]]လုံလောက်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ နေစကြဝဠာအပြင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိသွားသော အခြားအာကာသယာဉ် လေးခုမှာလည်း အောတိမ်တိုက်သို့ရောက်ရှိပါက အလုပ် လုပ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပေ။ စူးစမ်းလေ့လာရေးအတွက် အဆိုပြုထားသော အချက်တစ်ခုမှာ နေရောင်ခြည်ဖြင့် ရွက်လွှင့်သော [[အာကာသယာဉ်]]ကို အသုံးပြုပါက နှစ်ပေါင်း (၃၀) အတွင်း လိုရာခရီးသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|author=Paul Gilster |url=http://www.centauri-dreams.org/?p=4238 |title=An Inflatable Sail to the Oort Cloud |publisher=Centauri-dreams.org |date=2008-11-12 |accessdate=2013-07-23}}</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[ဟေလီယိုစဖီးယား]] *[[ကျူးပါး ခါးပတ်]] ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} {{footer SolarSystem}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * {{Commons category-inline|Oort Cloud|အောတိမ်တိုက်}} * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs Oort Cloud Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110001858/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs |date=10 November 2015 }} by [http://solarsystem.nasa.gov/ NASA's Solar System Exploration] * [http://www.nineplanets.org/kboc.html The Kuiper Belt and The Oort Cloud] * [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994QJRAS..35....1M The effect of perturbations by the Alpha Cen A/B system on the Oort Cloud] * [http://arxiv.org/abs/1411.1844 Reassessing the formation of the Inner Oort cloud in an embedded star cluster II: Probing the inner edge] (Brasser; Schwamb : 7 Nov 2014 : [[arXiv]]:1411.1844) [[ကဏ္ဍ:ကြယ်တံခွန်များ]] [[Category:ဂြိုဟ်ငယ်များ]] [[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]] [[ကဏ္ဍ:အောတိမ်တိုက်]] 1zs6i5nqf0xce6hipj2f7h6mkfpatgo 1045487 1045486 2026-07-31T07:36:12Z Dr Lotus Black 31011 1045487 wikitext text/x-wiki [[file:PIA17046 - Voyager 1 Goes Interstellar.jpg|thumb|ဤဓာတ်ပုံသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]နှင့် အနီးဆုံး[[ကြယ်]]များအား [[astronomical unit]] ဖြင့်တိုင်းတာထားသည့် အကွာအဝေး ဖြစ်သည်။ ဤစကေးသည် အရင်စကေး logarithmic scale ထက် ဆယ်ဆ ပိုမိုကွာဝေးသည်။]] [[file:Kuiper oort-en.svg|thumb|အော့ တိမ်တိုက်နှင့် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]အား အနုပညာရှင်တို့မှ ပုံဖော်ချက်။ သီးခြား အရာဝတ္ထုများကို မြင်သာရန် ချဲ့ကားထားသည်။]] '''အော တိမ်တိုက်''' ({{IPAc-en|ˈ|ɔr|t}} သို့မဟုတ် ''အိုပိုက်-အော တိမ်တိုက်'' ဆိုသည်မှာ ဒတ်ချ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် [[ဂျန် အော]]နှင့် [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စ်တိုးနီးယား]] နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်းနက် အိုပိ တို့၏ နေမင်းအား ၂၀၀၀ မှ ၂၀၀၀၀၀၀ [[AU]] ( ၀.၀၃ မှ ၃.၂ [[အလင်းနှစ်]] ) အကွာအဝေးမှ ဝိုင်းရံထားသော သီအိုရီဆိုင်ရာ တိမ်တိုက်အား မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|title=What is the Oort Cloud?|first=Matt|last=Williams|work=Universe Today |date=August 10, 2015|access-date=May 21, 2021|archive-date=January 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123211102/https://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|url-status=live}}</ref> <ref>{{cite book | last = van der Kruit | first = Pieter C. | title = Master of Galactic Astronomy: A Biography of Jan Hendrik Oort | publisher = Springer | year = 2020 | bibcode = 2021mgab.book.....K }}</ref><ref>{{cite book | last = Whipple | first = Fred L. | chapter = The Oort Cloud | editor = Tom Gehrels | title = Protostars and Planets | publisher = University of Arizona Press | year = 1978 }}</ref> ယင်းနေရာသည် နေမင်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုဆီမာ စင်တောရိ]]နှင့် ထက်ဝက်အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။ နေမှ [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]သို့အကွာအဝေးသည် နေမှ အောတိမ်တိုက်အကွာအဝေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်ပါက တစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံမျှသာ ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်၏ အပြင်ဘက်ကို နေ၏ ဒြပ်ဆွဲအား လွှမ်းမိုးရာထက်ကျော်လွန်သော [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]၏ နယ်နမိတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အောတိမ်တိုက်ကို နယ်မြေနှစ်ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စက်လုံးပုံ အောတိမ်တိုက်အပြင်ဘက်နှင့် ချပ်ပြားပုံ အောတိမ်တိုက်အတွင်းဘက် သို့မဟုတ် '''ဟေးလ် တိမ်တိုက်'''တို့ ဖြစ်သည်။ အောတိမ်တိုက်တွင် ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ရေကဲ့သို့ [[ရေခဲ]]များ [[အမိုးနီးယား]] နှင့် [[မီသိန်း]]တို့ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိနည်းပညာဖြင့် အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာရန်မှာ မဖြစ်နိုင်သေးပေ။<ref>{{Cite web |title=Oort Cloud |url=https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/oort-cloud/overview |access-date=2023-07-01 |website=NASA Solar System Exploration |date=20 June 2023 |archive-date=2023-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630162050/https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/oort-cloud/overview/ |url-status=live }}</ref> နက္ခတ္တပညာရှင်များ ခန့်မှန်းကြသည်မှာ အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာ၏ အစောပိုင်း ဆင့်ကဲ့ပြောင်းလဲမှုကာလတွင် ကြီးမားသော ဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်မှုများကြောင့် နေနှင့် နီးရာမှ အာကာသအပြင်ဘက်သို့ ပြန့်ကျဲသွားသည်ဟုဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာအတည်ပြုချက်များ မလုပ်ခဲ့သော်လည်း နေစကြဝဠာအတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်လာလေ့ရှိသော [[ဟေလီကြယ်တံခွန်]]အမျိုးအစား ကြယ်တံခွန်များ၏ ပင်ရင်း ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ အပြင်ဘက်ကျသော အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာနှင့် နည်းနည်းလေးသာ ဆွဲငင်မှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းသည် အပြင်ဘက်ကြယ်များနှင့် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ကိုယ်တိုင်တို့နှင့်ပင် လွယ်လွယ်ကူကူ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်နိုင်သည်။ ==အယူအဆ== ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အက်စတိုးနီးယား နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်နက် အိုပိက တာဝေး[[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ ပင်ရင်းအားလိုက်ရှာရင်း နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် အောတိမ်တိုက် တည်ရှိကြောင်း သိခဲ့ရသည်။ ကြယ်တံခွန်များသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အတွင်းပိုင်းမှဆိုပါက သူတို့သည် ဂြိုဟ်များနှင့် မကြာခဏတိုက်မိကုန်သဖြင့် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရောက်မလာနိုင်ပေ။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်များသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းဘက်သို့ ရောက်လာမြဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလပင်ရင်းတစ်ခု ရှိရမယ်ဟု အောမှ စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ ==ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပါဝင်မှု== [[File:Oort cloud Sedna orbit.svg|thumb|[[နေအဖွဲ့အစည်း]]နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြီး အောတိမ်တိုက်၏ အကွာအဝေး]] အောတိမ်တိုက်သည် နေမှ ၂၀၀၀-၅၀၀၀ [[AU]] အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[AU]] ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမှ နေမင်းသို့ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာမှ နေမင်းဆီအကွာအဝေးသည်၁ AU ဖြစ်သည်။ တချို့ပညာရှင်များ ခန်းမှန်းချက်အရ အပြင်ဘက်အစွန်းဆုံးနယ်မြေသည် ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU ကြားတွင် ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်ကို အပိုင်းနှစ်ခုခွဲ၍ ရသည်။ အပြင်ဘက်အောတိမ်တိုက်အား ၂၀၀၀၀-၅၀၀၀၀ AU နှင့် အတွင်းပိုင်းခြမ်းအောတိမ်တိုက်အား ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU တို့ဖြစ်သည်။ အပြင်ဘက်ခြမ်းသည် နေမင်းကို အားပျော့စွာဖြင့် သက်ရောက်မှုရှိပြီး တာဝေးအမျိုးအစားကြယ်တံခွန်များကို သက်ရောက်နိုင်ခြေရှိသည်။ အတွင်းဘက်တိမ်တိုက်များမှာ ဟေးလ်တိမ်တိုက်ဟု သိရသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယင်းတည်ရှိကြောင်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည့် Jack G. Hills အားအစွဲပြုပြီး ခေါ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ==မူလအစ== အောတိမ်တိုက်သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄.၆ [[ဘီလီယံ]]နီးပါးခန့်အကြာ [[နေအဖွဲ့အစည်း]] စတင်ဖြစ်လာချိန်မှ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်နိုင်သည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အများစု လက်ခံကြသည့် အယူအဆတစ်ခုမှာ အောတိမ်တိုက်သည် ယင်းအချိန်တုန်းက နေနှင့် ပိုမိုနီးကပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့သော် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]ကဲ့သို့ ကြီးမားသော[[ဂြိုဟ်]]များသည် ဒြပ်ဆွဲအားနှင့် တွန်းထုတ်လိုက်၍ ဖြစ်နိုင်သည်။ မကြာသေးခင်မှ [[နာဆာ]]၏ လေ့လာချက်များအရ အောတိမ်တိုက်သည် နေမင်းနှင့် အခြားသောကြယ်များ၏ ပစ္စည်းလဲလှယ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ==ကြယ်တံခွန်များ== [[Image:Comet Hale-Bopp.jpg|thumb|upright|left|ဟာလေ-ဘော့ ကြယ်တံခွန်]] [[နေအဖွဲ့အစည်း]]တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ သီးခြားပင်ရင်းနှစ်ခုရှိသည်။ တာတိုကြယ်တံခွန် (နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ လှည့်ပတ်တဲ့ကြယ်တံခွန်) များသည် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]] သို့မဟုတ် ပြန့်ကျဲ အချပ်ပြားမှ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ၃၀ [[AU]] အကွာရှိ နက်ပကျွန်းပတ်လမ်းနှင့် နေမှ ၁၀၀ AU ထိကျယ်ပြန့်သည်။ ဟာလေးဘော့ ကြယ်တံခွန်ကဲ့သို့ တာဝေး ကြယ်တံခွန်များသည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကာ လှည့်ပတ်လေ့ရှိပြီး ယင်းတို့သည် အောတိမ်တိုက်မှ ရောက်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကျူးပါး ခါးပတ်အတွင်းမှ ပတ်လမ်းများသည် တည်ငြိမ်မှုရှိသောကြောင့် ကြယ်တံခွန်အနည်းငယ်သည် အောတိမ်တိုက်မှ ဖြစ်သည်။ လေ့လာချက်အရ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင်ရှိသော ကြယ်တံခွန်အရေအတွက်သည် အတွင်းဘက်မှာထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုများလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်တော်တော်များများသည် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၏ ကြီးမားသော[[ဒြပ်ဆွဲငင်အား|ဒြပ်ဆွဲအား]]ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းပိုင်ဂြိုဟ်များဆီသို့ ရောက်မလာကြပေ။ အများစုမှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပေါ်သို့ တိုက်မိကုန်ကြသည်။ ထင်ရှားသောဥပမာတစ်ခုမှာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် တိုက်မိသည့် ရှူးမိတ်ကာ-လယ်ဗီ (၉) ဟုခေါ်သည့် ကြယ်တံခွန်ပင် ဖြစ်သည်။<ref name=julio> {{cite journal |author=Julio A. Fernández |date=2000 |title=Long-Period Comets and the Oort Cloud |journal=Earth, Moon, and Planets |volume=89 |issue=1–4 |pages=325–343 |bibcode = 2002EM&P...89..325F |doi=10.1023/A:1021571108658 }}</ref> တချို့ပညာရှင်များ ပြောကြသည်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် အာကာသအမှိုက်ရှင်းဂြိုဟ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သာ မရှိခဲ့ပါက ကမ္ဘာကြီးသည် ကြယ်တံခွန်များနှင့် တိုက်မိနိုင်ခြေ ပိုများမည်ဟုဆိုကြသည်။ ==အနာဂတ် စူးစမ်းလေ့လာရေး== အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေးယာဉ်ဖြစ်သော [[ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်|ဗွိုင်ယေဂျာ-၁]] သည် အောတိမ်တိုက် ဧရိယာသို့ ရောက်ရှိရုံသာ ရှိသေးသည်။ ယင်းသည် အမြန်ဆုံးနှင့် <ref name="New_Horizons2006">{{cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php |title=New Horizons Salutes Voyager |date=August 17, 2006 |publisher=New Horizons |accessdate=November 3, 2009 |archivedate=9 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x3s4O3KH?url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php }}</ref>အဝေးဆုံးသို့ ရောက်နေသောယာဉ်တစ်စင်းပင်ဖြစ်သည်။<ref name="g.2013sep13">{{cite news |last=Clark |first=Stuart |title=Voyager 1 leaving solar system matches feats of great human explorers |url=http://www.theguardian.com/science/across-the-universe/2013/sep/13/voyager-1-solar-system-great-explorers |newspaper=The Guardian |date=September 13, 2013 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.spacetoday.org/SolSys/Voyagers20years.html |title=Voyagers are leaving the Solar System |work=Space Today |date=2011 |accessdate=May 29, 2014}}</ref> ယခုလက်ရှိ နေစကြဝဠာတွင် အမြန်ဆုံးနှင့် အဝေးဆုံးခရီးနှင်နေသော အာကာသယာဉ်သည် အောတိမ်တိုက်ဆီရောက်ရန် နှစ် (၃၀၀) ကြာမည်ဖြစ်သည်။<ref name="jpl.PIA17046">{{cite web |url=http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA17046 |title=Catalog Page for PIA17046 |work=Photo Journal |publisher=NASA |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref><ref name="ut.104717">{{cite web |url=http://www.universetoday.com/104717/its-official-voyager-1-is-now-in-interstellar-space/ |title=It's Official: Voyager 1 Is Now In Interstellar Space |work=UniverseToday |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref> အောတိမ်တိုက်ကို ဖြတ်သွားရန်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀၀၀၀) ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။<ref name="Ghose2013">{{cite web |last=Ghose |first=Tia |title=Voyager 1 Really Is In Interstellar Space: How NASA Knows |work=[http://www.space.com/ Space.com web site] |publisher=TechMedia Network |date=September 13, 2013 |url=http://www.space.com/22797-voyager-1-interstellar-space-nasa-proof.html |accessdate=September 14, 2013 }}</ref><ref name="How_We_Know">{{cite web |last=Cook |first=J.-R |title=How Do We Know When Voyager Reaches Interstellar Space? |publisher=NASA / Jet Propulsion Lab |date=September 12, 2013 |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 |accessdate=September 15, 2013 |archivedate=15 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915060510/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 }}</ref> မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သက္ကရာဇ် (၂၀၂၅) ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ-၁ ၏ ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ် သာမိုလျှပ်စစ် ဂျင်နေရေတာသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများ မောင်းနှင်နိုင်ရန် [[စွမ်းအင်]]လုံလောက်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ နေစကြဝဠာအပြင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိသွားသော အခြားအာကာသယာဉ် လေးခုမှာလည်း အောတိမ်တိုက်သို့ရောက်ရှိပါက အလုပ် လုပ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပေ။ စူးစမ်းလေ့လာရေးအတွက် အဆိုပြုထားသော အချက်တစ်ခုမှာ နေရောင်ခြည်ဖြင့် ရွက်လွှင့်သော [[အာကာသယာဉ်]]ကို အသုံးပြုပါက နှစ်ပေါင်း (၃၀) အတွင်း လိုရာခရီးသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|author=Paul Gilster |url=http://www.centauri-dreams.org/?p=4238 |title=An Inflatable Sail to the Oort Cloud |publisher=Centauri-dreams.org |date=2008-11-12 |accessdate=2013-07-23}}</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[ဟေလီယိုစဖီးယား]] *[[ကျူးပါး ခါးပတ်]] ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} {{footer SolarSystem}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * {{Commons category-inline|Oort Cloud|အောတိမ်တိုက်}} * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs Oort Cloud Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110001858/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs |date=10 November 2015 }} by [http://solarsystem.nasa.gov/ NASA's Solar System Exploration] * [http://www.nineplanets.org/kboc.html The Kuiper Belt and The Oort Cloud] * [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994QJRAS..35....1M The effect of perturbations by the Alpha Cen A/B system on the Oort Cloud] * [http://arxiv.org/abs/1411.1844 Reassessing the formation of the Inner Oort cloud in an embedded star cluster II: Probing the inner edge] (Brasser; Schwamb : 7 Nov 2014 : [[arXiv]]:1411.1844) [[ကဏ္ဍ:ကြယ်တံခွန်များ]] [[Category:ဂြိုဟ်ငယ်များ]] [[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]] [[ကဏ္ဍ:အောတိမ်တိုက်]] svaivmg5ekre6j94socbber6j4z5beo 1045488 1045487 2026-07-31T07:41:17Z Dr Lotus Black 31011 /* အနာဂတ် စူးစမ်းလေ့လာရေး */ 1045488 wikitext text/x-wiki [[file:PIA17046 - Voyager 1 Goes Interstellar.jpg|thumb|ဤဓာတ်ပုံသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]နှင့် အနီးဆုံး[[ကြယ်]]များအား [[astronomical unit]] ဖြင့်တိုင်းတာထားသည့် အကွာအဝေး ဖြစ်သည်။ ဤစကေးသည် အရင်စကေး logarithmic scale ထက် ဆယ်ဆ ပိုမိုကွာဝေးသည်။]] [[file:Kuiper oort-en.svg|thumb|အော့ တိမ်တိုက်နှင့် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]အား အနုပညာရှင်တို့မှ ပုံဖော်ချက်။ သီးခြား အရာဝတ္ထုများကို မြင်သာရန် ချဲ့ကားထားသည်။]] '''အော တိမ်တိုက်''' ({{IPAc-en|ˈ|ɔr|t}} သို့မဟုတ် ''အိုပိုက်-အော တိမ်တိုက်'' ဆိုသည်မှာ ဒတ်ချ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် [[ဂျန် အော]]နှင့် [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ|အက်စ်တိုးနီးယား]] နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်းနက် အိုပိ တို့၏ နေမင်းအား ၂၀၀၀ မှ ၂၀၀၀၀၀၀ [[AU]] ( ၀.၀၃ မှ ၃.၂ [[အလင်းနှစ်]] ) အကွာအဝေးမှ ဝိုင်းရံထားသော သီအိုရီဆိုင်ရာ တိမ်တိုက်အား မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|title=What is the Oort Cloud?|first=Matt|last=Williams|work=Universe Today |date=August 10, 2015|access-date=May 21, 2021|archive-date=January 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123211102/https://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|url-status=live}}</ref> <ref>{{cite book | last = van der Kruit | first = Pieter C. | title = Master of Galactic Astronomy: A Biography of Jan Hendrik Oort | publisher = Springer | year = 2020 | bibcode = 2021mgab.book.....K }}</ref><ref>{{cite book | last = Whipple | first = Fred L. | chapter = The Oort Cloud | editor = Tom Gehrels | title = Protostars and Planets | publisher = University of Arizona Press | year = 1978 }}</ref> ယင်းနေရာသည် နေမင်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုဆီမာ စင်တောရိ]]နှင့် ထက်ဝက်အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။ နေမှ [[ကျူးပါး ခါးပတ်]]သို့အကွာအဝေးသည် နေမှ အောတိမ်တိုက်အကွာအဝေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်ပါက တစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံမျှသာ ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်၏ အပြင်ဘက်ကို နေ၏ ဒြပ်ဆွဲအား လွှမ်းမိုးရာထက်ကျော်လွန်သော [[နေအဖွဲ့အစည်း|နေစကြဝဠာ]]၏ နယ်နမိတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အောတိမ်တိုက်ကို နယ်မြေနှစ်ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စက်လုံးပုံ အောတိမ်တိုက်အပြင်ဘက်နှင့် ချပ်ပြားပုံ အောတိမ်တိုက်အတွင်းဘက် သို့မဟုတ် '''ဟေးလ် တိမ်တိုက်'''တို့ ဖြစ်သည်။ အောတိမ်တိုက်တွင် ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ရေကဲ့သို့ [[ရေခဲ]]များ [[အမိုးနီးယား]] နှင့် [[မီသိန်း]]တို့ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိနည်းပညာဖြင့် အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာရန်မှာ မဖြစ်နိုင်သေးပေ။<ref>{{Cite web |title=Oort Cloud |url=https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/oort-cloud/overview |access-date=2023-07-01 |website=NASA Solar System Exploration |date=20 June 2023 |archive-date=2023-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630162050/https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/oort-cloud/overview/ |url-status=live }}</ref> နက္ခတ္တပညာရှင်များ ခန့်မှန်းကြသည်မှာ အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာ၏ အစောပိုင်း ဆင့်ကဲ့ပြောင်းလဲမှုကာလတွင် ကြီးမားသော ဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်မှုများကြောင့် နေနှင့် နီးရာမှ အာကာသအပြင်ဘက်သို့ ပြန့်ကျဲသွားသည်ဟုဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အောတိမ်တိုက်အား တိုက်ရိုက် လေ့လာအတည်ပြုချက်များ မလုပ်ခဲ့သော်လည်း နေစကြဝဠာအတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်လာလေ့ရှိသော [[ဟေလီကြယ်တံခွန်]]အမျိုးအစား ကြယ်တံခွန်များ၏ ပင်ရင်း ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ အပြင်ဘက်ကျသော အောတိမ်တိုက်သည် နေစကြဝဠာနှင့် နည်းနည်းလေးသာ ဆွဲငင်မှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းသည် အပြင်ဘက်ကြယ်များနှင့် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ကိုယ်တိုင်တို့နှင့်ပင် လွယ်လွယ်ကူကူ ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်နိုင်သည်။ ==အယူအဆ== ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အက်စတိုးနီးယား နက္ခတ္တပညာရှင် အမ်နက် အိုပိက တာဝေး[[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ ပင်ရင်းအားလိုက်ရှာရင်း နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် အောတိမ်တိုက် တည်ရှိကြောင်း သိခဲ့ရသည်။ ကြယ်တံခွန်များသည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အတွင်းပိုင်းမှဆိုပါက သူတို့သည် ဂြိုဟ်များနှင့် မကြာခဏတိုက်မိကုန်သဖြင့် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရောက်မလာနိုင်ပေ။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်များသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းဘက်သို့ ရောက်လာမြဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလပင်ရင်းတစ်ခု ရှိရမယ်ဟု အောမှ စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ ==ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပါဝင်မှု== [[File:Oort cloud Sedna orbit.svg|thumb|[[နေအဖွဲ့အစည်း]]နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြီး အောတိမ်တိုက်၏ အကွာအဝေး]] အောတိမ်တိုက်သည် နေမှ ၂၀၀၀-၅၀၀၀ [[AU]] အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[AU]] ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမှ နေမင်းသို့ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာမှ နေမင်းဆီအကွာအဝေးသည်၁ AU ဖြစ်သည်။ တချို့ပညာရှင်များ ခန်းမှန်းချက်အရ အပြင်ဘက်အစွန်းဆုံးနယ်မြေသည် ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU ကြားတွင် ရှိသည်။ အောတိမ်တိုက်ကို အပိုင်းနှစ်ခုခွဲ၍ ရသည်။ အပြင်ဘက်အောတိမ်တိုက်အား ၂၀၀၀၀-၅၀၀၀၀ AU နှင့် အတွင်းပိုင်းခြမ်းအောတိမ်တိုက်အား ၁၀၀၀၀၀-၂၀၀၀၀၀ AU တို့ဖြစ်သည်။ အပြင်ဘက်ခြမ်းသည် နေမင်းကို အားပျော့စွာဖြင့် သက်ရောက်မှုရှိပြီး တာဝေးအမျိုးအစားကြယ်တံခွန်များကို သက်ရောက်နိုင်ခြေရှိသည်။ အတွင်းဘက်တိမ်တိုက်များမှာ ဟေးလ်တိမ်တိုက်ဟု သိရသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယင်းတည်ရှိကြောင်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည့် Jack G. Hills အားအစွဲပြုပြီး ခေါ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ==မူလအစ== အောတိမ်တိုက်သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄.၆ [[ဘီလီယံ]]နီးပါးခန့်အကြာ [[နေအဖွဲ့အစည်း]] စတင်ဖြစ်လာချိန်မှ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်နိုင်သည်။<ref>{{cite web |title=Oort Cloud & Sol b? |url=http://www.solstation.com/stars/oort.htm |publisher=SolStation |accessdate=2007-05-26 |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214082923/http://www.solstation.com/stars/oort.htm |url-status=dead }}</ref> အများစု လက်ခံကြသည့် အယူအဆတစ်ခုမှာ အောတိမ်တိုက်သည် ယင်းအချိန်တုန်းက နေနှင့် ပိုမိုနီးကပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့သော် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]ကဲ့သို့ ကြီးမားသော[[ဂြိုဟ်]]များသည် ဒြပ်ဆွဲအားနှင့် တွန်းထုတ်လိုက်၍ ဖြစ်နိုင်သည်။ မကြာသေးခင်မှ [[နာဆာ]]၏ လေ့လာချက်များအရ အောတိမ်တိုက်သည် နေမင်းနှင့် အခြားသောကြယ်များ၏ ပစ္စည်းလဲလှယ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ==ကြယ်တံခွန်များ== [[Image:Comet Hale-Bopp.jpg|thumb|upright|left|ဟာလေ-ဘော့ ကြယ်တံခွန်]] [[နေအဖွဲ့အစည်း]]တွင် ကြယ်တံခွန်များ၏ သီးခြားပင်ရင်းနှစ်ခုရှိသည်။ တာတိုကြယ်တံခွန် (နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ လှည့်ပတ်တဲ့ကြယ်တံခွန်) များသည် [[ကျူးပါး ခါးပတ်]] သို့မဟုတ် ပြန့်ကျဲ အချပ်ပြားမှ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ၃၀ [[AU]] အကွာရှိ နက်ပကျွန်းပတ်လမ်းနှင့် နေမှ ၁၀၀ AU ထိကျယ်ပြန့်သည်။ ဟာလေးဘော့ ကြယ်တံခွန်ကဲ့သို့ တာဝေး ကြယ်တံခွန်များသည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကာ လှည့်ပတ်လေ့ရှိပြီး ယင်းတို့သည် အောတိမ်တိုက်မှ ရောက်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကျူးပါး ခါးပတ်အတွင်းမှ ပတ်လမ်းများသည် တည်ငြိမ်မှုရှိသောကြောင့် ကြယ်တံခွန်အနည်းငယ်သည် အောတိမ်တိုက်မှ ဖြစ်သည်။ လေ့လာချက်အရ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင်ရှိသော ကြယ်တံခွန်အရေအတွက်သည် အတွင်းဘက်မှာထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုများလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကြယ်တံခွန်တော်တော်များများသည် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၏ ကြီးမားသော[[ဒြပ်ဆွဲငင်အား|ဒြပ်ဆွဲအား]]ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းပိုင်ဂြိုဟ်များဆီသို့ ရောက်မလာကြပေ။ အများစုမှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပေါ်သို့ တိုက်မိကုန်ကြသည်။ ထင်ရှားသောဥပမာတစ်ခုမှာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် တိုက်မိသည့် ရှူးမိတ်ကာ-လယ်ဗီ (၉) ဟုခေါ်သည့် ကြယ်တံခွန်ပင် ဖြစ်သည်။<ref name=julio> {{cite journal |author=Julio A. Fernández |date=2000 |title=Long-Period Comets and the Oort Cloud |journal=Earth, Moon, and Planets |volume=89 |issue=1–4 |pages=325–343 |bibcode = 2002EM&P...89..325F |doi=10.1023/A:1021571108658 }}</ref> တချို့ပညာရှင်များ ပြောကြသည်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် အာကာသအမှိုက်ရှင်းဂြိုဟ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သာ မရှိခဲ့ပါက ကမ္ဘာကြီးသည် ကြယ်တံခွန်များနှင့် တိုက်မိနိုင်ခြေ ပိုများမည်ဟုဆိုကြသည်။ ==အနာဂတ် စူးစမ်းလေ့လာရေး== အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေးယာဉ်ဖြစ်သော [[ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်|ဗွိုင်ယေဂျာ-၁]] သည် အောတိမ်တိုက် ဧရိယာသို့ ရောက်ရှိရုံသာ ရှိသေးသည်။ ယင်းသည် အမြန်ဆုံးနှင့် <ref name="New_Horizons2006">{{cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php |title=New Horizons Salutes Voyager |date=August 17, 2006 |publisher=New Horizons |accessdate=November 3, 2009 |archivedate=9 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x3s4O3KH?url=http://pluto.jhuapl.edu/news_center/news/081706.php }}</ref>အဝေးဆုံးသို့ ရောက်နေသော ယာဉ်တစ်စင်းပင်ဖြစ်သည်။<ref name="g.2013sep13">{{cite news |last=Clark |first=Stuart |title=Voyager 1 leaving solar system matches feats of great human explorers |url=http://www.theguardian.com/science/across-the-universe/2013/sep/13/voyager-1-solar-system-great-explorers |newspaper=The Guardian |date=September 13, 2013 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.spacetoday.org/SolSys/Voyagers20years.html |title=Voyagers are leaving the Solar System |work=Space Today |date=2011 |accessdate=May 29, 2014}}</ref> ယခုလက်ရှိ နေစကြဝဠာတွင် အမြန်ဆုံးနှင့် အဝေးဆုံးခရီးနှင်နေသော အာကာသယာဉ်သည် နှစ် (၃၀၀) အတွင်း အောတိမ်တိုက်ဆီသို့ ရောက်လိမ့်အုံးမည် မဟုတ်ပေ။<ref name="jpl.PIA17046">{{cite web |url=http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA17046 |title=Catalog Page for PIA17046 |work=Photo Journal |publisher=NASA |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref><ref name="ut.104717">{{cite web |url=http://www.universetoday.com/104717/its-official-voyager-1-is-now-in-interstellar-space/ |title=It's Official: Voyager 1 Is Now In Interstellar Space |work=UniverseToday |date= |accessdate=April 27, 2014}}</ref> အောတိမ်တိုက်ကို ဖြတ်သွားရန်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀၀၀၀) ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။<ref name="Ghose2013">{{cite web |last=Ghose |first=Tia |title=Voyager 1 Really Is In Interstellar Space: How NASA Knows |work=[http://www.space.com/ Space.com web site] |publisher=TechMedia Network |date=September 13, 2013 |url=http://www.space.com/22797-voyager-1-interstellar-space-nasa-proof.html |accessdate=September 14, 2013 }}</ref><ref name="How_We_Know">{{cite web |last=Cook |first=J.-R |title=How Do We Know When Voyager Reaches Interstellar Space? |publisher=NASA / Jet Propulsion Lab |date=September 12, 2013 |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 |accessdate=September 15, 2013 |archivedate=15 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915060510/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-278 }}</ref> မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သက္ကရာဇ် (၂၀၂၅) ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ-၁ ၏ ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ် သာမိုလျှပ်စစ် ဂျင်နေရေတာသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများ မောင်းနှင်နိုင်ရန် [[စွမ်းအင်]]လုံလောက်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ နေစကြဝဠာအပြင်ဘက်သို့ ရောက်ရှိသွားသော အခြားအာကာသယာဉ် လေးခုမှာလည်း အောတိမ်တိုက်သို့ရောက်ရှိပါက အလုပ် လုပ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပေ။ စူးစမ်းလေ့လာရေးအတွက် အဆိုပြုထားသော အချက်တစ်ခုမှာ နေရောင်ခြည်ဖြင့် ရွက်လွှင့်သော [[အာကာသယာဉ်]]ကို အသုံးပြုပါက နှစ်ပေါင်း (၃၀) အတွင်း လိုရာခရီးသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|author=Paul Gilster |url=http://www.centauri-dreams.org/?p=4238 |title=An Inflatable Sail to the Oort Cloud |publisher=Centauri-dreams.org |date=2008-11-12 |accessdate=2013-07-23}}</ref> ==အခြားကြည့်ရန်== *[[ဟေလီယိုစဖီးယား]] *[[ကျူးပါး ခါးပတ်]] ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} {{footer SolarSystem}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * {{Commons category-inline|Oort Cloud|အောတိမ်တိုက်}} * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs Oort Cloud Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110001858/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs |date=10 November 2015 }} by [http://solarsystem.nasa.gov/ NASA's Solar System Exploration] * [http://www.nineplanets.org/kboc.html The Kuiper Belt and The Oort Cloud] * [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994QJRAS..35....1M The effect of perturbations by the Alpha Cen A/B system on the Oort Cloud] * [http://arxiv.org/abs/1411.1844 Reassessing the formation of the Inner Oort cloud in an embedded star cluster II: Probing the inner edge] (Brasser; Schwamb : 7 Nov 2014 : [[arXiv]]:1411.1844) [[ကဏ္ဍ:ကြယ်တံခွန်များ]] [[Category:ဂြိုဟ်ငယ်များ]] [[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]] [[ကဏ္ဍ:အောတိမ်တိုက်]] 1oa0uz6nv1y61y4v4t4ks7znxk9njsf 0 59229 1045342 954215 2026-07-30T21:42:59Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045342 wikitext text/x-wiki {{Quasar | name = [[Third Cambridge Catalogue of Radio Sources|3C]] 273 | image = [[File:Best image of bright quasar 3C 273 (10953173335).jpg|250px]] | caption= [[ဟပ်ဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်|ဟာဘယ် အာကသမှန်ပြောင်း]]မှ ရိုက်ယူထားသော ကွေဆာ 3C 273 <ref>{{cite news|title=Best image of bright quasar 3C 273|url=http://www.spacetelescope.org/images/potw1346a/|accessdate=20 November 2013|newspaper=ESA/Hubble Picture of the Week|archivedate=11 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111171605/https://www.spacetelescope.org/images/potw1346a/}}</ref> | epoch = [[J2000]] | ra = {{RA|12|29|06.7}}<ref name="ned">{{cite web | title=NASA/IPAC Extragalactic Database | work=Results for 3C 273 | url=http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=3C+273&extend=no | accessdate=2006-10-26 }}</ref> | dec = {{DEC|+02|03|09}}<ref name="ned" /> | constellation name = Virgo | z = 0.158339 ± 0.000067<ref name="ned" /> | type = Blazar; Sy1<ref name="ned" /> | dist_ly = {{convert|2.443|Gly|Mpc|0|abbr=on|lk=on}}<ref name=XJET>{{cite web |date=2008-01-11 |title=3C 273 |publisher=XJET: X-Ray Emission from Extragalactic Radio Jets |url=http://hea-www.harvard.edu/XJET/source-d.cgi?3C_273 |accessdate=2010-04-05 |archive-date=6 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106112807/http://hea-www.harvard.edu/XJET/source-d.cgi?3C_273 |url-status=dead }}</ref> (ထွန်းလင်းမှု အကွာအဝေး) | appmag_v = ၁၂.၉<ref name="ned" /> | size_v = | notes = အတောက်ပဆုံးကွေဆာ, ကွေဆာတစ်ခု၏ ပထမဆုံးရောင်စဉ် | names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 41121<ref name="ned" /> and [[Hipparcos Catalogue|HIP]] 60936 | mass=886 ± 187 × 10⁶ | luminosity=10¹² }} '''3C 273''' သည် [[ကွေဆာ]]တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဗာဂိုးကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် မိမိတို့နှင့် အနီးဆုံးကွေဆာဖြစ်ပြီး ၇၄၉ [[Parsec|Megaparsec]] ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၄၄၃ [[အလင်းနှစ်|Gly]]) ကွာဝေးသည်။<ref name="Uchiyamaetal2006">{{cite journal | author=Uchiyama, Yasunobu; Urry, C. Megan; Cheung, C. C.; Jester, Sebastian; Van Duyne, Jeffrey; Coppi, Paolo; Sambruna, Rita M.; Takahashi, Tadayuki; Tavecchio, Fabrizio; Maraschi, Laura | title=Shedding New Light on the 3C 273 Jet with the Spitzer Space Telescope | url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2006-09-10_648_2/page/910 | journal=The Astrophysical Journal | year=2006 | volume=648 | issue=2 | pages=910–921 | bibcode=2006ApJ...648..910U | doi=10.1086/505964 |arxiv = astro-ph/0605530 }}</ref> ထို့အပြင် မိမိတို့သိရသည့် အတောက်ပဆုံး ကွေဆာလည်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍သာ ယင်းကွေဆာသည် ၁၀ Parsec ခန့်သာဝေးကွာမည်ဆိုပါက ကောင်းကင်တွင် [[နေ]]ကဲ့သို့ တောက်ပနေပေမည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကွေဆာသည် ၎င်းတည်ရှိသည့်အကွာအဝေးမှ တောက်ပမှုအားထောက်၍ နေထက် အဆပေါင်း ၄ [[ထရီလီယံ]] ပိုမိုတောက်ပသည်ဟု တွက်ချက်နိုင်သည်။ ==ကျမ်းကိုး== {{Reflist}} [[Category:ကွေဆာများ]] [[Category:ဗာဂိုး (ကြယ်စုတန်း)]] kvckjco5kotdeyiyyj8ddhsuv3neewm 0 60446 1045343 688768 2026-07-30T21:44:34Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045343 wikitext text/x-wiki {{Quasar | name = [[Third Cambridge Catalogue of Radio Sources|3C]] 9 | image = | epoch = [[J2000]] | ra = {{RA|00|20|25.22}} | dec = {{DEC|+15|40|54.7}} | constellation name = Pisces | z = 2.018<ref name=SIMBAD/><br/>{{nowrap|240477 [[Metre per second|km/s]]}}<ref name=SIMBAD/> | type = FR II [[ရေဒီယို ဂယ်လက်ဆီ|RG]]<ref name=ned/><br/>QSO<ref name=SIMBAD/><ref name=ned/> | dist_ly = ၁၀ [[ဘီလီယံ]] [[အလင်းနှစ်]]<br/>(အလင်းဖြတ်သန်းချိန်)<ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for 3C 009 |url=http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=3C+9&extend=no |accessdate=2010-04-20 }}</ref><br />~၁၇ ဘီလီယံ အလင်းနှစ်<br />(လက်ရှိ ယှဉ်တွဲအကွာအဝေး)<ref name=ned/> | appmag_v = ၁၈.၂၁<ref name=SIMBAD/> | size_v = | notes = | names = 2C 26, [[Lyon-Meudon Extragalactic Database|LEDA]] 2817473<ref name=SIMBAD/> }} '''3C 9''' သည် lobe-dominated [[ကွေဆာ]]<ref name=SIMBAD>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=3C+9&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id Simbad]</ref><ref name=XJET>{{cite web |date=2009-03-26 |title=3C 9 |publisher=XJET: X-Ray Emission from Extragalactic Radio Jets |url=http://hea-www.harvard.edu/XJET/source-d.cgi?3C_9 |accessdate=2010-04-06 |archive-date=3 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603155737/http://hea-www.harvard.edu/XJET/source-d.cgi?3C_9 |url-status=dead }}</ref> ဖြစ်ပြီး Pisces ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တုန်းကမူ ပထမဆုံးသော အဝေးဆုံးမှ အရာဝတ္ထုဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် [[အနီရောင်အရွေ့]] ၂ ကျော်သည့် ပထမဆုံး ကွေဆာလည်း ဖြစ်သည်။<ref>''Time'' magazine, [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898892,00.html The Quasi-Quasars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824014350/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898892,00.html |date=24 August 2013 }}, Friday, June 18, 1965</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ကွေဆာများ]] [[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]] {{quasar-stub}} 7wupuxxc1ba93ady5n7aq202yq5qz1q 0 63257 1045513 877267 2026-07-31T08:28:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045513 wikitext text/x-wiki {{Infobox MP |honorific-prefix = ဒေါက်တာ |name = ဝင်းမြတ်အေး |honorific-suffix = |native_name = |native_name_lang = |image = Win Myat Aye.jpg |alt = |caption = |office = လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီး <br/>{{small|([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]])}} |term_start = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |term_end = |successor = |succeeding = |office1 = [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် <br>ပြန်လည်နေရာချထားရေး ]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |term_start1 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |term_end1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |predecessor1 = ဒေါ်[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |successor1 = ဒေါက်တာ[[သက်သက်ခိုင်]] |office2 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2 = [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] မဲဆန္ဒနယ် ၄ |majority2 = |term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ |term_end2 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |predecessor2 = |successor2 = |office3 = [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)]] ပါမောက္ခချုပ် |term_start3 = ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ |term_end3 = ၃၀ မေ ၂၀၁၄ |predecessor3 = |successor3 = ဒေါက်တာအေးထွန်း | party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | birth_date = {{birth date and age|1954|6|1}} | birth_place = [[ပြွန်တန်ဆာမြို့]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | residence = [[တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ [[ကလေးအထူးကုဆရာဝန်]] | religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | spouse = ဒေါက်တာမြသီတာ | children = ၁ | relations = | alma_mater = [[ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်]] | website = |appointer=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]|1blankname=ယာယီသမ္မတ|1namedata=[[ဒူဝါလရှီးလ]]|2blankname=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်|2namedata=[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]|leader2=|leader=|leader1=ဦးဝင်မြင့်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ}} ဒေါက်တာ '''ဦးဝင်းမြတ်အေး''' (၁ ဇွန် ၁၉၅၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] မဲဆန္ဒနယ် ၄ ကိုယ်စားပြု [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အမတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် [[ကလေးအထူးကုဆရာဝန်]]တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)]]၏ [[ပါမောက္ခချုပ်]] အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ မတ်လ ၂၂ ရက်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီး]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="themyanmartimes">{{cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/19591-daw-aung-san-suu-kyi-to-join-government-as-nld-reveals-cabinet.html|title=Daw Aung San Suu Kyi to join government as NLD reveals cabinet|author=The Myanmar Times|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/nay-pyi-taw/19571-with-all-eyes-on-daw-suu-nld-set-to-reveal-cabinet.html|title=With all eyes on Daw Suu, NLD set to reveal cabinet|author=Ei Ei Toe Lwin|publisher=}}</ref><ref name="WMA">{{cite web | url=http://app.mvoter2015.com/candidate/b4834bc086f3ec8aae92580273df2e43 | title=ဒေါက်တာဦးဝင်းမြတ်အေး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ | work=mVoter2015 | accessdate=22 March 2016 }}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref><ref>{{cite conference | url=http://dmrlm.gov.mm/publication/Congress/Current%20Issue/42MHRC%20Prog.pdf | title=42nd MYANMAR HEALTH RESEARCH CONGRESS | publisher=Department of Medical Research (Lower Myanmar) | accessdate=22 March 2016 | date=January 2014 | archive-date=14 April 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160414104836/http://dmrlm.gov.mm/publication/Congress/Current%20Issue/42MHRC%20Prog.pdf | url-status=dead }}</ref> ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေးသည် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးဝင်းမြတ်အေးကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ပြွန်တန်ဆာမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၉၈၀ မတ်လတွင် [[ဆေးပညာဘွဲ့]]၊ ၁၉၉၄ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့]] ([[ကလေးကျန်းမာပညာ]]) နှင့်<ref name="sol">{{cite web|url=http://www.summitofleaders.co.uk/en/component/content/article/55-projects/contests/competition-categories-and-registration/619-best-scientist-win-myat-aye|title=Prof. Dr. Win Myat Aye|website=EBA Conferences|accessdate=22 March 2016|archivedate=7 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407004155/http://www.summitofleaders.co.uk/en/component/content/article/55-projects/contests/competition-categories-and-registration/619-best-scientist-win-myat-aye}}</ref> ၂၀၀၆ အောက်တိုဘာလတွင် [[ဆေးလက်တွေ့ပါရဂူဘွဲ့]] (ကလေးကျန်းမာပညာ) များကို [[ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်]]မှ ရရှိခဲ့သည်။<ref name="sol"/> == နိုင်ငံဝန်ထမ်းဘဝ == ဦးဝင်းမြတ်အေးသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ [[လက်ထောက်ဆရာဝန်]] ရာထူးဖြင့် [[ရန်ကုန်ကလေးဆေးရုံကြီး]] တွင် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[ဝေဘာဂီဆေးရုံကြီး]]တွင် အထူးကုဆရာဝန် (ကလေးကျန်းမာ) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="7Day">{{cite web|url=http://www.7daydaily.com/story/60965|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသစ်များ၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်းများ|work=[[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ]]|date=22 March 2016|accessdate=22 March 2016|archivedate=24 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160324064240/http://www.7daydaily.com/story/60965}}</ref> ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ တွဲဖက်ပါမောက္ခတာဝန်များကို ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)တွင် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်တွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ တွင် ဦးဝင်းမြတ်အေးသည် ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)၏ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၃၀ ရက်နေ့ အငြိမ်းစားယူသည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="7Day"/> == နိုင်ငံရေးလုပ်ကိုင်ခြင်း == [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် ၄ မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref name="uec">{{cite web|url=http://uecmyanmar.org/index.php/2014-02-11-08-31-43/841-12-11-2015-amyotha|title=Names of Amyotha Hluttaw representatives announced|publisher=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]]|language=Burmese|date=11 November 2015|accessdate=22 March 2016}}</ref> ==မိသားစု== သူသည် သားဖွားမီးယပ်ဆရာဝန်ကြီး [[ပါမောက္ခ]] ဒေါက်တာ ဒေါ်မြသီတာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၅၄| }} [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[Category:မြန်မာ ဆရာဝန်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] hmnyrvcj4wth0ev00obmfdhgcike9yw 0 66586 1045363 818270 2026-07-31T02:59:22Z Nyohtet49 146318 /* */ 1045363 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = အဉ္စနပူရမြို့နယ် | official_name = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | image_skyline = | image_map = Minbya tsp in MraukU district.svg | map_caption = ​မြောက်ဦးခရိုင်အတွင်းတည်​နေရာ | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = အဉ္စနပူမြို့နယ် တည်နေရာ | seat = [[အဉ္စနပူရမြို့]] | seat_type = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ | subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မြောက်ဦးခရိုင်]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = ၁၆၉,၂၀၈<ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၀|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> | population_as_of = ၂၀၁၄ | population_density_km2 = auto | latNS = N | latd = 20.3667 | latm = | lats = | longEW = E | longd = 93.2667 | longm = | longs = | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | website = }} '''မင်းပြားမြို့နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးခရိုင်]]ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[အဉ္စနပူရ|မင်းပြားမြို့]] ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ]] {{Rakhine-geo-stub}} 5n9w7ixz3u3pro3s4qujufgduogzv1z 1045364 1045363 2026-07-31T03:01:38Z Nyohtet49 146318 /* */ 1045364 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = အဉ္စနပူရမြို့နယ် | official_name = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | image_skyline = | image_map = Minbya tsp in MraukU district.svg | map_caption = ​မြောက်ဦးခရိုင်အတွင်းတည်​နေရာ | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = အဉ္စနပူမြို့နယ် တည်နေရာ | seat = [[အဉ္စနပူရမြို့]] | seat_type = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ | subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မြောက်ဦးခရိုင်]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = ၁၆၉,၂၀၈<ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၀|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> | population_as_of = ၂၀၁၄ | population_density_km2 = auto | latNS = N | latd = 20.3667 | latm = | lats = | longEW = E | longd = 93.2667 | longm = | longs = | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | website = }} '''အဉ္စနပူရမြို့နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|အာရက္ခ‌ေဒသ]]၊ [[မြောက်ဦးခရိုင်]]ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[အဉ္စနပူရ|အဥ္စနပူရမြို့]] ဖြစ်သည်။ ယခင်အမည် မင်းပြားမြို့ ဖြစ်ပြီး အာရက္ခပြည်သူ့ ‌ော်လှန်ရီးအစိုးရမှ မြို့အမည်ကို အဉ္စနပူရမြို့ ဟု ‌ြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ]] {{Rakhine-geo-stub}} mcnohxdm5qygb0u2jhcww4rzomrwrg7 0 67555 1045249 1045246 2026-07-30T11:59:16Z Dr Lotus Black 31011 1045249 wikitext text/x-wiki {{Cleanup}} '''ရာဝဏ''' ({{lang-sa | रावण}}၊ {{Lang-si|இராவணன்}}၊ {{lang-tm |රාවණ}}) သည် ရာမာယဏဇာတ်တွင် အဓိက ရန်သူတော် ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ ဦးခေါင်းဆယ်လုံးရှိသော ဘီလူးဖြစ်၍ ဟိန္ဒီဘာသာ၌ '''ဒၐါနာန်''' (ဒသာနာန= ဆယ်ခုသော နှုတ်မျက်နှာ)၊ မြန်မာဘာသာ၌ '''ဒဿဂီရိ''' (ဒဿ − ဆယ်ခု၊ ဂီရိ − ခေါင်း၊ တောင်ထွတ်)၊ ထိုင်းဘာသာ၌ '''ဒဿကဏ္ဌ''' (ทศกัณฐ์, Thotsakan = လည်ပင်း ဆယ်ခု) ဟု လူသိများသည်။ ယခု သီရိလင်္ကာနိုင်ငံဟု အယူများသော လင်္ကာဒီပကျွန်း၏ ပြည့်ရှင် ဧကရာဇ်မင်းဖြစ်၏။ ညီမဖြစ်သူ သုပ္ပနခါ၏ နှာခေါင်းကို ဖြတ်သည့်အတွက် ရာမနှင့် လက္ခဏတို့အား လက်စားချေရန် သီတာအား အတင်းဖမ်းယူသွားခဲ့ပြီး စစ်ကို မီးမွေးခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ ထိုစစ်ပွဲ၌ ရဲစွမ်းတန်ခိုးလက်ရုံးစုံသော လင်္ကာ မင်းညီမင်းသားအပေါင်း ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဆုတောင်းကောင်းခဲ့သဖြင့် နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ ဘီလူးနှင့် အသူရာတို့၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းကို မခံရနိုင်သော တန်ခိုးဆု ရရှိထားသူဖြစ်ပါလျက် မာနဘဝင်ထောင်လွှားစော်ကားလွန်းသောကြောင့် နောက်ဆုံး ရာဝဏဘီလူးမင်းလည်း လူသားလက်ချက်ဖြင့် ​သေပွဲဝင်ရသည်။ ဤသို့ ဒေါသ အကုသိုလ် ပြစ်ချက် များစွာရှိသော်လည်း ရာဝဏသည် ဘုန်း၊ တန်ခိုးအာနုဘော်၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ကုသိုလ်ကံအားကောင်းလွန်းသူဖြစ်ပြီး မိမိ အမျိုးအနွယ်၏ ကျက်သရေဂုဏ်ဆောင် ဝိဇ္ဇာအသိတထောင် တတ်မြောက်သော စစ်သည်တော် ရှင်ဘုရင်တပါးဖြစ်၍ ကောင်းချက်များလည်း ရှိသည်ဟု ချီးမွမ်းလေးစားကြသည်။ == ငယ်ဘဝ == ရသေ့ကြီး ဝိဿဝ (ဝိၐြဝ) နှင့် ဒေစ္စနွယ် အသုရာမင်းသမီး ကေကသီ တို့မှ မွေးသည်။ ကေကသီ ဖခင် အသုရာမင်း သုမာလိ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အာဏာအရှိဆုံးသူကို ရွေးစေလိုသော်လည်း ကေကသီ သည် အိမ်ထောင်ရှင် ရသေ့ကြီး ဝိဿဝကို ရွေးခဲ့သည်။ ဝိဿဝ၌ ဇနီးသည် ဣလဝိဒါ ဖြင့် ဝေဿဝဏ (ဝဲၐြာဝဏ) ခေါ် ကုဝေရ ဖွားမြင်ပြီးဖြစ်၏။ ဝေဿဝဏ ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အမေကွဲ ညီဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ (ရဝတိ=)မြည်တမ်းကြွေးကြော်သံ ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း ရာဝဏ ဟု တွင်၏။ ရာဝဏ၏ မွေးချင်းညီတော်များမှာ ဝိဘီသဏ နှင့် ကုမ္ဘကဏ္ဏဖြစ်ပြီး အငယ်ဆုံးညီမမှာ သုပ္ပနခါ မည်၏။ အချို့ နှောင်းမူများ၌ မဟီရာဝဏ (ဝါ) အဟိရာဝဏ ကို ရာဝဏမင်း၏ ညီတော် သို့မဟုတ် သားတော်ဟု ထည့်ကြ၏။ ငယ်စဉ်ကပင် သဘောထားပြင်းပြီး ကြိုးစားသော စာသင်သားဖြစ်သည်။ ဖခင်၏ သင်ကြားမှုအောက်တွင် ဝေဒ ၄ စောင်၊ ပဏ္ဍိတကျမ်း ၆ စောင်နှင့် သျှတ္တရကျမ်းဂန် အမျိုးမျိုးကို တတ်မြောက်သည်။ စောင်းတီးလည်း ကျွမ်းသည်။ အဘိုး သုမာလိကလည်း အသုရာပြည်မှ အတတ်ဝိဇ္ဇာ တို့ကို သင်ပေးသည်။ == ဒဿဂီရိ ဖြစ်လာပုံ == စာပေလေ့လာပြီးနောက် ဗြဟ္မာမင်းအား ပူဇော်သည့်အနေဖြင့် နှစ်အတော်ကြာ မီးကို လုပ်ကျွေးသည်။ ထိုကာလများတွင် ခေါင်းကိုဖြတ်ကာ မီးပူဇော်သည်များလည်း ရှိသည်။ သူ့ခေါင်းအား ဖြတ်သည့်အခါတိုင်း အသစ်ပြန်ပေါ်ကာ မီးကို ဆက်၍ လုပ်ကျွေးရသည်။ သူ့ခေါင်းအား ၁၀ ကြိမ်ဖြတ်ကာ ပူဇော်အပြီး၌ ဗြဟ္မာမင်းက သူ၏ အကျင့်ကို သဘောကျ၍ သဘောလိုရာဆုကို တောင်းစေသည်။ ရာဝဏက ထာဝရရှင်သန်ခွင့် (အမတ)ကို တောင်းသည်။ ဗြဟ္မာက ထိုအခွင့်ကို မပေးနိုင်သောကြောင့် ထို့အစား နတ်အမြိုက်ရည်အိုး ကို ပေးသည်။ အမြိုက်ကိုမူ မသောက်စေဘဲ ချက်ကြိုးတွင် သွင်းရုံသွင်းထားက အမြိုက်အိုး လုံသမျှကာလပတ်လုံး မသေသောအခွင့်ကို ရမည်ဖြစ်သည်။ ရာဝဏက မြွေနှင့် သားရိုင်းတို့မှ မယိုင်မလဲနိုင်ခြင်းကို တောင်းပြန်သည်။ ဗြဟ္မာက ထိုဆုကို ပေးသည်။ အပိုဆောင်းအနေဖြင့် ယခင်ဖြတ်ခဲ့သော ခေါင်းများနှင့် အလွန်ကြီးသော အား၊ အတုမဲ့လက်နက်တို့အကြောင်းနှင့် ဝိဇ္ဇာပညာရပ်တို့ကို သိနိုင်သော ဉာဏ်ကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ ရာဝဏကား ဒဿဂီရိ, ဒဿကဏ္ဌ, ဒသာနာန ဟု ထင်ရှားလာသည်။ == လင်္ကာပြည့်ရှင် == ဒဿဂီရိဟူ၍ ဖြစ်လာပြီးနောက် ဘိုးတော် သုမာလိ အသုရာမင်း ထံမှ စစ်တပ်တောင်းကာ လင်္ကာပြည်ကို သိမ်းမည်ပြုသည်။ လင်္ကာပြည်ကို ထိုစဉ်က ရာဝဏ၏ အဖေတူ အမေကွဲ နောင်တော် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်း ကုဝေရက အုပ်ချုပ်သည်။ ဖခင်ရသေ့ကြီးက ရာဝဏနှင့် မပြိုင်ဘက်ရန် ဆိုသဖြင့် ကုဝေရက တိုင်းပြည်ကို လက်လွှတ်လိုက်သည်။ ရာဝဏ အုပ်ချုပ်စဉ်တွင် လင်္ကာပြည်မှာ အလွန်စည်ပြောပြီး ဆင်းရဲငတ်မွတ်သူ မရှိခဲ့ပေ။ == အိမ်ထောင်ဘက် == ရာဝဏသည် ဘုန်းကြီးသော ရှင်ဘုရင်ပီပီ ကာမဂုဏ်နှင့် မိန်းမလိုက်စားတတ်သော အကျင့်ရှိသည်။ သူ၏ တရားဝင် မိဖုရားခေါင်မှာ မာယာသူရ မင်း နှင့် ဟေမာဒေဝီ၏ သမီးတော် မန္ဒောဒရီ ဖြစ်သည်။ မန္ဒောဒရီသည် နတ်မျိုးနွယ်ဖြစ်၍ တြေတယုဂ မြေအပြင်၌ လူ့ပြည်ဖွား သီတာမင်းသမီးထက် ဇာတ် နှင့် ရုပ်ရည် ပိုအားကောင်းသော်လည်း ရှင်ဘုရင် ရာဝဏမှာ ရောင့်ရဲတတ်သူမဟုတ်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မန္ဒောဒရီ၏ အကျင့်သီလ၊ ဒါန နှင့် ဇနီးဝတ်ကျေပွန်ခြင်းမှာ အထူးခြားဆုံး ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်၏။ မန္ဒောဒရီမှ အပ ဓညမာလိနီ မိဖုရားနှင့် အခြားမောင်းမများစွာ ကိုယ်လုပ်တော်များစွာ ရှိသေးသည်။ ထိုဇနီးတို့မှ သား ၇ ယောက် ရသည်။​​ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူ နတ်ဘုရားများ]] ks7q0ms8yewcgn3985iw4sidi0bek2v 4 69495 1045529 1044512 2026-07-31T10:18:41Z စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ 146334 /* ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) */ အပိုင်းသစ် 1045529 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == falseစိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာနိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီ256ပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရိူးမန်အိုင်55လမ်ကြာအိမ်အမှတ်50ကဆန/နိူင်/9/191284/လဆန်အဂါသာ/5-9-1353/အိုသွေး/1991/ --[[အသုံးပြုသူ:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 1imebqufljo25rnbcha567noma69py5 1045532 1045529 2026-07-31T10:22:15Z စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ 146334 /* ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) */ အပိုင်းသစ် 1045532 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == falseစိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာနိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီ256ပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရိူးမန်အိုင်55လမ်ကြာအိမ်အမှတ်50ကဆန/နိူင်/9/191284/လဆန်အဂါသာ/5-9-1353/အိုသွေး/1991/ --[[အသုံးပြုသူ:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == [[:ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == စိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာနိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရိူးမန်အိုင်55လမ်ကြာအိမ်အမှတ်/50/စစ်တပ် ဘေ507 --[[အသုံးပြုသူ:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 3hcsbgrjoz9qvo89rbjqiurv7j5cfxq 1045535 1045532 2026-07-31T10:36:51Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ]] ([[User talk:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1045532|1045532]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1045535 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == falseစိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာနိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီ256ပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရိူးမန်အိုင်55လမ်ကြာအိမ်အမှတ်50ကဆန/နိူင်/9/191284/လဆန်အဂါသာ/5-9-1353/အိုသွေး/1991/ --[[အသုံးပြုသူ:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 1imebqufljo25rnbcha567noma69py5 1045536 1045535 2026-07-31T10:37:21Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ]] ([[User talk:စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1045529|1045529]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1045536 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) 4qki3idfphgzar41j8vj8d56pdxunp3 0 76865 1045320 1030721 2026-07-30T17:14:57Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045320 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Outdated}} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၁၃)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | native_name = စကခ(၁၃) | image = Shoulder sleeve insignia of Coastal Region Command.svg | image_size = 216px | caption = ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ် | commander1_label = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး | size = တပ်မ | identification_symbol = [[Image:Mm-coastal-rmc.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အမှတ်(၁၃)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''စကခ(၁၃)''') သည် [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဘုတ်ပြင်းမြို့]]တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ '''တပ်မ'''များ နှင့် '''စကခ'''များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) | ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁၃)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးဆက်အောင်(အလသ-၂၃)'' ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == {{Expand section}} == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၁၃)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့ နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။ === အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kicnews.org/2024/05/%E1%80%96%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1/ |access-date=20 May 2024 |archive-date=20 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240520111123/https://kicnews.org/2024/05/%E1%80%96%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1/ }}</ref><ref>https://www.tntynews.com/09/04/2024/35341/{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>https://eraseye.com/2023/20/15677/</ref><ref>https://yktnews.com/2023/11/133392/{{Dead link|date=July 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://yktnews.com/2024/03/154086/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=20 May 2024 |archive-date=26 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240426140131/https://yktnews.com/2024/03/154086/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kicnews.org/2022/10/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85/ |access-date=22 May 2024 |archive-date=22 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240522151050/https://kicnews.org/2022/10/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85/ }}</ref> === {{Expand section}} # ခမရ'''('''၅၅၅) - [[ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကရသူရိမြို့]] # ခမရ'''('''၅၅၆) - [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[ဇဝဲရွာ၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်|ဇဝဲရွာ]] # ခမရ(၅၅၇) ​ - [[တနင်္သာရီမြို့]]၊ အောက်ကင်းရွာ # ခမရ(၅၅၈) ​ - [[တနင်္သာရီမြို့]]၊ ကမ်းမလိုင်းရွာ # ခမရ(၅၅၉) - [[ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်]] # ခမရ(၅၆၀) -[[ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်]] # ခမရ(၅၆၁) - [[တနင်္သာရီမြို့နယ်|တနင်္သာရီမြို့]]၊ [[ညောင်ပင်ကွင်းရွာ၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်|ညောင်ပင်ကွင်းရွာ]] # ခမရ(၃၅၈) '''-''' [[ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်]] # ခမရ(၄၃၂) '''-''' [[ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်]] # ခမရ(၅၈၅) -[[ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဟန်ကပြုရွာ၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်|ဟန်ကပြုကျေးရွာ]] == စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} == ကိုးကား == == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} {{တပ်မတော်-stub}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ]] {{DEFAULTSORT:စကခ(၁၃)}} iarmg9r9qjwulbzph32jc2uv73istfy 0 77576 1045322 1033148 2026-07-30T17:17:34Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045322 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | native_name = စကခ(၁၄) | image = Shoulder sleeve insignia of Triangle Region Command.svg | image_size = 216px | caption = တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ထွန်းအောင် | commander1_label = စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး | size = တပ်မ | identification_symbol = [[Image:Mm-triangle-rmc.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''စကခ(၁၄)''') သည် [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[ရှမ်းပြည်နယ်]](အရှေ့ပိုင်း)၊ [[မိုင်းဆတ်မြို့]]တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ '''တပ်မ'''များ နှင့် '''စကခ'''များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) | ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ထွန်းအောင် '' ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == {{Expand section}} ၁၉၉၈ မှာ ခမရ (၅၅၃) နဲ့ ခမရ (၅၅၄) ကို မိုင်းတွမ်းဒေသ၊ [[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]] တို့မှာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်။ == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့၊ ခြေလျင်တပ်ရင်း (၃)ရင်း၊ ခြေမြန်တပ်ရင်း (၇)ရင်း၊ အကူပစ်လက်နက်ကြီးတပ်ခွဲ (၁)ခွဲ၊ စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာတပ်ခွဲ (၁)ခွဲ၊ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ခွဲ (၁)ခွဲ၊ စစ်မြေပြင်ဆေးတပ်ခွဲ (၁)ခွဲ ရှိသည်။ လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများကို [[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]]နှင့် [[မိုင်းတုံမြို့နယ်]]တို့အတွင်း ဖြန့်ခွဲထားရှိသည်။ === အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ<ref>https://yktnews.com/2024/02/147414/{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> === {{Expand section}} # အမှတ် (၃၃၃) ခြေမြန်တပ်ရင်း ။ ( [[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]]) # အမှတ် (၅၁၉) ခြေမြန်တပ်ရင်း ။ ( [[မိုင်းတုံမြို့နယ်]])<ref>{{Cite web |url=https://burmese.taifreedom.com/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=7 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507163140/https://burmese.taifreedom.com/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC/ |url-status=dead }}</ref> # အမှတ် (၅၂၇) ခြေမြန်တပ်ရင်း ။ ( [[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]]) # အမှတ်(၅၅၃) ခြေမြန်တပ်ရင်း။ ([[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်|မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊]] မိုင်းတွမ်းဒေသ )<ref>{{Cite web |url=https://www.tachileik.net/mm/news/28621 |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=16 April 2024 |archive-date=9 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309013137/https://www.tachileik.net/mm/news/28621 |url-status=dead }}</ref> # အမှတ်(၅၅၄) ခြေမြန်တပ်ရင်း။ ([[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်|မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊]] မိုင်းတွမ်းဒေသ) # အမှတ် (၅၇၉) ခြေမြန်တပ်ရင်း ။ ([[မိုင်းခုတ်မြို့|မိုင်းခုတ်]]) # အမှတ် (၅၈၀) ခြေမြန်တပ်ရင်း ။ ( [[မိုင်းခုတ်မြို့|မိုင်းခုတ်]]) # အမှတ်(၄၉) ခြေလျင်တပ်ရင်း ။ ( [[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]]) # အမှတ်(၂၇၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း။ ([[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်|မိုင်းတုံမြို့နယ်]]) # အမှတ်(၂၇၈) ခြေလျင်တပ်ရင်း။ ([[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်]]) == စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} == ကိုးကား == == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} {{တပ်မတော်-stub}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ]] {{DEFAULTSORT:စကခ(၁၄)}} tw8tlnct27vledruhwxflkhglif2jum 0 87074 1045359 411817 2026-07-30T23:48:46Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045359 wikitext text/x-wiki {{For|ရှေးတိုင်းပြည်ဟောင်း|ကပိလဝတ်ပြည်}} {{Infobox settlement |name = Kapilvastu Nagarpalika |other_name = Taulīhawā तौलीहवा |native_name = कपिलवस्तु |nickname = |settlement_type = Municipality |motto = |image_skyline = Kapilavastu gate.JPG |image_caption = ကပိလဝတ်မြို့အဝင်ဂိတ် |image_flag = |image_seal = |image_map = <!-- NepalKapilbastuDistrictmap.png --> |mapsize = 300px |map_caption = Map of Kapilvastu District. Kapilavastu municipality is located within the shaded blue area. |pushpin_map = Nepal<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = နီပေါနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|Nepal}} |subdivision_type1 = [[နီပေါနိုင်ငံ ဇုန်များ|ဇုန်]] |subdivision_name1 = [[လုမ္ဗိနီဇုန်]] |subdivision_type2 = [[နီပေါနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကပိလဝတ်ခရိုင်]] |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = ၂၀၁၁ |population_footnotes = သန်းခေါင်စာရင်း |population_note = |population_total = ၃၀,၄၂၈ |population_density_km2 = |population_blank1_title= Ethnicities |timezone = [[နီပေါစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +5:45 |coordinates = {{coord|27|32|N|83|3|E|type:city_region:NP|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> |elevation_m = 107 |postal_code_type = [[စာပို့သင်္ကေတ]] |postal_code = ၃၂၈၀၀ |area_code = ၀၇၆ |website = {{URL|http://kapilvastumun.gov.np/}} |footnotes = }} '''ကပိလဝတ်''' ဟုလည်း သိကြသော '''တုံလီဟာဝါမြို့'''<ref>[http://www.myrepublica.com/news/10568 Prohibitory order withdrawn in Taulihawa - My Republica<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> သည် [[နီပေါနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊ [[ကပိလဝတ်ခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ မြူနီစပယ်မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]]နှင့် [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ]]၏ ဖွားတော်မူရာနေရာဖြစ်သော [[လုမ္ဗိနီ]]၏ အနောက်တောင်ဘက် {{convert|25|km}} အကွာခန့်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name=UNESC01997>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/news/180|title=UNESCO World Heritage Centre - World Heritage Committee Inscribes 46 New Sites on World Heritage List|author=UNESCO World Heritage Centre|work=unesco.org|accessdate=24 April 2015}}</ref><ref name=UNESCO2014>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/666|title=Lumbini, the Birthplace of the Lord Buddha|publisher=UNESCO|accessdate=1 March 2011}}</ref> ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် {{convert|107|m}} တွင် တည်ရှိပြီး<ref>{{cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/NP/0/Taulihawa.html|title=Taulihawa|work=fallingrain.com|accessdate=24 April 2015|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404075045/http://www.fallingrain.com/world/NP/0/Taulihawa.html|url-status=dead}}</ref> [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[ဥတ္တရပဒေသပြည်နယ်]]နှင့် နယ်နမိတ် ထိစပ်နေသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားဖူးခရီး]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း‎]] [[Category:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] qnrgw16edbqc35so0dgpdubnh6d0oos 0 93092 1045316 1041948 2026-07-30T16:38:58Z ~2026-42168-83 146302 1045316 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = ဘရာဇီး | Badge = <!--Please do not add File:Confederação Brasileira de Futebol (escudo).svg here without first looking at Wikipedia:Files for discussion/2016 February 18#File:Confederação Brasileira de Futebol (escudo).svg and discussing things with the administrator who closed the discussion--> | Badge_size = 150px | FIFA Trigramme = BRA | Nickname = {{nowrap|{{lang|pt|Seleção}} (The National Squad)}}<br />{{nowrap|{{lang|pt|Canarinho}} (Little [[Saffron finch|Canary]])}}<br />{{nowrap|{{lang|pt|Verde-Amarela}} (The Green and Yellow)}}<br /> | Association = {{nowrap|[[:en:Brazilian Football Confederation|CBF]]}} | Confederation = [[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]] (တောင်အမေရိက) | Coach = | Asst Manager = | Captain = | Most caps = Cafu (၁၄၂)<ref>[https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub290715_neutral.pdf “FIFA Century Club”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018144458/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub290715_neutral.pdf |date=18 October 2016 }}. FIFA. Retrieved 9 June 2018</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/cafu-intl.html |title=Marcos Evangelista de Morais "CAFU" – Century of International Appearances |publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]] |date=23 July 2006 |accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221202802/http://rsssf.com/miscellaneous/cafu-intl.html |archivedate=21 February 2009 }}</ref> | Top scorer = ပီလီ (၇၇)<ref name="apppearancesandgoals">{{cite web|title=Brazil – Record International Players|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/braz-recintlp.html|accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈|date=7 November 2008|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]}}</ref> | FIFA Rank = {{Nft rank|2|stay||date=၇ ဇွန် ၂၀၁၈}} | FIFA max = ၁ | FIFA max year = 159 times on 8 occasions<ref>23 September 1993 until 19 November 1993, 19 April 1994 until 14 June 1994, 21 July 1994 until 16 May 2001, 3 July 2002 until 14 February 2007, 18 July 2007 until 19 September 2007, 1 July 2009 until 20 November 2009, 28 April 2010 until 14 July 2010, 6 April 2017</ref> | FIFA min = ၂၂ | FIFA min date = ဇွန် ၂၀၁၃ | Elo Rank = {{Nft rank|2|down|1|date=၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၈}}<!-- Elo rankings change often and irregularly; there are no "releases" from which a team can go up or down in ranking --> | Elo max = ၁ | Elo max year = 8,640 days on 39 occasions<ref>1958–63, 1965–66, 1970–74, 1978–79, 1981–83, 1986–87, 1990, 1992, 1994–00, 2002–10, 2016–2017</ref> | Elo min = ၂၀ | Elo min date = ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ | Home Stadium = Various | pattern_la1 = _bra20H | pattern_b1 = _bra20H | pattern_ra1 = _bra20H | pattern_sh1 = _bra20h | pattern_so1 = _bra20h | leftarm1 = FFCC00 | body1 = FFCC00 | rightarm1 = FFCC00 | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bra20A | pattern_b2 = _bra20A | pattern_ra2 = _bra20A | pattern_sh2 = _bra19aw | pattern_so2 = _nikeyellow | leftarm2 = 003CFF | body2 = 003CFF | rightarm2 = 003CFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003CFF | First game = {{fb|ARG}} ၃–၀ {{fb-rt|BRA|1889}}<br>([[ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့]]၊ [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]];၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၁၄)<ref name="fifawebsitebrazilargentina">{{cite web |title=Argentina versus Brazil |url=https://www.fifa.com/worldfutbol/statisticsandrecords/headtohead/team1=ARG/team2=BRA/index.html |accessdate=5 January 2009 |publisher=FIFA.com (Fédération Internationale de Football Association) }} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> | Largest win = {{fb|BRA|1968}} ၁၄–၀ {{fb-rt|NCA}}<br>([[မက္ကဆီကိုမြို့]]၊ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]; ၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၅)<ref>{{cite web|url=http://www.eloratings.net/Brazil.htm |title=Brazil matches, ratings and points exchanged |publisher=Eloratings.net |date= |accessdate=;}}</ref> | Largest loss = {{fb|URU}} ၆–၀ {{fb-rt|BRA|1889}}<br>(Viña del Mar, [[ချီလီနိုင်ငံ]]; ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၂၀) {{fb|BRA}} [[:en:Brazil v Germany (2014 FIFA World Cup)|၁–၇]] {{fb-rt|GER}}<br>(Belo Horizonte, [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]; ၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၄) | World cup apps = ၂၁ | World cup first = ၁၉၃၀ | World cup best = ချန်ပီယံ ([[:en:1958 FIFA World Cup|၁၉၅၈]], [[:en:1962 FIFA World Cup|၁၉၆၂]], [[:en:1970 FIFA World Cup|၁၉၇၀]], [[:en:1994 FIFA World Cup|၁၉၉၄]], [[:en:2002 FIFA World Cup|၂၀၀၂]]) | Confederations cup apps = ၇ | Confederations cup first = [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|၁၉၉၇]] | Confederations cup best = Champions ([[:en:1997 FIFA Confederations Cup|၁၉၉၇]], [[:en:2005 FIFA Confederations Cup|၂၀၀၅]], [[:en:2009 FIFA Confederations Cup|၂၀၀၉]], [[:en:2013 FIFA Confederations Cup|၂၀၁၃]]) | Regional name = [[:en:Copa América|Copa América]] | Regional cup apps = ၃၅ | Regional cup first = [[:en:1916 South American Championship|၁၉၁၆]] | Regional cup best = Champions ([[:en:1919 South American Championship|၁၉၁၉]], [[:en:1922 South American Championship|၁၉၂၂]], [[:en:1949 South American Championship|၁၉၄၉]], [[:en:1989 Copa América|၁၉၈၉]], [[:en:1997 Copa América|၁၉၉၇]], [[:en:1999 Copa América|၁၉၉၉]], [[:en:2004 Copa América|၂၀၀၄]], [[:en:2007 Copa América|၂၀၀၇]]) | 2ndRegional name = [[:en:Roca Cup|Copa Roca]] / [[:en:Superclásico de las Américas|Superclásico de las Américas]] | 2ndRegional cup apps = | 2ndRegional cup first = | 2ndRegional cup best = | 3rdRegional name = [[:en:Panamerican Championship|Panamerican Championship]] | 3rdRegional cup apps = ၃ | 3rdRegional cup first = [[:en:1952 Panamerican Championship|၁၉၅၂]] | 3rdRegional cup best = Champions ([[:en:1952 Panamerican Championship|၁၉၅၂]], [[:en:1956 Panamerican Championship|၁၉၅၆]]) | medaltemplates = {{MedalTop}} {{MedalSport|Men's [[:en:Association football|football]]}} {{MedalCompetition|[[:en:Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]<ref>After 1988, the tournament has been restricted to squads with no more than 3 players over the age of 23, and these matches are not regarded as part of the national team's record, nor are caps awarded.</ref>}} {{MedalGold|[[:en:Football at the 2016 Summer Olympics|2016 Rio de Janeiro]]|[[:en:Football at the 2016 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 1984 Summer Olympics|1984 Los Angeles]]|[[:en:Football at the 1984 Summer Olympics – Men's team squads#Brazil|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 1988 Summer Olympics|1988 Seoul]]|[[:en:Football at the 1988 Summer Olympics – Men's team squads#Brazil|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 2012 Summer Olympics|2012 London]]|[[:en:Football at the 2012 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBronze|[[:en:Football at the 1996 Summer Olympics|1996 Atlanta]]|[[:en:Football at the 1996 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBronze|[[:en:Football at the 2008 Summer Olympics|2008 Beijing]]|[[:en:Football at the 2008 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBottom}} }} '''ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း'''({{lang-pt|Seleção Brasileira de Futebol}})သည် နိုင်ငံတကာကစားပွဲများ၌ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ ဘရားဇီးနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်([[:en:Brazilian Football Confederation|Brazilian Football Confederation]]) (CBF) မှ အုပ်ချုပ်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး [[ဖီဖာ]]အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး [[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]] ကို တည်ထောင်သည့် ၁၉၁၆ ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၄၆ မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ အမေရိကတိုက်များ၏ စုစည်းထားသော ကွန်ဖက်ဒရယ် တစ်ခုဖြစ်သည့် PFC ၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၇၀၊ ၁၉၉၄ နှင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်များတွင် ချန်ပီယံဆု (၅) ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ် (၁၁၄) ပွဲ ကစားခဲ့ရာတွင် အနိုင် (၇၆) ပွဲ၊ အရှုံး (၁၉) ပွဲ၊ ရမှတ် (၂၄၇) မှတ် နှင့် ဂိုးကွာခြားချက် (၁၂၉) ဂိုး ရှိသည်။ ခြေစစ်ပွဲ ကစားရန် မလိုဘဲ သို့မဟုတ် ဝင်ခွင့်မလွဲမသွေ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ အားလုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော အမျိုးသားအသင်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီဖြစ်သော ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ဖလားတွင်လည်း ၁၉၉၇၊ ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တို့တွင် ဗိုလ်စွဲကာ အအောင်မြင်ဆုံးအသင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖီဖာ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်စနစ်တွင် ဘရာဇီးသည် တစ်နှစ်တာ၏ အကောင်းဆုံးအသင်း ပထမနေရာကို (၁၄) ကြိမ်အထိ ရယူနိုင်ခဲ့သည့် စံချိန်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ဝေဖန်သူများ၊ ဘောလုံးကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ကစားသမားဟောင်း အများစုက ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဘရာဇီးအသင်းကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ အခြားသော ဘရာဇီးအသင်းများဖြစ်သည့် ၁၉၅၈-၆၂ နှင့် ၁၉၉၄-၀၂ ကာလများက အသင်းများကိုလည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးအသင်းများစာရင်းတွင် ပုံမှန်ထည့်သွင်းဖော်ပြကြသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲဝင်ပွဲစဉ် (၃၅) ပွဲဆက်တိုက် ရှုံးပွဲမရှိခဲ့ဘဲ ယင်းကမ္ဘာ့စံချိန်မှာ (၂၅) နှစ်ကြာ တည်တံ့ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နှစ်များတစ်လျှောက် ပြိုင်ဘက်ကောင်းများကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး အာဂျင်တီးနား၊ အီတလီနှင့် ဥရုဂွေးတို့နှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။ ဘရာဇီးသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပျမ်းမျှ အီလို (Elo) ဘောလုံးအဆင့်သတ်မှတ်ချက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် စတုတ္ထအမြင့်ဆုံး အီလို အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === ၁၉၁၄ မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်- အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း === သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဘရာဇီး၏ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ ရီယိုဒီဂျနေးရိုးနှင့် ဆောပိုလို ရွေးချယ်ခံအသင်းတို့နှင့် အင်္ဂလိပ်ကလပ် အက်ဆီတာစီးတီး (Exeter City) တို့အကြား ဖလူမီနန်စီ အက်ဖ်စီ (Fluminense FC) ၏ ဘောလုံးကွင်းတွင် ၁၉၁၄ ခုနှစ်က ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ပွဲစဉ်ဖြစ်သည်။ အော်စဒို ဂိုမက်စ် (Oswaldo Gomes) နှင့် အော့စ်မန် မီဒေးရိုစ် (Osman Medeiros) တို့၏ သွင်းဂိုးများဖြင့် ဘရာဇီးက ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အဆိုပါပွဲစဉ်မှာ ၃-၃ သရေကျသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ချီလီနှင့် ဥရုဂွေးတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ပွဲစဉ်များကို ကစားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကိုပါအမေရိက (Copa América) ဖြစ်လာမည့် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ ပထမဆုံးနှစ်ရပ်တွင် ၁၉၁၆ နှင့် ၁၉၁၇ ခုနှစ်များ၌ တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အာသာ ဖရီဒန်ရစ်ခ် (Arthur Friedenreich) ၏ ဂိုးသွင်းစွမ်းဆောင်ရည်ကို အဓိကထား၍ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၁၉ ပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၂၀ တွင် တတိယနေရာ၊ ၁၉၂၁ တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် ချန်ပီယံရှစ်ကို ၎င်းတို့၏ အိမ်ကွင်းတွင်ပင် ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၂၅ တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၃၀ မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်- ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားနှင့် ချန်ပီယံဆု ရာဇဝင်ကြမ်း === ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ဥရုဂွေးတွင် ကျင်းပသော ပထမဆုံး ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ရှုံးနိမ့်ပြီး အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘိုလီးဗီးယားကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ လေးနှစ်အကြာတွင် အီတလီ၌ ကျင်းပသော ၁၉၃၄ ကမ္ဘာ့ဖလား ရှုံးထွက်ပွဲစဉ်တွင် စပိန်ကို ပထမအဝိုင်း၌ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ပြင်သစ်တွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၃၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ချန်ပီယံ အီတလီကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း ဆွီဒင်ကို အနိုင်ယူပြီး တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော တောင်အမေရိက အသင်းဖြစ်ပြီး အခြားအသင်းများမှာ ဥရောပတွင် နှစ်ဆက်တိုက် ကျင်းပခြင်းကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဘရာဇီးသည် ၁၉၄၂ တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် တတိယနေရာနှင့် ၁၉၄၅ ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ စစ်ကြီးအပြီးတွင် ၁၉၄၆ ပြိုင်ပွဲ၌ ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ဘရာဇီးတွင် ကျင်းပသော ၁၉၄၉ ပြိုင်ပွဲတွင် တတိယအကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ အောင်ပွဲသည် တောင်အမေရိက ဖလားမရရှိခဲ့သော (၂၇) နှစ်တာ အချိန်ကာလကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ === ၁၉၅၀ ကမ္ဘာ့ဖလားနှင့် မာရာကာနာဇို (Maracanazo) ပွဲစဉ် === ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ဥရောပတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရန် ဘရာဇီး၏ လျှောက်လွှာသည် အတိုက်အခံ မရှိခဲ့ပေ။ ပြိုင်ပွဲ၏ အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးသည် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးရှိ မာရာကာနာကွင်းတွင် မက္ကဆီကိုကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး၊ ဆောပိုလိုရှိ ပါဆန်ဘူကွင်းတွင် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ၂-၂ သရေကျကာ၊ မာရာကာနာကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယခင်နှင့် ယခု ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများနှင့်မတူဘဲ ဤပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံကို ဆုံးဖြတ်ရန် နောက်ဆုံး အုပ်စုအဆင့်တစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ ဤအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ဆွီဒင်ကို ၇-၁ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စပိန်ကို ၆-၁ ဖြင့်လည်းကောင်း အနိုင်ယူခဲ့သည်။ မာရာကာနာကွင်းတွင် ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သော နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ဘရာဇီးအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆု ရရှိရန် အနိုင် သို့မဟုတ် သရေတစ်မှတ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ဥရုဂွေးက ဘရာဇီးကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး "မာရာကာနာဇို" ဟု လူသိများသော ပွဲစဉ်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုသည် ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် အမျိုးသား ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု ကာလတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ဘရာဇီးအသင်း၏ ပုံမှန်ဝတ်စုံဖြစ်သော အဖြူရောင်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ === ၁၉၅၁ မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်- ခေတ်မီဝတ်စုံနှင့် "ဘန်မြို့ တိုက်ပွဲ" === မာရာကာနာဇို ပွဲစဉ်၏ စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာများနောက်ပိုင်းတွင် ဘရာဇီးသည် ပီရူးနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၁၉၅၃ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၁၉၅၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် အယ်လ်ဒိုင် ရှလီ (Aldyr Schlee) ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဝတ်စုံသစ်ကို စတင်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အစိမ်းရောင် အသေးစိတ်ပါရှိသော အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီများ၊ အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုများနှင့် အဖြူရောင် ခြေအိတ်များ ပါဝင်ပြီး ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲဖြစ်သည်။ ဘရာဇီး၏ အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်နှစ်ပွဲတွင် မက္ကဆီကိုကို ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘရာဇီးသည် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံး ပွဲစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး "ဘန်မြို့ တိုက်ပွဲ" ဟုလူသိများသည့် ပွဲစဉ်၌ ဟန်ဂေရီကို ၄-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၆ နှင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲနှစ်ခုစလုံးတွင် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၅၈ မှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်- ပီလီနှင့် ပထမဆုံး ရွှေခေတ် === ဆွီဒင်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်အတွင်း ဘရာဇီးသည် ပထမဆုံး အုပ်စုပွဲစဉ်တွင် ဩစတြီးယားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် အင်္ဂလန်နှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကစားမည့် ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် အုပ်စုပွဲစဉ်မတိုင်မီ နည်းပြ ဗစ်ဆင်တီ ဖီအိုလာ (Vicente Feola) သည် ဇီတို၊ ဂါရင်ချာနှင့် ပီလီတို့ကို ပွဲထွက်လူစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပွဲစတင်သည်နှင့် ဘရာဇီးက အပြင်းအထန် ဖိအားပေးကစားခဲ့ပြီး ဂါရင်ချာ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိတွင် ရူအီ ကတ်စထရို (Ruy Castro) က ပွဲစ သုံးမိနစ်ကို "ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး သုံးမိနစ်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဗာဗာက ဘရာဇီးအတွက် ဦးဆောင်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ပွဲစဉ်ကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဝေလကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ကွာတားဖိုင်နယ် ပွဲစဉ်တွင် ပီလီက တစ်လုံးတည်းသော အနိုင်ဂိုးကို သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်ကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဆွီဒင်ကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ တိုက်ကြီးပြင်ပတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရရှိသည့် ပထမဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပီလီက ယင်းအခမ်းအနားကို "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အရွယ်ရောက်လာခြင်း" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ် နှစ်ခုတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပထမပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယနှင့် ဒုတိယပြိုင်ပွဲတွင် တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ချီလီနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမအုပ်စု ပွဲစဉ်တွင် မက္ကဆီကိုကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့သည်။ ပီလီသည် ဒုတိယပွဲစဉ်တွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသော ပြိုင်ပွဲများတွင် ဆက်လက်မကစားနိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် နောက်ဆုံးအုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်တွင် စပိန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အင်္ဂလန်ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ချီလီကို ၄-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ဒုတိယမြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆုကို ဆက်လက်ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဘိုလီးဗီးယားတွင် ကျင်းပသော ၁၉၆၃ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်၌ ကျင်းပသော ၁၉၆၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဘရာဇီးအတွက် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အဆိုးရွားဆုံး ခြေစွမ်းပြမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူဂေးရီးယားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် ဟန်ဂေရီကို ၃-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲမှာ ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကစားဟန်များဖြင့် မှတ်မိနေခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီနှင့် ကစားရာတွင် ပေါ်တူဂီနောက်ခံလူများ၏ ကြမ်းတမ်းသော ဖျက်ထုတ်မှုများကြောင့် ပီလီသည် ပွဲစဉ်နှင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးက ပွဲစဉ်ကို ၃-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကမ္ဘာ့ဖလား အုပ်စုအဆင့်မှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပီလီက သူသည် နောက်ထပ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ဆုံး၌ သူသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံ ဘရာဇီးအသင်းကို ဝေဖန်သူအများစုက သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ဘောလုံးအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ မက္ကဆီကို၌ ကျင်းပသော ၁၉၇၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် သမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားအသင်းဟု ကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသည့် အသင်းကို ပွဲထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသင်းကို ပီလီ၊ အသင်းခေါင်းဆောင် ကားလို့စ် အယ်လ်ဘာတို တောရက်စ် (Carlos Alberto Torres)၊ ဂျိုင်ဇင်ဟို (Jairzinho)၊ တိုစောင်း (Tostão)၊ ဂါဆင် (Gérson) နှင့် ရီဗယ်လီနို (Rivellino) တို့က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသင်းသည် အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်များဖြစ်သော ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို ၄-၁၊ အင်္ဂလန်ကို ၁-၀ (ဂေါ်ဒန်ဘန့်၏ နာမည်ကြီး ကာကွယ်မှုကြားမှ) နှင့် ရိုမေးနီးယားကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ပွဲစဉ် ၆ ပွဲစလုံး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပီရူးကို ၄-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေးကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် အီတလီကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျိုင်ဇင်ဟိုသည် ပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက် စုစုပေါင်း သွင်းဂိုးအများဆုံးတွင် ခုနစ်ဂိုးဖြင့် ဒုတိယနေရာ ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား ပွဲစဉ်တိုင်းတွင် ဂိုးသွင်းယူနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော ကစားသမားဖြစ်ပြီး ပီလီက လေးဂိုးဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဇူးလ် ရီမေး (Jules Rimet) ဖလားကို သုံးကြိမ်မြောက် ရယူနိုင်သည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ယင်းက ၎င်းတို့အား ဖလားကို သိမ်းဆည်းခွင့် ပေးခဲ့သည်။ အစားထိုးဖလားကို တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘရာဇီးအနေဖြင့် နောက်ထပ် ၂၄ နှစ်ကြာမှသာ ဖလားကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဇူးလ် ရီမေး ဖလားကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ဘရာဇီးလေးရာ (CBF) ထံမှ ခိုးယူခံခဲ့ရပြီး ဘယ်သောအခါမှ ပြန်မရခဲ့ပေ။ CBF အား နောက်ပိုင်းတွင် ပုံစံတူ ဖလားတစ်ဆူ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ === ၁၉၇၁ မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်- ပထမဆုံး ဖလားမရသည့် ကာလ === ပီလီနှင့် ၁၉၇၀ အသင်းမှ အခြားကြယ်ပွင့်များ အနားယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် အနောက်ဂျာမနီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၇၄ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် စကော့တလန်တို့နှင့် ဂိုးမရှိသရေကျပြီးနောက် ပထမအုပ်စုအဆင့်တွင် ဇိုင်ယာကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဘရာဇီးက အုပ်စုဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက အရှေ့ဂျာမနီကို ၁-၀ နှင့် အာဂျင်တီးနားကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း နယ်သာလန်ကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲတွင် ပိုလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၇၅ ကိုပါအမေရိကတွင် တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၇၈ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမအုပ်စုအဆင့်တွင် ဆွီဒင်နှင့် ၁-၁ သရေကျကာ၊ စပိန်နှင့် ၀-၀ သရေကျပြီး ဩစတြီးယားကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ပထမအဆင့်တွင် ဘရာဇီးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ အုပ်စုကို အနိုင်မရရှိခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ပီရူးကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအိမ်ရှင် အာဂျင်တီးနားနှင့် ၀-၀ သရေကျကာ ပိုလန်ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အာဂျင်တီးနားသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကျင်းပသည့် ပွဲစဉ်၌ ပီရူးကို ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ထို့ကြောင့် အာဂျင်တီးနားသည် ဘရာဇီးကို အနိုင့်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်ပိုင်းတွင် တတိယနေရာလုပွဲ၌ အီတလီကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲတွင် ရှုံးပွဲမရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော အသင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲ မရှိဘဲ ၁၉၇၉ ကိုပါအမေရိကတွင် တတိယနေရာ၌ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ စပိန်တွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၈၂ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲ၏ အကြိုက်ဆုံးအသင်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ၊ စကော့တလန်ကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ နယူးဇီလန်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ပထမအုပ်စုအဆင့်ကို အလွယ်တကူ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးသည် အာဂျင်တီးနားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း ဘာစီလိုနာတွင် အီတလီကို ၃-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကွင်း၏ အမည်ကို ရည်ညွှန်း၍ "ဆာရီယာ၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ" ဟုခေါ်သော ပွဲစဉ်တွင် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဆိုကရာတီးစ် (Sócrates)၊ Zico၊ Falcão နှင့် Toninho Cerezo တို့၏ ကွင်းလယ်လူများနှင့်အတူ ၁၉၈၂ အသင်းကို ကမ္ဘာ့ဖလား မရရှိခဲ့သော အကောင်းဆုံးအသင်းအဖြစ် အမှတ်ရနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ထားသော အိမ်ရှင်မရှိသည့် တတိယနှင့် နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည့် ၁၉၈၃ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ဖလားကို ဥရုဂွေးထံ လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဆိုကရာတီးစ်နှင့် ဇီကို အပါအဝင် ကစားသမားအများစုသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ မက္ကဆီကို ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားရန် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ဆဲဖြစ်ပြီး လေးနှစ်ကထက် ခုခံကာကွယ်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်ကာ အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်သုံးပွဲ (စပိန်ကို ၁-၀၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားကို ၁-၀ နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန်ကို ၃-၀) ကို ဂိုးမပေးရဘဲ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ပိုလန်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် မစ်ရှယ် ပလာတီနီ ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်အသင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပွဲချိန်အတွင်း ၁-၁ သရေကျခဲ့ပြီး ဇီကို ပင်နယ်တီ လွဲချော်ခဲ့ကာ အချိန်ပိုတွင် ဂိုးမရှိသရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဘရာဇီးက ၄-၃ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၈၇ ကိုပါအမေရိကတွင် ပဉ္စမနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ကိုပါအမေရိကကို ရရှိခဲ့ကာ ဘရာဇီး၏ တရားဝင် ဖလားမရရှိခဲ့သော ၁၉ နှစ်တာ အချိန်ကာလကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ အီတလီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးကို ၁၉၈၉ ကိုပါအမေရိကတွင် နည်းပြဖြစ်ခဲ့သူ ဆီဘက်စတီယန် လာဇာရိုနီ (Sebastião Lazaroni) က နည်းပြခဲ့သည်။ အဓိကသင်္ကေတမှာ ကွင်းလယ်လူ ဒွန်ဂါ (Dunga)၊ တိုက်စစ်မှူး ကာရီကာ (Careca) နှင့် ဗဟိုနောက်ခံလူ သုံးဦးတို့ပါဝင်သော ခုခံကာကွယ်ရေး စနစ်တစ်ခုဖြင့် အသင်းတွင် ဖန်တီးမှု အားနည်းသော်လည်း ဆွီဒင်ကို ၂-၁၊ ကွန်စတာရီကာကို ၁-၀ နှင့် စကော့တလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဒုတိယအဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တူရင်တွင် ဒီယိုဂို မာရာဒိုနာ ဦးဆောင်သော အာဂျင်တီးနားကို ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ကလော်ဒီယို ကန်နီဂျီယာ (Claudio Caniggia) ၏ သွင်းဂိုးကြောင့် တောင်အမေရိက ပြိုင်ဘက်ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ချီလီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၁ ကိုပါအမေရိကတွင် အာဂျင်တီးနားကို ဖလားလက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အီကွေဒေါတွင် ကျင်းပသော ၁၉၉၃ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အာဂျင်တီးနားအား ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင် ဘရာဇီးသည် ဘိုလီးဗီးယားကို လာပါ့ဇ်တွင် ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ခြေစစ်ပွဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ရိုမာရီယို၏ သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးဖြင့် မာရာကာနာတွင် ဥရုဂွေးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၉၄ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်- ဒုတိယ ရွှေခေတ် === ဘရာဇီးသည် ကမ္ဘာ့ဖလားလည်းမရ၊ ဗိုလ်လုပွဲလည်း မတက်ရောက်နိုင် ဖြစ်သည်မှာ (၂၄) နှစ်တိုင်တိုင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ရုန်းကန်မှုများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၄ ပြိုင်ပွဲတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် တိုက်စစ်တွင် ရိုမာရီယို (Romário) နှင့် ဘီဘီတို (Bebeto)၊ ကွင်းလယ်တွင် အသင်းခေါင်းဆောင် ဒွန်ဂါ (Dunga)၊ ဂိုးသမား ကလော်ဒီယို တာဖာရယ် (Cláudio Taffarel) နှင့် နောက်ခံလူ ဂျော်ဂျင်ဟို (Jorginho) တို့ ဦးဆောင်သော ခိုင်မာသည့်အသင်းက ထိုအချိန်က စံချိန်တင် (၄) ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ရုရှားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ စတင်ခဲ့ပြီးနောက် ကင်မရွန်းကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆွီဒင်နှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်သည် ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့က စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသော ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် အမေရိကန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်း၊ ဒါးလက်စ်တွင် ကျင်းပသော ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် နယ်သာလန်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းနှင့် ပက်ဆာဒီနာ၏ ရို့စ်ဘောင်လ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် အုပ်စုအဆင့် ပြန်လည်ရင်ဆိုင်ရသည့် ဆွီဒင်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက် တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းက ပက်ဆာဒီနာတွင် ဘရာဇီးနှင့် အီတလီတို့ ဗိုလ်လုပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော အပူချိန်တွင် ကစားခဲ့သည့် ပွဲစဉ်သည် ဂိုးမရှိသရေကျသွားခဲ့ပြီး ဖရန်ကို ဘာရီစီ ဦးဆောင်သော အီတလီ ခံစစ်က ရိုမာရီယိုကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ကာ ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး အီတလီ၏ နောက်ဆုံးပင်နယ်တီကို ရိုဘတ်တို ဘတ်ဂီယို လွဲချော်ခဲ့သောကြောင့် ဘရာဇီးတို့ ချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အနိုင်ရ ဘရာဇီးအသင်းသည် အခြားသော ကမ္ဘာ့ဖလား အနိုင်ရ အသင်းများကဲ့သို့ ဘရာဇီးတွင် မြင့်မားသော လေးစားမှုကို မရရှိခဲ့ပေ။ ဖိုးဖိုးတူး (FourFourTwo) မဂ္ဂဇင်းက ၁၉၉၄ အသင်းကို ဘရာဇီးလ်တို့၏ ထုံးစံအတိုင်း တိုက်စစ်ဆင် ကစားဟန်ထက် လက်တွေ့ကျပြီး ခုခံကာကွယ်သည့် ကစားဟန်ကို အသုံးပြုခဲ့သောကြောင့် ဘရာဇီးတွင် "ချစ်ခင်မှု မခံရသော" အသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ဘရာဇီးသည် အိမ်ရှင် ဥရုဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ၁၉၉၅ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၉၇ ပြိုင်ပွဲ၌ ဘိုလီးဗီးယားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ဘရာဇီးပြင်ပတွင် ကျင်းပသော ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ဘရာဇီး ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ဘရာဇီးသည် ဩစတြေးလျကို ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားတွင် ကျင်းပသည့် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ကမ္ဘာ့ဖလားကို လက်ရှိချန်ပီယံအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ဘရာဇီးသည် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ စကော့တလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ၊ မော်ရိုကိုကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ နော်ဝေးကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အုပ်စုဗိုလ်ဖြစ်ခဲ့သော ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဒိန်းမတ်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ထို့နောက် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ၁-၁ သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် နယ်သာလန်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံး ကစားသမား ရော်နယ်ဒို (Ronaldo) သည် ဗိုလ်လုပွဲသို့ မရောက်မီ သွင်းဂိုး (၄) ဂိုးနှင့် ဖန်တီးမှု (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲ မစတင်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် ရော်နယ်ဒို တက်ယောင်ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသောကြောင့် ဗိုလ်လုပွဲစဉ်မှာ အရိပ်မိုးခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒို မပါဝင်သော ပွဲထွက်လူစာရင်းကို အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင် ကမ္ဘာ့မီဒီယာများသို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း သူကောင်းမွန်နေပြီဖြစ်ပြီး ကစားလိုကြောင်း တောင်းပန်ခဲ့ပြီးနောက် နည်းပြက ရော်နယ်ဒိုကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဇီဒန်း ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်အသင်းက ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ပါရာဂွေးတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၉ ကိုပါအမေရိက ဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဥရုဂွေးကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ရရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၉ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် အိမ်ရှင် မက္ကဆီကိုကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ကိုလံဘီယာတွင် ကျင်းပသော ၂၀၀၁ ကိုပါအမေရိက ဖလား ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဟွန်ဒူးရပ်စ်ကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ အဆိုပါအသင်းသည် ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင်လည်း ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ဗင်နီဇွဲလားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးမှသာ နေရာတစ်ခုကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့ ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဘရာဇီးတို့ အုပ်စုတွင် ရမှတ် (၉) မှတ်၊ အနိုင် (၃) ပွဲဖြင့် ထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသွားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အုပ်စုအဆင့်ကို တောင်ကိုရီးယားတွင် ကစားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ အူဆန်တွင် တူရကီနှင့် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်တွင် တူရကီမှ ဟာကန် အွန်ဆယ် (Hakan Ünsal) က ၎င်း၏ ခြေထောက်ကို ကန်ခဲ့ပြီးနောက် ရီဗယ်ဒို (Rivaldo) သည် မျက်နှာကို ဖုံးအုပ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားခဲ့သည်။ ရီဗယ်ဒိုသည် ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ဟန်ဆောင်မှုအတွက် ပေါင် (၅,၁၈၀) ဒဏ်ငွေ တပ်ခံခဲ့ရပြီး ဟန်ဆောင်လဲချခြင်း ကို အပြစ်ပေးခံရသည့် ဖီဖာ၏ ပထမဆုံး ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်မှလိုက်ကစားကာ တူရကီကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းနောက် တရုတ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ကော်စတာရီကာကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရှုံးထွက်အဆင့် ပွဲစဉ်များအတွက် ဘရာဇီးသည် ဂျပန်သို့သွားရောက်ခဲ့ပြီး ကိုဘေးတွင် ဘယ်လ်ဂျီယံကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှီဆူအိုက တွင် ကွာတားဖိုင်နယ်၌ အင်္ဂလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး အနိုင်ဂိုးမှာ ရော်နယ်ဒင်ဟို (Ronaldinho) ၏ ကိုက် (၄၀) အကွာမှ အလွတ်တည်ကန်ဘောမှ ရခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ရော်နယ်ဒိုမှာလည်း အနီကတ်ဖြင့် ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ဆီမီးဖိုင်နယ်မှာ ဆိုဒ်တမ တွင် တူရကီနှင့် ကစားခဲ့ရပြီး အုပ်စုအဆင့် ပြန်လည်ရင်ဆိုင်ရမှုတွင် ဘရာဇီးက ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ တတိယမြောက် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲမှာ ယိုကိုဟားမားတွင် ဂျာမနီနှင့် ကစားခဲ့ရပြီး ရော်နယ်ဒိုက ဘရာဇီး၏ ၂-၀ အနိုင်ပွဲတွင် သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးစလုံးကို သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒိုသည် သွင်းဂိုး (၈) ဂိုးဖြင့် ပြိုင်ပွဲ၏ ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု (Golden Shoe) ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ခရီးစဉ်၏ အထင်ရှားဆုံး အချက်များထဲတွင် '''"အာ''' '''သုံးယောက်"''' (Three R's) (ရော်နယ်ဒို၊ ရီဗယ်ဒိုနှင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို) တို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်သည် ဘရာဇီး၏ ပဉ္စမမြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့အထိ ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးရရှိမှု ဖြစ်ကာ အဆိုပါ အောင်မြင်မှုကြောင့် တစ်နှစ်တာ၏ အကောင်းဆုံးအသင်းအဖြစ် လော်ရီယက်စ် ကမ္ဘာ့အားကစားဆု (Laureus World Sports Award) ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ === ၂၀၀၆ မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်- ဒုတိယ ဖလားမရသည့် ကာလ === အာရှတွင် ကမ္ဘာ့ဖလား ရရှိပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ပီရူးတွင် ကျင်းပသော ၂၀၀၄ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ရရှိခဲ့ပြီး ဗိုလ်လုပွဲတွင် အန်ဒရီယာနို (Adriano) ၏ နောက်ကျသွင်းဂိုးကြောင့် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီးနောက် အာဂျင်တီးနားကို ပင်နယ်တီဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပြိုင်ပွဲ လေးခုတွင် ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် အနိုင်ရရှိမှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ဒုတိယအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ မန်နေဂျာ ကားလို့စ် အယ်လ်ဘာတို ပါရီရာ (Carlos Alberto Parreira) သည် ၄-၂-၂-၂ ပုံစံဖြင့် အသင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ "မှော်အတတ် လေးဦး" (Magic Quartet) ဟု အမည်ပေးထားပြီး တိုက်စစ်ကို ရော်နယ်ဒို၊ အန်ဒရီယာနို၊ ကာကာ (Kaká) နှင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို တို့ ကစားသမားလေးဦးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဂျာမနီတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် အုပ်စုပွဲစဉ် သုံးပွဲစလုံးဖြစ်သော ခရိုအေးရှား (၁-၀)၊ ဩစတြေးလျ (၂-၀) နှင့် ဂျပန် (၄-၁) တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒိုက နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလားအားလုံးတွင် သွင်းယူသည့် စံချိန်နှင့် တူညီခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ဂါနာကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒို၏ သွင်းဂိုးမှာ ကမ္ဘာ့ဖလားသမိုင်းတွင် ၎င်း၏ ၁၅ ဂိုးမြောက် ဖြစ်ပြီး စံချိန်တင်ခဲ့ကာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကလိုဆေး (Miroslav Klose) က ကျော်ဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်သား သီယာရီ ဟန်နရီ (Thierry Henry) ၏ သွင်းဂိုးကြောင့် ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဒွန်ဂါ (Dunga) ကို ဘရာဇီး၏ အသင်းမန်နေဂျာအသစ်အဖြစ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် အာဂျင်တီးနားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗင်နီဇွဲလားတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၇ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အကြာတွင် ဘရာဇီးသည် အမေရိကန်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ၂၀၀၉ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ တောင်အာဖရိကတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမဆုံး ပွဲစဉ်နှစ်ပွဲဖြစ်သော မြောက်ကိုရီးယား (၂-၁) နှင့် အိုင်ဗရီကို့စ် (၃-၁) တို့ကို အသီးသီး အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီနှင့် ကစားမည့် ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်မှာ ၀-၀ သရေကျသွားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် နယ်သာလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် မာနို မီနီဇက်စ် (Mano Menezes) ကို ဘရာဇီး၏ နည်းပြအသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၁ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ကွာတားဖိုင်နယ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးသည် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဂိုးတစ်ဂိုးမှ မသွင်းယူနိုင်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နည်းပြ မာနို မီနီဇက်စ်ကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး လူးဝစ် ဖိလစ်ပီ စကိုလာရီ (Luiz Felipe Scolari) ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘရာဇီးသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် ၂၂ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားတွင် ဘရာဇီးက ဗိုလ်လုပွဲတွင် စပိန်ကို အနိုင်ယူကာ ဖလားကို ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရကာ ၎င်းတို့၏ စတုတ္ထမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ === ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား === မိမိတို့၏ အိမ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် ခရိုအေးရှားနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့ရာ မာဆယ်လို၏ အုန်းဂိုးအပြင်နေမာ၏ သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးနှင့် အော်စကာ၏ သွင်းဂိုးတစ်ဂိုးတို့ကြောင့် ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ အစပျိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မက္ကဆီကိုနှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့ပြီး ကင်မရွန်းကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ရှုံးထွက်အဆင့် တက်ရောက်မှုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ၁-၁ သရေကျခဲ့ပြီးနောက် နောက်တစ်ဆင့်သို့ တက်ရောက်ရန် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် တောင်အမေရိက ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော ကိုလံဘီယာကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပွဲချိန်ပြီးခါနီးတွင် ဟွမ် ကာမီလို ဇူနီဂါ၏ ဖျက်ထုတ်မှုကြောင့် နေမာသည် ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိသွားခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသည့် ပြိုင်ပွဲများတွင် ဆက်လက်မကစားနိုင်တော့ဘဲ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဆယ်လီဆောင်း (Seleção) အသင်းသည် ဂျာမနီကို ၇-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး ရှုံးနိမ့်မှုဖြစ်ကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်ကစားရသည့် ပွဲစဉ်များတွင် ပထမဆုံး အိမ်ကွင်း အရှုံးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်က ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သော မာရာကာနာဇို ပွဲစဉ်နှင့် ပွဲကျင်းပရာ မီနီယောင်း (Mineirão) ကွင်းကို အစွဲပြု၍ မီနီယောင်းနာဇို (Mineirazo) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းပွဲစဉ်တွင် ကလိုဆေး သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးမှာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် ဂိုးသွင်းအများဆုံး ၁၆ ဂိုးမြောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည်မှာ ရော်နယ်ဒိုကြီး (R9) သည် Rede Globo အတွက် သုံးသပ်သူအဖြစ် ကွင်းအတွင်း၌ ရှိနေခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲတွင် နယ်သာလန်ကို ၃-၀ ဖြင့် ဆက်လက် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် စကိုလာရီက ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ === ၂၀၁၄ မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်- ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အပြီး === ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒွန်ဂါ (Dunga) သည် ဘရာဇီး၏ မန်နေဂျာသစ်အဖြစ် ကြေညာခံခဲ့ရပြီး အမျိုးသားအသင်းကို ဦးဆောင်ရန် ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ချီလီတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၅ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်ရန် အုပ်စု စီ (Group C) တွင် ပထမနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်တစ်ဆင့်တွင် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ထပ်မံ ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၆ ကိုပါအမေရိက ဆင်တန်နီယို (Copa América Centenario) တွင် ဘရာဇီးသည် အီကွေဒေါနှင့် ဂိုးမရှိသရေကျကာ အစပြုခဲ့ပြီးနောက် ဟေတီကို ၇-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရှုံးထွက်အဆင့် တက်ရောက်ရန် သရေတစ်မှတ်သာ လိုအပ်သော်လည်း ဘရာဇီးသည် ရာအူလ် ရူဒီယက်ဇ်၏ ၇၅ မိနစ်သွင်းဂိုးကြောင့် ပီရူးကို ၁-၀ ဖြင့် အငြင်းပွားဖွယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုကြောင့် ၁၉၈၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အုပ်စုအဆင့်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရပြီး ဒွန်ဂါလည်း အမျိုးသားအသင်းမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တီတီ (Tite) သည် ဒွန်ဂါ၏နေရာတွင် ဘရာဇီး၏ မန်နေဂျာအဖြစ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ၁-၁ သရေကျကာ၊ ကော်စတာရီကာ (၂-၀) နှင့် ဆားဘီးယား (၂-၀) တို့ကို အနိုင်ယူပြီး အုပ်စုထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် မက္ကဆီကိုကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသော်လည်း တီတီသည် နည်းပြအဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ကိုပါအမေရိကကို အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခဲ့ပြီး အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် ဘိုလီးဗီးယားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ကာ အဆိုပါပွဲစဉ်တွင် အဖြူရောင်ဝတ်စုံကို ထင်ရှားစွာ ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗင်နီဇွဲလားနှင့် ဂိုးမရှိသရေကျပြီး ပီရူးကို ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြိုင်ဘက် အာဂျင်တီးနားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ပီရူးကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ကိုပါအမေရိက ဖလား (၉) ကြိမ်မြောက်နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြိုင်ပွဲတွင် ဗိုလ်လုပွဲ၌ ပင်နယ်တီမှ ပေးဂိုးတစ်ဂိုးတည်းသာ ပေးခဲ့ရသည်။ နောက်လာမည့် ကိုပါအမေရိကကို မူလက နောက်တစ်နှစ်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုလံဘီယာနှင့် အာဂျင်တီးနားတို့က အိမ်ရှင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ဘရာဇီးက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲသို့ ထပ်မံရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယခုတစ်ကြိမ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကာ ဘရာဇီးအနေဖြင့် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကိုပါအမေရိက ဖလားကို မရရှိခဲ့ခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ဆားဘီးယား (၂-၀)၊ ဆွစ်ဇာလန် (၁-၀) တို့ကို အနိုင်ယူပြီး ကင်မရွန်းကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ အုပ်စု ပထမနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် တောင်ကိုရီးယားကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ကာ ခရိုအေးရှားနှင့် ၁-၁ သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားမှ ထွက်ခွာရပြီးနောက် တီတီသည် နည်းပြချုပ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ === ၂၀၂၃ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်- မကြာသေးမီက နှစ်များ === တီတီ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ရာမွန် မီနီဇက်စ် (Ramon Menezes) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လမှ ဇူလိုင်လအထိ မန်နေဂျာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဖာနန်ဒို ဒီနစ်ဇ် (Fernando Diniz) ဖြင့် အစားထိုး ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဒီနစ်ဇ်၏ တာဝန်ယူမှုမှာ ဘရာဇီးက အာဂျင်တီးနားကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုမှာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲများတွင် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး အိမ်ကွင်း အရှုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် CBF သည် ဒိုရီဗယ် ဂျူနီယာ (Dorival Júnior) ကို မန်နေဂျာအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၄ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ကော်စတာရီကာနှင့် ၀-၀ သရေကျကာ၊ ပါရာဂွေးကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ကိုလံဘီယာနှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၀-၀ သရေကျပြီးနောက် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေး၏ ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်ဖြင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဒိုရီဗယ်သည် မိုနူမန်တယ် ဒီ နူးညက်ဇ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၄-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် အီတလီလူမျိုး နည်းပြ ကာလို အန်ဆယ်လော့တီ (Carlo Ancelotti) ကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပါရာဂွေးကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ == အသင်း၏ ပုံရိပ်နှင့် ဝတ်စုံများ == ဘရာဇီး၏ ပထမဆုံး အသင်းဝတ်စုံ အရောင်မှာ အပြာစင်းပါသော အဖြူရောင်ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၅၀ ကမ္ဘာ့ဖလား မာရာကာနာ ပွဲစဉ်တွင် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အဆိုပါအရောင်မှာ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ကင်းမဲ့သည်ဟု ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီး အားကစား ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် Correio da Manhã သတင်းစာက ဘရာဇီးအလံ၏ အရောင်လေးရောင်ပါဝင်သည့် ဝတ်စုံသစ်ကို ဒီဇိုင်းဆွဲရန် ပြိုင်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိသည့် ဒီဇိုင်းမှာ အစိမ်းရောင် အနားကွပ်နှင့် အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီ၊ အဖြူရောင် အနားကွပ်ပါသည့် အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုဖြစ်ပြီး ဆာပေါ်လာမှ အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ် အယ်လ်ဒိုင် ဂါစီယာ ရှလီ (Aldyr Garcia Schlee) က ရေးဆွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အရောင်သစ်များကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ချီလီနှင့် ကစားသော ပွဲစဉ်တွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်သည်။ Topper သည် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက် ၁၉၉၁ ဝေလနှင့် ကစားသောပွဲအထိ ဘရာဇီးဝတ်စုံကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး Umbro သည် အောက်တိုဘာ ၁၉၉၁ ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ပွဲမတိုင်မီထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ Nike သည် ၁၉၉၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကိုပါအမေရိက နှင့် ၁၉၉၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် ဝတ်စုံများကို စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဝတ်စုံ အရောင်အဖြစ် အပြာနှင့် အဖြူရောင်ကို အသုံးပြုခြင်းမှာ ပေါ်တူဂီ ဘုရင်စနစ်ကို အစွဲပြု၍ ၁၉၃၀ ခုနှစ်များကတည်းက စတင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် မထင်မှတ်ပဲ အမြဲတမ်း ဒုတိယရွေးချယ်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘရာဇီး၏ ပြိုင်ဘက်မှာ အဝါရောင်ဝတ်ဆင်သည့် ဆွီဒင်ဖြစ်ပြီး အိမ်ရှင်ဖြစ်သောကြောင့် အဝါရောင်ဝတ်ဆင်ခွင့် ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဒုတိယဝတ်စုံ မပါရှိသော ဘရာဇီးသည် အပြာရောင် ရှပ်အင်္ကျီများကို အလျင်အမြန် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီများမှ တံဆိပ်များကို ဖြုတ်ကာ ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း]] [[Category:ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစား]] 6fpo981yv4pb3j129n0re7xhxlc3c8i 1045327 1045316 2026-07-30T19:15:29Z Font8388608 136669 [[Special:Contributions/~2026-42168-83|~2026-42168-83]] ([[User talk:~2026-42168-83|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1045316|1045316]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် Revert vandalism 1045327 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = ဘရာဇီး | Badge = <!--Please do not add File:Confederação Brasileira de Futebol (escudo).svg here without first looking at Wikipedia:Files for discussion/2016 February 18#File:Confederação Brasileira de Futebol (escudo).svg and discussing things with the administrator who closed the discussion--> | Badge_size = 150px | FIFA Trigramme = BRA | Nickname = {{nowrap|{{lang|pt|Seleção}} (The National Squad)}}<br />{{nowrap|{{lang|pt|Canarinho}} (Little [[Saffron finch|Canary]])}}<br />{{nowrap|{{lang|pt|Verde-Amarela}} (The Green and Yellow)}}<br /> | Association = {{nowrap|[[:en:Brazilian Football Confederation|CBF]]}} | Confederation = [[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]] (တောင်အမေရိက) | Coach = Tite<ref>[http://globoesporte.globo.com/futebol/selecao-brasileira/noticia/2016/06/tite-aceita-proposta-e-e-o-substituto-de-dunga-no-comando-da-selecao.html "Tite aceita proposta e é substituto de Dunga no comando da Seleção"], globoesporte.com, 15 June 2016, Retrieved on 15 June 2016</ref> | Asst Manager = Sylvinho | Captain = ''Various''<ref>{{cite web|url=https://globoesporte.globo.com/futebol/selecao-brasileira/noticia/marquinhos-sera-o-capitao-do-brasil-na-despedida-das-eliminatorias.ghtml |publisher=Globoesporte.com |title = Marquinhos será o capitão do Brasil na despedida das eliminatórias contra o Chile |date=9 October 2017 |accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ }}</ref><ref>{{Cite web | title = FIFA World Cup Russia 2018 - Brazil vs Switzerland: Marcelo will be Brazil's captain for their opener in Russia | first1 = J.I.| last1 = García-Ochoa| first2 = Chris | last2 = Winterburn | work = Marca | date = 18 June 2018 | accessdate = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ | url = http://www.marca.com/en/world-cup/2018/06/16/5b2539c2268e3eba668b4595.html}}</ref> | Most caps = Cafu (၁၄၂)<ref>[https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub290715_neutral.pdf “FIFA Century Club”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018144458/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub290715_neutral.pdf |date=18 October 2016 }}. FIFA. Retrieved 9 June 2018</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/cafu-intl.html |title=Marcos Evangelista de Morais "CAFU" – Century of International Appearances |publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]] |date=23 July 2006 |accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221202802/http://rsssf.com/miscellaneous/cafu-intl.html |archivedate=21 February 2009 }}</ref> | Top scorer = ပီလီ (၇၇)<ref name="apppearancesandgoals">{{cite web|title=Brazil – Record International Players|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/braz-recintlp.html|accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈|date=7 November 2008|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]}}</ref> | FIFA Rank = {{Nft rank|2|stay||date=၇ ဇွန် ၂၀၁၈}} | FIFA max = ၁ | FIFA max year = 159 times on 8 occasions<ref>23 September 1993 until 19 November 1993, 19 April 1994 until 14 June 1994, 21 July 1994 until 16 May 2001, 3 July 2002 until 14 February 2007, 18 July 2007 until 19 September 2007, 1 July 2009 until 20 November 2009, 28 April 2010 until 14 July 2010, 6 April 2017</ref> | FIFA min = ၂၂ | FIFA min date = ဇွန် ၂၀၁၃ | Elo Rank = {{Nft rank|2|down|1|date=၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၈}}<!-- Elo rankings change often and irregularly; there are no "releases" from which a team can go up or down in ranking --> | Elo max = ၁ | Elo max year = 8,640 days on 39 occasions<ref>1958–63, 1965–66, 1970–74, 1978–79, 1981–83, 1986–87, 1990, 1992, 1994–00, 2002–10, 2016–2017</ref> | Elo min = ၂၀ | Elo min date = ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ | Home Stadium = Various | pattern_la1 = _bra20H | pattern_b1 = _bra20H | pattern_ra1 = _bra20H | pattern_sh1 = _bra20h | pattern_so1 = _bra20h | leftarm1 = FFCC00 | body1 = FFCC00 | rightarm1 = FFCC00 | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bra20A | pattern_b2 = _bra20A | pattern_ra2 = _bra20A | pattern_sh2 = _bra19aw | pattern_so2 = _nikeyellow | leftarm2 = 003CFF | body2 = 003CFF | rightarm2 = 003CFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003CFF | First game = {{fb|ARG}} ၃–၀ {{fb-rt|BRA|1889}}<br>([[ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့]]၊ [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]];၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၁၄)<ref name="fifawebsitebrazilargentina">{{cite web |title=Argentina versus Brazil |url=https://www.fifa.com/worldfutbol/statisticsandrecords/headtohead/team1=ARG/team2=BRA/index.html |accessdate=5 January 2009 |publisher=FIFA.com (Fédération Internationale de Football Association) }} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> | Largest win = {{fb|BRA|1968}} ၁၄–၀ {{fb-rt|NCA}}<br>([[မက္ကဆီကိုမြို့]]၊ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]; ၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၅)<ref>{{cite web|url=http://www.eloratings.net/Brazil.htm |title=Brazil matches, ratings and points exchanged |publisher=Eloratings.net |date= |accessdate=;}}</ref> | Largest loss = {{fb|URU}} ၆–၀ {{fb-rt|BRA|1889}}<br>(Viña del Mar, [[ချီလီနိုင်ငံ]]; ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၂၀) {{fb|BRA}} [[:en:Brazil v Germany (2014 FIFA World Cup)|၁–၇]] {{fb-rt|GER}}<br>(Belo Horizonte, [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]; ၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၄) | World cup apps = ၂၁ | World cup first = ၁၉၃၀ | World cup best = ချန်ပီယံ ([[:en:1958 FIFA World Cup|၁၉၅၈]], [[:en:1962 FIFA World Cup|၁၉၆၂]], [[:en:1970 FIFA World Cup|၁၉၇၀]], [[:en:1994 FIFA World Cup|၁၉၉၄]], [[:en:2002 FIFA World Cup|၂၀၀၂]]) | Confederations cup apps = ၇ | Confederations cup first = [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|၁၉၉၇]] | Confederations cup best = Champions ([[:en:1997 FIFA Confederations Cup|၁၉၉၇]], [[:en:2005 FIFA Confederations Cup|၂၀၀၅]], [[:en:2009 FIFA Confederations Cup|၂၀၀၉]], [[:en:2013 FIFA Confederations Cup|၂၀၁၃]]) | Regional name = [[:en:Copa América|Copa América]] | Regional cup apps = ၃၅ | Regional cup first = [[:en:1916 South American Championship|၁၉၁၆]] | Regional cup best = Champions ([[:en:1919 South American Championship|၁၉၁၉]], [[:en:1922 South American Championship|၁၉၂၂]], [[:en:1949 South American Championship|၁၉၄၉]], [[:en:1989 Copa América|၁၉၈၉]], [[:en:1997 Copa América|၁၉၉၇]], [[:en:1999 Copa América|၁၉၉၉]], [[:en:2004 Copa América|၂၀၀၄]], [[:en:2007 Copa América|၂၀၀၇]]) | 2ndRegional name = [[:en:Roca Cup|Copa Roca]] / [[:en:Superclásico de las Américas|Superclásico de las Américas]] | 2ndRegional cup apps = | 2ndRegional cup first = | 2ndRegional cup best = | 3rdRegional name = [[:en:Panamerican Championship|Panamerican Championship]] | 3rdRegional cup apps = ၃ | 3rdRegional cup first = [[:en:1952 Panamerican Championship|၁၉၅၂]] | 3rdRegional cup best = Champions ([[:en:1952 Panamerican Championship|၁၉၅၂]], [[:en:1956 Panamerican Championship|၁၉၅၆]]) | medaltemplates = {{MedalTop}} {{MedalSport|Men's [[:en:Association football|football]]}} {{MedalCompetition|[[:en:Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]<ref>After 1988, the tournament has been restricted to squads with no more than 3 players over the age of 23, and these matches are not regarded as part of the national team's record, nor are caps awarded.</ref>}} {{MedalGold|[[:en:Football at the 2016 Summer Olympics|2016 Rio de Janeiro]]|[[:en:Football at the 2016 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 1984 Summer Olympics|1984 Los Angeles]]|[[:en:Football at the 1984 Summer Olympics – Men's team squads#Brazil|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 1988 Summer Olympics|1988 Seoul]]|[[:en:Football at the 1988 Summer Olympics – Men's team squads#Brazil|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 2012 Summer Olympics|2012 London]]|[[:en:Football at the 2012 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBronze|[[:en:Football at the 1996 Summer Olympics|1996 Atlanta]]|[[:en:Football at the 1996 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBronze|[[:en:Football at the 2008 Summer Olympics|2008 Beijing]]|[[:en:Football at the 2008 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBottom}} }} '''ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း'''({{lang-pt|Seleção Brasileira de Futebol}})သည် နိုင်ငံတကာကစားပွဲများ၌ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ ဘရားဇီးနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်([[:en:Brazilian Football Confederation|Brazilian Football Confederation]]) (CBF) မှ အုပ်ချုပ်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး [[ဖီဖာ]]အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး [[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]] ကို တည်ထောင်သည့် ၁၉၁၆ ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၄၆ မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ အမေရိကတိုက်များ၏ စုစည်းထားသော ကွန်ဖက်ဒရယ် တစ်ခုဖြစ်သည့် PFC ၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၇၀၊ ၁၉၉၄ နှင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်များတွင် ချန်ပီယံဆု (၅) ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ် (၁၁၄) ပွဲ ကစားခဲ့ရာတွင် အနိုင် (၇၆) ပွဲ၊ အရှုံး (၁၉) ပွဲ၊ ရမှတ် (၂၄၇) မှတ် နှင့် ဂိုးကွာခြားချက် (၁၂၉) ဂိုး ရှိသည်။ ခြေစစ်ပွဲ ကစားရန် မလိုဘဲ သို့မဟုတ် ဝင်ခွင့်မလွဲမသွေ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ အားလုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော အမျိုးသားအသင်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီဖြစ်သော ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ဖလားတွင်လည်း ၁၉၉၇၊ ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တို့တွင် ဗိုလ်စွဲကာ အအောင်မြင်ဆုံးအသင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖီဖာ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်စနစ်တွင် ဘရာဇီးသည် တစ်နှစ်တာ၏ အကောင်းဆုံးအသင်း ပထမနေရာကို (၁၄) ကြိမ်အထိ ရယူနိုင်ခဲ့သည့် စံချိန်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ဝေဖန်သူများ၊ ဘောလုံးကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ကစားသမားဟောင်း အများစုက ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဘရာဇီးအသင်းကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ အခြားသော ဘရာဇီးအသင်းများဖြစ်သည့် ၁၉၅၈-၆၂ နှင့် ၁၉၉၄-၀၂ ကာလများက အသင်းများကိုလည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးအသင်းများစာရင်းတွင် ပုံမှန်ထည့်သွင်းဖော်ပြကြသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲဝင်ပွဲစဉ် (၃၅) ပွဲဆက်တိုက် ရှုံးပွဲမရှိခဲ့ဘဲ ယင်းကမ္ဘာ့စံချိန်မှာ (၂၅) နှစ်ကြာ တည်တံ့ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နှစ်များတစ်လျှောက် ပြိုင်ဘက်ကောင်းများကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး အာဂျင်တီးနား၊ အီတလီနှင့် ဥရုဂွေးတို့နှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။ ဘရာဇီးသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပျမ်းမျှ အီလို (Elo) ဘောလုံးအဆင့်သတ်မှတ်ချက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် စတုတ္ထအမြင့်ဆုံး အီလို အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === ၁၉၁၄ မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်- အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း === သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဘရာဇီး၏ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ ရီယိုဒီဂျနေးရိုးနှင့် ဆောပိုလို ရွေးချယ်ခံအသင်းတို့နှင့် အင်္ဂလိပ်ကလပ် အက်ဆီတာစီးတီး (Exeter City) တို့အကြား ဖလူမီနန်စီ အက်ဖ်စီ (Fluminense FC) ၏ ဘောလုံးကွင်းတွင် ၁၉၁၄ ခုနှစ်က ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ပွဲစဉ်ဖြစ်သည်။ အော်စဒို ဂိုမက်စ် (Oswaldo Gomes) နှင့် အော့စ်မန် မီဒေးရိုစ် (Osman Medeiros) တို့၏ သွင်းဂိုးများဖြင့် ဘရာဇီးက ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အဆိုပါပွဲစဉ်မှာ ၃-၃ သရေကျသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ချီလီနှင့် ဥရုဂွေးတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ပွဲစဉ်များကို ကစားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကိုပါအမေရိက (Copa América) ဖြစ်လာမည့် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ ပထမဆုံးနှစ်ရပ်တွင် ၁၉၁၆ နှင့် ၁၉၁၇ ခုနှစ်များ၌ တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အာသာ ဖရီဒန်ရစ်ခ် (Arthur Friedenreich) ၏ ဂိုးသွင်းစွမ်းဆောင်ရည်ကို အဓိကထား၍ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၁၉ ပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၂၀ တွင် တတိယနေရာ၊ ၁၉၂၁ တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် ချန်ပီယံရှစ်ကို ၎င်းတို့၏ အိမ်ကွင်းတွင်ပင် ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၂၅ တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၃၀ မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်- ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားနှင့် ချန်ပီယံဆု ရာဇဝင်ကြမ်း === ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ဥရုဂွေးတွင် ကျင်းပသော ပထမဆုံး ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ရှုံးနိမ့်ပြီး အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘိုလီးဗီးယားကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ လေးနှစ်အကြာတွင် အီတလီ၌ ကျင်းပသော ၁၉၃၄ ကမ္ဘာ့ဖလား ရှုံးထွက်ပွဲစဉ်တွင် စပိန်ကို ပထမအဝိုင်း၌ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ပြင်သစ်တွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၃၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ချန်ပီယံ အီတလီကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း ဆွီဒင်ကို အနိုင်ယူပြီး တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော တောင်အမေရိက အသင်းဖြစ်ပြီး အခြားအသင်းများမှာ ဥရောပတွင် နှစ်ဆက်တိုက် ကျင်းပခြင်းကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဘရာဇီးသည် ၁၉၄၂ တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် တတိယနေရာနှင့် ၁၉၄၅ ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ စစ်ကြီးအပြီးတွင် ၁၉၄၆ ပြိုင်ပွဲ၌ ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ဘရာဇီးတွင် ကျင်းပသော ၁၉၄၉ ပြိုင်ပွဲတွင် တတိယအကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ အောင်ပွဲသည် တောင်အမေရိက ဖလားမရရှိခဲ့သော (၂၇) နှစ်တာ အချိန်ကာလကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ === ၁၉၅၀ ကမ္ဘာ့ဖလားနှင့် မာရာကာနာဇို (Maracanazo) ပွဲစဉ် === ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ဥရောပတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရန် ဘရာဇီး၏ လျှောက်လွှာသည် အတိုက်အခံ မရှိခဲ့ပေ။ ပြိုင်ပွဲ၏ အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးသည် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးရှိ မာရာကာနာကွင်းတွင် မက္ကဆီကိုကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး၊ ဆောပိုလိုရှိ ပါဆန်ဘူကွင်းတွင် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ၂-၂ သရေကျကာ၊ မာရာကာနာကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယခင်နှင့် ယခု ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများနှင့်မတူဘဲ ဤပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံကို ဆုံးဖြတ်ရန် နောက်ဆုံး အုပ်စုအဆင့်တစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ ဤအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ဆွီဒင်ကို ၇-၁ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စပိန်ကို ၆-၁ ဖြင့်လည်းကောင်း အနိုင်ယူခဲ့သည်။ မာရာကာနာကွင်းတွင် ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သော နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ဘရာဇီးအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆု ရရှိရန် အနိုင် သို့မဟုတ် သရေတစ်မှတ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ဥရုဂွေးက ဘရာဇီးကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး "မာရာကာနာဇို" ဟု လူသိများသော ပွဲစဉ်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုသည် ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် အမျိုးသား ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု ကာလတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ဘရာဇီးအသင်း၏ ပုံမှန်ဝတ်စုံဖြစ်သော အဖြူရောင်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ === ၁၉၅၁ မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်- ခေတ်မီဝတ်စုံနှင့် "ဘန်မြို့ တိုက်ပွဲ" === မာရာကာနာဇို ပွဲစဉ်၏ စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာများနောက်ပိုင်းတွင် ဘရာဇီးသည် ပီရူးနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၁၉၅၃ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၁၉၅၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် အယ်လ်ဒိုင် ရှလီ (Aldyr Schlee) ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဝတ်စုံသစ်ကို စတင်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အစိမ်းရောင် အသေးစိတ်ပါရှိသော အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီများ၊ အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုများနှင့် အဖြူရောင် ခြေအိတ်များ ပါဝင်ပြီး ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲဖြစ်သည်။ ဘရာဇီး၏ အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်နှစ်ပွဲတွင် မက္ကဆီကိုကို ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘရာဇီးသည် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံး ပွဲစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး "ဘန်မြို့ တိုက်ပွဲ" ဟုလူသိများသည့် ပွဲစဉ်၌ ဟန်ဂေရီကို ၄-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၆ နှင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲနှစ်ခုစလုံးတွင် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၅၈ မှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်- ပီလီနှင့် ပထမဆုံး ရွှေခေတ် === ဆွီဒင်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်အတွင်း ဘရာဇီးသည် ပထမဆုံး အုပ်စုပွဲစဉ်တွင် ဩစတြီးယားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် အင်္ဂလန်နှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကစားမည့် ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် အုပ်စုပွဲစဉ်မတိုင်မီ နည်းပြ ဗစ်ဆင်တီ ဖီအိုလာ (Vicente Feola) သည် ဇီတို၊ ဂါရင်ချာနှင့် ပီလီတို့ကို ပွဲထွက်လူစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပွဲစတင်သည်နှင့် ဘရာဇီးက အပြင်းအထန် ဖိအားပေးကစားခဲ့ပြီး ဂါရင်ချာ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိတွင် ရူအီ ကတ်စထရို (Ruy Castro) က ပွဲစ သုံးမိနစ်ကို "ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး သုံးမိနစ်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဗာဗာက ဘရာဇီးအတွက် ဦးဆောင်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ပွဲစဉ်ကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဝေလကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ကွာတားဖိုင်နယ် ပွဲစဉ်တွင် ပီလီက တစ်လုံးတည်းသော အနိုင်ဂိုးကို သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်ကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဆွီဒင်ကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ တိုက်ကြီးပြင်ပတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရရှိသည့် ပထမဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပီလီက ယင်းအခမ်းအနားကို "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အရွယ်ရောက်လာခြင်း" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ် နှစ်ခုတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပထမပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယနှင့် ဒုတိယပြိုင်ပွဲတွင် တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ချီလီနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမအုပ်စု ပွဲစဉ်တွင် မက္ကဆီကိုကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့သည်။ ပီလီသည် ဒုတိယပွဲစဉ်တွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသော ပြိုင်ပွဲများတွင် ဆက်လက်မကစားနိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် နောက်ဆုံးအုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်တွင် စပိန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အင်္ဂလန်ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ချီလီကို ၄-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ဒုတိယမြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆုကို ဆက်လက်ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဘိုလီးဗီးယားတွင် ကျင်းပသော ၁၉၆၃ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်၌ ကျင်းပသော ၁၉၆၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဘရာဇီးအတွက် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အဆိုးရွားဆုံး ခြေစွမ်းပြမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူဂေးရီးယားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် ဟန်ဂေရီကို ၃-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲမှာ ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကစားဟန်များဖြင့် မှတ်မိနေခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီနှင့် ကစားရာတွင် ပေါ်တူဂီနောက်ခံလူများ၏ ကြမ်းတမ်းသော ဖျက်ထုတ်မှုများကြောင့် ပီလီသည် ပွဲစဉ်နှင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးက ပွဲစဉ်ကို ၃-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကမ္ဘာ့ဖလား အုပ်စုအဆင့်မှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပီလီက သူသည် နောက်ထပ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ဆုံး၌ သူသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံ ဘရာဇီးအသင်းကို ဝေဖန်သူအများစုက သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ဘောလုံးအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ မက္ကဆီကို၌ ကျင်းပသော ၁၉၇၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် သမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားအသင်းဟု ကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသည့် အသင်းကို ပွဲထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသင်းကို ပီလီ၊ အသင်းခေါင်းဆောင် ကားလို့စ် အယ်လ်ဘာတို တောရက်စ် (Carlos Alberto Torres)၊ ဂျိုင်ဇင်ဟို (Jairzinho)၊ တိုစောင်း (Tostão)၊ ဂါဆင် (Gérson) နှင့် ရီဗယ်လီနို (Rivellino) တို့က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသင်းသည် အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်များဖြစ်သော ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို ၄-၁၊ အင်္ဂလန်ကို ၁-၀ (ဂေါ်ဒန်ဘန့်၏ နာမည်ကြီး ကာကွယ်မှုကြားမှ) နှင့် ရိုမေးနီးယားကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ပွဲစဉ် ၆ ပွဲစလုံး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပီရူးကို ၄-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေးကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် အီတလီကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျိုင်ဇင်ဟိုသည် ပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက် စုစုပေါင်း သွင်းဂိုးအများဆုံးတွင် ခုနစ်ဂိုးဖြင့် ဒုတိယနေရာ ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား ပွဲစဉ်တိုင်းတွင် ဂိုးသွင်းယူနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော ကစားသမားဖြစ်ပြီး ပီလီက လေးဂိုးဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဇူးလ် ရီမေး (Jules Rimet) ဖလားကို သုံးကြိမ်မြောက် ရယူနိုင်သည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ယင်းက ၎င်းတို့အား ဖလားကို သိမ်းဆည်းခွင့် ပေးခဲ့သည်။ အစားထိုးဖလားကို တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘရာဇီးအနေဖြင့် နောက်ထပ် ၂၄ နှစ်ကြာမှသာ ဖလားကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဇူးလ် ရီမေး ဖလားကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ဘရာဇီးလေးရာ (CBF) ထံမှ ခိုးယူခံခဲ့ရပြီး ဘယ်သောအခါမှ ပြန်မရခဲ့ပေ။ CBF အား နောက်ပိုင်းတွင် ပုံစံတူ ဖလားတစ်ဆူ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ === ၁၉၇၁ မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်- ပထမဆုံး ဖလားမရသည့် ကာလ === ပီလီနှင့် ၁၉၇၀ အသင်းမှ အခြားကြယ်ပွင့်များ အနားယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် အနောက်ဂျာမနီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၇၄ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် စကော့တလန်တို့နှင့် ဂိုးမရှိသရေကျပြီးနောက် ပထမအုပ်စုအဆင့်တွင် ဇိုင်ယာကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဘရာဇီးက အုပ်စုဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက အရှေ့ဂျာမနီကို ၁-၀ နှင့် အာဂျင်တီးနားကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း နယ်သာလန်ကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲတွင် ပိုလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၇၅ ကိုပါအမေရိကတွင် တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၇၈ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမအုပ်စုအဆင့်တွင် ဆွီဒင်နှင့် ၁-၁ သရေကျကာ၊ စပိန်နှင့် ၀-၀ သရေကျပြီး ဩစတြီးယားကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ပထမအဆင့်တွင် ဘရာဇီးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ အုပ်စုကို အနိုင်မရရှိခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ပီရူးကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအိမ်ရှင် အာဂျင်တီးနားနှင့် ၀-၀ သရေကျကာ ပိုလန်ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အာဂျင်တီးနားသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကျင်းပသည့် ပွဲစဉ်၌ ပီရူးကို ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ထို့ကြောင့် အာဂျင်တီးနားသည် ဘရာဇီးကို အနိုင့်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်ပိုင်းတွင် တတိယနေရာလုပွဲ၌ အီတလီကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲတွင် ရှုံးပွဲမရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော အသင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲ မရှိဘဲ ၁၉၇၉ ကိုပါအမေရိကတွင် တတိယနေရာ၌ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ စပိန်တွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၈၂ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲ၏ အကြိုက်ဆုံးအသင်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ၊ စကော့တလန်ကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ နယူးဇီလန်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ပထမအုပ်စုအဆင့်ကို အလွယ်တကူ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးသည် အာဂျင်တီးနားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း ဘာစီလိုနာတွင် အီတလီကို ၃-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကွင်း၏ အမည်ကို ရည်ညွှန်း၍ "ဆာရီယာ၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ" ဟုခေါ်သော ပွဲစဉ်တွင် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဆိုကရာတီးစ် (Sócrates)၊ Zico၊ Falcão နှင့် Toninho Cerezo တို့၏ ကွင်းလယ်လူများနှင့်အတူ ၁၉၈၂ အသင်းကို ကမ္ဘာ့ဖလား မရရှိခဲ့သော အကောင်းဆုံးအသင်းအဖြစ် အမှတ်ရနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ထားသော အိမ်ရှင်မရှိသည့် တတိယနှင့် နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည့် ၁၉၈၃ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ဖလားကို ဥရုဂွေးထံ လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဆိုကရာတီးစ်နှင့် ဇီကို အပါအဝင် ကစားသမားအများစုသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ မက္ကဆီကို ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားရန် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ဆဲဖြစ်ပြီး လေးနှစ်ကထက် ခုခံကာကွယ်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်ကာ အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်သုံးပွဲ (စပိန်ကို ၁-၀၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားကို ၁-၀ နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန်ကို ၃-၀) ကို ဂိုးမပေးရဘဲ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ပိုလန်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် မစ်ရှယ် ပလာတီနီ ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်အသင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပွဲချိန်အတွင်း ၁-၁ သရေကျခဲ့ပြီး ဇီကို ပင်နယ်တီ လွဲချော်ခဲ့ကာ အချိန်ပိုတွင် ဂိုးမရှိသရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဘရာဇီးက ၄-၃ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၈၇ ကိုပါအမေရိကတွင် ပဉ္စမနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ကိုပါအမေရိကကို ရရှိခဲ့ကာ ဘရာဇီး၏ တရားဝင် ဖလားမရရှိခဲ့သော ၁၉ နှစ်တာ အချိန်ကာလကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ အီတလီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးကို ၁၉၈၉ ကိုပါအမေရိကတွင် နည်းပြဖြစ်ခဲ့သူ ဆီဘက်စတီယန် လာဇာရိုနီ (Sebastião Lazaroni) က နည်းပြခဲ့သည်။ အဓိကသင်္ကေတမှာ ကွင်းလယ်လူ ဒွန်ဂါ (Dunga)၊ တိုက်စစ်မှူး ကာရီကာ (Careca) နှင့် ဗဟိုနောက်ခံလူ သုံးဦးတို့ပါဝင်သော ခုခံကာကွယ်ရေး စနစ်တစ်ခုဖြင့် အသင်းတွင် ဖန်တီးမှု အားနည်းသော်လည်း ဆွီဒင်ကို ၂-၁၊ ကွန်စတာရီကာကို ၁-၀ နှင့် စကော့တလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဒုတိယအဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တူရင်တွင် ဒီယိုဂို မာရာဒိုနာ ဦးဆောင်သော အာဂျင်တီးနားကို ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ကလော်ဒီယို ကန်နီဂျီယာ (Claudio Caniggia) ၏ သွင်းဂိုးကြောင့် တောင်အမေရိက ပြိုင်ဘက်ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ချီလီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၁ ကိုပါအမေရိကတွင် အာဂျင်တီးနားကို ဖလားလက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အီကွေဒေါတွင် ကျင်းပသော ၁၉၉၃ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အာဂျင်တီးနားအား ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင် ဘရာဇီးသည် ဘိုလီးဗီးယားကို လာပါ့ဇ်တွင် ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ခြေစစ်ပွဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ရိုမာရီယို၏ သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးဖြင့် မာရာကာနာတွင် ဥရုဂွေးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၉၄ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်- ဒုတိယ ရွှေခေတ် === ဘရာဇီးသည် ကမ္ဘာ့ဖလားလည်းမရ၊ ဗိုလ်လုပွဲလည်း မတက်ရောက်နိုင် ဖြစ်သည်မှာ (၂၄) နှစ်တိုင်တိုင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ရုန်းကန်မှုများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၄ ပြိုင်ပွဲတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် တိုက်စစ်တွင် ရိုမာရီယို (Romário) နှင့် ဘီဘီတို (Bebeto)၊ ကွင်းလယ်တွင် အသင်းခေါင်းဆောင် ဒွန်ဂါ (Dunga)၊ ဂိုးသမား ကလော်ဒီယို တာဖာရယ် (Cláudio Taffarel) နှင့် နောက်ခံလူ ဂျော်ဂျင်ဟို (Jorginho) တို့ ဦးဆောင်သော ခိုင်မာသည့်အသင်းက ထိုအချိန်က စံချိန်တင် (၄) ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ရုရှားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ စတင်ခဲ့ပြီးနောက် ကင်မရွန်းကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆွီဒင်နှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်သည် ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့က စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသော ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် အမေရိကန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်း၊ ဒါးလက်စ်တွင် ကျင်းပသော ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် နယ်သာလန်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းနှင့် ပက်ဆာဒီနာ၏ ရို့စ်ဘောင်လ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် အုပ်စုအဆင့် ပြန်လည်ရင်ဆိုင်ရသည့် ဆွီဒင်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက် တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းက ပက်ဆာဒီနာတွင် ဘရာဇီးနှင့် အီတလီတို့ ဗိုလ်လုပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော အပူချိန်တွင် ကစားခဲ့သည့် ပွဲစဉ်သည် ဂိုးမရှိသရေကျသွားခဲ့ပြီး ဖရန်ကို ဘာရီစီ ဦးဆောင်သော အီတလီ ခံစစ်က ရိုမာရီယိုကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ကာ ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး အီတလီ၏ နောက်ဆုံးပင်နယ်တီကို ရိုဘတ်တို ဘတ်ဂီယို လွဲချော်ခဲ့သောကြောင့် ဘရာဇီးတို့ ချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အနိုင်ရ ဘရာဇီးအသင်းသည် အခြားသော ကမ္ဘာ့ဖလား အနိုင်ရ အသင်းများကဲ့သို့ ဘရာဇီးတွင် မြင့်မားသော လေးစားမှုကို မရရှိခဲ့ပေ။ ဖိုးဖိုးတူး (FourFourTwo) မဂ္ဂဇင်းက ၁၉၉၄ အသင်းကို ဘရာဇီးလ်တို့၏ ထုံးစံအတိုင်း တိုက်စစ်ဆင် ကစားဟန်ထက် လက်တွေ့ကျပြီး ခုခံကာကွယ်သည့် ကစားဟန်ကို အသုံးပြုခဲ့သောကြောင့် ဘရာဇီးတွင် "ချစ်ခင်မှု မခံရသော" အသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ဘရာဇီးသည် အိမ်ရှင် ဥရုဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ၁၉၉၅ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၉၇ ပြိုင်ပွဲ၌ ဘိုလီးဗီးယားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ဘရာဇီးပြင်ပတွင် ကျင်းပသော ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ဘရာဇီး ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ဘရာဇီးသည် ဩစတြေးလျကို ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားတွင် ကျင်းပသည့် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ကမ္ဘာ့ဖလားကို လက်ရှိချန်ပီယံအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ဘရာဇီးသည် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ စကော့တလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ၊ မော်ရိုကိုကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ နော်ဝေးကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အုပ်စုဗိုလ်ဖြစ်ခဲ့သော ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဒိန်းမတ်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ထို့နောက် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ၁-၁ သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် နယ်သာလန်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံး ကစားသမား ရော်နယ်ဒို (Ronaldo) သည် ဗိုလ်လုပွဲသို့ မရောက်မီ သွင်းဂိုး (၄) ဂိုးနှင့် ဖန်တီးမှု (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲ မစတင်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် ရော်နယ်ဒို တက်ယောင်ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသောကြောင့် ဗိုလ်လုပွဲစဉ်မှာ အရိပ်မိုးခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒို မပါဝင်သော ပွဲထွက်လူစာရင်းကို အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင် ကမ္ဘာ့မီဒီယာများသို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း သူကောင်းမွန်နေပြီဖြစ်ပြီး ကစားလိုကြောင်း တောင်းပန်ခဲ့ပြီးနောက် နည်းပြက ရော်နယ်ဒိုကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဇီဒန်း ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်အသင်းက ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ပါရာဂွေးတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၉ ကိုပါအမေရိက ဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဥရုဂွေးကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ရရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၉ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် အိမ်ရှင် မက္ကဆီကိုကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ကိုလံဘီယာတွင် ကျင်းပသော ၂၀၀၁ ကိုပါအမေရိက ဖလား ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဟွန်ဒူးရပ်စ်ကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ အဆိုပါအသင်းသည် ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင်လည်း ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ဗင်နီဇွဲလားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးမှသာ နေရာတစ်ခုကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့ ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဘရာဇီးတို့ အုပ်စုတွင် ရမှတ် (၉) မှတ်၊ အနိုင် (၃) ပွဲဖြင့် ထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသွားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အုပ်စုအဆင့်ကို တောင်ကိုရီးယားတွင် ကစားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ အူဆန်တွင် တူရကီနှင့် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်တွင် တူရကီမှ ဟာကန် အွန်ဆယ် (Hakan Ünsal) က ၎င်း၏ ခြေထောက်ကို ကန်ခဲ့ပြီးနောက် ရီဗယ်ဒို (Rivaldo) သည် မျက်နှာကို ဖုံးအုပ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားခဲ့သည်။ ရီဗယ်ဒိုသည် ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ဟန်ဆောင်မှုအတွက် ပေါင် (၅,၁၈၀) ဒဏ်ငွေ တပ်ခံခဲ့ရပြီး ဟန်ဆောင်လဲချခြင်း ကို အပြစ်ပေးခံရသည့် ဖီဖာ၏ ပထမဆုံး ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်မှလိုက်ကစားကာ တူရကီကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းနောက် တရုတ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ကော်စတာရီကာကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရှုံးထွက်အဆင့် ပွဲစဉ်များအတွက် ဘရာဇီးသည် ဂျပန်သို့သွားရောက်ခဲ့ပြီး ကိုဘေးတွင် ဘယ်လ်ဂျီယံကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှီဆူအိုက တွင် ကွာတားဖိုင်နယ်၌ အင်္ဂလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး အနိုင်ဂိုးမှာ ရော်နယ်ဒင်ဟို (Ronaldinho) ၏ ကိုက် (၄၀) အကွာမှ အလွတ်တည်ကန်ဘောမှ ရခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ရော်နယ်ဒိုမှာလည်း အနီကတ်ဖြင့် ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ဆီမီးဖိုင်နယ်မှာ ဆိုဒ်တမ တွင် တူရကီနှင့် ကစားခဲ့ရပြီး အုပ်စုအဆင့် ပြန်လည်ရင်ဆိုင်ရမှုတွင် ဘရာဇီးက ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ တတိယမြောက် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲမှာ ယိုကိုဟားမားတွင် ဂျာမနီနှင့် ကစားခဲ့ရပြီး ရော်နယ်ဒိုက ဘရာဇီး၏ ၂-၀ အနိုင်ပွဲတွင် သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးစလုံးကို သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒိုသည် သွင်းဂိုး (၈) ဂိုးဖြင့် ပြိုင်ပွဲ၏ ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု (Golden Shoe) ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ခရီးစဉ်၏ အထင်ရှားဆုံး အချက်များထဲတွင် '''"အာ''' '''သုံးယောက်"''' (Three R's) (ရော်နယ်ဒို၊ ရီဗယ်ဒိုနှင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို) တို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်သည် ဘရာဇီး၏ ပဉ္စမမြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့အထိ ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးရရှိမှု ဖြစ်ကာ အဆိုပါ အောင်မြင်မှုကြောင့် တစ်နှစ်တာ၏ အကောင်းဆုံးအသင်းအဖြစ် လော်ရီယက်စ် ကမ္ဘာ့အားကစားဆု (Laureus World Sports Award) ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ === ၂၀၀၆ မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်- ဒုတိယ ဖလားမရသည့် ကာလ === အာရှတွင် ကမ္ဘာ့ဖလား ရရှိပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ပီရူးတွင် ကျင်းပသော ၂၀၀၄ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ရရှိခဲ့ပြီး ဗိုလ်လုပွဲတွင် အန်ဒရီယာနို (Adriano) ၏ နောက်ကျသွင်းဂိုးကြောင့် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီးနောက် အာဂျင်တီးနားကို ပင်နယ်တီဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပြိုင်ပွဲ လေးခုတွင် ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် အနိုင်ရရှိမှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ဒုတိယအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ မန်နေဂျာ ကားလို့စ် အယ်လ်ဘာတို ပါရီရာ (Carlos Alberto Parreira) သည် ၄-၂-၂-၂ ပုံစံဖြင့် အသင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ "မှော်အတတ် လေးဦး" (Magic Quartet) ဟု အမည်ပေးထားပြီး တိုက်စစ်ကို ရော်နယ်ဒို၊ အန်ဒရီယာနို၊ ကာကာ (Kaká) နှင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို တို့ ကစားသမားလေးဦးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဂျာမနီတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် အုပ်စုပွဲစဉ် သုံးပွဲစလုံးဖြစ်သော ခရိုအေးရှား (၁-၀)၊ ဩစတြေးလျ (၂-၀) နှင့် ဂျပန် (၄-၁) တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒိုက နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလားအားလုံးတွင် သွင်းယူသည့် စံချိန်နှင့် တူညီခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ဂါနာကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒို၏ သွင်းဂိုးမှာ ကမ္ဘာ့ဖလားသမိုင်းတွင် ၎င်း၏ ၁၅ ဂိုးမြောက် ဖြစ်ပြီး စံချိန်တင်ခဲ့ကာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကလိုဆေး (Miroslav Klose) က ကျော်ဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်သား သီယာရီ ဟန်နရီ (Thierry Henry) ၏ သွင်းဂိုးကြောင့် ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဒွန်ဂါ (Dunga) ကို ဘရာဇီး၏ အသင်းမန်နေဂျာအသစ်အဖြစ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် အာဂျင်တီးနားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗင်နီဇွဲလားတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၇ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အကြာတွင် ဘရာဇီးသည် အမေရိကန်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ၂၀၀၉ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ တောင်အာဖရိကတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမဆုံး ပွဲစဉ်နှစ်ပွဲဖြစ်သော မြောက်ကိုရီးယား (၂-၁) နှင့် အိုင်ဗရီကို့စ် (၃-၁) တို့ကို အသီးသီး အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီနှင့် ကစားမည့် ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်မှာ ၀-၀ သရေကျသွားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် နယ်သာလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် မာနို မီနီဇက်စ် (Mano Menezes) ကို ဘရာဇီး၏ နည်းပြအသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၁ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ကွာတားဖိုင်နယ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးသည် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဂိုးတစ်ဂိုးမှ မသွင်းယူနိုင်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နည်းပြ မာနို မီနီဇက်စ်ကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး လူးဝစ် ဖိလစ်ပီ စကိုလာရီ (Luiz Felipe Scolari) ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘရာဇီးသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် ၂၂ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားတွင် ဘရာဇီးက ဗိုလ်လုပွဲတွင် စပိန်ကို အနိုင်ယူကာ ဖလားကို ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရကာ ၎င်းတို့၏ စတုတ္ထမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ === ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား === မိမိတို့၏ အိမ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် ခရိုအေးရှားနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့ရာ မာဆယ်လို၏ အုန်းဂိုးအပြင်နေမာ၏ သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးနှင့် အော်စကာ၏ သွင်းဂိုးတစ်ဂိုးတို့ကြောင့် ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ အစပျိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မက္ကဆီကိုနှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့ပြီး ကင်မရွန်းကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ရှုံးထွက်အဆင့် တက်ရောက်မှုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ၁-၁ သရေကျခဲ့ပြီးနောက် နောက်တစ်ဆင့်သို့ တက်ရောက်ရန် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် တောင်အမေရိက ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော ကိုလံဘီယာကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပွဲချိန်ပြီးခါနီးတွင် ဟွမ် ကာမီလို ဇူနီဂါ၏ ဖျက်ထုတ်မှုကြောင့် နေမာသည် ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိသွားခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသည့် ပြိုင်ပွဲများတွင် ဆက်လက်မကစားနိုင်တော့ဘဲ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဆယ်လီဆောင်း (Seleção) အသင်းသည် ဂျာမနီကို ၇-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး ရှုံးနိမ့်မှုဖြစ်ကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်ကစားရသည့် ပွဲစဉ်များတွင် ပထမဆုံး အိမ်ကွင်း အရှုံးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်က ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သော မာရာကာနာဇို ပွဲစဉ်နှင့် ပွဲကျင်းပရာ မီနီယောင်း (Mineirão) ကွင်းကို အစွဲပြု၍ မီနီယောင်းနာဇို (Mineirazo) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းပွဲစဉ်တွင် ကလိုဆေး သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးမှာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် ဂိုးသွင်းအများဆုံး ၁၆ ဂိုးမြောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည်မှာ ရော်နယ်ဒိုကြီး (R9) သည် Rede Globo အတွက် သုံးသပ်သူအဖြစ် ကွင်းအတွင်း၌ ရှိနေခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲတွင် နယ်သာလန်ကို ၃-၀ ဖြင့် ဆက်လက် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် စကိုလာရီက ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ === ၂၀၁၄ မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်- ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အပြီး === ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒွန်ဂါ (Dunga) သည် ဘရာဇီး၏ မန်နေဂျာသစ်အဖြစ် ကြေညာခံခဲ့ရပြီး အမျိုးသားအသင်းကို ဦးဆောင်ရန် ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ချီလီတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၅ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်ရန် အုပ်စု စီ (Group C) တွင် ပထမနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်တစ်ဆင့်တွင် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ထပ်မံ ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၆ ကိုပါအမေရိက ဆင်တန်နီယို (Copa América Centenario) တွင် ဘရာဇီးသည် အီကွေဒေါနှင့် ဂိုးမရှိသရေကျကာ အစပြုခဲ့ပြီးနောက် ဟေတီကို ၇-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရှုံးထွက်အဆင့် တက်ရောက်ရန် သရေတစ်မှတ်သာ လိုအပ်သော်လည်း ဘရာဇီးသည် ရာအူလ် ရူဒီယက်ဇ်၏ ၇၅ မိနစ်သွင်းဂိုးကြောင့် ပီရူးကို ၁-၀ ဖြင့် အငြင်းပွားဖွယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုကြောင့် ၁၉၈၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အုပ်စုအဆင့်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရပြီး ဒွန်ဂါလည်း အမျိုးသားအသင်းမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တီတီ (Tite) သည် ဒွန်ဂါ၏နေရာတွင် ဘရာဇီး၏ မန်နေဂျာအဖြစ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ၁-၁ သရေကျကာ၊ ကော်စတာရီကာ (၂-၀) နှင့် ဆားဘီးယား (၂-၀) တို့ကို အနိုင်ယူပြီး အုပ်စုထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် မက္ကဆီကိုကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသော်လည်း တီတီသည် နည်းပြအဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ကိုပါအမေရိကကို အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခဲ့ပြီး အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် ဘိုလီးဗီးယားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ကာ အဆိုပါပွဲစဉ်တွင် အဖြူရောင်ဝတ်စုံကို ထင်ရှားစွာ ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗင်နီဇွဲလားနှင့် ဂိုးမရှိသရေကျပြီး ပီရူးကို ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြိုင်ဘက် အာဂျင်တီးနားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ပီရူးကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ကိုပါအမေရိက ဖလား (၉) ကြိမ်မြောက်နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြိုင်ပွဲတွင် ဗိုလ်လုပွဲ၌ ပင်နယ်တီမှ ပေးဂိုးတစ်ဂိုးတည်းသာ ပေးခဲ့ရသည်။ နောက်လာမည့် ကိုပါအမေရိကကို မူလက နောက်တစ်နှစ်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုလံဘီယာနှင့် အာဂျင်တီးနားတို့က အိမ်ရှင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ဘရာဇီးက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲသို့ ထပ်မံရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယခုတစ်ကြိမ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကာ ဘရာဇီးအနေဖြင့် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကိုပါအမေရိက ဖလားကို မရရှိခဲ့ခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ဆားဘီးယား (၂-၀)၊ ဆွစ်ဇာလန် (၁-၀) တို့ကို အနိုင်ယူပြီး ကင်မရွန်းကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ အုပ်စု ပထမနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် တောင်ကိုရီးယားကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ကာ ခရိုအေးရှားနှင့် ၁-၁ သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားမှ ထွက်ခွာရပြီးနောက် တီတီသည် နည်းပြချုပ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ === ၂၀၂၃ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်- မကြာသေးမီက နှစ်များ === တီတီ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ရာမွန် မီနီဇက်စ် (Ramon Menezes) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လမှ ဇူလိုင်လအထိ မန်နေဂျာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဖာနန်ဒို ဒီနစ်ဇ် (Fernando Diniz) ဖြင့် အစားထိုး ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဒီနစ်ဇ်၏ တာဝန်ယူမှုမှာ ဘရာဇီးက အာဂျင်တီးနားကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုမှာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲများတွင် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး အိမ်ကွင်း အရှုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် CBF သည် ဒိုရီဗယ် ဂျူနီယာ (Dorival Júnior) ကို မန်နေဂျာအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၄ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ကော်စတာရီကာနှင့် ၀-၀ သရေကျကာ၊ ပါရာဂွေးကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ကိုလံဘီယာနှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၀-၀ သရေကျပြီးနောက် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေး၏ ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်ဖြင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဒိုရီဗယ်သည် မိုနူမန်တယ် ဒီ နူးညက်ဇ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၄-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် အီတလီလူမျိုး နည်းပြ ကာလို အန်ဆယ်လော့တီ (Carlo Ancelotti) ကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပါရာဂွေးကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ == အသင်း၏ ပုံရိပ်နှင့် ဝတ်စုံများ == ဘရာဇီး၏ ပထမဆုံး အသင်းဝတ်စုံ အရောင်မှာ အပြာစင်းပါသော အဖြူရောင်ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၅၀ ကမ္ဘာ့ဖလား မာရာကာနာ ပွဲစဉ်တွင် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အဆိုပါအရောင်မှာ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ကင်းမဲ့သည်ဟု ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီး အားကစား ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် Correio da Manhã သတင်းစာက ဘရာဇီးအလံ၏ အရောင်လေးရောင်ပါဝင်သည့် ဝတ်စုံသစ်ကို ဒီဇိုင်းဆွဲရန် ပြိုင်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိသည့် ဒီဇိုင်းမှာ အစိမ်းရောင် အနားကွပ်နှင့် အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီ၊ အဖြူရောင် အနားကွပ်ပါသည့် အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုဖြစ်ပြီး ဆာပေါ်လာမှ အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ် အယ်လ်ဒိုင် ဂါစီယာ ရှလီ (Aldyr Garcia Schlee) က ရေးဆွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အရောင်သစ်များကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ချီလီနှင့် ကစားသော ပွဲစဉ်တွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်သည်။ Topper သည် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက် ၁၉၉၁ ဝေလနှင့် ကစားသောပွဲအထိ ဘရာဇီးဝတ်စုံကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး Umbro သည် အောက်တိုဘာ ၁၉၉၁ ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ပွဲမတိုင်မီထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ Nike သည် ၁၉၉၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကိုပါအမေရိက နှင့် ၁၉၉၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် ဝတ်စုံများကို စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဝတ်စုံ အရောင်အဖြစ် အပြာနှင့် အဖြူရောင်ကို အသုံးပြုခြင်းမှာ ပေါ်တူဂီ ဘုရင်စနစ်ကို အစွဲပြု၍ ၁၉၃၀ ခုနှစ်များကတည်းက စတင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် မထင်မှတ်ပဲ အမြဲတမ်း ဒုတိယရွေးချယ်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘရာဇီး၏ ပြိုင်ဘက်မှာ အဝါရောင်ဝတ်ဆင်သည့် ဆွီဒင်ဖြစ်ပြီး အိမ်ရှင်ဖြစ်သောကြောင့် အဝါရောင်ဝတ်ဆင်ခွင့် ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဒုတိယဝတ်စုံ မပါရှိသော ဘရာဇီးသည် အပြာရောင် ရှပ်အင်္ကျီများကို အလျင်အမြန် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီများမှ တံဆိပ်များကို ဖြုတ်ကာ ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း]] [[Category:ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစား]] du45mf4uw9ncgriabqnqq0xspb6gawn 0 94520 1045272 1039673 2026-07-30T15:06:32Z Dr Lotus Black 31011 [[မြူလူမျိုး]] မှ [[မြိုလူမျိုး]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ Dr Lotus Black က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား: this is no ethnic name မြူ in Myanmar 1039673 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues| {{expert needed}} {{POV}} }} {{Infobox ethnic group | group = မြူလူမျိုး |other_names = မရူစာ၊ မရူ၊ မြို ၊ မြုံ | image = Mru family in traditional household.jpg | image_caption = မြူ မိသားစု | total = ၈၀,၀၀၀–၈၅,၀၀၀ | total_year = ၂၀၀၄ | total_source = ခန့်မှန်း | total_ref = | regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]])၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ([[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]])၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] (အနောက်ဘန်ဂေါ) | region1 = {{flag|Myanmar}} | pop1 = ၁၂,၀၀၀ | ref1 = <ref name="Hattaway 2004 195">{{cite book|last=Hattaway|first=Paul|title=Peoples of the Buddhist World: A Christian Prayer Diary|date=2004|publisher=William Carrey Library|location=Pasadena, CA|isbn=9780878083619|page=195|url=http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|access-date=29 August 2018|archive-date=15 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140515034641/http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|url-status=dead}}</ref> | region2 = {{flag|Bangladesh}} | pop2 = ၂၀,၀၀၀–၂၅,၀၀၀ | ref2 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | region3 = {{flag|India}} | pop3 = ၂၀,၀၀၀ | ref3 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | languages = [[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကား]]<ref name="Lewis, Simons, and Fennig">{{cite web|last=Lewis, Simons, and Fennig|first=M. Paul, Gary F. and Charles D.|title=Ethnologue: Languages of the World|url=https://www.ethnologue.com/language/mro/***EDITION***|publisher=SIL International|accessdate=2 April 2014}}</ref><br>[[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]<br>[[ဗမာ ဘာသာစကား|ဗမာ]] | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]],[[မြိုကရာမာ ဘာသာ]], [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]<ref>{{Cite web |url=https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=3 August 2022 |archive-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015060549/https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |url-status=dead }}</ref> | related_groups = [[ချင်းလူမျိုး]] | footnotes = }} '''မြူ လူမျိုး'''၊ မြုံလူမျိုး သို့မဟုတ် '''မြိုလူမျိုး''' ({{lang-en|Mro}}; {{lang-bn|মুরং}})၊ '''မြိုစာ /မြူစာလူမျိုး''' ဟုမိမိကိုယ် ကိုယ် ခေါ်ဆိုကြသူများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊[[ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] နယ်စပ်တလျောက်တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <!--- ချင်းလူမျိုးတွင် ပါဝင်သည့် လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။---> မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် အများစု နေထိုင်ကြပြီး [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]]တွင် နေထိုင်ကြပြီး ရန်ဂါမတီခရိုင်နှင့် ဘင်ဒရိုဘင်ခရိုင်တို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် [[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref name="Hattaway 2004 195"/> [[File:PICT0360 Burma Chin State Traditional Village (7864250886).jpg|thumb|ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြူရွာတစ်ခု|alt=]] မြူလူမျိုးဟူသော စကားလုံး အရေးအသားနှင့် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲ ခြင်း သည် မူလအမည်နာမဖြစ်သည် မြူ အသံထွက် ကို ရခိုင်တို့က ယင်းနှင့်နီးစပ်သော အသံ မြို ဟု ခေါ် ဆိုပြီး ဗမာတို့ကမူ" မြို "ကို "မျို"ဟုပင် အသံထွက်ကြသည်။ အကျယ်အဝင့်ကို [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး|ရှေ့ဟောင်းမြိုလူမျိုး]] တွင်ကြည့်ရှု့လေ့လာ၍ပါ သည်။ == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]] == ကိုးကား == <ref>Maternal Morbidity and Mortality among Indigenous People in Bangladesh: A Study of the Mru Community </ref> {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ]] 1wnlrdtxrcn25uepqj81415z1lxa6b7 1045275 1045272 2026-07-30T15:10:38Z Dr Lotus Black 31011 1045275 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues| {{expert needed}} {{POV}} }} {{Infobox ethnic group | group = မြိုလူမျိုး |other_names = မရူစာ၊ မရူ၊ မြို ၊ မြုံ | image = Mru family in traditional household.jpg | image_caption = မြိုလူမျိုး မိသားစု | total = ၈၀,၀၀၀–၈၅,၀၀၀ | total_year = ၂၀၀၄ | total_source = ခန့်မှန်း | total_ref = | regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]])၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ([[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]])၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] (အနောက်ဘန်ဂေါ) | region1 = {{flag|Myanmar}} | pop1 = ၁၂,၀၀၀ | ref1 = <ref name="Hattaway 2004 195">{{cite book|last=Hattaway|first=Paul|title=Peoples of the Buddhist World: A Christian Prayer Diary|date=2004|publisher=William Carrey Library|location=Pasadena, CA|isbn=9780878083619|page=195|url=http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|access-date=29 August 2018|archive-date=15 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140515034641/http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|url-status=dead}}</ref> | region2 = {{flag|Bangladesh}} | pop2 = ၂၀,၀၀၀–၂၅,၀၀၀ | ref2 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | region3 = {{flag|India}} | pop3 = ၂၀,၀၀၀ | ref3 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | languages = [[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကား]]<ref name="Lewis, Simons, and Fennig">{{cite web|last=Lewis, Simons, and Fennig|first=M. Paul, Gary F. and Charles D.|title=Ethnologue: Languages of the World|url=https://www.ethnologue.com/language/mro/***EDITION***|publisher=SIL International|accessdate=2 April 2014}}</ref><br>[[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]<br>[[ဗမာ ဘာသာစကား|ဗမာ]] | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]],[[မြိုကရာမာ ဘာသာ]], [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]<ref>{{Cite web |url=https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=3 August 2022 |archive-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015060549/https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |url-status=dead }}</ref> | related_groups = [[ချင်းလူမျိုး]] | footnotes = }} '''မြိုလူမျိုး''' ({{lang-en|Mro}}; {{lang-bn|মুরং}})၊ '''မြိုစာ /မြူစာလူမျိုး''' ဟုမိမိကိုယ် ကိုယ် ခေါ်ဆိုကြသူများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊[[ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] နယ်စပ်တလျောက်တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <!--- ချင်းလူမျိုးတွင် ပါဝင်သည့် လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။---> မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် အများစု နေထိုင်ကြပြီး [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]]တွင် နေထိုင်ကြပြီး ရန်ဂါမတီခရိုင်နှင့် ဘင်ဒရိုဘင်ခရိုင်တို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် [[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref name="Hattaway 2004 195"/> [[File:PICT0360 Burma Chin State Traditional Village (7864250886).jpg|thumb|ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြူရွာတစ်ခု|alt=]] == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]] == ကိုးကား == <ref>Maternal Morbidity and Mortality among Indigenous People in Bangladesh: A Study of the Mru Community </ref> {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ]] lr0s67jpcuyl24vvg5krf1w1aiam3g6 1045278 1045275 2026-07-30T15:12:30Z Dr Lotus Black 31011 1045278 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues| {{expert needed}} {{POV}} }} {{Infobox ethnic group | group = မြိုလူမျိုး |other_names = မရူစာ၊ မရူ၊ မြို ၊ မြုံ | image = Mru family in traditional household.jpg | image_caption = မြိုလူမျိုး မိသားစု | total = ၈၀,၀၀၀–၈၅,၀၀၀ | total_year = ၂၀၀၄ | total_source = ခန့်မှန်း | total_ref = | regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]])၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ([[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]])၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] (အနောက်ဘန်ဂေါ) | region1 = {{flag|Myanmar}} | pop1 = ၁၂,၀၀၀ | ref1 = <ref name="Hattaway 2004 195">{{cite book|last=Hattaway|first=Paul|title=Peoples of the Buddhist World: A Christian Prayer Diary|date=2004|publisher=William Carrey Library|location=Pasadena, CA|isbn=9780878083619|page=195|url=http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|access-date=29 August 2018|archive-date=15 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140515034641/http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|url-status=dead}}</ref> | region2 = {{flag|Bangladesh}} | pop2 = ၂၀,၀၀၀–၂၅,၀၀၀ | ref2 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | region3 = {{flag|India}} | pop3 = ၂၀,၀၀၀ | ref3 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | languages = [[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကား]]<ref name="Lewis, Simons, and Fennig">{{cite web|last=Lewis, Simons, and Fennig|first=M. Paul, Gary F. and Charles D.|title=Ethnologue: Languages of the World|url=https://www.ethnologue.com/language/mro/***EDITION***|publisher=SIL International|accessdate=2 April 2014}}</ref><br>[[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]<br>[[ဗမာ ဘာသာစကား|ဗမာ]] | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]],[[မြိုကရာမာ ဘာသာ]], [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]<ref>{{Cite web |url=https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=3 August 2022 |archive-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015060549/https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |url-status=dead }}</ref> | related_groups = [[ချင်းလူမျိုး]] | footnotes = }} '''မြိုလူမျိုး''' ({{lang-en|Mro}}; {{lang-bn|মুরং}})၊ '''မြိုစာ /မြူစာလူမျိုး''' ဟုမိမိကိုယ် ကိုယ် ခေါ်ဆိုကြသူများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊[[ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] နယ်စပ်တလျောက်တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <!--- ချင်းလူမျိုးတွင် ပါဝင်သည့် လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။---> မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် အများစု နေထိုင်ကြပြီး [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]]တွင် နေထိုင်ကြပြီး ရန်ဂါမတီခရိုင်နှင့် ဘင်ဒရိုဘင်ခရိုင်တို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် [[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref name="Hattaway 2004 195"/> [[File:PICT0360 Burma Chin State Traditional Village (7864250886).jpg|thumb|ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြူရွာတစ်ခု|alt=]] == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]] == ကိုးကား == <ref>Maternal Morbidity and Mortality among Indigenous People in Bangladesh: A Study of the Mru Community </ref> {{reflist}} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ]] 5qbjlr5iyd3ernw2gd9v9pf8gjyqetf 1045280 1045278 2026-07-30T15:13:46Z Dr Lotus Black 31011 "[[မြိုလူမျိုး]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည်: expert need ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=စီမံခန့်ခွဲသူများသာ] (အနန္တ)) 1045278 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues| {{expert needed}} {{POV}} }} {{Infobox ethnic group | group = မြိုလူမျိုး |other_names = မရူစာ၊ မရူ၊ မြို ၊ မြုံ | image = Mru family in traditional household.jpg | image_caption = မြိုလူမျိုး မိသားစု | total = ၈၀,၀၀၀–၈၅,၀၀၀ | total_year = ၂၀၀၄ | total_source = ခန့်မှန်း | total_ref = | regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]])၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ([[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]])၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] (အနောက်ဘန်ဂေါ) | region1 = {{flag|Myanmar}} | pop1 = ၁၂,၀၀၀ | ref1 = <ref name="Hattaway 2004 195">{{cite book|last=Hattaway|first=Paul|title=Peoples of the Buddhist World: A Christian Prayer Diary|date=2004|publisher=William Carrey Library|location=Pasadena, CA|isbn=9780878083619|page=195|url=http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|access-date=29 August 2018|archive-date=15 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140515034641/http://asiaharvest.org/wp-content/themes/asia/docs/people-groups/.../Mru.pdf|url-status=dead}}</ref> | region2 = {{flag|Bangladesh}} | pop2 = ၂၀,၀၀၀–၂၅,၀၀၀ | ref2 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | region3 = {{flag|India}} | pop3 = ၂၀,၀၀၀ | ref3 = <ref name="Hattaway 2004 195"/> | languages = [[မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား|မရူဘာသာစကား]]<ref name="Lewis, Simons, and Fennig">{{cite web|last=Lewis, Simons, and Fennig|first=M. Paul, Gary F. and Charles D.|title=Ethnologue: Languages of the World|url=https://www.ethnologue.com/language/mro/***EDITION***|publisher=SIL International|accessdate=2 April 2014}}</ref><br>[[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]<br>[[ဗမာ ဘာသာစကား|ဗမာ]] | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]],[[မြိုကရာမာ ဘာသာ]], [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]<ref>{{Cite web |url=https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=3 August 2022 |archive-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015060549/https://hillvoice.net/conversion-of-jumma-people-to-islam-in-cht-1/amp/ |url-status=dead }}</ref> | related_groups = [[ချင်းလူမျိုး]] | footnotes = }} '''မြိုလူမျိုး''' ({{lang-en|Mro}}; {{lang-bn|মুরং}})၊ '''မြိုစာ /မြူစာလူမျိုး''' ဟုမိမိကိုယ် ကိုယ် ခေါ်ဆိုကြသူများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊[[ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] နယ်စပ်တလျောက်တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <!--- ချင်းလူမျိုးတွင် ပါဝင်သည့် လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။---> မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် အများစု နေထိုင်ကြပြီး [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ]]တွင် နေထိုင်ကြပြီး ရန်ဂါမတီခရိုင်နှင့် ဘင်ဒရိုဘင်ခရိုင်တို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် [[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref name="Hattaway 2004 195"/> [[File:PICT0360 Burma Chin State Traditional Village (7864250886).jpg|thumb|ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြူရွာတစ်ခု|alt=]] == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]] == ကိုးကား == <ref>Maternal Morbidity and Mortality among Indigenous People in Bangladesh: A Study of the Mru Community </ref> {{reflist}} {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ]] 5qbjlr5iyd3ernw2gd9v9pf8gjyqetf 0 114809 1045470 1016195 2026-07-31T06:21:49Z Cepyita 93402 Add more faithful pronunciation-spelling 1045470 wikitext text/x-wiki [[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px|Ancient Greek polychromatic [[Ancient Greek vase painting|pottery painting]] (dating to {{circa}} 300 BC) of Achilles killing the Ethiopian king [[Memnon (mythology)|Memnon]], who fought as an ally of the Trojans during the Trojan War]] '''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, *အခိလ္လေုသ်~အခိလ္လေဝု}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။<ref name="New Pauly">{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.</ref> အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။ == အမည်နာမ == '''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝု'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|{{m|gmy|𐀀𐀑𐀩𐀄|pos=nominative singular}} ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏၊ နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။ == ငယ်ဘဝ == ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ ကို မွေးသည်။ <ref>{{OEtymD|achilles}}</ref>ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။<ref>[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): "It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis."</ref> သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။ == ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ == တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကိုင်ရော့ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကိုင်ရော့ဘုရင် လိုင်ကော်မဒီ၏ သမီးများအကြားတွင် ဖိုင်ယာ (ဆံနီမလေးဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် သမီးတော် ဒိုင်ဒမီယာအား ကြံမိရာ နီယုတ်တိုလီမပ် ဟူသော သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ဖိုင်ယပ် (ဆံနီကောင်လေးဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) ဟု ငယ်အမည် တွင်သည်။ အိုဒစ်ဆီယပ်ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒစ်ဆီယပ်က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အိုပက်ဘုရင် ပက်ထရိုကလပ်နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကာလတွင် ဘရစ်ဆေကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် အက်ဂါမမ်မွန်က ဘရစ်ဆေကို ယူသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။ စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဘရစ်ဆေနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် အက်ဂါမမ်မွန် ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။ ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။ ပက်ထရိုကလပ် သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။ ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပက်ထရိုကလပ်အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။ အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အသီနာက ဟက်တာ့ညီ ဒိုင်ဖိုဘတ်အသွင်ယူကာ မြားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အသေကိုယ်ကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ အာခိလိလည်း ပက်ထရိုကလပ်အတွက် လက်တုံ့ပြန်နိုင်လိုက်သည်။ ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။ == ဘဝနိဂုံး == ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]] ieny088ox27yxsrjjkqmgk6hxf9er59 1045472 1045470 2026-07-31T06:32:32Z Cepyita 93402 /* ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ */ 1045472 wikitext text/x-wiki [[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px|Ancient Greek polychromatic [[Ancient Greek vase painting|pottery painting]] (dating to {{circa}} 300 BC) of Achilles killing the Ethiopian king [[Memnon (mythology)|Memnon]], who fought as an ally of the Trojans during the Trojan War]] '''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, *အခိလ္လေုသ်~အခိလ္လေဝု}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။<ref name="New Pauly">{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.</ref> အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။ == အမည်နာမ == '''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝု'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|{{m|gmy|𐀀𐀑𐀩𐀄|pos=nominative singular}} ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏၊ နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။ == ငယ်ဘဝ == ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ ကို မွေးသည်။ <ref>{{OEtymD|achilles}}</ref>ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။<ref>[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): "It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis."</ref> သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။ == ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ == တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကိုင်ရော့ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကိုင်ရော့ဘုရင် လိုင်ကော်မဒီ၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ အိုဒစ်ဆီယပ်ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒစ်ဆီယပ်က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အိုပက်ဘုရင် ပက်ထရိုကလပ်နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် အက်ဂါမမ်မွန်က ဗြီစဲအိကို ယူသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။ စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် အက်ဂါမမ်မွန် ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။ ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။ ပက်ထရိုကလပ် သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။ ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။ အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အသီနာက ဟက်တာ့ညီ ဒိုင်ဖိုဘတ်အသွင်ယူကာ မြားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။ == ဘဝနိဂုံး == ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]] il8a6pu24rme2noxjkc7o4q2de5zl5f 1045473 1045472 2026-07-31T06:37:16Z Cepyita 93402 /* */ 1045473 wikitext text/x-wiki [[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px| အခိလေဝ သည် အဲသယောပိမင်း မေမနွန် ကို အနိုင်သတ်ခန်း။ ဘီစီ ၃၀၀ခန့်မှ ရှေးဟောင်းဂရိ ဟေလဲနစ် အိုးပန်းချီ။]] '''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, *အခိလ္လေုသ်~အခိလ္လေဝု}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။<ref name="New Pauly">{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.</ref> အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။ == အမည်နာမ == '''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝု'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|{{m|gmy|𐀀𐀑𐀩𐀄|pos=nominative singular}} ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏၊ နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။ == ငယ်ဘဝ == ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ ကို မွေးသည်။ <ref>{{OEtymD|achilles}}</ref>ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။<ref>[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): "It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis."</ref> သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။ == ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ == တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကိုင်ရော့ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကိုင်ရော့ဘုရင် လိုင်ကော်မဒီ၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ အိုဒစ်ဆီယပ်ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒစ်ဆီယပ်က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အိုပက်ဘုရင် ပက်ထရိုကလပ်နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် အက်ဂါမမ်မွန်က ဗြီစဲအိကို ယူသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။ စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် အက်ဂါမမ်မွန် ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။ ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။ ပက်ထရိုကလပ် သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။ ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။ အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အသီနာက ဟက်တာ့ညီ ဒိုင်ဖိုဘတ်အသွင်ယူကာ မြားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။ == ဘဝနိဂုံး == ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]] j1wuoze8tz48yfcrqrq1ojq7nn5offe 1045475 1045473 2026-07-31T06:55:56Z Cepyita 93402 1045475 wikitext text/x-wiki [[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px| အခိလေဝ သည် အဲသယောပိမင်း မေမနွန် ကို အနိုင်သတ်ခန်း။ ဘီစီ ၃၀၀ခန့်မှ ရှေးဟောင်းဂရိ ဟေလဲနစ် အိုးပန်းချီ။]] '''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, *အခိလ္လေုသ်~အခိလ္လေဝု}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။<ref name="New Pauly">{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.</ref> အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။ == အမည်နာမ == '''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝု'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|{{m|gmy|𐀀𐀑𐀩𐀄|pos=nominative singular}} ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏၊ နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။ == ငယ်ဘဝ == ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ ကို မွေးသည်။ <ref>{{OEtymD|achilles}}</ref>ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။<ref>[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): "It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis."</ref> သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။ == ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ == တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကွီးရို့စ်ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကွီးရို့ဘုရင် လွိ​ကိုမဲးဒဲ'စ်၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ အိုဒွစ်စေဝု (Odysseus) ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒွစ်စေဝု က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အာခိလိသည် မိမိအချစ်ဆုံး "ခင်ပွန်း"ဟူသော ပတြိုကလို့နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် သည် ဗြီစဲအိကို သိမ်းသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။ စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် သူ့ရှင်က ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။ ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။ ပတြိုကလို့ သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။ ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။ အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အထယ်နာ နတ်သမီး က ဟက်တာ့ညီ ဒယိုဖိဗို့၏ အသွင်ယူကာ မျှားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို့အတွက် လက်စားချေချင်သော ဒေါဇောမောနှင့် ဟက်တာမင်းသားကို အနိုင်သတ်ကာ အသေကောင်ကိုပါ ရထားနောက်မြီးဖြင့် စခန်းထဲထိ တရွတ်တိုက်ဆွဲယူသွားလေ၏။ ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။ == ဘဝနိဂုံး == ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]] c43kw5y3ekzq21ei6aj57093qmpcw9n 1045476 1045475 2026-07-31T06:57:29Z Cepyita 93402 /* */ 1045476 wikitext text/x-wiki [[File:Achilles fighting against Memnon Leiden Rijksmuseum voor Oudheden.jpg|thumb|300px| အခိလေဝ သည် အဲသယောပိမင်း မေမနွန် ကို အနိုင်သတ်ခန်း။ ဘီစီ ၃၀၀ခန့်မှ ရှေးဟောင်းဂရိ ဟေလဲနစ် အိုးပန်းချီ။]] '''အာခိလိ''' ({{lang-en|Achilles}}) သို့မဟုတ် '''အခိလေဝ''' ({{lang-grc|Aχιλλεύς, အသံထွက် /အခီလေ့ဝု'စ်/~/အာခီလေဝု'စ်/}}) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး ထရိုဂျန်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဟိုးမား၏ ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။<ref name="New Pauly">{{cite encyclopedia|author1=Dorothea Sigel|title=Achilles|author2=Anne Ley|author3=Bruno Bleckmann|entry=Achilles|encyclopedia=Brill's New Pauly|editor=Hubert Cancik|display-editors=etal|publisher=Brill Reference Online|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e102220}} Retrieved 5 May 2017.</ref> အာခိလိတကိုယ်လုံးတွင် သေနိုင်သည့်နေရာဟူ၍ ဖနောင့်သာ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာသို့ ထိသည့် ဒဏ်ရာကြောင့်ပင် သေလေသည်။ ဤသည်ကိုစွဲ၍ တဦးတယောက်၏ အားပျော့မှတ်ကို နှောင်းလူတို့က အာခိလိဖနောင့်ဟု ခေါ်ကြသည်။ == အမည်နာမ == '''အာခိလိ''' သည် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ '''Achilles''' မှာ ရောမ လက်တင် စာလုံးပေါင်းဖြစ်ပြီး ပါဠိမှုပြုက '''အခိလ္လေသ်''' (Akhilles)'''၊''' မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် /အာ့ခစ်လေး'စ်/ ~/အာခိလေး'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ မူရင်းနာမည်မှာ ({{lang-grc|Aχιλλεύς}}) ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅ ရာစုအသံထွက်ကို လိုက်ရလျှင် /အခီလေ့ဝု'စ်/ သို့မဟုတ် /အာခီလေဝု'စ်/ ဖြစ်ရာ၏။ တဖန် ပါဠိပြုရလျှင် '''အခိလေဝ''' (Akhileva){{Efn|{{m|gmy|𐀀𐀑𐀩𐀄|pos=nominative singular}} ကို မှီးခြင်း}} သို့မဟုတ် '''အခိလျု''' (Akhilyu) '''အခိလ္လေဝုသ်''' (Akhillewus) ဖြစ်ရာ၏၊ နာမည်၏ နိရုတ္တိအစစ်အမှန်မှာ မသေချာမရေရာသော််််လည်း စာပေအစဉ်အလာအရ ᾰ̓́χος (''ắkhos'', “ဒုက္ခဆင်းရဲ၊ ဝေဒနာ”) ပုဒ် နှင့် λᾱός (''lāós'', “လူသူ”) ပုဒ်မှ လာသည်ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းကြသည်။ လူအပေါင်းကို နာကျင်ပူဆွေး‌အောင် စစ်ထိုးတတ်သော‌ကြောင့် ဟူ၏။ == ငယ်ဘဝ == ဖထိယာပြည့်ရှင် '''ပယ်လေ့ဝု'စ်''' (Πηλεύς) နှင့် ပင်လယ်နတ်သမီး '''ထေ့တိ'စ်''' (Θέτις) တို့မှ အာခိလိ ကို မွေးသည်။ <ref>{{OEtymD|achilles}}</ref>ချောမောသော ထေ့တိ'စ်ကို ဇု ရော ပိုဆိုင်ဒန်ပါ အပြိုင်ပိုးကြသော်လည်း ဖခင်ထက်စွမ်းသောသား မွေးမည်ဟု ပရိုမီးသီးယပ်က ဟောသဖြင့် နှစ်ဦးလုံး လက်လျှော့သွားသည်။ သို့ဖြင့် ထေ့တိ'စ်ကို ပီးလိရပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးရန် ဇုက စီစဉ်လိုက်သည်။ အာခိလိမွေးသော် ထေ့တိ'စ်က မသေသူဖြစ်စေရန် မရဏမြစ်၌ ရေနှစ်သည်။ သူ့လက်နှင့် ကိုင်ထားသည့် ဖနောင့်နှစ်ခုသာ ပျော့ကွက်ဟူ၍ ကျန်သည်။<ref>[[Ptolemy Hephaestion]], ''New History'', Book 6 (summary from Photius, ''Myriobiblon'' 190, trans. Pearse): "It is said ... that he [Akhilleus (Achilles)] was called Podarkes (Podarces, Swift-Footed) by the Poet [i.e. Homer], because, it is said, Thetis gave the newborn child the wings of Arke (Arce) and Podarkes means that his feet had the wings of Arke. And Arke was the daughter of Thaumas and her sister was Iris; both had wings, but, during the struggle of the gods against the Titanes (Titans), Arke flew out of the camp of the gods and joined the Titanes. After the victory Zeus removed her wings before throwing her into Tartaros and, when he came to the wedding of Peleus and Thetis, he brought these wings as a gift for Thetis."</ref> သားဖြစ်သူ၏ အစွမ်းကို သိလို၍ ယခင်က ရန်စဟောင်းရှိသည့် ပီလီယွန်တောင်ရှိ အစွမ်းဆုံး [[စန်းတော|မနုအဿ]] ခီရွန်ကို အာခိလိအား ပယ်လေ့ဝု'စ် က သွား၍ ဦးနှိမ်စေသည်။ == ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ == တိုက်ပွဲသံကြားလျှင် အာခိလိ မနေနိုင်၊ ရဲသွေးစစ်သွေးကြွကာ တိုက်ချင် ခိုက်ချင်ဖြစ်တတ်၏။ သားဖြစ်သူအတွက် စိတ်မအေးသော သဲတစ်က အာခိလိကို စကွီးရို့စ်ပြည်သို့ ပို့ထားသည်။ စကွီးရို့ဘုရင် လွိ​ကိုမဲးဒဲ'စ်၏ သမီးများအကြားတွင် ပွီးရာ (“မီးလျှံဆံနီမ”) အမည်ဖြင့် မိန်းမအသွင် ရုပ်ဖျက်နေသည်။ ထိုကာလတွင် ဒဲယိဒါ့မီယာ မင်းသမီးနှင့် ယဉ်ပါးမိရာ သားတယောက် ရသည်။ သားဖြစ်သူကိုလည်း ပွီးရို့’စ် (“မီးလျှံဆံနီမောင်”) ဟု မှည့်၏။ နောင်၌ကား ပွီးရို့’စ်သည် နေဝိုပ္တို့လေမို့စ် ( “စစ်သစ်”) ဟု တွင်၏။ အိုဒွစ်စေဝု (Odysseus) ကို အာခိလိမကူလျှင် ထရွိုင်ကို သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ရှေ့ဖြစ်ဟောဆရာ ကယ်ချာက ဟောသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အိုဒွစ်စေဝု က အာခိလိကို ရှာပြီး တိုက်ပွဲအကြောင်း ပြောသည်။ သို့ဖြင့် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသို့ အာခိလိ ပါလာသည်။ မန်နီစသီယပ်၊ ယူဒိုရပ်၊ ပိုင်ဆန်ဒါ၊ ဖီးနစ်၊ အယ်စီမဒွန်တို့ ငါးဦးအား တဦးလျှင် လူ ၅၀၀ စီ အုပ်ချုပ်စေကာ သင်္ဘော (၅၀) နှင့် ထရွိုင်သို့ လာသည်။ အာခိလိသည် မိမိအချစ်ဆုံး "ခင်ပွန်း"ဟူသော ပတြိုကလို့နှင့် လက်တွဲကာ တိုက်ပွဲဝင်သည်။ စစ်ပွဲကာလတွင် ဗြီစဲအိကို အာခိလိက ကိုယ်လုပ်အဖြစ် သိမ်းထားသည်။ [[ခါရီဆီး]]အား ပြန်ပေးရပြီးနောက် သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် သည် ဗြီစဲအိကို သိမ်းသွားသည်။ သိက္ခာမရှိသော လုပ်ရပ်ဟု အာခိလိက ယူဆကာ သူ့လူများကို စစ်အတွင်း မပါခိုင်းတော့။ စစ်မျက်နှာ၌ အရေးမလှသည့်နောက် ဗြီစဲအိနှင့် အာခိလိလက်အောက်ရှိ အေဂျက်၊ ဖီးနစ် သူရဲကောင်းနှစ်ယောက်နှင့် လဲမည်ဟု အိုဒစ်ဆီယပ်မှတဆင့် သူ့ရှင်က ကမ်းလှမ်းသည်။ ပို၍ စိတ်ပျက်သွားသော အာခိလိက သင်္ဘောပြင်က အိမ်ပြန်မည်ပြုသည်။ ဟက်တာခေါင်းဆောင်သော ထရိုဂျန်သားတို့က ကမ်းကိုလွန်ကာ သင်္ဘောပေါ်အထိ တိုက်လာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အာခိလိ၏ တိုက်ပွဲဖော် ပက်ထရိုကလပ်က အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ကာ အာခိလိအသွင်နှင့် ခုခံသည်။ သင်္ဘောမှ ထရိုဂျန်သားတို့ ဆုတ်သွားအောင် ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပက်ထရိုကလပ်ကမူ ဟက်တာလက်ချက်နှင့် သေသည်။ ပတြိုကလို့ သေပြီးနောက် တိုက်ပွဲကို အာခိလိ စိတ်လည်လာသည်။ သားအား စိတ်မချသည့် သဲတစ်က နတ်ပန်းပဲဆရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ထံ ချပ်ဝတ်သစ်နှင့် ဒိုင်းကို တောင်းကာ အာခိလိကို ပေးသည်။ ထိုမှစ၍ အာခိလိ ရေကုန်ရေခန်း တိုက်ပြန်သည်။ ပိုလစ်ဆီနာနှင့် သူ့အစ်ကို ထရွိုင်လပ်တို့ ရေခပ်လာစဉ် အာခိလိနှင့်တွေ့ရာ ခုခံသူ ထရွိုင်လပ် သေပြီး ပိုလစ်ဆီနာကို အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ပတြိုကလို့အတွက် ဝမ်းနည်းမှုကို ပရီယမ်၏သမီး ပိုလစ်ဆီနာက လျော့ပါးစေခဲ့သည်။ အာခိလိ၏ ပစ်မှတ်မှာ ဟက်တာ ဖြစ်သည်။ ဟက်တာကလည်း အာခိလိကို အမြဲရှောင်သည်။ တကြိမ်သော် အထယ်နာ နတ်သမီး က ဟက်တာ့ညီ ဒယိုဖိဗို့၏ အသွင်ယူကာ မျှားခေါ်ပြီး မြို့ရိုးပေါ်တွင် အာခိလိနှင့် တွေ့စေသည်။ သူ့ဓားမှာ အာခိလိကို မတိုးနိုင်မှန်း သိသည့်နောက် အသက်ကို အသနားမခံသော်လည်း အလောင်းဈာပနကို လေးစားရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့တစေ အာာခိလိ ဂရုမစိုက်ဘဲ ပတြိုကလို့အတွက် လက်စားချေချင်သော ဒေါဇောမောနှင့် ဟက်တာမင်းသားကို အနိုင်သတ်ကာ အသေကောင်ကိုပါ ရထားနောက်မြီးဖြင့် စခန်းထဲထိ တရွတ်တိုက်ဆွဲယူသွားလေ၏။ ဟာမိ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ထရွိုင်ဘုရင် ပရီယမ်က အာခိလိ၏ တဲသို့ လာတွေ့ကာ သားအလောင်းကို တောင်း၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ထိုဈာပနကာလကို အာခိလိက အတိုက် နားလိုသည်။ အမေဇုန်ဘုရင်မ ပန်သယ်ဆီလီယာက စိတ်အားနည်းသည်ကို နင်း၍တိုက်လိုသည်။ နှစ်ဦးသား အချင်းများ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အလွန်လှသော ပန်သယ်ဆီလီယာသည် တိုက်ခိုက်စတွင် အာခိလိအား စိတ်ထွေပြားစေသော်လည်း အသက်အား ခြိမ်းခြောက်လာသည့် အခါတွင်မူ သတိဝင်ပြီး ခပ်ကြမ်းကြမ်းတိုက်ရာ ဘုရင်မ သေလေသည်။ == ဘဝနိဂုံး == ပိုလစ်ဆီနာကို ယုံကြည်သော အာခိလိက သူ့တခုတည်းသော အားနည်းချက်ကို ပြောပြသည်။ နှုတ်ဖွာသော ပိုလစ်ဆီနာကြောင့် ပဲရစ်နှင့် ဒိုင်ဖိုဘတ်တို့ သိသွားပြီး အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းသို့ အလာတွင် မြားနှင့် ချောင်းပစ်ရာ အာခိလိသေသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]] blykepgq85lsidp2wa4hxdq8o63g7wt 0 118341 1045263 1043977 2026-07-30T13:59:26Z ~2026-40330-51 145831 /* ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ */ 1045263 wikitext text/x-wiki '''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] |OTS(၇၇) |- |၂ |[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း]] |DSA(၃၅) |- |၃ |[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] |DSA(၃၈) |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၂၉) |- |၅ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]] |DSA(၃၄) |} == စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] |DSA(၃၇) |- |၂ |[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် |DSA(၃၇) |- |၃ |[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]] |DSA(၃၅) |- |၄ |[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင် |DSA(၃၇) |} == အရာရှိချုပ်များ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[စစ်ရေးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]] |DSA(၃၈) |- |၂ |[[စစ်ထောက်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]] |DSA(၃၂) |- |၃ |တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း |DSA(၄၀) |- |၄ |တပ်မ​တော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၅ |[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း |DSA(၃၈) |- |၆ |[[စစ်ဥပဒေချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင် |DSA(၃၂) |- |၇ |[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၈ |[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက် |DSA(၃၈) |- |၉ |လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း |DSA(၃၉) |- |၁၀ |[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]] |အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃) |- |၁၁ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] |DSA(၃၈) |- |၁၂ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းထူး |DSA(-) |- |၁၃ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) |ဗိုလ်ချုပ် |DSA(-) |} == အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] |DSA(၂၉) ယခင် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |DSA(၃၆) ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၃ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] |OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၄ |အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] |DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၅ |အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် |OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ) |- |၆ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင် |ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၇ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |- |၈ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |- |၉ |နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး |} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက် |DSA(၃၉) |- |၂ |[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး |တေဇ(၂၄) |- |၃ |[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး |OTS(၉၄) |- |၄ |[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး |DSA(၄၁) |- |၅ |[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ထွန်းအောင် |ခေတ္တတိုင်းမှူး |- |၆ |[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် |DSA(၄၀) |- |၇ |[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး |DSA(၄၂) |- |၈ |[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန် |DSA(၄၁) |- |၉ |[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ် |DSA(၄၁) |- |၁၀ |[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင် |– |- |၁၁ |[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌ကျော်ဇော |DSA(၄၃) |- |၁၂ |[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ |DSA(၃၉) |- |၁၃ |[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌အောင်ဌေး |OTS(၈၁) |- |၁၄ |[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက် |DSA(၄၁) |} == အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း |DSA(၃၆) |- |၂ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ |OTC(၂၁) |- |၃ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်လွင်ဦး |OTS(၇၅) |- |၄ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး |DSA(၃၇) |- |၅ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ) |ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် |DSA(၃၆) |- |၆ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး) |ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းဗိုလ် |OTS(၉၄) |- |၇ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း) |ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင် |DSA(၃၄) |- |၈ |ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) |- |၉ |ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၀ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မျိုးအောင် |OTS(၇၃) |- |၁၁ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် | |} == စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး |DSA(၃၃) |- |၂ |စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း |DSA(-) |- |၃ |ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နိုင် |OTS(၇၉) |- |၄ |သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး |DSA(၃၄) |- |၅ |ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ |OTS(၉၄) |- |၆ | [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> |DSA(-) |- |၇ |ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းစိုး | |- |၈ |စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဇော် | |- |၉ |[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းဦး |DSA(၃၃) |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၁ |[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန် | |- |၁၂ | [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် | |- |၁၃ |ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းအောင် |DSA(၂၈) |- |၁၄ | [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး |OTC(၂၁) |- |၁၅ |တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | |- |၁၆ |[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော် | |- |၁၇ |[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူး ဟန်ဇော်ဦး |DSA(၃၆) |- |၁၈ |ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်သန်း |OTS(၇၁) |- |၁၉ | [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် တင်စိုး | |- |၂၀ |အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး | |- |၂၁ |[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြတ် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၃၁) |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{တပ်မတော်}} 5t5i4mpxxeog2faagoi5p773z98idbd 0 130643 1045526 958122 2026-07-31T10:13:04Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045526 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = စလင်း ဒီယွန် | honorific_suffix = [[:en:Order of Canada|CC]] [[:en:National Order of Quebec|OQ]] | image = Celine Dion Concert Singing Taking Chances 2008.jpg | caption = [[မွန်ထရီယိုမြို့]] ဘဲလ်စန်တာ အားကစားရုံကြီးတွင် ''Taking Chances'' ကမ္ဘာလှည့်ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်အတွင်း သီဆိုနေပုံ။ ဩဂုတ်လ ၁၉ရက်၊ ၂၀၀၈ခုနှစ်။ | birth_name = စလင်း မာရီး ကလောဒက် ဒီယွန် | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1968|3|30}} | birth_place = [[မွန်ထရီယိုမြို့]] ရှားလာမေးန် ဆင်ခြေဖုံး၊ [[ကွီဗက်ပြည်နယ်]]၊ [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]။ | parents = Adhemar-Charles Dion နှင့် Therèse Tanguay Dion | spouse = {{marriage|Rene Angelil<br />|17 December 1994|14 January 2016|end=died}} | children = ၃ဦး | net_worth = $700 million<ref name=NetWorth>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6334796/madonna-paul-mccartney-worlds-richest-list|title=Celebritynetworth/Celine dion|first=Joe|last=Lynch|date=2 December 2014|accessdate=3 December 2014}}</ref> | occupation = အဆိုတော် | years_active = ၁၉၈၀–လက်ရှိ | awards = [[:en:List of awards and nominations received by Celine Dion|အပြည့်အစုံကြည့်ရန်]] | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| *Pop *chanson *soft rock *R&B }} | instrument = အသံ | label = {{flatlist| *CBS *Epic *Columbia *550 Music *Legacy}} <!--This is listed chronologically. PLEASE DO NOT REVERT OR CHANGE. Sony Music Canada is a division of SME and is NOT A RECORD LABEL. --> | associated_acts = David Foster | website = {{URL|celinedion.com}} }} }} '''စလင်း မာရီး ကလောဒက် ဒီယွန် ({{lang-en| Celine Marie Claudette Dion}})'''{{efn|အသံထွက်များမှာ အတိအကျရေးသားရန် မဖြစ်နိုင်သော်လည်း မျက်စိမနောက်စေဘဲ နီးကပ်စွာ အသံဖလှယ်ထားသည့် ပုံစံဖြင့်သာ ''စလင်း မာရီး ကလောဒက် ဒီယွန်'' (/စလီးန်(စေလီးန်) မာရီး ခလောဒက် ဒီယောန်/) ဟုရေးသားထားသည်။}} (မွေးဖွား- ၃၀-မတ်-၁၉၆၈) သည် ကနေဒါလူမျိုး အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်၍ [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]၊ [[ကွီဗက်ပြည်နယ်]]၊ [[မွန်ထရီယိုမြို့]] ရှားလာမေးန် ဆင်ခြေဖုံး(Charlemagne)တွင် မိသားစု ခပ်ကြီးကြီးတစ်ခုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀နှစ်များအတွင်း ဇာတိမြို့၌ ပြင်သစ်ဘာသာစကားဖြင့်သီဆိုထားသော တေးသီချင်းခွေများစွာနှင့်အတူ ဆယ်ကျော်သက်ကြယ်ပွင့်တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ''ယမဟာ ကမ္ဘာ့လူကြိုက်များသော သီချင်းပွဲတော်'' နှင့် ၁၉၈၈ ''ယူရိုဗီးရှင်း သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲ''နှစ်ခုလုံးတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှုကို စတင်ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသင်ယူပြီးနောက် အမေရိကတွင် အက်ပစ်တေးသံသွင်း(Epic Records)နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၉၀တွင် သူမ၏ ပထမဆုံး Unison (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) တေးအယ်လ်ဘမ်ကို ဖြန့်ချိနိုင်ခဲ့ရင်း မြောက်အမေရိကနှင့် အခြားအင်္ဂလိပ်စကားပြောနယ်ပယ်များတွင် အလားအလာရှိသော ပေါ့ပ်အဆိုတော်တစ်ယောက်ဆိုသော အနေအထားကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀နှစ်များအတွင်း ''[[:en:Falling into You|Falling into You]]'' (1996) နှင့် ''[[:en:Let's Talk About Love|Let's Talk About Love]]'' စသည့်တို့ကဲ့သို့ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး တေးအယ်လ်ဘမ်များဖြန့်ချိခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အောင်မြင်ကျော်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ''The Power of Love'' (မူရင်း-Jennifer Rush)၊ ''Think Twice''၊ ''Because You Loved Me''၊ ''My Heart Will Go On''၊ ''I'm Your Angel'' စသည်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ နံပါတ် (၁) အဆင့်ရ အောင်မြင်သည့် သီချင်းအများအပြားကိုလည်း အောင်မြင်စွာ သီဆိုခဲ့သည်။ ဒီယွန်သည် ဆက်လက်၍ အင်္ဂလိပ်အယ်လ်ဘမ်များကြား၌ ပြင်သစ်တေးအယ်လ်ဘမ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ''S'il suffisait d'aimer (1995)၊ ''Sans attendre'' (2012)၊ ''Encore un soir'' (2016)တို့သည်ပြင်သစ်၌ ထိပ်တန်းစာရင်းဝင် ပေါက်မြောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်များတွင် Las Vegas Stripတွင် A New Day ဖျော်ဖြေမှု၌ အလွန်အောင်မြင်သည့် တင်ဆက်ဖျော်ဖြေသူ ဂုဏ်ပုဒ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကာ Taking Chances ကမ္ဘာလှည့် ဖျော်ဖြေမှုများနှင့် အတူ သမိုင်း၌ဝင်ငွေအများဆုံးရသော လှည့်လည်ဖျော်ဖြေသည့် ဂီတတင်ဆက်မှုလည်းဖြစ်သည်။ ဒီယွန်၏ ဂီတပုံစံကို များစွာသော ဂီတအမျိုးအစားများက လွှမ်းမိုးထား၍ ထိုဂီတနယ်ပယ်များမှာ ရော့ခ်၊ အာရ်အန်ဘီ၊ ဂေါ့စပယ်(ဓမ္မတေး)၊ ဥရောပဂန္ထဝင်ဂီတ စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။ တေးအခွေများမှာ အဓိကအားဖြင့် ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ဖြစ်လေသည်။ သို့သော် စပိန်၊ အီတလီ၊ ဂျာမန်၊ လက်တင်၊ ဂျပန်နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားများဖြင့်လည်း သီဆိုသည်။ သူမသီချင်းများသည် မကြာခဏဆိုသလို အမျိုးမျိုးသော ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှုများစွာရရှိသော်လည်း ပေါ့ပ်ဂီတ၏ လွှမ်းမိုးနိုင်မှုအရှိဆုံး အသံပိုင်ရှင်များအနက်က တစ်ဦးအဖြစ် ယူဆသတ်မှတ်ကြသည်။ ဂရမ်မီဆုငါးကြိမ်ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပြီး [[ဘီလ်ဘော့ဒ် (မဂ္ဂဇင်း)|ဘီလ်ဘော့ဒ်]]က အမျိုးသမီးတေးသံရှင် အသံလွှင့်ပုံစံ (ရေဒီယိုပုံစံ) ၌ နံပါတ် (၁)အဆင့်ရသီချင်းအများဆုံးရရှိသည့်အတွက် Queen of Adult Contemporary ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/7776996/the-illustrious-career-of-celine-dion|title=Being Celine: A Look Back at the Illustrious Career of Celine Dion |work=Billboard|author=Billboard Staff|date=1 May 2017|accessdate=26 November 2018}}</ref> နီးလ်ဆန် သီချင်း/အယ်လ်ဘမ် ရောင်းအားစာရင်းကောက်ယူမှု (Nielsen SoundScan)ခေတ်အတွင်း အမေရိက၌ ဒုတိယမြောက်ရောင်းအားအကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးတေးသံရှင်လည်းဖြစ်၏။ နိုင်ငံတကာတေးသံသွင်းလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ် (International Federation of the Phonographic Industry-IFPI) က ဥရောပတွင် တေးအယ်လ်ဘမ်သန်း (၅၀)ကျော်ရောင်းချရမှုအတွက် ၂၀၀၃ တွင် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ကမ္ဘာအနှံ့ သီချင်းအပုဒ်ရေ သန်း (၂၀၀) ကျော်ရောင်းချနိုင်မှုနှင့်အတူ သမိုင်း၌ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး အနုပညာရှင်များအနက်က တစ်ယောက်နှင့် (တေးသီချင်း)ရောင်းအားအကောင်းဆုံး ကနေဒါလူမျိုးအနုပညာရှင်အဖြစ် ရပ်တည်နေလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite news |url=http://www.newsweek.com/celine-dion-salutes-her-gabonese-imitator-484860|title=Celine Dion Salutes Her Gabonese Imitator|last=Conor|first=Gaffey|work=[[Newsweek]] |date=28 July 2016 |accessdate=21 February 2017}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thestar.com/entertainment/music/2013/08/22/cline_dion_joins_twitter.html |title=Céline Dion joins Twitter |last=Ptashnick |first=Victoria |work=[[Toronto Star]] |date=22 August 2013 |accessdate=2 February 2014 |archivedate=4 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200304165228/https://www.thestar.com/entertainment/music/2013/08/22/cline_dion_joins_twitter.html }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.express.co.uk/entertainment/music/1150596/Celine-Dion-husband-Rene-Angelil-death-career-music-tours-Hyde-Park-London|title=Celine Dion reveals 'big turnaround' since death of husband René Angélil: 'I'm very proud'|last=Jones|first=Louis|date=8 July 2019|website=Express|language=en|accessdate=7 August 2019}}</ref> ==ဘဝနှင့် လုပ်ငန်း== === ၁၉၆၈-၁၉၈၉ ကာလများ === [[မွန်ထရီယိုမြို့]]၏ အရှေ့မြောက် {{convert|15|mi|km|order=flip}}ဝေးသော ရှားလာမေးန် (ကွီဘက်) တွင် မိသားစု ခပ်ကြီးကြီးတစ်ခုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ (၁၄)ယောက်သော သားသမီးများထဲက အထွေးဆုံးဖြစ်သည်။ မိခင် ''ထရီးဇာ ဒီယွန်'' သည် အိမ်ရှင်မတစ်ဦးဖြစ်၍ ဖခင် ''အက်ဟဲမာ ဒီယွန်''သည် သားငါးရောင်းသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ နှစ်ဦးစလုံးမှာ ပြင်သစ်-ကနေဒါ လူမျိုးများဖြစ်ကြ၏။<ref>{{cite web|url=http://www.perche-quebec.com/files/celine/individus/celine_en.htm|title=Celine Dion: From the Perche (France) to Las Vegas|accessdate=23 January 2016|website=perche-quebec.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110513183630/http://www.perche-quebec.com/files/celine/individus/celine_en.htm|archive-date=13 May 2011|archivedate=13 May 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110513183630/http://www.perche-quebec.com/files/celine/individus/celine_en.htm}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/75/Celine-Dion.html|title=Celine Dion Biography|publisher=Filmreference.com|accessdate=18 April 2014}}</ref> စလင်း ဒီယွန်သည် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်။<ref name="CNNN">{{cite news|title=The 'ultimate diva'|url=http://edition.cnn.com/CNN/Programs/people/shows/dion/profile.html|work=[[People in the News]]|publisher=CNN|accessdate=25 September 2013|date=22 October 2002|archivedate=25 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230925123935/http://edition.cnn.com/CNN/Programs/people/shows/dion/profile.html}}</ref><ref name="autogenerated12">"Profiles of Celine Dion, Enrique Iglesias, Moby". Paula Zahn, Charles Molineaux, Gail O'Neill. ''[[People in the News]]'', 18 May 2002. Transcript.</ref> ဂီတသည် အမြဲတစေ ထိုမိသားစု၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကာ သူမမမွေးဖွားခင်နှစ်နှစ်ခန့်တွင် ပြင်သစ်အဆိုတော် Hugues Aufray သီဆိုထားသော Celine ဆိုသည့်သီချင်း ကိုအစွဲပြု၍ ''စလင်း''ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite book|first=Georges-Herbert|last=Germain|others=translated by David Homel and Fred Reed|year=1998|title=Céline: The Authorized Biography|page=[https://archive.org/details/celineauthorized0000germ/page/16 16]|publisher=[[Dundurn Press]]|isbn=978-1-55002-318-3|url=https://archive.org/details/celineauthorized0000germ/page/16}}</ref> ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် ဖျော်ဖြေသူတစ်ဦးဖြစ်ရန် စိတ်ကူးရှိခဲ့၏။<ref name=Time1>{{cite news|last=Alexander|first=Charles P.|title=The Power of Celine Dion|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,980285,00.html|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=7 March 2004|accessdate=25 September 2013|archivedate=7 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407180349/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,980285,00.html}}{{registration required}}</ref> ၁၉၉၄၌ ''ပြည်သူ့မဂ္ဂဇင်း'' မေးမြန်းခန်း၌ မိသားစုနှင့် အိမ်ကိုလွမ်းကြောင်း၊ အဆိုတော်တစ်ယောက်ဖြစ်ရန် စိတ်ကူးအိပ်မက်သာလျှင်ရှိကြောင်းပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=Sanz|first=Cynthia|title=North Star|url=http://www.people.com/people/article/0,,20108321,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021042024/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20108321%2C00.html|archive-date=21 October 2012|publisher=[[People (magazine)|People]]|date=13 June 1994|accessdate=10 February 2012|archivedate=21 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021042024/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20108321%2C00.html}}</ref> [[File:Céline Dion 1986.jpg|left|thumb|upright|အသက် (၁၈)နှစ် စလင်း ဒီယွန်]] (၁၂)နှစ်သမီးအရွယ်၌ မိခင်၊ အကို ''ရှ(ခ်)’''နှင့်အတူတွဲ၍ ''အိပ်မက်သာလျှင်''(Ce n'etait qu'un rêve) ဆိုသည့် သီချင်းကိုပူးတွဲရေးသားခဲ့သည်။<ref name="autogenerated12"/> အကိုဖြစ်သူ မိုက်ကယ်က အသံသွင်းထားသော ထိုသီချင်းကို ဂီတမန်နေဂျာ ''ရနီး အောန်ရှ’လီလ်''(Rene Angelil)ထံပို့ခဲ့သည်။<ref name="Jam">{{cite web|title=Dion, Celine|url=http://jam.canoe.ca/Music/Pop_Encyclopedia/D/Dion_Celine.html|work=[[Jam!]]|publisher=Canoe.ca|accessdate=25 September 2013}}</ref> အောန်ရှ’လီလ်ကို စလင်း၏အသံက မျက်ရည်ကျလောက်အောင် ဆွယ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် စလင်းကို ကြယ်ပွင့်တစ်ယောက်ဖြစ်ရန် ပြုစုပျိုးထောင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="autogenerated12"/> ၁၉၈၁၌ စလင်း၏ ပထမဆုံးအခွေ La voix du bon Dieuကို ရင်းနှီးမတည်ပေးရန် အိမ်ကို အပေါင်ထားခဲ့သည်။ ထိုအခွေသည် နောက်တွင် ဒေသတွင်း အဆင့်(၁)ရသော အခွေတစ်ခုဖြစ်လာကာ [[ကွီဗက်ပြည်နယ်]]တွင် ချက်ချင်းဆိုသလို ကြယ်ပွင့်ဖြစ်လာခဲ့၏။ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[တိုကျိုမြို့]] ''ယာမဟာကမ္ဘာ့လူကြိုက်များသီချင်းပွဲတော်'' (Yamaha World Popular Song Festival)တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ပြီး အနိုင်ရရှိသဖြင့် ကျော်ကြားမှုမှာ ကမ္ဘာ့အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။<ref name="Jam"/> ၁၉၈၃မတိုင်မီတွင် ပြင်သစ်၌ D'amour ou d'amitie အမည်ရ တစ်ဦးတည်းအခွေဖြင့် ရွှေစံချိန်ကို ရရှိသည့် ပထမဆုံး ကနေဒါအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဖျော်ဖြေသူဆု နှင့် ယင်းနှစ်၏ မျက်နှာသစ်ဆု (Discovery of the Year)အပါအဝင် ဖီးလစ်ခ်စ်(Felix Award) ဆုတချို့ရရှိခဲ့လေသည်။<ref name="Jam"/><ref name="autogenerated20">[http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/celine-dion.html Celine Dion Biography] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927104806/http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/celine-dion.html |date=27 September 2013 }}, [[The Biography Channel]]. 13 September 2007.</ref> ၁၉၈၈ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ ဒပ်ဘလင်မြို့၌ကျင်းပသော ''ယူရိုဗီးရှင်း သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲ''တွင် Ne partez pas sans moi သီချင်းဖြင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံကိုယ်စားပြုရင်း ပွတ်သီကပ်သီအနိုင်ရရှိခဲ့သောအခါ နောက်ထပ်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့လေသည်။<ref>{{cite book|last=O'Connor|first=John Kennedy|title=The Eurovision Song Contest&nbsp;— The Official History|url=https://archive.org/details/eurovisionsongco0000ocon|authorlink=John Kennedy O'Connor|publisher=[[Carlton Books]]|location=UK|date=2 April 2007|isbn=978-1-84442-994-3}}</ref> အသက် (၁၈)တွင် [[မိုက်ကယ် ဂျက်ဆင်]] ဖျော်ဖြေပွဲကို ကြည့်ပြီးနောက် ဒီယွန်က အောန်ရှ’လီလ်ကို ဂျက်ဆင်ကဲ့သို့ အောင်မြင်သည့် ကြယ်တစ်ပွင့်ဖြစ်ချင်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.vh1.com/artists/az/dion_celine/artist.jhtml#biographyEnd|title=''Céline Dion''|work=MTV Artists|accessdate=27 September 2014|archivedate=23 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023034657/http://www.vh1.com/artists/az/dion_celine/artist.jhtml#biographyEnd}}</ref> ရုပ်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချောမွေ့ပြေပျစ်စေရန် သွားခွဲစိတ်ခြင်း၊ အင်္ဂလိပ်စာ ပိုမိုကောင်းမွန်တောက်ပြောင်စေရန် သင်တန်းတက်ရောက်ခြင်းစသည်တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref name=Enc>{{cite web|title=Celine Dion|url=http://www.thecanadianencyclopedia.com/articles/emc/celine-dion|encyclopedia=The Canadian Encyclopedia|publisher=[[Historica-Dominion]]|accessdate=25 September 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927173706/http://www.thecanadianencyclopedia.com/articles/emc/celine-dion|archivedate=27 September 2013}}</ref> ၁၉၈၉တွင် အသံထိခိုက်သဖြင့် အသံအိုးခွဲစိတ်ရန် (သို့) အသံကို သုံးပတ်ခန့် အသုံးမပြုရန် ဆရာဝန်ကရွေးချယ်ခိုင်းခဲ့သည်။ <ref name="Bombardier 2009 172–173">{{cite book|first=Denise|last=Bombardier|title=L'énigmatique Céline Dion|publisher=Albin Michel, XO éditions|year=2009|pages=[https://archive.org/details/lenigmatiqueceli0000bomb/page/172 172–73]|isbn=978-2-84563-413-8|language=French|url=https://archive.org/details/lenigmatiqueceli0000bomb/page/172}}</ref><ref name="Germain p. 279-280">Germain, Georges-Hébert (2010). ''René Angélil: Derrière le conte de fées'', Michel Lafon. pp. 279–280.<!--ISSN/ISBN needed--></ref> သူမက ဒုတိယရွေးချယ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့၍ ဝီလီယန် ရိုင်းလီ နှင့်အတူ အသံပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုပြခဲ့၏။<ref name="Bombardier 2009 172–173"/><ref name="Germain p. 279-280"/> ===၁၉၉၀–၁၉၉၂ ကာလများ === အင်္ဂလိပ်စကားသင်ကြားလေ့လာပြီးနောက် ဒီယွန်သည် ၁၉၉၀၌ မူရင်းအဆိုတော် လော်ရာ ဘရင်နီဂန်၏ သီချင်း Unison ကိုခေါင်းစဉ်ထားသော တေးအယ်လ်ဘမ်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်စကားပြောဈေးကွက်သို့ စတင်ထိုးဖောက်ခဲ့သည်။<ref name="Jam"/> ထိုအချပ်တွင် "[[:en:(If There Was) Any Other Way|(If There Was) Any Other Way]]"၊ "[[:en:The Last to Know|The Last to Know]]"၊ "[[:en:Unison (song)#Céline Dion version|Unison]]"နှင့် "[[:en:Where Does My Heart Beat Now|Where Does My Heart Beat Now]]" တို့ပါဝင်ပြီး ရော့ခ် အပျော့စားဖြစ်ပြီး နရီသဘောမှာ အလယ်အလတ်ပုံစံဘဲလတ်ဒ် ဖြစ်သည်။ [[ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ ကုမ္ပဏီ|ဒစ်စနီ]]က ရိုက်ကူးသော ''လှပျိုဖြူလေးနှင့် မိစ္ဆာကောင်ကြီး (Beauty and the Beast - 1991 film)'' ရုပ်ရှင်၌ ဇာတ်ဝင်တေးအဖြစ် [[ဖီးဘို ဘရိုင်ဆန်]] (Peabo Bryson)နှင့် ပူးတွဲ၍သီဆိုသောအခါ နိုင်ငံတကာအောင်မြင်မှုကြီးရရှိခဲ့လေသည်။<ref name=autogenerated8>{{cite news|last=Bliss|first=Karen|title=25 Years of Canadian Artists |work=Canadian Musician |date=1 March 2004 |page=34 |issn=0708-9635}}</ref> ယူကေတွင် သူမ၏ ပထမ ထိပ်တန်း(၁၀)ပုဒ်စာရင်းဝင်ဖြစ်၍ အမေရိကတွင် ဒုတိယမြောက် ထိပ်တန်း(၁၀)ပုဒ်စာရင်းဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါသီချင်းသည် ရုပ်ရှင်နာမည်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်၍ တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးမူရင်းသီချင်းဖြင့် တေးရေးဆရာများက [[အော်စကာဆု|အကယ်ဒမီဆု]]ရရှိခဲ့ကာ ဒီယွန်သည် အကောင်းဆုံးပေါ့ပ်သီချင်း(တွဲဖက်/အုပ်စု) ဖျော်ဖြေမှု(အသံ) ကဏ္ဍ၌ ပထမဆုံး [[ဂရမ်မီဆု]]ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="Time1"/> ထို "Beauty and the Beast" သီချင်းသည် "စလင်း ဒီယွန်"ဟု အမည်ရသည့် ၁၉၉၂-အယ်လ်ဘမ်တွင် ဦးဆောင်သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်ကာ ထိုအခွေသည် "Unison"ထက်ပို၍ စီးပွားရေးအရအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင် ဒေးဗစ် ဖော်စတာ(David Foster) နှင့် ဒိုင်ယန် ဝေါရန်(Diane Warren) တို့နှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုအခွေဒုတိယ တစ်ပုဒ်မှာ "[[:en:If You Asked Me To#Céline Dion version|If You Asked Me To]]" ဖြစ်ကာ ပြန်ဆိုပုံစံ(cover version)ဖြစ်၏။ ထိုသီချင်းသည်လည်း ကနေဒါနှင့် အမေရိကတွင် အလွန်အောင်မြင်သည့် သီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းကာလအတွင် ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် Dion chante Plamondon အခွေကိုလည်းဖြန်ချိခဲ့ပြီး သီချင်းအများစုမှာ ပြန်ဆိုတေး(covers)များဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂မတိုင်မီလောက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့ပြီးသော အခွေများ၊ စာနယ်ဇင်းတွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုများစွာကြောင့် မြောက်အမေရိကတွင် ဟိုးလေးတကျော်အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref name="autogenerated18">Alexander, Charles P. "The Arts & Media/Music: At Age Five She Belted Out French pop tunes standing atop tables". ''Time International''. 28 February 1994. pg 44.</ref> တစ်ဖက်တွင် ယူအက်စ်၌ အရှိန်ရအောင်မြင်သော်လည်း ပြင်သစ်ပရိသတ်များက ၎င်းတို့ကို လစ်လျှူရှုသည့် အတွက် ဝေဖန်ခံရမှုများလည်းရှိသည်။<ref name="Time1"/><ref name="autogenerated21">"Celine Dion". ''Newsmakers 1995'', Issue 4. Gale Research, 1995.</ref> ၁၉၉၁ခုနှစ် ဖီးလစ်ခ်စ်ဆုပေးပွဲ၌ ထိုဝေဖန်မှုများကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး အင်္ဂလိပ်အနုပညာရှင်ဆု (English Artist of the Year) အား လက်ခံရန်ငြင်းဆိုခဲ့ကာ သူမသည် အစဉ်အမြဲ ပြင်သစ်တစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့/ ဖြစ်နေလိမ့်ဦးမည်၊ အင်္ဂလိပ်အနုပညာရှင်မဟုတ်ပါဟု ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ယုံကြည်မှုအပြည့်ဖြင့် ပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref name= Enc/><ref>{{cite web|title=Celine Dion|work=Biography|url=http://www.celinedionweb.com/celine-dion/en,biography.html|accessdate=26 April 2006|archivedate=15 February 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/65TE1kIwM?url=http://www.celinedionweb.com/celine-dion/en,biography.html}}</ref> အကျိုးအမြတ်အောင်မြင်မှုများအပြင် သူမ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ၌ အပြောင်းအလဲများလည်းရှိရာ အသက် (၂၆)နှစ်ကြီးသော ''ရနီး အောန်ရှ’လီလ်''က မန်နေဂျာမှ ချစ်သူဖြစ်လာခဲ့ပြီး အချင်းချင်းဆက်ဆံရေးများကို အများမသိအောင် လျှို့ဝှက်ခဲ့ကြ၏။<ref name="autogenerated22">"Celine Dion". ''Contemporary Musicians, Volume 25''. Gale Group, 1999.<!-- ISSN/ISBN, page(s) needed --></ref> ===၁၉၉၃–၁၉၉၅ ကာလများ=== [[File:Dion C ter.jpg|thumb|upright|၁၉၉၄တွင် မဂ္ဂဇင်းတစ်ဆောင်ဖတ်နေသော စလင်း ဒီယွန်]] တတိယ အင်္ဂလိပ်အခွေ ''[[:en:The Colour of My Love|The Colour of My Love]]'' ကိုထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထိုအခွေမှ ရည်ရွယ်ထားသော စကားစု "ကျွန်မချစ်သူ၏ အသွေးအရောင်" (the colour of [her] love){{efn|ဤနေရာ၌ color ဆိုသည်မှာ ပန်ချီဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် ချစ်သူကို ရေးဆွဲချယ်သဖော်ကျူးသည့် သဘောဖြစ်၍ လူမျိုးရေးခွဲခြားသည့် စကားလုံးမဟုတ်ပါ။}}ဟူ၍ ''ရနီး'' ကို (ချစ်သူအဖြစ်)ခိုင်ခိုင်မာမာ ကြေညာရင်း သူမခံစားချက်များကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။<ref name="Time1"/> ၁၉၉၄ ဒီဇင်ဘာတွင် နှစ်ဦးသား လက်ထပ်ခဲ့ကြ၏။ The Colour of My Love အခွေတွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအကြောင်းအရာများဖြင့် အတော်များများ ဖွဲ့စည်းထားပြီး <ref name="autogenerated23">{{cite web|title=Celine Dion The Colour of My Love|url=http://www.pluggedin.com/music/albums/2002/celinedion-thecolourofmylove.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402231118/http://www.pluggedin.com/music/albums/2002/celinedion-thecolourofmylove.aspx|url-status=dead|archive-date=2 April 2012|work=Plugged In|accessdate=27 September 2013}}</ref> ထိုအချိန်ထိ သူမ၏ အအောင်မြင်ဆုံး စံချိန်တစ်ရပ်လည်းဖြစ်ခဲ့၏။ ယင်းအခွေ၌ပါဝင်သော ''ချစ်ခြင်း၏ စွမ်းအား'' (''[[:en:The Power of Love (Celine Dion)|The Power of Love]]'') (Jennifer Rush ၏ သီချင်းကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်သီဆိုခြင်း) သည် နိုင်ငံအချို့၌ အဆင့်တစ်ရသော သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref name="autogenerated18"/> ''ချစ်မိသည့်အခါ'' "[[:en:When I Fall in Love#Céline Dion and Clive Griffin version|When I Fall in Love]]" သည် ကလိုက်ဗ် ဂရစ်ဖင် (Clive Griffin)နှင့် စုံတွဲတေးဖြစ်၍ အတော်အသင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ''ပြန်စဉ်းစားတော်မူစမ်းပါ'' ("[[:en:Think Twice (Celine Dion song)|Think Twice]]") သည် အခွေနာမည်၊ သီချင်းနာမည်ဖြစ်ကာ ယူကေတွင် အောင်မြင်မှုအတော်ရရှိသည့် အခွေ/သီချင်းလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|work=Celinedion.com|title=The Journey so Far|url=http://www.celinedion.com/biography?page=0,2|archive-url=https://web.archive.org/web/20120709112546/http://www.celinedion.com/biography?page=0%2C2|url-status=dead|archive-date=9 July 2012|accessdate=16 August 2005|archivedate=9 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120709112546/http://www.celinedion.com/biography?page=0%2C2}}</ref> ပြင်သစ်မျိုးရိုးဇစ်မြစ်ကိုလည်းဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့၍ အင်္ဂလိပ်တေးအခွေများကြား ပြင်သစ်တေးသီချင်းအခွေများကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref name="autogenerated15">"Celine Dion". Compton's by Britannica. ''Encyclopædia Britannica''. 2005.</ref> ယေဘုယျအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်အခွေများထက်ပင် ပိုမိုယုံကြည်လက်ခံမှုရရှိခဲ့သည်။<ref name="autogenerated21"/> ၁၉၉၄တွင် ပါရီမြို့ အိုလန်ပီယာ (အိုလဲန်ဖျာ) ဂီတခန်းမဆောင် အဆောက်အဦးကြီး၌ တင်ဆက်သော ဂီတပွဲတစ်ခု၌ တိုက်ရိုက်အသံသွင်းထားသော သီချင်းခွေ ''[[:en:À l'Olympia (Céline Dion album)|À l'Olympia]]'' ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ''ဒူး'' (D'eux) (အမေရိက၌ ပြင်သစ်ခွေဟု လူသိများ) ကို ၁၉၉၅တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ရာသမိုင်းတစ်လျောက်၌ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး ပြင်သစ်တေးအခွေ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="autogenerated15"/> ထိုအခွေမှ [[:en:Pour que tu m'aimes encore| Pour que tu m'aimes encore]] သီချင်းသည် ပြင်သစ်၌ နံပါတ် (၁)ရောက်ခဲ့ပြီး ရက်သတ္တပတ် (၁၂)ပတ်ကျော်ကြာကြာ ထိပ်ဆုံး၌ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း၌ ပြင်သစ်တွင် ပလက်တီနမ်အဆင့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ <ref>[http://www.disqueenfrance.com/fr/monopage.xml?id=259165&year=1995&type=9 Celine Dion] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111014755/http://www.disqueenfrance.com/fr/monopage.xml?id=259165&year=1995&type=9|date=11 January 2012}}; retrieved 12 October 2009.</ref> ပြင်သစ်သီချင်းတစ်ပုဒ်အနေဖြင့် ရှားရှားပါးပါး ယူကေနှင့် အိုင်ယာလန်တို့တွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့၏။<ref>{{cite web|title=Les disques d'or|url=http://www.snepmusique.com/fr/monopage.xml?id=259165&year=1995&type=6|accessdate=27 September 2013|language=French|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011202015/http://www.snepmusique.com/fr/monopage.xml?id=259165&year=1995&type=6|archivedate=11 October 2012}}</ref> ၁၉၉၆တွင် တတိယအကြိမ်မြောက် ''တစ်နှစ်တာရောင်းအားအကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး တေးသံသွင်းအနုပညာရှင်'' အတွက် ကမ္ဘာ့ဂီတဆု (World Music Award)ကို ရရှိခဲ့လေသည်။ ===၁၉၉၆–၁၉၉၉ ကာလများ=== ''မင်းဆီသို့ ကြွေဆင်းသွားခြင်း[[:en:Falling into You|Falling into You]]'' (1996), သီချင်းသည် ဒီယွန်၏ စတုတ္ထမြောက် အင်္ဂလိပ်သီချင်းခွေဖြစ်၍ သီဆိုသူ၏ ရေပန်းစားလူကြိုက်များမှုကို မြင့်မားစွာတင်ဆက်ပြသပေးသည့် တေးအခွေတစ်ခုလည်းဖြစ်၏။<ref name="autogenerated22"/> ပို၍များပြားကျယ်ပြန့်သော ပရိသတ်များကို ဖမ်းစားရန် ဤအခွေ၌ အမျိုးအစား စုံလင်လှသော တူရိယာပစ္စည်းများပါဝင်၏။<ref name="autogenerated17">{{cite news|title=Entertainment Weekly|work=Review --Falling into You|url=http://www.ew.com/ew/article/review/music/0,6115,291693_4_0_,00.html|accessdate=14 July 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090105235656/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C291693%2C00.html|archivedate=5 January 2009|url-status=dead}}</ref> တစ်ပုဒ်ချင်းဆီတွင် အမျိုးမျိုးအစားစားသော ဂီတပုံစံများ ထည့်သွင်းထားရာ ခေါင်းစဉ်သီချင်း ''Falling into You''၊ ''[[:en:River Deep – Mountain High|River Deep – Mountain High]]'' (မူရင်း-Tina Turner) တို့၌ ပါကာရှင်းတူရိယာများသုံးထားသည်။ "[[:en:It's All Coming Back to Me Now#Céline Dion|It's All Coming Back to Me Now]]"၊ "[[:en:All by Myself#Céline Dion version|All by Myself]]" (မူရင်း-Eric Carmen) တို့တွင် စန္ဒယားသံဂန္ထဝင်ပုံစံနှင့် ရောယှက်ထားသော ရော့ခ်တေးသွားအနှေး အငွေ့အသက်ကို ဆက်လက်ထိန်းထားသည်။ နံပါတ် (၁)အဆင့်ရသော "[[:en:Because You Loved Me|Because You Loved Me]]သည် ပေါ့ပ်ဘဲလက်ဒ်ပုံစံဖြစ်ကာ ၁၉၉၆-ရုပ်ရှင် Up Close and Personal ၏ အဓိကဇာတ်ဝင်သီချင်းလည်းဖြစ်သည်။<ref name="Inter">Jerome, Jim. "The Dream That Drives Her. (Singer Celine Dion) (Interview)", ''Ladies Home Journal'', 1 November 1997. 146(4).</ref> ဤအခွေဖြင့် အကောင်းအဆိုးနှစ်ထွေသော ဝေဖန်တုံ့ပြန်ချက်များရခဲ့သည်။ ''Falling into You'' သည် သူမ၏ ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်နှင့် ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှုများဖြင့် အောင်မြင်သည့် အခွေတစ်ခုဖြစ်ကာ ထွက်ဖူးသမျှ အခွေများအနက် ရောင်းအားအကောင်းဆုံးလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Angelfire.com| work=Céline Dion Discography|url=http://www.angelfire.com/pop/divacelinedion/Sales.html|accessdate=1 November 2005}}</ref> ထိုသီချင်းခွေဖြင့် တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံးတေးအယ်လ်ဘမ်(ပေါ့ပ်) ဂရမ်မီဆုရခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">{{cite web|title=Celine Dion Biography|url=http://www.artistdirect.com/nad/music/artist/bio/0,,423645,00.html|work=ARTISTdirect|accessdate=27 September 2013|archive-date=21 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044728/http://www.artistdirect.com/nad/music/artist/bio/0,,423645,00.html}}</ref> ၁၉၉၆ မတ်လတွင် Falling into You ကမ္ဘာလှည့်ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်များပြုလုပ်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ [[File:Celine Dion by Linda Bisset.jpg|thumb|left|upright|၁၉၉၈တွင် ''အချစ်အကြောင်း ပြောရအောင် (Let's Talk About Love)'' သီချင်းခွေရောင်းအားမြှင့်ခြင်း၌ တွေ့ရစဉ်]] ၁၉၉၇တွင် ''အချစ်အကြောင်း ပြောရအောင် (Let's Talk About Love)'' ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref name="autogenerated13">{{cite web|url={{Allmusic|class=album|id=r328599|pure_url=yes}}|publisher=AllMusic Guide|title=Review- Let's Talk About Love|year=2007|accessdate=7 January 2010}}</ref> ထိုအခွေကို လန်ဒန်၊ နယူးယော့ခ်၊ လော့စ် အန်ဂျလိစ် တို့တွင် အသံသွင်းယူခဲ့ပြီး ဧည့်သည်အဆိုတော်များအဖြစ် ဘာဘရာ စတွိုင်းဆာန် (Barbra Streisand) နှင့် Tell Him သီချင်း၊ ဘီးဂီးစ်နှင့် Immortality သီချင်း၊ အမြင့်သံအမျိုးသား အဆိုရှင် ပဲဗရော့တီ (Luciano Pavarotti)နှင့် I Hate You Then I Love You သီချင်း စသည်တို့ကို တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သည်။<ref name="autogenerated22"/><ref name= archives>{{cite web|url=http://www.pluggedin.com/music/albums/2002/celinedion-letstalkaboutlove.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715094203/http://www.pluggedin.com/music/albums/2002/CelineDion-LetsTalkAboutLove.aspx|url-status=dead|archive-date=15 July 2011|title=Celine Dion, Let's Talk About Love|work=plugged in.com|publisher=Focus on the Family|year=2009|accessdate=7 January 2010}}</ref> ယခု ''Let's Talk About Love'' အခွေဖြင့် ကမ္ဘာအနှံ့ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့လေသည်။ ဤအခွေမှ အအောင်မြင်ဆုံးသီချင်းတစ်ပုဒ်မှာ ''တို့နှလုံးသားလေး ဆက်လက်ချီတက် [[:en:My Heart Will Go On|My Heart Will Go On]]'' ဆိုသည့် တေးသီချင်းဖြစ်၍ James Horner နှင့် Will Jennings တို့ကရေးစပ်သီကုံးထားသည်။<ref name="autogenerated2"/> ဤသီချင်းသည် ၁၉၉၇၌ထွက်ရှိသော အောင်မြင်မှုတသီတသန်းရရှိခဲ့သော တိုက်တန်းနစ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး၏ ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်ကာ သူမ၏ အမှတ်လက္ခဏာ သီချင်းတစ်ပုဒ်လည်းဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="autogenerated19">{{cite journal|author=Weatherford, Mike|title=Show review: As Dion feels more comfortable, her show improves|website=Reviewjournal.com|year=2004|url=http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Oct-01-Fri-2004/weekly/24865136.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20041012071727/http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Oct-01-Fri-2004/weekly/24865136.html|url-status=dead|archive-date=12 October 2004}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041012071727/http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Oct-01-Fri-2004/weekly/24865136.html |date=12 October 2004 }}</ref> တေးရေးသူနှစ်ဦးက အကောင်းဆုံးမူရင်းသီချင်းဆု အကယ်ဒမီရရှိခဲ့ကြပြီး <ref>[http://www.goldenglobes.org/browse/member/29146 My Heart Will Go On], Goldenglobes.org; retrieved 22 October 2009. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919221454/http://www.goldenglobes.org/browse/member/29146|date=19 September 2012}}</ref> စလင်း ဒီယွန်က အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီး ပေါ့ပ်အသံဖျော်ဖြေမှုဆု(Best Female Pop Vocal Performance) နှင့် တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး တေးသံသွင်းဆု (Record of the Year) ကိုရရှိခဲ့သည်။ (သီချင်းကိုယ်တိုင်က လေးဆုရရှိခဲ့ပြီး ကျန်နှစ်ဆုမှာ တေးရေးသူများအတွက်ဖြစ်၏။)<ref>{{cite news|title=That thing: Lauryn Hill sets Grammy record|url=http://edition.cnn.com/SHOWBIZ/Music/9902/24/grammy/index.html|accessdate=27 September 2013|newspaper=[[CNN]]|date=24 February 1999|archivedate=29 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929041657/http://edition.cnn.com/SHOWBIZ/Music/9902/24/grammy/index.html}}</ref> Let's Talk About Love လှည့်လည်ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်များကို ၁၉၉၈နှင့် ၁၉၉၉တွင် ပြုလုပ်တင်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|url=https://www.rollingstone.com/news/story/5919196/babs_pavarotti_others_may_sing_with_celine/print|title=Babs, Pavarotti, Others May Sing With Celine|journal=[[Rolling Stone]]|date=6 August 1998|accessdate=29 July 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090224033306/http://www.rollingstone.com/news/story/5919196/babs_pavarotti_others_may_sing_with_celine/print|archivedate=24 February 2009|url-status=dead|archive-date=24 February 2009|access-date=16 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20090224033306/http://www.rollingstone.com/news/story/5919196/babs_pavarotti_others_may_sing_with_celine/print}}</ref> ၁၉၉၀ခုနှစ်များကို နောက်ထပ်ထွက်ရှိသော အောင်မြင်သည့် သီချင်းခွေသုံးခွေဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ရာ ထိုအခွေများမှာ ခရစ်စမတ်သီချင်းခွေ ''[[:en:These Are Special Times|These Are Special Times]]'' (၁၉၉၈)၊ ပြင်သစ်ခွေ ''[[:en:S'il suffisait d'aimer|S'il suffisait d'aimer]]'' နှင့် ဆယ်စုနှစ်၏လက်ရွေးစင်အခွေ [[:en:All the Way... A Decade of Song|All the Way... A Decade of Song]] (၁၉၉၉) တို့ဖြစ်သည်။<ref name="autogenerated4">Taylor, Chuck. "Epic/550's Dion offers Hits", ''Billboard'', 6 November 1999. pg. 1.</ref> ထိုသုံးခွေလုံးမှာ အောင်မြင်မှုများစွာရရှိခဲ့သည်။ ===၂၀၀၀–၂၀၀၃ ကာလများ=== [[File:Celine Dion 2000.jpg|thumb|upright|သက္ကရာဇ် (၂၀၀၀)၌ မြင်တွေ့ရသောပုံ]] ၁၉၉၀နှစ်များဆီက စုစုပေါင်း (၁၃)ခွေထွက်ရှိခဲ့ပြီး All the way အခွေတွင်ကြေညာခဲ့သည်မှာ ပရိသတ်၏ အာရုံစိုက်မှုများမှ နောက်ပြန်ဆုတ်၍ ဘဝကို သာသာယာယာခံစား ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="CNNN"/><ref name=vh1>{{cite web|title=VH1|work=Céline Dion: Let's Talk About Success: The Singer Explains Her Career High-Points|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1453531/04222002/dion_celine.jhtml|accessdate=19 December 2005|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050330094606/http://www.vh1.com/artists/interview/1453531/04222002/dion_celine.jhtml|archivedate=30 March 2005}}</ref> အောန်ရှ'လီ အစာပြွန်ကင်ဆာရှိခဲ့သဖြင့် သူမကို ဂီတလောကမှ ခေတ္တနားရန်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>King, Larry. ''[[Larry King Live]]''. Personal Interview Interview With Celine Dion. [[CNN]]. 26 March 2002.</ref> ၂၀၀၁ ဇန်နဝါရီတွင် သားဖြစ်သူ Rene-Charles Dion Angelilကို မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>[https://web.archive.org/web/20070127104945/http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/01/25/dion.birth/index.html CNN]. "Celine Dion Gives Birth to Baby Boy". 25 January 2001. Retrieved 15 May 2007.</ref><ref>Pappas, Ben. "Celine fights for her marriage". ''Us''. 22 April 2002. pg 30.</ref> စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအပြီး ဂီတလောကသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ၍ ရုပ်သံလွှင့်ခဲ့သော ''အမေရိကကို ဘုရားသခင် ကောင်းချီးပေးပါစေ [[:en:God Bless America#Celine Dion|God Bless America]]" သီချင်းကို အမေရိကသူရဲကောင်းများချီးကျူးဂုဏ်ပြုပွဲတွင် ဖျော်ဖြေ သီဆိုခဲ့သည်။<ref>Taylor, Chuck. ''Céline Dion: [[God Bless America#Celine Dion|God Bless America]]''. ''Billboard Magazine'', 6 October 2001, vol 113, issue 40; pg. 22.</ref> ၂၀၀၃တွင် ဆန်ဒီယေးဂိုမြို့ စူပါဘိုးလ် (Super Bowl) ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား၌လည်း ဤသီချင်းကို သီဆိုခဲ့သေးသည်။ ဂီတလောကမှ သုံးနှစ်ကြာနားနေခြင်းကို ''နေ့သစ်ရောက်ပြီ [[:en:A New Day Has Come|A New Day Has Come]]'' တေးသီချင်း အခွေဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၂ မတ်လတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူမ၏ ဘဝရေးရာများပါဝင်မှုအများဆုံး အခွေဖြစ်၍ မိခင်တစ်ဦး၊ ရင့်ကျက်လာသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအနေဖြင့် "နေ့သစ်ရောက်ပြီ [[:en:A New Day Has Come (song)|A New Day Has Come]]" နှင့် ''နှုတ်ဆက်လမ်းခွဲ [[:en:Goodbye's (The Saddest Word)|Goodbye's (The Saddest Word)]]" စသည့်သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။<ref name="vh1" />''A New Day Has Come'' သည်ပွဲဦးထွက်အနေဖြင့် ယူကေ၊ ကနေဒါအပါအဝင် (၁၇)နိုင်ငံကျော်တွင် အဆင့်(၁)ဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref>"[http://www.columbiarecords.com/artists.php?artistId=155143 Celine Dion profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510034950/http://www.columbiarecords.com/artists.php?artistId=155143 |date=10 May 2009 }}, columbiarecords.com; retrieved 5 December 2009.</ref><ref>[http://jam.canoe.ca/Music/Artists/D/Dion_Celine/2004/12/02/758861.html "Celine's 'One Heart' debuts at No. 1"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141127165509/http://jam.canoe.ca/Music/Artists/D/Dion_Celine/2004/12/02/758861.html |date=27 November 2014 }}; retrieved 5 December 2009.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1912466.stm Dion's CD can crash PCs], BBC.co.uk; retrieved 5 December 2009.</ref> ယူအက်စ်၌ [[ဘီလ်ဘော့ဒ်ဇယား|ဘီလ်ဘော့ဒ် (၂၀၀)]] စာရင်းတွင် ပွဲဦးထွက် အဆင့်(၁) အနေဖြင့်ရပ်တည်နိုင်၍ ပထမရက်သတ္တပတ်အတွင်း အချပ်ရေ (၅၂၇,၀၀၀)ရောင်းချရပြီး ဇယားတွင် ပထမဆုံး အဆင့်(၁)ရခဲ့သည်။<ref>Basham, David. (5 April 2002). [http://www.mtv.com/news/articles/1453281/20020405/dion_celine.jhtml Got Charts? Wrestling With WWF LPs; Breaking Records With Celine: A weekly tale of the tape for the statistically obsessed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091002215903/http://www.mtv.com/news/articles/1453281/20020405/dion_celine.jhtml |date=2 October 2009 }}; retrieved 14 October 2009.</ref> [[File:Céline Dion-AFR.JPG|thumb|left|''အမေရိကကို ဘုရားသခင်ကောင်းချီးပေးပါစေ'' သီချင်းသီဆိုနေသော စလင်း ဒီယွန်၊ ယူအက်စ် လေတပ် (အရံတပ်) တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ၊ ၂၀၀၂]] သီချင်းခွေမှာ အကျိုးအမြတ်အရ အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း အပြစ်မြင်သော ဝေဖန်မှုများလည်းခံရသည်။ စာသားများ၌ အသက်မပါ၊<ref>[[Tyrangiel, Josh]]. "Heart, No Soul". ''[[Time (magazine)|Time]]''; Canadian edition. 8 April 2002. pg. 61</ref> သူမ၏ ဂီတသည် နားနေစဉ်အတွင်း များစွာတိုးတက်လာခြင်းမရှိ အကြောင်းအရာများမှာ ထန်တရာရိုက်နေသော အသုံးအနှုန်းများနှင့် သာမညောင်ညသာဖြစ်သည်<ref>{{cite web|title=Rolling Stone|work=Review—A New Day has come|url=https://www.rollingstone.com/reviews/album/_/id/175170/celinedion?pageid=rs.ArtistDiscographyMainReleases&pageregion=mainRegion|accessdate=1 November 2005|archive-url=https://www.webcitation.org/65TE9WfM7?url=http://www.rollingstone.com/music/albumreviews|archive-date=15 February 2012|url-status=dead|archivedate=15 February 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/65TE9WfM7?url=http://www.rollingstone.com/music/albumreviews}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,219376,00.html|title=Entertainment Weekly|work=EW.com|accessdate=27 September 2014|archive-date=18 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110818100333/http://www.ew.com/ew/article/0,,219376,00.html}}</ref> စသဖြင့် ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။ ထိုအခွေမှ ပထမဆုံးသီချင်းသည် ဘီလ်ဘော့ဒ် (၁၀၀)၌ အဆင့် (၂၂)ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂အတွင်း ဂီတဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများစွာကို ပြုလုပ်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ခရိုင်စ်လာ မောတော်ယာဉ်ကုမ္ပဏီ(Chrysler )နှင့် ကြော်ငြာစာချုပ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ''တစ်ခုတည်းသော နှလုံးသား [[:en:One Heart|One Heart]]'' ကို ၂၀၀၃တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>Flick, Larry. "One Heart". ''Billboard'' magazine. New York: 29 March 2003. Vol.115, Iss. 13; pg. 30, 1 pg</ref> ထိုအခွေတွင် ပေါ့ပ်နှင့် အကဂီတပုံစံ အများစုပါဝင်၏။ အသင့်အတင့်အောင်မြင်သော်လည်း ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှုမှာ အကောင်းအဆိုး ရောထွေးလျက်ရှိသည်။<ref name=One>{{cite web|title=Allmusic|work=Review—One Heart|url= {{Allmusic|class=album|id=r633121|pure_url=yes}}|accessdate=17 July 2006}}</ref><ref>Durchholz, Daniel. ''One Heart:Céline's a Diva Who Still Goes On and On''. ''St. Louis Post-Dispatch'', 24 April 2003. pg. F3</ref> ၁၉၈၉က စင်ဒီ လော့ပါ၏ ပေါက်ခဲ့သောသီချင်း ''I Drove All Night '' ပြန်လည်သီဆိုခြင်းကို ခရိုင်စ်လာ ကြော်ငြာလှုပ်ရှားမှုအတွက် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>Stein, Jason. "Celine Dion sings flat for Chrysler". ''Automotive News''. 24 November 2003. Volume 78.</ref> အက-ပေါ့ပ်ပုံစံ နှင့် ရော့ခ်အန်ရိုးလ်ပုံစံများပါဝင်သည့် သီချင်းဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်ထုတ်ဝေသည့် တေးအခွေမှာ '' အံ့ဩဖွယ် ([[:en:Miracle (Celine Dion album)|Miracle]])'' သီချင်းခွေဖြစ်သည်။ ခေါင်းစဉ်သီချင်း Miracle ကို ၂၀၀၄၌ ထုတ်ဝေပြီး ကလေးနှင့် မိခင် အကြောင်းအရာကို အာရုံထားဖွဲ့ဆိုမှုဖြစ်သည်။ အခြားသီချင်းများတွင်လည်း သားချော့တေးပုံစံများ၊ မိခင်မေတ္တာ စသဖြင့် အကြောင်းအရာများပါဝင်၏။ ပြန်ဆိုတေးတချို့လည်းပါဝင်သည်။ ဝေဖန်မှုများမှာလည်း အကောင်းအဆိုး ရောထွေးနေလျက်ရှိသည်။<ref name=celebr>[{{Allmusic|class=album|id=r709313|pure_url=yes}} Miracle: A Celebration of New Life]. Allmusic.com; retrieved 14 October 2009.</ref>''Miracle'' သီချင်းသည် ဘီလ်ဘော့ဒ် (၂၀၀)တွင် စဦးအဆင့်(၁)ဖြင့်ရပ်တည်နိုင်ကာ ကနေဒါတွင် အဆင့်(၁)နေရာရခဲ့ပြီး RIAAက ပလက်တီနမ်အဆင့်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>[https://archive.today/20120524143006/http://riaa.org/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH GOLD & PLATINUM]; retrieved 5 December 2009.</ref> ပြင်သစ်အခွေ ''မောင်ချောလေးယောက် မယ်တစ်ယောက် ([[:en:1 fille & 4 types|1 fille & 4 types]] -1 Girl & 4 Guys)'' ကို ၂၀၀၃တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၊ ကနေဒါ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်တို့တွင် အဆင့်(၁)ရ၍ စီးပွားရေးအရအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်တွင် အချပ်ရေ (၇၀၀,၀၀၀)ရောင်းရသဖြင့် ပလက်တီနမ်နှစ်ဆ အဆင့်ဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။<ref>{{cite web|title=Allmusic|work=Review—1 Fille & 4 Types|url={{Allmusic|class=album|id=r666176|pure_url=yes}}|accessdate=20 November 2005}}</ref> ၂၀၀၄၌ စလင်းသည် ကမ္ဘာ့အနှံ့ အခွေများရောင်းအား စုစုပေါင်း(၁၇၅) သန်းကျော်ရောင်းချခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာ့ဂီတဆုများမှ ''Chopard Diamond Award'' ကိုရရှိသည်။ ထိုဆုမှာ အဆိုတော်သက်တမ်းအတွင်း အချပ်ရေရောင်းအား သန်း(၁၀၀)ကျော်မှသာလျှင် ပေးသောရှားပါးဆုတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.worldmusicawards.com/index2.html|title=Diamond Award|publisher=World Music Awards|year=2010|accessdate=3 February 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120127183948/http://www.worldmusicawards.com/index2.html|archivedate=27 January 2012}}</ref><code></code> ===၂၀၀၃–၂၀၀၇ ကာလများ=== ၂၀၀၂ အစောပိုင်းတွင် [[လပ်ဗီးဂပ်စ်မြို့|လပ်စ်ဗေးဂတ်စ်မြို့]] ဆီဇာနန်းတော်ဇာတ်ရုံကြီး၌ ''နေ့သစ်... (A New Day...)'' အမည်ဖြင့် ခမ်းနားသည့် ဖျော်ဖြေပွဲများကို သုံးနှစ်တိုင်တိုင် ပွဲပေါင်း (၆၀၀) တင်ဆက်မည့်အကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=Lavid>{{cite journal|last=Helligar|first=Jeremy|title=Céline Dion livin' la vida Vegas!|url=https://archive.org/details/sim_newsweek-us_2003-03-31_141_13/page/56|newspaper=Us|date=31 March 2003|page=56}}</ref> ''နေ့သစ်... (A New Day...)'' ဖျော်ဖြေမှုပွဲကြီးကို ဒရာဂေါန် (Dragone)က စီစဉ်ညွှန်ကြားရိုက်ကူးပြီး ကကွက်များကို နာမည်ကျော် မီယား မိုက်ကယ်လ်စ် (Mia Michaels) က တီထွင်ထားကာ အက၊ ဂီတနှင့် အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးပြုလုပ်ချက်များနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဤပွဲကို ပရိသတ်များက ကောင်းစွာလက်ခံကြသည်။ ၂၀၀၇ နှစ်အကုန်ထိ လက်မှတ်များရောင်းချခဲ့ရသည်။<ref>Ryzik, Melena (17 December 2007) "[https://www.nytimes.com/2007/12/17/arts/17iht-17celi.8775167.html Celine Dion, she went on and on]". ''[[The New York Times]]''. Retrieved 14 October 2009.</ref> လက်မှတ်ဈေးနှုန်းများမှာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် $ (၁၃၅.၃၃) ဖြစ်သည်။<ref>Hau, Louis (19 September 2007). "[https://www.forbes.com/2007/09/19/music-madonna-rolling_stones-biz-media-cx_lh_0919musicians.html The Top-Earning Musicians]. ''[[Forbes]]''. Retrieved 14 October 2009.</ref> စုစုပေါင်း လက်မှတ်စောင်ရေ (၃၂၂,၀၀၀) ရောင်းရ၍ ၂၀၀၅နှစ်လယ်တွင် $ (၄၃.၉) သန်း စုစုပေါင်းရခဲ့သည်။<ref>{{cite news | title= Dion extends long Las Vegas stint| date= 19 September 2004 |publisher=BBC | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3670760.stm | accessdate=2 January 2010}}</ref> ၂၀၀၅အကုန်တွင် $ (၇၆) သန်းကျော်စုစုပေါင်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=Billboard.com | work=U2 Tops Billboard's Money Makers Chart| url=http://www.billboard.com/articles/news/59982/u2-tops-billboards-money-makers-chart| accessdate=25 January 2006}}</ref> ပွဲများအောင်မြင်ခဲ့သည့်အတွက် စာချုပ်သက်တမ်းကို ၂၀၀၇ထိတိုင် ထပ်မံချုပ်ဆို၍ ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ '' လပ်စ်ဗေးဂတ်စ် တိုက်ရိုက်ဖျော်ဖြေခြင်း : နေ့သစ်...'' DVD အခွေကို ၂၀၀၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၀/၁၁ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Celine Dion debuts new single, "Taking Chances"... new Album and Worldwide tour, to come!|date=12 September 2007|url=http://www.celinedion.com/ca-fr/node/68191|archive-url=https://web.archive.org/web/20121204030214/http://www.celinedion.com/ca-fr/node/68191|url-status=dead|archive-date=4 December 2012|accessdate=24 September 2012|publisher=Sony Music Entertainment Canada Inc.|archivedate=10 February 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6EL4Hwp1Y?url=http://www.celinedion.com/ca-fr/node/68191}}</ref> ===၂၀၀၇–၂၀၁၀ ကာလများ=== ၂၀၀၇ မေ ၂၁တွင် '' သူတို့အကြောင်း (D'elles)'' ပြင်သစ်အခွေကို ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ကနေဒါတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|work=Celinedion.com|title=Celine's 'D'elles' Debuted #1 on the Charts and Certified 2X Platinum in Canada!|url=http://www.celinedion.com/node/65791|archive-url=https://web.archive.org/web/20120709111755/http://www.celinedion.com/node/65791|url-status=dead|archive-date=9 July 2012|date=1 June 2007|accessdate=1 June 2007|archivedate=2 June 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/687tZRo8b?url=http://www.celinedion.com/node/65791}}</ref> ''D'Elles'' သည် ပြင်သစ်၊ ဘယ်လ်ဂျီယန်တွင်လည်းအောင်မြင်ခဲ့၏။ ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် '' စွန့်စားခြင်း [[:en:Taking Chances|Taking Chances]]'' တေးအယ်လ်ဘမ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.celinedion.com/node/67831|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712115213/http://www.celinedion.com/node/67831|url-status=dead|archive-date=12 July 2012|title='Taking Chances' – Celine's New English Album|work=Celinedion.com|date=24 August 2007|accessdate=9 May 2007|archivedate=2 June 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/687ta6wcG?url=http://www.celinedion.com/node/67831}}</ref> ထိုအခွေတွင် ပေါ့ပ်၊ အာရ်အန်ဘီ၊ ရော့ခ်ဆန်သော ဂီတပုံစံများပါဝင်သည်။<ref>Eva Simpson & Caroline Hedley. "3AM: Celine Dion", ''[[Daily Mirror]]'', 30 July 2007. pg 17.</ref> " ဒီအခွေလေးက ကျွန်မလုပ်ငန်းမှာ အကောင်းဘက်ဆန်တဲ့ တိုးတက်ပြောင်းလဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုတယ်လို့ထင်ပါတယ်၊ ကျွန်မပို၍ ခွန်အားတွေရှိလာတယ်၊ အတိတ်ကထက် နဲနဲပိုပြီးသတ္တိရှိလာတယ်၊ ပြီးတော့ အရင်ကလိုပဲ ကိုယ့်ဘဝကိုရော ဂီတကိုရော ချစ်မြတ်နိုးပါတယ်။ " ဟူ၍ ဒီယွန်ကပြောဆိုခဲ့သည်။ <ref>"[http://usatoday30.usatoday.com/life/2007-08-09-coming-attractions_n.htm Coming attractions: Dion channels cool, fiesty (sic) 'Woman']". ''[[USA Today]]''. 13 September 2007.</ref> ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄တွင် Taking Chances ကမ္ဘာလှည့် ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်များကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>[https://web.archive.org/web/20070511234934/http://www.celinedion.com/celinedion/english/whatsgoinon_tourdates.cgi "Concert Dates"]. celinedion.com. Retrieved 7 November 2007.</ref> ဤဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်များသည်လည်း ကြီးမားသည့် အောင်မြင်မှုများရခဲ့သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ကွီဗက်မြို့ အေဗရာဟမ်းလွင်ပြင်ဒေသတွင် ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် လဟာပြင် ဂီတပွဲများအား ၂၀၀၈ ဩဂုတ်လ၌ တင်ဆက်ခဲ့သည်။ [[ကွီဗက်မြို့]] နှစ်လေးရာပြည့်အခမ်းအနားအတွက်ဖြစ်၏။<ref>{{cite web|author=Richer, Jocelyne|title=Céline Dion à Québec vendredi le 400e promet un spectacle mémorable|publisher=Yahoo! news|url=http://www.lapresse.ca/arts/spectacles-et-theatre/200809/08/01-664111-quebec-se-prepare-a-accueillir-celine-dion.php|year=2008|accessdate=7 January 2010}}</ref> ၂၀၁၀ ဖေဖော်ဝါရီတွင် Taking Chances ကမ္ဘာလှည့် ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်များအကြောင်းရိုက်ကူးထားသော ''[[:en:Celine: Through the Eyes of the World|Celine: Through the Eyes of the World]]'' ဆိုသည့် သတင်းရုပ်ရှင်ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref name="usatoday.com">- (3 December 2009) "[https://www.usatoday.com/life/music/news/2009-12-03-celine03_ST_N.htm/ 'Eyes of the World': Part Dion concert film, part family album] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504112911/http://www.usatoday.com/life/music/news/2009-12-03-celine03_ST_N.htm/ |date=4 May 2016 }}". usatoday.com; retrieved 4 December 2009.</ref> ထိုသတင်းရုပ်ရှင်တွင် စင်ပေါ်၊ စင်နောက်ကွယ်မှ အကြောင်းများ၊ မိသားစုနှင့်အတူ ထိုဖျော်ဖြေရေးခရီးများသွားခြင်း စသဖြင့်ပါဝင်၏။ [[File:CelineDion concert.jpg|thumb|left|ကနေဒါ မွန်ထရီယိုမြို့ Taking Chances ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်တွင် "[[:en:Eyes on Me (Celine Dion song)|Eyes on Me]]" သီချင်းဖျော်ဖြေနေသော စလင်း ဒီယွန်၊ ၂၀၀၈]] ၂၀၁၀ စက်တင်ဘာ၌ ပြင်သစ်အဆိုတော် မစ်ရှယ် စာဒူး(Michel Sardou )နှင့် စုံတွဲတေး Voler ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.canoe.com/divertissement/musique/nouvelles/2010/09/22/15440861-ca.html|title=VOLER Michel Sardou en duo avec Céline Dion|publisher=Canoe.com|accessdate=27 September 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118091000/http://www.canoe.com/divertissement/musique/nouvelles/2010/09/22/15440861-ca.html|archivedate=18 January 2012}}</ref> ===၂၀၁၁–၂၀၁၄ ကာလများ=== ၂၀၁၁ မတ်လမှစတင်ကာ တစ်နှစ်တွင် (၇၂)ပွဲနှင့် သုံးနှစ်ကြာ ''စလင်း''အမည်ဖြင့် ဂီတပွဲများကို လပ်စ်ဗေးဂတ်စ်မြို့၌ တင်ဆက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၂၀၁၀၌ မဂ္ဂဇင်းတစ်ခုတွင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="people1">{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20343176,00.html|title=Celine Dion Confirms Her Return to Vegas Stage|work=PEOPLE.com|accessdate=27 September 2014}}</ref> ၈၃ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲတွင် ''အပြုံး'' (smile) သီချင်းကို သီဆိုခဲ့၏။<ref>{{cite web|url=http://au.eonline.com/news/226282/we-know-celine-dion-s-post-baby-plans-hint-think-oscar|title=We Know Céline Dion's Post-Baby Plans (Hint: Think Oscar!)|date=15 February 2011|work=E! Online|accessdate=27 September 2014}}</ref> ၂၀၁၂ နိုဝင်ဘာတွင် ပြင်သစ်သီချင်းခွေ Sans attendre ကိုထုတ်ဝေသည်။ ပြင်သစ်စကားပြောနယ်ပယ်ဒေသများ၌ တစ်ခဲနက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်၌ စိန်အဆင့်(diamond status) သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|title="Sans attendre" – A Big Day For Germany, Switzerland and Belgium|publisher=celinedion.com|url=http://www.celinedion.com/ca/news/sans-attendre%E2%80%99-%E2%80%93-big-day-germany-switzerland-and-belgium|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104190003/http://www.celinedion.com/ca/news/sans-attendre%E2%80%99-%E2%80%93-big-day-germany-switzerland-and-belgium|url-status=dead|archive-date=4 November 2012|date=2 November 2012|accessdate=2 November 2012|archivedate=4 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104190003/http://www.celinedion.com/ca/news/sans-attendre%E2%80%99-%E2%80%93-big-day-germany-switzerland-and-belgium}}</ref> ''[[:en:Loved Me Back to Life|Loved Me Back to Life]]'' အမည်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်တေးအယ်လ်ဘမ်ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Celine Dion: Loved Me Back to Life |publisher=celinedion.com |url=http://www.celinedion.com/ca/music/loved-me-back-life |archive-url=https://web.archive.org/web/20130908090028/http://www.celinedion.com/ca/music/loved-me-back-life |url-status=dead |archive-date=8 September 2013 |date=4 September 2013 |accessdate=4 September 2013 |archivedate=8 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130908090028/http://www.celinedion.com/ca/music/loved-me-back-life }}</ref> ===၂၀၁၄–လက်ရှိအချိန်=== ၂၀၁၄ ဩဂုတ်လ၌ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများကို နားမည်ဟုကြေညာသည်။<ref>{{cite web |url=http://abcnews.go.com/Entertainment/celine-dion-cancels-tour-husband-rene-angelils-illness/story?id=24959133 |title=Celine Dion Cancels Tour Because of Husband Rene Angelil's Illness |author=Lesley Messer |date=13 August 2014|work=ABC News |accessdate=13 August 2014}}</ref><ref>{{cite web | title = Celine Dion Puts Career on Hold 'Indefinitely' to Deal With Husband's Health | url = http://www.billboard.com/articles/news/6214488/celine-dion-career-on-hold-health-issues | work = Billboard| date = 13 August 2014 | accessdate = 14 August 2014 | author = Joe Lynch }}</ref> ၂၀၁၅ မတ်လ ၂၀၌ ပွဲများပြန်လည်စမည်ဟုကြေညာခဲ့၏။ <ref>{{cite web |url=http://www.people.com/article/celine-dion-returns-las-vegas-residency|title=Céline Dion Will Return to Las Vegas Stage|author=Jennifer Garcia|date=20 March 2015|work=People.com|accessdate=25 March 2015}}</ref> ၂၀၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၄တွင် ခင်ပွန်းဆုံးပါးသဖြင့် ပွဲစဉ်များ ဖျက်သိမ်းခဲ့၍.<ref name="axs.com">{{cite web |url=http://www.axs.com/events/274757/celine-dion-tickets?skin=colosseum |title=Celine Dion |author=axs.com |date=14 January 2016 |work=axs.com |accessdate=14 January 2016}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃တွင် ရပ်နားခဲ့သော ပွဲများကို ပြန်လည်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ မေလ ၂၀၌ ကွီးန်အဖွဲ့ (Queen) ၏ သီချင်းဖြစ်သော "[[:en:The Show Must Go On (Queen song)#Celine Dion version|The Show Must Go On]]" ကို လင်ဒ်ဆေး စတားလင်း (Lindsey Stirling)နှင့် အတူတွဲဖက်ကာ တယောတူရိယာဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.celinedion.com/celine-releases-show-must-go-onfeaturing-linsdey-stirling/awards|title=Celine releases "The Show Must Go On" featuring Lindsey Stirling|date=20 May 2016|accessdate=21 May 2016|publisher=celinedion.com}}{{dead link|date=April 2017}}</ref> ထိုသီချင်းကို ၂၀၁၆-ဘီလ်ဘော့ဒ်ဂီတဆုပေးပွဲ၌ တင်ဆက်သီဆိုခဲ့ပြီး ''ဘီလ်ဘော့ဒ်၏ အမှတ်သညာ ဂုဏ်ပြုခံဆု(Billboard'' Icon Award)ကို သူမ၏ ဆယ်စုနှစ် သုံးခုကြာကြာ ဂီတနယ်ပယ်တွင် တက်ကြွလှုပ်ရှားခဲ့သဖြင့် ရရှိသည်။ <ref name="Celine">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/bbma/7356823/celine-dion-icon-award-perform-2016-billboard-music-awards|title=Celine Dion to Receive ICON Award|work=Billboard|date=4 May 2016|accessdate=1 June 2016|author=Billboard Staff}}</ref> ပြင်သစ်သီချင်း (၁၅)ပုဒ်ပါဝင်သော Encore un soir သီချင်းအခွေကို ဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး ထိုသီချင်းများမှာ သူမ၏ အကြိုက်သီချင်းများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဩဂုတ်လ ၂၆ တွင်ထွက်ရှိသည်။<ref name="Encore une soir">{{cite web|url=https://montrealgazette.com/entertainment/music/celine-dions-new-album-out-aug-26|title=Céline Dion's new album out Aug. 26|work=Montreal Gazette|date=17 July 2016|accessdate=19 July 2016|author=Montreal Gazette}}</ref> ၂၀၁၆-နွေရာသီ ဖျော်ဖြေပွဲခရီးစဉ်နှင့် ''၂၀၁၇-စလင်း ဒီယွန် တိုက်ရိုက်ဖျော်ဖြေပွဲ'' ကို ဥရောပနှင့် ကနေဒါတွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/biz/current-boxscore |title=Billboard Boxscore :: Current Scores |date=19 July 2016|work=Billboard |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160722124529/http://www.billboard.com/biz/current-boxscore |archivedate=22 July 2016|accessdate=10 August 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/biz/current-boxscore |title=Billboard Boxscore :: Current Scores |date=6 September 2016|work=Billboard |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160908000224/http://www.billboard.com/biz/current-boxscore |archivedate=8 September 2016 |accessdate=10 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/biz/current-boxscore|title=Billboard Boxscore :: Current Scores|date=5 July 2017|work=Billboard|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170705175126/http://www.billboard.com/biz/current-boxscore|archivedate=5 July 2017|accessdate=10 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/biz/current-boxscore|title=Billboard Boxscore :: Current Scores|date=26 July 2017|work=Billboard|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170725220855/http://www.billboard.com/biz/current-boxscore|archivedate=25 July 2017|accessdate=10 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/biz/current-boxscore|title=Billboard Boxscore :: Current Scores|date=8 August 2017|work=Billboard|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170808080135/http://www.billboard.com/biz/current-boxscore|archivedate=8 August 2017|accessdate=10 August 2017}}</ref> ဒီယွန်၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဆိုတော် ''ပင့်ခ်'' (Pink) က သူမအတွက် ရေးပေးသော ''Recovering'' အမည်ရသီချင်းကို ၂၀၁၆ စက်တင်ဘာ ၉တွင် ထုတ်ဝေ၏။ <ref>{{cite web|url=http://etcanada.com/photos/189154/the-25-best-songs-of-2016/#image-189176|title=The 25 best Songs of 2016|work=[[Entertainment Tonight Canada]]|author=Graeme O'Neil|date=19 December 2016|accessdate=10 August 2017|archive-date=21 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221104801/http://etcanada.com/photos/189154/the-25-best-songs-of-2016/#image-189176}}</ref> ''လှပျိုဖြူလေးနှင့် မိစ္ဆာကောင်ကြီး ဇာတ်ကား ('Beauty and the Beast')'' (၂၀၁၇)အတွက် ''How Does a Moment Last Forever'' ကို အသံသွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=http://zeenews.india.com/music/celine-dion-almost-turned-down-beauty-and-the-beast-song_1983313.html|title=Celine Dion almost turned down 'Beauty and the Beast' song|date=4 March 2017|work=Zee News|accessdate=10 August 2017|language=en|archivedate=4 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170304080526/http://zeenews.india.com/music/celine-dion-almost-turned-down-beauty-and-the-beast-song_1983313.html}}</ref> ''ဒက်ပူး (၂)'' ရုပ်ရှင်အတွက် Ashes သီချင်း ၂၀၁၈ မေလ၌ ထွက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Celine Dion Debuts Epic New Single & Video 'Ashes' For 'Deadpool 2': Watch|url=https://www.billboard.com/articles/news/8451472/celine-dion-ashes-video-deadpool-2|author=Mackenzie Cummings-Grady|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=3 May 2018|accessdate=3 May 2018}}</ref> စလင်း ဒီယွန် တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု-၂၀၁၈ ခရီစဉ်ဖျော်ဖြေပွဲများကို အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသသို့ လှည့်လည်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ပွဲပေါင်း (၂၂)ပွဲမှ စုစုပေါင်း $ (၅၆.၅) သန်း ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Celine Dion Wraps Summer Tour With $56 Million in the Bank|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8474119/celine-dion-summer-tour-56-million-grosses|author=Eric Frankenberg|work=Billboard|date=7 September 2018|accessdate=25 September 2018}}</ref> ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၈ ၌ သူမ၏ နောက်အခွေတွင် ပါဝင်မည့် "Lying Down"၊ "Courage" နှင့် "Imperfections" တို့ထွက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2019/09/18/celine-dion-reveals-three-songs-new-album-courage/2353989001/|title=Celine Dion reveals three songs from new album 'Courage'|last=McDermott|first=Maeve|website=USA TODAY|language=en-US|access-date=13 February 2020}}</ref> ==အနုပညာစွမ်းရည်== {{multiple image | align = left | image1 = | width1 = 90 | alt1 = | caption1 = | image2 = | width2 = 180 | alt2 = | caption2 = | footer = Dion was able to collaborate with Barbra Streisand and the Bee Gees (above), both cited as great influences in her recording career. }} ===လွှမ်းမိုးမှုများ=== စလင်း ဒီယွန် အားကျရသောအနုပညာရှင်များမှာ Aretha Franklin၊ Charles Aznavour၊ Carole King၊ Anne Murray၊ [[ဘာဘရာ စတွိုင်းဆာန်]] နှင့် [[ဘီးဂီးစ်]] တို့ဟူ၍ အမျိုးမျိုးအစားစားများပြားလှသည်။ ၎င်းတို့အားလုံးနှင့် ဒီယွန်သည် ပူးတွဲလုပ်ကိုင်ဖူး၏။<ref>{{cite web|url={{Allmusic|class=artist|id=p4099|pure_url=yes}}|title=Celine Dion Bio |publisher=All Music Guide|year=2009|accessdate=7 January 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/2009/06/30/celine-dion-remembers-her-idol-michael-jackson|title=Celine Dion Remembers Her Idol, Michael Jackson|publisher=Fox News|accessdate=7 January 2010|date=30 June 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/singers-influenced-whitney-houston/story?id=15632234#6|title=From Beyonce to Gaga: 8 Singers Influenced by Whitney Houston|work=[[ABC News]]|publisher=ABC News Internet Ventures|date=16 February 2012|accessdate=20 February 2012}}</ref> [[မရိုင်းယား ကဲရီ]]၊ [[ဝှစ်တနီ ဟယူစတန်|ဝစ်တ်နီ ဟျူးစတန်]]၊ မက်ဒေါနာ ကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များကိုလည်း လေးစားကြောင်း ဖော်ပြဖူး၍ ပထမနှစ်ဦးမှာ သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်အသံဟန်အပေါ်တွင် လေးလေးနက်နက် လွှမ်းမိုးနိုင်သူများလည်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Citation|title=FLASHBACK: 22-Year-Old Celine Dion Admires Madonna, Mariah and Whitney|url=https://www.youtube.com/watch?v=JAMLkz-F40E|language=en|access-date=26 October 2019}}</ref> ဒီယွန်၏ ဂီတပုံစံအပေါ်တွင် ပေါ့ပ်၊ ရော့ခ်၊ ဂေါ့စပါလ်၊ [[ရစ်သမ် အန် ဘလူးစ်|အာအန်ဘီ]] နှင့် ဆိုလ်းဂီတ စသည့် များစွာသော ဂီတအမျိုးအစားများက ဩဇာညောင်း၍ သူမ၏ သီချင်းစာသားများ၌ ဆင်းရဲမှု၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာများကိုအလေးစိုက်ဖွဲ့ဆိုထားပြီး ချစ်ခြင်း၊ မေတ္တာများအားဖြည့်ခြင်း တို့ပါဝင်သည်။<ref name="autogenerated23"/><ref>[http://www.pluggedinonline.com/music/music/a0001107.cfm Celine Dion, ''Let's Talk About Love''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080829161008/http://www.pluggedinonline.com/music/music/a0001107.cfm |date=29 August 2008 }}, pluggedinonline.com; retrieved 13 September 2007.</ref> ===ဂီတဟန်=== သူမ၏ ဂီတများသည် မကြာခဏဆိုသလို ပေါ့ပ်၊ ဆိုးလ်ဂီတအစဉ်အလာများအား ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲသည်၊ အလွန်အကြူး စိတ်ကူးယဉ်ဆန်ခြင်း အမှတ်သညာရှိသည်ဟူသော ဝေဖန်မှုများကို အတော်အတန်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name= Enc/><ref name="autogenerated24">{{cite news|title=findarticles.com |work=The unsinkable Céline Dion&nbsp;— French-Canadian singer&nbsp;— Interview |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_3_29/ai_54133689 |accessdate=5 December 2005 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050408032911/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_3_29/ai_54133689 |archivedate=8 April 2005}}</ref>ပြင်သစ်အခွေများသည် အင်္ဂလိပ်အခွေများထက် ပို၍နက်နဲ အမျိုးအစားများပြားသဖြင့် ပိုမိုယုံကြည်လက်ခံမှုရရှိခဲ့သည်။<ref name="autogenerated21"/><ref name=cbcc>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/arts/music/celinedion.html|title=The real Céline: Céline Dion's new French album shows her personal side|publisher=CBC|year=2007|accessdate=7 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070531083109/http://www.cbc.ca/arts/music/celinedion.html|archivedate=31 May 2007|url-status=dead}}</ref> ===အသံပိုင်းဆိုင်ရာ=== ဒီယွန်ကို ပေါ့ပ်ဂီတ၏ ဩဇာရှိသောအသံပိုင်ရှင်များအနက်က တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name= Enc/><ref name="autogenerated21"/><ref>Andersson, Eric. "Who Inspired the Idols?", ''Us Magazine'', 12 March 2007. p. 104</ref> [[မရိုင်းယား ကဲရီ]]၊ [[ဝှစ်တနီ ဟယူစတန်|ဝစ်တ်နီ ဟျူးစတန်]] တို့နှင့်အတူ ၁၉၉၀ နှစ်များ၌ တေးသံသွင်းနယ်ပယ်အပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်သော ပေါ့ပ်ဂီတဘုရင်မအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။<ref name= diva> "If Ella Fitzgerald is the queen of jazz, Billie Holiday first lady of the blues, and Aretha Franklin the queen of soul, then who is the queen of pop? In the 1990s, it would seem to be a three-way tie between Whitney Houston, Mariah Carey, and Celine Dion. Certainly all three have their devotees and detractors, but their presence has been inescapable." in {{Cite news|last1=Lister|first1=Linda|title=Divafication: The Deification of Modern Female Pop Stars| newspaper=Popular Music and Society|volume=25|issue=3/4|page=1|year=2001|issn=0300-7766}}</ref> ထိုနှစ်ယောက်နှင့် ဒီယွန်၏ အသံပိုင်းဆိုင်ရာပုံစံကို မကြာခဏ နှိုင်းယှဉ်မှုများရှိသလို ဒီယွန်၏ လေးစားအားကျသူ ဘာဘရာ နှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။<ref>{{cite news|last=Depalma|first=Anthony|url=https://www.nytimes.com/1997/02/23/arts/quebec-s-little-girl-conquering-the-globe.html|title=POP/JAZZ – Quebec's Little Girl, Conquering the Globe|location=Quebec Province (Canada)|work=The New York Times|date=23 February 1997|accessdate=30 June 2010}}</ref> ဒို ရေ မီ ဖာ.. ဆိုသည့် ရှစ်သံတွဲ သုံးဆကျော်ရှိသော နယ်ပယ်(3.2/3.4 Octaves)အတွင်း၌ ဆိုနိုင်စွမ်းရှိသည်။ B2 မှ E♭6 နယ်ပယ်ထိဖြစ်၏။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bdwf8IuKTxI|title=Celine Dion – Live Vocal Range (B2 – Eb6) 3.2 Octaves|publisher=youtube.com|accessdate=3 October 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=jsC1WYJoLOI|title=Celine Dion's Live Vocal Range: B2-C#6 (3.4 Octaves)|publisher=youtube.com|accessdate=3 October 2014}}</ref> မတ်ဆို-ဆိုပရာနို(mezzo-soprano) တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟုလည်း ပြောဖူးသည်။<ref name="Cyberpresse.ca">{{cite web|url=http://www.lapresse.ca/arts/musique/200809/08/01-658078-celine-dion-chante-de-lopera-pour-kent-nagano.php |title=Alain de Repentigny : Céline Dion chante de l'opéra pour Kent Nagano &#124; Musique |publisher=Cyberpresse.ca |accessdate=30 June 2010}}</ref> သူမ၏ အသံအရည်အသွေးကို "ပါး၍ နှာသံအနည်းငယ်ရှိသည်" ဟုဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ <ref name="NYTIS">{{cite news|last=Holden |first=Stephen |url=https://www.nytimes.com/1994/03/02/arts/review-pop-the-international-sound-of-celine-dion.html |title=Review/Pop – The International Sound of Celine Dion – Review |work=The New York Times |date=2 March 1994 |accessdate=30 June 2010}}</ref> အသံပြာ၍ ကွဲသည့် အသံနိမ့်ရှိကာ အမြင့်သံသည် ''ဖန်ခေါင်းလောင်း'' အသံကဲ့သို့ဖြစ်၏ ဟုလည်းဖော်ပြကြသည်။<ref>{{cite news|last=Hazera |first=Hélène |url=http://www.liberation.fr/culture/1999/06/21/dion-dans-les-grandes-largeurssamedi-et-dimanche-l-idole-canadienne-a-rempli-le-stade-de-france_275750 |title=Dion dans les grandes largeurs : Samedi et dimanche, l'idole canadienne a rempli le Stade de France |work=Libération |date=21 June 1999 |accessdate=16 March 2011}}</ref> ==စလင်း ဒီယွန်၏ အမွေအနှစ်== [[File:Celine Dion both walk of fame stars.jpg|thumb|right|ကနေဒါ Walk of Fame နှင့် ဟောလိဝုဒ် Walk of Fame၌ တွေ့မြင်နိုင်သော ဒီယွန်၏ ကြယ်ပွင့်များ]] ပေါ့ပ်ဂီတတွင် လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိသော အသံပိုင်ရှင်များအနက်က တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မရိုင်းယား ကဲရီ၊ ဝစ်တ်နီ ဟျူးစတန် တို့နှင့်အတူ သူမ၏ ဂီတ၊ အသံဟန်များသည် ခေတ်ပေါ် အမျိုးသမီးအဆိုတော်အမြောက်အမြား၏ သီဆိုဟန်ကို ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပါဝါဘဲလက်ဒ်သီချင်းအမျိုးအစားများကို ပြန်လည်နိုးကြားစေရန်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသဖြင့် ထိုအဆိုတော်သုံးဦးကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်အိုင်ဒေါ (အိုင်းဒါလ်)ကဲ့သို့သော များပြားလှသော အဆိုပြိုင်ပွဲများတွင်လည်း ပြိုင်ပွဲဝင်သူများသည် ဒီယွန်ကို အားကျအတုခိုး သီဆိုသည်များလည်းရှိသည်။<ref>{{cite news|title=Celine Still A Favourite Among American Idol Contestants|url=http://www.celinedion.com/ca/news/celine-still-favourite-among-american-idol-contestants|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615080941/http://www.celinedion.com/ca/news/celine-still-favourite-among-american-idol-contestants|url-status=dead|archive-date=15 June 2013|accessdate=25 September 2013|newspaper=The Official Celine Dion Site|date=20 May 2013|archivedate=29 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929185422/http://www.celinedion.com/ca/news/celine-still-favourite-among-american-idol-contestants}}</ref> နိုင်ငံတကာ နာမည်ကြီးအဆိုတော်များက ဒီယွန်သည် ၎င်းတို့ လေးစားသော တေးသံရှင်များထဲက တစ်ဦးဟု ဖော်ပြကြသည်။ လပ်စ်ဗေးဂတ်စ် ဖျော်ဖြေမှုများကို အရဲစွန့် တော်လှန်လုပ်ကိုင်ကာ ဤလုပ်ငန်းအမျိုးအစားကို ရှင်သန်နိုးကြားစေခဲ့သဖြင့်လည်း ချီးကျူးမှုခံရသည်။ ၂၀၁၃ ဇူလိုင် ၂၆တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးဘွဲ့တံဆိပ်ဖြစ်သော Companion of the Order of Canada ဖြင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံရသည်။<ref>{{cite web|title=Order Of Canada Investiture For Celine and René|url=http://www.celinedion.com/ca/news/order-canada-investiture-celine-and-ren%C3%A9|archive-url=https://web.archive.org/web/20130729030010/http://www.celinedion.com/ca/news/order-canada-investiture-celine-and-ren%C3%A9|url-status=dead|archive-date=29 July 2013|publisher=CelineDion.com|date=24 July 2013|accessdate=25 July 2013|archivedate=29 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130729030010/http://www.celinedion.com/ca/news/order-canada-investiture-celine-and-ren%C3%A9}}</ref> ==တေးသီချင်း အခွေများစာရင်း== {{col-begin}} {{col-2}} '''ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် သီဆိုသော အခွေများ''' *''La voix du bon Dieu'' (1981) *''Celine Dion chante Noël'' (1981) *''Tellement j'ai d'amour...'' (1982) *''Les chemins de ma maison'' (1983) *''Chants et contes de Noël'' (1983) *''Melanie'' (1984) *''C'est pour toi'' (1985) *''Incognito'' (1987) *''Dion chante Plamondon'' (1991) *''D'eux'' (1995) *''S'il suffisait d'aimer'' (1998) *''1 fille & 4 types'' (2003) *''D'elles'' (2007) *''Sans attendre'' (2012) *''Encore un soir'' (2016) {{col-2}} '''အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သီဆိုသော အခွေများ''' *''Unison'' (1990) *''Celine Dion'' (1992) *''The Colour of My Love'' (1993) *''Falling into You'' (1996) *''Let's Talk About Love'' (1997) *''These Are Special Times'' (1998) *''A New Day Has Come'' (2002) *''One Heart'' (2003) *''Miracle'' (2004) *''Taking Chances'' (2007) *''Loved Me Back to Life'' (2013) *''Courage'' (2019) {{col-end}} ==မှတ်စု== {{notelist}} ==ကိုးကား== {{reflist}} {{lifetime|၁၉၆၈| | }} [[ကဏ္ဍ : ကနေဒါ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] 4k48apl6lbcgwvcwqcck3tkoclnuc0b 1 133695 1045273 525215 2026-07-30T15:06:33Z Dr Lotus Black 31011 [[ဆွေးနွေးချက်:မြူလူမျိုး]] မှ [[ဆွေးနွေးချက်:မြိုလူမျိုး]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ Dr Lotus Black က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား: this is no ethnic name မြူ in Myanmar 525215 wikitext text/x-wiki မြို လူမျိူးလည်း အဖြစ် စမျက်နာရှိပြီ ဖြစ်သည်။ တခြား စမျက်နာအား ဖျက်ပြီး ဤသို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ပျက်ဖျက်သည်။ မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား အဖြစ် ရှိနေပြီ ဖြစ်သောကြောင်း မြို ( မရူစာ) လူမျိုး ဟု ဖော်ပြက အဆင်ပြေစေမည် ဖြစ်သည်။ {{unsigned2|15:21, 9 May 2020|Yomeo}} ဤလူမျိုးကို မြိုလူမျိုးဟု ဖော်ပြခြင်းသည် မှန်ကန်ကြောင်း ထောက်ခံသည် ။ ဤ မြိုလူမျိုး၏ နေထိုင်ရာ ပထဝီအခြေအနေကို သုတေသီသနပြု စာတမ်းကြီး များနှင့် ကျမ်းကန်များတွင် ဖော်ပြချက်နှင့် အညီ မျက်မှောက်ကာလအထိ တစ်ထပ်တည်းရှိသည် ။ မြို ဟူသော နာမည် သည် ရခိုင် အခေါ် ဖြစ်ပြီး ၊ မြူ (သို့မဟုတ်) မရူစာ သည် မိမိအခေါ် ဖြစ်၍ မြုံ ဟူသည် ဘဂ်ါလီ ကုလားတို့ခေါ်ကြောင်း သမိုင်းအခိုင်အမာရှိသည်။[[အသုံးပြုသူ:Moyezan|Moyezan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Moyezan|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၀၊ ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ (UTC) 9givqc075jtqkbou594dx6xoibfnskm 0 133971 1045276 885697 2026-07-30T15:11:15Z Dr Lotus Black 31011 1045276 wikitext text/x-wiki {{expert needed}} {{အငြင်းပွားဖွယ်}} {{Infobox ethnic group|group=Mro|native_name=မြိုလူမျိုး|flag={{flag|Myanmar}}, {{flag|Bangladesh}},{{flag|India}}|flag_caption=|image=File:Mro men from Bandarban.jpg|image_caption=မြိုအမျိုးသားတီးဝိုင်းပုံ|caption=မြိုလူမျိုး|total=၁၂၀,၀၀၀|total1=|population=၁၂၀,၀၀၀|popplace=မြန်မာ၊ ဘဂ်လားဒေရှ့်|regions=|languages=[[မြိုလူမျိုးဘာသာစကား| မြိုဘာသာစကား ]] [ဒေသိယစကား မရူ ၊ မြုံ၊ မြုန်၊ တောင်မရူ၊ တောင်မြို၊ မြူ၊ မြိုစာ၊ မြူစာ၊ မရူဆာ]|religions=[[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]] [[ကရာမာ ဘာသာ]] [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဒဘာသာ]] [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]|related_groups=[[ချင်းလူမျိုး ]]|total_year=၂၀၂၀|region1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|region2=[[စစ်တကောင်းခရိုင်]] ၊ [[ဘင်ဒါန်ဘင်]]|region3=[[ချင်းပြည်နယ်]] ၊ [[ချင်းလက်ဝ]]|region4=[[အိန္ဒိယ]] ၊[[ဘဂ်ါဒေသ]]|region5=[[မီဇိုရမ်းပြည်နယ်]] ၊ [[လောင်ကလာမ်]]}} [[တိဗက်-မြန်မာ|တိဗက်- မြန်မာ]] အစုမှ ချ[[င်း]]အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများအနက် [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]]တို့သည် စစ်တွေခရိုင် ဘူးသီးတောင် ဒေသနှင့် ယခင် ရခိုင်တောင်တန်းဒေသ၊ ယခု ချင်းဝိသေသတိုင်း ပီးချောင်း၊ မီးချောင်း တလျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် အရှေ့ပါကစ္စတန် ပြည်၊ [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ|စစ်တကောင်း တောင်တန်း]]၊ ဗိုလ်မင်းထောင် တောင်တန်းနယ် အစွန်အဖျားတွင်လည်း မြိုလူမျုတို့ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ် သန်းကောင် စာရင်းအရ မြိုလူမျိုးတို့၏ ဦးရေမှာ ၁၃,၇၆၆ ခန့်ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် မြို့ကြီးပြကြီးနှင့်မနီး၊ တောတောင် ချောင်းမြောင်း ထူထပ်သော အရပ် များတွင် ရှေးဓလေ့အတိုင်း တောင်ယာပဲခင်း လုပ်ကိုင်စားသောက်လျက် ရှိကြသည်။ ယောက်ျားတို့မှာ အနံ တဝါးလောက် အပြာရောင် အဝတ် ရှည် ကို ခါးတောင်ကျိုက်၍ ဝတ်ကြပြီးလျှင်၊ မိန်းမများမှာ အင်္ကျီဝတ်ကြရိုး ထုံးစံမရှိဘဲ၊ နက်ပြာရောင် အဝတ်စ အနံတထွာလောက်ကို ဒူးဆစ်အထိ ဆီး စပ်အောက် ရှော၍ ပတ်ရစ်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုအဝတ်စ ခါးတွင် မြဲနေစေရန် ပုတီးစေ့လုံးကြီးများ သီထားသော ကြိုးများဖြင့် ရစ်ပတ်စည်း နှောင် ၍သော်လည်း ထားတတ်၏။ သို့မဟုတ် ကြေးနီခွေများကိုသော်လည်း စွပ်ထားတတ်၏။ ရိုးသားစွာ နေထိုင်လေ့ရှိသည်။ လူအိုလူမင်းများကို လုပ်ကို င် ကျွေးမွေးမည့် သားသမီးမရှိလျှင် ကာလသားများသည် စု၍ အပိုသက်သက် တောင်ယာလုပ်ပြီးလျှင် ဝမ်းစာထည့်ပေးကြ၏။ ခေါင်းကိုက်၊ ဝမ်းနာ၊ ဖျားနာခြင်းမှစ၍ နတ်ဖမ်းစားသည်ဟု အယူရှိပြီးလျှင် ကျွဲနွားဝက်တို့ကို သတ်၍ နတ်တင်လေ့ရှိသည်။ တောင်ပေါ် ယာခင်းတွင် မျိုးကြဲခါနီး၌ ကြက် ကို အကောင်များစွာ သတ်၍၊ ကြက်သွေးဖြင့် ယာခင်းကို ပက်ဖျန်းကာ ယာခင်းကောင်းစေရန်လည်း နတ်တင်လေ့ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် တချိန် က ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းဧကရာဇ်များအဖြစ် နန်းတက်၍ “မြို” မင်းဆက် နှစ်ဆက်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုသို့ [[မြိုမင်းဆက်]] နန်းတက် ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုနှစ်အထိ ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။ဤသို့မြိုမင်းဆက်နှစ်ဆက်ထူထောင်ခဲ့ဖူသော မြိုလူမျိုးတို့မှာ ယခု အခါ မထင်မရှားသော လူမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိကာ၊ အခြား မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဘွားတို့ကပင် မြိုလူမျိုးတို့အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၉) အပိုင်း (ခ) စာ-၄၂၅-၄၂၆။</ref>ဤ ဆောင်းပါးတွင်ဖော်ပြသည့်မြိုလူမျိုးများဆိုရာတွင် ရခိုင်လူမျိုးတို့က မြို(mro) ဟုလည်းကောင်း၊ မီဇိုးချင်းတို့က မီရီယား (Miria) ဟုလည်းကောင်း၊ ခူမီးချင်းတို့က လောင်ဟူး(Lawnghu) ဟုလည်းကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှခမီတို့က ဒါက်(Dak) ဟုခေါ်ဆို သောလူမျိုးများဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလီတို့က မူရုန်,မြုံ(Murung) ဟုလည်းကောင်းခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် မရူ၊ မရူစား (Mru, Mrucha) အဖြစ်ခေါ်ကာ စာပေရေး သားရာတွင်လည်း မြို နှင့် [[မြူလူမျိုး|မြူ]] (Mro and Mru) နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့်အသုံးပြုရေးသားသည့် လူမျိုးများကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်မီးချောင်းနှင့် ရခိုင်ပြည် နယ်အတွင်းမှ အခြားလူမျိုးများနှင့်ကွဲပြား စွာ သိနိုင်ပေသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ် လူဦးရေနှင့်အိမ်ထောင်စုသန်ခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာ၌ ကုတ်နံပါတ်တွင် (၇၀၆) အဖြစ်ဖော်ပြထားသော မြိုတိုင်း ရင်းသားလူမျိုးစုဖြစ်သည်။ == ပထဝီနယ်မြေ == မြို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ဆိုသည်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု များဖြစ်သည့် [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]]၊ [[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]]၊ [[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]]၊ မြို(မရူ)၊ သက် ဟုဆိုခါ လူမျိုးစု ၇ စုတွင်ပါ ရှိသည်။ ယခုအခါတွင် [[မောင်တောခရိုင်]]၊ [[မေယုတောင်တန်း]]၊ [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]၊ စိုင်းဒင်([[စိုင်းတင် ရေတံခွန်|စိုင်းဒင်ရေတံခွန်]])ချောင်းဖျား အထက်ပိုင်းတွင်အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] ၊စမ်းပတီးချောင်းတစ်လျှောက်၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] နှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]] ချင်းလက်ဝတွင် အနည်းငယ် ပျံ့ နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ နေထိုင်ရာဒေသ ပျံ့နှံ့ သွားပုံ ကို သမိုင်း၊ နုတ်ရာဇဝင် မှတ်တမ်းများအရ ဤသို့ ဆိုသည် လွန်ခဲ့ သောနှစ်ပေါင်းထောင်ကျော်ခန့်က[[မဇ္ဈိမဒေသ]]တစ်နေရာတွင် ကုသဝတီပြည်ရှိလေသည် ။ ထိုပြည်တွင် ဝါရဓမ္မတူအမည်ရှိ ဘုရင်အုပ်ချုပ်စိုးစံလေ၏။ အခြားမင်းသားတစ်ပါးသည် ဝါရဓမ္မတူမင်းအား စစ်သည်ဗိုလ်ပါများစွာဖြင့် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် လေရာ အရေးနိမ့်ပြီး မင်းညီမင်းသားဆွေတော်မျိုးတော်အပေါင်းတို့ ကစဥ့်ကရဲပြိုကွဲ၍ အသက်ဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန်ခြေဦးတည်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြရသည်။ ကုသဝတီပြည့်ရှင် ဘုရင် ဝါ ရဓမ္မတူ၏ သားတော် ခွာဇုပုတိမင်းသားသည် အပေါင်းအဖော်နောက်လိုက် တစ်သောင်းခန့်နှင့် အာသမ်နယ်ဘက် တွင် အချိန်အတော်ကြာရပ်နား၍ မိမိတို့၏ ဘဝတစ်သက်သာအတွက် အခြေစိုက် နေ ထိုင်ရန် စီစဉ်ကြသည်ဟု ဆို၏။ သို့ရာတွင် အာသမ်ဘုရင်သည် ခွာဇုပုတိမင်းသားခြောက်လ၊ တစ်နှစ်စသည်ဖြင့်လောက်သာ ခေတ္တ ခိုလှုံရန် ခွင့်ပြုသည်။ အမြဲ တမ်းအခြေစိုက်နေထိုင်ရန် ခွင့်မပြုပေ။ ထို့ကြောင့်ခွာဇုပတိတို့အုပ်စုသည် အာသမ်နယ်ဘက်မှ ကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဘက်သို့ တရွေ့ရွေ့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည်။ ထိုတစ်သောင်းခန့်သော လူအုပ်စုသည် အရှည်ကြာမြင့်စွာစခန်းချနေထိုင်မည့်နေရာတွင် တစ်စုတစ်စည်းတည်းနေထိုင်ကြကာ အကာအရံ ခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ပြုလုပ်နေထိုင်ကြသည်။ ထိုခုနှစ်ထပ်သော ခြံဝိုင်း၊ ခြံစည်းရိုးများမှာ ဝါးလုံးကြီးများဖြင့် ထူထပ်စွာ ဆောက်လုပ်ထားသော ခံတပ်ကြီး သဖွယ်ခိုင်လုံသည့် အကာအရံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု [[သမိုင်း]]ကဆိုသည်။ ခြံစည်းရိုးထိုးကြပုံမှာ အမြင့်(၈)တောင် ရှိပြီး အပေါ်ထက်မှာ အချွန်၊ ဝါးခြမ်းပြား အစိတ်ကို အဖျား၊အရင်း အချွန်ထားကာ၊အချွန် သည်အပြင်ဘက် ဟ ပြီး ခြံစည်းရိုးဝိုင်းကြီးကို ကာရံထိုးပါသည်။ ထိုခေတ်ကာလသည် တိုင်းပြည်မငြိမ်မသက်ဖြစ်နေရကား ဘုရင်စနစ် သူရဲကောင်းစနစ် ကျင်းသုံးကာ တစ်ပါးနှင့် တစ်ပါး တိုင်းပြည် နေရာလုနေကြသည် ဟုမှတ်ယူနိုင်သည်။ တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး စစ်တိုက်သည်ကို မြိုဘာသာစကားဖြင့်(ဟိယာရို့)ဟုခေါ်ပါသည်။ မြိုလူမျိုးကို စစ်လာတိုက်သည့် စစ်အမည်မှာ (Hὓm Pok Hie-ဟုန်မ် ပေါက်ဟိယာ၊ Maih Bown Hie-မာမ် ဘင်န်ဟိယာ) ဟူ၍ဖြစ်သည်။ မြိုလူမျိုးတို့၏ စစ်အမည်သည် (Hoi Kong Hie-ဟွေခေါင်ဟိယာ)ဟုခေါ်သည်။ (Hὓm Pok Hie –ဟုန်မ်ပေါက်ဟိယာ) စစ်ရန် ကြောင့် မြို လူမျိုးသူရဲကောင်း ဖြစ်သည့် (ထင်းလောင်း-ဟိယာရန့်) သည်အသတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိသမျှသော လူတို့မှာ ထိုခြံစည်းရိုးဝိုင်းတွင်သာ နေကြရ၍ ဝင်ပေါက်တစ်ပေါက် နှင့် ထွက် ပေါက်တစ်ပေါက်သာရှိလေသည်။ ဤခြံစည်းရိုးဝိုင်းကြီးထဲတွင် နေကြသောသူများအနက် မိမိသဘောအလျောက်ဘုရင်မှတစ်ပါး မည်သူမျှ ထွက်၍ သီးခြားရပ်ရွာအိုးအိမ်တည်ဆောက်၍ မနေကြရဘဲ၊ ခြံဝိုင်းကြီးထဲမှာပင် အချိန်အကန့်အသတ်မရှိ နေကြရပေသည်။ ထိုသို့ ခြံဝိုင်းကြီးထဲတွင် နေထိုင်ကြရသော သူများကို ယင်းတို့ဘာသာစကားဖြင့် မရုပ်နေဘရီးကအဲဒတ်ဟုခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ဤ တစ်သောင်းမျှသော လူစုလူဝေးကြီးတစ်ခုလုံး၏ စားသောက်သွားလာနေထိုင်မှု ကိစ္စ မှာ အလွန်ကြီးကျယ်သောကြောင့် စစ်ပြေးချိန်မှတစ်ပါး အမြဲတမ်းတစ်သမတ်တည်း တစ်သောင်း လုံးစုဝေး၍ နေထိုင်ရေးမှာ မလွယ်ကူတော့ပေ ။ အုပ်ချုပ်သူဘုရင်အနေဖြင့်လည်း ထိုသူတို့၏ ရိက္ခာဖုံလုံရေးတာဝန်ကိုယူရသည်မှာမသေးငယ်လှပေ။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်သည် မိမိအုပ်စုကြီးအားကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဖျား အရပ်ရှိ စိမ်းလန်းစိုပြည်၍ အသီးအနံ ဖြစ်ထွန်းမည့်နေရာ ဒေသအသီးသီးသို့ ခြံဝိုင်းကြီးမှ ခွဲထွက်စေပြီး နေရာသီးခြားပြုကာ နေထိုင်ခွင့်ပေးလေသည်။ ဘုရင်၏ အမိန့်တော်အရခြံစည်းရိုးအတွင်းမှ သီး ခြားအုပ်စုခွဲအဖြစ် နေထိုင်ရန်ထွက်လာသူကို မရူ မရုပ်ဟူသော အခေါ်မှ မရို ဟု ပြောင်းလဲ လာခဲ့ပေသည်။ ''မရို'' ဟူသော အသုံးအနှုန်းမျသည် ယခုအခါ တွင် မြို ဟူ၍ ပြောင်းလဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ မြို တို့သည် ဥဒလင်း၊ မီးချောင်း၊ကလပ်ချောင်း၊ စသည့် ဒေသများတွင် အုပ်စုခွဲကာ နေထိုင်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် မြို သို့မဟုတ် ခြံစည်းရိုးအတွင်းမှ လူသားများသည် အာသမ်နယ်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် ရခိုပြည်နယ်၊ ကဇ္ဈပနဒီ မြစ်ဝှမ်းဒေသ၌ အထင်အရှားရှိနေပြီး ဖြစ်ကြောင်း ပါးစပ်ရာဇဝင် များအရလေ့လာ သိရှိရပေသည်။။ အနောက်မဇ္ဈိမမှ စစ် ဘေးဒဏ်ကြောင့် မြို တို့သည် [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာ]]တောင်ခြေများကို ဖြတ်ကျော်လျက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ရှေးဘိုးဘေး၊ ဘီဘင်တို့၏ နှုတ်ဆင့်ကမ်းစကားအရလည်းကောင်း၊ မြို ဘာသာ စကား၊ တေးလင်္ကာပုံပြင်၊ ဝတ္ထုအရလည်းကောင်း သိရသည်။ တိဗက်မှတစ်ဆင့် အာသံ၊ မဏိပူရသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး နောက်တစ်ဖန် ယင်း [[အာသံပြည်နယ်|အာသံ]]၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]]မှ တစ်ဆင့် ခြေဦးတည့်ရာသွားကြပြန်ရာ ယခု ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့၊ အရှေ့ဘက် (၁၀) မိုင်ကျော်ခန့်အကွာ မြို ဘာသာစကားဖြင့် ကိမ္မာ ခေါ်ဆိုသည့် [[ကျောက်ပန်းတောင်]]နှင့် နီလာပန်းတောင်သို့ ရောက်ရှိ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ ကြ သည်။ တဖန် ၁၄ ရာစု နှင့် ၁၇ရာစုကြားကာလတွင် မြို လူမျိုးများကို ခူမီး လူမျိုးတို့က တိုက်ခိုက်၍ လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု လည်းကောင်း စစ်တကောင်းတောင်တန်း ‌‌‌‌‌ဒေသ ဘန်ဒရာဘင်([[Bandarban]] )၊ အိန္ဒိယနယ်စပ် ဘဂ်ါ (Bengal ) နှင့် အရှေ့ ပါကီစတန် အထိ ပျံ့ နှံ့ ရောက်ရှိသည်။ ယခုတိုင် ၎င်း နေရာများတွင်နေထိုင်ကြသည်။ အချို့ တို့သည် ပီချောင်း၊ မီးချောင်း၊ [[ကုလားတန်မြစ်|ကုလာတန်မြစ်]]ကြော မှ ယင်းမှတစ်ဆင့် အချို့သည် [[ကစ္ဆပနဒီ]](ကုလားတန်မြစ်)၏ အထက်အောက်နှင့် လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့စွာ ဆင်းသက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးလူကြီး သူမတို့၏ ပြောစကားအရ မြို သည် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ရန်မှလည်းကောင်း၊ ဟိယာဟုခေါ်သော စစ်ရန်မှလည်းကောင်း ကာကွယ်ရန် ခြံစည်းရိုးခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ကာရံလျက် နေထိုင်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ ယင်းသို့ ခြံစည်းရိုးခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ကျားရဲ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘေးရန်မှ ကာကွယ်နေထိုင်ခြင်းကို ရှေးပညာရှိများက [[မြိုဘာသာစကား|မြို ဘာသာစကား]]၊ ခြံစည်းရိုး အခေါ်အဝေါ် မြို ကို အခြေပြုပြီး ခြံစည်းရိုးအတွင်းနေထိုင်လူ(လူမျိုး) မြိုလူမျိုးဟု သမိုင်းမှတ် တမ်း များ တင်ခဲ့ကြသည်။<ref>.မယ်ယုတောင်စွယ်ကြားမှ သွေးချင်းမောင်မယ်များ(သျှင်ထွေးယဉ်)<br /></ref> == သမိုင်း == မြိုးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ' ရခိုင်ဒေသသို့စတင်အခြေချမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ရခိုင်သမိုင်းများတွင် လည်းခြေ ရာကောက်ယူနိုင်သည်။ ကစၦပန ဒီမြစ် ဝှမ်းဒေသသို့ ရခိုင်လူမျိုးများ မြောက်ဘက်မှ ဝင် ရောက်လာရာ မြိုတို့သည် အဆိုပါဒေသတွင်ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ပထမဓညဝတီကို တည် ထောင်ကာ ရခိုင်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော သူရဲကောင်း မရယုမင်း သည် "မြို"အကြီး အကဲတစ်ဦး ၏သမီး မပိန်နှင့် လက်ထပ်ထိမ်း မြား ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် "မြို"လူမျိုးတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုစဉ်က ကစၦပနဒီ မြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက် မင်းမှုဆိုး သွမ်းနေကြသော ဘီလူးများကို တိုက် ခိုက် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ရခိုင် သမိုင်းများက ဆိုသည်။<ref>ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း(ပထမတွဲ)(စာ ၉၃-၉၆)(စာ ၁၂၂-၁၃၅).</ref> ထိုအ ကြောင်းကို အဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ်(၆) တွင် 'မာရယုလျှင်၊ ဘဖြူမြိုထီး၊ သင်းကြီးအောင်လာ၊ သည်းချာဒေဝီ၊ သမီးဘီနှင့် ယှဉ်မှီတကွ' ဟူ၍ စပ် ဆိုထားသည် ရခိုင်မဟာမုနိဘုရားသမိုင်းစာအုပ်တွင် 'မာရယုသည် စွမ်း ရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ မြိုလူမျိုးခေါင်းဆောင်ရအောင်လာ၏ သမီးနှင့်လက် ထပ်သည်' ဟုဖော်ပြထားသည် ။<ref>History of Burma ,1883,pg,43,45<br /></ref>ဤ အဖြစ်အပျက်ကို နှောင်း ပိုင်းသုတေသီတို့က ခရစ်နှစ်အဖြစ် နန်းစဉ် နန်းဆက် သမိုင်းပြု၍ ဖော်ပြရာ ဘီစီ-၃၃၂၅ သည် မာရယု၏ နန်းတက်နှစ်ပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ရခိုင် သမိုင်းဦး ကာလကပင် ရခိုင် ပြည်နယ်၌ "မြို"တိုင်းရင်းသားတို့ရှိနှင့်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယေဘုယျ မှတ်ချက် ယူနိုင်သည်။ မြိုတို့သည် ရခိုင်နှင့်အတူ တကွ နေထိုင်လာခဲ့ကြရာ ဝေသာလီခေတ်ကုန်ခါနီးတွင် မြို လူမျိုးသုံး ဦးဘုရင် ဖြစ်လာ ခဲ့သော သမိုင်းကြောင်းသည် ရခိုင်ရာဇဝင်တွင် ထင်ရှားခဲ့ပါ သည။ ဝေသာလီကျောက် လှေကားခေတ်တွင် စူဠစန္ဒားမင်းနတ်ရွာစံပြီးနောက် မင်းဆက်ပြတ်ခဲ့ရာ စန္ဒာဒေဝီမိဘုရားသည် ဘုရင်ကြီးမှာ ခဲ့အတိုင်း မိမိလက်စွပ်ဖြင့်တန်သူကို ရှာဖွေခဲ့ရာ မတွေ့ရ၍ချောင်းဖျား၊မြောင်းဖျား၊တောတောင်အနှံ့အပြားရှာ ဖွေစေသည်။ ထိုအခါအဆင်း၊ခွန်အား၊စွမ်း အားဖြင့်ပြည့်စုံသောမြိုလူမျိုးသုံးဦးဖြစ်သည့် အမြတူ၊ အမြကူ၊ပဲဖြူ တို့နှင့် လက်စွပ်တန်သည်ဖြစ်၍ဝေသာလီမြိ့တော်သို့ခေါ်ယူခဲ့သည်။ <ref>Mro-cha''-A hub for Mru Indigenous people promoting the'' Mru ''Retaning their Ethnicity,pg,24''</ref>ယင်း နောက်အစ်ကိုကြီး အမြကူကို အိမ်ရှေ့အရာအပ်နှင်းကာ သားဖြစ်သူပဲဖြူကို မြောက်ဦးမြို့အားစားစေသည်။ ထိုအကြောင်းကို ရခိုင်မင်း သမီး ဧချင်းအပိုဒ်(၁၄)တွင် 'မြိုတွင် ထင်ရှား၊ သင်းကြီးသားလျှင်၊ ရည်သွားလုံးရပ်၊ စည်းကြပ်ကျစ်ကြော၊ ချောမောဆင်းရောင်၊ ညီနောင်သားဘ သုံးယောက်ရ၍၊ အစတည်တုံ၊ အမြတူနှင့်၊ တူစုံသားမောင်၊ထီးနန်းဆောင်၍ နောင်တလစ်မှု၊ သားပဲဖြူနှင့်၊ ရိပ်ဖြူဆောင်းချုပ်၊ ပြည်ရွာအုပ်လျက်' ဟုမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။[၆] ပဲဖြူမင်း မြောက်ဦးမြို့တည်၍နေစဉ် မြောက်ဘက်မှ မွန်ဂိုလီယံများ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်၍ပျက်စီးသည်ကို 'တုံလှုပ်မစွမ်း၊ ခဲ့ယိုယွင်းတွင် ရှမ်းလိမ်းဘုန်းရှင်၊ သိုခင်ဘွားကြီး၊ တောင်ရိုးစီး၍ဖျက်ဆီးလေသော၊ တို့ရွာတစ်ကြိမ်၊ မင်းမဲ့တိမ်သည်' ဟူ၍ ရခိုင် မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ်(၁၄)၌ပင်ဖော်ပြထားသည်။ ရခိုင်ဘုရင်ကောလိယမင်း၏သားတော်ဿရာဇာလက်ထက်တွင်ပျောက်ဆုံးနေသော မဟာ မြတ်မုနိရုပ်ပွားတော်ကြီးအား အမတ်ကြီးလကျၤာကို ဆုလာဘ်ပေး၍ ရှာဖွေစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင်ချောင်းဖျား၊ မြောင်းဖျား၊ တောနားတောင်နားတွင် နေထိုင်စားသောက်ကြသော မြိုလူမျိုးရ ဟောင်လာနှင့် အပေါင်လာညီအစ်ကို နှစ်ဦး၏ အကူအညီ လမ်း ညွန်မှုဖြင့် [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမြတ်မုနိ]] ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ချောင်းဖျားငယ်တစ်ခုတွင် လည်တော်တိုင် မြေဖုံး၍ တွေ့ရသည် ဟုဆိုသည်။<ref>ဓညဝတီရာဇဝင်သစ်ကျမ်း(ပဌတွဲ)၊၁၃၁၆-ခုနှစ်၊စာမျက်နှာ-၁၃၁။</ref> ယင်းအကြောင်းကို ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ်(၁၉)တွင် 'ကောလိယမင်း၊ အ ရင်းသည်းခြာ၊ ဿရာလျှင်၊ မဟာမုနိ၊ ရှိသည့်အကြောင်း၊ ပေါင်လောင်မြို့ထီး၊ သင်းကြီးညွန်ပြ'ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ သို့ဖြစ်၍ ရခိုင်သမိုင်းများ၏ အဆိုအရ တစ်နည်းနည်းဖြင့် ရခိုင်ဒေသသို့ ရောက် ရှိခဲ့မည် ဖြစ်သော "မြို"တိုင်းရင်းသားများသည် ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်း ကစ္ဆပနဒီ နှင့် လေးမြို့မြစ် ဝှမ်းသို့ တစ်သုတ် ပြီးတစ်သုတ် အခြေချခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ထိုကစ္စပနဒီနှင့်လေးမြို့မြစ်ဝှမ်းသို့ အခြေချလာပုံနှင့်ပတ်သက်၍ ဤသို့ဆိုသည် BC-၃၃၀၀ ကျော်က အဆိုပါ မြိုလူမျိုးများသည် အိန္ဒိယတောင် တန်းအရပ်ဒေသနှင့်တရုတ်ပြည် ယူနန်အရပ်ဒေသတွင်နေထိုင်ခဲ့လေ၏။ ထိုအရပ်ဒေသမှ တစ်ဆင့် ကစ္စပနဒီ (မြိုဘာသာခေါ်ယာမ်မာစေ) လေးမြို့မြစ် နှင့်ကုလာတန်မြစ် ဝှမ်းပီချောင်း၊ မီးချောင်း အရပ်ဒေသ၌အခြေချ လာရာထိုအရပ်၌ပင်ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရင်းနှီးစွာနေထိုင်ရင်း ရခိုင် မင်းဆက်သုံးဆက်မျှ အုပ်စိုးခဲ့ကြသည်။" ၁၉၄၃၊ စစ်အတွင်းကမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ဆင်းလား မြို့တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံလက်စွဲစာအုပ်တွင် ချင်းအမျိုးအနွယ်ဝင် 'မြို'တိုင်းရင်းသားတို့ မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပုံနှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြခဲ့ပသည်။ တိဗက်-မြန်မာ မျိုးနွယ်အုပ်စုသည် သုံးစုခွဲ၍ လမ်းကြောင်းဖြင့်တောင်ဘက်သို့ ဆင်းလာခဲ့ရာ ဧရာဝတီ မြစ်ဖျား ခံရာ အရပ်ဒေသများမှဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာမှချင်းအမျိုးသား တို့သည် အနောက်ဘက် တောင်တန်းများသို့ တက်ခဲ့ကြလေသည်။ ဆင်းသက်လာသောသုံးစု အနက်အများစုတွင် မြန်မာနှင့် ရှေး မြန်မာများပါဝင်သည်။ တောင်ဘက်သို့ဆက်၍ ဆင်းသက်လာရင်း လမ်း တစ်လျှောက်တွင် အချို့က အတည်တကျစွဲမြဲနေထိုင်ရစ်ကြရာ မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်းနေ မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သွားကြသည်။ ရခိုင် ရိုးမတောင်တန်းများ၌ နေကြသော ချင်း၊ ဒိုင်းနက်၊ မြို၊ တောင်သား၊ ခမီးတို့သည်လည်း တိဗက်မြန်မာအုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသည်။ ချင်း၊ ကချင်နှင့် မျိုးနွယ်ချင်းဆက်စပ်သော နာဂတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ဘက် တောင်တန်းများ၊ ဟူးကောင်းတောင်ကြားနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်အနောက်ဘက်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်ဟုရေးသားထားသည်။ ထို့အပြင် ရခိုင်ရာဇဝင်ကျမ်းများဖြစ်ကြသည့် ရခိုင်မဟာရာ ဇဝင်တော်ကြီး ဓညဝတီရာဇဝင်သစ် မရယုနှင့် ဗေဒါရှင်းတမ်း စသည့်ကျမ်းကန်များတွင်လည်းကောင်း၊တချို့သောစာအုပ်စာပေများတွင်လည်းကောင်း၊ မြိုလူမျိုးကိုရေးသားကြရာတွင်[[မြိုဟူသောဝေါဟာရ]] အပြင် မြိုဟူ၍လည်းကောင်း မြုန်"ဟူ၍လည်းကောင်း "မြို့"ဟူ၍လည်းကောင်း မှုကွဲစာလုံးပေါင်းဖြင့်ရေးသားထားသည်။ မြို၊ မြုန်၊ မြုမ်၊ မြူ၊ မြို့ဟူသော အရေးအသားသည် "မြို"လူမျိုးတစ်မျိုးကိုပင်ရေးသားထားဟုမှတ်ယူနိုင်သည်။ အိန္ဒိယလူမျိုးများက မြိုလူမျိုးများကို "မြုံဂျာ"ဟုခေါ်ဝေါ်နေကြသည်။ မှုလ "မြူ" "မရု"စကားလုံးကို ရခိုင် တိုင်းရင်းသားတို့က "မြို" ဟုခေါ်ပြီး ဗမာတိုင်းရင်းသား တို့ကမှု "မြို"ကို "မျို"အသံထွက်သည်။<ref>Morternal Morbidity and Mortality among Indigenous People in Bangladesh: A study of the Mru Community, pg,18,32<br /></ref> မြို လူမျိုးကို တစ်ခြားတိုင်းသားများက သူ့လျာသံနှင့်မည်သို့ပင်ခေါ်စေကာမှု မိမိကိုယ်ကို "မြူ""မရု"ဟု ယနေ့တိုင်ခေါ်ဝေါ် ကြသည်။ မြိုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမှာ မှုလ "မြူ"နာမည် <ref>A Politics of Nudity: Photographs of the‘Naked Mru’ of BangladeshWILLEM VAN SCHENDEL<nowiki/>https://pure.uva.nl/ws/files/3501618/153275_201292.pdf</ref>ရှိသလို ရခိုင်လူမျိုး၊ [[ဗမာလူမျိုး]] စသည့်တိုင်းရင်းတို့မှာလည်း"Burma ဘာမာ"ဟုတွေ့ရပြီး၊ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့မှာလည်း"Arakan အာရကန်"ဟုတွေ့ရသည်။ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် "မြူ"ဟူ၍အပြင် "မြိုစာ Mro-cha"ဟူ၍၊ မရိုစာ Mo-roo-sa ဟူ၍လည်းခေါ်ပါသည်။ <ref>Francis Buchanan in Southeast Bengal (1798) ,P.65.</ref>"မြူ"အသုံးနုန်း သည် အများဆိုင် 'နာမ်'ကိုလည်းသုံးပါသည်"မြိုစာ"အသုံးနုန်းသည်မိမိကိုယ် ကိုယ်စားပြုပါသည်။ ထို့အပြင် "မရိုစာ Mro-cha"ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မရုစာ Mru- chaဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်ဆို သည်။ [[လူသား|လူ]]၊ [[လူသား]]ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ဘာသာစကား == မြိုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများသည် ယခင် ယခင် ကဆိုလျှင် နတ်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ ဘုရား (သုံး)ပါး ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြောင်း THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOL. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon, စာမျက်နှာ -၄၂၅ တွင် ဤသို့ ဖော်ပြသည် "They have Three gods , Too-ra-ee, the the father, Tsoon-toon, the nat of the hills and Oo-rengs, the nat of the streams" by (Sir, Arthur Phayre)" ယင်းတို့မှာ ဘုရား သုံးပါး ရှိသည် ထူရိုင်းဘုရား -Too-ra-ee , ဆုန်တောမ်း နတ်-Tsoon-toon,နှင့် အော်နှာမ့်နတ် - Oo-rengs ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ မြိုတို့ ဘာသာစကားဖြင့် စက်ြာဝဌာ တစ်ခုလုံးကို အုပ်စိုးသော ဘုရား ကို "ထူရိုင်း"(သို့)"ထိုရိုင်း" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ တောင် စောင့်နတ် ကို ကား " "ဆုန်တောင်မ့်" (သို့) "ဆုန်နှာမ့်" ဟုခေါ်၍ ချောင်းစောင့်နတ် ကိုမူ "အော်နှာမ့်" ဟုခေါ်ဆိုသည်။ "ထူရိုင်း "ဘုရားသည် ဘုရားတကာတို့ထက် ကြီးမားသည် ကောင်းကင်ဘုံမှာ နေသည်ဟု ယုံ ကြည်ကြသည်။ "ဆုန်တောမ်း" (သို့) "ဆုန်နှာမ့်" နတ်ဘုရားသည် ကုန်းမြေကို အုပ်စိုး၍ ကုန်းမြေရှိသမျှအရပ်ရပ်တွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ "အော်နှာမ့်" နတ် ဘုရားသည် [[မြစ်]]၊ချောင်း၊ [[အင်း(အိုင်)|အင်းအိုင်]]၊ ပင်လယ်သမုတ္တရာ တို့ကို အုပ်စိုး၍ ရေရှိသော အရပ်ရပ်တွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ တဖန် ၁-၁၁-၁၉၇၀-ခုနှစ် ထုတ် ရှုဒေါင့်ဂျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅) တွင်ပါရှိသော ဆောင်းပါး တွင်လည်း မြိုတို့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုအကြောင်းကို " လောကတခုလုံး၌ ရှိသော စုန်းနတ်များကို အုပ်ချုပ်သည့် "ထိုရိုင်း" အမည်ရှိနတ်မင်းကြီးသည် ကောင်းကင်ဘုံတွင်နေသည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။ ပြီးနောက် မှ ဗုဒ္ဒဘာသာ ​ထွန်းကားလားလာပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဒဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်လာကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ် မှ မြို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဘာသာ ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု ကို လေ့ လာကြည့်သော် [[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]] [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဒဘာသာ]] [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] [[မြိုကရာမာ ဘာသာ]] [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူဘာသာ-]] စသည်တို့ကို နေရာဒေသ အပေါ် မှုတည်ပြီး ကိုးကွယ် ယုံကြည်ပါသည်။ ဗုဒ္ဒဘာသာ သာသနာ ရောက်သည့်ဒေသတွင် ဗုဒ္ဒဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာ သာသနာထိုးဖောက်သည့်ဒေသတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြသည်။ ကရာမာ ဘာသာ ပေါ်ပေါက်လာချိန်မှာ ကရာမာ ဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဟိန္ဒူ ဒေသတွင် နေ ထိုင်သူများသည် ဟိန္ဒူဘာသာ ကို ကိုး ကွယ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဘယ်ဘာသာ ရပ်မှမရာက်သည့်တောတောင် အရပ်ဒေသ တွင်ကား စုန်း၊နတ်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြသည်။ ဟိန္ဒူဘာသာ ကိုး ကွယ် ယုံ ကြည် သူများသည် အိန္ဒိယ အရပ်ဒေသ တွင်နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။ လောကတစ်ခုလုံး၌ရှိသော စုန်း၊နတ်များ ကို အုပ်ချုပ်သည့် "ထိုရိုင်း"အမည်ရှိ နတ်မင်းကြီး (ဘုရား)သည် ကောင်းကင် ဘုံတွင် နေသည်။ ၎င်းနတ်မင်းကြီး (ဘုရား)သည် ၎င်းတို့အား ကောင်းကျိုး၊ဆိုးကျိုးကို ပေးစွန်းနိုင်သည်ဟူ၍ ယုံကြ်ကြသည်။<ref>ရှုဒေါင့်ၐျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅)</ref> [[မြိုလူမျိုးဘာသာစကား]]တို့တွင် နေရာ ဒေသ နှင့် လိုက်၍ ဘာသာ စကား အ နည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိပြီး ၎င်းကို (၆)အုပ်စု အနေဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ရိုင်းမာ၊ နောက်ဆာ၊ဒိုမ်ရောင်၊ နောက်ကော့၊ ဆုန်မာနှင့် တင်ဆာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စုကြားတွင် နောက်ဆာစကား သည် တင်ဆာ စကားနှင့်အများဆုးံတူညီသည် အပြော များဆုံး ဖြစ်သည်။ မြို တို့တွင် ကြာမာကိုယ်ပိုင်စာပေ ရှိသည်။ လာတင်အက္ခရာနှင့်ဆင်တူသည် သည်။ မြိုလူမျိုး တို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ရိုးရာ ဓလေ့တို့သည် တောင်ပိုင်း ချင်း များနှင့် ပိုမို တူညီမှုများသည်။ == မြိုလူမျိုးတို့ဘာသာစကားဆက်နွယ်မှု == ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် LSDO အသင်းမှ ဘာသာဗေဒစစ်တမ်းအဖြစ် စကားလုံးများအားကောက်ယူကာ နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကိုပြုလုပ်ခဲ့လေ သည်။ ထို့အပြင်မြိုဘာသာစကားအတွင်းမှ ဒေသိယဘာသာစကား(၆) မျိုး ခန့်ကိုလေ့လာကာ အခြားချင်းဘာသာစကားများ နှင့်နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခြင်းအားပြုလုပ်လေသည်။ မြို၏ဘာသာဗေဒကုတ်နံပါတ်မှာ ISO 639-3 mro ဖြစ်လေသည်။ ပညာရှင်များက Mo-roo- sa စကား ဟူ၍လည်းကောင်း<ref>Francis Buchanan in Southeast Bengal,1798 . Edited by Willem Van Schendel, 1992. p.65,67..</ref>၊Mro စကားဟူ၍လည်းကောင်း၊Mru စကားဟူ၍လည်းကောင်း<ref>Ethnology of India .,R.G.Latham, 1997, P,88..</ref>G.H.Luce,1986-Phases of Pre-Pagan Burma Languages and History( Volume.II)မှာ Mru Words မြိုဘာသာစကားဝေါဟာရ ၊Toung Mru စကားဟူ၍လည်းကောင်း အရေးအသားခြားနားစွာ ဖော်ပြကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ LDSO မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Mrusa (Buthidaung), Mrusa (Ponnagyun), Mrusa(Maungdaw), Mrusa(Dowpreng-bgldsh-Tauk Para), Mrusa (Sungma-bgldsh-Tuktong Para), Mrusa (Anok-bgldsh-Noa Para) ဟု ကောက်ခံခြင်းပြုကြလေသည်။ ထိုဒေသိယ ဘာသာစကားများ အကြားတွင် တူညီ/ကွဲခြားမှု ၈၁%-၉၅% အကြားရှိသည်ဆိုလေသည်။ မြိုနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ Anu(Tuikinalong), [[ေခါင်ဇိုချင်း|ခေါင်ဇိုချင်း]]Hkongso (Lakinwa) ISO 639-3 anl တို့အကြားတွင် ၆၄%-၇၃% အတွင်းတူညီလေသည်။ ယနေ့ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ် အတွင်းရှိ ခမီအုပ်စုဝင်ဘာသာ စကား (ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက Ethnologue Language of the World မှတ်တမ်း အရ Mro-Khimi ဟုမှတ်တမ်း တင်ထားပြီး ဘာသာစကားကုတ်နံပါတ်မှာ ISO 639-3 cmr ဖြစ်သည်)များဖြစ်သည့် (Areong, Wakung,Likhy,Xena, Xangtau, Rengsa, Khenlak, Sangtha) ဒေသိယ ဘာသာစကားများနှင့် ၁၃% တူညီမှုရှိသည်။ဤ Mro-Khami သည် ခမီ၊ခူမီး အုပ်စုဝင်များအဖြစ် ပညာရှင်များက ထည့်သွင်းသတ်မှတ်သည်။ မြို,မြူ လူမျိုး ဘာသာစကား၊ ခူမီး (ISO 639-3 cnk) တို့နှင့် ၂၂%-၄၂% အထိတူညီပြန်သည်။ လက်၊ အိမ်၊ဆင်၊ ရေ၊ လေ၊လေး၊ခေါင်း၊ ကျောက် စသည့် ဝေါဟာရ စကားလုံး သည် ချင်း၊ မြို၊ ခမွီး( ခမီ၊ ခူမီး)၊ သက် တို့ ဘာသာ စကား ဆင်တူကြောင့် (Dr.E. Forchhammer, 1882) သူ၏ မှတ်တမ်း Notes on the Languages and Dialects spoken in British Burma ,PP,9 တွင်ဖော်ပြထားသည်။ <ref>Notes on the Early History ,The Geography,The Languages & Dialects, The Brahman & Sanskrit Literature, of British Burma, ( Em.Forchhammer,Ph.D,1883-85).</ref>အခြားချင်း မျိုးနွယ်များနှင့်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်ချင်း အနွယ်ဝင်များအကြားကိုယ်နှိုက်တွင် မြောက်ပိုင်းနှင့်အလယ်ပိုင်းချင်းမျိုးနွယ်စုများထက် ဘာသာစကား ကွာခြားချက်ရာခိုင်နှုန်း မြင့်မားသည်။ (Chin Dialects Lexical Result, 2011,LSDO) အသုံးအနှုန်းများမှာ LSDO ၏အရေးအသားကိုသာတိုက်ရိုက် ဖော်ပြပါသည်။ == မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း == မြိုလူမျိုးတို့တွင် မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း(၁၀၀)ကျော်ခန့်ရှိသည်ဟူ၍ အဆိုရှိကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း (၅၇) မျိုးခန့်သာ ရှာဖွေတွေ့ရှိရကြေား၊ ယင်းအထဲတွင်လည်း အမှန်တကယ် အား ဖြင့်ရှိနေသော မြိုမျိုးကွဲမှာ (၃၀) ဖြစ်ကြောင်းအဆိုရှိကြသည် ဟု ရှုဒေါင့်ဂျာနယ် (စာမျက်နှာ-၃၅) တွင်ဖော်ပြထားသည်။ ၁၈၇၉-ခုနှစ်က British Burma Gazetteer စာအုပ် (စာမျက်နှာ-၄၂၅ ) တွင် Fifteen clans of Mro named -မြို မျိုးကွဲပေါင်း (၁၅) မျိုးတွေ့ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>British Burma Gazetteer Vol.ll in 1879 , P. 425</ref> ဤစာအုပ်တွင်ဖော် ပြချက်သည် ခမီ သို့မဟုတ် ခူမီး တို့မျိုးကွဲများနှင့် မှားဖော်ပြခြင်းဖြစ်နိုင်ပါသည် အကြောင်းမှာ ပါမော က္ခ‌ဒေါက်တာ Lorenz.G. Loffler ၏ သုတေသနပြု စာအုပ်ကြီးဖြစ်သော " Ethnographic- Notes on the Mru and Khumi of the Chittagong and Arakan Hill Tracts. A Contribution to our knowledge of South and Southeast Asian Indigenous Peolples, mainly based on filed research in the Southern Chittagong Hill tracts.<ref>L.G. Loffler. 2012.Ethnographic- Notes on the Mru and Khumi of the Chittagong and Arakan Hill Tracts. A Contribution to our knowledge of South and Southeast Asian Indigenous Peolples, mainly based on filed research in the Southern Chittagong Hill tracts.</ref> မှာ မြိုလူမျိုးကွဲပေါင်း ၁၀၀ ကျော် အထိဖော်ပြထားကြောင်းဖြစ်ပါသည်။ စာအုပ် စာပေများတွင် ဖော်ပြရေးသားချက်များသည် သုတေသနပြုသူများ၊ သမိုင်းဆရာတို့က လက်လှမ်းမီ သည်အထိသာ ရေးသားပြုစုကြသည်ကြောင့် အကြောင်းအရာအမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါလာ ခြင်းဖြစ်ပေမည်။ မိမိ ကိုယ်၌ပင် ယခုတိုင်တိတိကျကျ ဖော်ပြရန်မလွယ်ကူပေ။ မြိုလူမျိုးသည် လူဦး‌ရေနည်းသလောက် မျိုးကွဲများပြားသည်။ ယခုအခါ မိမိလက်လှမ်းမှီသမျှလေ့လာရာတွင် မြိုမျိုးကွဲများ (၈၃) မျိုးကိုသာ ရှာဖွေလေ့လာ တွေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ-၁။ ပလောင်ဒို ၂။ တင်မ်တူ ၃။ ဆွေ၄။ ဆာမ်လာမ်၅။ ပြန့်စာ ၆။ ဆင်ကာလ်စာ ၇။ ဘွေမာ ၈။ သရိကလောင် ၉။ ခွာ ၁၀။ အာလှာမ် ၁၁။ ဒန် ၁၂။ ကုံမ့်စာ ၁၃။ ဒိန်တင့် ၁၄။ ဘွေတိန် ၁၅။ မာလှာမ်မာ ၁၆။ နိုနှာမ် ၁၇။ နိုလှာမ် ၁၈။ ကုမ့်စာ ၁၉။ ပေးနှာမ့် ၂၀။ ပြန်မ်ဆင် ၂၁။ ခိုင်စာ ၂၂။ ဆင်ရိုးစာ ၂၃။ ကြောင်ဝေ့စာ ၂၄။ ပေါင့်စာ ၂၅။ ငါ့မာ ၂၆ ။ ဟန်းလာ့ ၂၇။ ယောမ့်ရဲ့ ၂၈။ ပက်တိယာ ၂၉။ ဆင်ပြော့စာ ၃၀။ လန်းပြွေစာ ၃၁။ ရွေ့စာ ၃၂။ မရာစာ ၃၃။ ဖလောင် ၃၄။ တာမ်ဆင် ၃၅။ ရဟစာ့ ၃၆။ တိန်မ်ကမ် ၃၇။ မင့်စာနှာမ် ၃၈။ နာမ့်သရှိန်း ၃၉။ နာမ့်ဆစာ ၄၀ ။ ဟွာမာ ၄၁။ ပုလ်စာမ့် ၄၂။ ရုံမ်ထူတင့် ၄၃။ ပေါင်မိတင့် ၄၄။ မေ့မတင့် ၄၅။ ရန့်လိပ်ဖ်စာ ၄၆။ ခုံမ်စာ ၄၇။ ရန်မိတ်စာ ၄၈။ လင့်စားတင့် ၄၉။ တောင်န် တင့် ၅၀။ ယာမ့်မာတင့် သို့မဟုတ် ယာမ်မာဆောင်အိုင်မ်းတင့် ၅၁။ တာမ်ဆာ ၅၂။ ရိုမ်စာ ၅၃။လိင်မ် ကန့်စာ ၅၄။ ရပေါစာ ၅၅။ ရုံမ်ထူ ၅၆။ ငါ့ရွာ့ ၅၇။ နာမ့်ဖန်ဒန် ၅၈။ အွေထနိ့ဒန် ၅၉။ စတုဒန် ၆၀။ ရောင့်ဒိမ့် ၆၁။ ဒက်ဒိမ့် ၆၂။ နှာမ်ဒေါင့်မ် ၆၃။ ပလက်ဆင် ၆၄။ ဝင့်ကို ၆၅။ ဒန်ပရာမ့်နှာမ့် ၆၆။ ကွိုင်စင့်မ် ၆၇။ ရန်စာ ၆၈။ အောမ်စာမ့် ၆၉။ ဆာရမ်စာ ၇၀။ စတု ၇၁။ တိန်စာ ၇၂။ ရန်တိန်စာ ၇၃။ နှာမ်ဒင်စာ ၇၄။ ပက်ဆရွမာ ၇၅။ ကြောင်ထော်စာ ၇၆။ တိန်မာ ၇၇။ မရာမ် ၇၈။ ပေါင်မိ ၇၉။ တောင်ဝ ၈၀။ စီတုန့်မာ ၈၁။ ရန့်ဖာလ်စာ ၈၂။ ပေါ်ကြောင်စာ ၈၃။ ကွီဆန့်စာ တို့ ကို လက်တလောလေ့လာတွေ့ရှိထားပါသည်။ {| class="wikitable" |+မြိုကရာမာစာပေအက္ခရာ | မြိုအက္ခရာ | မြိုရောမအက္ခရာ | မြန်မာအက္ခရာ |𖩡 |𖩐𖩍𖩖𖩒𖩝𖩁 𖩅𖩖𖩑𖩁 |1 |Pawng down |၁ |ပလောင်ဒို |- |𖩢 |𖩀𖩆𖩎 𖩀𖩑 |2 |Tamtu |၂ |တာမ်တူ |- !𖩣 !𖩔𖩑𖩊 !3 !Sui !၃ !ဆွေ |- !𖩤 !𖩔𖩆𖩎 𖩍𖩘𖩎 !4 !Sam Lem !၄ !ဆာမ်လာမ် |- !𖩥 !𖩐𖩓𖩘𖩏 𖩋𖩖 !5 !Pren cha !၅ !ပြန့်စာ |- !𖩦 !𖩔𖩆𖩁 𖩌𖩆𖩓 𖩋𖩖 !6 !Sankar cha !၆ !ဆင်ကာလ်စာ |- !𖩧 !𖩄𖩒𖩊 𖩎𖩆 !7 !Bawi ma !၇ !ဘွေမာ |- !𖩨 !𖩉𖩘𖩓 𖩌𖩍𖩒𖩁 !8 !Helklawng !၈ !ဟြိကလောင် |- !𖩩 !𖩈𖩒𖩗 !9 !Khuai !၉ !ကွဇ် |- |𖩡𖩠 |𖩆 𖩒𖩆𖩗 |10 |Alaou |၁၀ |အလှာမ် |- |𖩡𖩡 |𖩅𖩆𖩁 |11 |Den |၁၁ |ဒန် |- |𖩡𖩢 |𖩈𖩖𖩎 𖩋𖩖 |12 |Küm cha |၁၂ |ခုမ်စာ |- |𖩡𖩣 |𖩅𖩊𖩁 𖩀𖩆𖩁 |13 |Ding tang |၁၃ |ဒိန်တင့် |- |𖩡𖩤 |𖩄𖩒𖩊 𖩀𖩊𖩁 |14 |Bawi tin |၁၄ |ဘွေတိန် |- |𖩡𖩥 |𖩎𖩒𖩆𖩗 𖩎𖩆 |15 |Ma laua ma |၁၅ |မလှာမ်မာ |- |𖩢𖩦 |𖩏𖩑𖩁 𖩏𖩆𖩗 |16 |Nowng nau |၁၆ |နို့နှာမ်း |- |𖩢𖩧 |𖩏𖩖𖩁 𖩍𖩆𖩊 |17 |Nowng lai |၁၇ |နို့လှာမ် |- |𖩢𖩨 |𖩌𖩑𖩎 𖩋𖩖 |18 |Kumcha |၁၈ |ကုမ့်စာ |- |𖩡𖩩 |𖩐𖩘 𖩏𖩆𖩗 |19 |Pe nau |၁၉ |ပေ့နှာမ့် |- |𖩢𖩠 |𖩐𖩓𖩘𖩎 𖩔𖩆𖩁 |20 |Phren sang |၂၀ |ပြန်မ်ဆင် |- |𖩢𖩡 |𖩈𖩘𖩁 𖩋𖩖 |21 |Khin cha |၂၁ |ခိုင်စာ |- |𖩢𖩢 |𖩔𖩆𖩁 𖩓𖩑𖩖 𖩋𖩖 |22 |Sang rü cha |၂၂ |ဆင်ရို့စာ |- |𖩢𖩣 |𖩌𖩓𖩝𖩁 𖩗𖩖𖩊 𖩋𖩖 |23 |Krawng uai cha |၂၃ |ကြောင်ဝေ့စာ |- |𖩢𖩤 |𖩐𖩒𖩏 𖩋𖩖 |24 |Pawn cha |၂၄ |ပေါင့်စာ |- |𖩢𖩥 |𖩁𖩆 𖩎𖩖 |25 |Nga ma |၂၅ |င မာ |- |𖩢𖩦 |𖩉𖩘𖩁 𖩍𖩆 |26 |Hlen la |၂၆ |ဟန်းလာ့ |- |𖩢𖩧 |𖩂𖩝𖩎 𖩓𖩘 |27 |Jawm re |၂၇ |ယောင့်မ်ရဲ |- |𖩢𖩨 |𖩐𖩆𖩌 𖩀𖩘𖩂 |28 |Pak tai |၂၈ |ပက်တိယာ |- |𖩢𖩩 |𖩔𖩆𖩁 𖩆𖩓𖩖 𖩋𖩖 |29 |Sang phro cha |၂၉ |ဆင်ပြောစာ |- |𖩣𖩠 |𖩒𖩘𖩁 𖩐𖩓𖩊 𖩋𖩖 |30 |Hleng phrui cha |၃၀ |လိုင်းပြွေစာ |- |𖩣𖩡 |𖩓𖩑𖩊 𖩋𖩖 |31 |Rui cha |၃၁ |ရွေ့စာ |- |𖩣𖩢 |𖩎𖩓𖩆𖩏 𖩋𖩖 |32 |Mara cha |၃၂ |မရာစာ |- |𖩣𖩣 |𖩇𖩖 𖩍𖩒𖩁 |33 |Pha lawng |၃၃ |ဖလောင် |- |𖩣𖩤 |𖩀𖩒𖩊 𖩔𖩆𖩁 |34 |Tai sang |၃၄ |တာမ်ဆင် |- |𖩣𖩥 |𖩓𖩆 𖩉𖩆 𖩋𖩖 |35 |Ra ha cha |၃၅ |ရဟစာ |- |𖩣𖩦 |𖩀𖩊𖩁 𖩌𖩘𖩁 |36 |Tim khen |၃၆ |တိမ်ကန် |- |𖩣𖩧 |𖩎𖩆𖩁 𖩋𖩖 𖩏𖩆𖩗 |37 |Mang cha nau |၃၇ |မင့်စာနှာမ် |- |𖩣𖩨 |𖩏𖩆𖩎 𖩀𖩆 𖩔𖩊𖩁 |38 |Nam ta sheng |၃၈ |နှင့်မ်သရှိန့် |- |𖩣𖩩 |𖩏𖩆𖩎 𖩔𖩆 𖩋𖩆 |39 |Nam sa cha |၃၉ |နှင့်မ်ဆစာ |- |𖩤𖩠 |𖩉𖩒𖩗 𖩎𖩆 |40 |Hua ma |၄၀ |ဟွာမာ |- |𖩤𖩡 |𖩐𖩑𖩓 𖩋𖩘𖩏 |41 |Pur chan |၄၁ |ပုလ်စာမ့် |- |𖩤𖩢 |𖩓𖩖𖩎 𖩕𖩑 𖩀𖩆𖩁 |42 |Rüm thu tang |၄၂ |ရုံမ်ထူတင့် |- |𖩤𖩣 |𖩐𖩒𖩁 𖩎𖩊 𖩀𖩆𖩁 |43 |Phawn mi tang |၄၃ |ပေါင်မိတင့် |- |𖩤𖩤 |𖩎𖩘 𖩎𖩆 𖩀𖩆𖩁 |44 |May ma tang |၄၄ |မေ့မာတင့် |- |𖩤𖩥 |𖩓𖩆𖩁 𖩒𖩊𖩐 𖩋𖩖 |45 |Ren lip cha |၄၅ |ရန်လပ်ဖ်စာ |- |𖩤𖩦 |𖩈𖩖𖩎 𖩋𖩖 |46 |Kowm cha |၄၆ |ခင်မ်စာ |- |𖩤𖩧 |𖩓𖩘𖩁 𖩎𖩊𖩅 𖩋𖩖 |47 |Ren mit cha |၄၇ |ရန်မိတ်စာ |- |𖩤𖩨 |𖩍𖩆𖩁 𖩋𖩆 𖩀𖩆𖩁 |48 |Lang chah tang |၄၈ |လင်းစားတင့် |- |𖩤𖩩 |𖩀𖩒𖩏 𖩀𖩆𖩁 |49 |Tawn tang |၄၉ |တောင်မ်တင့် |- |𖩥𖩠 |𖩂𖩆𖩎 𖩎𖩖 𖩀𖩆𖩁 |50 |Yam ma tang |၅၀ |ယာမ့်မာတင့် |- |𖩥𖩡 |𖩀𖩆𖩎 𖩔𖩆 |51 |Tam sa |၅၁ |တာမ်ဆာ |- |𖩥𖩢 |𖩓𖩖𖩁 𖩋𖩖 |52 |Rown cha |၅၂ |ရိုမ့်စာ |- |𖩥𖩣 |𖩒𖩊𖩎 𖩌𖩘𖩏 𖩋𖩖 |53 |Lim ken cha |၅၃ |လိမ်ကန့်စာ |- |𖩥𖩤 |𖩓𖩆 𖩐𖩒 𖩋𖩖 |54 |Ra paw cha |၅၄ |ရပေါစာ |- |𖩥𖩥 |𖩓𖩖𖩎 𖩕𖩑 |55 |Rüm thu |၅၅ |ရုံမ့်ထူ |- |𖩥𖩦 |𖩁𖩆 𖩓𖩆𖩗 |56 |Nga rua |၅၆ |ငရွာ |- |𖩥𖩧 |𖩏𖩆𖩎 𖩇𖩘𖩏 𖩅𖩘𖩁 |57 |Nam fan den |၅၇ |နှင့်မ်ဖန်ဒန် |- |𖩥𖩨 |𖩑𖩊 𖩕𖩝𖩏 𖩅𖩘𖩁 |58 |Uih tawn den |၅၈ |အွေထွန်းဒန် |- |𖩥𖩩 |𖩔𖩆 𖩀𖩑 𖩅𖩘𖩁 |59 |Stu den |၅၉ |စတုဒန် |- |𖩦𖩠 |𖩓𖩝𖩁 𖩅𖩊𖩎 |60 |Rawng dim |၆၀ |‌ရောင့်ဒိမ် |- |𖩦𖩡 |𖩅𖩆𖩌 𖩅𖩊𖩎 |61 |Dak dim |၆၁ |ဒက်ဒိမ် |- |𖩦𖩢 |𖩏𖩆𖩎 𖩅𖩖𖩁 |62 |Nam down |၆၂ |နှင့်မ်ဒေါင် |- |𖩦𖩣 |𖩐𖩒𖩆𖩌 𖩔𖩆𖩁 |63 |Plap sang |၆၃ |ပလက်ဆင် |- |𖩦𖩤 |𖩗𖩆𖩁 𖩌𖩖 |64 |Win kaw |၆၄ |ဝင့်ကို |- |𖩦𖩥 |𖩅𖩘𖩁 𖩐𖩓𖩆𖩎 𖩏𖩆𖩗 |65 |Den pram nau |၆၅ |ဒန်ပရာမ့်နှင့်မ် |- |𖩦𖩦 |𖩌𖩜 𖩋𖩘𖩏 |66 |Kuai chen |၆၆ |ကွာမ်စင့် |- |𖩦𖩧 |𖩓𖩖𖩁 𖩋𖩖 |67 |Rown cha |၆၇ |ရိုမ်စာ |- |𖩦𖩨 |𖩒𖩎 𖩋𖩘𖩎 |68 |Om chem |၆၈ |အောမ်စာမ့် |- |𖩦𖩩 |𖩔𖩓𖩘𖩁 𖩋𖩖 |69 |Saren cha |၆၉ |ဆာရမ်စာ |- |𖩧𖩠 |𖩔𖩆 𖩀𖩑 |70 |Stu |၇၀ |စတု |- |𖩧𖩡 |𖩀𖩊𖩁 𖩋𖩖 |71 |Tin cha |၇၁ |တိန်စာ |- |𖩧𖩢 |𖩓𖩘𖩁 𖩀𖩊𖩁 𖩋𖩖 |72 |Ren tin cha |၇၂ |ရန်တိန်စာ |- |𖩧𖩣 |𖩏𖩆𖩎 𖩅𖩖𖩁 𖩋𖩖 |73 |Nam down cha |၇၃ |နှာမ်ဒင်စာ |- |𖩧𖩤 |𖩐𖩆𖩌 𖩔𖩆 𖩓𖩆𖩗 𖩎𖩖 |74 |Pak sa rawu ma |၇၄ |ပက်ဆရွမာ |- |𖩧𖩥 |𖩌𖩓𖩝𖩁 𖩋𖩝 𖩋𖩖 |75 |Krawng taw cha |၇၅ |‌ကြောင်ထော်စာ |- |𖩧𖩦 |𖩀𖩊𖩁 𖩎𖩆𖩁 |76 |Theng ma |၇၆ |တိန်မာ |- |𖩧𖩧 |𖩎𖩓𖩆𖩏 |77 |Mran |၇၇ |မရာမ် |- |𖩧𖩨 |𖩐𖩒𖩁 𖩎𖩊 |78 |Pawng mi |၇၈ |ပေါင်မိ |- |𖩧𖩩 |𖩀𖩒𖩁 𖩗𖩆 |79 |Tawn wa |၇၉ |‌တောင်ဝ |- |𖩨𖩠 |𖩔𖩊 𖩀𖩑𖩁 𖩎𖩖 |80 |Situng ma |၈၀ |စီတုန့်မာ |- |𖩨𖩡 |𖩓𖩘𖩁 𖩇𖩖𖩓 𖩋𖩖 |81 |Reng fowr cha |၈၁ |ရန့်ဖာလ်စာ |- |𖩨𖩢 |𖩐𖩒 𖩌𖩓𖩝𖩁 𖩋𖩖 |82 |Paw krawng cha |၈၂ |‌ပေါ်ကြောင်စာ |- |𖩨𖩣 |𖩌𖩑𖩊 𖩔𖩘𖩁 𖩋𖩖 |83 |Kui Chen cha |၈၃ |ကွီဆန့်စာ |} ဤသို့ မျိုးကွဲများပြားသည်အလျောက် ခရီးသွားသည့်အခါမှာ ကျေးရွာတစ်ရွာ သို့ ဝင်လျှင် ၎င်းရွာတွင် မိမိအမျိုး ရှိမရှိကို မေးမြန်းရသည် အမျိုးတူ ရှိပါက ၎င်းအိမ်တွင်တည့်ခိုလေ့ရှိသည် အိမ်ရှင် တို့က လည်း မိမိအမျိုးရောက်လာသော ဧသည်အား ပျုငှာ စွာ ဧည်းဝတ်ပြုရသည်။ အမျိုးမရှိပါက ကျေးရွာ လူကြီးအိမ်တွင် တည့်ခိုလေ့ရှိသည်။ ချစ်စရာဓလေ့မှာ ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် ရောက်လာ သော ဧသည် သည် မိမိအမျိုး မဟုတ်သော်လည်း အိမ်နီးချင်း များက ဟင်းပွဲ တစ်ပွဲ နှင့် ထမင်းပုကန်တစ်ခု ဧည်းသည်တည့်ခိုသည့် အိမ်သို့ ပေးပို့ လေ့ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ဧသည် အိပ်ရန် ရိုးရာခြုံထည်စောင် လည်း ပို့လေ့ရှိကြသည်။ == ဘာသာ သာသနာ နှင့် စာပေ == မြိုလူမျိုးတို့၏ Krama-ကရာမာ ဘာသာ သာသနာ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း သည် ဘင်္ဂလားဒေရ် ့စစ်တကောင်းခရိုင်၊ခမောင်းဖြူကျေးရွာ၌ နေထိုင်သော ဦးမာန်ဆိန်း (Man Chien )၏ ဇနီးဒေါ် (Arue Tun Te) သည် တောထဲသို့ ထင်းခွေသွားရာ အတောင်ပံပါသော ကောင်းကင်တမန်တော်တစ်ပါးကို မြင်ခဲ့ပြီး မကြာမီအချိန်တွင်းမှာ ပဋ္ဋိသနေ​္ဒစွဲနေသည်။ Arue Tun Te သည် ကိုးလလွယ် ဆယ် လမွေး ပြီး သားယောက်ျားကိုဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုသားကို Manley မန်လေ ဟုအမည်ပေးလေ၏။ Manley Mro-မန်လေမြို သည် ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် သူများနှင့်မတူသည့် အတွေ့အခေါ်၊ အ မြော် အမြင်ရှိသူ တစ်ယောက်ဖြစ်သည် သာမက ဉာဏ်ရည် ထက်မြတ်သူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးသည် သူတို့၏ သားဖြစ်သူ "မန်လေ ကို ပညာတတ်ကြီးဖြစ်ချင်သော ကြောင့် ဘင်္ဂလား ဒေရ့်နိုင်ငံ စစ်တကောင်းပြည်နယ်၊ (Slogute or I cha school ria) အမည်ရှိကျောင်းတော်၌ ပညာသင်ယူရန်စေလွတ်ခဲ့သည် မန်လေ သည်ဉာဏ်ပညာထက် မြတ်သူ တစ်ယောက်ဖြစ်သော်လည်း အလွန်ပျင်းရိ သော သူငယ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူ၏ဆရာ/မများသင်ပေးသော ကျောင်းစာကိုစိတ်မဝင်စားဘဲ တောထဲကို သာ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သွားတတ်ပြီး တစ်နေ့တွင် စာသင်ခန့်ထဲ၌ အိပ်ပျော်နေစဉ် အိပ်မက်ထဲ တွင် ကောင်းကင်တမန် ဟုခေါ်သော Krama Mu Mang သည် ကမ်ဘာပေါ်တွင် မရှိသည့် စာပေ တစ်မျိုးကို မန်လေမြို အားပေးလိုက်သည်။ အိပ်ရာမှ နိုးလာသည်နှင့် ထိုစာပေ ကို ရေးလေသည်။ ထို စာပေ ၏အမည်မှာ မြို စာပေတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး (၃၁) လုံးဗျဉ်းအက္ခရာ ရှိ၍ (၃၁) ဗျဉ်းအက္ခရာသည် လူ့ဘုံ၊ နဂါးဘုံ၊ နတ်ဘုံ၊ ဗြဟ္မာဘုံ စသည့် ဘုံအဆင့်ဆင့်မှ တစ်ခုစီ ယူလာ၍ ဗျဉ်းအက္ခရာ (၃၁) လုံးကို ကောင်းကင်တမန်က မန်လေးမြိုအား (မြို ကရာမာ)စာပေနှင့် အတူ (မြို ကရာမာဘာသာ တရား )လည်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုစာပေ ကို ရရှိသည်နှင့် မန်လေသည်သူ၏နဂို ဉာဏ်ရည်ထက် ပညာကြွယ်ဝလာသည်။ သူ၏ဆရာ ကစာတစ်ကြောင်း သင်ပေးလျှင် နှစ်ကြောင်း ပိုရသည်။ ဥပမာ- သူ၏ဆရာသည် သူ့ကိုစာမသင်ပေးခင်ကတည်းက ရှေ့မှာ သင်ယူရမည့် သင်ခန်းစာများကို ကြိုသင် သိရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ပညာထက်မြက်ပြီး မကြုံစဖူးသော အရာများကို ကြုံတွေ့နေရသည့် ကျောင်းဆရာသည် အံ့ဩ ပြီး ''မန်လေး''ကို ကျောင်းထုတ် လိုက်လေသည်။ ထိုကျောင်းကနေ ထွက်ပြီး မွေးရက်မြေ ကိုပြန်လာသည်။ သူ၏ဇတိမြေရပ်ဒေသသို့ ရောက်လာသည်နှင့် သူမွေးဖွားခဲ့သော အိမ်နေရာ၌ ဘုရားကျောင်း ဆောက်လုပ်ရန် မိဘ နှစ်ပါး ထံတောင်းဆိုခဲ့သည်။ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်၌ သူများမမြင်ဖူးသောစာပေ များ၊ အတွေ့အခေါ်အပြောအဆိုများနှင့် ပြည့်စုံသည့်''မန်လေး''ကိုအရူးဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။ တစ်နေ့မှာသူ၏ မိခင်ကသူ့ကိုနောက် ကျောပို့ရန်ငြင်းဆိုရာ အတိတ်ဘဝဟောင်းက သူသည်ဂဏန်းဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့်အကြောင်းကိုဖွင့်ပြောလိုက်လေသည်။ ဤသို့ပင် သူသည် ကြီးပြင်းလာပြီး တောနက်ကြီးထဲတွင် တရားထိုင်လျက်နေလေ၏။ ရက်၊ လ၊ အတော်ကြာ သူတရားထိုင်နေစဉ် ဗိုက်ဆာလာသောအခါ ကျားကြီးတစ်ကောင်က ပန်းတစ်ပွင့် ကိုးလာဆက်သလိုက်သည်။ ထိုပန်းပွင့်၏ အမွှေးအနံ့ကြောင်း ဗိုက်မဆာတော့ပေ။ ''မန်လေး'' သည် တရားထိုင်သည့်အချိန်ကြာမြင့်နေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ခရီး ထွက်ရန် တရား ထိုင်ရာမှ ထွက်ခွာပြီး (Spark) ဟုခေါ်သော ချောင်းကိုရေဖြတ်ကူးနေစဉ် ကောင်းကင်တမန်တော်က သူ၏ လက် နှစ်ဖက်ကိုကိုင်ကာ ကူညီလိုက်သည်။ ''မန်လေး'' ကိုပန်းဆက်သလိုက်သည့်ကျားကြီးကလည်းတစ်ဖက်ကိုင်းထိကူပြီးဘေးအန္တရာယ်များကိုကာကွယ်ပေးရန်စောင့်ရှောက်လိုက်ပါခဲ့ပါ။ သည် [[ကီမိုတောင်]] ဘက်သို့ ခရီးသွားလိုသည်ဖြစ် ၍ တော၊တောင်ကို ဖြတ်ကာ ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့]]နယ် အုန်းသီးဝရွာ သို့ ရောက်ခဲ့ဖူးသည်ဟုသိရသည်။ ထို့နောက် ပလက်ဝမြို့နယ် ဆမီးကျေးရွာ၌နေ ထိုင်သော မြိုလူမျိုး Aman ဆိုသူတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံ စကားပြော ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို ''Aman'' အမန် ဆိုသော လူသည် ပုဏားကျွန်းမြို့နယ် [[အထက်မြတ်လှဲရွာ|အထက်မြတ်လှဲ]]ရွာ ၌ ယနေ့(၂၀၁၃) နှစ်ထိ အသက်ရှင်လျက် ရှိသည်။ ''အမန်း'' ကို ''မန်လေး'' ကဘိသိတ်တန်ခိုး ပေးရန် နှင့် (ကရာမာ) သာသနာပြုဆရာ လုပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ သူသည် အရက်သေစာအနည်းငယ်သောက်စားသောကြောင့် သူ၏ ဆန္ဒကိုငြင်းဆိုလိုက် သည်။ သို့သော်လည်း မန်လေး သည် သူပထမဆုံးတွေ့ ဆုံခဲ့သောအမန်းကို သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် တောဆေး ပညာနှင့် ကောင်းစားဘို့ရန် ဘိသိတ်ပေးလိုက်သည်။ ပထမ ဆုံး နှင့် နောက်ဆုံး တွေ့ဆုံ ခဲ့သည့် အမန်း ၏နုတ်ထွက်ဆိုချက်သည် သူသည် အရပ်အမြင့် ၆ ပေရှိပြီး မန်လေး သည် အရပ် ၅ ပေကျော်သာရှိသည်။ သို့သော်လည်း ပြိုင်တူ ရပ်လျှင် မန်လေးကအရပ်ပိုရှည် သည်ဟု ဆိုသည်။ မန်လေး သည် နောင်လာလတ္တံတွင် ပွင့် တော်မူမည့် အရိမေတေ္တယျ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ယင်းတို့၏ ဘုရားရှင် အစစ်အမှန် ဖြစ်မည်ဟုဆိုသည်။ ထို အဆိုအရ အရိမတ္တေ ယျမြတ်စွာဘုရားအား မြိုတို့ ဖူးမြော်နိုင်ရန် အလို့ ငှာ (Krama ကရာမာ ဘာသာအားယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြရန် ရည်ရွယ်၍ သိကြားမင်း က မန်လေး ဆိုသူ ပုဂိုလ်တစ်ဦးအား တမန်တော်အဖြစ်စေ လွှတ်ခဲ့သည်''။''<ref>12. Mro-A Typeface for Mro A Chittagong Hill Tract Language Script</ref><ref>Morphosyntactic Analysis of Mro Language</ref> == မြိုစာပေ == [[မြိုအက္ခရာ]] စာပေသည် ၁၉၈၀ခုနှစ် တွင် တမန်တော် မန်လေးမြို က တီထွင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုစာပေကို တစ်ဟုန်ထိုး သင်ကြားကာ ဖတ်စာအုပ် အတန်း(၃) တန်းထိ ထုတ်ဝေထားရှိသည်။ ထို မြို စာပေ သည် တိုင်းရင်းသားစာပေတွင်ပါဝင်သည်သာမက ကမ္ဘာ့စာပေတွင် [[UNESCO]] [[ယူနက်စကို|ယူနစ်စကို]] မှ ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇွန်လတွင်မြေ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်|ကမ္ဘာ]]ပေါ်၌ မပေါ် မရှိသည့် မြိုစာပေကို အသိအမှတ်ပြုထားခဲ့သည်။<ref>JTC1/SC2/WG2 N3589R L2/09-097R 2009-10-27</ref>မြိုစာ ပေ ပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် ပြန်လည် ရရှိခြင်းအကြောင်းပုံပြင်သမိုင်းသည် မြိုလူမျိုးရိုးရာနွားထိုးပွဲနှင့်လည်းဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ လွန်လေပြီးသောနှစ်ပေါင်းထောင်ချီများစွာကလူမျိုးအသီး သီးစာပေ များကို ထာ ဝရဘုရားသခင်ထံသို့သွားရောက်ယူ သည့်အခါမြိုလူမျိုးများက သွားမယူခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ရှိသော လူမျိုးအသီးသီးတို့၏ စာပေကို ပေးပြီး မြို လူမျိုး များကို ကားမ ပေးရသည်မှာ မကောင်း ဟုဆိုကာ ထာဝရဘုရား(Thu rai ထူရိုင်း )သည် မြို စာပေကို ငှက်ပျိုးရွက် ပေါ်တွင် ရေးပြီး မြို လူမျိုးစုများအတွက် [[နွား]]ကိုပေးပို့ခိုင်းရာ၊ နွားက ဗိုက်ဆာပြီး ၎င်း ငှက်ပျိုးရွက် ကိုစားလိုက်သည်။ မြိုလူမျိုး များထံသို့ ၎င်း [[စာပေ]] မရောက်သည် အတွက် ထိုနွားကို ထာဝရဘုရားက စစ်ဆေးရာ ဗိုက်ဆာ၍ စားလိုက်ကြောာင်းဝန် ခံလိုက်သည်။ ထိုနွားကို ထာဝရ ဘုရားသည် သင်‌ ဘောသဖန်းပင်ရင်း၌ချဉ်နှောင်ကာ၊ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ချလိုက်သည့် အခါ နွားမှာအပေါ်သွားတန်းကျိုးသွားသည်။ ထို့ကြောင့်နွားမျိုးနွယ်မှာ ယနေ့ထိတိုင် အောင် အပေါ် သွားမ ရှိချေ။ ပြီးနောက် သဘ်ော့ သဖန်းပင်သည် လည်း ဖြောင့်ဖြောင့် မတ်မတ် မရှိဘဲ သဘော်သဖန်းပင် တိုင်း ယိုင်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို မြိုစာပေ ကို စားလိုက်သည့် နွားမျိုးနွယ် များကို မြို လူမျိုးစုများက သေဒဏ်ပေးသည့် အနေဖြင့် ရိုးရာ ပွဲတော် ကျင်းပ သည့်အ ခါ ရွာလည်ခေါင်၌ နွားကို ချည်ပြီး ဝါးလုံး များဖြင့် ပန်းဖော်ထားသော ယဇ်ပလ္လင်ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ထိုယဇ်ပလ္လင် ဘေးနား၌ ချဉ်နှောင်ထားသည့် နွားကို ဝိုင်းကာပတ်ကာကကြသည်။ ထိုကဲ့သို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ရိုးရာ ဓလေ့ ဖြစ်လာသည်။ ထိုနွား၏ လျာကိုလည်း ဓားဖြင့်ဖြတ်ကာ ဘုရားသခင်ထံသို့ ပူဇော်ပြ သသည်။ နွားကိုလည်း ရိုးရာလှံဖြင့်နံဘေးကို ထိုး သတ်ကြသည်။ ထို ကြောင်းကို H.Yamada က အခုလိုပဲ ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည် "ဘုရားသခင်သည် လောကကိုဖန်ဆင်းတော်မူသောအခါ လူမျိုးတိုင်းအတွက် နေထိုင်ကျင့်ကြံရန် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို သွန်သင်ရန် နွားတစ်ကောင်ကို စေလွှတ်တော်မူသည်။ နွားမသည် ပထမဦးစွာ ဘင်္ဂါလီများထံသို့သွား၍ အခြားအရာများအပြင် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ပေါင်းသင်ရမည်၊ သုံးကြိမ် ရိတ်သိမ်းရမည်ဟူသော အချက်အပါအဝင် အရာအားလုံးကို ပြောပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် နွားမသည် မရူလူမျိုးများအတွက် စာရွက်စာတမ်းကို ပါးစပ်ဖြင့်ကိုက်၍ တောင်ပေါ်သို့တက်သွားသည်။ သို့သော် မွန်းတည့်ချိန်နီးလာသောအခါ ပူပြင်းလာကာ နွားမသည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်လာပြီး ပါးစပ်အတွင်း၌ လျှာကိုလှုပ်ရှားမိသည်။ မကြာမီ စာရွက်စာတမ်းကို မျိုချမိသွားသည်။ နွားမသည် နောက်ဆုံးတွင် မရူလူမျိုးများထံရောက်ရှိလာသောအခါ တစ်နှစ်လျှင် သုံးကြိမ် ပေါင်းသင်ရမည်၊ တစ်ကြိမ်သာ ရိတ်သိမ်းရမည်ဟု ပြောပြခဲ့သည်။ ဤညွှန်ကြားချက်များကို မကျေနပ်သော မရူလူမျိုးများသည် ဘုရားသခင်ထံသို့သွား၍ တိုင်ကြားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် နွားမကိုခေါ်တော်မူပြီး နွားမသည် အမှန်တကယ် စာရွက်ကို မျိုချမိပြီး မှားယွင်းသောသတင်းကိုသာ ပြောပြခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဤအရာကိုကြားသောအခါ အလွန်အမျက်ထွက်တော်မူပြီး နွားမ၏ပါးစပ်ကို ရိုက်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင် နွားများ၏ အပေါ်ရှေ့သွားများ ပျောက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဘုရားသခင်သည် မရူလူမျိုးများအား နွားမကို တိုင်တစ်တိုင်နှင့်ချည်၍ ပတ်ကခုန်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သတ်ရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့အား မှားယွင်းသောသတင်းကို ပြောပြခဲ့သော လျှာကို ဖြတ်ယူကာ တိုင်တွင် ရိုက်ထားရန် ညွှန်ကြားတော်မူသည်။ နွားတစ်ကောင်၏ တတိယအစာအိမ်အတွင်း၌ မရူတို့သည် ဘုရားသခင်က သူတို့အတွက် ရည်ရွယ်ထားသော ကျမ်းစာကိုတွေ့ရှိနိုင်မည်။ သို့ရာတွင်ဘုရားသခင်က ဤ အချက်မှလွဲ၍ စည်းမျဉ်းနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားဘာမျှ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေ"<ref>H. Yamada. 2019. NEGATIVE ORIGIN OF A CULTURAL TRAIT? MYTHS OF THE LOSS OF LITERACY, P, 47-48.</ref> ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။ ခုအချိန် မှာ တမန်တော် ဟုခေါ်သော <nowiki>''</nowiki>Manley Mro မန်လေးမြို အားဖြင့် မိမိ၏ လူမျိုးစာပေကို ထာဝရ ဘုရားထံမှ ပြန်လည် ရယူ ရရှိနေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုနွားမျိုးနွယ်များကို သေ ဒဏ်မပေးသင့်ကြောင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ == အမျိုးသားဝတ်စားဆင်ယင်မှု == မြို အမျိုးသားများသည် သျှောင်းထုံး ကိုးသေသပ်ကျနစွာ ထုံးကြသည်။ သျှောင်ထုံး တွင် ဘီးစိုက်ထားလည်းရှိသည်။ အိမ်ထောင်ကျပြီး သားများသည် ဘီးစိုက်ခြင်းအစား ဦးခေါင်းတွင် နှစ်ကိုက်မျှရှည် သော အဝတ်ဖြူစကို[[ခေါင်းပေါင်း]]အဖြစ်ပေါင်းကြသည်။ သျှောင်ထုံးတွင် ဆံထိုးများလည်း ထိုးစိုက်လည်းရှိသည်။ နားတွင် လူပျိုများက ပန်းပွင့်အနီ၊ ချည်ပိုးအနီကိုများသောအားဖြင့် (နပက်)ကွင်းတွင် တပ်ဆင်ဆွဲလေ့ရှိကြသည်။ အိမ်ထောင်ရှင် ယောက်ျားများကမူ နားကွင်းပြားရိုးရိုးကိုပင် ဆွဲကြသည်။ မျက်မှာပြင်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ နဖူးပေါ်တွင်လည်းကောင်း ဆေးအနီရောင်ဖြင့် အကွက်အ ကွင်း များ ပြုလုပ်၍လည်း ခြယ်သတတ်ကြသည်။ လက်ကောက်၊လက်ကြပ်များကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး သန္ဓာစေ့ ပုတီးများကို လည်ဆွဲအဖြစ် တန်ဆာဆင်ကြသည်။ မြိုလူမျိုးများသည် ရှေးရှေးကခန္မာ ကိုယ် အ ထက်ပိုင်းတွင်အဝတ်မဲ့နေလေ့ရှိကြသည်။ ခါးအောက်ပိုင်းတွင်အနံတစ်ကိုက်ကျော်မျှရှည်သော အဝတ်စကို ခါးတောင်းကျိုက်လျက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အစွန်းနှစ်ဖက်ကိုရှေ့တစ်စ နောက် တစ်စချကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။<ref>ရှုဒေါင့်ၐျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅)</ref>ယခုအခါတွင်မြန်မာအမျိုးသားများကဲ့သို့ပင် ရှပ်အကျ်ီ နှင့်လုံချည်ကို ဝတ်ဆင်လာကြသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် လက်နှစ်ဖက်မပါသော ပခုံးတစ်ဆက် တည်း ဂျပ်ခုတ်တိုက် ပုံအကျ်ီ တို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အုပ်ချုပ်သူအကြီးအကဲများမှာ သာမန်အရပ်သားထက်အနည်းငယ်အဖိုးတန်သော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ == အမျိုးသမီးဝတ်စားဆင်ယင်မှု == မြို အမျိုးသမီး တို့သည် နောက်တွဲဆံထုံး ကို ထုံးဖွဲကြသည်။ ခေါင်းနောက်တည့်တည့်၌ ဘီးကို စိုက်ထိုးလေ့ရှိသည်။ ဆံညှပ်၊ ဆံထိုးများဖြင့်လည်း တန်ဆာဆင်လေ့ရှိသည်။ အိမ်ထောင် ရှိသူအမျိုးသမီးများသည် ဦးခေါင်း တွင် အရှည်တစ်ကိုက်ခန့်ရှိသော အဝတ်စ ကို ခေါင်းတွင် ရစ်ပတ်ပြီး နောက် ဘက်ဆံထုံး၏အောက်၌ ချည်နှောင်ထားလေ့ရှိကြသည်။ နားတွင်ကား ခေါင်းပွ အဝကျယ် နားတောင်း ကို ဆင် မြန်းလေ့ရှိသည်။ လက်ကောက်၊ လက်ကြပ်၊ လက်စွပ်၊ ခြေချင်း၊ တို့ကိုလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ လည်ပင်းတွင်လည်း သန္တာစေ့ပုတီး၊ ဒင်္ဂါးပုတီး နှင့် ပုတ်စေ့ ပုတီးတို့ကို လည်း ဆွဲလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးရှေးက မြို အမျိုး သမီးများသည် ကိုယ်ခန္ခာ အပေါ်ပိုင်းတွင် အဝတ်မဲ့နေလည်းရှိသည်။ ခါး အောက်ပိုင်းတွင်မှု အနံတစ်တောင်၊ အလျားနှစ်ကိုက်ခန့် ရှိသော ဂျပ်ခုတ်ထည် အနက်ရောင်ကို ချက်အောက်တွင်ပတ်၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အစွန်း နှစ်ဖက်ကို ဘယ်ဘက်ပေါင်ပေါ်တွင် အောက်ဘက်၌ နှစ်လက်မခန့် ကွဲစေလျက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဤသို့ပြုလုပ် ထားရခြင်းမှာ ထိုင်ရာ၊သွားရာ၌ လွယ်ကူစေရန် ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဝတ်ဆင်သည့်အခါ ရှေးဦးစွာ ခါးတွင် ကြိုးတစ်ချောင်း ချည်နှောင်ထားရသည်။ ပြီးမှ အဝတ်ကို အထဲသို့ ထိုး သွင်းကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အပေါ်တွင်မှ သန္တာစေ့ခါးပတ်ကြိုးများကိုဝတ်ဆင်ကြသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်နှင့် ဈေးဝယ်သွားသည့်အခါမျိုးတွင် ဣန္ဒြေ လုံစေရန် အနံတစ်တောင်၊အလျားနှစ်ကိုက်ခန့်ရှိသော အဝတ်ကို ဆင်မြန်းကြသည်။ အနံဘက်မှ အစနှစ်စကို ဘယ်ဘက်လက်မှ လက်က တော့ ထိုးကာ လက်ယာဘက်ပခုံပေါ်တွင် စု၍ချည်နှောင်ထားလေ့ရှိသလို ရှေ့ဘက်ထိချပြီး ချိတ်နှင့်ထိုး၍ လည်း ဝတ်ဆင်လ့ရှိကြသည်။ ရခိုင်ပြည်တွင် ဘုရင်အဖြစ်ကိုပင် ရောက်ခဲ့သော်လည်း မြုံ လူမျိုးတို့သည် ခေတ်အလိုက်ပြောင်းလဲလာသော လူ့ယဉ်ကျေးမှုများကို ထွေပိုက်လိုဟန် မရှိပါ။ ယင်းအကြောင်းကို ပန်းတံမောင်နှင့် သံတွဲသူဘွဲ့ အဲး" မှ မြုံ (မြို)တို့၏ သဘာဝ အသွယ်သွယ်ကို ဖော်ပြ ချက်များတွင် တစ်နေရာ၌ ထဘီတိုလောင်း၊ မြို ဘာသာမှာ၊ ဝါးနားတောင်း၊ မြိုမဘာသာ၊ ဖုန်းဆိုးတောင်မှာ၊ဝါးကောက်လားရေ၊ ကျပ်ကြိုးသုံးပင်၊ လွန် သုံးပင်၊ ဇင်ချောင်းမြောက်ကို၊ လှေကားတင်ရေ၊ ထုပ်လုပ်ကေလုံး၊ မြိုမရိုမှာ၊ ရင်မဖုံးလေဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref>ရိုးမခေါ်သံ မောင်စံဖော်(စာ၁၂-၁၅)(စာ ၁၆-၁၉).</ref>ယခုအခါ 'မြို'အမျိုးသမီးများသည် သာမန်အချိန်၌ မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ပင် ဝတ်ဆင်လာကြပြီ ပွဲလမ်းသဘင်ရှိမှသာ ထိုဝတ်စုံကို အပေါ်မှထပ်၍ ဝတ်ကာ ရိုးရာဝတ်စုံအနေဖြင့် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ရိုးရာ မင်္ဂလာပွဲ == ‘ မြို’လူ မျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံအရ လက်ထပ်မင်္ဂလာကိစ္စတွင် အဓိကတာဝန်ရှိသူ မှာ ယောက်ျားလေး ဘက်မှ ဖခင်ဖြစ်သည်။ ဖခင်မရှိပါက ဖခင်၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် ညီက လက်ထပ်ခွင့်ပေးနိုင်သည်။ လူငယ်ချင်း ချစ်ကြိုက်၍ မင်္ဂလာပြုခြင်းရှိသလို မိဘများက သင့်လျှော်သည့် အိမ် ထောင်ဘက်ကို ရွေးချယ်ပေးသည့်ဓလေ့ရှိသည်။’’ မြို လူမျိုးဓလေ့ မှာ လူပျို နှင့် အပျို လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်၍ ရပေ မည့် အိမ်ထောင်ဘက် က်ို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်၍ မရပေ။ မြိုမျိုးကွဲပေါင်း (၇၀) ကျော် လေ့လာသိရှိရပြီး ထိုအနက်မှ ယူသင့်သည့် မျိုးရိုး၊မယူသင့်သည့် မျိုးရိုး နှင့် သစ္စာဘက် ဟူ၍ ရှိလေ၏။ အမျိုး အချင်းချင်းယူ၍မရ၊သစ္စာဘက်ယူ၍မရ၊မယူရသည့်အမျိုးကိုမိဘကသော်လည်းကောင်း၊ဆွေမျိုးများကသော်လည်းကောင်း တားမြစ်သည်။ မိန့်ကလေး နှင့် ယောက်ျားလေး ချစ်ကြိုက်တော့မည် ဆိုလျှင် ရှေးဦးစွာ ယူသင့်သည့် မျိုးရိုး ဟုတ်၊မဟုတ်သည်ကို စုံစမ်းရသည်။ အကယ်၍ အမျိုးအချင်းချင်း ယူမိပါက ရွာမှနှင်ထုတ်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးဂုဏ်ကို သစ္စာဖောက်သည့် အတွက်အမျိုးမှ ပယ် ရှား ခြင်းခံ ရသည်။ သစ္စာဖက် ဆိုလျှင် လုံးဝ လက်ထပ်ခွင့် ကို တားမြစ်ထားသည် လိမ်ညာခြင်းမပြုရ ငွေရေးကြေးရေး ကိစ္စမှာလည်း အတိုးတောင်းခြင်းမပြုရ၊ အကယ်၍ လိမ်ညာခြင်းပြု မိသည်ဘ၊ ချေးငွေ အတိုး တောင်းမိသည် ဆိုလျှင် အမင်္ဂလာ အမျိုးအပေါ်၊ မိသားစုအပေါ် ကျရောက်စေသည် ဟု အယူရှိကြသည်။ ယူသင့်သည့် မျိုးရိုး ကို မင်္ဂလာဆောင် ပြုလျှင် ယောက်ျားလေးဘက်မှ (အသွင်းဖိုး)ကို ပေးရသည် ထိုအသွင်းဖိုးကို ‘’မိန့်ကလေးမိဘတို့ ဘက်က မိမိ၏ သမီးအတွက် မင်္ဂလာကြေး(အသွင်းဖိုး) နှင့် မင်္ဂလာဧည့်ခံပွဲ ကုန်ကျစရိတ်ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ ယောက်ျားလေး ဘက်မှ တတ်နိုင်မည့် ကြေးငွေပမာဏ ကို တင်ပြကာ အပြန်အလှန် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းကြသည်။ မင်္ဂလာကြေးအနေဖြင့် ငွေဒင်္ဂါးအရေအတွက် ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည်။ ဂျော့ဘုရင် တံဆိပ်ခေါင်းပါ သောငွေဒင်္ဂါးပြား ၃၀၀၊ ၅၀၀ စသည်ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ငွေဒင်္ဂါး ပြားလက်ဝယ်မရှိပါက အခြားရှိသော အိမ်များတွင် သွားရောက်ဝယ်ယူကြရသည်။ ထိုကဲ့သို့ သွားရောက် ဝယ်ယူသည့်တိုင် မရရှိပါ က အဆိုပါ ငွေဒင်္ဂါး အပြား ၃၀၀၊ ၅၀၀ နှင့ ညီသော ငွေကြေးပမာဏ ကို ပေးကြရသည်။ <ref>THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOZi. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon,p, 425.</ref>ထို့အပြင် မိန့်ကလေး မိဘများအတွက် တောင်ယာလုပ်ကိုင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဓားရှည် ၅ လက်၊လှံ ၇စင်းတို့ကိုပါ ပေးကြရသည်။ မြိုတို့ ဓလ့ထုံးတမ်း အရ လက်ထပ် မင်္ဂလာ ပြုလုပ်ချိန်မှစ၍ မင်္ဂလာတစ်သက်တွင် ပွဲ (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ရသည် ထိုပွဲတိုင်း၌ (ယု)ခေါ်သည့် ရိုးရာ[[ခေါင်ရည်]] မပါ မဖြစ် ခေါရည်တည်ထားရသည်။ လက်ထပ် ပြီဆိုသည်နှင့် ပွဲသုံးကြိမ် (ဝှပ်လိုင်မ်)၊ (မင်တင်) နှင့် (ဘုတ်အက်) ဟူ၍ ကျင်းပရသည်။ ထိုပွဲ (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ရာမှာ (အသွင်းဖိုး) ပေးရသလို ဟင်းပွဲ ဖလှယ် မိတ်ဆုံထမင်းစားကြသည်။ ယောက်ျားလေး အမျိုးဘက် မှ ကြက်ကို စုဆောင်းရပြီး မိန့်ကလေး အမျိုးဆွေမျိုး ရောက်ရှိလာသည့် ဧည့်သည် များအားလုံလောက်သည် အထိ ကြက်ကို သတ်ရသည်။ အလားတူမိန့်ကလေး အမျိုးဘက် ကလည်း ဝက် ကို ကြိုမွေး ထားပြီး ငါးဆုပ်ပြည့်သည့် ဝက်ထီးကို ယောက်ျားလေးအမျိုး မှ ရောက်ရှိလာသည့် ဧည့်သည် များအား လုံလောက်သည် အထိ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရသည်။ အကယ်၍ ဧည့်သည်များ၍ ဟင်းမလုံ လောက်ပါက ဝက်တစ်ကောင်နောက်ထပ် သတ်ရသည်။ ထို ပွဲတွင်မိန့်ကလေးအမျိုးဧည့်သည်များစားရန်အတွက် ယောက်ျားလေး အမျိုးဘက် မှ ပါလာသော ကြက်ကို ယောက်ျားလေး အမျိုးက ကြက် ကောင် ကို ဖျက်ပြီး ချက်ပေးရသည့် ဓ လေ့နှင့် ၎င်းပွဲကိုကျင်းပရသည်။ သို့သော် ၎င်းပွဲတွင်လုံးဝဟင်း မြည်းစမ်းခြင်း မပြုပေ။ ထို့အပြင် ကြက်တစ်ေကောင်ကို အခေါင်းစုံ မစုံ၊ ခြေစုံ မစုံ၊ အတောင်ပံ စုံ မ စုံ၊ခြေသည်းခုတ် မခုတ်သတိထားရသည် အကယ်၍ မိန့်ကလေးအမျိုးဧည့်သည် များ စားသည့် အခါ တွင် ကြက်တစ်ကောင် တွင် တစ်ခုခု မစုံ တွေ့ရှိပါ က လျော်ကြေးငွေ ပေးရသည်။ ယင်း လျော် ကြေး မှာ အရက် သို့မဟုတ် ခေါင်ရည်သို့မဟုတ် [[ဓား]] သို့မဟုတ် လှံ စသည်ဖြင့် လျော်ကြေးပေးရသည်။ ယောက်ျားအမျိုး ဧည့်သည်များ စားရန်အတွက် မိန့်ကလေးအမျိုးဘက်မှ ဝက်ကောင်ကို ဖျက်ပြီး ချက်ပေးရသည် သို့သော် အလားတူ ၎င်းပွဲတွင် လုံးဝဟင်းမြည်းစမ် ခြင်းကိုကခွင့်မပြုပေ။ မိန့်ကလေး မိဘ နှင့် မောင် တို့ကို ကားအခြောက် သတ်ထားသော [[တောကြက်]]၊[[တောဝက်]]၊ [[ရှဉ့်|ရှဥ့်]] သားခြောက် တစ်မျိုးမျိုးကို ချက်ပြီး ဟင်းပွဲပြင်ပေးရသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ‘’ယင်းတို့နှစ်ဦးသည် အဆိုပါ ဟင်းကိုမစားမီ စေ့စပ်လမ်းစဉ်အခါက ညှိနှိုင်းထားသည့် ဓား၊ လှံ တို့ကို တောင်းဆိုကြသည်။ သတို့သားဘက်မှ ဖခင်ဖြစ်သူက စကောတစ်ချပ်ထဲတွင် အဆိုပါ ဓားနှင့်လှံ၊မင်္ဂလာကြေး ကို ထည့်ကာ ပေးရသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဓားနှင့်လှံကို လက်ခံရယူပြီးသည့်အခါမှသာလျှင်’’ ပြင်ဆင်ထားသည့် ဟင်း နှင့် (ယု)ခေါင်ရည် ကို သောက်စားကြလေသည်။ ပြီးနောက်’’ဆွေမျိုးဧည့်ပရိသတ်များ၏ရှေ့မှောက်တွင် သတို့သမီး ဖခင်ဖြစ်သူက သတို့သားကို နှစ်ကိုက်မျှရှည်သော အဝတ်ဖြူ တစ်စဖြင့် ခေါင်းပေါင်းပေးလိုက်ခြင်း အား ဖြင့် သားမက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလေသည်။’’လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲ သည် အနောက်ဘက် မောင်တောနှင့်ဘင်္ဂလားဒေရ့်ဘက် က အများအားဖြင့် မင်္ဂလာပွဲ ကျင်းပပုံ တူသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ဘူးသီး တောင် ဘက် က( ရိုင်မာ)၊ ပုဏားကျွန်း(တင်ဆာ) နှင့် ကျောက်တော် ယိုးချောင်းဖျား(နောက်ကော)ဘက်က တူညီသည်ကိုတွေ့သည် အများအားဖြင့် မောင်တောဘက်နှင့် ဘင်္ဂလား ဘက် လက်ထပ် မင်္ဂ လာကျင်းပပြုလုပ်ပုံသည် ပို ကြီးကျယ်သည်ဟု ဆိုလို့ရသည်။ [[ဖိုင်:Mro indigenous 'Plung' (Flute), ChimBuk, BandarBan © Biplob Rahman-6.jpg|thumb|255x255px|မြိုလူမျိုးတို့၏ တေးမှုတ်တုရိယာပုံ]] == ရိုးရာဘူးခါးပလွေ (ပလုံ) == [[မြိုရိုးရာ]] တုရိယာနှင့်တေးအလင်္ကာ တွင် `ပလုံ` ခေါ် ဘူးခါးပလွေ သည် မပါမပြီး ဖြစ်သည်။ ဘူးခါးသီးရှိ လည်ပင်းဘက်ကို လေမှုတ် ရန် ပြုလုပ် ထားပြီး အိုးဘက်၌ မူ လေ ထုတ်ဝါး ပြွန်များကို စိုက်ထားသည်။ ဝါးပြွန်တို့သည် တူရိယာ အတိုအရှည် ကို လိုက်၍ ကွဲပြားသည်။'' ''ပလုံကို ပြုလုပ် ရာတွင် အကြီးအငယ် အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ပလုံစင်မလောင်၊ ပလုံ မာလောင်၊ ကက်မာလောင်၊ ဒီးဒူ၊ ရီနာပလုံ၊ ကန့်ငေ၊ ပလုံကလင်စ၊ ပလုံ ရိုလ် စသည်ဖြင့် ရှိသည်။ မြို လူမျိုးတို့သည် မိမိ ရိုးရာ အက ကို ခုံမင်တတ်သူများဖြစ်ပြီး ရိုးရာနွားထိုးပွဲကို ချမ်းသာသော သူမိသားစု က ကျင်းပ လေ့ရှိသည်။ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသည့် ပွဲ ကို ဆင်ရုမ်ကောမ် တွေကောကောမ် ပါမ် ဟူ၍ နာမည်ရှိလေသည်။ ထိုပွဲကို ကျင်းပ နိုင်သူသည် သူဌေး စာရင်းဝင်သူများဟု မှတ်ယူလေသည်။ ရိုးရာတုရိယာ များကို လူပျို၊မင်းကျွန်များက တီးမှုတ်ပြီး မိန်းမပျိုးလေးများက ဝိုင်းဖွဲ၍ လည်း ကောင်း၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်၍လည်းကောင်း က ကြသည်။ ဝိုင်းဖွဲကရာတွင် ဘယ်တစ်ခေါက် ညာတစ်ခေါက် ယိမ်းထိုး၍ ကကြသည်။ မျက်နှာ ချင်းဆိုင်အက တွင် နောက်ဆုတ် ရှေ့တိုး၍ ကကြသည်။ ထိုသို့က ရာတွင် ခြေလှမ်းဆုတ်နည်း၊ တက်နည်း ကို လိုက်၍ ပလိုင်ချိုင် အက၊ ချာချတ် အက၊ ဒါန်ကရန်အက၊ ဂိုလတာတိန်အက စသည်ဖြင့် လေးရှိလေသည်။'' == ရိုးရာနွားထိုးပွဲ == 'မြို'တို့တွင် ရိုးရာနွားထိုးပွဲကို ငွေကြေးတတ်နိုင်သူရွာသားတစ်ဦးဦးက ဦးဆောင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ မိသားစုဝင်များ အဖျားအနာကာကွယ်ရန် အတွက်လည်းကောင်း၊ အိပ်မက်အရလည်းကောင်း၊ စီးပွားရေအရငွေကြေးချောင်လည်၍ အလှုပေးလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း ကျင်းပကြ သည်။ ယင်းနွားထိုးပွဲတွင်သောက်သုံးရန် ခေါင်ရည်ကို ကြိုတင်စုဆောင်းထားကြသည်။ ယခုအခါခေါင် ရည်အစား အချိုရည်ကို အသုံးပြုကြသည်။ အိပ်ရှေ့ကွပ်ပျစ်ကို ခိုင်ခန့် အောင်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြီးကွပ်ပျစ်၏ထောင့်လေးထောင့်တွင် ပန်းပွားပါသော ဝါးတိုင်များကို တစ်ထောင့်လျှင် တစ်တိုင် ကျစီစိုက်ထူထားသည်။ တိုင်အဖျားသည် လေးခြမ်းကွဲပုံစံဖြစ်သည်။ နွားထိုးပွဲပြုလုပ်မည့်ရွာကွက်လပ်၌ နွားခြံကိုပြုလုပ်ရသည်။ နွားခြံမှာ တြိဂံပုံစံ ဖြစ်သည်။ ထိပ်အဖျားသည် အရှေ့ဘက်သို့မျက်နှာ မူရသည်။ နွားခြံထိပ်တွင် တိုင်တစ်တိုင်စိုက်ထူပြီး သစ်ရွက်သစ်ခက်များဖြင့် အလှဆင်ပေးထား လေ့ရှိကြသည်။ နွားခြံတွင်အနားတစ်ဖက်၌ ပန်းဖွားပါသောဝါးတိုင်လေးတိုင်စိုက်ရ၏။ ယဇ်ကောင် နွားကို သွင်းပြီးနောက် ဝါးတိုင်တစ်တိုင်ကို ထပ်မံ စိုက်ရသည်။ တစ်ဖန်နွားခြံရှိဝါးတိုင်များကိုတန်းသုံးတန်းစီဖြင့် ခိုင်ခန့်အောင်လုပ်ကြသည်။ အချို့မြိုရွာများတွင် နွားခြံဟူ၍မထားပေ။ နွားကိုချည် နှောင်မည့်ဝါးတိုင်အား ၁၄ပေခန့်မြင့်အောင်စိုက်ထူရသည် ရွာရှိလူပျို အပျိုတို့က ပျော်ပျော်ပါးပါးကခုန်မြူးထူးကာ တောင်ကျ ချောင်းမှ သွား ရောက်ယူလာသည့် ကျောက်ကို အလှုရှင်အား ပေးကြ သည်။ အဆိုပါကျောက်ကို 'နတ်ကျောက်'ဟုယူဆကြသည်။ နတ်ကျောက်ကို သယ်ဆောင် လာသူများအား အရှင်က ဝက်ဖြင့်ကျွေးမွေးဧည့်ခံသည်။ နတ်‌ကျေက်ကိုယူခြင်း၊စိုက်ထူခြင်းတို့အတွက် နတ်ဆရာလိုအပ်ပါသည်။ နတ်ဆရာ မရှိ သောရွာများတွင် ဤပွဲကိုမလုပ်ကြေချ။ နွားထိုးပွဲမလုပ်မီတစ်ရက်အလိုတွင် အလှူရှင်က မိမိဖိတ်ကြားလိုသော ေကျးရွာများကို ဖိတ်ကြားထားသည်။ ဖိတ် ကြားခံရသည့်ကျေးရွာများမှ အလှူပွဲသို့တက် ရောက်လာမည့်အပျိုလူပျိုများကို လူပျိုခေါင်းက ဦးစီးထိန်းသိမ်းကပွဲစတင်မည့်ည ေနတွင်အ ေရာက်လာကြရေပသည်။ ပွဲကျင်းပသည့် အခါနွား ကိုဝိုင်းပတ်၍ကကြသည်။ အပျိများက ကကြပြီး လူမျိုတို့က တူရိယာများကို တီးမှုတ်ကြ၏။ ပထမဆုံးကရေသာ နတ်ပူေဇာ်အဖွဲ့ ကခုန် နေစဉ် အလှူရှင်မိသားစုက ခေါင်ရည် သို့မဟုတ် အချိုရည် ကိုငုံပြီး နွားကိုပက်ဖျန်းရသည်။ ကခုန် သောအဖွဲ့ကို အိမ်ရှင်က ဝက်တစ် ကောင်သတ်ကာ ထမင်းေကျွးရသည်။ တစ်ဖွဲ့က တစ်ဖွဲ့နားဖြင့် ကလိုက်ကြသည်မှာ ညလုံးပေါက်ပင်ဖြစ်သည်။ နောက် တစ်နေ့ နံနက်တွင် နတ်ပူဇော်သည့် အကအဖွဲ့သည် ယဇ် ကောင်နွားကို ၁၂ပတ်တိတိဝိုင်းဖွဲ့ကခုန်ကြသည် နတ်ဆရာက အမိန့်ေပးလိုက်သည့်အခါ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကနွားကို တစ်ချက်တည်း ဖြင့်ထိုးကာ ပူဇော်လိုက်ရသည်။ ေနာက်တစ်ဦးက နွား၏လျှာကို သူ၏သွားဖြင့်ကိုက်ဖြတ်ပစ်လိုက်ရသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရခြင်းမှာ 'မြို' လူမျိုးတို့၏ စာကို နွားကစားပစ်သဖြင့်ဒဏ်ခတ်ခြင်း ဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ နွားထိုးသူနှင့်နွားလျှာဖြတ်သူကို အရှင်က ခေါင်း ပေါင်းစတစ်စနှင့် အချိုရှည်တစ်ပုလင်းလက်ဆေင်ပေးလေ့ရှိသည်။ ထို့နောက်နွားသေကိုအလှူရှင်၏အိမ်ကွပ်ပျစ်၌အမဲဖျက်ကြကာ ဝိုင်းချက်ကြသည်။ ဤအေတာအတွင်းကခုန်မှုများကို ဆက်တိုက် ပြုလုပ်ကြပြန်သည်။ ထမင်းဟင်းကျက်သည့်အခါ အခြးရွာမှဧည့်သည်များအား အရင် ေကျွးေမွးဧည့်ခံရသည်။ ပြီးေနာက်မှ ရွာသားများစားေသာက်ကြသည်။ နံနက်စာစားပြီးနောက် ထပ်မံ ကခုန်ကြပြန်သည်။ ညနေပိုင်းတွင်းအခြားရွာမှဧည့်သည်များထွက်ခွာသွားကြေသာ်လည်း ရွာသားများကမူ ေနာက်ဆုံးေလးညတိုင်တိုင်ကခုန်လျက်ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>မေယုတောင်စွယ်ကြားမှသွေးချင်းမောင်မယ်များ(သျှင်ထွေးယဉ်) စာမျက်နှာ-၈၄-၈၆</ref> == ကျေးရွာ နှင့် အိုးအိမ်တည်ဆောက်ပုံဓလေ့ == [[ဖိုင်:Mru man builds bamboo house.jpg|thumb|266x266px|မြိုလူမျိုးနေအိမ်တည်ဆောက်ပုံ]] မြိုတိုင်းရင်းသား တို့သည် တောတောင်ကိုနှစ်သက် သူများဖြစ်ကြသည် တောတောင်များကိုငါတို့ ကျေနပ်စွာ အုပ်စိုးမည် လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေထိုင်စားသောက်မည်ဟု ခံယူထားကြပြီး တောတောင်များကို အုပ်စိုးသည့် တောင်မင်းဟု ဆိုရမှာပါ။ ကျေးရွာတည်ဆောက်ရတောမည်ဆိုလျှင် တောင်ယာ စို်က်ပျိုးရန်၊ အမဲလိုက် အသားငါး ဖမ်းရန်၊ ရေ၊ သီးနှံ ဆွတ်ခူးစုဆောင်းရန် နှင့် အေးချမ်းသာ ယာမှု ရှိသည့် အရပ် ကို စလေ့လာရ သည်။ ပြီးနောက် မြို တို့၏ ရိုးရာ ဓလေ့အရ ကျေးရွာ ကိုတည်ထောင်ရန် မြေနေရာ ကို စနစ်တကျရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။ ရွေးချယ် ကြပုံမှာရွာ တည်ထောင်လိုသည့် မြေကွက်တွင် ဆန်စေ့ သို့မဟုတ် ငရုတ်ကောင်းစေ့ ကို မြှပ်နှံပြီး မြေနေရာကောင်း၊မကောင်းသိရှိနိုင်ရန် မြေစောင့်နတ်ကို တိုင်တည်၍ ဆုတောင်းရသည်။ နောက်တစ်နေ့ နံနက် တွင် မြှပ်နှံထားသည့် ဆန်စေ့၊ [[ငရုတ်ကောင်းပင်|ငရုတ်ကောင်း]]စေ့ များကို တူးဖော်ကြည့်ကြသည်။ မကျိုးမပဲ့ အကောင်းအတိုင်း ရှိပါက မြေကွက်တွင် ရွာတည်ထောင်ရန် သင့်သည်ဟု ယူဆကာ ကျေးရွောတည်ထောင်ကြသည်။ အကယ်၍ မြှပ်နှံထားသည့် ဆန်စေ့ သို့မဟုတ် ငရုတ်ကောင်းစေ့ များကျိုးပဲ့နေပါက ထိုနေရာတွင် ကျေးရွာတည်ထောင်ရန်မသင့်ဟု နတ်က ညွန်ပြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခံယူကြ သည်။ ပြီးနောက် ရွာတည်မည့် မျိုးနွယ်အကြီးအကဲ သို့မဟုတ် ကျေးရွာလူကြီးခေါင်းဆောင်က အိပ်မက်ခြင်းအားဖြင့်လည်း ရွေးချယ်ကြသည်။ [[အိပ်စက်ခြင်း|အိပ်မက်]] တွင် ငါး၊ရေကြည် ပြင်၊ မြင်မက်က ကောင်း၏။ ထိုနေရာ တွင် ရွာတည်ကောင်း၏ စီးပွားဖြစ်ထွန်းမည်၊ ငွေရေးကြေးရေး အဆင်ပြေ မည်ယူဆကြသလို ပန်းနီ၊ မြွေ၊မီး၊မိုး မြင် မက်ပါက လူသေများမည်၊ ပြဿနာများမည် စီးပွားဖြစ်ထွန်းမှုနည်းပါးနည်ဟု ယူဆကြလေ သည်။ <ref>THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOZi. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon,p, 425.</ref> အိုးအိမ် တည်ဆောက်ရာမှာလည်း ရိုးရာဓလေ့ အိမ်သစ်တည်ဆောက်ရာမှာလည်း မိမိ အိမ်တည်ဆောက်လိုသည့် မြေကွက် ၌ ဝါးခြမ်းတိုများဖြင့် စိုက်ပြီး မြေစောင့်နတ် ကို ကြက်ကလေး အဖြူ၊ကြက်နီ ဖြင့် ပူဇော်ပသ တိုင်တည်၍ အိမ်ဆောက်လုပ်ရန်ကောင်း မကောင်း ကို အိပ်မက်တောင်းကာ ဆုတောင်းရသည်။ ထိုည၌ အိပ်မက်ကောင်းမြင်မက်ပါက ထိုနေရာတွင် အိမ်တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ကြသည်။ အိပ်မက်တွင် မီး၊ မိုး၊ ပန်းနီ၊လေယဉ် မြင်မက်ပါ က လုံးဝ အိမ်တည်ဆောက်ရန်မကောင်းဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။ ကောက်ယူသည့် အနက်က မီး မြင်မက်က ပြဿနာများမည်၊ မိုးမြင်မက် က၊ မျက်ရည်ကျမည်၊ ပန်းနီမြင်မက် က အစိမ်းသေ၊ လေယဉ်မြင်မက်က လူသေအလောင်း …စသည့် အနက်ကို ကောက်ယူကာ မကောင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။ ရိုးရာအိမ်ကို သစ်ဝါးကို အခြေခံ ကာ တည်ဆောက်ကြသည်။ သို့သော် များသောအားဖြင့် ဝါးဖြင့် ခြေတံရှည်အိမ်များ ကို တည်ဆောက်ကြသည်။ <ref>https://www.researchgate.net/publication/226498628_Housing_pattern_and_food_habit_of_theMro-tribe_community_in_Bangladesh_A_forest_dependence_perspective မြိုလူမျိုးတို့ ရိုးရာအိမ်တည်ဆောက်ပုံအကြောင်းတရား။</ref>အိမ်မဆောက်မီ လိုအပ်သော ဝါး၊သစ်များ၊နှီး များကို စုဆောင်းပြင်ဆင်ထားရသည်။ အိမ်တည်ဆောက်ရာတွင် ခေါင်တိုင်ကို မင်္ဂလာ တိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ဦးစွာစိုက်ထူလေ့ရှိသည် တိုင်ကို အိမ်ရှင်ဖြစ်သူ ကိုယ်တိုင်စိုက်ထူရသည်။ ပြီးနောက် မြိုတိုင်းရင်းသားရိုးရာအိမ်များသည် အရှေ့ဘက်တည့်တည့် မျက်နှာမူလေ့မရှိပေ။ အလျားလိုက် ရှေ့ဖက်နေထွက်ရာဖက်မှအနည်းငယ်စောင့်ကာ ဆောက်လေ့ရှိသည်။ အမိုးအကာ နှင့် လိုအပ်သည့် အခင်းတို့သည် ဝါးလုံး၊ ဝါးရွက်နှင့် သက် ကယ် များကို အသုံးပြုကြသည်။ အိမ်ဆောက်လုပ်ရာတွင် `အိမ်မ`နှင်`့ မောင်းကာ` ဟူ၍ ရှိသည် အိမ်မကို (ကိမ်-Kim ) အိမ်မကို(ကိမ်မာ-Kimma) အိမ်ဖိုကို(ကိမ်တောမ်-Kimtom) ဆောက်လုပ် ပြီး စီးပါက မောင်းကာ ကိုရှေ့တစ်ဆောင် နောက်တစ်ဆောင် တွဲ ဆောက်လေ့ရှိသည်။ အနောက်ဘက် အဆောင်ငယ်သည် အိမ်တွင်း အသုံးပြု မည့် ပစ္စည်းများ တိုထားရာနေရာ၊ ရှေ့ဖက်အဆောင် ငယ်သည် ဧည့်သည် ခန်း အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အိမ်မ သည် မိသားစု အိပ်ခန်း ရိုးရာ တန်ဖို့ထားရသည့် ပစ္စည်းများ ထားရသည် အတွက် အပြင်လူ ဝင်လေ့မရှိ။ အိမ်ခေါင်သည် ခေါင်ချိုး ဖြစ်သည် ဘယ်ဘက်ထောင့် နားမှာ ရေစင်ရှိပြီး ညာဘက်ထောင့်တွင်အိုးခွက် ပန်းကန်၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထားရာစင်၊ အိမ်မ ထောင့်တွင် မီးဖို ရှိသည် မီးဖိုသည် စနေနေ့လုပ်လေ့မရှိပေ အကြောင်းမှာ စနေ သည် မီးဖြစ်သည်ဟု ယူ ဆထားသည်။။ မီးဖို လုပ်သည့် အခါတွင် မြေသားကို ပလှိုင်းတောင်းဖြင့် စုံ ဂဏန်းမဖြစ်ရ မြေအရေအတွက် မ ဂဏန်းဖြင့်သယ်ရသည် မီးဖိုလုပ်ရာ၌ မရယ်ရ ရယ်မိရင် မီးဖို အက်ကွဲတတ်သည်ဟု ယူ ဆကြသည်။ မီးဖိုတန်း ပေါ်၌ ကျပ်စင်တစ်ခုရှိပြီး ရေဘူးခွန်ထည့်ထားပြီး ကြာရှည်ခံရန်နှင့်အနှံကောင်းစေရန် ဖြစ်သည်။ အိမ်တစ်အိမ်တွင် ဓားကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် လူ ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိသလဲ သိနိုင်သည်။ အိမ်တွင်လူ မရှိပါ က လှေကား ကိုမှောက်လှန်ထားခြင်း၊ဝါးထရံကာထားခြင်း ပြုလုပ်ထားလေ့ရှိသည်။ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာအိမ်ဆောက် လုပ်ပုံတွင် ထူးခြားချက်မှာ မိဘများ အသက် အရွယ်ကြီးရင့်လာလျှင် ကွပ်ပျစ်နှင့် တစ်ဆက်တည်းတွင် မိဘဆောင်ကိုတွဲ၍ ဆောက်လုပ်ပေးလေ့ရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအဆောင်လေးမှာနှစ်လောက်စာနေ လောက်ရုံအခန်းငယ်ကလေးဖြစ်သည်။<ref>Housing pattern and food habit of the Mro-tribe community in Bangladesh: A forest dependence perspective <br /></ref> == တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း == မြိုတိုင်းရင်းသားများသည် အဓိက စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းသည် [[တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေး]] ဖြစ်သည်။ တောင်ယာလုပ်ငန်းသည် တောင်ပေါ်နေတိုင်းရင်းသားများ၏ အဓိက အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ တောင်ယာလုပ်တော့မည် ဆိုလျှင် ဦးစွာ မိသားစု လူဦးရေကိုကြည့်ရသည် မိသားစုများ နေလျှင် များသလို အကျယ် ချဲ့ခုတ်ထွင်းရသည်။ မိသားစုနည်းလျှင်နည်းသလို ခုတ်လေ့ရှိသည်။ ထိုကြောင့် မိသား စုများလျှင် မိသားစုနဲ့လုံလောက်သည့် ယာခင်း ကို စုံစမ်းလေ့လာရသည်။ သို့သော် အခေါင်း သုံး လုံးရှိသည့် ယာခင်းသည် နတ်ဆိုးအိမ်၊ တောင်ယာလုပ်လျှင်သေမည်ဆိုကာ ရှောင်လေ့ရှိသည်။ မိမိလုပ် ကိုင်မည့် ယာခင်းကို စုံစမ်းပြီးလျှင် ထိုတောင်ယာကို လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ဝါးပင် ငါး ပင်မှ ဆယ်ပင် လောက်မျှခုတ်ထားကာ အိပ်မက်ယူရသည်။ အိပ်မက်တွင် ရေပြင်၊ ငါး၊ မြင်မက်က ကောင်း၏၊ မီး၊မိုး၊ သွေးမြင်မက်က မကောင်း ဟုအနက်ကောက်ကာ အိပ်မက်ရယူရသည်။ အိပ်မက်ကောင်း၍ စခုတ်တော့မည်ဆိုလျှင် ဦးစွာ ဓားသွေးကျောက်ပြားကိုယာခင်းတွင် သွားထားရသည် ထိုနေ့တွင် ဝါးဆစ် တစ် ပိုင်းကို ပိုင်းဖြတ်ကာ ရေပြည့်ရသည်။ ရေပြည့်သည့် အခါ၌ ရေမြှုပ်ကို ကြည့်ပြီး ပေါက်ပင်များမည် မများမည်ကို ခန့်မှန်းရသည်။ ထိုဝါးဆစ်ပြည့်သည့်ရေပုလင်းကို ဓား သွေးကျောက်ပြားပေါ်ထားပြီး အ လယ်တည့်တည့်ခွဲဖြတ်ကာ မျောက်ပိုင်းလှန်နေပါက နမိတ်ကောင်း သီးနှံထွက်တိုးကောင်းမည်ဟု နောက်ဆုံးယာခင်းခုတ်ပြီးသည့်နေ့ တွင် ပြုလုပ်ရသည်။ ထို့အပြင် တောင်စောင့်နတ်၊ ချောင်းစောင့်နတ် အရပ်လေးမျက်နှာ ရှိနတ်များအတွက် ယာခင်းကိုမီးရှိုးသည်အချိန်တွင် ထွက်ပြေးလွတ်နိုင်ရန် တုတ်ချောင်းလေးချောင်းကို ပစ်ပေးထားရသည်။ တစ်နှစ် တစ် နှစ် တောင်ယာကို ဇန်နာဝါရီလ နှင့် ဖေဖော် ဝါရီလ လောက်မှ စတင်ခုတ်လဲပြီး တောင်ယာ တစ်ခင်းကို နှစ်လကြာခန့် ခုတ်ထွင်းပြီး မတ်လ တွင်မီးရှိုးရသည်။ ဧပြီ လတွင်ကောက် ပဲသီးနှံများကို စတင်စိုက်ပျိုးရသည်။ ယာခင်း တွင်မည်သည့် ပျိုးပင်၊မျိုးစေ့ မချခင် ကြက်၊ ခွေး၊ ဆိတ် တို့ဖြင့် ယာခင်းကို သွေးပူဇော်ရသည်။ တောင်ယာလုပ်ငန်းမစတင်ခင် တစ်ရွာလုံး ပေါင်း ကြက်၊ ဝက်၊ ဆိတ် တို့ ဖြင့် ကပ်ဘေးဆိုးကျိုး ရွာသူ၊ ရွာသားများအပေါ် မ ဆိုက်ရောက်စေရန် နှင့် သီးနှံထွက် တိုးစေရန် ရွာခင်းပွဲကို ကျင်းပလ့းရှိသည်။ ထိုအချိန်အတွင်း ရွာထဲတွင် ရွာသူ ရွာသားများသည် အလုပ် လည်းမလုပ်ရ အပြင်လည်း မထွက်ရ သလို မည်သည့် ဧည့် သည်ကိုမှ အဝင်မခံပါ။ ဝင်မိပါက ထိုအခင်းပွဲတွင် ကုန်ကျစရိတ်ကိုပေးလျော်သည့်အပြင် အခင်းချိုးဖောက်မှု ဒဏ်ကျေးလည်း အကန့် သတ်မရှိ ပေးလျော်ရသည်။ == ရွာခင်းဓလေ့ == မြိုလူမျိုးဓလေ့ထုံးတမ်းအရ တစ်နှစ်တွင် ရွာခင်းပွဲ နှစ်ကြိမ်ကျင်းပ လေ့ရှိသည် တောင်ယာမီးရှုးပြီးသည့် အချိန်၌ မည်သည့် မျိုးစေး ယာခင်းတွင်မဝင်ခင် တစ်ခါ၊ မျိုးပင်များ ဖူးပွင့်ခါစ တစ်ခါ နှစ်ကြိမ် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကျေးရွာ အဖျားနှာများ၍ သော်လည်းကောင်း၊ လူနှစ်ဦးအထက် ဆက်သက်၍ သေဆုံးသော်လည်းကောင်း ရွာခင်းပွဲ လုပ်ရသည်။ ထိုအခင်း ပွဲသည် ပုံမှန် ခင်းရိုးမ ဟုတ် ဘဲ ကုလားမမျောက် သို့မဟုတ် ကဒိုးကဒါ နှစ်ကောင်ကို တောထဲမှာ မရရအောင်ဖမ်းရသည်။ ရပြီဆိုပါက ထိုအကောင်ကို အရည်ခွံခွာ၍၎င်းအရီခွံအား ဖြင့်လေးလက်နက်ကိုင်သည့် လူပုံကိုဆင်၍ ရွာ၏ အဝင်ဝ တွင်တစ်ခု ထွက်ပေါက်တွင် တစ်ခု အဝတ်ဆိုးဖြင့် လေးလက်နက်ကိုင်သည့် အရုပ်ပုံကို ချိတ်ဆွဲ ကာထားရသည်။ ထို့အပြင် အဝင်ဝ နှင့် ထွက်ပေါက်တွင် ဝါးခြမ်းစိတ်ချွန် နှင့် ကြိမ်ဆူး ဖြင့် စည်းရိုး ကိုထိုးပြီး ကာရသည်။ ညနေ မှောင်စတွင် ကျောက်စ ရိုက်များ နှင့် ဆန်ကို ရောပြီးနတ်ဆိုးမောင်းထုတ်သည့် ကာထာ ခုနှစ်ခါ ရွက်ဆိုကာ ဆုံခေါက်ပြီး ၎င်း ကာထာဖြင့်ရွက်ဆိုထား သည့်ကျောက်စရိုက် နှင့်ဆန်ကို အိမ်အောက် ရွာပြင်နေရာအနှံ့ကျဲ့မောင်းရသည် နတ်ဆိုးရှိ မရှိ ကို ထွက်ပေါက်တိုင်း ချည်မျှင်ပင်၇ ပင်ပတ်ထိုးထားသည်ကိုကြည့်ရသည်။ အကယ်၍ နတ်ဆိုးထွက် ပါက ထိုချည်မျှင်ကြိုးဖြတ် ကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဒီကထွက်သည်ဟု မှတ်ယူပါသည်။ ထိုအတွင်း အပြင်ဧည့်သည် ကိုလုံးဝ ဝင်ခွင့်မပြု သလိုရွာသားများလည်းရွာအပြင်ထွက်ခွင့်မပြု ။ (၇) ရက် တစ် ပတ်ပြုလုပ်ရသည် သို့သော် ရွာသားများကမူ တစ်ရက်မှ နှစ်ရက်ထိသာ တိတ်တိတ်ဆိတ်ပြုလုပ်ပြီး သုံးရက်မြောက်တွင် အပြင်ထွက်နိုင်သည် အပြင်ဧည့်သည် ကိုမှု (၇) ရက် အဝင်မပြုပါ။ ထိုအခင်း ကို( ခင်မ်ဆုံ ) နတ်ဆိုးမောင်း ထုတ်သည်ဟုခေါ်ပါသည်။<ref>THE,HILL TRACTS OF CHLTTAGONGAND THE DWELLERS THEREIN;BY GAPT, T. H , LEWIN, 1869. P-94</ref> == စားယှာမ်ခင် == (စားယှာမ်ခင်) သည် ကောက်ပဲသီးနှံများ ဖူးပွင့်စအချိန်တွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထိုအခင်းသည် အသီးအနှံများ အထွက်ကောင်းနိုင်ရန် နှင့် တောတိရိစာ္ဆန် များမပျက်စီးရန် ဖြစ်သည်။ အခင်းပြုလုပ် ပုံမှာ ကောက်ညှင်းအနက်တစ်ဗူးကို ရေစိမ်ထားရသည် ထိုကောက်ညှင်းမည်းနက်ရည်ကို ဝါးတစ်ဆစ်တွင်အပြည့်ထည့်ကာ ကြက် နှင့်အတူ ယာခင်းကို သွား၍ ယာခင်းပတ်ပတ်လည်ဖြန့်ရသည်။ ယာခင်း ပတ်ပတ်လည်ဖြန့်ပြီးပါက ယာခင်းတွင် စိုက်ပျိုးထားသည့် [[စပါးလင်|စပါးပင်]] တစ်မျိုးမှ တစ်ပင်၊ ကောက်ပဲသီးနှံများ တစ်မျိုးမှ တစ်ပင်စီစုဆောင်းရသည် ၎င်းပစ္စည်းတစ်မျိုးစီသည် ပိန်းရွက်ပေါ် ပုံထားပြီး ကြက် သွေးဖြင့်ပူဇော်ရသည်။ ယာခင်းတွင် ပူဇော်ပြီးပါက (တောင်ယာမှကျောက်ဖရုံညွန်းခူးလာပြီးထိုကြက်ကောင်ကို ကျောက်ဖရုံညွန်းနဲ့ချက်စားရသည်မှာအလွန်ပင်မြိန်သည့် ဟင်းပွဲ တစ်ခွက်ဖြစ်သည်)။ တစ် ဖန်ရွာအလယ်တွင်ယဇ်ပူဇော်ရန်ပလ္လင်ဆောက်သည်။၎င်းစင်ပေါ်တွင်တစ်ရွာလုံးကောက်ပဲသီးနှံအမျိုးအစားအသီးသီးကိုကြက်တစ်ကောင်စီနှင့်အတူယူဆောင်လာကြ၏။ တစ်ရွာလုံး၏ကောက်ပျိုးပင်စုံပြီဆိုပါက ဓလေ့ရိုးရာ သိနားလည်သူ သက်ကြီးသူတစ်ဦးမှ ဆုမွန်ကောင်း တောင်းပြီး ၎င်း ကောက်ပျိုးပင်များအား ကြက်သွေးဖြင့်ပူဇော်ပသပြီးပြီဆိုလျှင် မိမိကြက် ကောင်ကိုလာယူကြသည်။ ထိုပွဲအခင်းသည် သုံး ရက်ကြာသာပြုလုပ်ကျင်းပသည်။ ထိုအခင်းအတွင်းလည်းအပြင်ဧည့်သည်ကိုကျေးရွာအတွင်း ဝင်ခွင့်မပြု၊ ဝင်မိပါက ကြက်အကောင် တစ်ရာ နှင့် ဝက် ငါးဆုပ် တစ်ကောင် ပေးလျော်ရသည်။ ထို အခင်း တွင်ရိုးရာ [[ကောက်ညှင်း]] မှုန့်ဖက်ထုပ်ကို အိမ်တိုင်းပြုလုပ်ကြသည်။ သုံးရက်လွန်မှသာ အခင်းပြီးမြောက်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ == ဈာပန အခမ်းအနား == မြိုထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ရွာတစ်ရွာတွင် လူတစ်ဦးသေဆုံးလျှင် တစ်ရွာလုံးအလုပ် မသွားကြ ဘဲ အသုဘအ ခမ်းအနား တွင်ပါဝင်ရသည်။ အသုဘသည် တစ်ရက်မှ သုံးရက် ထားရသည် အကယ်၍ ရွာ သူကြီး၊ တစ်ရွာ၌ အကြီးအကဲ သေဆုံးနေလျှင် ရပ်ဝေးက ဆွေမျိုးများ အသုဘသို့လာ တွေ့နိုင်ရန် သုံးရက် ထားရသည်။ သာမန်လူဆိုလျှင် တစ်ရက် သာထားရသည်။ ထို အသုဘ ညများတွင်း ညတိုင်း လူပျို၊ အပျို၊ မင်းကျွန် များက ရိုးရာ စောင် နှင့် တုရိယာ ပလုံ တို့ဖြင့် သီချင်းကျူးဧကြရင်း စောင့်လေ့ရှိသည်။ မြို ထုံးတမ်းအရ လူတစ်ဦးက အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့်ရွာ၏အပြင်၌ သေဆုံးနေလျှင် ကျေးရွာ ထဲတွင် လုံးဝ ဝင်သွင်းလေ့မရှိ၊ ထို့အပြင် ကြိုးဆွဲချသေဆုံး သူများကို သချၤိုင့်တွင် မြေမြှုပ်ထားလေ့မရှိ ။<ref>British Burma Gazetteer .Vol.ll in 1879 ,P,425, 68.</ref> <ref>Captain .G. Rigby, History of Operations in Notherns in Arakan and Yawdwin Chin Hills , Rangoon, 1897,P.80</ref>၇ ရက်မပြည့်သေးသည့် နို့စို့ကလေး သေဆုံးလျှင်လည်း သချ်ိုင့် တွင် မြှုပ် လေ့မရှိ။ အကယ်၍ သေဆုံးသူကို မီးသင်္ဂြိုဟ်မည်ဆိုလျှင် ကျေးရွာတွင် အိမ်တိုင်း ထင်းတစ်ချောင်း ကျ ပါဝင်ထည့်ပေးလေ့ရှိသည်။ လူတစ်ဦးသေ ဆုံးတိုင်း ခွေးတစ်ကောင်သတ် ပေးလေ့ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ခွေးသည် ဝိညာဉ် သွားလိုသည့်နေရာ ကို လမ်းပြပေး ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ <ref>G,Hughes <nowiki>'' Hill Tracts of Arakan ,''</nowiki> Rangoon ,1881, P, 23</ref>ယင်းအသုဘ အခမ်းအနားတွင် ပါသော သူများအတွက် အိမ်ရှင်မှ ဝက်တစ်ကောင် သတ်ရသည်။ ထို ကြောင့်ပင် မြို တိုင်းရင်းသား တို့၏ အိမ်တိုင်း ကြက်၊ ဝက်၊ ခွေး ကမရှိမဖြစ် မွေးမြူရသည်။ ထို့ပြင် အသုဘ အခမ်းအနားကို သွားကြသည့် သူများအိမ် ပြန်လာလျှင် အိမ်ပေါ် မတက်ခင် မီးဖိုက ပြာကို လှေကားရင်း မှာထားရသည့်အပြင် ခြေ၊လက်မှာ ပြာမုန့် ဖြင့် ဆေးကြောလေ့ရှိသည်။ ဘာကြောင့် မီးဖိုပြာမုန့် ဖြင့် အသုဘပြန်လာသည့်အခါ တွင် ဆေးကြောရသလဲ ဆိုလျှင် ရိုးရာ ပုံပြင်အရ ရှေးရှေး က မြို လူမျိုးသည် သေဆုံးသူများကို သေဆုံးသည် ဟု မဆိုပေ၊ လူတစ်ဦးသည် ခန္ဒာကိုယ်လဲ သည်ဟု သာခေါ်ပြီး ၇ ရက် တစ်ပတ်ဆိုလျှင် ပြန်လာသည် ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းပုံပြင်တွင် ဤသို့ ဆိုပါ သည် တစ်နေ့တွင် ဆွေးမ ၏ယောက္ခထီး က မသေဆုံးခင် ဆွေးမ ကို မှာထားသည်(၇)ရက်တစ်ပတ်ပြည့် လျှင်ပြန်လာမည်အရုပ်ဆိုးမည်ဖြစ်သည့် အတွက်ရေနွေးအိုး တည်ထားပါဟုမှာထားအပြီး သေ ဆုံးသွားသည်။ ဆွေးမသည် ယောက္ခထီးမှာထားသည် အတိုင်း (၇) ရက်ကို စောင့်နေ၍ (၇) ရက်ပြည့်ညနေပိုင်း မီးဖို မှ ထွက်လာပြီး ငါ့ဆွေး မ ငါပြန်လာပြီ ရေချိုး ပေးပါဦး လို့ ပြောလာသည်ကို ကြား သည် နှင့် လှမ်းကြည့် ရာ .ဆွေးမသည် .တစ်ခါတည်းထိပ်လန့်ပြီး ယောက္ခထီးမဟုတ်ဘူး သရဲ ဟု ဆိုကာ မီးဖိုက ပြာဖြင့် ပစ်ပေါက်လိုက်သည်။ ထိုအခါ အဖိုးအို သည် ဤသို့ မှာကြားသည် လူသားသည် သေဆုံးပြီးလျှင် ပြန်လာမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြော ပြီး ပြန်သွားလေ၏ ဟု ဆိုသည်။ ထိုအျိန်မှစ၍ ယနေ့တိုင်လူသားသည် သေဆုံးပြီးလျှင် ပြန်မလာတော့ သည် ဟု ယူဆကြလေသည်။ == ကိုးကား == <ref>ထွန်းရွှေခိုင်(စစ်တွေကောလိပ်)၊ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်း မြို့တော်များ၊ စာ - ၁၄၁</ref><references /> === အခြားဖတ်နိုင်သောလင်ခ့် === https://en.wikipedia.org/wiki/Mru_people === ပြင်ပလင်ခ့် === http://www.jmaministries.org/reaching-mru.html Reaching Mru people in Myanmar. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mru,_The Banglapedia, National Encyclopedia of Bangladesh. https://www.rufford.org/files/8744-1%20Detailed%20Final%20Report.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025085047/https://www.rufford.org/files/8744-1%20Detailed%20Final%20Report.pdf |date=25 October 2020 }} Status and impact of traditional forest fauna harvesting by the Mro tribe in the hill forests of Bangladesh: Policy implications for biodiversity conservation.{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:လူမျိုးအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးစု]] b07ox9lyhuzxv60l13gdfb4diqlzaom 1045277 1045276 2026-07-30T15:11:42Z Dr Lotus Black 31011 "[[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည်: expert need ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ)) 1045276 wikitext text/x-wiki {{expert needed}} {{အငြင်းပွားဖွယ်}} {{Infobox ethnic group|group=Mro|native_name=မြိုလူမျိုး|flag={{flag|Myanmar}}, {{flag|Bangladesh}},{{flag|India}}|flag_caption=|image=File:Mro men from Bandarban.jpg|image_caption=မြိုအမျိုးသားတီးဝိုင်းပုံ|caption=မြိုလူမျိုး|total=၁၂၀,၀၀၀|total1=|population=၁၂၀,၀၀၀|popplace=မြန်မာ၊ ဘဂ်လားဒေရှ့်|regions=|languages=[[မြိုလူမျိုးဘာသာစကား| မြိုဘာသာစကား ]] [ဒေသိယစကား မရူ ၊ မြုံ၊ မြုန်၊ တောင်မရူ၊ တောင်မြို၊ မြူ၊ မြိုစာ၊ မြူစာ၊ မရူဆာ]|religions=[[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]] [[ကရာမာ ဘာသာ]] [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဒဘာသာ]] [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]|related_groups=[[ချင်းလူမျိုး ]]|total_year=၂၀၂၀|region1=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|region2=[[စစ်တကောင်းခရိုင်]] ၊ [[ဘင်ဒါန်ဘင်]]|region3=[[ချင်းပြည်နယ်]] ၊ [[ချင်းလက်ဝ]]|region4=[[အိန္ဒိယ]] ၊[[ဘဂ်ါဒေသ]]|region5=[[မီဇိုရမ်းပြည်နယ်]] ၊ [[လောင်ကလာမ်]]}} [[တိဗက်-မြန်မာ|တိဗက်- မြန်မာ]] အစုမှ ချ[[င်း]]အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများအနက် [[ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး]]တို့သည် စစ်တွေခရိုင် ဘူးသီးတောင် ဒေသနှင့် ယခင် ရခိုင်တောင်တန်းဒေသ၊ ယခု ချင်းဝိသေသတိုင်း ပီးချောင်း၊ မီးချောင်း တလျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် အရှေ့ပါကစ္စတန် ပြည်၊ [[စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသ|စစ်တကောင်း တောင်တန်း]]၊ ဗိုလ်မင်းထောင် တောင်တန်းနယ် အစွန်အဖျားတွင်လည်း မြိုလူမျုတို့ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ် သန်းကောင် စာရင်းအရ မြိုလူမျိုးတို့၏ ဦးရေမှာ ၁၃,၇၆၆ ခန့်ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် မြို့ကြီးပြကြီးနှင့်မနီး၊ တောတောင် ချောင်းမြောင်း ထူထပ်သော အရပ် များတွင် ရှေးဓလေ့အတိုင်း တောင်ယာပဲခင်း လုပ်ကိုင်စားသောက်လျက် ရှိကြသည်။ ယောက်ျားတို့မှာ အနံ တဝါးလောက် အပြာရောင် အဝတ် ရှည် ကို ခါးတောင်ကျိုက်၍ ဝတ်ကြပြီးလျှင်၊ မိန်းမများမှာ အင်္ကျီဝတ်ကြရိုး ထုံးစံမရှိဘဲ၊ နက်ပြာရောင် အဝတ်စ အနံတထွာလောက်ကို ဒူးဆစ်အထိ ဆီး စပ်အောက် ရှော၍ ပတ်ရစ်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုအဝတ်စ ခါးတွင် မြဲနေစေရန် ပုတီးစေ့လုံးကြီးများ သီထားသော ကြိုးများဖြင့် ရစ်ပတ်စည်း နှောင် ၍သော်လည်း ထားတတ်၏။ သို့မဟုတ် ကြေးနီခွေများကိုသော်လည်း စွပ်ထားတတ်၏။ ရိုးသားစွာ နေထိုင်လေ့ရှိသည်။ လူအိုလူမင်းများကို လုပ်ကို င် ကျွေးမွေးမည့် သားသမီးမရှိလျှင် ကာလသားများသည် စု၍ အပိုသက်သက် တောင်ယာလုပ်ပြီးလျှင် ဝမ်းစာထည့်ပေးကြ၏။ ခေါင်းကိုက်၊ ဝမ်းနာ၊ ဖျားနာခြင်းမှစ၍ နတ်ဖမ်းစားသည်ဟု အယူရှိပြီးလျှင် ကျွဲနွားဝက်တို့ကို သတ်၍ နတ်တင်လေ့ရှိသည်။ တောင်ပေါ် ယာခင်းတွင် မျိုးကြဲခါနီး၌ ကြက် ကို အကောင်များစွာ သတ်၍၊ ကြက်သွေးဖြင့် ယာခင်းကို ပက်ဖျန်းကာ ယာခင်းကောင်းစေရန်လည်း နတ်တင်လေ့ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် တချိန် က ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းဧကရာဇ်များအဖြစ် နန်းတက်၍ “မြို” မင်းဆက် နှစ်ဆက်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုသို့ [[မြိုမင်းဆက်]] နန်းတက် ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုနှစ်အထိ ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။ဤသို့မြိုမင်းဆက်နှစ်ဆက်ထူထောင်ခဲ့ဖူသော မြိုလူမျိုးတို့မှာ ယခု အခါ မထင်မရှားသော လူမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိကာ၊ အခြား မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဘွားတို့ကပင် မြိုလူမျိုးတို့အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၉) အပိုင်း (ခ) စာ-၄၂၅-၄၂၆။</ref>ဤ ဆောင်းပါးတွင်ဖော်ပြသည့်မြိုလူမျိုးများဆိုရာတွင် ရခိုင်လူမျိုးတို့က မြို(mro) ဟုလည်းကောင်း၊ မီဇိုးချင်းတို့က မီရီယား (Miria) ဟုလည်းကောင်း၊ ခူမီးချင်းတို့က လောင်ဟူး(Lawnghu) ဟုလည်းကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှခမီတို့က ဒါက်(Dak) ဟုခေါ်ဆို သောလူမျိုးများဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလီတို့က မူရုန်,မြုံ(Murung) ဟုလည်းကောင်းခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် မရူ၊ မရူစား (Mru, Mrucha) အဖြစ်ခေါ်ကာ စာပေရေး သားရာတွင်လည်း မြို နှင့် [[မြူလူမျိုး|မြူ]] (Mro and Mru) နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့်အသုံးပြုရေးသားသည့် လူမျိုးများကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်မီးချောင်းနှင့် ရခိုင်ပြည် နယ်အတွင်းမှ အခြားလူမျိုးများနှင့်ကွဲပြား စွာ သိနိုင်ပေသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ် လူဦးရေနှင့်အိမ်ထောင်စုသန်ခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာ၌ ကုတ်နံပါတ်တွင် (၇၀၆) အဖြစ်ဖော်ပြထားသော မြိုတိုင်း ရင်းသားလူမျိုးစုဖြစ်သည်။ == ပထဝီနယ်မြေ == မြို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ဆိုသည်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု များဖြစ်သည့် [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]၊ [[ခမီလူမျိုး|ခမီ]]၊ [[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]]၊ [[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]]၊ မြို(မရူ)၊ သက် ဟုဆိုခါ လူမျိုးစု ၇ စုတွင်ပါ ရှိသည်။ ယခုအခါတွင် [[မောင်တောခရိုင်]]၊ [[မေယုတောင်တန်း]]၊ [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]၊ စိုင်းဒင်([[စိုင်းတင် ရေတံခွန်|စိုင်းဒင်ရေတံခွန်]])ချောင်းဖျား အထက်ပိုင်းတွင်အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] ၊စမ်းပတီးချောင်းတစ်လျှောက်၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] နှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]] ချင်းလက်ဝတွင် အနည်းငယ် ပျံ့ နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ နေထိုင်ရာဒေသ ပျံ့နှံ့ သွားပုံ ကို သမိုင်း၊ နုတ်ရာဇဝင် မှတ်တမ်းများအရ ဤသို့ ဆိုသည် လွန်ခဲ့ သောနှစ်ပေါင်းထောင်ကျော်ခန့်က[[မဇ္ဈိမဒေသ]]တစ်နေရာတွင် ကုသဝတီပြည်ရှိလေသည် ။ ထိုပြည်တွင် ဝါရဓမ္မတူအမည်ရှိ ဘုရင်အုပ်ချုပ်စိုးစံလေ၏။ အခြားမင်းသားတစ်ပါးသည် ဝါရဓမ္မတူမင်းအား စစ်သည်ဗိုလ်ပါများစွာဖြင့် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် လေရာ အရေးနိမ့်ပြီး မင်းညီမင်းသားဆွေတော်မျိုးတော်အပေါင်းတို့ ကစဥ့်ကရဲပြိုကွဲ၍ အသက်ဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန်ခြေဦးတည်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြရသည်။ ကုသဝတီပြည့်ရှင် ဘုရင် ဝါ ရဓမ္မတူ၏ သားတော် ခွာဇုပုတိမင်းသားသည် အပေါင်းအဖော်နောက်လိုက် တစ်သောင်းခန့်နှင့် အာသမ်နယ်ဘက် တွင် အချိန်အတော်ကြာရပ်နား၍ မိမိတို့၏ ဘဝတစ်သက်သာအတွက် အခြေစိုက် နေ ထိုင်ရန် စီစဉ်ကြသည်ဟု ဆို၏။ သို့ရာတွင် အာသမ်ဘုရင်သည် ခွာဇုပုတိမင်းသားခြောက်လ၊ တစ်နှစ်စသည်ဖြင့်လောက်သာ ခေတ္တ ခိုလှုံရန် ခွင့်ပြုသည်။ အမြဲ တမ်းအခြေစိုက်နေထိုင်ရန် ခွင့်မပြုပေ။ ထို့ကြောင့်ခွာဇုပတိတို့အုပ်စုသည် အာသမ်နယ်ဘက်မှ ကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဘက်သို့ တရွေ့ရွေ့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည်။ ထိုတစ်သောင်းခန့်သော လူအုပ်စုသည် အရှည်ကြာမြင့်စွာစခန်းချနေထိုင်မည့်နေရာတွင် တစ်စုတစ်စည်းတည်းနေထိုင်ကြကာ အကာအရံ ခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ပြုလုပ်နေထိုင်ကြသည်။ ထိုခုနှစ်ထပ်သော ခြံဝိုင်း၊ ခြံစည်းရိုးများမှာ ဝါးလုံးကြီးများဖြင့် ထူထပ်စွာ ဆောက်လုပ်ထားသော ခံတပ်ကြီး သဖွယ်ခိုင်လုံသည့် အကာအရံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု [[သမိုင်း]]ကဆိုသည်။ ခြံစည်းရိုးထိုးကြပုံမှာ အမြင့်(၈)တောင် ရှိပြီး အပေါ်ထက်မှာ အချွန်၊ ဝါးခြမ်းပြား အစိတ်ကို အဖျား၊အရင်း အချွန်ထားကာ၊အချွန် သည်အပြင်ဘက် ဟ ပြီး ခြံစည်းရိုးဝိုင်းကြီးကို ကာရံထိုးပါသည်။ ထိုခေတ်ကာလသည် တိုင်းပြည်မငြိမ်မသက်ဖြစ်နေရကား ဘုရင်စနစ် သူရဲကောင်းစနစ် ကျင်းသုံးကာ တစ်ပါးနှင့် တစ်ပါး တိုင်းပြည် နေရာလုနေကြသည် ဟုမှတ်ယူနိုင်သည်။ တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး စစ်တိုက်သည်ကို မြိုဘာသာစကားဖြင့်(ဟိယာရို့)ဟုခေါ်ပါသည်။ မြိုလူမျိုးကို စစ်လာတိုက်သည့် စစ်အမည်မှာ (Hὓm Pok Hie-ဟုန်မ် ပေါက်ဟိယာ၊ Maih Bown Hie-မာမ် ဘင်န်ဟိယာ) ဟူ၍ဖြစ်သည်။ မြိုလူမျိုးတို့၏ စစ်အမည်သည် (Hoi Kong Hie-ဟွေခေါင်ဟိယာ)ဟုခေါ်သည်။ (Hὓm Pok Hie –ဟုန်မ်ပေါက်ဟိယာ) စစ်ရန် ကြောင့် မြို လူမျိုးသူရဲကောင်း ဖြစ်သည့် (ထင်းလောင်း-ဟိယာရန့်) သည်အသတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိသမျှသော လူတို့မှာ ထိုခြံစည်းရိုးဝိုင်းတွင်သာ နေကြရ၍ ဝင်ပေါက်တစ်ပေါက် နှင့် ထွက် ပေါက်တစ်ပေါက်သာရှိလေသည်။ ဤခြံစည်းရိုးဝိုင်းကြီးထဲတွင် နေကြသောသူများအနက် မိမိသဘောအလျောက်ဘုရင်မှတစ်ပါး မည်သူမျှ ထွက်၍ သီးခြားရပ်ရွာအိုးအိမ်တည်ဆောက်၍ မနေကြရဘဲ၊ ခြံဝိုင်းကြီးထဲမှာပင် အချိန်အကန့်အသတ်မရှိ နေကြရပေသည်။ ထိုသို့ ခြံဝိုင်းကြီးထဲတွင် နေထိုင်ကြရသော သူများကို ယင်းတို့ဘာသာစကားဖြင့် မရုပ်နေဘရီးကအဲဒတ်ဟုခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ဤ တစ်သောင်းမျှသော လူစုလူဝေးကြီးတစ်ခုလုံး၏ စားသောက်သွားလာနေထိုင်မှု ကိစ္စ မှာ အလွန်ကြီးကျယ်သောကြောင့် စစ်ပြေးချိန်မှတစ်ပါး အမြဲတမ်းတစ်သမတ်တည်း တစ်သောင်း လုံးစုဝေး၍ နေထိုင်ရေးမှာ မလွယ်ကူတော့ပေ ။ အုပ်ချုပ်သူဘုရင်အနေဖြင့်လည်း ထိုသူတို့၏ ရိက္ခာဖုံလုံရေးတာဝန်ကိုယူရသည်မှာမသေးငယ်လှပေ။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်သည် မိမိအုပ်စုကြီးအားကစ္ဆပနဒီ မြစ်ဖျား အရပ်ရှိ စိမ်းလန်းစိုပြည်၍ အသီးအနံ ဖြစ်ထွန်းမည့်နေရာ ဒေသအသီးသီးသို့ ခြံဝိုင်းကြီးမှ ခွဲထွက်စေပြီး နေရာသီးခြားပြုကာ နေထိုင်ခွင့်ပေးလေသည်။ ဘုရင်၏ အမိန့်တော်အရခြံစည်းရိုးအတွင်းမှ သီး ခြားအုပ်စုခွဲအဖြစ် နေထိုင်ရန်ထွက်လာသူကို မရူ မရုပ်ဟူသော အခေါ်မှ မရို ဟု ပြောင်းလဲ လာခဲ့ပေသည်။ ''မရို'' ဟူသော အသုံးအနှုန်းမျသည် ယခုအခါ တွင် မြို ဟူ၍ ပြောင်းလဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ မြို တို့သည် ဥဒလင်း၊ မီးချောင်း၊ကလပ်ချောင်း၊ စသည့် ဒေသများတွင် အုပ်စုခွဲကာ နေထိုင်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် မြို သို့မဟုတ် ခြံစည်းရိုးအတွင်းမှ လူသားများသည် အာသမ်နယ်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် ရခိုပြည်နယ်၊ ကဇ္ဈပနဒီ မြစ်ဝှမ်းဒေသ၌ အထင်အရှားရှိနေပြီး ဖြစ်ကြောင်း ပါးစပ်ရာဇဝင် များအရလေ့လာ သိရှိရပေသည်။။ အနောက်မဇ္ဈိမမှ စစ် ဘေးဒဏ်ကြောင့် မြို တို့သည် [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာ]]တောင်ခြေများကို ဖြတ်ကျော်လျက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ရှေးဘိုးဘေး၊ ဘီဘင်တို့၏ နှုတ်ဆင့်ကမ်းစကားအရလည်းကောင်း၊ မြို ဘာသာ စကား၊ တေးလင်္ကာပုံပြင်၊ ဝတ္ထုအရလည်းကောင်း သိရသည်။ တိဗက်မှတစ်ဆင့် အာသံ၊ မဏိပူရသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး နောက်တစ်ဖန် ယင်း [[အာသံပြည်နယ်|အာသံ]]၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]]မှ တစ်ဆင့် ခြေဦးတည့်ရာသွားကြပြန်ရာ ယခု ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့၊ အရှေ့ဘက် (၁၀) မိုင်ကျော်ခန့်အကွာ မြို ဘာသာစကားဖြင့် ကိမ္မာ ခေါ်ဆိုသည့် [[ကျောက်ပန်းတောင်]]နှင့် နီလာပန်းတောင်သို့ ရောက်ရှိ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ ကြ သည်။ တဖန် ၁၄ ရာစု နှင့် ၁၇ရာစုကြားကာလတွင် မြို လူမျိုးများကို ခူမီး လူမျိုးတို့က တိုက်ခိုက်၍ လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု လည်းကောင်း စစ်တကောင်းတောင်တန်း ‌‌‌‌‌ဒေသ ဘန်ဒရာဘင်([[Bandarban]] )၊ အိန္ဒိယနယ်စပ် ဘဂ်ါ (Bengal ) နှင့် အရှေ့ ပါကီစတန် အထိ ပျံ့ နှံ့ ရောက်ရှိသည်။ ယခုတိုင် ၎င်း နေရာများတွင်နေထိုင်ကြသည်။ အချို့ တို့သည် ပီချောင်း၊ မီးချောင်း၊ [[ကုလားတန်မြစ်|ကုလာတန်မြစ်]]ကြော မှ ယင်းမှတစ်ဆင့် အချို့သည် [[ကစ္ဆပနဒီ]](ကုလားတန်မြစ်)၏ အထက်အောက်နှင့် လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့စွာ ဆင်းသက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးလူကြီး သူမတို့၏ ပြောစကားအရ မြို သည် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ရန်မှလည်းကောင်း၊ ဟိယာဟုခေါ်သော စစ်ရန်မှလည်းကောင်း ကာကွယ်ရန် ခြံစည်းရိုးခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ကာရံလျက် နေထိုင်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ ယင်းသို့ ခြံစည်းရိုးခုနှစ်ထပ်ဖြင့် ကျားရဲ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘေးရန်မှ ကာကွယ်နေထိုင်ခြင်းကို ရှေးပညာရှိများက [[မြိုဘာသာစကား|မြို ဘာသာစကား]]၊ ခြံစည်းရိုး အခေါ်အဝေါ် မြို ကို အခြေပြုပြီး ခြံစည်းရိုးအတွင်းနေထိုင်လူ(လူမျိုး) မြိုလူမျိုးဟု သမိုင်းမှတ် တမ်း များ တင်ခဲ့ကြသည်။<ref>.မယ်ယုတောင်စွယ်ကြားမှ သွေးချင်းမောင်မယ်များ(သျှင်ထွေးယဉ်)<br /></ref> == သမိုင်း == မြိုးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ' ရခိုင်ဒေသသို့စတင်အခြေချမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ရခိုင်သမိုင်းများတွင် လည်းခြေ ရာကောက်ယူနိုင်သည်။ ကစၦပန ဒီမြစ် ဝှမ်းဒေသသို့ ရခိုင်လူမျိုးများ မြောက်ဘက်မှ ဝင် ရောက်လာရာ မြိုတို့သည် အဆိုပါဒေသတွင်ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ပထမဓညဝတီကို တည် ထောင်ကာ ရခိုင်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော သူရဲကောင်း မရယုမင်း သည် "မြို"အကြီး အကဲတစ်ဦး ၏သမီး မပိန်နှင့် လက်ထပ်ထိမ်း မြား ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် "မြို"လူမျိုးတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုစဉ်က ကစၦပနဒီ မြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက် မင်းမှုဆိုး သွမ်းနေကြသော ဘီလူးများကို တိုက် ခိုက် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ရခိုင် သမိုင်းများက ဆိုသည်။<ref>ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း(ပထမတွဲ)(စာ ၉၃-၉၆)(စာ ၁၂၂-၁၃၅).</ref> ထိုအ ကြောင်းကို အဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ်(၆) တွင် 'မာရယုလျှင်၊ ဘဖြူမြိုထီး၊ သင်းကြီးအောင်လာ၊ သည်းချာဒေဝီ၊ သမီးဘီနှင့် ယှဉ်မှီတကွ' ဟူ၍ စပ် ဆိုထားသည် ရခိုင်မဟာမုနိဘုရားသမိုင်းစာအုပ်တွင် 'မာရယုသည် စွမ်း ရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ မြိုလူမျိုးခေါင်းဆောင်ရအောင်လာ၏ သမီးနှင့်လက် ထပ်သည်' ဟုဖော်ပြထားသည် ။<ref>History of Burma ,1883,pg,43,45<br /></ref>ဤ အဖြစ်အပျက်ကို နှောင်း ပိုင်းသုတေသီတို့က ခရစ်နှစ်အဖြစ် နန်းစဉ် နန်းဆက် သမိုင်းပြု၍ ဖော်ပြရာ ဘီစီ-၃၃၂၅ သည် မာရယု၏ နန်းတက်နှစ်ပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ရခိုင် သမိုင်းဦး ကာလကပင် ရခိုင် ပြည်နယ်၌ "မြို"တိုင်းရင်းသားတို့ရှိနှင့်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယေဘုယျ မှတ်ချက် ယူနိုင်သည်။ မြိုတို့သည် ရခိုင်နှင့်အတူ တကွ နေထိုင်လာခဲ့ကြရာ ဝေသာလီခေတ်ကုန်ခါနီးတွင် မြို လူမျိုးသုံး ဦးဘုရင် ဖြစ်လာ ခဲ့သော သမိုင်းကြောင်းသည် ရခိုင်ရာဇဝင်တွင် ထင်ရှားခဲ့ပါ သည။ ဝေသာလီကျောက် လှေကားခေတ်တွင် စူဠစန္ဒားမင်းနတ်ရွာစံပြီးနောက် မင်းဆက်ပြတ်ခဲ့ရာ စန္ဒာဒေဝီမိဘုရားသည် ဘုရင်ကြီးမှာ ခဲ့အတိုင်း မိမိလက်စွပ်ဖြင့်တန်သူကို ရှာဖွေခဲ့ရာ မတွေ့ရ၍ချောင်းဖျား၊မြောင်းဖျား၊တောတောင်အနှံ့အပြားရှာ ဖွေစေသည်။ ထိုအခါအဆင်း၊ခွန်အား၊စွမ်း အားဖြင့်ပြည့်စုံသောမြိုလူမျိုးသုံးဦးဖြစ်သည့် အမြတူ၊ အမြကူ၊ပဲဖြူ တို့နှင့် လက်စွပ်တန်သည်ဖြစ်၍ဝေသာလီမြိ့တော်သို့ခေါ်ယူခဲ့သည်။ <ref>Mro-cha''-A hub for Mru Indigenous people promoting the'' Mru ''Retaning their Ethnicity,pg,24''</ref>ယင်း နောက်အစ်ကိုကြီး အမြကူကို အိမ်ရှေ့အရာအပ်နှင်းကာ သားဖြစ်သူပဲဖြူကို မြောက်ဦးမြို့အားစားစေသည်။ ထိုအကြောင်းကို ရခိုင်မင်း သမီး ဧချင်းအပိုဒ်(၁၄)တွင် 'မြိုတွင် ထင်ရှား၊ သင်းကြီးသားလျှင်၊ ရည်သွားလုံးရပ်၊ စည်းကြပ်ကျစ်ကြော၊ ချောမောဆင်းရောင်၊ ညီနောင်သားဘ သုံးယောက်ရ၍၊ အစတည်တုံ၊ အမြတူနှင့်၊ တူစုံသားမောင်၊ထီးနန်းဆောင်၍ နောင်တလစ်မှု၊ သားပဲဖြူနှင့်၊ ရိပ်ဖြူဆောင်းချုပ်၊ ပြည်ရွာအုပ်လျက်' ဟုမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။[၆] ပဲဖြူမင်း မြောက်ဦးမြို့တည်၍နေစဉ် မြောက်ဘက်မှ မွန်ဂိုလီယံများ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်၍ပျက်စီးသည်ကို 'တုံလှုပ်မစွမ်း၊ ခဲ့ယိုယွင်းတွင် ရှမ်းလိမ်းဘုန်းရှင်၊ သိုခင်ဘွားကြီး၊ တောင်ရိုးစီး၍ဖျက်ဆီးလေသော၊ တို့ရွာတစ်ကြိမ်၊ မင်းမဲ့တိမ်သည်' ဟူ၍ ရခိုင် မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ်(၁၄)၌ပင်ဖော်ပြထားသည်။ ရခိုင်ဘုရင်ကောလိယမင်း၏သားတော်ဿရာဇာလက်ထက်တွင်ပျောက်ဆုံးနေသော မဟာ မြတ်မုနိရုပ်ပွားတော်ကြီးအား အမတ်ကြီးလကျၤာကို ဆုလာဘ်ပေး၍ ရှာဖွေစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင်ချောင်းဖျား၊ မြောင်းဖျား၊ တောနားတောင်နားတွင် နေထိုင်စားသောက်ကြသော မြိုလူမျိုးရ ဟောင်လာနှင့် အပေါင်လာညီအစ်ကို နှစ်ဦး၏ အကူအညီ လမ်း ညွန်မှုဖြင့် [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမြတ်မုနိ]] ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ချောင်းဖျားငယ်တစ်ခုတွင် လည်တော်တိုင် မြေဖုံး၍ တွေ့ရသည် ဟုဆိုသည်။<ref>ဓညဝတီရာဇဝင်သစ်ကျမ်း(ပဌတွဲ)၊၁၃၁၆-ခုနှစ်၊စာမျက်နှာ-၁၃၁။</ref> ယင်းအကြောင်းကို ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းအပိုဒ်(၁၉)တွင် 'ကောလိယမင်း၊ အ ရင်းသည်းခြာ၊ ဿရာလျှင်၊ မဟာမုနိ၊ ရှိသည့်အကြောင်း၊ ပေါင်လောင်မြို့ထီး၊ သင်းကြီးညွန်ပြ'ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ သို့ဖြစ်၍ ရခိုင်သမိုင်းများ၏ အဆိုအရ တစ်နည်းနည်းဖြင့် ရခိုင်ဒေသသို့ ရောက် ရှိခဲ့မည် ဖြစ်သော "မြို"တိုင်းရင်းသားများသည် ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်း ကစ္ဆပနဒီ နှင့် လေးမြို့မြစ် ဝှမ်းသို့ တစ်သုတ် ပြီးတစ်သုတ် အခြေချခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ထိုကစ္စပနဒီနှင့်လေးမြို့မြစ်ဝှမ်းသို့ အခြေချလာပုံနှင့်ပတ်သက်၍ ဤသို့ဆိုသည် BC-၃၃၀၀ ကျော်က အဆိုပါ မြိုလူမျိုးများသည် အိန္ဒိယတောင် တန်းအရပ်ဒေသနှင့်တရုတ်ပြည် ယူနန်အရပ်ဒေသတွင်နေထိုင်ခဲ့လေ၏။ ထိုအရပ်ဒေသမှ တစ်ဆင့် ကစ္စပနဒီ (မြိုဘာသာခေါ်ယာမ်မာစေ) လေးမြို့မြစ် နှင့်ကုလာတန်မြစ် ဝှမ်းပီချောင်း၊ မီးချောင်း အရပ်ဒေသ၌အခြေချ လာရာထိုအရပ်၌ပင်ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရင်းနှီးစွာနေထိုင်ရင်း ရခိုင် မင်းဆက်သုံးဆက်မျှ အုပ်စိုးခဲ့ကြသည်။" ၁၉၄၃၊ စစ်အတွင်းကမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ဆင်းလား မြို့တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံလက်စွဲစာအုပ်တွင် ချင်းအမျိုးအနွယ်ဝင် 'မြို'တိုင်းရင်းသားတို့ မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပုံနှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြခဲ့ပသည်။ တိဗက်-မြန်မာ မျိုးနွယ်အုပ်စုသည် သုံးစုခွဲ၍ လမ်းကြောင်းဖြင့်တောင်ဘက်သို့ ဆင်းလာခဲ့ရာ ဧရာဝတီ မြစ်ဖျား ခံရာ အရပ်ဒေသများမှဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာမှချင်းအမျိုးသား တို့သည် အနောက်ဘက် တောင်တန်းများသို့ တက်ခဲ့ကြလေသည်။ ဆင်းသက်လာသောသုံးစု အနက်အများစုတွင် မြန်မာနှင့် ရှေး မြန်မာများပါဝင်သည်။ တောင်ဘက်သို့ဆက်၍ ဆင်းသက်လာရင်း လမ်း တစ်လျှောက်တွင် အချို့က အတည်တကျစွဲမြဲနေထိုင်ရစ်ကြရာ မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်းနေ မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သွားကြသည်။ ရခိုင် ရိုးမတောင်တန်းများ၌ နေကြသော ချင်း၊ ဒိုင်းနက်၊ မြို၊ တောင်သား၊ ခမီးတို့သည်လည်း တိဗက်မြန်မာအုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသည်။ ချင်း၊ ကချင်နှင့် မျိုးနွယ်ချင်းဆက်စပ်သော နာဂတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ဘက် တောင်တန်းများ၊ ဟူးကောင်းတောင်ကြားနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်အနောက်ဘက်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်ဟုရေးသားထားသည်။ ထို့အပြင် ရခိုင်ရာဇဝင်ကျမ်းများဖြစ်ကြသည့် ရခိုင်မဟာရာ ဇဝင်တော်ကြီး ဓညဝတီရာဇဝင်သစ် မရယုနှင့် ဗေဒါရှင်းတမ်း စသည့်ကျမ်းကန်များတွင်လည်းကောင်း၊တချို့သောစာအုပ်စာပေများတွင်လည်းကောင်း၊ မြိုလူမျိုးကိုရေးသားကြရာတွင်[[မြိုဟူသောဝေါဟာရ]] အပြင် မြိုဟူ၍လည်းကောင်း မြုန်"ဟူ၍လည်းကောင်း "မြို့"ဟူ၍လည်းကောင်း မှုကွဲစာလုံးပေါင်းဖြင့်ရေးသားထားသည်။ မြို၊ မြုန်၊ မြုမ်၊ မြူ၊ မြို့ဟူသော အရေးအသားသည် "မြို"လူမျိုးတစ်မျိုးကိုပင်ရေးသားထားဟုမှတ်ယူနိုင်သည်။ အိန္ဒိယလူမျိုးများက မြိုလူမျိုးများကို "မြုံဂျာ"ဟုခေါ်ဝေါ်နေကြသည်။ မှုလ "မြူ" "မရု"စကားလုံးကို ရခိုင် တိုင်းရင်းသားတို့က "မြို" ဟုခေါ်ပြီး ဗမာတိုင်းရင်းသား တို့ကမှု "မြို"ကို "မျို"အသံထွက်သည်။<ref>Morternal Morbidity and Mortality among Indigenous People in Bangladesh: A study of the Mru Community, pg,18,32<br /></ref> မြို လူမျိုးကို တစ်ခြားတိုင်းသားများက သူ့လျာသံနှင့်မည်သို့ပင်ခေါ်စေကာမှု မိမိကိုယ်ကို "မြူ""မရု"ဟု ယနေ့တိုင်ခေါ်ဝေါ် ကြသည်။ မြိုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမှာ မှုလ "မြူ"နာမည် <ref>A Politics of Nudity: Photographs of the‘Naked Mru’ of BangladeshWILLEM VAN SCHENDEL<nowiki/>https://pure.uva.nl/ws/files/3501618/153275_201292.pdf</ref>ရှိသလို ရခိုင်လူမျိုး၊ [[ဗမာလူမျိုး]] စသည့်တိုင်းရင်းတို့မှာလည်း"Burma ဘာမာ"ဟုတွေ့ရပြီး၊ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့မှာလည်း"Arakan အာရကန်"ဟုတွေ့ရသည်။ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် "မြူ"ဟူ၍အပြင် "မြိုစာ Mro-cha"ဟူ၍၊ မရိုစာ Mo-roo-sa ဟူ၍လည်းခေါ်ပါသည်။ <ref>Francis Buchanan in Southeast Bengal (1798) ,P.65.</ref>"မြူ"အသုံးနုန်း သည် အများဆိုင် 'နာမ်'ကိုလည်းသုံးပါသည်"မြိုစာ"အသုံးနုန်းသည်မိမိကိုယ် ကိုယ်စားပြုပါသည်။ ထို့အပြင် "မရိုစာ Mro-cha"ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "မရုစာ Mru- chaဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်ဆို သည်။ [[လူသား|လူ]]၊ [[လူသား]]ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ဘာသာစကား == မြိုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများသည် ယခင် ယခင် ကဆိုလျှင် နတ်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ ဘုရား (သုံး)ပါး ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြောင်း THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOL. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon, စာမျက်နှာ -၄၂၅ တွင် ဤသို့ ဖော်ပြသည် "They have Three gods , Too-ra-ee, the the father, Tsoon-toon, the nat of the hills and Oo-rengs, the nat of the streams" by (Sir, Arthur Phayre)" ယင်းတို့မှာ ဘုရား သုံးပါး ရှိသည် ထူရိုင်းဘုရား -Too-ra-ee , ဆုန်တောမ်း နတ်-Tsoon-toon,နှင့် အော်နှာမ့်နတ် - Oo-rengs ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ မြိုတို့ ဘာသာစကားဖြင့် စက်ြာဝဌာ တစ်ခုလုံးကို အုပ်စိုးသော ဘုရား ကို "ထူရိုင်း"(သို့)"ထိုရိုင်း" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ တောင် စောင့်နတ် ကို ကား " "ဆုန်တောင်မ့်" (သို့) "ဆုန်နှာမ့်" ဟုခေါ်၍ ချောင်းစောင့်နတ် ကိုမူ "အော်နှာမ့်" ဟုခေါ်ဆိုသည်။ "ထူရိုင်း "ဘုရားသည် ဘုရားတကာတို့ထက် ကြီးမားသည် ကောင်းကင်ဘုံမှာ နေသည်ဟု ယုံ ကြည်ကြသည်။ "ဆုန်တောမ်း" (သို့) "ဆုန်နှာမ့်" နတ်ဘုရားသည် ကုန်းမြေကို အုပ်စိုး၍ ကုန်းမြေရှိသမျှအရပ်ရပ်တွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ "အော်နှာမ့်" နတ် ဘုရားသည် [[မြစ်]]၊ချောင်း၊ [[အင်း(အိုင်)|အင်းအိုင်]]၊ ပင်လယ်သမုတ္တရာ တို့ကို အုပ်စိုး၍ ရေရှိသော အရပ်ရပ်တွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ တဖန် ၁-၁၁-၁၉၇၀-ခုနှစ် ထုတ် ရှုဒေါင့်ဂျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅) တွင်ပါရှိသော ဆောင်းပါး တွင်လည်း မြိုတို့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုအကြောင်းကို " လောကတခုလုံး၌ ရှိသော စုန်းနတ်များကို အုပ်ချုပ်သည့် "ထိုရိုင်း" အမည်ရှိနတ်မင်းကြီးသည် ကောင်းကင်ဘုံတွင်နေသည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။ ပြီးနောက် မှ ဗုဒ္ဒဘာသာ ​ထွန်းကားလားလာပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဒဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်လာကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ် မှ မြို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဘာသာ ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု ကို လေ့ လာကြည့်သော် [[နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု]] [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဒဘာသာ]] [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] [[မြိုကရာမာ ဘာသာ]] [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူဘာသာ-]] စသည်တို့ကို နေရာဒေသ အပေါ် မှုတည်ပြီး ကိုးကွယ် ယုံကြည်ပါသည်။ ဗုဒ္ဒဘာသာ သာသနာ ရောက်သည့်ဒေသတွင် ဗုဒ္ဒဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာ သာသနာထိုးဖောက်သည့်ဒေသတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြသည်။ ကရာမာ ဘာသာ ပေါ်ပေါက်လာချိန်မှာ ကရာမာ ဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဟိန္ဒူ ဒေသတွင် နေ ထိုင်သူများသည် ဟိန္ဒူဘာသာ ကို ကိုး ကွယ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဘယ်ဘာသာ ရပ်မှမရာက်သည့်တောတောင် အရပ်ဒေသ တွင်ကား စုန်း၊နတ်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြသည်။ ဟိန္ဒူဘာသာ ကိုး ကွယ် ယုံ ကြည် သူများသည် အိန္ဒိယ အရပ်ဒေသ တွင်နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။ လောကတစ်ခုလုံး၌ရှိသော စုန်း၊နတ်များ ကို အုပ်ချုပ်သည့် "ထိုရိုင်း"အမည်ရှိ နတ်မင်းကြီး (ဘုရား)သည် ကောင်းကင် ဘုံတွင် နေသည်။ ၎င်းနတ်မင်းကြီး (ဘုရား)သည် ၎င်းတို့အား ကောင်းကျိုး၊ဆိုးကျိုးကို ပေးစွန်းနိုင်သည်ဟူ၍ ယုံကြ်ကြသည်။<ref>ရှုဒေါင့်ၐျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅)</ref> [[မြိုလူမျိုးဘာသာစကား]]တို့တွင် နေရာ ဒေသ နှင့် လိုက်၍ ဘာသာ စကား အ နည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိပြီး ၎င်းကို (၆)အုပ်စု အနေဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ရိုင်းမာ၊ နောက်ဆာ၊ဒိုမ်ရောင်၊ နောက်ကော့၊ ဆုန်မာနှင့် တင်ဆာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စုကြားတွင် နောက်ဆာစကား သည် တင်ဆာ စကားနှင့်အများဆုးံတူညီသည် အပြော များဆုံး ဖြစ်သည်။ မြို တို့တွင် ကြာမာကိုယ်ပိုင်စာပေ ရှိသည်။ လာတင်အက္ခရာနှင့်ဆင်တူသည် သည်။ မြိုလူမျိုး တို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ရိုးရာ ဓလေ့တို့သည် တောင်ပိုင်း ချင်း များနှင့် ပိုမို တူညီမှုများသည်။ == မြိုလူမျိုးတို့ဘာသာစကားဆက်နွယ်မှု == ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် LSDO အသင်းမှ ဘာသာဗေဒစစ်တမ်းအဖြစ် စကားလုံးများအားကောက်ယူကာ နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကိုပြုလုပ်ခဲ့လေ သည်။ ထို့အပြင်မြိုဘာသာစကားအတွင်းမှ ဒေသိယဘာသာစကား(၆) မျိုး ခန့်ကိုလေ့လာကာ အခြားချင်းဘာသာစကားများ နှင့်နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခြင်းအားပြုလုပ်လေသည်။ မြို၏ဘာသာဗေဒကုတ်နံပါတ်မှာ ISO 639-3 mro ဖြစ်လေသည်။ ပညာရှင်များက Mo-roo- sa စကား ဟူ၍လည်းကောင်း<ref>Francis Buchanan in Southeast Bengal,1798 . Edited by Willem Van Schendel, 1992. p.65,67..</ref>၊Mro စကားဟူ၍လည်းကောင်း၊Mru စကားဟူ၍လည်းကောင်း<ref>Ethnology of India .,R.G.Latham, 1997, P,88..</ref>G.H.Luce,1986-Phases of Pre-Pagan Burma Languages and History( Volume.II)မှာ Mru Words မြိုဘာသာစကားဝေါဟာရ ၊Toung Mru စကားဟူ၍လည်းကောင်း အရေးအသားခြားနားစွာ ဖော်ပြကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ LDSO မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Mrusa (Buthidaung), Mrusa (Ponnagyun), Mrusa(Maungdaw), Mrusa(Dowpreng-bgldsh-Tauk Para), Mrusa (Sungma-bgldsh-Tuktong Para), Mrusa (Anok-bgldsh-Noa Para) ဟု ကောက်ခံခြင်းပြုကြလေသည်။ ထိုဒေသိယ ဘာသာစကားများ အကြားတွင် တူညီ/ကွဲခြားမှု ၈၁%-၉၅% အကြားရှိသည်ဆိုလေသည်။ မြိုနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ Anu(Tuikinalong), [[ေခါင်ဇိုချင်း|ခေါင်ဇိုချင်း]]Hkongso (Lakinwa) ISO 639-3 anl တို့အကြားတွင် ၆၄%-၇၃% အတွင်းတူညီလေသည်။ ယနေ့ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ် အတွင်းရှိ ခမီအုပ်စုဝင်ဘာသာ စကား (ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက Ethnologue Language of the World မှတ်တမ်း အရ Mro-Khimi ဟုမှတ်တမ်း တင်ထားပြီး ဘာသာစကားကုတ်နံပါတ်မှာ ISO 639-3 cmr ဖြစ်သည်)များဖြစ်သည့် (Areong, Wakung,Likhy,Xena, Xangtau, Rengsa, Khenlak, Sangtha) ဒေသိယ ဘာသာစကားများနှင့် ၁၃% တူညီမှုရှိသည်။ဤ Mro-Khami သည် ခမီ၊ခူမီး အုပ်စုဝင်များအဖြစ် ပညာရှင်များက ထည့်သွင်းသတ်မှတ်သည်။ မြို,မြူ လူမျိုး ဘာသာစကား၊ ခူမီး (ISO 639-3 cnk) တို့နှင့် ၂၂%-၄၂% အထိတူညီပြန်သည်။ လက်၊ အိမ်၊ဆင်၊ ရေ၊ လေ၊လေး၊ခေါင်း၊ ကျောက် စသည့် ဝေါဟာရ စကားလုံး သည် ချင်း၊ မြို၊ ခမွီး( ခမီ၊ ခူမီး)၊ သက် တို့ ဘာသာ စကား ဆင်တူကြောင့် (Dr.E. Forchhammer, 1882) သူ၏ မှတ်တမ်း Notes on the Languages and Dialects spoken in British Burma ,PP,9 တွင်ဖော်ပြထားသည်။ <ref>Notes on the Early History ,The Geography,The Languages & Dialects, The Brahman & Sanskrit Literature, of British Burma, ( Em.Forchhammer,Ph.D,1883-85).</ref>အခြားချင်း မျိုးနွယ်များနှင့်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်ချင်း အနွယ်ဝင်များအကြားကိုယ်နှိုက်တွင် မြောက်ပိုင်းနှင့်အလယ်ပိုင်းချင်းမျိုးနွယ်စုများထက် ဘာသာစကား ကွာခြားချက်ရာခိုင်နှုန်း မြင့်မားသည်။ (Chin Dialects Lexical Result, 2011,LSDO) အသုံးအနှုန်းများမှာ LSDO ၏အရေးအသားကိုသာတိုက်ရိုက် ဖော်ပြပါသည်။ == မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း == မြိုလူမျိုးတို့တွင် မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း(၁၀၀)ကျော်ခန့်ရှိသည်ဟူ၍ အဆိုရှိကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြိုအမျိုးကွဲပေါင်း (၅၇) မျိုးခန့်သာ ရှာဖွေတွေ့ရှိရကြေား၊ ယင်းအထဲတွင်လည်း အမှန်တကယ် အား ဖြင့်ရှိနေသော မြိုမျိုးကွဲမှာ (၃၀) ဖြစ်ကြောင်းအဆိုရှိကြသည် ဟု ရှုဒေါင့်ဂျာနယ် (စာမျက်နှာ-၃၅) တွင်ဖော်ပြထားသည်။ ၁၈၇၉-ခုနှစ်က British Burma Gazetteer စာအုပ် (စာမျက်နှာ-၄၂၅ ) တွင် Fifteen clans of Mro named -မြို မျိုးကွဲပေါင်း (၁၅) မျိုးတွေ့ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>British Burma Gazetteer Vol.ll in 1879 , P. 425</ref> ဤစာအုပ်တွင်ဖော် ပြချက်သည် ခမီ သို့မဟုတ် ခူမီး တို့မျိုးကွဲများနှင့် မှားဖော်ပြခြင်းဖြစ်နိုင်ပါသည် အကြောင်းမှာ ပါမော က္ခ‌ဒေါက်တာ Lorenz.G. Loffler ၏ သုတေသနပြု စာအုပ်ကြီးဖြစ်သော " Ethnographic- Notes on the Mru and Khumi of the Chittagong and Arakan Hill Tracts. A Contribution to our knowledge of South and Southeast Asian Indigenous Peolples, mainly based on filed research in the Southern Chittagong Hill tracts.<ref>L.G. Loffler. 2012.Ethnographic- Notes on the Mru and Khumi of the Chittagong and Arakan Hill Tracts. A Contribution to our knowledge of South and Southeast Asian Indigenous Peolples, mainly based on filed research in the Southern Chittagong Hill tracts.</ref> မှာ မြိုလူမျိုးကွဲပေါင်း ၁၀၀ ကျော် အထိဖော်ပြထားကြောင်းဖြစ်ပါသည်။ စာအုပ် စာပေများတွင် ဖော်ပြရေးသားချက်များသည် သုတေသနပြုသူများ၊ သမိုင်းဆရာတို့က လက်လှမ်းမီ သည်အထိသာ ရေးသားပြုစုကြသည်ကြောင့် အကြောင်းအရာအမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါလာ ခြင်းဖြစ်ပေမည်။ မိမိ ကိုယ်၌ပင် ယခုတိုင်တိတိကျကျ ဖော်ပြရန်မလွယ်ကူပေ။ မြိုလူမျိုးသည် လူဦး‌ရေနည်းသလောက် မျိုးကွဲများပြားသည်။ ယခုအခါ မိမိလက်လှမ်းမှီသမျှလေ့လာရာတွင် မြိုမျိုးကွဲများ (၈၃) မျိုးကိုသာ ရှာဖွေလေ့လာ တွေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ-၁။ ပလောင်ဒို ၂။ တင်မ်တူ ၃။ ဆွေ၄။ ဆာမ်လာမ်၅။ ပြန့်စာ ၆။ ဆင်ကာလ်စာ ၇။ ဘွေမာ ၈။ သရိကလောင် ၉။ ခွာ ၁၀။ အာလှာမ် ၁၁။ ဒန် ၁၂။ ကုံမ့်စာ ၁၃။ ဒိန်တင့် ၁၄။ ဘွေတိန် ၁၅။ မာလှာမ်မာ ၁၆။ နိုနှာမ် ၁၇။ နိုလှာမ် ၁၈။ ကုမ့်စာ ၁၉။ ပေးနှာမ့် ၂၀။ ပြန်မ်ဆင် ၂၁။ ခိုင်စာ ၂၂။ ဆင်ရိုးစာ ၂၃။ ကြောင်ဝေ့စာ ၂၄။ ပေါင့်စာ ၂၅။ ငါ့မာ ၂၆ ။ ဟန်းလာ့ ၂၇။ ယောမ့်ရဲ့ ၂၈။ ပက်တိယာ ၂၉။ ဆင်ပြော့စာ ၃၀။ လန်းပြွေစာ ၃၁။ ရွေ့စာ ၃၂။ မရာစာ ၃၃။ ဖလောင် ၃၄။ တာမ်ဆင် ၃၅။ ရဟစာ့ ၃၆။ တိန်မ်ကမ် ၃၇။ မင့်စာနှာမ် ၃၈။ နာမ့်သရှိန်း ၃၉။ နာမ့်ဆစာ ၄၀ ။ ဟွာမာ ၄၁။ ပုလ်စာမ့် ၄၂။ ရုံမ်ထူတင့် ၄၃။ ပေါင်မိတင့် ၄၄။ မေ့မတင့် ၄၅။ ရန့်လိပ်ဖ်စာ ၄၆။ ခုံမ်စာ ၄၇။ ရန်မိတ်စာ ၄၈။ လင့်စားတင့် ၄၉။ တောင်န် တင့် ၅၀။ ယာမ့်မာတင့် သို့မဟုတ် ယာမ်မာဆောင်အိုင်မ်းတင့် ၅၁။ တာမ်ဆာ ၅၂။ ရိုမ်စာ ၅၃။လိင်မ် ကန့်စာ ၅၄။ ရပေါစာ ၅၅။ ရုံမ်ထူ ၅၆။ ငါ့ရွာ့ ၅၇။ နာမ့်ဖန်ဒန် ၅၈။ အွေထနိ့ဒန် ၅၉။ စတုဒန် ၆၀။ ရောင့်ဒိမ့် ၆၁။ ဒက်ဒိမ့် ၆၂။ နှာမ်ဒေါင့်မ် ၆၃။ ပလက်ဆင် ၆၄။ ဝင့်ကို ၆၅။ ဒန်ပရာမ့်နှာမ့် ၆၆။ ကွိုင်စင့်မ် ၆၇။ ရန်စာ ၆၈။ အောမ်စာမ့် ၆၉။ ဆာရမ်စာ ၇၀။ စတု ၇၁။ တိန်စာ ၇၂။ ရန်တိန်စာ ၇၃။ နှာမ်ဒင်စာ ၇၄။ ပက်ဆရွမာ ၇၅။ ကြောင်ထော်စာ ၇၆။ တိန်မာ ၇၇။ မရာမ် ၇၈။ ပေါင်မိ ၇၉။ တောင်ဝ ၈၀။ စီတုန့်မာ ၈၁။ ရန့်ဖာလ်စာ ၈၂။ ပေါ်ကြောင်စာ ၈၃။ ကွီဆန့်စာ တို့ ကို လက်တလောလေ့လာတွေ့ရှိထားပါသည်။ {| class="wikitable" |+မြိုကရာမာစာပေအက္ခရာ | မြိုအက္ခရာ | မြိုရောမအက္ခရာ | မြန်မာအက္ခရာ |𖩡 |𖩐𖩍𖩖𖩒𖩝𖩁 𖩅𖩖𖩑𖩁 |1 |Pawng down |၁ |ပလောင်ဒို |- |𖩢 |𖩀𖩆𖩎 𖩀𖩑 |2 |Tamtu |၂ |တာမ်တူ |- !𖩣 !𖩔𖩑𖩊 !3 !Sui !၃ !ဆွေ |- !𖩤 !𖩔𖩆𖩎 𖩍𖩘𖩎 !4 !Sam Lem !၄ !ဆာမ်လာမ် |- !𖩥 !𖩐𖩓𖩘𖩏 𖩋𖩖 !5 !Pren cha !၅ !ပြန့်စာ |- !𖩦 !𖩔𖩆𖩁 𖩌𖩆𖩓 𖩋𖩖 !6 !Sankar cha !၆ !ဆင်ကာလ်စာ |- !𖩧 !𖩄𖩒𖩊 𖩎𖩆 !7 !Bawi ma !၇ !ဘွေမာ |- !𖩨 !𖩉𖩘𖩓 𖩌𖩍𖩒𖩁 !8 !Helklawng !၈ !ဟြိကလောင် |- !𖩩 !𖩈𖩒𖩗 !9 !Khuai !၉ !ကွဇ် |- |𖩡𖩠 |𖩆 𖩒𖩆𖩗 |10 |Alaou |၁၀ |အလှာမ် |- |𖩡𖩡 |𖩅𖩆𖩁 |11 |Den |၁၁ |ဒန် |- |𖩡𖩢 |𖩈𖩖𖩎 𖩋𖩖 |12 |Küm cha |၁၂ |ခုမ်စာ |- |𖩡𖩣 |𖩅𖩊𖩁 𖩀𖩆𖩁 |13 |Ding tang |၁၃ |ဒိန်တင့် |- |𖩡𖩤 |𖩄𖩒𖩊 𖩀𖩊𖩁 |14 |Bawi tin |၁၄ |ဘွေတိန် |- |𖩡𖩥 |𖩎𖩒𖩆𖩗 𖩎𖩆 |15 |Ma laua ma |၁၅ |မလှာမ်မာ |- |𖩢𖩦 |𖩏𖩑𖩁 𖩏𖩆𖩗 |16 |Nowng nau |၁၆ |နို့နှာမ်း |- |𖩢𖩧 |𖩏𖩖𖩁 𖩍𖩆𖩊 |17 |Nowng lai |၁၇ |နို့လှာမ် |- |𖩢𖩨 |𖩌𖩑𖩎 𖩋𖩖 |18 |Kumcha |၁၈ |ကုမ့်စာ |- |𖩡𖩩 |𖩐𖩘 𖩏𖩆𖩗 |19 |Pe nau |၁၉ |ပေ့နှာမ့် |- |𖩢𖩠 |𖩐𖩓𖩘𖩎 𖩔𖩆𖩁 |20 |Phren sang |၂၀ |ပြန်မ်ဆင် |- |𖩢𖩡 |𖩈𖩘𖩁 𖩋𖩖 |21 |Khin cha |၂၁ |ခိုင်စာ |- |𖩢𖩢 |𖩔𖩆𖩁 𖩓𖩑𖩖 𖩋𖩖 |22 |Sang rü cha |၂၂ |ဆင်ရို့စာ |- |𖩢𖩣 |𖩌𖩓𖩝𖩁 𖩗𖩖𖩊 𖩋𖩖 |23 |Krawng uai cha |၂၃ |ကြောင်ဝေ့စာ |- |𖩢𖩤 |𖩐𖩒𖩏 𖩋𖩖 |24 |Pawn cha |၂၄ |ပေါင့်စာ |- |𖩢𖩥 |𖩁𖩆 𖩎𖩖 |25 |Nga ma |၂၅ |င မာ |- |𖩢𖩦 |𖩉𖩘𖩁 𖩍𖩆 |26 |Hlen la |၂၆ |ဟန်းလာ့ |- |𖩢𖩧 |𖩂𖩝𖩎 𖩓𖩘 |27 |Jawm re |၂၇ |ယောင့်မ်ရဲ |- |𖩢𖩨 |𖩐𖩆𖩌 𖩀𖩘𖩂 |28 |Pak tai |၂၈ |ပက်တိယာ |- |𖩢𖩩 |𖩔𖩆𖩁 𖩆𖩓𖩖 𖩋𖩖 |29 |Sang phro cha |၂၉ |ဆင်ပြောစာ |- |𖩣𖩠 |𖩒𖩘𖩁 𖩐𖩓𖩊 𖩋𖩖 |30 |Hleng phrui cha |၃၀ |လိုင်းပြွေစာ |- |𖩣𖩡 |𖩓𖩑𖩊 𖩋𖩖 |31 |Rui cha |၃၁ |ရွေ့စာ |- |𖩣𖩢 |𖩎𖩓𖩆𖩏 𖩋𖩖 |32 |Mara cha |၃၂ |မရာစာ |- |𖩣𖩣 |𖩇𖩖 𖩍𖩒𖩁 |33 |Pha lawng |၃၃ |ဖလောင် |- |𖩣𖩤 |𖩀𖩒𖩊 𖩔𖩆𖩁 |34 |Tai sang |၃၄ |တာမ်ဆင် |- |𖩣𖩥 |𖩓𖩆 𖩉𖩆 𖩋𖩖 |35 |Ra ha cha |၃၅ |ရဟစာ |- |𖩣𖩦 |𖩀𖩊𖩁 𖩌𖩘𖩁 |36 |Tim khen |၃၆ |တိမ်ကန် |- |𖩣𖩧 |𖩎𖩆𖩁 𖩋𖩖 𖩏𖩆𖩗 |37 |Mang cha nau |၃၇ |မင့်စာနှာမ် |- |𖩣𖩨 |𖩏𖩆𖩎 𖩀𖩆 𖩔𖩊𖩁 |38 |Nam ta sheng |၃၈ |နှင့်မ်သရှိန့် |- |𖩣𖩩 |𖩏𖩆𖩎 𖩔𖩆 𖩋𖩆 |39 |Nam sa cha |၃၉ |နှင့်မ်ဆစာ |- |𖩤𖩠 |𖩉𖩒𖩗 𖩎𖩆 |40 |Hua ma |၄၀ |ဟွာမာ |- |𖩤𖩡 |𖩐𖩑𖩓 𖩋𖩘𖩏 |41 |Pur chan |၄၁ |ပုလ်စာမ့် |- |𖩤𖩢 |𖩓𖩖𖩎 𖩕𖩑 𖩀𖩆𖩁 |42 |Rüm thu tang |၄၂ |ရုံမ်ထူတင့် |- |𖩤𖩣 |𖩐𖩒𖩁 𖩎𖩊 𖩀𖩆𖩁 |43 |Phawn mi tang |၄၃ |ပေါင်မိတင့် |- |𖩤𖩤 |𖩎𖩘 𖩎𖩆 𖩀𖩆𖩁 |44 |May ma tang |၄၄ |မေ့မာတင့် |- |𖩤𖩥 |𖩓𖩆𖩁 𖩒𖩊𖩐 𖩋𖩖 |45 |Ren lip cha |၄၅ |ရန်လပ်ဖ်စာ |- |𖩤𖩦 |𖩈𖩖𖩎 𖩋𖩖 |46 |Kowm cha |၄၆ |ခင်မ်စာ |- |𖩤𖩧 |𖩓𖩘𖩁 𖩎𖩊𖩅 𖩋𖩖 |47 |Ren mit cha |၄၇ |ရန်မိတ်စာ |- |𖩤𖩨 |𖩍𖩆𖩁 𖩋𖩆 𖩀𖩆𖩁 |48 |Lang chah tang |၄၈ |လင်းစားတင့် |- |𖩤𖩩 |𖩀𖩒𖩏 𖩀𖩆𖩁 |49 |Tawn tang |၄၉ |တောင်မ်တင့် |- |𖩥𖩠 |𖩂𖩆𖩎 𖩎𖩖 𖩀𖩆𖩁 |50 |Yam ma tang |၅၀ |ယာမ့်မာတင့် |- |𖩥𖩡 |𖩀𖩆𖩎 𖩔𖩆 |51 |Tam sa |၅၁ |တာမ်ဆာ |- |𖩥𖩢 |𖩓𖩖𖩁 𖩋𖩖 |52 |Rown cha |၅၂ |ရိုမ့်စာ |- |𖩥𖩣 |𖩒𖩊𖩎 𖩌𖩘𖩏 𖩋𖩖 |53 |Lim ken cha |၅၃ |လိမ်ကန့်စာ |- |𖩥𖩤 |𖩓𖩆 𖩐𖩒 𖩋𖩖 |54 |Ra paw cha |၅၄ |ရပေါစာ |- |𖩥𖩥 |𖩓𖩖𖩎 𖩕𖩑 |55 |Rüm thu |၅၅ |ရုံမ့်ထူ |- |𖩥𖩦 |𖩁𖩆 𖩓𖩆𖩗 |56 |Nga rua |၅၆ |ငရွာ |- |𖩥𖩧 |𖩏𖩆𖩎 𖩇𖩘𖩏 𖩅𖩘𖩁 |57 |Nam fan den |၅၇ |နှင့်မ်ဖန်ဒန် |- |𖩥𖩨 |𖩑𖩊 𖩕𖩝𖩏 𖩅𖩘𖩁 |58 |Uih tawn den |၅၈ |အွေထွန်းဒန် |- |𖩥𖩩 |𖩔𖩆 𖩀𖩑 𖩅𖩘𖩁 |59 |Stu den |၅၉ |စတုဒန် |- |𖩦𖩠 |𖩓𖩝𖩁 𖩅𖩊𖩎 |60 |Rawng dim |၆၀ |‌ရောင့်ဒိမ် |- |𖩦𖩡 |𖩅𖩆𖩌 𖩅𖩊𖩎 |61 |Dak dim |၆၁ |ဒက်ဒိမ် |- |𖩦𖩢 |𖩏𖩆𖩎 𖩅𖩖𖩁 |62 |Nam down |၆၂ |နှင့်မ်ဒေါင် |- |𖩦𖩣 |𖩐𖩒𖩆𖩌 𖩔𖩆𖩁 |63 |Plap sang |၆၃ |ပလက်ဆင် |- |𖩦𖩤 |𖩗𖩆𖩁 𖩌𖩖 |64 |Win kaw |၆၄ |ဝင့်ကို |- |𖩦𖩥 |𖩅𖩘𖩁 𖩐𖩓𖩆𖩎 𖩏𖩆𖩗 |65 |Den pram nau |၆၅ |ဒန်ပရာမ့်နှင့်မ် |- |𖩦𖩦 |𖩌𖩜 𖩋𖩘𖩏 |66 |Kuai chen |၆၆ |ကွာမ်စင့် |- |𖩦𖩧 |𖩓𖩖𖩁 𖩋𖩖 |67 |Rown cha |၆၇ |ရိုမ်စာ |- |𖩦𖩨 |𖩒𖩎 𖩋𖩘𖩎 |68 |Om chem |၆၈ |အောမ်စာမ့် |- |𖩦𖩩 |𖩔𖩓𖩘𖩁 𖩋𖩖 |69 |Saren cha |၆၉ |ဆာရမ်စာ |- |𖩧𖩠 |𖩔𖩆 𖩀𖩑 |70 |Stu |၇၀ |စတု |- |𖩧𖩡 |𖩀𖩊𖩁 𖩋𖩖 |71 |Tin cha |၇၁ |တိန်စာ |- |𖩧𖩢 |𖩓𖩘𖩁 𖩀𖩊𖩁 𖩋𖩖 |72 |Ren tin cha |၇၂ |ရန်တိန်စာ |- |𖩧𖩣 |𖩏𖩆𖩎 𖩅𖩖𖩁 𖩋𖩖 |73 |Nam down cha |၇၃ |နှာမ်ဒင်စာ |- |𖩧𖩤 |𖩐𖩆𖩌 𖩔𖩆 𖩓𖩆𖩗 𖩎𖩖 |74 |Pak sa rawu ma |၇၄ |ပက်ဆရွမာ |- |𖩧𖩥 |𖩌𖩓𖩝𖩁 𖩋𖩝 𖩋𖩖 |75 |Krawng taw cha |၇၅ |‌ကြောင်ထော်စာ |- |𖩧𖩦 |𖩀𖩊𖩁 𖩎𖩆𖩁 |76 |Theng ma |၇၆ |တိန်မာ |- |𖩧𖩧 |𖩎𖩓𖩆𖩏 |77 |Mran |၇၇ |မရာမ် |- |𖩧𖩨 |𖩐𖩒𖩁 𖩎𖩊 |78 |Pawng mi |၇၈ |ပေါင်မိ |- |𖩧𖩩 |𖩀𖩒𖩁 𖩗𖩆 |79 |Tawn wa |၇၉ |‌တောင်ဝ |- |𖩨𖩠 |𖩔𖩊 𖩀𖩑𖩁 𖩎𖩖 |80 |Situng ma |၈၀ |စီတုန့်မာ |- |𖩨𖩡 |𖩓𖩘𖩁 𖩇𖩖𖩓 𖩋𖩖 |81 |Reng fowr cha |၈၁ |ရန့်ဖာလ်စာ |- |𖩨𖩢 |𖩐𖩒 𖩌𖩓𖩝𖩁 𖩋𖩖 |82 |Paw krawng cha |၈၂ |‌ပေါ်ကြောင်စာ |- |𖩨𖩣 |𖩌𖩑𖩊 𖩔𖩘𖩁 𖩋𖩖 |83 |Kui Chen cha |၈၃ |ကွီဆန့်စာ |} ဤသို့ မျိုးကွဲများပြားသည်အလျောက် ခရီးသွားသည့်အခါမှာ ကျေးရွာတစ်ရွာ သို့ ဝင်လျှင် ၎င်းရွာတွင် မိမိအမျိုး ရှိမရှိကို မေးမြန်းရသည် အမျိုးတူ ရှိပါက ၎င်းအိမ်တွင်တည့်ခိုလေ့ရှိသည် အိမ်ရှင် တို့က လည်း မိမိအမျိုးရောက်လာသော ဧသည်အား ပျုငှာ စွာ ဧည်းဝတ်ပြုရသည်။ အမျိုးမရှိပါက ကျေးရွာ လူကြီးအိမ်တွင် တည့်ခိုလေ့ရှိသည်။ ချစ်စရာဓလေ့မှာ ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် ရောက်လာ သော ဧသည် သည် မိမိအမျိုး မဟုတ်သော်လည်း အိမ်နီးချင်း များက ဟင်းပွဲ တစ်ပွဲ နှင့် ထမင်းပုကန်တစ်ခု ဧည်းသည်တည့်ခိုသည့် အိမ်သို့ ပေးပို့ လေ့ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ဧသည် အိပ်ရန် ရိုးရာခြုံထည်စောင် လည်း ပို့လေ့ရှိကြသည်။ == ဘာသာ သာသနာ နှင့် စာပေ == မြိုလူမျိုးတို့၏ Krama-ကရာမာ ဘာသာ သာသနာ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း သည် ဘင်္ဂလားဒေရ် ့စစ်တကောင်းခရိုင်၊ခမောင်းဖြူကျေးရွာ၌ နေထိုင်သော ဦးမာန်ဆိန်း (Man Chien )၏ ဇနီးဒေါ် (Arue Tun Te) သည် တောထဲသို့ ထင်းခွေသွားရာ အတောင်ပံပါသော ကောင်းကင်တမန်တော်တစ်ပါးကို မြင်ခဲ့ပြီး မကြာမီအချိန်တွင်းမှာ ပဋ္ဋိသနေ​္ဒစွဲနေသည်။ Arue Tun Te သည် ကိုးလလွယ် ဆယ် လမွေး ပြီး သားယောက်ျားကိုဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုသားကို Manley မန်လေ ဟုအမည်ပေးလေ၏။ Manley Mro-မန်လေမြို သည် ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် သူများနှင့်မတူသည့် အတွေ့အခေါ်၊ အ မြော် အမြင်ရှိသူ တစ်ယောက်ဖြစ်သည် သာမက ဉာဏ်ရည် ထက်မြတ်သူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးသည် သူတို့၏ သားဖြစ်သူ "မန်လေ ကို ပညာတတ်ကြီးဖြစ်ချင်သော ကြောင့် ဘင်္ဂလား ဒေရ့်နိုင်ငံ စစ်တကောင်းပြည်နယ်၊ (Slogute or I cha school ria) အမည်ရှိကျောင်းတော်၌ ပညာသင်ယူရန်စေလွတ်ခဲ့သည် မန်လေ သည်ဉာဏ်ပညာထက် မြတ်သူ တစ်ယောက်ဖြစ်သော်လည်း အလွန်ပျင်းရိ သော သူငယ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူ၏ဆရာ/မများသင်ပေးသော ကျောင်းစာကိုစိတ်မဝင်စားဘဲ တောထဲကို သာ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သွားတတ်ပြီး တစ်နေ့တွင် စာသင်ခန့်ထဲ၌ အိပ်ပျော်နေစဉ် အိပ်မက်ထဲ တွင် ကောင်းကင်တမန် ဟုခေါ်သော Krama Mu Mang သည် ကမ်ဘာပေါ်တွင် မရှိသည့် စာပေ တစ်မျိုးကို မန်လေမြို အားပေးလိုက်သည်။ အိပ်ရာမှ နိုးလာသည်နှင့် ထိုစာပေ ကို ရေးလေသည်။ ထို စာပေ ၏အမည်မှာ မြို စာပေတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး (၃၁) လုံးဗျဉ်းအက္ခရာ ရှိ၍ (၃၁) ဗျဉ်းအက္ခရာသည် လူ့ဘုံ၊ နဂါးဘုံ၊ နတ်ဘုံ၊ ဗြဟ္မာဘုံ စသည့် ဘုံအဆင့်ဆင့်မှ တစ်ခုစီ ယူလာ၍ ဗျဉ်းအက္ခရာ (၃၁) လုံးကို ကောင်းကင်တမန်က မန်လေးမြိုအား (မြို ကရာမာ)စာပေနှင့် အတူ (မြို ကရာမာဘာသာ တရား )လည်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုစာပေ ကို ရရှိသည်နှင့် မန်လေသည်သူ၏နဂို ဉာဏ်ရည်ထက် ပညာကြွယ်ဝလာသည်။ သူ၏ဆရာ ကစာတစ်ကြောင်း သင်ပေးလျှင် နှစ်ကြောင်း ပိုရသည်။ ဥပမာ- သူ၏ဆရာသည် သူ့ကိုစာမသင်ပေးခင်ကတည်းက ရှေ့မှာ သင်ယူရမည့် သင်ခန်းစာများကို ကြိုသင် သိရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ပညာထက်မြက်ပြီး မကြုံစဖူးသော အရာများကို ကြုံတွေ့နေရသည့် ကျောင်းဆရာသည် အံ့ဩ ပြီး ''မန်လေး''ကို ကျောင်းထုတ် လိုက်လေသည်။ ထိုကျောင်းကနေ ထွက်ပြီး မွေးရက်မြေ ကိုပြန်လာသည်။ သူ၏ဇတိမြေရပ်ဒေသသို့ ရောက်လာသည်နှင့် သူမွေးဖွားခဲ့သော အိမ်နေရာ၌ ဘုရားကျောင်း ဆောက်လုပ်ရန် မိဘ နှစ်ပါး ထံတောင်းဆိုခဲ့သည်။ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်၌ သူများမမြင်ဖူးသောစာပေ များ၊ အတွေ့အခေါ်အပြောအဆိုများနှင့် ပြည့်စုံသည့်''မန်လေး''ကိုအရူးဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။ တစ်နေ့မှာသူ၏ မိခင်ကသူ့ကိုနောက် ကျောပို့ရန်ငြင်းဆိုရာ အတိတ်ဘဝဟောင်းက သူသည်ဂဏန်းဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့်အကြောင်းကိုဖွင့်ပြောလိုက်လေသည်။ ဤသို့ပင် သူသည် ကြီးပြင်းလာပြီး တောနက်ကြီးထဲတွင် တရားထိုင်လျက်နေလေ၏။ ရက်၊ လ၊ အတော်ကြာ သူတရားထိုင်နေစဉ် ဗိုက်ဆာလာသောအခါ ကျားကြီးတစ်ကောင်က ပန်းတစ်ပွင့် ကိုးလာဆက်သလိုက်သည်။ ထိုပန်းပွင့်၏ အမွှေးအနံ့ကြောင်း ဗိုက်မဆာတော့ပေ။ ''မန်လေး'' သည် တရားထိုင်သည့်အချိန်ကြာမြင့်နေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ခရီး ထွက်ရန် တရား ထိုင်ရာမှ ထွက်ခွာပြီး (Spark) ဟုခေါ်သော ချောင်းကိုရေဖြတ်ကူးနေစဉ် ကောင်းကင်တမန်တော်က သူ၏ လက် နှစ်ဖက်ကိုကိုင်ကာ ကူညီလိုက်သည်။ ''မန်လေး'' ကိုပန်းဆက်သလိုက်သည့်ကျားကြီးကလည်းတစ်ဖက်ကိုင်းထိကူပြီးဘေးအန္တရာယ်များကိုကာကွယ်ပေးရန်စောင့်ရှောက်လိုက်ပါခဲ့ပါ။ သည် [[ကီမိုတောင်]] ဘက်သို့ ခရီးသွားလိုသည်ဖြစ် ၍ တော၊တောင်ကို ဖြတ်ကာ ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့]]နယ် အုန်းသီးဝရွာ သို့ ရောက်ခဲ့ဖူးသည်ဟုသိရသည်။ ထို့နောက် ပလက်ဝမြို့နယ် ဆမီးကျေးရွာ၌နေ ထိုင်သော မြိုလူမျိုး Aman ဆိုသူတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံ စကားပြော ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို ''Aman'' အမန် ဆိုသော လူသည် ပုဏားကျွန်းမြို့နယ် [[အထက်မြတ်လှဲရွာ|အထက်မြတ်လှဲ]]ရွာ ၌ ယနေ့(၂၀၁၃) နှစ်ထိ အသက်ရှင်လျက် ရှိသည်။ ''အမန်း'' ကို ''မန်လေး'' ကဘိသိတ်တန်ခိုး ပေးရန် နှင့် (ကရာမာ) သာသနာပြုဆရာ လုပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ သူသည် အရက်သေစာအနည်းငယ်သောက်စားသောကြောင့် သူ၏ ဆန္ဒကိုငြင်းဆိုလိုက် သည်။ သို့သော်လည်း မန်လေး သည် သူပထမဆုံးတွေ့ ဆုံခဲ့သောအမန်းကို သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် တောဆေး ပညာနှင့် ကောင်းစားဘို့ရန် ဘိသိတ်ပေးလိုက်သည်။ ပထမ ဆုံး နှင့် နောက်ဆုံး တွေ့ဆုံ ခဲ့သည့် အမန်း ၏နုတ်ထွက်ဆိုချက်သည် သူသည် အရပ်အမြင့် ၆ ပေရှိပြီး မန်လေး သည် အရပ် ၅ ပေကျော်သာရှိသည်။ သို့သော်လည်း ပြိုင်တူ ရပ်လျှင် မန်လေးကအရပ်ပိုရှည် သည်ဟု ဆိုသည်။ မန်လေး သည် နောင်လာလတ္တံတွင် ပွင့် တော်မူမည့် အရိမေတေ္တယျ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ယင်းတို့၏ ဘုရားရှင် အစစ်အမှန် ဖြစ်မည်ဟုဆိုသည်။ ထို အဆိုအရ အရိမတ္တေ ယျမြတ်စွာဘုရားအား မြိုတို့ ဖူးမြော်နိုင်ရန် အလို့ ငှာ (Krama ကရာမာ ဘာသာအားယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြရန် ရည်ရွယ်၍ သိကြားမင်း က မန်လေး ဆိုသူ ပုဂိုလ်တစ်ဦးအား တမန်တော်အဖြစ်စေ လွှတ်ခဲ့သည်''။''<ref>12. Mro-A Typeface for Mro A Chittagong Hill Tract Language Script</ref><ref>Morphosyntactic Analysis of Mro Language</ref> == မြိုစာပေ == [[မြိုအက္ခရာ]] စာပေသည် ၁၉၈၀ခုနှစ် တွင် တမန်တော် မန်လေးမြို က တီထွင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုစာပေကို တစ်ဟုန်ထိုး သင်ကြားကာ ဖတ်စာအုပ် အတန်း(၃) တန်းထိ ထုတ်ဝေထားရှိသည်။ ထို မြို စာပေ သည် တိုင်းရင်းသားစာပေတွင်ပါဝင်သည်သာမက ကမ္ဘာ့စာပေတွင် [[UNESCO]] [[ယူနက်စကို|ယူနစ်စကို]] မှ ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇွန်လတွင်မြေ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်|ကမ္ဘာ]]ပေါ်၌ မပေါ် မရှိသည့် မြိုစာပေကို အသိအမှတ်ပြုထားခဲ့သည်။<ref>JTC1/SC2/WG2 N3589R L2/09-097R 2009-10-27</ref>မြိုစာ ပေ ပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် ပြန်လည် ရရှိခြင်းအကြောင်းပုံပြင်သမိုင်းသည် မြိုလူမျိုးရိုးရာနွားထိုးပွဲနှင့်လည်းဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ လွန်လေပြီးသောနှစ်ပေါင်းထောင်ချီများစွာကလူမျိုးအသီး သီးစာပေ များကို ထာ ဝရဘုရားသခင်ထံသို့သွားရောက်ယူ သည့်အခါမြိုလူမျိုးများက သွားမယူခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ရှိသော လူမျိုးအသီးသီးတို့၏ စာပေကို ပေးပြီး မြို လူမျိုး များကို ကားမ ပေးရသည်မှာ မကောင်း ဟုဆိုကာ ထာဝရဘုရား(Thu rai ထူရိုင်း )သည် မြို စာပေကို ငှက်ပျိုးရွက် ပေါ်တွင် ရေးပြီး မြို လူမျိုးစုများအတွက် [[နွား]]ကိုပေးပို့ခိုင်းရာ၊ နွားက ဗိုက်ဆာပြီး ၎င်း ငှက်ပျိုးရွက် ကိုစားလိုက်သည်။ မြိုလူမျိုး များထံသို့ ၎င်း [[စာပေ]] မရောက်သည် အတွက် ထိုနွားကို ထာဝရဘုရားက စစ်ဆေးရာ ဗိုက်ဆာ၍ စားလိုက်ကြောာင်းဝန် ခံလိုက်သည်။ ထိုနွားကို ထာဝရ ဘုရားသည် သင်‌ ဘောသဖန်းပင်ရင်း၌ချဉ်နှောင်ကာ၊ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ချလိုက်သည့် အခါ နွားမှာအပေါ်သွားတန်းကျိုးသွားသည်။ ထို့ကြောင့်နွားမျိုးနွယ်မှာ ယနေ့ထိတိုင် အောင် အပေါ် သွားမ ရှိချေ။ ပြီးနောက် သဘ်ော့ သဖန်းပင်သည် လည်း ဖြောင့်ဖြောင့် မတ်မတ် မရှိဘဲ သဘော်သဖန်းပင် တိုင်း ယိုင်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို မြိုစာပေ ကို စားလိုက်သည့် နွားမျိုးနွယ် များကို မြို လူမျိုးစုများက သေဒဏ်ပေးသည့် အနေဖြင့် ရိုးရာ ပွဲတော် ကျင်းပ သည့်အ ခါ ရွာလည်ခေါင်၌ နွားကို ချည်ပြီး ဝါးလုံး များဖြင့် ပန်းဖော်ထားသော ယဇ်ပလ္လင်ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ထိုယဇ်ပလ္လင် ဘေးနား၌ ချဉ်နှောင်ထားသည့် နွားကို ဝိုင်းကာပတ်ကာကကြသည်။ ထိုကဲ့သို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ရိုးရာ ဓလေ့ ဖြစ်လာသည်။ ထိုနွား၏ လျာကိုလည်း ဓားဖြင့်ဖြတ်ကာ ဘုရားသခင်ထံသို့ ပူဇော်ပြ သသည်။ နွားကိုလည်း ရိုးရာလှံဖြင့်နံဘေးကို ထိုး သတ်ကြသည်။ ထို ကြောင်းကို H.Yamada က အခုလိုပဲ ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည် "ဘုရားသခင်သည် လောကကိုဖန်ဆင်းတော်မူသောအခါ လူမျိုးတိုင်းအတွက် နေထိုင်ကျင့်ကြံရန် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို သွန်သင်ရန် နွားတစ်ကောင်ကို စေလွှတ်တော်မူသည်။ နွားမသည် ပထမဦးစွာ ဘင်္ဂါလီများထံသို့သွား၍ အခြားအရာများအပြင် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ပေါင်းသင်ရမည်၊ သုံးကြိမ် ရိတ်သိမ်းရမည်ဟူသော အချက်အပါအဝင် အရာအားလုံးကို ပြောပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် နွားမသည် မရူလူမျိုးများအတွက် စာရွက်စာတမ်းကို ပါးစပ်ဖြင့်ကိုက်၍ တောင်ပေါ်သို့တက်သွားသည်။ သို့သော် မွန်းတည့်ချိန်နီးလာသောအခါ ပူပြင်းလာကာ နွားမသည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်လာပြီး ပါးစပ်အတွင်း၌ လျှာကိုလှုပ်ရှားမိသည်။ မကြာမီ စာရွက်စာတမ်းကို မျိုချမိသွားသည်။ နွားမသည် နောက်ဆုံးတွင် မရူလူမျိုးများထံရောက်ရှိလာသောအခါ တစ်နှစ်လျှင် သုံးကြိမ် ပေါင်းသင်ရမည်၊ တစ်ကြိမ်သာ ရိတ်သိမ်းရမည်ဟု ပြောပြခဲ့သည်။ ဤညွှန်ကြားချက်များကို မကျေနပ်သော မရူလူမျိုးများသည် ဘုရားသခင်ထံသို့သွား၍ တိုင်ကြားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် နွားမကိုခေါ်တော်မူပြီး နွားမသည် အမှန်တကယ် စာရွက်ကို မျိုချမိပြီး မှားယွင်းသောသတင်းကိုသာ ပြောပြခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဤအရာကိုကြားသောအခါ အလွန်အမျက်ထွက်တော်မူပြီး နွားမ၏ပါးစပ်ကို ရိုက်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင် နွားများ၏ အပေါ်ရှေ့သွားများ ပျောက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဘုရားသခင်သည် မရူလူမျိုးများအား နွားမကို တိုင်တစ်တိုင်နှင့်ချည်၍ ပတ်ကခုန်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သတ်ရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့အား မှားယွင်းသောသတင်းကို ပြောပြခဲ့သော လျှာကို ဖြတ်ယူကာ တိုင်တွင် ရိုက်ထားရန် ညွှန်ကြားတော်မူသည်။ နွားတစ်ကောင်၏ တတိယအစာအိမ်အတွင်း၌ မရူတို့သည် ဘုရားသခင်က သူတို့အတွက် ရည်ရွယ်ထားသော ကျမ်းစာကိုတွေ့ရှိနိုင်မည်။ သို့ရာတွင်ဘုရားသခင်က ဤ အချက်မှလွဲ၍ စည်းမျဉ်းနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားဘာမျှ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေ"<ref>H. Yamada. 2019. NEGATIVE ORIGIN OF A CULTURAL TRAIT? MYTHS OF THE LOSS OF LITERACY, P, 47-48.</ref> ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။ ခုအချိန် မှာ တမန်တော် ဟုခေါ်သော <nowiki>''</nowiki>Manley Mro မန်လေးမြို အားဖြင့် မိမိ၏ လူမျိုးစာပေကို ထာဝရ ဘုရားထံမှ ပြန်လည် ရယူ ရရှိနေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုနွားမျိုးနွယ်များကို သေ ဒဏ်မပေးသင့်ကြောင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ == အမျိုးသားဝတ်စားဆင်ယင်မှု == မြို အမျိုးသားများသည် သျှောင်းထုံး ကိုးသေသပ်ကျနစွာ ထုံးကြသည်။ သျှောင်ထုံး တွင် ဘီးစိုက်ထားလည်းရှိသည်။ အိမ်ထောင်ကျပြီး သားများသည် ဘီးစိုက်ခြင်းအစား ဦးခေါင်းတွင် နှစ်ကိုက်မျှရှည် သော အဝတ်ဖြူစကို[[ခေါင်းပေါင်း]]အဖြစ်ပေါင်းကြသည်။ သျှောင်ထုံးတွင် ဆံထိုးများလည်း ထိုးစိုက်လည်းရှိသည်။ နားတွင် လူပျိုများက ပန်းပွင့်အနီ၊ ချည်ပိုးအနီကိုများသောအားဖြင့် (နပက်)ကွင်းတွင် တပ်ဆင်ဆွဲလေ့ရှိကြသည်။ အိမ်ထောင်ရှင် ယောက်ျားများကမူ နားကွင်းပြားရိုးရိုးကိုပင် ဆွဲကြသည်။ မျက်မှာပြင်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ နဖူးပေါ်တွင်လည်းကောင်း ဆေးအနီရောင်ဖြင့် အကွက်အ ကွင်း များ ပြုလုပ်၍လည်း ခြယ်သတတ်ကြသည်။ လက်ကောက်၊လက်ကြပ်များကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး သန္ဓာစေ့ ပုတီးများကို လည်ဆွဲအဖြစ် တန်ဆာဆင်ကြသည်။ မြိုလူမျိုးများသည် ရှေးရှေးကခန္မာ ကိုယ် အ ထက်ပိုင်းတွင်အဝတ်မဲ့နေလေ့ရှိကြသည်။ ခါးအောက်ပိုင်းတွင်အနံတစ်ကိုက်ကျော်မျှရှည်သော အဝတ်စကို ခါးတောင်းကျိုက်လျက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အစွန်းနှစ်ဖက်ကိုရှေ့တစ်စ နောက် တစ်စချကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။<ref>ရှုဒေါင့်ၐျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅)</ref>ယခုအခါတွင်မြန်မာအမျိုးသားများကဲ့သို့ပင် ရှပ်အကျ်ီ နှင့်လုံချည်ကို ဝတ်ဆင်လာကြသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် လက်နှစ်ဖက်မပါသော ပခုံးတစ်ဆက် တည်း ဂျပ်ခုတ်တိုက် ပုံအကျ်ီ တို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အုပ်ချုပ်သူအကြီးအကဲများမှာ သာမန်အရပ်သားထက်အနည်းငယ်အဖိုးတန်သော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ == အမျိုးသမီးဝတ်စားဆင်ယင်မှု == မြို အမျိုးသမီး တို့သည် နောက်တွဲဆံထုံး ကို ထုံးဖွဲကြသည်။ ခေါင်းနောက်တည့်တည့်၌ ဘီးကို စိုက်ထိုးလေ့ရှိသည်။ ဆံညှပ်၊ ဆံထိုးများဖြင့်လည်း တန်ဆာဆင်လေ့ရှိသည်။ အိမ်ထောင် ရှိသူအမျိုးသမီးများသည် ဦးခေါင်း တွင် အရှည်တစ်ကိုက်ခန့်ရှိသော အဝတ်စ ကို ခေါင်းတွင် ရစ်ပတ်ပြီး နောက် ဘက်ဆံထုံး၏အောက်၌ ချည်နှောင်ထားလေ့ရှိကြသည်။ နားတွင်ကား ခေါင်းပွ အဝကျယ် နားတောင်း ကို ဆင် မြန်းလေ့ရှိသည်။ လက်ကောက်၊ လက်ကြပ်၊ လက်စွပ်၊ ခြေချင်း၊ တို့ကိုလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ လည်ပင်းတွင်လည်း သန္တာစေ့ပုတီး၊ ဒင်္ဂါးပုတီး နှင့် ပုတ်စေ့ ပုတီးတို့ကို လည်း ဆွဲလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးရှေးက မြို အမျိုး သမီးများသည် ကိုယ်ခန္ခာ အပေါ်ပိုင်းတွင် အဝတ်မဲ့နေလည်းရှိသည်။ ခါး အောက်ပိုင်းတွင်မှု အနံတစ်တောင်၊ အလျားနှစ်ကိုက်ခန့် ရှိသော ဂျပ်ခုတ်ထည် အနက်ရောင်ကို ချက်အောက်တွင်ပတ်၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အစွန်း နှစ်ဖက်ကို ဘယ်ဘက်ပေါင်ပေါ်တွင် အောက်ဘက်၌ နှစ်လက်မခန့် ကွဲစေလျက် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဤသို့ပြုလုပ် ထားရခြင်းမှာ ထိုင်ရာ၊သွားရာ၌ လွယ်ကူစေရန် ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဝတ်ဆင်သည့်အခါ ရှေးဦးစွာ ခါးတွင် ကြိုးတစ်ချောင်း ချည်နှောင်ထားရသည်။ ပြီးမှ အဝတ်ကို အထဲသို့ ထိုး သွင်းကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အပေါ်တွင်မှ သန္တာစေ့ခါးပတ်ကြိုးများကိုဝတ်ဆင်ကြသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်နှင့် ဈေးဝယ်သွားသည့်အခါမျိုးတွင် ဣန္ဒြေ လုံစေရန် အနံတစ်တောင်၊အလျားနှစ်ကိုက်ခန့်ရှိသော အဝတ်ကို ဆင်မြန်းကြသည်။ အနံဘက်မှ အစနှစ်စကို ဘယ်ဘက်လက်မှ လက်က တော့ ထိုးကာ လက်ယာဘက်ပခုံပေါ်တွင် စု၍ချည်နှောင်ထားလေ့ရှိသလို ရှေ့ဘက်ထိချပြီး ချိတ်နှင့်ထိုး၍ လည်း ဝတ်ဆင်လ့ရှိကြသည်။ ရခိုင်ပြည်တွင် ဘုရင်အဖြစ်ကိုပင် ရောက်ခဲ့သော်လည်း မြုံ လူမျိုးတို့သည် ခေတ်အလိုက်ပြောင်းလဲလာသော လူ့ယဉ်ကျေးမှုများကို ထွေပိုက်လိုဟန် မရှိပါ။ ယင်းအကြောင်းကို ပန်းတံမောင်နှင့် သံတွဲသူဘွဲ့ အဲး" မှ မြုံ (မြို)တို့၏ သဘာဝ အသွယ်သွယ်ကို ဖော်ပြ ချက်များတွင် တစ်နေရာ၌ ထဘီတိုလောင်း၊ မြို ဘာသာမှာ၊ ဝါးနားတောင်း၊ မြိုမဘာသာ၊ ဖုန်းဆိုးတောင်မှာ၊ဝါးကောက်လားရေ၊ ကျပ်ကြိုးသုံးပင်၊ လွန် သုံးပင်၊ ဇင်ချောင်းမြောက်ကို၊ လှေကားတင်ရေ၊ ထုပ်လုပ်ကေလုံး၊ မြိုမရိုမှာ၊ ရင်မဖုံးလေဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref>ရိုးမခေါ်သံ မောင်စံဖော်(စာ၁၂-၁၅)(စာ ၁၆-၁၉).</ref>ယခုအခါ 'မြို'အမျိုးသမီးများသည် သာမန်အချိန်၌ မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ပင် ဝတ်ဆင်လာကြပြီ ပွဲလမ်းသဘင်ရှိမှသာ ထိုဝတ်စုံကို အပေါ်မှထပ်၍ ဝတ်ကာ ရိုးရာဝတ်စုံအနေဖြင့် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ရိုးရာ မင်္ဂလာပွဲ == ‘ မြို’လူ မျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံအရ လက်ထပ်မင်္ဂလာကိစ္စတွင် အဓိကတာဝန်ရှိသူ မှာ ယောက်ျားလေး ဘက်မှ ဖခင်ဖြစ်သည်။ ဖခင်မရှိပါက ဖခင်၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် ညီက လက်ထပ်ခွင့်ပေးနိုင်သည်။ လူငယ်ချင်း ချစ်ကြိုက်၍ မင်္ဂလာပြုခြင်းရှိသလို မိဘများက သင့်လျှော်သည့် အိမ် ထောင်ဘက်ကို ရွေးချယ်ပေးသည့်ဓလေ့ရှိသည်။’’ မြို လူမျိုးဓလေ့ မှာ လူပျို နှင့် အပျို လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်၍ ရပေ မည့် အိမ်ထောင်ဘက် က်ို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်၍ မရပေ။ မြိုမျိုးကွဲပေါင်း (၇၀) ကျော် လေ့လာသိရှိရပြီး ထိုအနက်မှ ယူသင့်သည့် မျိုးရိုး၊မယူသင့်သည့် မျိုးရိုး နှင့် သစ္စာဘက် ဟူ၍ ရှိလေ၏။ အမျိုး အချင်းချင်းယူ၍မရ၊သစ္စာဘက်ယူ၍မရ၊မယူရသည့်အမျိုးကိုမိဘကသော်လည်းကောင်း၊ဆွေမျိုးများကသော်လည်းကောင်း တားမြစ်သည်။ မိန့်ကလေး နှင့် ယောက်ျားလေး ချစ်ကြိုက်တော့မည် ဆိုလျှင် ရှေးဦးစွာ ယူသင့်သည့် မျိုးရိုး ဟုတ်၊မဟုတ်သည်ကို စုံစမ်းရသည်။ အကယ်၍ အမျိုးအချင်းချင်း ယူမိပါက ရွာမှနှင်ထုတ်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးဂုဏ်ကို သစ္စာဖောက်သည့် အတွက်အမျိုးမှ ပယ် ရှား ခြင်းခံ ရသည်။ သစ္စာဖက် ဆိုလျှင် လုံးဝ လက်ထပ်ခွင့် ကို တားမြစ်ထားသည် လိမ်ညာခြင်းမပြုရ ငွေရေးကြေးရေး ကိစ္စမှာလည်း အတိုးတောင်းခြင်းမပြုရ၊ အကယ်၍ လိမ်ညာခြင်းပြု မိသည်ဘ၊ ချေးငွေ အတိုး တောင်းမိသည် ဆိုလျှင် အမင်္ဂလာ အမျိုးအပေါ်၊ မိသားစုအပေါ် ကျရောက်စေသည် ဟု အယူရှိကြသည်။ ယူသင့်သည့် မျိုးရိုး ကို မင်္ဂလာဆောင် ပြုလျှင် ယောက်ျားလေးဘက်မှ (အသွင်းဖိုး)ကို ပေးရသည် ထိုအသွင်းဖိုးကို ‘’မိန့်ကလေးမိဘတို့ ဘက်က မိမိ၏ သမီးအတွက် မင်္ဂလာကြေး(အသွင်းဖိုး) နှင့် မင်္ဂလာဧည့်ခံပွဲ ကုန်ကျစရိတ်ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ ယောက်ျားလေး ဘက်မှ တတ်နိုင်မည့် ကြေးငွေပမာဏ ကို တင်ပြကာ အပြန်အလှန် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းကြသည်။ မင်္ဂလာကြေးအနေဖြင့် ငွေဒင်္ဂါးအရေအတွက် ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည်။ ဂျော့ဘုရင် တံဆိပ်ခေါင်းပါ သောငွေဒင်္ဂါးပြား ၃၀၀၊ ၅၀၀ စသည်ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ငွေဒင်္ဂါး ပြားလက်ဝယ်မရှိပါက အခြားရှိသော အိမ်များတွင် သွားရောက်ဝယ်ယူကြရသည်။ ထိုကဲ့သို့ သွားရောက် ဝယ်ယူသည့်တိုင် မရရှိပါ က အဆိုပါ ငွေဒင်္ဂါး အပြား ၃၀၀၊ ၅၀၀ နှင့ ညီသော ငွေကြေးပမာဏ ကို ပေးကြရသည်။ <ref>THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOZi. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon,p, 425.</ref>ထို့အပြင် မိန့်ကလေး မိဘများအတွက် တောင်ယာလုပ်ကိုင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဓားရှည် ၅ လက်၊လှံ ၇စင်းတို့ကိုပါ ပေးကြရသည်။ မြိုတို့ ဓလ့ထုံးတမ်း အရ လက်ထပ် မင်္ဂလာ ပြုလုပ်ချိန်မှစ၍ မင်္ဂလာတစ်သက်တွင် ပွဲ (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ရသည် ထိုပွဲတိုင်း၌ (ယု)ခေါ်သည့် ရိုးရာ[[ခေါင်ရည်]] မပါ မဖြစ် ခေါရည်တည်ထားရသည်။ လက်ထပ် ပြီဆိုသည်နှင့် ပွဲသုံးကြိမ် (ဝှပ်လိုင်မ်)၊ (မင်တင်) နှင့် (ဘုတ်အက်) ဟူ၍ ကျင်းပရသည်။ ထိုပွဲ (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ရာမှာ (အသွင်းဖိုး) ပေးရသလို ဟင်းပွဲ ဖလှယ် မိတ်ဆုံထမင်းစားကြသည်။ ယောက်ျားလေး အမျိုးဘက် မှ ကြက်ကို စုဆောင်းရပြီး မိန့်ကလေး အမျိုးဆွေမျိုး ရောက်ရှိလာသည့် ဧည့်သည် များအားလုံလောက်သည် အထိ ကြက်ကို သတ်ရသည်။ အလားတူမိန့်ကလေး အမျိုးဘက် ကလည်း ဝက် ကို ကြိုမွေး ထားပြီး ငါးဆုပ်ပြည့်သည့် ဝက်ထီးကို ယောက်ျားလေးအမျိုး မှ ရောက်ရှိလာသည့် ဧည့်သည် များအား လုံလောက်သည် အထိ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရသည်။ အကယ်၍ ဧည့်သည်များ၍ ဟင်းမလုံ လောက်ပါက ဝက်တစ်ကောင်နောက်ထပ် သတ်ရသည်။ ထို ပွဲတွင်မိန့်ကလေးအမျိုးဧည့်သည်များစားရန်အတွက် ယောက်ျားလေး အမျိုးဘက် မှ ပါလာသော ကြက်ကို ယောက်ျားလေး အမျိုးက ကြက် ကောင် ကို ဖျက်ပြီး ချက်ပေးရသည့် ဓ လေ့နှင့် ၎င်းပွဲကိုကျင်းပရသည်။ သို့သော် ၎င်းပွဲတွင်လုံးဝဟင်း မြည်းစမ်းခြင်း မပြုပေ။ ထို့အပြင် ကြက်တစ်ေကောင်ကို အခေါင်းစုံ မစုံ၊ ခြေစုံ မစုံ၊ အတောင်ပံ စုံ မ စုံ၊ခြေသည်းခုတ် မခုတ်သတိထားရသည် အကယ်၍ မိန့်ကလေးအမျိုးဧည့်သည် များ စားသည့် အခါ တွင် ကြက်တစ်ကောင် တွင် တစ်ခုခု မစုံ တွေ့ရှိပါ က လျော်ကြေးငွေ ပေးရသည်။ ယင်း လျော် ကြေး မှာ အရက် သို့မဟုတ် ခေါင်ရည်သို့မဟုတ် [[ဓား]] သို့မဟုတ် လှံ စသည်ဖြင့် လျော်ကြေးပေးရသည်။ ယောက်ျားအမျိုး ဧည့်သည်များ စားရန်အတွက် မိန့်ကလေးအမျိုးဘက်မှ ဝက်ကောင်ကို ဖျက်ပြီး ချက်ပေးရသည် သို့သော် အလားတူ ၎င်းပွဲတွင် လုံးဝဟင်းမြည်းစမ် ခြင်းကိုကခွင့်မပြုပေ။ မိန့်ကလေး မိဘ နှင့် မောင် တို့ကို ကားအခြောက် သတ်ထားသော [[တောကြက်]]၊[[တောဝက်]]၊ [[ရှဉ့်|ရှဥ့်]] သားခြောက် တစ်မျိုးမျိုးကို ချက်ပြီး ဟင်းပွဲပြင်ပေးရသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ‘’ယင်းတို့နှစ်ဦးသည် အဆိုပါ ဟင်းကိုမစားမီ စေ့စပ်လမ်းစဉ်အခါက ညှိနှိုင်းထားသည့် ဓား၊ လှံ တို့ကို တောင်းဆိုကြသည်။ သတို့သားဘက်မှ ဖခင်ဖြစ်သူက စကောတစ်ချပ်ထဲတွင် အဆိုပါ ဓားနှင့်လှံ၊မင်္ဂလာကြေး ကို ထည့်ကာ ပေးရသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဓားနှင့်လှံကို လက်ခံရယူပြီးသည့်အခါမှသာလျှင်’’ ပြင်ဆင်ထားသည့် ဟင်း နှင့် (ယု)ခေါင်ရည် ကို သောက်စားကြလေသည်။ ပြီးနောက်’’ဆွေမျိုးဧည့်ပရိသတ်များ၏ရှေ့မှောက်တွင် သတို့သမီး ဖခင်ဖြစ်သူက သတို့သားကို နှစ်ကိုက်မျှရှည်သော အဝတ်ဖြူ တစ်စဖြင့် ခေါင်းပေါင်းပေးလိုက်ခြင်း အား ဖြင့် သားမက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလေသည်။’’လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲ သည် အနောက်ဘက် မောင်တောနှင့်ဘင်္ဂလားဒေရ့်ဘက် က အများအားဖြင့် မင်္ဂလာပွဲ ကျင်းပပုံ တူသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ဘူးသီး တောင် ဘက် က( ရိုင်မာ)၊ ပုဏားကျွန်း(တင်ဆာ) နှင့် ကျောက်တော် ယိုးချောင်းဖျား(နောက်ကော)ဘက်က တူညီသည်ကိုတွေ့သည် အများအားဖြင့် မောင်တောဘက်နှင့် ဘင်္ဂလား ဘက် လက်ထပ် မင်္ဂ လာကျင်းပပြုလုပ်ပုံသည် ပို ကြီးကျယ်သည်ဟု ဆိုလို့ရသည်။ [[ဖိုင်:Mro indigenous 'Plung' (Flute), ChimBuk, BandarBan © Biplob Rahman-6.jpg|thumb|255x255px|မြိုလူမျိုးတို့၏ တေးမှုတ်တုရိယာပုံ]] == ရိုးရာဘူးခါးပလွေ (ပလုံ) == [[မြိုရိုးရာ]] တုရိယာနှင့်တေးအလင်္ကာ တွင် `ပလုံ` ခေါ် ဘူးခါးပလွေ သည် မပါမပြီး ဖြစ်သည်။ ဘူးခါးသီးရှိ လည်ပင်းဘက်ကို လေမှုတ် ရန် ပြုလုပ် ထားပြီး အိုးဘက်၌ မူ လေ ထုတ်ဝါး ပြွန်များကို စိုက်ထားသည်။ ဝါးပြွန်တို့သည် တူရိယာ အတိုအရှည် ကို လိုက်၍ ကွဲပြားသည်။'' ''ပလုံကို ပြုလုပ် ရာတွင် အကြီးအငယ် အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ပလုံစင်မလောင်၊ ပလုံ မာလောင်၊ ကက်မာလောင်၊ ဒီးဒူ၊ ရီနာပလုံ၊ ကန့်ငေ၊ ပလုံကလင်စ၊ ပလုံ ရိုလ် စသည်ဖြင့် ရှိသည်။ မြို လူမျိုးတို့သည် မိမိ ရိုးရာ အက ကို ခုံမင်တတ်သူများဖြစ်ပြီး ရိုးရာနွားထိုးပွဲကို ချမ်းသာသော သူမိသားစု က ကျင်းပ လေ့ရှိသည်။ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသည့် ပွဲ ကို ဆင်ရုမ်ကောမ် တွေကောကောမ် ပါမ် ဟူ၍ နာမည်ရှိလေသည်။ ထိုပွဲကို ကျင်းပ နိုင်သူသည် သူဌေး စာရင်းဝင်သူများဟု မှတ်ယူလေသည်။ ရိုးရာတုရိယာ များကို လူပျို၊မင်းကျွန်များက တီးမှုတ်ပြီး မိန်းမပျိုးလေးများက ဝိုင်းဖွဲ၍ လည်း ကောင်း၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်၍လည်းကောင်း က ကြသည်။ ဝိုင်းဖွဲကရာတွင် ဘယ်တစ်ခေါက် ညာတစ်ခေါက် ယိမ်းထိုး၍ ကကြသည်။ မျက်နှာ ချင်းဆိုင်အက တွင် နောက်ဆုတ် ရှေ့တိုး၍ ကကြသည်။ ထိုသို့က ရာတွင် ခြေလှမ်းဆုတ်နည်း၊ တက်နည်း ကို လိုက်၍ ပလိုင်ချိုင် အက၊ ချာချတ် အက၊ ဒါန်ကရန်အက၊ ဂိုလတာတိန်အက စသည်ဖြင့် လေးရှိလေသည်။'' == ရိုးရာနွားထိုးပွဲ == 'မြို'တို့တွင် ရိုးရာနွားထိုးပွဲကို ငွေကြေးတတ်နိုင်သူရွာသားတစ်ဦးဦးက ဦးဆောင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ မိသားစုဝင်များ အဖျားအနာကာကွယ်ရန် အတွက်လည်းကောင်း၊ အိပ်မက်အရလည်းကောင်း၊ စီးပွားရေအရငွေကြေးချောင်လည်၍ အလှုပေးလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း ကျင်းပကြ သည်။ ယင်းနွားထိုးပွဲတွင်သောက်သုံးရန် ခေါင်ရည်ကို ကြိုတင်စုဆောင်းထားကြသည်။ ယခုအခါခေါင် ရည်အစား အချိုရည်ကို အသုံးပြုကြသည်။ အိပ်ရှေ့ကွပ်ပျစ်ကို ခိုင်ခန့် အောင်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြီးကွပ်ပျစ်၏ထောင့်လေးထောင့်တွင် ပန်းပွားပါသော ဝါးတိုင်များကို တစ်ထောင့်လျှင် တစ်တိုင် ကျစီစိုက်ထူထားသည်။ တိုင်အဖျားသည် လေးခြမ်းကွဲပုံစံဖြစ်သည်။ နွားထိုးပွဲပြုလုပ်မည့်ရွာကွက်လပ်၌ နွားခြံကိုပြုလုပ်ရသည်။ နွားခြံမှာ တြိဂံပုံစံ ဖြစ်သည်။ ထိပ်အဖျားသည် အရှေ့ဘက်သို့မျက်နှာ မူရသည်။ နွားခြံထိပ်တွင် တိုင်တစ်တိုင်စိုက်ထူပြီး သစ်ရွက်သစ်ခက်များဖြင့် အလှဆင်ပေးထား လေ့ရှိကြသည်။ နွားခြံတွင်အနားတစ်ဖက်၌ ပန်းဖွားပါသောဝါးတိုင်လေးတိုင်စိုက်ရ၏။ ယဇ်ကောင် နွားကို သွင်းပြီးနောက် ဝါးတိုင်တစ်တိုင်ကို ထပ်မံ စိုက်ရသည်။ တစ်ဖန်နွားခြံရှိဝါးတိုင်များကိုတန်းသုံးတန်းစီဖြင့် ခိုင်ခန့်အောင်လုပ်ကြသည်။ အချို့မြိုရွာများတွင် နွားခြံဟူ၍မထားပေ။ နွားကိုချည် နှောင်မည့်ဝါးတိုင်အား ၁၄ပေခန့်မြင့်အောင်စိုက်ထူရသည် ရွာရှိလူပျို အပျိုတို့က ပျော်ပျော်ပါးပါးကခုန်မြူးထူးကာ တောင်ကျ ချောင်းမှ သွား ရောက်ယူလာသည့် ကျောက်ကို အလှုရှင်အား ပေးကြ သည်။ အဆိုပါကျောက်ကို 'နတ်ကျောက်'ဟုယူဆကြသည်။ နတ်ကျောက်ကို သယ်ဆောင် လာသူများအား အရှင်က ဝက်ဖြင့်ကျွေးမွေးဧည့်ခံသည်။ နတ်‌ကျေက်ကိုယူခြင်း၊စိုက်ထူခြင်းတို့အတွက် နတ်ဆရာလိုအပ်ပါသည်။ နတ်ဆရာ မရှိ သောရွာများတွင် ဤပွဲကိုမလုပ်ကြေချ။ နွားထိုးပွဲမလုပ်မီတစ်ရက်အလိုတွင် အလှူရှင်က မိမိဖိတ်ကြားလိုသော ေကျးရွာများကို ဖိတ်ကြားထားသည်။ ဖိတ် ကြားခံရသည့်ကျေးရွာများမှ အလှူပွဲသို့တက် ရောက်လာမည့်အပျိုလူပျိုများကို လူပျိုခေါင်းက ဦးစီးထိန်းသိမ်းကပွဲစတင်မည့်ည ေနတွင်အ ေရာက်လာကြရေပသည်။ ပွဲကျင်းပသည့် အခါနွား ကိုဝိုင်းပတ်၍ကကြသည်။ အပျိများက ကကြပြီး လူမျိုတို့က တူရိယာများကို တီးမှုတ်ကြ၏။ ပထမဆုံးကရေသာ နတ်ပူေဇာ်အဖွဲ့ ကခုန် နေစဉ် အလှူရှင်မိသားစုက ခေါင်ရည် သို့မဟုတ် အချိုရည် ကိုငုံပြီး နွားကိုပက်ဖျန်းရသည်။ ကခုန် သောအဖွဲ့ကို အိမ်ရှင်က ဝက်တစ် ကောင်သတ်ကာ ထမင်းေကျွးရသည်။ တစ်ဖွဲ့က တစ်ဖွဲ့နားဖြင့် ကလိုက်ကြသည်မှာ ညလုံးပေါက်ပင်ဖြစ်သည်။ နောက် တစ်နေ့ နံနက်တွင် နတ်ပူဇော်သည့် အကအဖွဲ့သည် ယဇ် ကောင်နွားကို ၁၂ပတ်တိတိဝိုင်းဖွဲ့ကခုန်ကြသည် နတ်ဆရာက အမိန့်ေပးလိုက်သည့်အခါ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကနွားကို တစ်ချက်တည်း ဖြင့်ထိုးကာ ပူဇော်လိုက်ရသည်။ ေနာက်တစ်ဦးက နွား၏လျှာကို သူ၏သွားဖြင့်ကိုက်ဖြတ်ပစ်လိုက်ရသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရခြင်းမှာ 'မြို' လူမျိုးတို့၏ စာကို နွားကစားပစ်သဖြင့်ဒဏ်ခတ်ခြင်း ဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ နွားထိုးသူနှင့်နွားလျှာဖြတ်သူကို အရှင်က ခေါင်း ပေါင်းစတစ်စနှင့် အချိုရှည်တစ်ပုလင်းလက်ဆေင်ပေးလေ့ရှိသည်။ ထို့နောက်နွားသေကိုအလှူရှင်၏အိမ်ကွပ်ပျစ်၌အမဲဖျက်ကြကာ ဝိုင်းချက်ကြသည်။ ဤအေတာအတွင်းကခုန်မှုများကို ဆက်တိုက် ပြုလုပ်ကြပြန်သည်။ ထမင်းဟင်းကျက်သည့်အခါ အခြးရွာမှဧည့်သည်များအား အရင် ေကျွးေမွးဧည့်ခံရသည်။ ပြီးေနာက်မှ ရွာသားများစားေသာက်ကြသည်။ နံနက်စာစားပြီးနောက် ထပ်မံ ကခုန်ကြပြန်သည်။ ညနေပိုင်းတွင်းအခြားရွာမှဧည့်သည်များထွက်ခွာသွားကြေသာ်လည်း ရွာသားများကမူ ေနာက်ဆုံးေလးညတိုင်တိုင်ကခုန်လျက်ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>မေယုတောင်စွယ်ကြားမှသွေးချင်းမောင်မယ်များ(သျှင်ထွေးယဉ်) စာမျက်နှာ-၈၄-၈၆</ref> == ကျေးရွာ နှင့် အိုးအိမ်တည်ဆောက်ပုံဓလေ့ == [[ဖိုင်:Mru man builds bamboo house.jpg|thumb|266x266px|မြိုလူမျိုးနေအိမ်တည်ဆောက်ပုံ]] မြိုတိုင်းရင်းသား တို့သည် တောတောင်ကိုနှစ်သက် သူများဖြစ်ကြသည် တောတောင်များကိုငါတို့ ကျေနပ်စွာ အုပ်စိုးမည် လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေထိုင်စားသောက်မည်ဟု ခံယူထားကြပြီး တောတောင်များကို အုပ်စိုးသည့် တောင်မင်းဟု ဆိုရမှာပါ။ ကျေးရွာတည်ဆောက်ရတောမည်ဆိုလျှင် တောင်ယာ စို်က်ပျိုးရန်၊ အမဲလိုက် အသားငါး ဖမ်းရန်၊ ရေ၊ သီးနှံ ဆွတ်ခူးစုဆောင်းရန် နှင့် အေးချမ်းသာ ယာမှု ရှိသည့် အရပ် ကို စလေ့လာရ သည်။ ပြီးနောက် မြို တို့၏ ရိုးရာ ဓလေ့အရ ကျေးရွာ ကိုတည်ထောင်ရန် မြေနေရာ ကို စနစ်တကျရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။ ရွေးချယ် ကြပုံမှာရွာ တည်ထောင်လိုသည့် မြေကွက်တွင် ဆန်စေ့ သို့မဟုတ် ငရုတ်ကောင်းစေ့ ကို မြှပ်နှံပြီး မြေနေရာကောင်း၊မကောင်းသိရှိနိုင်ရန် မြေစောင့်နတ်ကို တိုင်တည်၍ ဆုတောင်းရသည်။ နောက်တစ်နေ့ နံနက် တွင် မြှပ်နှံထားသည့် ဆန်စေ့၊ [[ငရုတ်ကောင်းပင်|ငရုတ်ကောင်း]]စေ့ များကို တူးဖော်ကြည့်ကြသည်။ မကျိုးမပဲ့ အကောင်းအတိုင်း ရှိပါက မြေကွက်တွင် ရွာတည်ထောင်ရန် သင့်သည်ဟု ယူဆကာ ကျေးရွောတည်ထောင်ကြသည်။ အကယ်၍ မြှပ်နှံထားသည့် ဆန်စေ့ သို့မဟုတ် ငရုတ်ကောင်းစေ့ များကျိုးပဲ့နေပါက ထိုနေရာတွင် ကျေးရွာတည်ထောင်ရန်မသင့်ဟု နတ်က ညွန်ပြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခံယူကြ သည်။ ပြီးနောက် ရွာတည်မည့် မျိုးနွယ်အကြီးအကဲ သို့မဟုတ် ကျေးရွာလူကြီးခေါင်းဆောင်က အိပ်မက်ခြင်းအားဖြင့်လည်း ရွေးချယ်ကြသည်။ [[အိပ်စက်ခြင်း|အိပ်မက်]] တွင် ငါး၊ရေကြည် ပြင်၊ မြင်မက်က ကောင်း၏။ ထိုနေရာ တွင် ရွာတည်ကောင်း၏ စီးပွားဖြစ်ထွန်းမည်၊ ငွေရေးကြေးရေး အဆင်ပြေ မည်ယူဆကြသလို ပန်းနီ၊ မြွေ၊မီး၊မိုး မြင် မက်ပါက လူသေများမည်၊ ပြဿနာများမည် စီးပွားဖြစ်ထွန်းမှုနည်းပါးနည်ဟု ယူဆကြလေ သည်။ <ref>THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOZi. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon,p, 425.</ref> အိုးအိမ် တည်ဆောက်ရာမှာလည်း ရိုးရာဓလေ့ အိမ်သစ်တည်ဆောက်ရာမှာလည်း မိမိ အိမ်တည်ဆောက်လိုသည့် မြေကွက် ၌ ဝါးခြမ်းတိုများဖြင့် စိုက်ပြီး မြေစောင့်နတ် ကို ကြက်ကလေး အဖြူ၊ကြက်နီ ဖြင့် ပူဇော်ပသ တိုင်တည်၍ အိမ်ဆောက်လုပ်ရန်ကောင်း မကောင်း ကို အိပ်မက်တောင်းကာ ဆုတောင်းရသည်။ ထိုည၌ အိပ်မက်ကောင်းမြင်မက်ပါက ထိုနေရာတွင် အိမ်တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ကြသည်။ အိပ်မက်တွင် မီး၊ မိုး၊ ပန်းနီ၊လေယဉ် မြင်မက်ပါ က လုံးဝ အိမ်တည်ဆောက်ရန်မကောင်းဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။ ကောက်ယူသည့် အနက်က မီး မြင်မက်က ပြဿနာများမည်၊ မိုးမြင်မက် က၊ မျက်ရည်ကျမည်၊ ပန်းနီမြင်မက် က အစိမ်းသေ၊ လေယဉ်မြင်မက်က လူသေအလောင်း …စသည့် အနက်ကို ကောက်ယူကာ မကောင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။ ရိုးရာအိမ်ကို သစ်ဝါးကို အခြေခံ ကာ တည်ဆောက်ကြသည်။ သို့သော် များသောအားဖြင့် ဝါးဖြင့် ခြေတံရှည်အိမ်များ ကို တည်ဆောက်ကြသည်။ <ref>https://www.researchgate.net/publication/226498628_Housing_pattern_and_food_habit_of_theMro-tribe_community_in_Bangladesh_A_forest_dependence_perspective မြိုလူမျိုးတို့ ရိုးရာအိမ်တည်ဆောက်ပုံအကြောင်းတရား။</ref>အိမ်မဆောက်မီ လိုအပ်သော ဝါး၊သစ်များ၊နှီး များကို စုဆောင်းပြင်ဆင်ထားရသည်။ အိမ်တည်ဆောက်ရာတွင် ခေါင်တိုင်ကို မင်္ဂလာ တိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ဦးစွာစိုက်ထူလေ့ရှိသည် တိုင်ကို အိမ်ရှင်ဖြစ်သူ ကိုယ်တိုင်စိုက်ထူရသည်။ ပြီးနောက် မြိုတိုင်းရင်းသားရိုးရာအိမ်များသည် အရှေ့ဘက်တည့်တည့် မျက်နှာမူလေ့မရှိပေ။ အလျားလိုက် ရှေ့ဖက်နေထွက်ရာဖက်မှအနည်းငယ်စောင့်ကာ ဆောက်လေ့ရှိသည်။ အမိုးအကာ နှင့် လိုအပ်သည့် အခင်းတို့သည် ဝါးလုံး၊ ဝါးရွက်နှင့် သက် ကယ် များကို အသုံးပြုကြသည်။ အိမ်ဆောက်လုပ်ရာတွင် `အိမ်မ`နှင်`့ မောင်းကာ` ဟူ၍ ရှိသည် အိမ်မကို (ကိမ်-Kim ) အိမ်မကို(ကိမ်မာ-Kimma) အိမ်ဖိုကို(ကိမ်တောမ်-Kimtom) ဆောက်လုပ် ပြီး စီးပါက မောင်းကာ ကိုရှေ့တစ်ဆောင် နောက်တစ်ဆောင် တွဲ ဆောက်လေ့ရှိသည်။ အနောက်ဘက် အဆောင်ငယ်သည် အိမ်တွင်း အသုံးပြု မည့် ပစ္စည်းများ တိုထားရာနေရာ၊ ရှေ့ဖက်အဆောင် ငယ်သည် ဧည့်သည် ခန်း အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အိမ်မ သည် မိသားစု အိပ်ခန်း ရိုးရာ တန်ဖို့ထားရသည့် ပစ္စည်းများ ထားရသည် အတွက် အပြင်လူ ဝင်လေ့မရှိ။ အိမ်ခေါင်သည် ခေါင်ချိုး ဖြစ်သည် ဘယ်ဘက်ထောင့် နားမှာ ရေစင်ရှိပြီး ညာဘက်ထောင့်တွင်အိုးခွက် ပန်းကန်၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်ထားရာစင်၊ အိမ်မ ထောင့်တွင် မီးဖို ရှိသည် မီးဖိုသည် စနေနေ့လုပ်လေ့မရှိပေ အကြောင်းမှာ စနေ သည် မီးဖြစ်သည်ဟု ယူ ဆထားသည်။။ မီးဖို လုပ်သည့် အခါတွင် မြေသားကို ပလှိုင်းတောင်းဖြင့် စုံ ဂဏန်းမဖြစ်ရ မြေအရေအတွက် မ ဂဏန်းဖြင့်သယ်ရသည် မီးဖိုလုပ်ရာ၌ မရယ်ရ ရယ်မိရင် မီးဖို အက်ကွဲတတ်သည်ဟု ယူ ဆကြသည်။ မီးဖိုတန်း ပေါ်၌ ကျပ်စင်တစ်ခုရှိပြီး ရေဘူးခွန်ထည့်ထားပြီး ကြာရှည်ခံရန်နှင့်အနှံကောင်းစေရန် ဖြစ်သည်။ အိမ်တစ်အိမ်တွင် ဓားကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် လူ ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိသလဲ သိနိုင်သည်။ အိမ်တွင်လူ မရှိပါ က လှေကား ကိုမှောက်လှန်ထားခြင်း၊ဝါးထရံကာထားခြင်း ပြုလုပ်ထားလေ့ရှိသည်။ မြိုတိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာအိမ်ဆောက် လုပ်ပုံတွင် ထူးခြားချက်မှာ မိဘများ အသက် အရွယ်ကြီးရင့်လာလျှင် ကွပ်ပျစ်နှင့် တစ်ဆက်တည်းတွင် မိဘဆောင်ကိုတွဲ၍ ဆောက်လုပ်ပေးလေ့ရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအဆောင်လေးမှာနှစ်လောက်စာနေ လောက်ရုံအခန်းငယ်ကလေးဖြစ်သည်။<ref>Housing pattern and food habit of the Mro-tribe community in Bangladesh: A forest dependence perspective <br /></ref> == တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း == မြိုတိုင်းရင်းသားများသည် အဓိက စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းသည် [[တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေး]] ဖြစ်သည်။ တောင်ယာလုပ်ငန်းသည် တောင်ပေါ်နေတိုင်းရင်းသားများ၏ အဓိက အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ တောင်ယာလုပ်တော့မည် ဆိုလျှင် ဦးစွာ မိသားစု လူဦးရေကိုကြည့်ရသည် မိသားစုများ နေလျှင် များသလို အကျယ် ချဲ့ခုတ်ထွင်းရသည်။ မိသားစုနည်းလျှင်နည်းသလို ခုတ်လေ့ရှိသည်။ ထိုကြောင့် မိသား စုများလျှင် မိသားစုနဲ့လုံလောက်သည့် ယာခင်း ကို စုံစမ်းလေ့လာရသည်။ သို့သော် အခေါင်း သုံး လုံးရှိသည့် ယာခင်းသည် နတ်ဆိုးအိမ်၊ တောင်ယာလုပ်လျှင်သေမည်ဆိုကာ ရှောင်လေ့ရှိသည်။ မိမိလုပ် ကိုင်မည့် ယာခင်းကို စုံစမ်းပြီးလျှင် ထိုတောင်ယာကို လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ဝါးပင် ငါး ပင်မှ ဆယ်ပင် လောက်မျှခုတ်ထားကာ အိပ်မက်ယူရသည်။ အိပ်မက်တွင် ရေပြင်၊ ငါး၊ မြင်မက်က ကောင်း၏၊ မီး၊မိုး၊ သွေးမြင်မက်က မကောင်း ဟုအနက်ကောက်ကာ အိပ်မက်ရယူရသည်။ အိပ်မက်ကောင်း၍ စခုတ်တော့မည်ဆိုလျှင် ဦးစွာ ဓားသွေးကျောက်ပြားကိုယာခင်းတွင် သွားထားရသည် ထိုနေ့တွင် ဝါးဆစ် တစ် ပိုင်းကို ပိုင်းဖြတ်ကာ ရေပြည့်ရသည်။ ရေပြည့်သည့် အခါ၌ ရေမြှုပ်ကို ကြည့်ပြီး ပေါက်ပင်များမည် မများမည်ကို ခန့်မှန်းရသည်။ ထိုဝါးဆစ်ပြည့်သည့်ရေပုလင်းကို ဓား သွေးကျောက်ပြားပေါ်ထားပြီး အ လယ်တည့်တည့်ခွဲဖြတ်ကာ မျောက်ပိုင်းလှန်နေပါက နမိတ်ကောင်း သီးနှံထွက်တိုးကောင်းမည်ဟု နောက်ဆုံးယာခင်းခုတ်ပြီးသည့်နေ့ တွင် ပြုလုပ်ရသည်။ ထို့အပြင် တောင်စောင့်နတ်၊ ချောင်းစောင့်နတ် အရပ်လေးမျက်နှာ ရှိနတ်များအတွက် ယာခင်းကိုမီးရှိုးသည်အချိန်တွင် ထွက်ပြေးလွတ်နိုင်ရန် တုတ်ချောင်းလေးချောင်းကို ပစ်ပေးထားရသည်။ တစ်နှစ် တစ် နှစ် တောင်ယာကို ဇန်နာဝါရီလ နှင့် ဖေဖော် ဝါရီလ လောက်မှ စတင်ခုတ်လဲပြီး တောင်ယာ တစ်ခင်းကို နှစ်လကြာခန့် ခုတ်ထွင်းပြီး မတ်လ တွင်မီးရှိုးရသည်။ ဧပြီ လတွင်ကောက် ပဲသီးနှံများကို စတင်စိုက်ပျိုးရသည်။ ယာခင်း တွင်မည်သည့် ပျိုးပင်၊မျိုးစေ့ မချခင် ကြက်၊ ခွေး၊ ဆိတ် တို့ဖြင့် ယာခင်းကို သွေးပူဇော်ရသည်။ တောင်ယာလုပ်ငန်းမစတင်ခင် တစ်ရွာလုံး ပေါင်း ကြက်၊ ဝက်၊ ဆိတ် တို့ ဖြင့် ကပ်ဘေးဆိုးကျိုး ရွာသူ၊ ရွာသားများအပေါ် မ ဆိုက်ရောက်စေရန် နှင့် သီးနှံထွက် တိုးစေရန် ရွာခင်းပွဲကို ကျင်းပလ့းရှိသည်။ ထိုအချိန်အတွင်း ရွာထဲတွင် ရွာသူ ရွာသားများသည် အလုပ် လည်းမလုပ်ရ အပြင်လည်း မထွက်ရ သလို မည်သည့် ဧည့် သည်ကိုမှ အဝင်မခံပါ။ ဝင်မိပါက ထိုအခင်းပွဲတွင် ကုန်ကျစရိတ်ကိုပေးလျော်သည့်အပြင် အခင်းချိုးဖောက်မှု ဒဏ်ကျေးလည်း အကန့် သတ်မရှိ ပေးလျော်ရသည်။ == ရွာခင်းဓလေ့ == မြိုလူမျိုးဓလေ့ထုံးတမ်းအရ တစ်နှစ်တွင် ရွာခင်းပွဲ နှစ်ကြိမ်ကျင်းပ လေ့ရှိသည် တောင်ယာမီးရှုးပြီးသည့် အချိန်၌ မည်သည့် မျိုးစေး ယာခင်းတွင်မဝင်ခင် တစ်ခါ၊ မျိုးပင်များ ဖူးပွင့်ခါစ တစ်ခါ နှစ်ကြိမ် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကျေးရွာ အဖျားနှာများ၍ သော်လည်းကောင်း၊ လူနှစ်ဦးအထက် ဆက်သက်၍ သေဆုံးသော်လည်းကောင်း ရွာခင်းပွဲ လုပ်ရသည်။ ထိုအခင်း ပွဲသည် ပုံမှန် ခင်းရိုးမ ဟုတ် ဘဲ ကုလားမမျောက် သို့မဟုတ် ကဒိုးကဒါ နှစ်ကောင်ကို တောထဲမှာ မရရအောင်ဖမ်းရသည်။ ရပြီဆိုပါက ထိုအကောင်ကို အရည်ခွံခွာ၍၎င်းအရီခွံအား ဖြင့်လေးလက်နက်ကိုင်သည့် လူပုံကိုဆင်၍ ရွာ၏ အဝင်ဝ တွင်တစ်ခု ထွက်ပေါက်တွင် တစ်ခု အဝတ်ဆိုးဖြင့် လေးလက်နက်ကိုင်သည့် အရုပ်ပုံကို ချိတ်ဆွဲ ကာထားရသည်။ ထို့အပြင် အဝင်ဝ နှင့် ထွက်ပေါက်တွင် ဝါးခြမ်းစိတ်ချွန် နှင့် ကြိမ်ဆူး ဖြင့် စည်းရိုး ကိုထိုးပြီး ကာရသည်။ ညနေ မှောင်စတွင် ကျောက်စ ရိုက်များ နှင့် ဆန်ကို ရောပြီးနတ်ဆိုးမောင်းထုတ်သည့် ကာထာ ခုနှစ်ခါ ရွက်ဆိုကာ ဆုံခေါက်ပြီး ၎င်း ကာထာဖြင့်ရွက်ဆိုထား သည့်ကျောက်စရိုက် နှင့်ဆန်ကို အိမ်အောက် ရွာပြင်နေရာအနှံ့ကျဲ့မောင်းရသည် နတ်ဆိုးရှိ မရှိ ကို ထွက်ပေါက်တိုင်း ချည်မျှင်ပင်၇ ပင်ပတ်ထိုးထားသည်ကိုကြည့်ရသည်။ အကယ်၍ နတ်ဆိုးထွက် ပါက ထိုချည်မျှင်ကြိုးဖြတ် ကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဒီကထွက်သည်ဟု မှတ်ယူပါသည်။ ထိုအတွင်း အပြင်ဧည့်သည် ကိုလုံးဝ ဝင်ခွင့်မပြု သလိုရွာသားများလည်းရွာအပြင်ထွက်ခွင့်မပြု ။ (၇) ရက် တစ် ပတ်ပြုလုပ်ရသည် သို့သော် ရွာသားများကမူ တစ်ရက်မှ နှစ်ရက်ထိသာ တိတ်တိတ်ဆိတ်ပြုလုပ်ပြီး သုံးရက်မြောက်တွင် အပြင်ထွက်နိုင်သည် အပြင်ဧည့်သည် ကိုမှု (၇) ရက် အဝင်မပြုပါ။ ထိုအခင်း ကို( ခင်မ်ဆုံ ) နတ်ဆိုးမောင်း ထုတ်သည်ဟုခေါ်ပါသည်။<ref>THE,HILL TRACTS OF CHLTTAGONGAND THE DWELLERS THEREIN;BY GAPT, T. H , LEWIN, 1869. P-94</ref> == စားယှာမ်ခင် == (စားယှာမ်ခင်) သည် ကောက်ပဲသီးနှံများ ဖူးပွင့်စအချိန်တွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထိုအခင်းသည် အသီးအနှံများ အထွက်ကောင်းနိုင်ရန် နှင့် တောတိရိစာ္ဆန် များမပျက်စီးရန် ဖြစ်သည်။ အခင်းပြုလုပ် ပုံမှာ ကောက်ညှင်းအနက်တစ်ဗူးကို ရေစိမ်ထားရသည် ထိုကောက်ညှင်းမည်းနက်ရည်ကို ဝါးတစ်ဆစ်တွင်အပြည့်ထည့်ကာ ကြက် နှင့်အတူ ယာခင်းကို သွား၍ ယာခင်းပတ်ပတ်လည်ဖြန့်ရသည်။ ယာခင်း ပတ်ပတ်လည်ဖြန့်ပြီးပါက ယာခင်းတွင် စိုက်ပျိုးထားသည့် [[စပါးလင်|စပါးပင်]] တစ်မျိုးမှ တစ်ပင်၊ ကောက်ပဲသီးနှံများ တစ်မျိုးမှ တစ်ပင်စီစုဆောင်းရသည် ၎င်းပစ္စည်းတစ်မျိုးစီသည် ပိန်းရွက်ပေါ် ပုံထားပြီး ကြက် သွေးဖြင့်ပူဇော်ရသည်။ ယာခင်းတွင် ပူဇော်ပြီးပါက (တောင်ယာမှကျောက်ဖရုံညွန်းခူးလာပြီးထိုကြက်ကောင်ကို ကျောက်ဖရုံညွန်းနဲ့ချက်စားရသည်မှာအလွန်ပင်မြိန်သည့် ဟင်းပွဲ တစ်ခွက်ဖြစ်သည်)။ တစ် ဖန်ရွာအလယ်တွင်ယဇ်ပူဇော်ရန်ပလ္လင်ဆောက်သည်။၎င်းစင်ပေါ်တွင်တစ်ရွာလုံးကောက်ပဲသီးနှံအမျိုးအစားအသီးသီးကိုကြက်တစ်ကောင်စီနှင့်အတူယူဆောင်လာကြ၏။ တစ်ရွာလုံး၏ကောက်ပျိုးပင်စုံပြီဆိုပါက ဓလေ့ရိုးရာ သိနားလည်သူ သက်ကြီးသူတစ်ဦးမှ ဆုမွန်ကောင်း တောင်းပြီး ၎င်း ကောက်ပျိုးပင်များအား ကြက်သွေးဖြင့်ပူဇော်ပသပြီးပြီဆိုလျှင် မိမိကြက် ကောင်ကိုလာယူကြသည်။ ထိုပွဲအခင်းသည် သုံး ရက်ကြာသာပြုလုပ်ကျင်းပသည်။ ထိုအခင်းအတွင်းလည်းအပြင်ဧည့်သည်ကိုကျေးရွာအတွင်း ဝင်ခွင့်မပြု၊ ဝင်မိပါက ကြက်အကောင် တစ်ရာ နှင့် ဝက် ငါးဆုပ် တစ်ကောင် ပေးလျော်ရသည်။ ထို အခင်း တွင်ရိုးရာ [[ကောက်ညှင်း]] မှုန့်ဖက်ထုပ်ကို အိမ်တိုင်းပြုလုပ်ကြသည်။ သုံးရက်လွန်မှသာ အခင်းပြီးမြောက်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ == ဈာပန အခမ်းအနား == မြိုထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ရွာတစ်ရွာတွင် လူတစ်ဦးသေဆုံးလျှင် တစ်ရွာလုံးအလုပ် မသွားကြ ဘဲ အသုဘအ ခမ်းအနား တွင်ပါဝင်ရသည်။ အသုဘသည် တစ်ရက်မှ သုံးရက် ထားရသည် အကယ်၍ ရွာ သူကြီး၊ တစ်ရွာ၌ အကြီးအကဲ သေဆုံးနေလျှင် ရပ်ဝေးက ဆွေမျိုးများ အသုဘသို့လာ တွေ့နိုင်ရန် သုံးရက် ထားရသည်။ သာမန်လူဆိုလျှင် တစ်ရက် သာထားရသည်။ ထို အသုဘ ညများတွင်း ညတိုင်း လူပျို၊ အပျို၊ မင်းကျွန် များက ရိုးရာ စောင် နှင့် တုရိယာ ပလုံ တို့ဖြင့် သီချင်းကျူးဧကြရင်း စောင့်လေ့ရှိသည်။ မြို ထုံးတမ်းအရ လူတစ်ဦးက အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့်ရွာ၏အပြင်၌ သေဆုံးနေလျှင် ကျေးရွာ ထဲတွင် လုံးဝ ဝင်သွင်းလေ့မရှိ၊ ထို့အပြင် ကြိုးဆွဲချသေဆုံး သူများကို သချၤိုင့်တွင် မြေမြှုပ်ထားလေ့မရှိ ။<ref>British Burma Gazetteer .Vol.ll in 1879 ,P,425, 68.</ref> <ref>Captain .G. Rigby, History of Operations in Notherns in Arakan and Yawdwin Chin Hills , Rangoon, 1897,P.80</ref>၇ ရက်မပြည့်သေးသည့် နို့စို့ကလေး သေဆုံးလျှင်လည်း သချ်ိုင့် တွင် မြှုပ် လေ့မရှိ။ အကယ်၍ သေဆုံးသူကို မီးသင်္ဂြိုဟ်မည်ဆိုလျှင် ကျေးရွာတွင် အိမ်တိုင်း ထင်းတစ်ချောင်း ကျ ပါဝင်ထည့်ပေးလေ့ရှိသည်။ လူတစ်ဦးသေ ဆုံးတိုင်း ခွေးတစ်ကောင်သတ် ပေးလေ့ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ခွေးသည် ဝိညာဉ် သွားလိုသည့်နေရာ ကို လမ်းပြပေး ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ <ref>G,Hughes <nowiki>'' Hill Tracts of Arakan ,''</nowiki> Rangoon ,1881, P, 23</ref>ယင်းအသုဘ အခမ်းအနားတွင် ပါသော သူများအတွက် အိမ်ရှင်မှ ဝက်တစ်ကောင် သတ်ရသည်။ ထို ကြောင့်ပင် မြို တိုင်းရင်းသား တို့၏ အိမ်တိုင်း ကြက်၊ ဝက်၊ ခွေး ကမရှိမဖြစ် မွေးမြူရသည်။ ထို့ပြင် အသုဘ အခမ်းအနားကို သွားကြသည့် သူများအိမ် ပြန်လာလျှင် အိမ်ပေါ် မတက်ခင် မီးဖိုက ပြာကို လှေကားရင်း မှာထားရသည့်အပြင် ခြေ၊လက်မှာ ပြာမုန့် ဖြင့် ဆေးကြောလေ့ရှိသည်။ ဘာကြောင့် မီးဖိုပြာမုန့် ဖြင့် အသုဘပြန်လာသည့်အခါ တွင် ဆေးကြောရသလဲ ဆိုလျှင် ရိုးရာ ပုံပြင်အရ ရှေးရှေး က မြို လူမျိုးသည် သေဆုံးသူများကို သေဆုံးသည် ဟု မဆိုပေ၊ လူတစ်ဦးသည် ခန္ဒာကိုယ်လဲ သည်ဟု သာခေါ်ပြီး ၇ ရက် တစ်ပတ်ဆိုလျှင် ပြန်လာသည် ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းပုံပြင်တွင် ဤသို့ ဆိုပါ သည် တစ်နေ့တွင် ဆွေးမ ၏ယောက္ခထီး က မသေဆုံးခင် ဆွေးမ ကို မှာထားသည်(၇)ရက်တစ်ပတ်ပြည့် လျှင်ပြန်လာမည်အရုပ်ဆိုးမည်ဖြစ်သည့် အတွက်ရေနွေးအိုး တည်ထားပါဟုမှာထားအပြီး သေ ဆုံးသွားသည်။ ဆွေးမသည် ယောက္ခထီးမှာထားသည် အတိုင်း (၇) ရက်ကို စောင့်နေ၍ (၇) ရက်ပြည့်ညနေပိုင်း မီးဖို မှ ထွက်လာပြီး ငါ့ဆွေး မ ငါပြန်လာပြီ ရေချိုး ပေးပါဦး လို့ ပြောလာသည်ကို ကြား သည် နှင့် လှမ်းကြည့် ရာ .ဆွေးမသည် .တစ်ခါတည်းထိပ်လန့်ပြီး ယောက္ခထီးမဟုတ်ဘူး သရဲ ဟု ဆိုကာ မီးဖိုက ပြာဖြင့် ပစ်ပေါက်လိုက်သည်။ ထိုအခါ အဖိုးအို သည် ဤသို့ မှာကြားသည် လူသားသည် သေဆုံးပြီးလျှင် ပြန်လာမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြော ပြီး ပြန်သွားလေ၏ ဟု ဆိုသည်။ ထိုအျိန်မှစ၍ ယနေ့တိုင်လူသားသည် သေဆုံးပြီးလျှင် ပြန်မလာတော့ သည် ဟု ယူဆကြလေသည်။ == ကိုးကား == <ref>ထွန်းရွှေခိုင်(စစ်တွေကောလိပ်)၊ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်း မြို့တော်များ၊ စာ - ၁၄၁</ref><references /> === အခြားဖတ်နိုင်သောလင်ခ့် === https://en.wikipedia.org/wiki/Mru_people === ပြင်ပလင်ခ့် === http://www.jmaministries.org/reaching-mru.html Reaching Mru people in Myanmar. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mru,_The Banglapedia, National Encyclopedia of Bangladesh. https://www.rufford.org/files/8744-1%20Detailed%20Final%20Report.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025085047/https://www.rufford.org/files/8744-1%20Detailed%20Final%20Report.pdf |date=25 October 2020 }} Status and impact of traditional forest fauna harvesting by the Mro tribe in the hill forests of Bangladesh: Policy implications for biodiversity conservation.{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:လူမျိုးအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးစု]] b07ox9lyhuzxv60l13gdfb4diqlzaom 0 137902 1045353 1043763 2026-07-30T23:15:17Z Naingli 144794 1045353 wikitext text/x-wiki <div style="width: 100%; max-width: 380px; margin: 0 auto; background: linear-gradient(135deg, #FF758C 0%, #FF7EB3 100%); border-radius: 16px; box-shadow: 0 10px 25px rgba(255, 117, 140, 0.3); overflow: hidden; font-family: Pyidaungsu, sans-serif; color: #333333;"> <!-- Header --> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.25); backdrop-filter: blur(10px); padding: 20px; text-align: center; border-bottom: 2px solid rgba(255, 255, 255, 0.4);"> <h2 style="margin: 0; color: #FFFFFF; font-size: 24px; font-weight: bold; text-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်</h2> <p style="margin: 5px 0 0 0; color: #FFF0F3; font-size: 14px; font-weight: 500;">အငြိမ့်မင်းသမီး၊ သဘင်ပညာရှင်</p> </div> <!-- Content Body --> <div style="background: #FFFFFF; padding: 15px; margin: 10px; border-radius: 12px; box-shadow: inset 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.02);"> <table style="width: 100%; border-collapse: collapse; font-size: 14px;"> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E; width: 35%;">အမည်ရင်း</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">မအေးကြည်</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">မွေးနေ့</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">၁၉၃၂</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">မွေးရပ်မြေ</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">ဒိုက်ဦး၊ ဖောင်တော်သီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">ကွယ်လွန်ရက်</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">၁၀၊ အောက်တိုဘာ၊ ၂၀၂၃ (အသက် ၉၁ နှစ်)</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">ကွယ်လွန်ရာ</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">ရန်ကုန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">ဂူသွင်းရာနေရာ</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">ထိန်ပင်သုသာန်၊ ရန်ကုန်</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">နိုင်ငံသား</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">မြန်မာ</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">ခင်ပွန်း</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">လှမြင့်</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #FFE5EC;"> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">သားသမီး</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">မိုးမိုးလှိုင်</td> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 8px; font-weight: bold; color: #FF4B6E;">မိဘများ</td> <td style="padding: 10px 8px; color: #2C3E50;">ဖိုးဟန် (ဖခင်)၊ လှမြိုင် (မိခင်)</td> </tr> </table> </div> <!-- Footer Accent --> <div style="background: #FF4B6E; height: 6px; width: 100%;"></div> </div> '''ရွှေလိပ်ပြာ''' '''မအေးကြည်''' (၁၉၃၂ - ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါရင့်အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် ဇာတ်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာနယ်ပယ်၌ အဆို၊ အက၊ အငြိမ့်နှင့် ဇာတ်ပညာရပ်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ထုတ်သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားကာ၊ "စိမ်းသင့်မှစိမ်း" သီချင်းဖြင့် ပရိသတ်များကြားတွင် အထူးကျော်ကြားသည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် မန္တလေးရဟန်းပျိုအဖွဲ့၏ ရွှေတံဆိပ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး၊ မိတ္ထီလာတောင်ပေါ်ပစ် အမြောက်တပ်တွင် ကပြဖျော်ဖြေစဉ်ကလည်း "မဟာရွှေလိပ်ပြာ" ဘွဲ့ကို ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်နောင်ထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်တော်သာခေတ်တွင်လည်း အနုပညာဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များစွာကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=စောမုံညင်း |date=2025-11-30 |title=ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/11/30/408566.html |access-date=2026-07-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု == ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်းတွင် [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ [[ဖောင်တော်သီရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဖောင်တော်သီရွာ]]၌ တောင်သူလယ်သမား ဦးဖိုးဟန် နှင့် ဗိန္ဓောဆေးဆရာမ ဒေါ်လှမြိုင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။နာမည်အရင်းမှာ မအေးကြည် ဖြစ်သည်။သူ၏ ခင်ပွန်းမှာ ဦးလှမြင့်ဖြစ်ပြီး မိုးမိုးလှိုင်ကို ဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == အနုပညာအစ == မအေးကြည်သည် သဘင်မျိုးရိုးမရှိသော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာကို ဝါသနာပါသူဖြစ်သည်။ ဒိုက်ဦးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော ပဲခူးမယ်ကျော့နှင့် ဆိုင်းဆရာ ဘိုကေစိန် တို့၏ ကလေးဇာတ်တွင် ကုမ္မာရီယိမ်း၊ နတ်ကတော်ယိမ်း၊ မြင်းယိမ်းများတွင် ပါဝင်ကပြရင်း အပျိုတော်အဆင့်အထိ သင်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ပဲခူးရိုးမအနီး ဘုရားကြီးရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်စဉ် အကလေ့ကျင့်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသော ဦးသူတော်တစ်ပါးက “လိပ်ပြာကလေး ဝဲပျံနေသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ရွှေလိပ်ပြာဟု နာမည်ပေးကြ” ဟု ဆိုခဲ့ရာမှ "မင်းသမီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည်" ဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည် အငြိမ့်ကပြသည့်အခါ လိပ်ပြာပုံစံ အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ == ရန်ကုန်အငြိမ့်ခေတ် == ရန်ကုန်လင့်လမ်းမှ ဒိုးဆရာ ဦးချစ်ဦးက ရွှေလိပ်ပြာကို အသုံး (၃၀၀) ကျပ်ဖြင့် ခေါ်ယူ၍ ရန်ကုန်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ရှေ့ထွက်မင်းသမီး အာဇာနည်စိန်စိန်၊ အလယ်ထွက်မင်းသမီး အောင်သန်းစိန်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ လူရွှေတော် လိပ်ပု၊ ကျော်ရွဲ့တို့နှင့်အတူ ကပြခဲ့သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော် အနောက်ဘက်မုခ်၌ ကျင်းပသော မင်းသမီးပြိုင်ပွဲတွင် အငယ်ဆုံးမင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လမ်းမတော်မှ ဦးညွန့်က အသုံး (၅၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် ငှားရမ်းခဲ့ရာ ထိုခေတ်ကာလအတွက် အလွန်များပြားသည့် ပမာဏဖြစ်သဖြင့် မိသားစုက တွန့်ဆုတ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ဦးညွန့်၏အငြိမ့်တွင် သုံးနှစ်ကြာ ကပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/695607524/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84-%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%B0%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94-%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94-%E1%80%B8 |access-date=2026-07-04 |website=www.scribd.com}}</ref> == မန္တလေးခရီးစဉ် == ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ကြည်ကြည်ဌေးနှင့် မြို့တော်သိန်းအောင်တို့၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် မန္တလေးသို့ သွားရောက်ကပြခဲ့သည်။ မန္တလေးရှိ နာမည်ကြီးဆရာများဖြစ်သော ဂီတမယ်လှလေးစိန်၊ ရွှေရတနာ ကိုကြည်၊ ကိုကြူးတို့နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို၍ ကပြခဲ့ရာ အလွန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှေ့ထွက်မင်းသမီး ဂျောလီသန်းနှင့် လူရွှင်တော် ကိုသိန်းတန်၊ ကိုစိန်တင့်၊ ရွှေမောင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ပြီး မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်အငြိမ့်တို့၏ ဒိုးဆစ်ကွာခြားချက်များကို လက်တွေ့လေ့လာသိရှိခဲ့သည်။ == ဇာတ်မင်းသမီးဘဝ == ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်နယ်ပယ်တွင်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ ရွှေမန်းကြည်လှိုင်နှင့် စိန်အောင်မင်းတို့ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် အနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သည်။ အဆိုပညာတွင်လည်း ထူးချွန်သူဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။ == အခြားအနုပညာများ == ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်ပါ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ [[ရွှေမန်းကြည်လှိုင်]]၊ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်]]တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အဆိုတွင်လည်း ထူးချွန်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။ == တေးသီချင်းများနှင့် ဓာတ်ပြားများ == ရွှေလိပ်ပြာသည် အဆိုပညာတွင် ထူးချွန်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် တေးသီချင်းဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ဓာတ်ပြားများမှာ "မမရွှေလိပ်ပြာနှင့် ဇာတိအာဏာ"၊ "ဇမ္ဗူကျွန်းလုံး"၊ ကိုမင်းသူနှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် "အကအခြေခံ" နှင့် ရွှေမန်းကျော်အောင်နှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် "ဇမ္ဗုပတိချွတ်ခန်း" ဇာတ်ထုပ်တို့ ဖြစ်သည်။ သူ၏ သီချင်းများကို [[ရွှေတိုင်ညွန့်]]၊ [[မြို့မငြိမ်း]]၊ [[စိန်လှမြိုင်]]၊ ဦးပြေဟန်၊ ဗြူတီစိန်၊ [[ရွှေဒေါင်းညို]]၊ စိန်ဗိုလ်တင့် နှင့် ဘိုကလေးစိန်ပန်း စသည့် နာမည်ကြီး တေးရေးဆရာတို့က ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။ == ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ == ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်၊ ဇာတ်နှင့် "ဧယင်ကျူး" ပညာရပ်များတွင် သမ္ဘာရင့်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၆ နှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တို့တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၌ အငြိမ့်သင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတွင် အချိန်ပိုင်းပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲ ဗဟိုအဆင့် ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သဘင်ပညာရှင်များ အစည်းအရုံးတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ၁၉၈၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အငြိမ့်လောက အားနည်းလာခဲ့ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် စိတ်ကူးခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မပေါ်ခဲ့ပေ။ အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူသည် သဘင်အစည်းအရုံး၏ နာယကကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ နာရေးကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိန်ပင်သုသာန်၌ ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Media |first=Milkyway |date=2023-10-12 |title=အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်ရှိ အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် ကွယ်လွန် – Milky Way Media |url=https://milkyway-media.com/%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%81%89%E1%81%83-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%A1%E1%80%84%E1%80%BC/ |access-date=2026-07-04 |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{lifetime|၁၉၃၂|၂၀၂၃}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၃၂ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဇာတ်မင်းသမီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အငြိမ့်မင်းသမီးများ]] is12nq9uub5el1e82wtlxqtujqp5rt5 0 144002 1045455 1036067 2026-07-31T05:19:39Z Cepyita 93402 add etymology 1045455 wikitext text/x-wiki {{Short description|အယုဒ္ဓယပြည့်ရှင် ထိုင်းဘုရင် (၁၅၉၀–၁၆၀၅)}} {{Infobox monarch | name = မဟာနရဲစွမ်<br />สมเด็จพระนเรศวรมหาราช | title = အယုဒ္ဓယပြည့်ရှင် | image = KingNU.jpg | caption = မြန်မာတို့ထံမှ လွတ်လပ်ကြောင်း အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ မြေသို့ရေသွန်းချဟန် ထုလုပ်ထားသည့် နရဲစွမ်ရုပ်တု (နရဲစွမ် တက္ကသိုလ်) | house = [[သုခေါဒယမင်းဆက်]] | religion = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] | birth_date = ၁၅၅၅/၁၅၅၆ (စူဠသက္ကရာဇ် ၉၁၇) | birth_place = သုခေါဒယတိုင်း၊ ပိဿလောက်မြို့၊ စန္ဒနနန်းတော် | death_date = {{death date|df=yes|1605|4|25}} (အသက် ၄၉ နှစ်) <br/>(စူဠသက္ကရာဇ် ၉၆၇၊ ကဆုန်လဆန်း ၈ ရက်၊ တနင်္လာနေ့) | death_place = [[လင်းဇင်း]] (သို့မဟုတ် မိန်းဟန်) | succession = [[အယုဒ္ဓယမင်း]] | reign = ၁ ဇူလိုင် ၁၅၉၀ – ၂၅ ဧပြီ ၁၆၀၅ | predecessor = [[မဟာဓမ္မရာဇာ]] | successor = [[ဧကာဒသရထ်]] | father = [[မဟာဓမ္မရာဇာ]] | mother = [[ဝိသုဒ္ဓိခต္တိယီ]] | spouse = မဏိရတနာ<br>ဧကခတ္တိယီ | regnal name = သမ္တေစ် ပရမပါဒ် ပင်္ဂဇ လက္ခဏ အဂပုရိ သောဒှမပရမ နှေားနရာ စော်ဘွားဗြနရာဇ် ဇေဋ္ဌာဓိပတိ<ref>{{cite web | title=สมเด็จพระนเรศวร พระนามแปลกปลอมของ สมเด็จพระนเรศ | date=25 April 2025 | url=http://silpa-mag.com/history/article_4766 }}</ref> }} '''မဟာနရဲစွမ်''' ({{lang-en|Naresuan the Great}}; {{lang-th|สมเด็จพระนเรศวรมหาราช}}၊ ၁၅၅၅/၁၅၅၆ – ၂၅ ဧပြီ ၁၆၀၅) သို့မဟုတ် '''နရေသွရ်''' ({{lang-pi|နရိဿရ}}၊ လူတို့အရှင်) သည် ၁၆ ရာစု [[အယုဒ္ဓယ|အယုဒ္ဓယနေပြည်တော်]]၏ ထင်ရှားလှသော ပြည့်ရှင်မင်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်၏ ဘွဲ့ကိုအစွဲပြု၍ '''ဒုတိယ စန်ဖေတ်မင်း''' (Sanphet II; {{lang-sa|သရ်္ဗဇ္ဉ}}၊ {{lang-pi|သဗ္ဗညု}}) ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ ၎င်းသည် တောင်ငူ-ဟံသာဝတီပြည့်ရှင် [[ဘုရင့်နောင်|ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး]] ထံ၌ ဓားစာခံ (မွေးစားသား) အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့ဖူးပြီး မြန်မာရာဇဝင်များတွင် '''ဗြနရာဇ်''' ဟူသောအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသည်။ ဗြနရာဇ်သည် ၁၅၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် အယုဒ္ဓယထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး ထိုင်းလူမျိုးများ အလွန်ချစ်ကြောက်ရိုသေရသော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ အယုဒ္ဓယနိုင်ငံအား တောင်ငူအင်ပိုင်ယာ၏ လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့မှုကြောင့် ထိုင်းသမိုင်းတွင် အကျော်ကြားဆုံး အာဇာနည်ဘုရင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၎င်း၏ လက်ထက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[တောင်ငူမင်းဆက်]]နှင့် စစ်ပွဲများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဒတ်ချ် (အောလန်ဒါ) ကုန်သည်များအား အယုဒ္ဓယတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အခြေချခွင့်ပြုခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ == အစောပိုင်းဘဝ == မင်းသားနရာဇ်ကို ၁၅၅၅–၁၅၅၆ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် သုခေါဒယတိုင်း၊ [[ဖိဿနုလောက်မြို့|ပိဿလောက်မြို့]]၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ခမည်းတော်မှာ ပိဿလောက်ကို အုပ်ချုပ်ရသော မဟာဓမ္မရာဇာမင်း ဖြစ်ပြီး မယ်တော်မှာ မဟာစကြဝတ္တိမင်းနှင့် သူရိယောဒယ မိဖုရားကြီးတို့၏ သမီးတော် ဝိသုဒ္ဓိခတ္တိယီ ဖြစ်သည်။ နရာဇ်မင်းသားကို အသားညိုသဖြင့် "မင်းသားမဲ" (ဗြအင်္ဂဒှမ်) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ညီတော် ဧကာဒသရထ်ကို "မင်းသားဖြူ" (ဗြအင်္ဂခေါ်) ဟု ခေါ်ဆိုကြကာ အစ်မတော်မှာ [[စုပန်ကလျာ|ဆုပန်ကလျာ (သုဝဏ္ဏကလျာ)]] မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ ၁၅၆၃-၁၅၆၄ ခုနှစ် ယိုးဒယား-မြန်မာစစ်ပွဲတွင် ဟံသာဝတီ [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးသည် ပိဿလောက်နှင့် အယုဒ္ဓယကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မဟာဓမ္မရာဇာအား သစ္စာခံစေကာ ပဏ္ဏာဆက်အဖြစ် သွတ်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သစ္စာတော်ခံ အာမခံချက်အဖြစ် သားတော်ကြီး ဖြစ်သော မင်းသားမဲ (ဗြနရာဇ်) နှင့် မင်းသားဖြူ တို့ကို ဟံသာဝတီ (ပဲခူး) နေပြည်တော်သို့ ဓားစာခံအဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ == ပဲခူး၌ နေထိုင်ခြင်း == [[File:Naresuan life - Wat Suwan Dararam - Section 01 (2108 BE).jpg|thumb|ဟံသာဝတီနေပြည်တော်၌ ဗြနရာဇ်နှင့် မင်းကြီးစွာတို့ ကြက်တိုက်ကစားနေကြပုံကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် နံရံပန်းချီ]] ဗြနရာဇ်သည် ဟံသာဝတီ ပဲခူးနေပြည်တော်၌ ၆ နှစ်ခန့်ကြာအောင် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ နေထိုင်စဉ်ကာလအတွင်း မြန်မာတို့၏ စစ်ပညာများ၊ ဗျူဟာများနှင့် မင်းညီမင်းသားများ သင်ကြားရသော [[အဋ္ဌာရသပညာ]] (၁၈ ရပ်) တို့ကို တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ရုံမျှမက ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး အလွန်မြင့်မားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၅၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော် မဟာဓမ္မရာဇာက အယုဒ္ဓယ၌ အုပ်ချုပ်သူဘုရင် ဖြစ်လာပြီးနောက် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးက ဗြနရာဇ်နှင့် ညီတော်တို့ကို အယုဒ္ဓယသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ == ဘုရင်ခံနှင့် လွတ်လပ်ရေး ကြေညာခြင်း == မဟာဓမ္မရာဇာမင်းသည် သားတော်ကြီး ဗြနရာဇ် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် "ဥပရာဇာ" (အိမ်ရှေ့မင်း) အဖြစ် မြှောက်စားကာ ပိဿလောက်မြို့ကို အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ၁၅၈၁ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော် [[နန္ဒဘုရင်]] နန်းတက်လာသည်။ ၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် အင်းဝမြို့စား သတိုးမင်းစော ပုန်ကန်သဖြင့် နန္ဒဘုရင်က အယုဒ္ဓယအပါအဝင် လက်အောက်ခံနိုင်ငံများကို စစ်ကူတောင်းခဲ့ရာ ဗြနရာဇ်သည် တပ်များကို ဦးဆောင်၍ ပဲခူးသို့ ချီတက်ခဲ့သည်။ ထိုင်းသမိုင်းဆရာ မင်းသားဒမ်ရောင်း၏ အဆိုအရ နန္ဒဘုရင်သည် ဗြနရာဇ်၏ အင်အားကို စိုးရိမ်သဖြင့် လမ်းခရီးတွင် လုပ်ကြံရန် ကြံစည်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မွန်တပ်မှူးများက ဗြနရာဇ်အား ထိုအစီအစဉ်ကို ကြိုတင်သတိပေးခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၅၈၄ ခုနှစ်တွင် ဗြနရာဇ်သည် ကရင်နယ်စပ် (ရွှေတကောင်းအရပ်) ၌ ရွှေကန်တော့ဖြင့် ရေကို မြေသို့သွန်းချကာ ဟံသာဝတီနှင့် အယုဒ္ဓယတို့အကြား ချစ်ကြည်ရေး ကုန်ဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် အယုဒ္ဓယသည် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း နတ်တပိုင်တို့ရှေ့၌ ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပဲခူးအရပ်ရှိ ယိုးဒယားလူမျိုးများကို ကယ်တင်ကာ အယုဒ္ဓယသို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ အနောက်မှ လိုက်လံတိုက်ခိုက်သော မြန်မာစစ်သူကြီး သူရကမ္မသည် စစ်တောင်းမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းမှ ဗြနရာဇ် ပစ်ခတ်လိုက်သော သေနတ်ကျည်ဆန်မှန်၍ ကျဆုံးခဲ့ရသဖြင့် မြန်မာတပ်များ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။ == စစ်ပွဲများနှင့် ထီးနန်းဆက်ခံခြင်း == လွတ်လပ်ရေးကြေညာပြီးနောက် ဟံသာဝတီမှ နန္ဒဘုရင်သည် အယုဒ္ဓယကို နှိမ်နင်းရန် ပုသိမ်စားတပ်၊ ဇင်းမယ်မင်း နော်ရထာစောတပ်များကို စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း ဗြနရာဇ်က ပြောက်ကျားစစ်ဗျူဟာဖြင့် ကြိုတင်တိုက်ခိုက်သဖြင့် မြန်မာတပ်များ အရေးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၅၈၆ ခုနှစ်တွင် နန္ဒဘုရင်ကိုယ်တိုင် စစ်တပ်ကြီးဖြင့် အယုဒ္ဓယမြို့ကို ၅ လကြာ ဝန်းရံခဲ့သော်လည်း မြို့ကိုမသိမ်းနိုင်ဘဲ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ၁၅၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော် မဟာဓမ္မရာဇာ ကံတော်ကုန်သဖြင့် ဗြနရာဇ်သည် **သမ္တေစ်ဗြစန်ဖေတ် (ဒုတိယမြောက်)** ဘွဲ့ဖြင့် အယုဒ္ဓယပြည်၏ ထီးဆောင်းမင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ === ဆင်စီးချင်းထိုးပွဲ (၁၅၉၃) === ၁၅၉၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နန္ဒဘုရင်သည် သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း [[မင်းကြီးစွာ]]၊ နတ်သျှင်နောင်နှင့် ပြည်မင်းတို့အား အယုဒ္ဓယသို့ ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတပ်များသည် ဘုရားသုံးဆူလမ်းကြောင်းမှ ချီတက်လာခဲ့ကြသည်။ ၁၅၉၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဆူပန်ဘူရီ (Nong Sarai) စစ်တလင်း၌ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ကရင်ကရတ် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ပွဲအတွင်း ဗြနရာဇ်နှင့် ညီတော် ဧကာဒသရထ်တို့စီးသော ဆင်များသည် မုန်ယိုကာ မြန်မာတပ်မကြီး၏ အလယ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗြနရာဇ်က သစ်ရိပ်အောက်၌ ဆင်စီးလျက်ရှိသော မြန်မာအိမ်ရှေ့မင်း မင်းကြီးစွာကို မြင်တွေ့ပြီး စည်းကမ်းချက်အတိုင်း တစ်ဦးချင်း စီးချင်းထိုးရန် စိန်ခေါ်ခဲ့သည်။ ယင်း **"ဆင်စီးချင်းထိုးပွဲ"** ({{lang-th|สงครามยุทธหัตถี}}) တွင် မင်းကြီးစွာ၏ ဓားချက်ကြောင့် ဗြနရာဇ်၏ မောက်ရူတော် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သော်လည်း ဗြနရာဇ်က ၎င်း၏ ငေါလှံဓားဖြင့် ပြန်လည်ခုတ်ပစ်ခဲ့ရာ မြန်မာအိမ်ရှေ့မင်း မင်းကြီးစွာ ဆင်ထက်၌ပင် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဤထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံပွဲကို ထိုင်းရိုးရာသမိုင်းတွင် အလွန်တရာ အမွှမ်းတင် စာဖွဲ့ခဲ့ကြပြီး ၎င်းအောင်ပွဲရသည့် နေ့ရက်ကို ယနေ့တိုင် "ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်နေ့" အဖြစ် ကျင်းပကြသည်။ == ကွယ်လွန်ခြင်း == မဟာနရဲစွမ်သည် ၁၆၀၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် လင်းဇင်းဒေသ (သို့မဟုတ် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း မိုင်းဟန်အရပ်) သို့ စစ်ချီတက်နေစဉ်အတွင်း အပြင်းဖျားကာ နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ ၎င်းနတ်ရွာစံပြီးနောက် ညီတော် ဧကာဒသရထ်က အယုဒ္ဓယထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ထိုင်းဘုရင်များ]] [[Category:တောင်ငူခေတ်]] {{Bio-stub}} fes9xrgoupu8zgjjpj0eip35j55a192 0 163617 1045406 965389 2026-07-31T04:36:53Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045406 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ကေလာ |official_name = ကေလာရွာ |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = အင်းခြံကေလာ |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|20.5074405670166|96.9048461914063|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ကေလာရွာ''' ({{Lang-en|Kaylar}})သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]၊ [[အင်းခြံကေလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၆၂၈ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အင်းခြံကေလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၂ ဦး၊ မ ၂၆၄၇ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၅၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ၂၀၂၅ ငလျင် == [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်]]ကြောင့် ကေလာရွာသည် ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်မှုရှိခဲ့ပြီး<ref>{{cite news |author=Thalun Zaung Htet |date=29 March 2025 |title=အင်းလေးဒေသရှိ ကေလာရွာနှင့် ဇရပ်ကြီးရွာတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၄၆ ဦးထိရှိပြီး နေအိမ် ၉၅၀ လုံး ပျက်စီး |trans-title=Inle region Kayla village and Zayatgyi village earhtquake damage causes at least 46 deaths and 950 destroyed houses. |url=https://yktnews.com/2025/03/209409/ |archive-date=30 March 2025 |access-date=3 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330081222/https://yktnews.com/2025/03/209409/ |url-status=dead }}</ref> လူ ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-03-30 |title=အင်းလေး၊ကေလာရွာတွင် ငလျင်ကြောင့်သေဆုံးသူ၅၀ ကျော် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/03/30/116242/ |access-date=2025-03-31 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ကေလာ |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ညောင်ရွှေမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} swozitm4wqe3ic7424gyv9qmo1yoiya 0 191800 1045464 968043 2026-07-31T05:50:13Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045464 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ကျောက်အိုး |official_name = ကျောက်အိုးရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ပခုက္ကူခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ပေါက်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ကင်းမ |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.250150680542|94.3371429443359|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ကျောက်အိုးရွာ''' ({{Lang-en|Kyaukoe}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[ပေါက်မြို့နယ်]]၊ [[ကင်းမကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၃၉ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ကင်းမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၁ ဦး၊ မ ၁၀၃၆ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၀၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၂ ဧပြီလတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က (၃) ကြိမ်တိုင်တိုင် မီးရှို့ခဲ့သဖြင့် ရွာလုံးကျွတ် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသည့်အပြင် ဒုက္ခသည်များ နေထိုင်နေသည့် တဲများပါ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ <ref>သတင်း [https://yktnews.com/2022/04/15588/ "ပေါက်မြို့နယ် ကျောက်အိုးရွာကို စစ်တပ်က ၃ကြိမ် မီးဝင်ရှို့ ပြည်သူပိုင် နေအိမ် ၁ဝဝခန့် မီးလောင်ပြာကျ"၊ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၁၅၊ ရန်ကုန်ခေတ်သစ်မီဒီယာ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250907015047/https://yktnews.com/2022/04/15588/ |date=7 September 2025 }}</ref> <ref>သတင်း [https://www.dvb.no/post/530800 "ရွာလုံးကျွတ်မီးရှို့ခံရသည့်ကျောက်အိုးရွာကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့" ၊ ၂၀၂၂ ‌မေလ ၁ ရက်၊ DVB News]</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ကျောက်အိုး |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ပေါက်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} nl09ddkvfx64z45lmng3eql9beib4q4 0 191837 1045466 1021857 2026-07-31T05:55:18Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045466 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ကျောင်းကုန်း |official_name = ကျောင်းကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ပခုက္ကူခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ပေါက်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ကျောင်းကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.3056602478027|94.6671829223633|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ကျောင်းကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Kyaungkone}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[ပေါက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျောင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၇၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ကျောင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀ ဦး၊ မ ၈၄၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၅၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ (၇) ရက် နှင့် (၂၂) ရက် နေ့ များ တွင် စစ်တပ် နှင့် [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]] ခေါ် ပြည်သူ့စစ် အဖွဲ့များက လုယက်ဖျက်စီး မီးရှို့ခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာပြည်သူလူထု ပစ္စည်းဥစ္စာများဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး နေအိမ်များမီးလောင် ပြာကျကာ ကွမ်းခြံများလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>သတင်း "[https://yktnews.com/2022/04/16445/ ပေါက်မြို့နယ် ကျောင်းကုန်းရွာကို အကြမ်းဖက် စစ်တပ်က ဒုတိယအကြိမ် မီးတင် ရှို့နေ"၊ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၂၃၊ ရန်ကုန်ခေတ်သစ်မီဒီယာ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251206124843/https://yktnews.com/2022/04/16445/ |date=6 December 2025 }}</ref> <ref>သတင်း [https://yktnews.com/2022/04/16493/ "ပေါက်မြို့နယ် ကျောင်းကုန်းရွာကို ယမန်နေ့ ညပိုင်းက မီးရှို့ဖျက်ဆီးသွားသော အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့များ ကျွန်းကြီးရွာကို ထပ်မံ မီးရှို့နေ"၊ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၂၃၊ ရန်ကုန်ခေတ်သစ်မီဒီယာ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240528134024/https://yktnews.com/2022/04/16493/ |date=28 May 2024 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ကျောင်းကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ပေါက်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} t9mz9ulvh64xhotmp154t5n9zg5nv75 0 193597 1045274 1011560 2026-07-30T15:09:02Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045274 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = အကြည်ဘန်း |official_name = အကြည်ဘန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ထီးလင်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = အကြည်ဘန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.673059463501|94.1728210449219|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''အကြည်ဘန်းရွာ''' ({{Lang-en|Ahkyiban}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]၊ [[ထီးလင်းမြို့နယ်]]၊ [[အကြည်ဘန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၂၃ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အကြည်ဘန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၀ ဦး၊ မ ၄၄၃ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ထီးလင်းမြို့နှင့် ၈ မိုင်ခန့်ဝေးကွာသည်။ ကားလမ်းမရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း နှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနရှိသဖြင့် အနီးဝန်းကျင် ရွာ ဆယ်ရွာက အားကိုးရသည့်ရွာဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့က ၂၀၁၈-၁၉ ဘဏ္ဍာရေးနှစ် (၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအထိ) တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရရန်ပုံငွေဖြင့် လျှပ်စစ်မီးသွယ်တန်းပေးခဲ့သည်။ <ref>[https://moep.gov.mm/mm/ignite/contentView/1496 (င)-ထီးလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အကြည်ဘန်း၊ အလယ်ဘန်း၊ အညာဘန်းကျေးရွာ(၃)ရွာအား လျှပ်စစ်မီး ရရှိရေးဆောင်ရွက်ပေးရန် အစီအစဉ်ရှိ/မရှိနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် မေးခွန်း၊ Ministry of Electric Power Website]</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီက မီးရှို့ခဲ့သဖြင့် အိမ်ခြေ နှစ်ရာခန့်ရှိရွာမှာ ရွာလုံးကျွတ်နီးပါး မီး‌လောင်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ကျောက်ထုမြို့မှ လာသော အင်အား ၈၀ ပါ စစ်ကြောင်း နှင့် ထီးလင်းမြို့မှ လာသော အင်အား ၁၇၀ ပါ စစ်ကြောင်း နှစ်ခုပေါင်းကာ ရွာကို မီးရှို့ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရွာသားသုံးဦးလည်း ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/burned-ahkyiban-village-05082023041642.html ထီးလင်းမြို့နယ် အကြည်ဘန်းရွာခံနှစ်ဦး အသတ်ခံရပြီး ရွာလုံးကျွတ်နီးပါးမီးရှို့ခံရ၊ ၂၀၂၃ ‌ေ ၈၊ လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ RFA]</ref><ref>[http://ftp.dvb.no/post/591915 စစ်တပ်မီးရှို့သဖြင့် ထီးလင်းမြို့နယ် အကြည်ဘန်းရွာလုံးကျွတ်နီးပါးဆုံးရှုံး၊ ပြည်သူအချို့ ပိတ်မိ၊ ၂၀၂၃ ‌ေ ၆၊ DVB]</ref><ref>[https://yktnews.com/2023/05/101410/ ထီးလင်းတွင် အိမ်ခြေ ၂၀၀ ကျော်ရှိသော အကြည်ဘန်းကျေးရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှု ရွာလုံးကျွတ် ပြာကျ၊ မီးလောင်ပြင်မှ ရုပ်အလောင်းသုံးလောင်းတွေ့ရှိထား၊ ၂၀၂၃ ‌ေ ၇၊ ရန်ကုန် ‌ေတ်သစ်မီဒီယာ]{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = အကြည်ဘန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ထီးလင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} 8x04x67tr1kzm0mh5xh5izfwntn46iu 0 193600 1045325 1012824 2026-07-30T17:42:48Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045325 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = အလယ်ဘန်း |official_name = အလယ်ဘန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ထီးလင်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = အလယ်ဘန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.6756000518799|94.1895523071289|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''အလယ်ဘန်းရွာ''' ({{Lang-en|Ahlelban}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]၊ [[ထီးလင်းမြို့နယ်]]၊ [[အလယ်ဘန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၇၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အလယ်ဘန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇ ဦး၊ မ ၂၅၉ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက် နံနက် (၂) နာရီခန့်တွင် အလယ်ဘန်းရွာကို စစ်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်သဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အို အမျိုးသား ၁ ဦး ၊ အမျိုးသမီး ၁ ဦးနှင့် ကျောင်းသူ ၂ ဦး စုစုပေါင်း ၄ ဦးသေဆုံးကာ ပြည်သူ ၂၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ နေအိမ် ၄ လုံး မီးလောင်ပြာကျပြီး နေအိမ် ၁၂ လုံး အလုံးစုံ ပျက်စီးကာ နေအိမ် ၄၀ ဝန်းကျင်မှာ အမိုးများ လန်ကာ ပျက်စီးသွားသည်။ <ref>[https://yktnews.com/2025/03/208280/ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ အဘယ်ဘန်းရွာထဲကို ပြည်သူများ အိပ်မောကျချိန် စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်မှု ပြည်သူ ၄ ဦးသေဆုံးပြီး ၂၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရကာ နေအိမ်အများအပြားပျက်စီး၊] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250322225040/https://yktnews.com/2025/03/208280/ |date=22 March 2025 }} ၂၀၂၅ မတ်လ ၂၀၊ မဇ္ဈိမသတင်းဌာန၊</ref> <ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/61972/ ထီးလင်းတွင် ညသန်းခေါင်အချိန် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၄ ဦးသေဆုံး] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250322155716/https://myanmar-now.org/mm/news/61972/ |date=22 March 2025 }}၊ ၂၀၂၅ မတ်လ ၂၀၊ မြန်မာနောင်းသတင်းဌာန</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = အလယ်ဘန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ထီးလင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} qqf3txcwrbuyrr2orocjhzv88lq6xay 0 203472 1045504 1016875 2026-07-31T08:21:33Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045504 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder |name = အိသဉ္ဇာမောင် | image = | birth_date = {{birth date and age|၁၉၉၄|၉|၁၁}} | birth_place = | office1 = အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဒုတိယ ဝန်ကြီး<br><small>([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]])</small> | president1 = ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | vicepresident1 = [[ဒူဝါလရှီးလ]] | minister1 = [[နော်စူစင်နာလှလှစိုး|နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး]] | term_start1 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_end1 = | predecessor1 = | successor1 = | education = နိုင်ငံခြားဘာသာစကား ဒီပလိုမာဘွဲ့ | occupation = | party = [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | known_for = နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ | parents = ဦးတိုးတိုးမောင်၊ ဒေါ်ယု | website = | awards = International Women of Courage Award (၂၀၂၂) }} '''အိသဉ္ဇာမောင်''' (၁၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမား၊ လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ<ref name="irrawaddy">{{cite web |title=Election 2020 {{!}} Rival Candidates Spell Out Goals, Dreams as Myanmar Election Nears |url=https://www.irrawaddy.com/elections/rival-candidates-spell-goals-dreams-myanmar-election-nears.html |website=The Irrawaddy |access-date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |date=2 အောက်တိုဘာ 2020}}</ref>နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူဟောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သူမသည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == အိသဉ္ဇာမောင်ကို ဦးတိုးတိုးမောင်နှင့် ဒေါ်ယုတို့မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref name="aappb">{{cite book |title=Political Prisoner Profile - Ei Thinzar Maung |date=ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |publisher=နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း |url=http://aappb.org/wp-content/uploads/2014/05/Ei-Thinzar-Maung.pdf |access-date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |archive-date=16 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416150409/https://aappb.org/wp-content/uploads/2014/05/Ei-Thinzar-Maung.pdf |url-status=dead }}</ref> သူမသည် [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ နိုင်ငံခြားဘာသာစကား ဒီပလိုမာဘွဲ့ကို ရရှိထားသည်။ == နိုင်ငံရေး == ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် [[လက်ပံတန်းမြို့နယ်]]၌ ၂၀၁၄ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန် ဆန္ဒပြခဲ့စဉ် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲတပ်ဖွဲ့]]မှ [[လက်ပံတန်း ပင်မကျောင်းသားသပိတ်စစ်ကြောင်း အကြမ်းဖက်ခံရမှု|ဖြိုခွဲဖမ်းဆီးခြင်း]]ခံခဲ့ပြီး ထိုနေ့တွင်ပင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၀ နေ့တွင် ပြန်လည်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ပုဒ်မ ၁၄၃၊ ၁၄၅၊ ၁၄၇၊ ၃၃၂၊ ၅၀၅(ခ) တို့ဖြင့် အရေးယူခံခဲ့ရကာ သာယာဝတီအကျဉ်းထောင်တွင် ကျခံခဲ့ရသည်။<ref name="aappb"/> သူမသည် [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] ဗဟိုကော်မတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ထောက်ခံ၊ ဝန်းရံသူများလည်း ရှိနေသည် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/05/237667.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |date=5 ဖေဖော်ဝါရီ 2021}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို [[ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်]]မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=အင်တာဗျူး {{!}} လွှတ်တော်ထဲ မရောက်ပေမယ့် ပြင်ပကနေ ပံ့ပိုးတဲ့ အလုပ်တွေ လုပ်သွားမယ် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/11/09/233131.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |date=9 နိုဝင်ဘာ 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ - မဲဆွယ်ကတိကဝတ်တွေကို အခုအထိ လွှတ်မချသေးဘူး - BBC News မြန်မာ |url=https://www.easybranches.com/amp/youtube/oOKX_MA8Ti0 |website=www.easybranches.com |access-date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en }}{{Dead link|date=May 2025 }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|etzm.dpns}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၄ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] {{Myanmar-bio-stub}} 4zjggnexsmgwfnz9mncvgong3vrnqjs 0 203743 1045516 1023978 2026-07-31T08:30:25Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045516 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific prefix=ဒေါက်တာ |name = ဆာဆာ | other_names = ဆလိုင်းမောင်တိုင်းဆန် |image= Dr. Sa Sa (cropped).png |caption= |office=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]၏ [[ကုလသမဂ္ဂ]]ဆိုင်ရာ အထူးသံတမန် |term_start=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | term_end = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | deputy = | majority = | predecessor = | successor = | office1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]<br/>အပြည်ပြည်ဆ်ိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး | term_start1 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_end1 = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | predecessor1 = ရာထူးစတင် | successor1 = ဝန်ကြီးဌာန ဖျက်သိမ်း | president1 = ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | vicepresident1 = ဦး[[ဒူဝါလရှီးလ]] | primeminister1 = ဦး[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] |party=[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] |occupation= ဆရာဝန်၊ ပရဟိတသမား၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ |birth_place=[[လိုင်လင်းပီမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] |citizenship=[[မြန်မာနိုင်ငံသား|မြန်မာ]] |religion=[[ခရစ်ယာန်]] |website={{url|www.healthandhope.org}} }} '''ဒေါက်တာဆာဆာ''' ({{lang-en|Sasa}}၊ {{lang-mrh|Taisa}}၊ ''Salai Maung Taing San'' ('''ဆလိုင်းမောင်တိုင်းဆန်'''<ref name=toc>{{Cite web|last=thawngthawng|title=Salai Maung Taing San a.k.a Dr. Sasa nih Chin mipi sinah zaangnawlnak mithli he a tuah cang – TIMES OF CHIN NEWS|url=http://www.timesofchinnews.com/2020/10/salai-maung-taing-san-a-k-a-dr-sasa-nih-chin-mipi-sinah-zaangnawlnak-mithli-he-a-tuah-cang/|access-date=2021-03-05|language=en-GB|archive-date=19 February 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219191039/http://www.timesofchinnews.com/2020/10/salai-maung-taing-san-a-k-a-dr-sasa-nih-chin-mipi-sinah-zaangnawlnak-mithli-he-a-tuah-cang/}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Profile of a supporter|url=https://prospectburma.org/news/profile-of-a-supporter/|access-date=2021-03-06|website=Prospect Burma|language=en-US|accessdate=20 July 2021|archivedate=22 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122061325/https://prospectburma.org/news/profile-of-a-supporter/}}</ref>)) သည် [[ချင်းလူမျိုး| ချင်းတိုင်းရင်းသား]]၊ [[မရာလူမျိုး]] ပရဟိတဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဟောင်းနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဒေါက်တာဆာဆာကို ပညာရေးချို့တဲ့ကာ ဆင်းရဲသော မိဘနှစ်ပါးမှ ချင်းပြည်နယ် [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]]ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိခင်မှာ မွေးဖွားရက်ကို မပြောပြနိုင်သဖြင့် သူ၏မွေးနေ့ကို မသိရှိရပေ။ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော ထိုဒေသတွင် ပညာကို ကြိုးစားသင်ယူခဲ့ကာ မိဘဆွေမျိုး၊ ဒေသခံများ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name="chinhill">{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%BC/|title=ချင်းတောင်တန်းတွေဆီက မြင့်မားသော မျှော်မှန်းချက်|accessdate=15 October 2021|archivedate=3 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210303114821/https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%BC/}}</ref> ရန်ကုန်မြို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် ပညာသင်ယူစဉ်ကာလ တစ်လျှောက်လုံး အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ]]နှင့် [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]တို့တွင် ဆေးပညာသင်ယူခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဗြိတိန်တော်ဝင်မင်းသား [[ချားလ်စ် ဝေလမင်းသား|ချားစ်]]နှင့်လည်း တွေ့ဆုံဖူးခဲ့သည်။<ref name=၂၀၂၀>{{Cite news|last=|first=|date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀|title=၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ထဲက ထင်ရှားသူမျာ|work=|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/29/235712.html|accessdate=22 February 2021|archivedate=29 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201229174352/https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/29/235712.html}}</ref> == လူမှုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ == ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ဆရာဝန်ဘွဲ့ရရှိကာ [http://www.healthandhope.org/ Health and Hope] အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မွေးရပ်မြေသို့ပြန်လာကာ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအတွက် စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးလုပ်ငန်း၊ ကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ထောက်ပံ့ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်တော်ဝင်မင်းသား ချားစ်မှာ သူ၏အဖွဲ့တွင် နာယကအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြေးလမ်းအရှည် ပေ၃၀၀၀ရှည်လျားပြီး လေယာဉ်ငယ်များ ဆင်းသက်နိုင်သော လေယာဉ်ကွင်းငယ်တစ်ခုကို ချင်းပြည်နယ် [[လိုင်လင်းပီမြို့]]တွင် ဒေါက်တာဆာဆာက ဦးဆောင်၍ ပြည်ပအကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုလေဆိပ်ကို ဒေသတွင်း ပြည်သူလူထု၏ ကျန်းမာရေးအတွက် အသုံးပြုရန်လည်း ရည်ရွယ်သည်။<ref>{{Cite news|last=|first=|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀|title=လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ လေယာဉ်ကွင်းကို မေလတွင် စတင် အသုံးပြုနိုင်မည်|work=|url=https://7day.news/%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%89%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%BA-----175044}}{{Dead link|date=April 2021 }}</ref> == နိုင်ငံရေး == [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ [[ချင်းပြည်နယ်]]အောင်နိုင်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၁ မြန်မာ စစ်အာဏာသိမ်း - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) အပါအဝင် ပုဒ်မအချို့ ထပ်တိုးစွဲဆို - ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြ...<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135 |accessdate=11 March 2021 |archivedate=2 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210302033641/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135 }}</ref> သူသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မနက်တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]မခံရမှီအချိန်အထိ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]နှင့် အတူရှိနေခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အဖမ်းခံရချိန်တွင် တက္ကစီသမားအယောင်ဆောင်ကာ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]နယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ ဘေးကင်းလုံခြုံရာနေရာသို့ ရောက်ရှိရန် ၃ ရက် ၃ ည ကြာခဲ့ပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံ]]သို့ ဆက်လက်တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Sasa and the coup night |url=https://twitter.com/camanpour/status/1367917491536691204 |accessdate=11 March 2021 |archivedate=5 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305191848/https://twitter.com/camanpour/status/1367917491536691204 }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အာဏာအသိမ်းခံရပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]မှ ၎င်းအား ကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Sasa as a UN Special Envoy of CRPH |url=https://twitter.com/CrphMyanmar/status/1363848936994168832?s=19 |accessdate=11 March 2021 |archivedate=15 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211015181233/https://twitter.com/CrphMyanmar/status/1363848936994168832?s=19 }}</ref> သူသည် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးသို့ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ]]အား အရေးယူပေးရန်အတွက် "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်လို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်အပါအဝင် အချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်စောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>"[https://www.thechinexpress.com/dr-sasa-nih-r2p-policy-ningin-myanmar-mipi-veng-hna-tiah-un-security-council-a-hal/ Dr. Sasa nih 'R2P policy ningin Myanmar mipi veng hna' tiah UN Security Council a hal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211015181247/https://www.thechinexpress.com/dr-sasa-nih-r2p-policy-ningin-myanmar-mipi-veng-hna-tiah-un-security-council-a-hal/ |date=15 October 2021 }}". ''The Chin Express''. 5 March 2021.</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၁၆ ရက် တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက် တွင် ထို ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် စာတင်ခဲ့ပြီး၊ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၈ရက် တွင် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-12-01 |title=NUG က နုတ်ထွက်လိုက်တဲ့ ဒေါက်တာဆာဆာ ဘာဆက်လုပ်မှာလဲ (ရုပ်/သံ) |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/12/01/408598.html |access-date=2026-03-30 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သူသည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုကြောင်းစာတင်ပြီးနောက် အမေရိကန်ရောက် ချင်းပညာတတ် လူငယ်များ ပါဝင်သော Institute of Peace and Federal Democracy (IPFD) ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါက်တာဆာဆာ ဦးဆောင်ပြီး ချင်းပညာတတ်လူငယ်များပါဝင်သည့် IPFD အင်စတီကျုဖွဲ့စည်း |url=https://burmese.dvb.no/post/735386 |access-date=2026-03-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 7u0vh7aozvuw6yll7i5n6sbjpwcps1l 1045546 1045516 2026-07-31T11:23:47Z Dr Lotus Black 31011 1045546 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific prefix=ဒေါက်တာ |name = ဆာဆာ | other_names = ဆလိုင်းမောင်တိုင်းဆန် |image= Dr. Sa Sa (cropped).png |caption= |office=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]၏ [[ကုလသမဂ္ဂ]]ဆိုင်ရာ အထူးသံတမန် |term_start=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | term_end = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | deputy = | majority = | predecessor = | successor = | office1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]<br/>အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး | term_start1 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_end1 = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | predecessor1 = ရာထူးစတင် | successor1 = ဝန်ကြီးဌာန ဖျက်သိမ်း | president1 = ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | vicepresident1 = ဦး[[ဒူဝါလရှီးလ]] | primeminister1 = ဦး[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] |party=[[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] |occupation= ဆရာဝန်၊ ပရဟိတသမား၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ |birth_place=[[လိုင်လင်းပီမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] |citizenship=[[မြန်မာနိုင်ငံသား|မြန်မာ]] |religion=[[ခရစ်ယာန်]] |website={{url|www.healthandhope.org}} }} '''ဒေါက်တာဆာဆာ''' ({{lang-en|Sasa}}၊ {{lang-mrh|Taisa}}၊ ''Salai Maung Taing San'' ('''ဆလိုင်းမောင်တိုင်းဆန်'''<ref name=toc>{{Cite web|last=thawngthawng|title=Salai Maung Taing San a.k.a Dr. Sasa nih Chin mipi sinah zaangnawlnak mithli he a tuah cang – TIMES OF CHIN NEWS|url=http://www.timesofchinnews.com/2020/10/salai-maung-taing-san-a-k-a-dr-sasa-nih-chin-mipi-sinah-zaangnawlnak-mithli-he-a-tuah-cang/|access-date=2021-03-05|language=en-GB|archive-date=19 February 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219191039/http://www.timesofchinnews.com/2020/10/salai-maung-taing-san-a-k-a-dr-sasa-nih-chin-mipi-sinah-zaangnawlnak-mithli-he-a-tuah-cang/}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Profile of a supporter|url=https://prospectburma.org/news/profile-of-a-supporter/|access-date=2021-03-06|website=Prospect Burma|language=en-US|accessdate=20 July 2021|archivedate=22 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122061325/https://prospectburma.org/news/profile-of-a-supporter/}}</ref>)) သည် [[ချင်းလူမျိုး| ချင်းတိုင်းရင်းသား]]၊ [[မရာလူမျိုး]] ပရဟိတဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဟောင်းနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဒေါက်တာဆာဆာကို ပညာရေးချို့တဲ့ကာ ဆင်းရဲသော မိဘနှစ်ပါးမှ ချင်းပြည်နယ် [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]]ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိခင်မှာ မွေးဖွားရက်ကို မပြောပြနိုင်သဖြင့် သူ၏မွေးနေ့ကို မသိရှိရပေ။ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော ထိုဒေသတွင် ပညာကို ကြိုးစားသင်ယူခဲ့ကာ မိဘဆွေမျိုး၊ ဒေသခံများ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name="chinhill">{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%BC/|title=ချင်းတောင်တန်းတွေဆီက မြင့်မားသော မျှော်မှန်းချက်|accessdate=15 October 2021|archivedate=3 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210303114821/https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%BC/}}</ref> ရန်ကုန်မြို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် ပညာသင်ယူစဉ်ကာလ တစ်လျှောက်လုံး အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ]]နှင့် [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]တို့တွင် ဆေးပညာသင်ယူခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဗြိတိန်တော်ဝင်မင်းသား [[ချားလ်စ် ဝေလမင်းသား|ချားစ်]]နှင့်လည်း တွေ့ဆုံဖူးခဲ့သည်။<ref name=၂၀၂၀>{{Cite news|last=|first=|date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀|title=၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ထဲက ထင်ရှားသူမျာ|work=|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/29/235712.html|accessdate=22 February 2021|archivedate=29 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201229174352/https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/29/235712.html}}</ref> == လူမှုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ == ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ဆရာဝန်ဘွဲ့ရရှိကာ [http://www.healthandhope.org/ Health and Hope] အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မွေးရပ်မြေသို့ပြန်လာကာ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအတွက် စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးလုပ်ငန်း၊ ကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ထောက်ပံ့ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်တော်ဝင်မင်းသား ချားစ်မှာ သူ၏အဖွဲ့တွင် နာယကအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြေးလမ်းအရှည် ပေ၃၀၀၀ရှည်လျားပြီး လေယာဉ်ငယ်များ ဆင်းသက်နိုင်သော လေယာဉ်ကွင်းငယ်တစ်ခုကို ချင်းပြည်နယ် [[လိုင်လင်းပီမြို့]]တွင် ဒေါက်တာဆာဆာက ဦးဆောင်၍ ပြည်ပအကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုလေဆိပ်ကို ဒေသတွင်း ပြည်သူလူထု၏ ကျန်းမာရေးအတွက် အသုံးပြုရန်လည်း ရည်ရွယ်သည်။<ref>{{Cite news|last=|first=|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀|title=လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ လေယာဉ်ကွင်းကို မေလတွင် စတင် အသုံးပြုနိုင်မည်|work=|url=https://7day.news/%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%89%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%BA-----175044}}{{Dead link|date=April 2021 }}</ref> == နိုင်ငံရေး == [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ [[ချင်းပြည်နယ်]]အောင်နိုင်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၁ မြန်မာ စစ်အာဏာသိမ်း - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) အပါအဝင် ပုဒ်မအချို့ ထပ်တိုးစွဲဆို - ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြ...<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135 |accessdate=11 March 2021 |archivedate=2 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210302033641/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135 }}</ref> သူသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မနက်တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]မခံရမှီအချိန်အထိ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]နှင့် အတူရှိနေခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အဖမ်းခံရချိန်တွင် တက္ကစီသမားအယောင်ဆောင်ကာ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]နယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ ဘေးကင်းလုံခြုံရာနေရာသို့ ရောက်ရှိရန် ၃ ရက် ၃ ည ကြာခဲ့ပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံ]]သို့ ဆက်လက်တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Sasa and the coup night |url=https://twitter.com/camanpour/status/1367917491536691204 |accessdate=11 March 2021 |archivedate=5 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305191848/https://twitter.com/camanpour/status/1367917491536691204 }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အာဏာအသိမ်းခံရပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]မှ ၎င်းအား ကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Sasa as a UN Special Envoy of CRPH |url=https://twitter.com/CrphMyanmar/status/1363848936994168832?s=19 |accessdate=11 March 2021 |archivedate=15 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211015181233/https://twitter.com/CrphMyanmar/status/1363848936994168832?s=19 }}</ref> သူသည် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးသို့ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ]]အား အရေးယူပေးရန်အတွက် "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်လို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်အပါအဝင် အချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်စောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>"[https://www.thechinexpress.com/dr-sasa-nih-r2p-policy-ningin-myanmar-mipi-veng-hna-tiah-un-security-council-a-hal/ Dr. Sasa nih 'R2P policy ningin Myanmar mipi veng hna' tiah UN Security Council a hal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211015181247/https://www.thechinexpress.com/dr-sasa-nih-r2p-policy-ningin-myanmar-mipi-veng-hna-tiah-un-security-council-a-hal/ |date=15 October 2021 }}". ''The Chin Express''. 5 March 2021.</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၁၆ ရက် တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက် တွင် ထို ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် စာတင်ခဲ့ပြီး၊ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၈ရက် တွင် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-12-01 |title=NUG က နုတ်ထွက်လိုက်တဲ့ ဒေါက်တာဆာဆာ ဘာဆက်လုပ်မှာလဲ (ရုပ်/သံ) |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/12/01/408598.html |access-date=2026-03-30 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သူသည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုကြောင်းစာတင်ပြီးနောက် အမေရိကန်ရောက် ချင်းပညာတတ် လူငယ်များ ပါဝင်သော Institute of Peace and Federal Democracy (IPFD) ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါက်တာဆာဆာ ဦးဆောင်ပြီး ချင်းပညာတတ်လူငယ်များပါဝင်သည့် IPFD အင်စတီကျုဖွဲ့စည်း |url=https://burmese.dvb.no/post/735386 |access-date=2026-03-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 2h0nl5hgtl6q2rnu2gns8pxnjxbwhkq 0 204795 1045317 1030295 2026-07-30T16:55:30Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045317 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ <br>National Unity Government |opposition_parties= |incumbent=လက်ရှိ |jurisdiction=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |represented_by= |opposition_leader= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |opposition_cabinet={{Bulleted list |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ(၂၀၂၁)]] |[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] |[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] }} |cabinet_type=ကြားကာလ အစိုးရ |predecessor= {{plainlist|[[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]}} |political_party= {{plainlist|* [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ]] * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|လူထု (သပိတ်) ခေါင်းဆောင်များ]]}} |state_head_title=နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် နိုင်ငံတော်ဒုသမ္မတ |state_head=[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]၊[[ဒူဝါလရှီးလ]] |government_head_title=[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]], ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် |government_head= [[ဒူဝါလရှီးလ]](ယာယီသမ္မတ) |date_formed={{Start date and age|2021|04|16|df=y}} |last_election=[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] |flag=Flag of Myanmar.svg |current_number=၂၉ ဦး |image=File:Win Myint 2017 cropped.jpg |image2=File:Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-18.jpg |caption=အစိုးရခေါင်း​ဆောင်များ |image_size=x85px |image_size2=x85px |image_size3=x85px|legislature_status=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]}} {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} '''အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ'''သည် ၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက်က ကြေညာခဲ့သည့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ်အရ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (NUCC) က တင်သွင်းပြီး [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) က ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက်အမှတ် ၂၃/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်၍ အတည်ပြု ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ကြားကာလ ညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကို နိုင်ငံပေါင်း ၅ နိုင်ငံတွင် ခန့်အပ်ထားသည်။<ref>{{cite news |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းကြောင်း CRPH ကြေညာ |url=http://burmese.dvb.no/archives/458073 |date=16 ဧပြီ 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG ဖွဲ့စည်းကြောင်း CRPH ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/crph-formation-nug-04162021040854.html |work=Radio Free Asia}}</ref><ref>{{cite news |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=https://www.facebook.com/102780861847894/posts/153227860136527/ |access-date=16 ဧပြီ 2021 |work= |publisher=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw |date=16 April 2021 |language=my}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-04-16|title=Opponents of Myanmar's junta set up national unity government|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/opponents-myanmars-junta-set-up-national-unity-government-2021-04-16/|access-date=2021-04-16|website=Reuters}}</ref> အစိုးရအဖွဲ့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|အနိုင်ရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ]]၊ တိုင်းရင်းသားအစုအဖွဲ့ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲများ]]မှ ထင်ရှားသူများ ပါဝင်သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]ကမူ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရကို တရားမဝင်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-04-21|title=Myanmar activists hold 'blue shirt' protests; report says junta chief to attend summit|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-sees-blue-shirt-protests-over-detentions-junta-outlaws-unity-govt-2021-04-21/|access-date=2021-04-22|website=Reuters}}</ref> နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ၎င်းတို့အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြရန် NUG က တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊<ref>{{Cite web|date=2021-04-18|title=Myanmar unity government says it must be part of any ASEAN bid to end crisis|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-unity-government-says-it-must-be-part-any-asean-bid-end-crisis-2021-04-18/|access-date=2021-04-22|website=Reuters}}</ref> ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူ [[လွင်ကိုလတ်၊ ဦး|ဦးလွင်ကိုလတ်]]ကလည်း မကြာမီကာလအတွင်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကြီးအချို့၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို မျှော်လင့်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Some countries will officially recognise Myanmar's shadow government in the coming days, says new minister|url=https://myanmar-now.org/en/news/some-countries-will-officially-recognise-myanmars-shadow-government-in-the-coming-days-says-new|access-date=2021-04-22|website=Myanmar NOW|language=en|archive-date=6 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506082443/https://www.myanmar-now.org/en/news/some-countries-will-officially-recognise-myanmars-shadow-government-in-the-coming-days-says-new}}</ref> [[:en:International Trade Union Confederation|နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ အကျိုးတူပူးပေါင်းအဖွဲ့]]က နိုင်ငံတကာအစိုးရများနှင့် ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့် NUG ကို အသိအမှတ်ပြုကြရန် နှိုးဆော်ထားသကဲ့သို့၊<ref>{{Cite web|title=Myanmar: National unity government must be recognised|url=https://www.ituc-csi.org/myanmar-national-unity-government|access-date=2021-04-22|website=www.ituc-csi.org|language=en|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507125020/https://www.ituc-csi.org/myanmar-national-unity-government}}</ref> အာဆီယံဒေသတွင်း လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကလည်း ဧပြီလ ၂၄ရက်တွင် ကျင်းပမည့် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]သို့ စစ်အစိုးရကိုယ်စားလှယ်ထက် NUG ကိုသာ ဖိတ်ခေါ်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-04-20|title=Myanmar's National Unity Government must be invited to this week's ASEAN Special Summit, MPs say|url=https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/|access-date=2021-04-22|website=ASEAN Parliamentarians for Human Rights|language=en-US}}</ref> အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်တွင် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]] [[အထက်လွှတ်တော်]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုရန် တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင်လည်း [[ဥရောပ ပါလီမန်]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော တရားဝင် အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကိုယ်စားလှယ်များကို [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]] အပါအဝင် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] စသည့်နိုင်ငံများတွင် ထားရှိပြီးဖြစ်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရသစ်နှင့်အတူ [[ပြည်သူ့အသံ ရုပ်သံလိုင်း]] (Public Voice TV) ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ပြည်သူ့အသံ ရုပ်သံ (Public Voice Television) ကို စတင်ထုတ်လွှင့် |url=https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=104180381804064&id=102986271923475 |work=PVTV}}</ref> ၂၀၂၁ မေလ ၅ ရက်တွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Can Myanmar’s New ‘People’s Defense Force’ Succeed? |url=https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/ |work=The Diplomat |author=Sebastian Strangio |date=6 May 2021}}</ref> မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]မှ ထိုတပ်ဖွဲ့ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta designates shadow government as 'terrorist' group |url=https://www.dw.com/en/myanmar-junta-designates-shadow-government-as-terrorist-group/a-57473057 |access-date=9 May 2021 |work=Deutsche Welle|date=8 May 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=CRPH ၊ NUG ၊ PDF နှင့် ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းများအား အကြမ်းဖက်အုပ်စုများအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/207964 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည် “အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့” အား နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊နိုင်ငံတော် ဒုတိယသမ္မတ၊ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်၊ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၁၃ဦး၊ဒုတိယဝန်ကြီး ၁၂ ဦးဖြင့် လျော့ချ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ ကြေညာခဲ့သည်။ တရားမဝင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား တစ်ခုလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန် လိုအပ်လာသော အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကြောင့် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော် တစ်ဝန်းလုံးအား အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်သည့် အချိန်အထိ သတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ရက်အကန့်အသတ်မရှိ အလုပ်ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း နှင့် အလုပ်ဆင်းရန် မလိုအပ်ကြောင်း NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းကလည်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကပြည်သူ့ခုခံတွန်းလှန်စစ်စတင်ကြောင်းကြေညာပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက်မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအရှိန်အဟုန်မြင့်မားလာသည်။<ref>{{cite web |title=စက်တင်ဘာ ၇ ရက်မှစ၍ အရေးပေါ်အခြေအနေသတ်မှတ်ကြောင်း NUG အစိုးရကြေညာ |url=http://burmese.dvb.no/archives/486139 |website=DVB |access-date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |language=en |date=7 စက်တင်ဘာ 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဝန်ထမ်းများ အလုပ်မဆင်းရန် NUG အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-declared-state-of-emergency-09062021234323.html |website=Radio Free Asia |access-date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |language=en}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ (၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ မှစ၍) == {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse: collapse;" ! rowspan="2" | စဉ် ! rowspan="2" | အမည် ! rowspan="2" | ရာထူး ! rowspan="2" | တာဝန် ! colspan="3" | တာဝန်သက်တမ်း |- ! စတင် !! ကုန်ဆုံး !! သက်တမ်း |- | ၁။ || [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] || သမ္မတ || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂။ || [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] || နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် || နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၃။ || [[ဒူဝါလရှီးလ]] || နိုင်ငံတော်ဒုတိယသမ္မတ || ယာယီသမ္မတ || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၄။ || [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- ! colspan="7" style="text-align:center; background:#f2f2f2;" | ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ |- | ၅။ || [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] || rowspan="13" style="vertical-align:middle; text-align:center;" | ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်ရုံး || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၆။ || [[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]] || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | style="text-align:center;" | ၇။ || [[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]] || ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၈။ || [[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]] || ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၉။ || [[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း|ဒေါက်တာ လျန်မှုန်းဆာခေါင်း]] || ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၀။ || [[တင်ထွန်းနိုင်|ဦးတင်ထွန်းနိုင်]] || စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၁။ || [[ဝင်းမြတ်အေး|ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး]] || လူမှုကူညီရေး၊ အလုပ်သမားနှင့် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၂။ || [[ဂျာထွယ်ပန်]] || ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၃။ || [[ရွှေပုံ|ဒေါက်တာရွှေပုံ]] || ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၄။ || [[တူးခေါင်|ဒေါက်တာတူးခေါင်]] || သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၅။ || [[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]] || လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၆။ || [[သိန်းဦး|ဦးသိန်းဦး]] || တရားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၇။ || [[စိုးသူရထွန်း|ဦးစိုးသူရထွန်း]] || လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- ! colspan="7" style="text-align:center; background:#f2f2f2;" | ဒုတိယဝန်ကြီးများ |- | ၁၈။ || [[စိုင်းခိုင်မျိုးထွန်း|ဒေါက်တာ စိုင်းခိုင်မျိုးထွန်း]] || rowspan="13" style="vertical-align:middle; text-align:center;" | ဒုတိယဝန်ကြီး || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၉။ || [[ဒေးဗစ်ဂွမ်အောင်]] || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၀။ || [[ခူးထဲဘူး|ခူထဲဘူး]] || rowspan="3" | ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၁။ || [[ကျော်နီ|ဦးကျော်နီ]] || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၂။ || [[ဌေးငွေ|ဦးဌေးငွေ]] <ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-03-30 |title=NUG အစိုးရ၊ ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးဌေးငွေကို ခန့်အပ် |url=https://yktnews.com/2026/03/246437/ |access-date=2026-03-31 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>|| ၃၀ မတ် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |url=https://crphmyanmar.org/my/publications/appointment-of-deputy-minister-of-mohai/ |title=Appointment of Deputy Minister |date=2026-03-30 |publisher=CRPH}}</ref> || || {{Age in years and days|2026|3|30}} |- | ၂၃။ || [[နိုင်ကောင်းရွက်]] || ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၄။ || [[မိုင်းဝင်းထူး]] || ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၅။ || [[မင်းဇေယျာဦး]] || စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၆။ || [[ငိုင်းတမ်မောင်း|ဒေါက်တာငိုင်းတမ်မောင်း]] || လူမှုကူညီရေး၊ အလုပ်သမားနှင့် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၇။ || ဒေါက်တာခင်မောင်လွင် || ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၈။ || [[ခွန်စောဖူး]] || သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၉။ || [[အောင်ကျော်မိုး|ဦးအောင်ကျော်မိုး]] || လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၃၀။ || [[မော်ထွန်းအောင်|ဦးမော်ထွန်းအောင်]] || လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |} == အစိုးရအဖွဲ့ (၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁-၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ရာထူး ! rowspan="2" |အမည် !rowspan="2" | ဂုဏ်ဒြပ် ! colspan="3" |တာဝန်သက်တမ်း ! rowspan="2" |နိုင်ငံရေးပါတီ ! rowspan="2" |ရင်းမြစ် |- !စတင် !ပြီးဆုံး !ရက်ပေါင်း |- |၁။ | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] |''[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]'' | နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | rowspan="4"|<ref name="Membership">{{cite news |title=Who's Who in Myanmar's National Unity Government |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/whos-myanmars-national-unity-government.html |access-date=6 June 2021 |work=[[The Irrawaddy]] |date=16 April 2021}}</ref> |- |၂။ | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်ဒုတိယသမ္မတ (ယာယီသမ္မတ)]] |[[ဒူဝါလရှီးလ]] |နိုင်ငံတော် ဒုတိယ အကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |ကချင်အမျိုးသားများအတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ / Kachin Political Interim Coordination Team |- |၃။ | [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] |''[[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]''<br />(အကျဉ်းကျခံနေရ) |အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |- |၄။ |[[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးချုပ်]] |[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] |အစိုးရအဖွဲ့ ဒုတိယအကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |} === NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ(၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁-၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅) === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ဝန်ကြီးဌာန ! rowspan="2" |အမည် ! colspan="3" |သက်တမ်း |- !စတင် !ကုန်ဆုံး !သက်တမ်း |- |၁။ |နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]] |rowspan="11" |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | rowspan="11" |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | rowspan="11" |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၂။ |ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]] |- |၃။ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]] |- |၄။ |ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီး |[[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာလျန်မှုန်းဆာခေါင်း]] |- |၅။ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဝန်ကြီးဌာန |[[တင်ထွန်းနိုင်|ဦးတင်ထွန်းနိုင်]] |- |၆။ |လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[ဝင်းမြတ်အေး]] |- |၇။ |အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[ဆာဆာ]] |- |၈။ |ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] |- |၉။ |ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] |- |၁၀။ |သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[တူးခေါင်]] |- |၁၁။ |အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန |[[နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး]] |- |၁၂။ |လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန |[[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၁၃။ |အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန |[[နိုင်သုဝဏ္ဏ|နိုင်ထွန်းဖေ (ခ) နိုင်သုဝဏ္ဏ]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၁၄။ |တရားရေး ဝန်ကြီးဌာန |[[သိန်းဦး|ဦးသိန်းဦး]] |rowspan="3"| ၅ ဇွန် ၂၀၂၁ |rowspan="3"| ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |rowspan="3"| {{Age in years and days|2021|6|5|2025|12|8}} |- |၁၅။ |ဆက်သွယ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |[[ထင်လင်းအောင်|ဦးထင်လင်းအောင်]] |- |၁၆။ |လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |[[စိုးသူရထွန်း|ဦးစိုးသူရထွန်း]] |- |၁၇။ |စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဒေါ်ခင်မမမျိုး]] |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|25|2025|12|8}} |} === NUG ဒုတိယဝန်ကြီးများ(၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁-၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅) === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ဝန်ကြီးဌာန ! rowspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |နိုင်ငံရေးပါတီ ! colspan="3" |သက်တမ်း |- !စတင် !ကုန်ဆုံး !သက်တမ်း |- |rowspan="2"|၁။ |rowspan="2"|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |နိုင်ကောင်းရွက် |[[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |ဒေါ်ခင်မမမျိုး |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{Age in years and days|2021|4|16|2021|8|25}} |- |rowspan="2"|၂။ |rowspan="2"|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[ရွှေပုံ]] |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |ဒေါက်တာခင်မောင်လွင် |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၁၆ မေ ၂၀၂၅ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|5|16|2025|12|8}} |- |၃။ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[မင်းဇေယျာဦး]] |[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]ဝင်ဟောင်း |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၄။ |နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[မိုးဇော်ဦး]] |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- | rowspan="2" |၅။ | rowspan="2" |ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဂျာထွယ်ပန်]] |Kachin Political Interim Coordination Team |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |ဒေါက်တာစိုင်းခိုင်မျိုးထွန်း |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၆။ |ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ခူးထဲဘူး|ခူထဲဘူး]] |[[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- | rowspan="2" |၇။ | rowspan="2" |ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန |ဦးချစ်ထွန်း |[[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |မိုင်းဝင်းထူး |[[တအောင်း(ပလောင်)အမျိုးသားပါတီ]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၈။ |လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာငိုင်းတမ်မောင်း <ref>{{cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/09/30/55031/|title=ချင်းအမတ် ဒေါက်တာငိုင်းတမ်မောင်းကို NUGလူသာချင်းစာနာ ထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|work=လူထုနွေဦး|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625050336/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/09/30/55031/|url-status=dead}}</ref> |အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် |၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2022|9|30|2025|12|8}} |- |၉။ |လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန |ဦးအောင်ကျော်မိုး |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|6|30|2025|12|8}} |- |rowspan="2"|၁၀။ |rowspan="2"|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ခွန်ဘီထူး|ခွန်းဘီထူး]] | ကရင်နီ အမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ |၁၆ ဧပြီ​၂၀၂၁ |၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |{{Age in years and days|2021|6|16|2023|1|29}} |- |ခွန်းစောဖူး |[[ကယန်း အမျိုးသားပါတီ]] |၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|7|28|2025|12|8}} |- |၁၁။ |အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဒေးဗစ်ဂွမ်အောင် |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2022|11|6|2025|12|8}} |- |၁၂။ |အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန |[[အိသဉ္ဇာမောင်|ဒေါ်အိသဉ္ဖာမောင်]] |[[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်]] ပါတီဝင်ဟောင်း |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၁၃။ |အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန |ဦးကျော်နီ (ခ) ဦးကျော်ကျော် |ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာအလုပ်သမား သမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၁၄။ |လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |[[မော်ထွန်းအောင်|လဖိုင်မော်ထွန်းအောင်]] |[[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ]] [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|7|26|2025|12|8}} |} == နိုင်ငံတကာ ကိုယ်စားလှယ်ရုံးများ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !နိုင်ငံများ !ကိုယ်စားလှယ်အမည် !ဖွင့်လှစ်သည့်ရက်စွဲ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Australia}} |ဒေါက်တာထွန်းအောင်ရွှေ |{{Start date and age|2022|8|3}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/04/46744/|title=NUG ကိုယ်စားလှယ်ရုံး ဩစတြေးလျ တရားဝင်ဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=လူထုနွေဦး|archive-date=13 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250713115337/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/04/46744/}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Czech Republic}} |ဦးလင်းသန့် |{{Start date and age|2021|10|27}} |<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/496979|title=ချက်သမ္မတနိုင်ငံတွင် NUG အစိုးရ၏ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်ရုံးဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=DVB}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|France}} |နန်းဆုမွန်အောင် |{{Start date and age|2022|3|22}} |<ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2023/06/%e1%80%86%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%bd%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1-4/|title=အင်တာဗျူးကဏ္ဍ – အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)ရဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ တာဝန်ယူထားသူ နန်းစုမွန်အောင်ကို သူမ လုပ်ဆောင်နေရတဲ့အပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး KIC-ကရင်သတင်းဌာနရဲ့ အယ်ဒီတာ စအိုင်ဆူးက ဆက်သွယ်မေးမြန်းထား တာ ဖြစ်ပါတယ်။|publisher=KIC|accessdate=2025-7-12|archive-date=25 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250125123336/https://kicnews.org/2023/06/%E1%80%86%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1-4/}}</ref> |- |၄။ |{{အလံ|Japan}} |စောဘလှသိန်း |{{Start date and age|2022|7|31}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/02/46442/|title=NUG ဂျပန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံး တရားဝင်ဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=လူထုနွေဦး}}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|United Kingdom}} | # ဦးမောင်မောင်အောင် # ဒေါက်တာသက်ကိုကို | | |- |၆။ |{{အလံ|Norway}} |ဒေါက်တာမောင်မောင်မြင့် |{{Start date and age|2021|12|8}} | |- |၇။ |{{အလံ|South Korea}} |ဦးရန်နိုင်ထွန်း | | |- |၈။ |{{Flagicon|United States}} [[ဝါရှင်တန်ဒီစီ]] |ဦးမိုးဇော်ဦး |{{Start date and age|2022|11|18}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-office-opens-dc-11192022060234.html|title=ဝါရှင်တန်ဒီစီမှာ NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရုံး ဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=RFA Burmese}}</ref> |} == ဝေဖန်မှုများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် “မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်တဲ့ NUG အစိုးရ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မန္တလေးသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာ[[တေဇာဆန်း]]က “ပြည်သူ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ခရီးဆုံးပန်းတိုင်အထိ ရောက်ရှိအောင် ဦးဆောင်နိုင်ရန် လက်ရှိ NUG အစိုးရသည် ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် လုံလောက်မှုမရှိသေးသောကြောင့် အချိန်မီ မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။” ဟု ရေးသားထောက်ပြသည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/713557|title=NUG မဖြစ်မနေ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ဟု ဒေါက်တာတေဇာဆန်း ထောက်ပြ|accessdate=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|publisher=DVB Burmese}}</ref> == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ၂၀၂၅ === * ၁၆ မေ - [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က ပါမောက္ခဒေါက်တာ ခင်မောင်လွင်အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ * ၁၅ ဇူလိုင် - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၏ ဝန်ကြီးနှင့် ဒုဝန်ကြီး ၁၈ ဦးသည် မြန်မာပြည် မြောက်ပိုင်း နှင့် တောင်ပိုင်းရှိ တော်လှန်ရေးနယ်မြေများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြောင်း NUG ၏ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန အမြဲ တမ်းအတွင်းဝန် ဦးထက်နိုင်ဦးက မဇ္ဈိမကို ပြောသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/16/62312|title=နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ )|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၃|publisher=Mizzima}}</ref> *[[၁၆ ဇူလိုင်]] - ကက်သလစ် ဘာသာဝင် ဖာသာဒေါ်နယ်မာတင်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ စစ်ခုံရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65045/|title=ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးကို သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သူ ၈ ဦးကို NUG စစ်ခုံရုံး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ စီချ|accessdate=2025-7-12|publisher=Myanmar Now|archive-date=17 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250717054816/https://myanmar-now.org/mm/news/65045/}}</ref> === ၂၀၂၆ === * ၃၀ မတ် - ဦး[[ဌေးငွေ]]ကို ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=NUG ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးဌေးငွေကို CRPH အတည်ပြုခန့်အပ် |url=https://bur.mizzima.com/2026/03/30/86363 |url-status=live |access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref> ** အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]၊ [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး၊]] [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကချင်လွတ်လပ်​ရေးအဖွဲ့]]၊ [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]တို့ ပူးပေါင်းပြီး [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]] (Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union – SCEF)ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီအား KIO ၊KNU ၊KNPP ၊CNF ၊NUG တို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်း|url=https://maun-mm.com/2026/03/30/scef/|website=Maun|date=2026-03-30|access-date=2026-03-31|language=en-US|last=mmblogmaster}}</ref> == အခြားဖတ်ရန် == * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [https://nugmyanmar.org တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] s29oxgjig1zni2ie5t8oyehga581mox 1045499 1045317 2026-07-31T08:11:07Z Zawzawaungthwin 100038 ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး ရာထူးက နုတ်ထွက်ကြောင်း 1045499 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ <br>National Unity Government |opposition_parties= |incumbent=လက်ရှိ |jurisdiction=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |represented_by= |opposition_leader= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |opposition_cabinet={{Bulleted list |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ(၂၀၂၁)]] |[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] |[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] }} |cabinet_type=ကြားကာလ အစိုးရ |predecessor= {{plainlist|[[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]}} |political_party= {{plainlist|* [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ]] * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|လူထု (သပိတ်) ခေါင်းဆောင်များ]]}} |state_head_title=နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် နိုင်ငံတော်ဒုသမ္မတ |state_head=[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]၊[[ဒူဝါလရှီးလ]] |government_head_title=[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]], ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် |government_head= [[ဒူဝါလရှီးလ]](ယာယီသမ္မတ) |date_formed={{Start date and age|2021|04|16|df=y}} |last_election=[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] |flag=Flag of Myanmar.svg |current_number=၂၉ ဦး |image=File:Win Myint 2017 cropped.jpg |image2=File:Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-18.jpg |caption=အစိုးရခေါင်း​ဆောင်များ |image_size=x85px |image_size2=x85px |image_size3=x85px|legislature_status=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]}} {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} '''အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ'''သည် ၂၀၂၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက်က ကြေညာခဲ့သည့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ်အရ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (NUCC) က တင်သွင်းပြီး [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) က ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက်အမှတ် ၂၃/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်၍ အတည်ပြု ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ကြားကာလ ညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကို နိုင်ငံပေါင်း ၅ နိုင်ငံတွင် ခန့်အပ်ထားသည်။<ref>{{cite news |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းကြောင်း CRPH ကြေညာ |url=http://burmese.dvb.no/archives/458073 |date=16 ဧပြီ 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG ဖွဲ့စည်းကြောင်း CRPH ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/crph-formation-nug-04162021040854.html |work=Radio Free Asia}}</ref><ref>{{cite news |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=https://www.facebook.com/102780861847894/posts/153227860136527/ |access-date=16 ဧပြီ 2021 |work= |publisher=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw |date=16 April 2021 |language=my}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-04-16|title=Opponents of Myanmar's junta set up national unity government|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/opponents-myanmars-junta-set-up-national-unity-government-2021-04-16/|access-date=2021-04-16|website=Reuters}}</ref> အစိုးရအဖွဲ့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|အနိုင်ရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ]]၊ တိုင်းရင်းသားအစုအဖွဲ့ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲများ]]မှ ထင်ရှားသူများ ပါဝင်သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]ကမူ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရကို တရားမဝင်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-04-21|title=Myanmar activists hold 'blue shirt' protests; report says junta chief to attend summit|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-sees-blue-shirt-protests-over-detentions-junta-outlaws-unity-govt-2021-04-21/|access-date=2021-04-22|website=Reuters}}</ref> နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ၎င်းတို့အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြရန် NUG က တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊<ref>{{Cite web|date=2021-04-18|title=Myanmar unity government says it must be part of any ASEAN bid to end crisis|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-unity-government-says-it-must-be-part-any-asean-bid-end-crisis-2021-04-18/|access-date=2021-04-22|website=Reuters}}</ref> ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူ [[လွင်ကိုလတ်၊ ဦး|ဦးလွင်ကိုလတ်]]ကလည်း မကြာမီကာလအတွင်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကြီးအချို့၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို မျှော်လင့်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Some countries will officially recognise Myanmar's shadow government in the coming days, says new minister|url=https://myanmar-now.org/en/news/some-countries-will-officially-recognise-myanmars-shadow-government-in-the-coming-days-says-new|access-date=2021-04-22|website=Myanmar NOW|language=en|archive-date=6 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506082443/https://www.myanmar-now.org/en/news/some-countries-will-officially-recognise-myanmars-shadow-government-in-the-coming-days-says-new}}</ref> [[:en:International Trade Union Confederation|နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ အကျိုးတူပူးပေါင်းအဖွဲ့]]က နိုင်ငံတကာအစိုးရများနှင့် ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့် NUG ကို အသိအမှတ်ပြုကြရန် နှိုးဆော်ထားသကဲ့သို့၊<ref>{{Cite web|title=Myanmar: National unity government must be recognised|url=https://www.ituc-csi.org/myanmar-national-unity-government|access-date=2021-04-22|website=www.ituc-csi.org|language=en|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507125020/https://www.ituc-csi.org/myanmar-national-unity-government}}</ref> အာဆီယံဒေသတွင်း လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကလည်း ဧပြီလ ၂၄ရက်တွင် ကျင်းပမည့် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]သို့ စစ်အစိုးရကိုယ်စားလှယ်ထက် NUG ကိုသာ ဖိတ်ခေါ်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-04-20|title=Myanmar's National Unity Government must be invited to this week's ASEAN Special Summit, MPs say|url=https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/|access-date=2021-04-22|website=ASEAN Parliamentarians for Human Rights|language=en-US}}</ref> အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်တွင် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]] [[အထက်လွှတ်တော်]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုရန် တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင်လည်း [[ဥရောပ ပါလီမန်]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော တရားဝင် အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကိုယ်စားလှယ်များကို [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]] အပါအဝင် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] စသည့်နိုင်ငံများတွင် ထားရှိပြီးဖြစ်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရသစ်နှင့်အတူ [[ပြည်သူ့အသံ ရုပ်သံလိုင်း]] (Public Voice TV) ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ပြည်သူ့အသံ ရုပ်သံ (Public Voice Television) ကို စတင်ထုတ်လွှင့် |url=https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=104180381804064&id=102986271923475 |work=PVTV}}</ref> ၂၀၂၁ မေလ ၅ ရက်တွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Can Myanmar’s New ‘People’s Defense Force’ Succeed? |url=https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/ |work=The Diplomat |author=Sebastian Strangio |date=6 May 2021}}</ref> မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]မှ ထိုတပ်ဖွဲ့ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta designates shadow government as 'terrorist' group |url=https://www.dw.com/en/myanmar-junta-designates-shadow-government-as-terrorist-group/a-57473057 |access-date=9 May 2021 |work=Deutsche Welle|date=8 May 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=CRPH ၊ NUG ၊ PDF နှင့် ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းများအား အကြမ်းဖက်အုပ်စုများအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/207964 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည် “အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့” အား နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊နိုင်ငံတော် ဒုတိယသမ္မတ၊ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်၊ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၁၃ဦး၊ဒုတိယဝန်ကြီး ၁၂ ဦးဖြင့် လျော့ချ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ ကြေညာခဲ့သည်။ တရားမဝင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား တစ်ခုလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန် လိုအပ်လာသော အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကြောင့် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော် တစ်ဝန်းလုံးအား အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်သည့် အချိန်အထိ သတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ရက်အကန့်အသတ်မရှိ အလုပ်ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း နှင့် အလုပ်ဆင်းရန် မလိုအပ်ကြောင်း NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းကလည်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကပြည်သူ့ခုခံတွန်းလှန်စစ်စတင်ကြောင်းကြေညာပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက်မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအရှိန်အဟုန်မြင့်မားလာသည်။<ref>{{cite web |title=စက်တင်ဘာ ၇ ရက်မှစ၍ အရေးပေါ်အခြေအနေသတ်မှတ်ကြောင်း NUG အစိုးရကြေညာ |url=http://burmese.dvb.no/archives/486139 |website=DVB |access-date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |language=en |date=7 စက်တင်ဘာ 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဝန်ထမ်းများ အလုပ်မဆင်းရန် NUG အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-declared-state-of-emergency-09062021234323.html |website=Radio Free Asia |access-date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |language=en}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ (၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ မှစ၍) == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;" ! စဉ် !! အမည် !! တာဝန် !! စတင် !! ကုန်ဆုံး !! သက်တမ်း |- | ၁ || [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂ || [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]|| နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၃ || [[ဒူဝါလရှီးလ]]|| ယာယီသမ္မတ || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၄ || [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]|| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- ! colspan="6" | ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ |- | ၅ || [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်ရုံး || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၆ || [[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]]|| နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၇ || [[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]]|| ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၈ || [[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]]|| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၉ || [[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း|ဒေါက်တာလျန်မှုန်းဆာခေါင်း]]|| ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၀ || [[တင်ထွန်းနိုင်|ဦးတင်ထွန်းနိုင်]]|| စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၁ || [[ဝင်းမြတ်အေး|ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး]]|| လူမှုကူညီရေး၊ အလုပ်သမားနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၂ || [[ဂျာထွယ်ပန်]]|| ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၃ || [[ရွှေပုံ|ဒေါက်တာရွှေပုံ]]|| ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၄ || [[တူးခေါင်|ဒေါက်တာတူးခေါင်]]|| သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၅ || [[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]]|| လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၆ || [[သိန်းဦး|ဦးသိန်းဦး]]|| တရားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၇ || [[စိုးသူရထွန်း|ဦးစိုးသူရထွန်း]]|| လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- ! colspan="6" | ဒုတိယဝန်ကြီးများ |- | ၁၈ || [[စိုင်းခိုင်မျိုးထွန်း|ဒေါက်တာစိုင်းခိုင်မျိုးထွန်း]] || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၁၉ || [[ဒေးဗစ်ဂွမ်အောင်]]|| နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၀ || [[ခူးထဲဘူး]]|| ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၁ || [[ကျော်နီ|ဦးကျော်နီ]]|| ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၂ || [[ဌေးငွေ|ဦးဌေးငွေ]]|| ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ || || {{Age in years and days|2026|3|30}} |- | ၂၃ || [[နိုင်ကောင်းရွက်]]|| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၄ || [[မိုင်းဝင်းထူး]]|| ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၅ || [[မင်းဇေယျာဦး]]|| စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၆ || [[ငိုင်းတမ်မောင်း|ဒေါက်တာငိုင်းတမ်မောင်း]]|| လူမှုကူညီရေး၊ အလုပ်သမားနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၇ || ဒေါက်တာခင်မောင်လွင် || ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၈ || [[ခွန်စောဖူး]]|| သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |- | ၂၉ || ဦးအောင်ကျော်မိုး || လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=NUG လူ့အခွင့်အရေးဒုဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး ရာထူးမှ နုတ်ထွက် |url=https://burmese.dvb.no/post/913208 |access-date=2026-07-31 |website=DVB Burmese |language=my}}</ref>|| {{Age in years and days|2025|12|8|2026|7|31}} |- | ၃၀ || [[မော်ထွန်းအောင်|ဦးမော်ထွန်းအောင်]]|| လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ || || {{Age in years and days|2025|12|8}} |} == အစိုးရအဖွဲ့ (၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁-၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ရာထူး ! rowspan="2" |အမည် !rowspan="2" | ဂုဏ်ဒြပ် ! colspan="3" |တာဝန်သက်တမ်း ! rowspan="2" |နိုင်ငံရေးပါတီ ! rowspan="2" |ရင်းမြစ် |- !စတင် !ပြီးဆုံး !ရက်ပေါင်း |- |၁။ | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] |''[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]'' | နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | rowspan="4"|<ref name="Membership">{{cite news |title=Who's Who in Myanmar's National Unity Government |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/whos-myanmars-national-unity-government.html |access-date=6 June 2021 |work=[[The Irrawaddy]] |date=16 April 2021}}</ref> |- |၂။ | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်ဒုတိယသမ္မတ (ယာယီသမ္မတ)]] |[[ဒူဝါလရှီးလ]] |နိုင်ငံတော် ဒုတိယ အကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |ကချင်အမျိုးသားများအတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ / Kachin Political Interim Coordination Team |- |၃။ | [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] |''[[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]''<br />(အကျဉ်းကျခံနေရ) |အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |- |၄။ |[[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးချုပ်]] |[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] |အစိုးရအဖွဲ့ ဒုတိယအကြီးအကဲ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |} === NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ(၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁-၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅) === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ဝန်ကြီးဌာန ! rowspan="2" |အမည် ! colspan="3" |သက်တမ်း |- !စတင် !ကုန်ဆုံး !သက်တမ်း |- |၁။ |နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]] |rowspan="11" |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | rowspan="11" |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | rowspan="11" |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၂။ |ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]] |- |၃။ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]] |- |၄။ |ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီး |[[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာလျန်မှုန်းဆာခေါင်း]] |- |၅။ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဝန်ကြီးဌာန |[[တင်ထွန်းနိုင်|ဦးတင်ထွန်းနိုင်]] |- |၆။ |လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[ဝင်းမြတ်အေး]] |- |၇။ |အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[ဆာဆာ]] |- |၈။ |ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] |- |၉။ |ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] |- |၁၀။ |သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[တူးခေါင်]] |- |၁၁။ |အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန |[[နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး]] |- |၁၂။ |လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန |[[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၁၃။ |အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန |[[နိုင်သုဝဏ္ဏ|နိုင်ထွန်းဖေ (ခ) နိုင်သုဝဏ္ဏ]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၁၄။ |တရားရေး ဝန်ကြီးဌာန |[[သိန်းဦး|ဦးသိန်းဦး]] |rowspan="3"| ၅ ဇွန် ၂၀၂၁ |rowspan="3"| ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |rowspan="3"| {{Age in years and days|2021|6|5|2025|12|8}} |- |၁၅။ |ဆက်သွယ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |[[ထင်လင်းအောင်|ဦးထင်လင်းအောင်]] |- |၁၆။ |လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |[[စိုးသူရထွန်း|ဦးစိုးသူရထွန်း]] |- |၁၇။ |စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဒေါ်ခင်မမမျိုး]] |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|25|2025|12|8}} |} === NUG ဒုတိယဝန်ကြီးများ(၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁-၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅) === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ဝန်ကြီးဌာန ! rowspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |နိုင်ငံရေးပါတီ ! colspan="3" |သက်တမ်း |- !စတင် !ကုန်ဆုံး !သက်တမ်း |- |rowspan="2"|၁။ |rowspan="2"|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |နိုင်ကောင်းရွက် |[[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |ဒေါ်ခင်မမမျိုး |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{Age in years and days|2021|4|16|2021|8|25}} |- |rowspan="2"|၂။ |rowspan="2"|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ[[ရွှေပုံ]] |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |ဒေါက်တာခင်မောင်လွင် |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၁၆ မေ ၂၀၂၅ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|5|16|2025|12|8}} |- |၃။ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[မင်းဇေယျာဦး]] |[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]ဝင်ဟောင်း |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၄။ |နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[မိုးဇော်ဦး]] |[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- | rowspan="2" |၅။ | rowspan="2" |ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ဂျာထွယ်ပန်]] |Kachin Political Interim Coordination Team |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |ဒေါက်တာစိုင်းခိုင်မျိုးထွန်း |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၆။ |ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ခူးထဲဘူး|ခူထဲဘူး]] |[[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- | rowspan="2" |၇။ | rowspan="2" |ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန |ဦးချစ်ထွန်း |[[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |မိုင်းဝင်းထူး |[[တအောင်း(ပလောင်)အမျိုးသားပါတီ]] |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၈။ |လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာငိုင်းတမ်မောင်း <ref>{{cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/09/30/55031/|title=ချင်းအမတ် ဒေါက်တာငိုင်းတမ်မောင်းကို NUGလူသာချင်းစာနာ ထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|work=လူထုနွေဦး|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625050336/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/09/30/55031/|url-status=dead}}</ref> |အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် |၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2022|9|30|2025|12|8}} |- |၉။ |လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန |ဦးအောင်ကျော်မိုး |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|6|30|2025|12|8}} |- |rowspan="2"|၁၀။ |rowspan="2"|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ခွန်ဘီထူး|ခွန်းဘီထူး]] | ကရင်နီ အမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ |၁၆ ဧပြီ​၂၀၂၁ |၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |{{Age in years and days|2021|6|16|2023|1|29}} |- |ခွန်းစောဖူး |[[ကယန်း အမျိုးသားပါတီ]] |၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|7|28|2025|12|8}} |- |၁၁။ |အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဒေးဗစ်ဂွမ်အောင် |တစ်သီးပုဂ္ဂလ |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2022|11|6|2025|12|8}} |- |၁၂။ |အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန |[[အိသဉ္ဇာမောင်|ဒေါ်အိသဉ္ဖာမောင်]] |[[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်]] ပါတီဝင်ဟောင်း |၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|4|16|2025|12|8}} |- |၁၃။ |အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန |ဦးကျော်နီ (ခ) ဦးကျော်ကျော် |ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာအလုပ်သမား သမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|5|3|2025|12|8}} |- |၁၄။ |လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |[[မော်ထွန်းအောင်|လဖိုင်မော်ထွန်းအောင်]] |[[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ]] [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] |၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ |၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|7|26|2025|12|8}} |} == နိုင်ငံတကာ ကိုယ်စားလှယ်ရုံးများ == {| class="wikitable" |+ !စဉ် !နိုင်ငံများ !ကိုယ်စားလှယ်အမည် !ဖွင့်လှစ်သည့်ရက်စွဲ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Australia}} |ဒေါက်တာထွန်းအောင်ရွှေ |{{Start date and age|2022|8|3}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/04/46744/|title=NUG ကိုယ်စားလှယ်ရုံး ဩစတြေးလျ တရားဝင်ဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=လူထုနွေဦး|archive-date=13 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250713115337/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/04/46744/}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Czech Republic}} |ဦးလင်းသန့် |{{Start date and age|2021|10|27}} |<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/496979|title=ချက်သမ္မတနိုင်ငံတွင် NUG အစိုးရ၏ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်ရုံးဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=DVB}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|France}} |နန်းဆုမွန်အောင် |{{Start date and age|2022|3|22}} |<ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2023/06/%e1%80%86%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%bd%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1-4/|title=အင်တာဗျူးကဏ္ဍ – အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)ရဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ တာဝန်ယူထားသူ နန်းစုမွန်အောင်ကို သူမ လုပ်ဆောင်နေရတဲ့အပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး KIC-ကရင်သတင်းဌာနရဲ့ အယ်ဒီတာ စအိုင်ဆူးက ဆက်သွယ်မေးမြန်းထား တာ ဖြစ်ပါတယ်။|publisher=KIC|accessdate=2025-7-12|archive-date=25 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250125123336/https://kicnews.org/2023/06/%E1%80%86%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1-4/}}</ref> |- |၄။ |{{အလံ|Japan}} |စောဘလှသိန်း |{{Start date and age|2022|7|31}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/02/46442/|title=NUG ဂျပန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံး တရားဝင်ဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=လူထုနွေဦး}}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|United Kingdom}} | # ဦးမောင်မောင်အောင် # ဒေါက်တာသက်ကိုကို | | |- |၆။ |{{အလံ|Norway}} |ဒေါက်တာမောင်မောင်မြင့် |{{Start date and age|2021|12|8}} | |- |၇။ |{{အလံ|South Korea}} |ဦးရန်နိုင်ထွန်း | | |- |၈။ |{{Flagicon|United States}} [[ဝါရှင်တန်ဒီစီ]] |ဦးမိုးဇော်ဦး |{{Start date and age|2022|11|18}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-office-opens-dc-11192022060234.html|title=ဝါရှင်တန်ဒီစီမှာ NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရုံး ဖွင့်လှစ်|accessdate=2025-7-12|publisher=RFA Burmese}}</ref> |} == ဝေဖန်မှုများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် “မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်တဲ့ NUG အစိုးရ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မန္တလေးသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာ[[တေဇာဆန်း]]က “ပြည်သူ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ခရီးဆုံးပန်းတိုင်အထိ ရောက်ရှိအောင် ဦးဆောင်နိုင်ရန် လက်ရှိ NUG အစိုးရသည် ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် လုံလောက်မှုမရှိသေးသောကြောင့် အချိန်မီ မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။” ဟု ရေးသားထောက်ပြသည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/713557|title=NUG မဖြစ်မနေ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ဟု ဒေါက်တာတေဇာဆန်း ထောက်ပြ|accessdate=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|publisher=DVB Burmese}}</ref> == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ၂၀၂၅ === * ၁၆ မေ - [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က ပါမောက္ခဒေါက်တာ ခင်မောင်လွင်အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ * ၁၅ ဇူလိုင် - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၏ ဝန်ကြီးနှင့် ဒုဝန်ကြီး ၁၈ ဦးသည် မြန်မာပြည် မြောက်ပိုင်း နှင့် တောင်ပိုင်းရှိ တော်လှန်ရေးနယ်မြေများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြောင်း NUG ၏ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန အမြဲ တမ်းအတွင်းဝန် ဦးထက်နိုင်ဦးက မဇ္ဈိမကို ပြောသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/16/62312|title=နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ )|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၃|publisher=Mizzima}}</ref> *[[၁၆ ဇူလိုင်]] - ကက်သလစ် ဘာသာဝင် ဖာသာဒေါ်နယ်မာတင်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ စစ်ခုံရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65045/|title=ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးကို သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သူ ၈ ဦးကို NUG စစ်ခုံရုံး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ စီချ|accessdate=2025-7-12|publisher=Myanmar Now|archive-date=17 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250717054816/https://myanmar-now.org/mm/news/65045/}}</ref> === ၂၀၂၆ === * ၃၀ မတ် - ဦး[[ဌေးငွေ]]ကို ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=NUG ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးဌေးငွေကို CRPH အတည်ပြုခန့်အပ် |url=https://bur.mizzima.com/2026/03/30/86363 |url-status=live |access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref> ** အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]၊ [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး၊]] [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကချင်လွတ်လပ်​ရေးအဖွဲ့]]၊ [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]တို့ ပူးပေါင်းပြီး [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]] (Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union – SCEF)ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီအား KIO ၊KNU ၊KNPP ၊CNF ၊NUG တို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်း|url=https://maun-mm.com/2026/03/30/scef/|website=Maun|date=2026-03-30|access-date=2026-03-31|language=en-US|last=mmblogmaster}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး ရာထူးက နုတ်ထွက်ကြောင်း ၎င်းကိုယ်တိုင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဦးအောင်ကျော်မိုး သည် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း NUG လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ == အခြားဖတ်ရန် == * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [https://nugmyanmar.org တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] beruyl07q8c3p78sydv45qhu04hjgs8 0 204821 1045518 779855 2026-07-31T08:31:29Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045518 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဦးထင်လင်းအောင် | image = | office = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] | term_start = {{start date and age|2021|6|5|df=y}} | term_end = | office1 = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]၊ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးရုံး အထူးကိုယ်စားလှယ် | term_start1 = {{start date|2021|2|21|df=y}} | term_end1 = {{end date|2021|6|5|df=y}} | majority1 = | predecessor1 = | successor1 = | constituency1 = | birth_date = | birth_place = ဧရာဝတီတိုင်း၊ မအူပင်ခရိုင်၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ် | death_date = | death_place = | party = | parents = | spouse = | children = | occupation = နည်းပညာရှင်၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ နိုင်ငံရေးသမား | relatives = | nationality = မြန်မာ | alma_mater = [[:en:University of Maryland, College Park|မေရီလန်းတက္ကသိုလ်]] | website = | religion = | allegiance = | branch = | serviceyears = | rank = }} '''ဦးထင်လင်းအောင်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နည်းပညာရှင်၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ နိုင်ငံရေးသမား၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH)၊ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးရုံး၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=CRPH နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးရုံးဖွင့် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56091207?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6033abc3a18b7802e53a372d%26CRPH%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7%262021-02-22T13%3A04%3A04.930Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:8c51166b-f7ba-4d41-9fc4-7373a010a5cc&pinned_post_asset_id=6033abc3a18b7802e53a372d&pinned_post_type=share |work=BBC News မြန်မာ |language=my-MM}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== ဦးထင်လင်းအောင်ကို ဧရာဝတီတိုင်း၊ မအူပင်ခရိုင်၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ်တွင် မွေးဖွားသည်။<ref name=bir>{{cite news |title=CRPH ကုလ အထူးသံတမန်များအဖြစ် ဒေါက်တာဆာဆာနှင့် ဦးထင်လင်းအောင်ကို တာဝန်ပေး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/23/238473.html |work=ဧရာဝတီ |date=23 February 2021}}</ref> ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် (RIT) ကျောင်းသားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မေရီလန်းတက္ကသိုလ်မှ ကွန်ပျူတာကွန်ရက်နှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ သိပ္ပံဘွဲ့ရသည်။<ref name=bir/> ==နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု== RIT တက်နေစဉ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကပင် ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၈ ကျောင်းသားအရေးအခင်းများ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားအရေးအခင်း၌ ပါဝင်မှုကြောင့် ထောင် ၇နှစ် ကျခံရသည်။ ရွှေဝါရောင် အရေးတော်ပုံတွင် ပါဝင်ပြီးနောက် ၂၀၀၈တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မေရီလန်းပြည်နယ်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Committee of Ousted Myanmar Lawmakers Appoints International Envoys |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/committee-ousted-myanmar-lawmakers-appoints-international-envoys.html |work=The Irrawaddy |date=23 February 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂တွင် [[CRPH]] က နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးရုံးကို မေရီလန်း၌ ဖွင့်လှစ်သောအခါ<ref>{{cite news |title=လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ကိုယ်စားလှယ်ခန့်အပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/crph-statement-myanmar-coup-un-representative-02222021075001.html |work=Radio Free Asia |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာအထူးသံတမန်နှင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကိုယ်စားလှယ် CRPH ခန့်အပ် |url=http://burmese.dvb.no/archives/445960 |work=DVB Burmese|date=22 February 2021 |language=en}}</ref> ဦးထင်လင်းအောင်သည် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=|first=|date=2021-02-23|title=Appointment of Special Representative |url=https://twitter.com/CrphMyanmar/status/1363849093479456769?s=09|website=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw|language=en}}</ref> ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ဆက်သွယ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref>{{cite web |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/newminister0506/ |website=crphmyanmar.org |date=5 ဇွန် 2021 |access-date=8 July 2021 |archive-date=12 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712150407/https://crphmyanmar.org/newminister0506/ }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] kot3q8jybe51ot8yjpn2u158rcyygia 0 204846 1045507 957498 2026-07-31T08:23:46Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045507 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဂျာထွယ်ပန် | image = Ja Htoi Pan.png |office =ဝန်ကြီး<br/>ပညာရေး<br/>{{small|[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]}} |appointer= [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] |leader= [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] |term_start = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |term_end = |predecessor = [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] |successor = | office1 = ဒုတိယဝန်ကြီး<br/> ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန<br/>{{small|[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]}} |appointer1= [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] |leader1= [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] | term_start1 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_end1 = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | predecessor1 = ရာထူးစတင် | successor1 = မရှိသေး | birth_date = | birth_place = [[ကချင်ပြည်နယ်]], [[မြန်မာ]] | death_date = | death_place = | party = | parents = | spouse = | children = | occupation = တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ<br/>နိုင်ငံရေးသမား | relatives = | nationality = [[ကချင်လူမျိုး]] | alma_mater = [[:en:London School of Economics and Political Science|စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ လန်ဒန်ကျောင်း]] {{small|(လူမှုမနုဿဗေဒ မဟာဘွဲ့)}} <br/> [[:en:Northern Illinois University|မြောက်အီလီနွိုက်တက္ကသိုလ်]] {{small|(မနုဿဗေဒ မဟာဘွဲ့)}} | website = {{url|https://moe.nugmyanmar.org/}} | religion = | allegiance = }} '''ဂျာထွယ်ပန်'''သည် [[ကချင်လူမျိုး]] လူငယ့်အရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူနှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Who’s Who in Myanmar’s National Unity Government |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/whos-myanmars-national-unity-government.html |access-date=23 April 2021 |work=The Irrawaddy |date=16 April 2021}}</ref> ကြားကာလ ကချင်နိုင်ငံရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (KPICT) ကို ကိုယ်စားပြုလျက်<ref>{{cite news |title=ဖက်ဒရယ်ရဲ့ အနှစ်သာရ အပြည့်အ၀ရှိတဲ့ ပညာရေးစနစ်ကို ဖော်ဆောင်မယ် "ဆိုတဲ့ ပညာရေး ဒုဝန်ကြီး ကချင်တိုင်းရင်းသူ ဒေါ်ဂျာထွယ်ပန် |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/local-news/5654/2021/ |access-date=24 April 2021 |work=Myitkyina News Journal |date=20 April 2021 |accessdate=5 July 2021 |archivedate=24 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424112438/https://www.myitkyinanewsjournal.com/local-news/5654/2021/ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တွင် ပညာရေးဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ပါဝင်လာသူဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=Formation of the National Unity Government of Myanmar - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/formation-of-the-national-unity-government/ |website=crphmyanmar.org |publisher=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw |access-date=23 April 2021 |date=15 April 2021 |archive-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507125041/https://crphmyanmar.org/formation-of-the-national-unity-government/ }}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက် တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://crphmyanmar.org/my/publications/reorganization-of-nug-cabinet-was-submitted-to-and-approved-by-crph/|title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီတွင် တင်သွင်းအတည်ပြုခဲ့ပြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများက ကတိပြု ကျမ်းသစ္စာဆို|work=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ပညာရေး == စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ လန်ဒန်ကျောင်း (LSE ) မှ လူမှုမနုဿဗေဒဘာသာရပ် မဟာဘွဲ့၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ မြောက်ပိုင်း အီလီနွိုက်တက္ကသိုလ်မှ မနုဿဗေဒ မဟာဘွဲ့ ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။<ref name="kng">{{cite news|title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတွင် ပါဝင်လာသော ကချင်အမျိုးသား ၃ ဦးအကြောင်း – Kachin News Group (KNG)|url=https://burmese.kachinnews.com/2021/04/16/apr-16-nug/|access-date=23 April 2021|work=burmese.kachinnews.com}}</ref> ယခင် မိုင်ဂျာယန်အခြေစိုက် School of Intensive English Programs (IEP) ကျောင်းတွင် နည်းပြတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Institute of Liberal Arts and Science (School of IEP) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Kachinland Research Center တွဲဖက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး သုတေသန စာတမ်းများစွာကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref name="kng" /> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == သိက္ခာတော်ရ ဒေါက်တာမရန်ဂျာဂွန်းနှင့် လဇိန်လုအောင်တို့က မွေးဖွားသည်။မွေးချင်းမောင်နှမ နှစ်ဦးရှိသည်။<ref>{{cite news|title=ကချင်သမိုင်း၊ စာပေယဉ်ကျေးမှုတို့ ဖော်ထုတ်ခဲ့သူ သိက္ခာတော်ရ ဒေါက်တာ မရန်ဂျာဂွန်း ကွယ်လွန်|url=http://www.mizzimaburmese.com/article/11930|access-date=23 April 2021|work=Mizzima Myanmar News and Insight|language=en}}</ref> ==ကိုးကား== <references /> [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] g5lix7dljxy6naz18dr6hbvbhdu3dq2 0 204884 1045512 956972 2026-07-31T08:27:57Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045512 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = ဒေါက်တာ | name = လျန်မှုန်းဆာခေါင်း | image = | office = အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာ ဝန်ကြီး<ref>{{cite news |title=NUG ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာလျန်မှုန်းဆာခေါင်းနဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းချက် |url=https://burmese.voanews.com/a/5861343.html |access-date=24 April 2021 |work=burmese.voanews.com |publisher=VOA}}</ref> | term_start = {{start date and age|2021|4|16|df=y}} | term_end = | majority = | predecessor = | successor = | constituency = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | party = | parents = | spouse = | children = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | relatives = | nationality = မြန်မာ | alma_mater = | website = {{url|https://www.nugmyanmar.org/}} | religion = | allegiance = | branch = | serviceyears = | rank = }} ဒေါက်တာ'''လျန်မှုန်းဆာခေါင်း'''သည် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF)<ref>{{cite news |title=ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးခေါင်းဆောင်ပြောပြတဲ့ နေပြည်တော်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအကြောင်း |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/938 |access-date=24 April 2021 |work=Myanmar Now |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=ပင်လုံစာချုပ် အပြည့်အဝအကောင်အထည်ဖော်မှသာ ငြိမ်းချမ်းရေးရမည်ဟု ဒေါက်တာဆလိုင်း လျန်မှုန်းဆာခေါင်း ပြော |url=http://www.mizzimaburmese.com/article/60710 |access-date=24 April 2021 |work=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=တစ်ခုတည်းသောတပ်မတော် ထားရှိရေး အပစ်ရပ် EAOs များဘက်မှ လက်ခံဟုဆို |url=http://www.mizzimaburmese.com/news/51504 |access-date=24 April 2021 |work=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref> နှင့် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) တို့၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊<ref>{{cite news |title=‘ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်’ မရမချင်း ဆက်တောင်းဆိုမည်ဟု ဒေါက်တာဆလိုင်လျန်မှုန်းဆာခေါင်းပြော |url=http://www.mizzimaburmese.com/article/40937 |access-date=24 April 2021 |work=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref> ချင်းအမျိုးသား နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ဧပြီလ ၁၆ရက်တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် ချင်းအတိုင်ပင်ခံကောင်စီက တင်သွင်းပြီး<ref>{{cite news |title=Who’s Who in Myanmar’s National Unity Government |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/whos-myanmars-national-unity-government.html |access-date=24 April 2021 |work=The Irrawaddy |date=16 April 2021}}</ref> [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Who we are (Myanmar Version) - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/who-we-are-myanmar-version/ |website=crphmyanmar.org |publisher=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw |access-date=24 April 2021 |date=11 April 2021 |archive-date=17 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717034154/https://crphmyanmar.org/who-we-are-myanmar-version/ }}</ref><ref>{{cite web |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရဖွဲ့စည်းခြင်း ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/nug160421/ |website=crphmyanmar.org |access-date=24 ဧပြီ 2021 |archive-date=23 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423054926/https://crphmyanmar.org/nug160421/ }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] embwnthn42f7z1rn53wu4wrtdsf7otx 0 204910 1045511 955087 2026-07-31T08:27:22Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045511 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး | image = | alt = | caption = |office = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီး |term_start = {{start date and age|2021|4|16|df=y}} |term_end = |president = [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |vicepresident = [[ဒူဝါလရှီးလ]] |appointer = [[CRPH]] |predecessor = | office1 = အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |constituency1 = ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁၀ | majority1 = ၁၇၂,၂၉၅<ref name=uec1>{{cite web |title=2015 General Election – Election Results |url=https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%85%20%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%20%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 |website=Union Election Commission |access-date=25 April 2021 |language=en |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908132654/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%85%20%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%20%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 }}</ref> | term_start1 = {{start date|2016|2|1|df=y}} | term_end1 = {{end date|2021|2|1|df=y}} | predecessor1 = | successor1 = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1965|8|18|df=y}}<ref name=mme>{{cite web |title=Myanmar Election 2020 |url=https://myanmarelection2020.com/representative/392 |website=myanmarelection2020.com |access-date=25 April 2021 |accessdate=25 April 2021 |archivedate=25 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425033559/https://myanmarelection2020.com/representative/392 }}</ref> | birth_place = ရန်ကုန်တိုင်း၊ အင်းစိန်မြို့နယ် | death_date = | death_place = | nationality = မြန်မာ | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] | years_active= | party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | parents = | spouse = | children = သမီးတစ်ဦး | other_names = နော်လှလှစိုး | known_for = | occupation = {{ubl|လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ|သတ္တဗေဒပညာရှင်|နိုင်ငံရေးသမား}} | website = }} '''နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး''' (ခ) နော်လှလှစိုးသည် အမျိုးသမီးအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ကရင်လူမျိုး သတ္တဗေဒပညာရှင် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။<ref name=nw>{{cite news |title=Day 3: Spotlighting Susanna Hla Hla Soe, Burma |url=https://nobelwomensinitiative.org/spotlighting-susanna-hla-hla-soe-burma/ |access-date=25 April 2021 |work=Nobel Women's Initiative |date=27 November 2012}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ== ၁၉၆၅ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ရက်တွင် ရန်ကုန်တိုင်း အင်းစိန်မြို့နယ်၌ မွေးဖွားသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သတ္တဗေဒဘာသာရပ်အထူးပြု သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိသည်။ တက္ကသိုလ်တက်နေစဉ် ကျောင်းသူဘဝကပင် ​World Vision ၌ စာရေးအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စီမံကိန်းမန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ World Vision မှတစ်ဆင့် ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပင်ဆီဗေးနီးယားပြည်နယ် ဖီလန်ဒဲဖီးယား [[:en:Eastern University (United States)|အရှေ့ပိုင်းတက္ကသိုလ်]]၌ အင်န်ဂျီအို ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ အမ်ဘီအေအတန်းကို သင်ကြားခွင့်ရခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ခုနှစ်တွင် ကရင်အမျိုးသမီးများ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ (KWAG) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၀တွင် အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=wr>{{cite news |last1=Antoine |first1=Catherine |title=Susanna Hla Hla Soe (Myanmar) — Women in Human Rights |url=http://www.womensrights.asia/rfa_susanna_hla_hla_soe.html |access-date=25 April 2021 |work=www.womensrights.asia |accessdate=25 April 2021 |archivedate=25 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425153842/http://www.womensrights.asia/rfa_susanna_hla_hla_soe.html }}</ref> ၂၀၀၈ခုနှစ် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၌ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း နာဂစ်ဒဏ် ခံကြရသောအခါ မိသားစုများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် အိုးအိမ်များ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး အဖွဲ့အစည်းများကွန်ရက်နှင့် အမျိုးသမီးများ ငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ရက်တို့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ==နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု== [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁၀ နေရာအတွက်<ref>{{cite news |title=အမျိုးသမီးများအပေါ် အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုသည် ရာဇဝတ်မှုမြောက်ဟု ဆို |url=http://www.mizzimaburmese.com/article/52751 |access-date=25 April 2021 |work=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် တိတ်ဆိတ်သွားတဲ့ အင်းစိန် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-52295294.amp#aoh=16192506084999&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=%251%24s%20%E1%80%99%E1%80%BE |access-date=25 April 2021 |work=BBC News မြန်မာ |date=15 April 2020 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Women candidates outnumber men for the post of Karen Ethnic Affairs Minister post in Yangon |url=https://www.bnionline.net/en/news/women-candidates-outnumber-men-post-karen-ethnic-affairs-minister-post-yangon |access-date=25 April 2021 |work=Burma News International |language=en}}</ref> [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ၁၇၂,၂၉၅ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။<ref name=uec1/> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကရင်တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာအတွက်<ref>{{cite web |title=2020 General Election – Ethnic Affairs Ministers |url=https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9F%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%BA%20%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%20(%20%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%20)%20%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8 |website=Union Election Commission |access-date=25 April 2021 |language=en |archive-date=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909093818/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9F%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%BA%20%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%20(%20%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%20)%20%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8 }}</ref><ref>{{cite news |title=Election 2020 {{!}} Karen Ethnic Affairs Minister Candidates in Myanmar’s Yangon Square Off in Online Debate |url=https://www.irrawaddy.com/elections/karen-ethnic-affairs-minister-candidates-myanmars-yangon-square-off-online-debate.html |access-date=25 April 2021 |work=The Irrawaddy |date=24 September 2020}}</ref> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှပင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ၁၀၆,၁၄၄ မဲ (၇၁.၇၅%) ဖြင့် အနိုင်ရသော်လည်း<ref>{{cite web |title=2020 General Election – Election Results |url=https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%80%20%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 |website=Union Election Commission |access-date=25 April 2021 |language=en |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908132649/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%80%20%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 }}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]ကြောင့် လွှတ်တော်တက်ခွင့် မရခဲ့ပေ။ ၂၀၂၁ ဧပြီလ ၁၆ရက်တွင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ဖွဲ့စည်းသောအခါ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Who we are (Myanmar Version) - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/who-we-are-myanmar-version/ |website=crphmyanmar.org |publisher=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw |access-date=24 April 2021 |date=11 April 2021 |archive-date=17 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717034154/https://crphmyanmar.org/who-we-are-myanmar-version/ }}</ref><ref>{{cite web |title=Formation of the National Unity Government of Myanmar - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/formation-of-the-national-unity-government/ |website=crphmyanmar.org |publisher=Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw |access-date=24 April 2021 |date=15 April 2021 |archive-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507125041/https://crphmyanmar.org/formation-of-the-national-unity-government/ }}</ref><ref>{{cite news |title=Who’s Who in Myanmar’s National Unity Government |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/whos-myanmars-national-unity-government.html |access-date=25 April 2021 |work=The Irrawaddy |date=16 April 2021}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== {{facebook|https://www.facebook.com/nawsusannahlahlasoe/}} {{Lifetime|၁၉၆၅||}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] tdbntmnckdb1qfjd6e009y1d6wl22jv 0 205383 1045519 845139 2026-07-31T08:32:16Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045519 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = ဒေါ်ခင်မမမျိုး | image = | office = စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (<small>အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ</small>) ဒုဝန်ကြီး | term_start = ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end = | president = [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | vicepresident = [[ဒူဝါလရှီးလ]] | appointer = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] | office2 = အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ ကာကွယ်ရေးဒုဝန်ကြီး | term_start2 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_end2 = ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | president2 = [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | vicepresident2 = [[ဒူဝါလရှီးလ]] | appointer2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] | majority = | predecessor = | successor = | constituency = | birth_date = | birth_place = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | death_date = | death_place = | party = | parents = | spouse = | children = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | relatives = | nationality = ရှမ်း | alma_mater =B.A (Hons) International Studies<br>M.A (Economics)<br>MSc in Strategic Studies<br> MRes Political Research from [[University of Aberdeen]] | website = {{url|https://www.nugmyanmar.org/}} | religion = | allegiance = | branch = | serviceyears = | rank = }} '''ဒေါ်ခင်မမမျိုး'''သည် မြန်မာ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]] (NUG)၏ စီးပွာရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar’s National Unity Govt ‘No Longer Has Faith’ in ASEAN|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-national-unity-govt-no-longer-has-faith-in-asean.html/amp&ved=2ahUKEwjSl-ql5bHyAhUD4YUKHU83DXcQFnoECCEQAQ&usg=AOvVaw0eGcWYTrziuhJbMk2LaJt4|language=}}{{Dead link|date=August 2021 }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က သူမအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Shadow Government Forms Militia to Oppose Military Junta|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-shadow-government-forms-militia-oppose-military-junta?amp|language=}}</ref><ref>{{cite news |title=Politicians should design a clear roadmap for change and restore public trust’ - Khin Ma Ma Myo|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/politicians-should-design-a-clear-roadmap-for-change-and-restore-public-trust-khin-ma-ma-myo|language=}}</ref><ref>{{cite news|title=ASEAN envoys visit Myanmar, meet junta|url=https://www.theflindersnews.com.au/story/7284583/asean-envoys-visit-myanmar-meet-junta/?cs=11537|language=|accessdate=18 August 2021|archivedate=15 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815010811/https://www.theflindersnews.com.au/story/7284583/asean-envoys-visit-myanmar-meet-junta/?cs=11537}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်ခင်မမမျိုးအား စီးပွာရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကာကွယ်ရေးဒုဝန်ကြီး ဒေါ်ခင်မမမျိုးအား စီးပွားကူးသန်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ ခန့်အပ် |url=http://burmese.dvb.no/archives/483621 |website=DVB |access-date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |language=en |date=25 ဩဂုတ် 2021}}</ref> ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အမျိုးသမီးများ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ကျား၊ မ တန်းတူညီမျှရေး အရေးကြီးသည်ကို ထောက်ခံထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝ== ဒေါ်ခင်မမမျိုးကို ၁၉၇၉-ခုနှစ်တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ==ကျောင်းသူဘဝဖြတ်သန်းမှုနှင့် ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းကာလ== အထက (၄) တောင်ကြီးတွင် သူငယ်တန်းကျောင်းစတက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂူတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့လုံးကျွတ် သပိတ်စတင်ခဲ့၍ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် သပိတ်မှောက်လူထုနှင့်အတူ လမ်းလျှောက်လိုက်ပါခဲ့သည်။ ရှစ်လေးလုံး အရေးအခင်းတလျှောက် ဖြန့်ဝေသော စာရွက်စာတမ်းများ ရရှိဖတ်ရှုခဲ့ရာမှ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ရန် ပိုမိုအားသန်လာခဲ့သည်။ ==တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူဘဝဖြတ်သန်းမူ== တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲအောင်ပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ British Council နှင့် အမေရိကန်စင်တာတို့မှတဆင့် နိုင်ငံရေးစာအုပ်များ လေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပုဏ္ဏရိပ်စာပေဝိုင်းတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့မှုနှင့် နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် ထိုအချိန်မှစကာ ထောက်လှမ်းရေးက စောင့်ကြည့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံရေးမလုပ်ရန် ထောက်လှမ်းရေးက လက်မှတ်ထိုးခိုင်းခဲ့ပြီး အခြားကျောင်းတက်ရန် ခွင့်ပြုမည်ဟု ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံခဲ့ရာမှ စိတ်ပါဝင်စားရာ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးဘာသာရပ် (IR) ကျောင်းဝင်ခွင့် မရခဲ့သလို ဆေးကျောင်းမှလည်း ထွက်ခဲ့ရာမှ ပြန်လည်တက်ရောက်ခွင့် မရတော့ပေ။ ==အင်္ဂလန်သွားရန်ကြိုးစားသည့်ကာလနှင့် အင်္ဂလန်မှာ နေစဉ် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု== ကျောင်းဝင်ခွင့်မရသဖြင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များထံဆက်သွယ်ကာ တောခိုရန်စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ပြည်ပထွက်ခွာရန် ကြိုးစားခဲ့ရာမှ အင်္ဂလန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ University of Aberdeen တွင် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးပညာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ BA (Hons) International Studies၊ ဘောဂဗေဒမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (MA Economic)၊ မဟာဗျူဟာ လေ့လာရေးပညာ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (MSc in Strategic Studies)၊ နိုင်ငံရေးသုတေသန မဟာသုတေသနဘွဲ့ (MRes Political Research) များကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ University of Cambridge Local Examinations Syndicate မှ စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှု အဆင့်မြင့်ဒီပလိုမာ (Advanced Diploma in Business Administration)၊ National Computing Centre မှ သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဒီပလိုမာ (Information and Technology)၊ Open University မှ အစိုးရနှင့်နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဒီပလိုမာ (Government and Politics) နှင့် စုံစမ်းထောက်လှမ်းခြင်းသတင်းပညာဒီပလိုမာ (Investigative Journalism, ASEST-UK) တို့ကိုလည်း လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ကျောင်းတက်နေစဉ်အတွင်း နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် ဆက်လက် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်အခြေစိုက် ဒီမိုကရေစီမဟာမိတ်များအဖွဲ့ချုပ်(ဒမဖ)တွင် မီဒီယာနှင့် Campaign ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ==ပြည်တွင်းထဲကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာမှု== ဦးသိန်းစိန်အစိုးရတက်ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပရောက် ပညာရှင်တွေကို ဖိတ်ခေါ်ချိန်တွင် ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးသိပ္ပံကျောင်း၊ နှင့် မြန်မာ့ ကျား/ မ ရေးရာသိပ္ပံတို့ကို တည် ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄-၁၅ ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (ABSDF)၏ ဖိတ်ခေါ်မှုကြောင့် လုံခြုံရေးနှင့်ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ မူကြမ်းရေးဆွဲရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမူပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) က ကြီးမှူးကျင်းပသော ပထမ အကြိမ် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံနှင့် ၂၁ ရာစုပင်လုံတို့မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF) ၏ အဆိုပြုချက်ဖြင့် ပါဝင်သင့်ပါဝင်ထိုက်သူအနေဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ==ရရှိခဲ့သောဘွဲ့များ== *(နိုင်ငံတကာလေ့လာရေး- ဝိဇ္ဖာဘွဲ့ (BA)၊ *Aberdeen တက္ကသိုလ်မှ ဘောဂဗေဒ (နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒ) မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (MA)၊ မဟာဗျူဟာ လေ့လာရေး မဟာသိပ္ဗံဘွဲ့ (MSc Strategic Studies)၊ *နိုင်ငံရေးသုတေသန (မဟာသုတေသနဘွဲ့) *အင်္ဂလန်နိုင်ငံတက္ကသိုလ်များမှ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ အိုင်တီ (သတင်းနည်းပညာ)၊ အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး၊ သတင်းစာပညာဘာသာရပ်များတွင် ဒီပလိုမာ လက်မှတ်များရရှိခဲ့သည်။ *Cambridge တက္ကသိုလ် လုပ်ငန်းရှင်များအစီအစဉ်၏ ကျောင်းသားဟောင်းတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပဋိပက္ခလေ့လာရေးစင်တာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးခေါင်းဆောင်မှု အဖွဲ့ဝင် တဦးလည်း ဖြစ်သည်။ <ref>https://hiburma.net/2016/10/ေနာက္မဆုတ္တမ္းေရွ႔ဆက္လ/</ref> ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် University of Cambridge Enterprisers Program၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ အခြေစိုက် Center for Peace and Conflict Studies (CPCS) မှ Peace Leadership Program တို့တွင်လည်း Fellow အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိတွင် ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် ပါရဂူဘွဲ့အတွက် အဖွဲ့အစည်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ Assumption University တွင် လေ့လာသင်ယူလျက်ရှိသည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် မြန်မာဖွံ့ဖြိုးမှုအဖွဲ့အစည်း၏ သုတေသနဌာန၊ စီမံကိန်းနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာနများ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် Myanmar Institute of Gender Studies (MIGS) နှင့် [[မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးသိပ္ပံ]] Myanmar Institute of Peace and Security Studies (MIPSS) တို့တွင်လည်း Technical Advisor အဖြစ်တာဝန်ယူထားသည်။ သူမသည် ၎င်းအဖွဲ့အစည်းနှစ်ခု အပါအဝင် Myanmar Institute of Politics and Public Policy တို့၏ စတင်တည်ထောင်သူ၊ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ (Civil Society Organization)၊ အစိုးရမဟုတ်သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ (International Non-government Organizations)၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ (International Organizations) တွင်လည်း သင်တန်းဆရာ၊ သင်တန်းအကြံပေး၊ သုတေသနအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အမျိုးသမီး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး နှင့် လုံခြုံရေးကဏ္ဍ (Women, Peace and Security) ၊ ကျား၊မ ရေးရာကဏ္ဍ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးကဏ္ဍ၊ ဒီမိုကရေစီ၊ ဖက်ဒရယ်စနစ် နှင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲ့မှုကဏ္ဍတို့တွင် ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် သုတေသန စာတမ်းများကို University of Oxford, University of Birmingham, London School of Economics and Political Science (LSE), Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), Doha Forum, University of Yangon တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ညီလာခံများတွင် တက်ရောက်ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ အခြားညီလာခံများ၊ ဖိုရမ်များ၊ အဆင့်မြင့်နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲများတွင်လည်း ဦးဆောင်ဆွေးနွေးသူအဖြစ် အကြိမ်များစွာပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ သုတေသနပြုလုပ်ရန်အထူးစိတ်ဝင်စားသည့် ကဏ္ဍများမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပဋိပက္ခဖြေရှင်းရေး (Peace and Conflict Studies) ၊ ငြိမ်းချမ်းသောစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှု (Peace Economics)၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကဏ္ဍစီးပွားရေး (Economics of Defense and Security)၊ မြို့ပြနှင့် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးကဏ္ဍ (Regional and Urban Economics)၊ သဘာဝ သယံဇာတများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် စီးပွားရေးကဏ္ဍ (Natural Resources and Environmental Economics) နှင့် ကျား၊မရေးရာနှင့် လူထုအတွင်း ပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်း ကဏ္ဍအပါအဝင် ကျား၊မရေးရာနှင့်ဆက်စပ်နေသော ကဏ္ဍ (Cross-cutting issues of Gender and Social Inclusion) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် Burmese Democratic Movement Association ၏ Coordinator အဖြစ် ၂ဝဝ၃ ခုနှစ် မှ ၂ဝဝ၄ အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂ဝဝ၄ခုနှစ်မှ ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်အတွင်း Democratic Federation of Burmaတွင် Media and Campaigns Director အဖြစ်လည်းကောင်း၊ Free Burma Federation တွင် ပူးတွဲအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၂ဝဝ၈ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ခုနှစ်အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ် (၂၀၁၆-၂၀၂၀) တွင် ပါဝင်သင့်ပါဝင်ထိုက်သူတစ်ဦးအနေနှင့် လည်းကောင်း၊ ပူးတွဲစောင့်ကြည့် လေ့လာရေးကော်မတီ-တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအဖွဲ့ (Joint Monitoring Committee-EAOs) ၏ နည်းပညာ အကြံပေးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲပူးတွဲကော်မတီ- တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအဖွဲ့ (Union Peace Dialogue Joint Committee-EAOs) ၏ လုံခြုံရေးကဏ္ဍ အကြံပေး အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံတွင် လုံခြုံရေးကဏ္ဍနှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပါဝင်တက်ရောက် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် Myanmar Land Core Group ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မှ ၂၀၁၉ခုနှစ် အထိထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ == ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်အခြေစိုက် Citizen of Burma Organization က ဒေါ်ခင်မမမျိုး ၏ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးနှင့်လူမှုရေးပြောင်းလဲမှုလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ကြိုးပမ်းခဲ့မှုအတွက် Special Award ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ == စာပေရေးသားခြင်း == ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် (၁၉၉၃) ခုနှစ်တွင် တို့ကျောင်းသားစာစောင်ပါကဗျာဖြင့် စာပေလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ Burma Digest Journal တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ်ဆောင်ရွက် ခဲ့ပြီး Freedom Journal of Burma တွင် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်မမမျိုးသည် China and Indian Ocean: Strategic Interests in the 21st Century (2010)၊ Poverty Reduction (2013), Women and Politics (2013)၊ War, Conflicts and Peace Article Series (2014)၊ Gender and Politics (2014)၊ Politics, State and Sovereignty (2017)၊ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး ဟန်ချက်ညီသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းများ (၂၀၂၀) စာအုပ်များ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== <references /> {{lifetime|၁၉၇၉| | }} [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] c94zta8gm3ipgwhb7a0hfw23yjy4det 0 207138 1045540 1020626 2026-07-31T11:15:06Z ~2026-42328-97 146335 /* */ 1045540 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ရေမွန် | image = Raymond (Burmese singer).jpg | image_size = | caption = ရေမွန် (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃) | birth_name = ဝေမွန်ဦး | birth_date = ၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈ | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date = {{death date and age|df=y|2021|6|23|1988|11|27}} | death_place = [[ကရင်ပြည်နယ်]] | occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေး | genre = rock | label = | past_member_of = Idiots | instrument = ဂစ်တာ၊ အဆို | years_active = ၂၀၀၂–၂၀၂၁ | associated_acts = | website = | background = solo_singer }} '''ဝေမွန်ဦး''' (၁၉၈၈-၂၀၂၁) သည် '''ရေမွန်''' (Raymond) အမည်ဖြင့် လူသိများသော မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေး၊ တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။သူသီဆိုသည် "ချန်ခဲ့" သီ == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဂီတနယ်၌ ကခဲ့ျော်ကြားသူများဖြစ်သည့် တေးရေးတေးဆို [[စောခူဆဲ]]နှင့် အဆိုတော် [[ခင်မြတ်မွန်]]တို့မှ ၁၉၈၈ ခု၌ ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ ငယ်အမည်မှာ တွတ်ပီဖြစ်ပြီး လပြည့်ကဗျာ ဆိုသော မွေးချင်းညီမ တစ်ယောက်ရှိသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများ ကွာရှင်းကြပြီး ရေမွန်ကို မိခင်က စောင့်ရှောက်သည်။ [[အ.ထ.က(၁)ဒဂုံ|အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဒဂုံ]] ၌ အထက်တန်းအောင်မြင်သည်အထိ ပညာသင်သည်။ == ဂီတခြေလှမ်း == အထက်တန်းဖြေဆိုပြီးနောက် ယခင်ကပင် အစပျိုးရင်းဖြစ်သော အီးဒီးရော့တ်စ် (Idiots) အမည်ရှိ ရော့ခ်ဂီတဝိုင်းကို အောင်ရဲ၊ ဖိုးလုံး၊ ဂျပန်တို့နှင့်အတူ ပေါင်းထောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/06/30/196562.html|title=မြို့ကြီး ၈ မြို့ကို Music Tour သွားရောက် ဖျော်ဖြေမယ့် Idiots အဖွဲ့|work=The Irrawaddy|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၃၀ ဇွန် ၂၀၁၉ }}</ref> ရေမွန်က ဂစ်တာနှင့်တေးဆိုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ရေမွန်သည် ဂီတအမျိုးအစားမရွေးနားဆင်တတ်သူဖြစ်ပြီး ရပ်ပ်ပါ (Rapper) ဂျေးမီ (J Me) ၏ သီချင်းဖြစ်သော မငိုနဲ့တော့နှင့်လွင့်​မျော သီချင်းတွင်လည်း ပါဝင်အားဖြည့်သီဆိုခဲ့သေးသည်။ အက်ဆိုင်အာ ရော့ခ်ဟောက်စ် (SIR Rock House) အမည်အောက်တွင် အီးဒီးရော့တ်စ်၊ ရီဇင်န် (Reason)၊ ဝမ့်တက်ဒ် (Wanted)၊ [[Big Bag|ဘစ်ဂ်ဘက်ဂ်]]ဟူသော ရော့ခ်အနွယ်ဝင် ဂီတဝိုင်းများ ပေါင်းကာ ရှိုးပွဲများ၊ သီချင်းခွေများ ထုတ်ခဲ့သည်။ အီးဒီးရော့တ်စ်အဖွဲ့အမည်အောက်တွင် ''လူအဂီတ'' (၂၀၁၁)၊ ''ခေ​တ်သစ်ကျောက်'' (၂၀၁၆) တေးစီးရီးများ ထုတ်သည်။ ''ဘာလို''နေသေးလဲ''၊ ''ချန်ခဲ့''၊ ဝမ်းနည်းတတ်တဲ့ချစ်သူ၊ ဆုလာဘ်၊ မင်းနဲ့နီးဖို့ နှင့် တခန်းရပ်'' သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။ == ပရဟိတလှုပ်ရှားမှု == ကလင်းရန်ကုန် (Clean Yangon) အကျိုးအမြတ်မယူအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကိုဗစ်ကာလ၌ အသွားအလာကန့်သတ်ချက်ကြောင့် စားဝတ်နေရေးအဆင်မပြေသော မိသားစုများကို ဆန်နှင့်ဟင်းချက်စရာများ လှူသည်။ <ref>"[https://www.myanmaplatform.com/a/44060.html Clean Yangon အဖွဲ့မှာ လုပ်အားပေးခဲ့တဲ့ အဆိုတော်ရေမွန်]"။ ၂၀၂၀-၀၆-၀၁</ref> == ဘဝနိဂုံး == [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု]]ဖြစ်သည်နောက် မြို့ပြဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်ပါဝင်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု၊ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ဖမ်းမိန့် ထုတ်ခံရသည်။ လွတ်မြောက်နယ်မြေခေါ်သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုတို့ရှိရာသို့ သွားရောက် ပူးပေါင်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/03/10/239224.html|title=ကျားပေါက်၊ ရေမွန်၊ နိုဗန်ထူးနဲ့ ဟန်နေတာတို့ ဖန်တီးထားတဲ့ “Headshot” သီချင်း|work=The Irrawaddy|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၁ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့မနက်တွင် အစာအိမ်သွေးကြောပေါက်ကာ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သည်။ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/singer-raymond-death-06232021040820.html|title=အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားသူ အဆိုတော် ရေမွန် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်|work=RFA Burmes|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၁ }}</ref> သူ၏ ဈာပနကို KNU တပ်မဟာ ၆ ဘဲဟိကလော် ကျေးရွာသုဿန် ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/483523|title=ရေမွန်အမှတ်တရ ကန့်သတ်တီရှပ် iDIOTS အဖွဲ့သားများ လက်မှတ်ထိုးရောင်းချမည်|work=DVB Burmese|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်များ == * {{Facebook|RaymondIdiotsOfficial}} * {{soundCloud|raymond-dick-idiots}} *[[ယူကျု(ဘ်)|Youtube]] ပေါ်ရှိ [https://www.youtube.com/channel/UC2kvJ8GvqACU6QI-B7Ny-YA Idiot Band]{{Lifetime|၁၉၈၈|၂၀၂၁}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 8gu1vk2s8e7drlbta1b4at6y0qhznnr 1045541 1045540 2026-07-31T11:17:11Z ~2026-42328-97 146335 /* */ 1045541 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ရေမွန် | image = Raymond (Burmese singer).jpg | image_size = | caption = ရေမွန် (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃) | birth_name = ဝေမွန်ဦး | birth_date = ၂၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈ | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date = {{death date and age|df=y|2021|6|23|1988|11|27}} | death_place = [[ကရင်ပြည်နယ်]] | occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေး | genre = rock | label = | past_member_of = Idiots | instrument = ဂစ်တာ၊ အဆို | years_active = ၂၀၀၂–၂၀၂၁ | associated_acts = | website = | background = solo_singer }} '''ဝေမွန်ဦး''' (၁၉၈၈-၂၀၂၁) သည် '''ရေမွန်''' (Raymond) အမည်ဖြင့် လူသိများသော မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေး၊ တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။သူသီဆိုသည် "ချန်ခဲ့" သီချင်းမှာရေပန်းစားခဲ့သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဂီတနယ်၌ ကခဲ့ျော်ကြားသူများဖြစ်သည့် တေးရေးတေးဆို [[စောခူဆဲ]]နှင့် အဆိုတော် [[ခင်မြတ်မွန်]]တို့မှ ၁၉၈၈ ခု၌ ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ ငယ်အမည်မှာ တွတ်ပီဖြစ်ပြီး လပြည့်ကဗျာ ဆိုသော မွေးချင်းညီမ တစ်ယောက်ရှိသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများ ကွာရှင်းကြပြီး ရေမွန်ကို မိခင်က စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ [[အ.ထ.က(၁)ဒဂုံ|အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဒဂုံ]] ၌ အထက်တန်းအောင်မြင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။ == ဂီတခြေလှမ်း == အထက်တန်းဖြေဆိုပြီးနောက် ယခင်ကပင် အစပျိုးရင်းဖြစ်သော အီးဒီးရော့တ်စ် (IDIOTS) အမည်ရှိ ရော့ခ်ဂီတဝိုင်းကို အောင်ရဲ၊ ဖိုးလုံး၊ ဂျပန်တို့နှင့်အတူ ပေါင်းထောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/06/30/196562.html|title=မြို့ကြီး ၈ မြို့ကို Music Tour သွားရောက် ဖျော်ဖြေမယ့် Idiots အဖွဲ့|work=The Irrawaddy|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၃၀ ဇွန် ၂၀၁၉ }}</ref> ရေမွန်က ဂစ်တာနှင့်တေးဆိုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ရေမွန်သည် ဂီတအမျိုးအစားမရွေးနားဆင်တတ်သူဖြစ်ပြီး ရပ်ပ်ပါ (Rapper) ဂျေးမီ (J Me) ၏ သီချင်းဖြစ်သော မငိုနဲ့တော့နှင့်လွင့်​မျော သီချင်းတွင်လည်း ပါဝင်အားဖြည့်သီဆိုခဲ့သေးသည်။ အက်ဆိုင်အာ ရော့ခ်ဟောက်စ် (SIR Rock House) အမည်အောက်တွင် အီးဒီးရော့တ်စ်၊ ရီဇင်န် (Reason)၊ ဝမ့်တက်ဒ် (Wanted)၊ [[Big Bag|ဘစ်ဂ်ဘက်ဂ်]]ဟူသော ရော့ခ်အနွယ်ဝင် ဂီတဝိုင်းများ ပေါင်းကာ ရှိုးပွဲများ၊ သီချင်းခွေများ ထုတ်ခဲ့သည်။ အီးဒီးရော့တ်စ်အဖွဲ့အမည်အောက်တွင် ''လူအဂီတ'' (၂၀၁၁)၊ ''ခေ​တ်သစ်ကျောက်'' (၂၀၁၆) တေးစီးရီးများ ထုတ်သည်။ ''ဘာလို''နေသေးလဲ''၊ ''ချန်ခဲ့''၊ ဝမ်းနည်းတတ်တဲ့ချစ်သူ၊ ဆုလာဘ်၊ မင်းနဲ့နီးဖို့ နှင့် တခန်းရပ်'' သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။ == ပရဟိတလှုပ်ရှားမှု == ကလင်းရန်ကုန် (Clean Yangon) အကျိုးအမြတ်မယူအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကိုဗစ်ကာလ၌ အသွားအလာကန့်သတ်ချက်ကြောင့် စားဝတ်နေရေးအဆင်မပြေသော မိသားစုများကို ဆန်နှင့်ဟင်းချက်စရာများ လှူသည်။ <ref>"[https://www.myanmaplatform.com/a/44060.html Clean Yangon အဖွဲ့မှာ လုပ်အားပေးခဲ့တဲ့ အဆိုတော်ရေမွန်]"။ ၂၀၂၀-၀၆-၀၁</ref> == ဘဝနိဂုံး == [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု]]ဖြစ်သည်နောက် မြို့ပြဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်ပါဝင်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု၊ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ဖမ်းမိန့် ထုတ်ခံရသည်။ လွတ်မြောက်နယ်မြေခေါ်သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုတို့ရှိရာသို့ သွားရောက် ပူးပေါင်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/03/10/239224.html|title=ကျားပေါက်၊ ရေမွန်၊ နိုဗန်ထူးနဲ့ ဟန်နေတာတို့ ဖန်တီးထားတဲ့ “Headshot” သီချင်း|work=The Irrawaddy|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၁ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့မနက်တွင် အစာအိမ်သွေးကြောပေါက်ကာ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သည်။ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/singer-raymond-death-06232021040820.html|title=အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားသူ အဆိုတော် ရေမွန် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်|work=RFA Burmes|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၁ }}</ref> သူ၏ ဈာပနကို KNU တပ်မဟာ ၆ ဘဲဟိကလော် ကျေးရွာသုဿန် ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/483523|title=ရေမွန်အမှတ်တရ ကန့်သတ်တီရှပ် iDIOTS အဖွဲ့သားများ လက်မှတ်ထိုးရောင်းချမည်|work=DVB Burmese|access-date=၈ မေ ၂၀၂၅|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်များ == * {{Facebook|RaymondIdiotsOfficial}} * {{soundCloud|raymond-dick-idiots}} *[[ယူကျု(ဘ်)|Youtube]] ပေါ်ရှိ [https://www.youtube.com/channel/UC2kvJ8GvqACU6QI-B7Ny-YA Idiot Band]{{Lifetime|၁၉၈၈|၂၀၂၁}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]] 5r3qo69meisf76wqolex9yp1ap55jee 0 207430 1045508 842554 2026-07-31T08:24:42Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045508 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဦးမိုးဇော်ဦး | image = | alt = | caption = | office = ဒုတိယဝန်ကြီး၊ [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] | term_start = {{start date and age|2021|4|16|df=y}} | term_end = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1969}} | birth_place = ရန်ကုန်မြို့ | death_date = | death_place = | nationality = မြန်မာနိုင်ငံသား | ethnicity = | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]<br/>[[ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်]] | years_active= | party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | parents = | spouse = | children = | other_names = ​ကေလတ် (ကလောင်အမည်)https://www.irrawaddy.com/from-the-archive/tiger-tiger-burning-bright.html | known_for = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | website = {{url|https://mofa.nugmyanmar.org/}} }} '''ဦးမိုးဇော်ဦး'''သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ရက်မှစတင်ကာ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝ== ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]၌ တက်ရောက်နေစဉ် ၈၈၈၈ အရေးအခင်းတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး၊ စက်တင်ဘာလတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီး၊ [[ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်]]မှ အရှေ့တောင်အာရှဆိုင်ရာ လေ့လာမှုပညာ မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=DEPUTY MINISTER – MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS |url=https://mofa.nugmyanmar.org/deputy-minister/}}</ref> ==နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက်များ== ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး၊ NLD ဥက္ကဋ္ဌရုံးတွင် လက်ထောက် ရုံးအဖွဲ့မှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ရုံးအဖွဲ့မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Limited |first1=Bangkok Post Public Company |title=Myanmar starts new parliamentary era |url=https://www.bangkokpost.com/opinion/opinion/846496/myanmar-starts-new-parliamentary-era |work=Bangkok Post}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့ [[:en:Royal College of Defence Studies|တော်ဝင်ကာကွယ်ရေးပညာကောလိပ်]]မှ နိုင်ငံတကာ မဟာဗျူဟာ လေ့လာမှုပညာ ဘွဲ့လွန်သင်တန်း ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁တွင် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ကော်မရှင်၏ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref>{{cite news |title=Military regime raids office of Suu Kyi’s charity, detains two executives |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-regime-raids-office-of-suu-kyis-charity-detains-two-executives |work=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=91ADD9770C650B9DDC764DA5EC1E94AE?lawordSn=13703|title=ငြိမ်းချမ်းရေး ကော်မရှင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=Myanmar Law Information System|access-date=1 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181744/https://mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=91ADD9770C650B9DDC764DA5EC1E94AE?lawordSn=13703}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖွဲ့စည်းသောအခါ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Formation of the National Unity Government of Myanmar - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/formation-of-the-national-unity-government/ |work=crphmyanmar.org |date=2021-04-15 |accessdate=1 July 2021 |archivedate=7 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507125041/https://crphmyanmar.org/formation-of-the-national-unity-government/ }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar unity government says it must be part of any Asean bid to end crisis |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmar-unity-government-says-it-must-be-part-of-any-asean-bid-to-end-crisis |work=The Straits Times |date=2021-04-18 |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 41fjx5618dlz39ha6wyu425yb00aplv 0 207503 1045514 916773 2026-07-31T08:29:16Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045514 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဒေါက်တာတူးခေါင်' | image = | alt = | caption = | office = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] | term_start = {{start date and age|2021|4|16|df=y}} | term_end = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ မြန်မာ | death_date = | death_place = | nationality = မြန်မာနိုင်ငံသား | ethnicity = | alma_mater = မြစ်ကြီးနားဒီဂရီကောလိပ်<br/>ခွန်ကန်တက္ကသိုလ် | years_active= | party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ | parents = | spouse = | children = | other_names = | known_for = | occupation = သုတေသီ<br />နိုင်ငံရေးသမား | website = {{url|https://monrec.nugmyanmar.org/}} }} '''ဒေါက်တာတူးခေါင်''' (ခ) ခလင်တူးခေါင်သည် ကချင်လူမျိုး<ref>{{cite news |title=Myanmar's parallel government grapples with foreign investment dilemma |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-s-parallel-government-grapples-with-foreign-investment-dilemma |work=Nikkei Asia |accessdate=3 July 2021 |archivedate=7 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210707055824/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-s-parallel-government-grapples-with-foreign-investment-dilemma }}</ref> ရုက္ခဗေဒပညာရှင်၊ တစ်သီးပုဂ္ဂလသုတေသီ၊<ref>{{cite news |title=Ethnic Politicians, Analysts Weigh in on NLD’s Promise of a ‘National Unity’ Govt |url=https://www.bnionline.net/en/news/ethnic-politicians-analysts-weigh-nlds-promise-national-unity-govt |work=Burma News International |language=en}}</ref> ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== [[ကချင်ပြည်နယ်]] အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ခလင်ဂါဒေသတွင် မွေးဖွားပြီး၊ ဂျိန်းဖောမျိုးနွယ်စု၊ ခလင်ဒူဝါ မျိုးနွယ်ဝင် (Hkalen Duwa) ဖြစ်သည်။ ကချင်လက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း ၁(ကသာ)မှ ဖခင်ဖြစ်သူ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]] မရမ်းကျေးရွာတွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကေအိုင်အေထံ ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုနှင့် စွပ်စွဲခံရကာ ဖခင်ဖြစ်သူ မြစ်ကြီးနားထောင်၌ အကျဉ်းကျစဉ် မိခင်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မြစ်ကြီးနားသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။<ref name=monrec>{{cite web |title=Biography - Union Minister |url=https://monrec.nugmyanmar.org/biography-union-minister/ |website=Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation (MONREC) Myanmar}}</ref> တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝ၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ကချင်စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကော်မတီ၌ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ကချင်ဘာသာဖြင့် နှစ်စဉ် ကချင်မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေရန် ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]လက်အောက်ရှိ မြစ်ကြီးနားဒီဂရီကောလိပ်မှ ရုက္ခဗေဒဘာသာရပ် သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိသည်။<ref name=monrec/> မြန်မာဓမ္မသင်တန်းကျောင်း (MIT)၊ အင်းစိန်မှ မဟာဓမ္မပညာဘွဲ့ ရရှိပြီး စီတာပူ နှစ်ခြင်းအသင်းတော်တွင် ဓမ္မဆရာ၊ လူငယ်ဒါရိုက်တာ၊ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name=monrec/> ==နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု== ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ လူငယ်များကို အမြင်ဖွင့်သင်တန်းပေးခြင်းတို့ကြောင့် စသုံးလုံး၏ စောင့်ကြည့်ခြင်းခံရသည်။<ref name=monrec/> ၂၀၁၀ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ တိမ်းရှောင်နေစဉ် ခွန်ကန်တက္ကသိုလ်မှ ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ကာ လူမှုရေးသိပ္ပံ ပါရဂူသင်တန်းသားအဖြစ် ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Who’s Who in Myanmar’s National Unity Government |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/whos-myanmars-national-unity-government.html |work=The Irrawaddy |date=16 April 2021}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ကန်းဆပ်ရှိ ဗဟို နှစ်ခြင်းအသင်းတော် ဓမ္မကျမ်းစာသင်ကျောင်းနှင့် MIT တို့ ပူးပေါင်းစီစဉ်သည့် Doctor of Ministry Program တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးလေ့လာမှုပညာ ပါရဂူဘွဲ့ရရှိသည်။<ref name=nau>{{cite web |title=Lecturers |url=https://naushawng.org/lecturers/ |website=Naushawng Development Institute |access-date=3 July 2021 |archive-date=10 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710212145/https://naushawng.org/lecturers/ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ဖွဲ့စည်းသောအခါ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref>{{cite news |title=Parallel Myanmar Government Launched to Challenge Military Junta |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/crph-government-04162021185851.html |work=Radio Free Asia |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Ready To Fight Against The Military Regime, This Is The Composition Of The Myanmar National Unity Cabinet |url=https://voi.id/en/news/45011/ready-to-fight-against-the-military-regime-this-is-the-composition-of-the-myanmar-national-unity-cabinet |work=VOI - Waktunya Merevolusi Pemberitaan |language=en |accessdate=3 July 2021 |archivedate=10 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710214153/https://voi.id/en/news/45011/ready-to-fight-against-the-military-regime-this-is-the-composition-of-the-myanmar-national-unity-cabinet }}</ref><ref>{{cite news |title=CRPH announces lineup of interim ‘national unity government’ |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/crph-announces-lineup-of-interim-national-unity-government |work=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=စစ်ကောင်စီဖြုတ်ချရေးနှင့် ဖယ်ဒရယ်ရေး “အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ” ရည်မှန်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/04/16/240780.html |work=ဧရာဝတီ |date=16 April 2021}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 4xxrl2oua2bkr24fyuqz93z147xq3kw 0 207507 1045506 877263 2026-07-31T08:23:10Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045506 wikitext text/x-wiki {{Short description|ကရင်နီလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမား}}{{Infobox officeholder|name=ခူးထဲဘူး|office1=ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန <br> ဒုတိယဝန်ကြီး|birth_place=ထီးပေါ်ဆိုရွာ၊ ဖရူးဆိုမြို့နယ်၊ ကယားပြည်နယ်}} '''ခူးထဲဘူး''' (အင်္ဂလိပ်: Khun Htee Bu; ၁၉၅၉ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့]]၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ သူသည် ကရင်နီပြည်နယ်၊ [[ဖရူဆိုမြို့နယ်]]၊ [[ထီးပေါ်ဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|ထီးပေါ်ဆို]]ကျေးရွာဇာတိဖြစ်သည်။<ref>https://mohai.nugmyanmar.org/ပြည်ထောင်စု-ဒုဝန်ကြီး/</ref> == နိုင်ငံရေးနှင့် တော်လှန်ရေးဘဝ == ခူးထဲဘူးသည် ကရင်နီပြည်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တန်းတူရေး၊ တရားမျှတရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တို့အတွက် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာ တက်ကြွစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်တွင် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (Karenni National Progressive Party – KNPP) သို့ လျှို့ဝှက်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့ရာမှ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် KNPP ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ KNPP ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းတွင် သူသည် ကရင်နီအစိုးရ၊ ပညာရေးဌာနမှ ဖွင့်လှစ်သော စာသင်ကျောင်းတွင် ဆရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ လွိုင်ကော်ခရိုင် ပညာရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[ကရင်နီ တပ်မတော်|ကရင်နီတပ်မတော်]]တွင်လည်း အမှုထမ်းခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစ၍ KNPP ဦးဆောင်သော ကရင်နီပြည်အစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် လွိုင်ကော်ခရိုင် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် ခရိုင်ပြောက်ကျားတပ်မှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ ပြည်ထဲရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ၊ ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လူထုစည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ == လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ == ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်၏ ရက်စက်စွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုနှင့် သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် ကရင်နီပြည်နယ်ရှိ ကျေးရွာအမြောက်အမြား ပျက်စီးခဲ့ပြီး ထောင်နှင့်ချီသော ကရင်နီပြည်သူများ ထိုင်းနယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ခူးထဲဘူးသည် စစ်ပြေးဒုက္ခသည်ရေးရာကော်မတီ ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဒုက္ခသည်များ၏ ဘဝလုံခြုံရေးကိစ္စများကို ယနေ့အချိန်အထိ စဉ်ဆက်မပြတ်ကြီးကြပ်ညွှန်ကြားခြင်းနှင့် အကြံပေးခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စစ်ဘေးရှောင် ကလေးသူငယ်များ၏ အခြေခံပညာရေးအတွက် Karenni Rainbow အဖွဲ့နှင့်အတူ IDPs ရွေ့လျားပညာရေးအစီအစဉ်ကိုလည်း အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကရင်နီလူမှုဖူလုံရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပင်မအဖွဲ့ (Karenni Social Welfare and Development Centre – KSWDC) ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ နယ်လှည့်အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်း လူငယ့်စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးအစီအစဉ်ကို ဦးဆောင်ကာ ကရင်နီဒုက္ခသည်လူငယ်များ၏ ပညာရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင်လည်း KSWDC ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ကူညီဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်။ == လူငယ်ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားအရေး == ခူးထဲဘူးသည် လူငယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် နိုးကြားရေးကို အစဉ်တစိုက် အားပေးအားမြှောက်ပြုခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း ပါဝင်လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကရင်နီလူငယ်အစည်းအရုံး ကို စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်မြောက်ရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ညီလာခံမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်မှုဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရှမ်းနှင့် ကရင်နီလူငယ်များမှ ဖွဲ့စည်းသော (Shan Karenni Youth - SKY) မှ စတင်ပြုလုပ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးဆုံရပ် (Nationalities Youth Forum) တွင်လည်း အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၄ နှစ်ကြာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ရှမ်း၊ ကချင်၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ချင်း၊ ကရင်နှင့် ကရင်နီဒေသများရှိ လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တိုင်းရင်းသားလူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဆုံရပ် (Ethnic Community Development Forum) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ၏ ရိုးရာဓလေ့များကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ မြေယာနှင့်ပတ်သက်သော မူဝါဒများ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေများကို ဖော်ထုတ်ခြင်း လုပ်ငန်းများအတွက် လူထုအခြေပြု လှုပ်ရှားမှုများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အပြင် ကရင်နီမြေယာမူဝါဒ ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ == ပညာရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ == ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံအခြေစိုက် နီပွန်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အထောက်အပံ့နှင့် Thai Japan Education Development Foundation နှင့် တွဲဖက်ပြီး ကရင်နီပြည်တွင် ကရင်နီဂေဟစနစ် စိုက်ပျိုးရေးကျောင်း (Karenni Ecological Farming Centre) ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါကျောင်းသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် လွိုင်ကော်၊ ပါလောင်းကျေးရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ယနေ့အချိန်ထိ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင် ၂၀၀ ကျော် မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ၏ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ပြည်နယ်အဆင့်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပြည်နယ်တွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကျေးရွာတွင်း သောက်သုံးရေရရှိရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဆင်းရဲသော လူငယ်များ၏ ပညာရေးအတွက် ဖရူဆိုမြို့နယ်တွင် ဆယ်တောရိုသင်ကြားရေးဆုံရပ် ကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ == နောက်ခံနှင့် ပညာရေး == ဒုဝန်ကြီး ခူးထဲဘူးသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းကာလတွင် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (Karen National Union) ထိန်းချုပ်နယ်မြေ မာနယ်ပလောတွင် တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ မဟာမိတ်တပ် (National Democratic Front – NDF) မှ ကမကထပြုလုပ်၍ ဖွင့်လှစ်သော ဖက်ဒရယ်တက္ကသိုလ် (Federal University) တွင် အင်္ဂလိပ်စာ၊ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်ရေးရာများကို အထူးပြုလေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (All Burma Student Democratic Front – ABSDF) မှ စီစဉ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့တွင် ဖွင့်လှစ်သော ပထမဆုံးအကြိမ် Foreign Affairs Training ကို တက်ရောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ Initiatives for International Dialogues (IID) ၏ စီစဉ်မှုဖြင့် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ လူထုလှုပ်ရှားမှုများနှင့် သက်ဆိုင်သော အကြောင်းအရာများကို ၄ လကြာ လေ့လာရေးခရီးစဉ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည့်အပြင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ Moro Islamic Liberation Front (MILF) အဖွဲ့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးကြိုးပမ်းမှုဖြစ်စဉ်များကိုလည်း သွားရောက်လေ့လာခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးလောကသို့ မဝင်ရောက်မီတွင် သူမသည် မိမိဇာတိရွာတွင် အထွေထွေကျောင်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ သစ်တောဝန်ကြီးဌာနတွင် ဝန်ထမ်းအဖြစ် ၃ နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ ==ကိုးကား== <references /> {{Lifetime|၁၉၅၉||}} [[ကဏ္ဍ:ကရင်နီလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:ကေအင်ပီပီပါတီဝင်]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] o0wydhspdpfn58mvx37ze19wlipaunz 0 207509 1045510 1044256 2026-07-31T08:26:15Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045510 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဒေါက်တာ ရွှေပုံ | image = |office =ဝန်ကြီး<br/>ကျန်းမာရေး <br/>{{small|[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]}} |appointer= [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] |leader= [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] |term_start = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |term_end = |predecessor = [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] |successor = | office1 = ဒုတိယဝန်ကြီး<br/>ကျန်းမာရေး <br/>{{small|[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]}} |appointer1= [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] |leader1= [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] | term_start1 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_end1 = ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | predecessor1 = ရာထူးစတင် | successor1 = ဒေါက်တာခင်မောင်လွင် | office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကိုယ်စားလှယ် |constituency3 = [[ပဲခူးမြို့နယ်]] | majority3 = ၁၄၉၁၉၀မဲ <ref name=uec>{{cite web |title=၂၀၁၅ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ |url=https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%85%20%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%20%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 |website=Union Election Commission |language=en |access-date=1 June 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908132654/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%85%20%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%20%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 }}</ref> | term_start3 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ | term_end3 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | predecessor3 = ဦးကြင်သိန်း (USDP) | successor3 = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1951|2|24|df=y}} | birth_place = [[ပဲခူးမြို့နယ်]] | death_date = | death_place = | nationality | ethnicity = | alma_mater = [[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ်]] | years_active= | party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | parents = | spouse = | children = | other_names = | known_for = | occupation = ဆရာဝန်<br /> နိုင်ငံရေးသမား }} ဒေါက်တာ '''ရွှေပုံ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Dr. Shwe Pon''';၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။သူသည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၊ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://moh.nugmyanmar.org/my/biography-deputy-minister/|title=ဒေါက်တာ ရွှေပုံ၏ကိုယ်ရေးရာဇဝင်|work=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://crphmyanmar.org/my/publications/reorganization-of-nug-cabinet-was-submitted-to-and-approved-by-crph/|title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီတွင် တင်သွင်းအတည်ပြုခဲ့ပြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများက ကတိပြု ကျမ်းသစ္စာဆို|work=[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == ဒေါက်တာရွှေပုံသည် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) နှင့်အတူ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ ရှည်လျားပြီး ထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးဘဝကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ NLD အတွင်း သူမ၏ တာဝန်များမှာ * ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် * ဗဟိုကော်မတီဝင် (NLD၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး) (၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ) * ဗဟိုအမျိုးသမီးများ အလုပ်အဖွဲ့ကော်မတီဝင် နှင့် * အမျိုးသားကျန်းမာရေးကွန်ရက်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ တို့ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် ပဲခူးမဲဆန္ဒနယ်ကို ကိုယ်စားပြု၍ လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ထပ်မံရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ လွှတ်တော်အမတ်ဘဝတွင် သူသည် အရေးကြီးသော ကော်မတီများစွာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ * အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေးကော်မတီ (ပြည်သူ့လွှတ်တော်) * အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးကော်မတီ (ပြည်သူ့လွှတ်တော်)နှင့် * အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပါလီမန်သမဂ္ဂ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်) တို့ ဖြစ်သည်။ == ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ == နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများအပြင် ဒေါက်တာရွှေပုံသည် သူမ၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ဘဝကို မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ * ပဲခူးမြို့နယ် သမဝါယမဆေးခန်းတွင် မြို့နယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအရာရှိ အဖြစ် (၁၉၇၈–၁၉၉၂) * ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ Marie Stopes International တွင် အဓိကတာဝန်ခံ အဖြစ် (၂၀၀၄–၂၀၁၂) နှင့် * သုခပရဟိတဆေးခန်း (ပဲခူး) တွင် တာဝန်ခံဆရာဝန် အဖြစ် (၂၀၁၂–၂၀၁၅) တို့ ဖြစ်သည်။ == ဝန်ကြီးဘဝ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးသည့်နောက် ဒေါက်တာရွှေပုံသည် လွတ်မြောက်နယ်မြေသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၁၆ ရက် တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။စင်ပြိုင်အစိုးရအဖွဲ့ထဲ ထိုသို့ပါဝင်မှုကြောင့် စစ်ကောင်စီ ၏ အမှုဖွင့်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/12895|title=မတရားအသင်းဖြစ်သည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) က တရားမဝင် စင်ပြိုင် အစိုးရ ဖွဲ့စည်းခြင်းအပေါ် ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်ထား|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၁}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/459131|title=NUG အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုက အမှုဖွင့်တရားစွဲ|work=DVB|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက် တွင် သူသည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/736527|title=NUG အစိုးရ ဝန်ကြီးအချို့ကို နေရာပြောင်းပြီး အနည်းငယ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|work=|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/12/08/75076|title=NUG က ဝန်ကြီးဌာန ၅ ခု လျော့ချပြီး ယခင်လူဟောင်းများဖြင့် အပြောင်းအလဲလုပ်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ဆရာဝန်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] k94pqp2bzxr1sug6n8kgjd7ty4lidiv 0 214177 1045515 887117 2026-07-31T08:29:47Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045515 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = ဦးအောင်မျိုးမင်း | image = U Aung Myo Min in 2014.jpg | caption = ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရသော ဦးအောင်မျိုးမင်း | office = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] |access-date= | term_start = {{start date and age|2021|5|3|df=y}} | term_end = | president = ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] | vicepresident = [[ဒူဝါလရှီးလ]] | appointer = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] | majority = | predecessor = | successor = | constituency = | birth_date = | birth_place = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ | parents = | spouse = | children = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား <br/> လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ | relatives = | citizenship = မြန်မာနိုင်ငံသား | alma_mater = {{ubl|[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]|[[:en:Columbia University|ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်]]}} | website = {{url|mohr.nugmyanmar.org}} | religion = | allegiance = | branch = | serviceyears = | rank = }} ဦး'''အောင်မျိုးမင်း'''သည် လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=NUG supports sanctions against family members of coup leaders, human rights minister says |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/nug-supports-sanctions-against-family-members-of-coup-leaders-human-rights-minister-says?page=3&width=500&height=500&inline=true |access-date=16 September 2021 |work=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Aung Myo Min: ‘Treat us as human beings, not as a problem’ |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-myo-min-treat-us-as-human-beings-not-as-a-problem/ |access-date=16 September 2021 |work=Frontier Myanmar |date=16 February 2016}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး၊ မြန်မာ့ပထမဆုံး လိင်စိတ်ပြောင်းခံယူသူ ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar’s first gay minister hopes to uplift minorities, Rohingya |url=https://www.scmp.com/week-asia/people/article/3133355/myanmars-first-lgbt-minister-continues-lifelong-fight-against |access-date=16 September 2021 |work=South China Morning Post |date=14 May 2021 |language=en}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း]]ပြီးသည့်နောက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်သွားပြီး၊ ပြည်ပ၌ ၂၃ နှစ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ကာ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{cite news |title=First-ever Schuman Awards granted to Myanmar citizens |url=https://www.mmtimes.com/national-news/25627-first-ever-schuman-awards-granted-to-myanmar-citizens.html |access-date=16 September 2021 |work=The Myanmar Times |date=7 April 2017 |accessdate=17 September 2021 |archivedate=16 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916064757/https://www.mmtimes.com/national-news/25627-first-ever-schuman-awards-granted-to-myanmar-citizens.html }}</ref> ၁၉၈၈ မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိစဉ်က [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တွင် အင်္ဂလိပ်စာဘာသာရပ်ကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။<ref name=ir>{{cite news |title=Lifelong Human Rights Defender Continues to Inspire |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/profile/augn-myo-min-tireless-human-rights-defender.html |access-date=16 September 2021 |work=The Irrawaddy |date=29 May 2019}}</ref> ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် [[:en:Columbia University in the City of New York|နယူးယောက်မြို့ရှိ ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်]]၌ လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်း လေ့လာခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=1993 HRAP Alumni Aung Myo Min on PBS Newshour {{!}} Institute for the Study of Human Rights |url=http://www.humanrightscolumbia.org/news/1993-hrap-alumni-aung-myo-min-pbs-newshour |website=www.humanrightscolumbia.org |access-date=16 September 2021}}</ref> ==ဆောင်ရွက်ချက်များ== ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာပြည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ပညာရေးအင်စတီကျု (HREIB) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=nug>{{cite news |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန |url=https://mohr.nugmyanmar.org/en/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8/ |access-date=16 September 2021 |accessdate=17 September 2021 |archivedate=17 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117180059/https://mohr.nugmyanmar.org/en/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%91%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8/ }}</ref> ၎င်းကို နောင်တွင် ညီမျှခြင်းမြန်မာ (EQMM) အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military’s Killings of Children Are ‘Serious Crimes,’ Says Opposition NUG Minister |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/killing-of-children-06082021164230.html |access-date=16 September 2021 |work=Radio Free Asia |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Prosecutions Being Prepared for Myanmar Military: NUG Human Rights Minister |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/prosecutions-prepared-myanmar-military-nug-human-rights-minister.html |access-date=16 September 2021 |work=The Irrawaddy |date=5 May 2021}}</ref> ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ]]တွင် လူ့အခွင့်အရေး မှတ်တမ်းဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name=nug/> ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်သည့် EQMM ၏ Colors Rainbow ပရောဂျက် တည်ထောင်သူ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မြန်မာ LGBT အခွင့်အရေးကွန်ရက်၏ အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name=ir/> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ပြီးသည့်နောက် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name=ir/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့၏ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Appointment of Union Ministers and Deputy Ministers - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/appointment-of-union-ministers-and-deputy-ministers/ |website=crphmyanmar.org |access-date=16 September 2021 |date=3 May 2021 |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514050018/https://crphmyanmar.org/appointment-of-union-ministers-and-deputy-ministers/ }}</ref> ==ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်း== ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် International Gay and Lesbian Human Rights Commission က ချီးမြှင့်သည့် [[:en:Felipa de Souza Award|Felipa de Souza Award]] ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name=ir/> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် [[ဥရောပသမဂ္ဂ]]က ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဒီမိုကရေစီအရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးတို့အတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေကြသူ မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပထမဆုံးပေးအပ်သည့် Robert Schuman Award အပါအဝင်၊<ref>{{cite news |title=EU Honors Myanmar Rights Advocates at Fourth Schuman Awards |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-honors-myanmar-rights-advocates-at-fourth-schuman-awards.html |access-date=16 September 2021 |work=The Irrawaddy |date=19 February 2020}}</ref> လူ့အခွင့်အရေးနှင့် LGBT အရေး တက်ကြွစွာဆောင်ရွက်သည့်အတွက် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ချီးမြှင့်သည့် ဆုခုနစ်ဆုကို ရရှိထားသည်။<ref>{{cite web |title=Aung Myo Min |url=https://www.britishcouncil.org.mm/life-stories/interviews/aung-myo-min |website=www.britishcouncil.org.mm |access-date=16 September 2021 |archive-date=2 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180202101602/http://www.britishcouncil.org.mm/life-stories/interviews/aung-myo-min }}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ်က ကုလသမဂ္ဂ၏ N-Peace Award အတွက်လည်း လျာထားခံရသည်။<ref name=hrasean>{{cite web |title=Newsmakers of the Year [Aung Myo Min – EQMM] {{!}} Human Rights in ASEAN |url=https://humanrightsinasean.info/news/newsmakers-of-the-year-aung-myo-min-eqmm/ |access-date=16 September 2021 |archive-date=16 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210916064737/https://humanrightsinasean.info/news/newsmakers-of-the-year-aung-myo-min-eqmm/ }}</ref> ==လူသိများသော ယဉ်ကျေးမှု== ''This Kind of Love'' အမည်ရ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်တွင် ဦးအောင်မျိုးမင်း၏ ဘဝခရီးကို ခြယ်မှုန်းပုံဖော်ပြထားသည်။<ref name=hrasean/> ==ကိုးကား== {{reflist}}​ ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * {{Facebook|aung.m.min.9}} * {{Twitter|aung_myo_minn}} [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလူမျိုးများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] sni49onn8df64lpst6jtewtyomp20yg 0 220285 1045503 961557 2026-07-31T08:20:24Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045503 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = လဖိုင် | name = ​မော်ထွန်းအောင် | image = | alt = | caption = | office = ဒုတိယဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] | term_start = ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၂၆ | term_end = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1984}} | birth_place = ကချင်ပြည်နယ်၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]<ref>{{cite news |title=‘We all have the same goal’: SNLD candidate Maw Htun Awng talks federalism and the vote |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/we-all-have-the-same-goal-snld-candidate-maw-htun-awng-talks-federalism-and-the-vote/ |access-date=4 November 2021 |work=Frontier Myanmar |date=22 October 2020}}</ref> | death_date = | death_place = | nationality = မြန်မာနိုင်ငံသား | alma_mater = | years_active= | party = [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] | parents = | spouse = | children = | other_names = | known_for = | occupation = | website = }} '''လဖိုင်မော်ထွန်းအောင်'''သည် ကချင်လူမျိုး လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ နိုင်ငံရေးသမား နည်းပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=A technocrat’s dreams for Myanmar and its people |url=https://www.mmtimes.com/news/technocrats-dreams-myanmar-and-its-people.html |access-date=4 November 2021 |work=The Myanmar Times |date=15 September 2020 |accessdate=11 November 2021 |archivedate=6 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211106130418/https://www.mmtimes.com/news/technocrats-dreams-myanmar-and-its-people.html }}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင် ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite news |title=“စစ်ကောင်စီက စစ်သားတွေကို ဘာကြောင့် နုတ်ထွက်ခွင့် မပေးရဲရတာလဲ”ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေး ပွဲ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မည် |url=https://burmese.dvb.no/archives/497339 |access-date=4 November 2021 |work=DVB Burmese |date=31 October 2021 |language=en}}</ref> ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== ဖားကန့်ကျောက်တူးသမားမိသားစုတွင် မွေးဖွားသည့် ဦးမော်ထွန်းအောင် အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် စစ်တပ်ပိုင်ကုမ္ပဏီများ လုပ်ကွက်ရရှိစေရန် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ကျောက်မျက်ဥပဒေကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အရှုံးပေါ်ခဲ့ရသည်။<ref name=mmn>{{cite news |title=အရပ်ဘက်လှုပ်ရှားမှုမှသည် ရွေးကောက်ခံနိုင်ငံရေးဆီ ဦးတည်လာသူများ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/4350 |access-date=4 November 2021 |work=Myanmar NOW |language=my}}</ref> ထိုဖြစ်ရပ်ကပင် ဦးမော်ထွန်းအောင်ကို သဘာဝသယံဇာတ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် လူထုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် နည်းပညာအထောက်အပံ့ဖြင့် ပံ့ပိုးကူညီရန် အကြောင်းအရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref name=nug>{{cite web |title=ပြည်ထောင်စုဒုဝန်ကြီး – လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |url=https://moee.nugmyanmar.org/en/deputy-minister/ |publisher=Ministry of Electricity and Energy |access-date=4 November 2021 |archive-date=8 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008134005/https://moee.nugmyanmar.org/en/deputy-minister/ |url-status=dead }}</ref> ဦးမော်ထွန်းအောင်သည် [[ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]] မှ နည်းပညာဘွဲ့ရသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဟောင်ကောင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ တက္ကသိုလ်မှ မူဝါဒနှင့် လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ကောနဲလ်တက္ကသိုလ်တွင်လည်း လူထုစီမံခန့်ခွဲရေးမဟာပညာကို လေ့လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရှမ်းမြောက်မှာဝင်ပြိုင်မဲ့ ကချင်အမျိုးသား ဦးမော်ထွန်းအောင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း |url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%97%E1%80%BB%E1%80%B0/ |access-date=4 November 2021 |work=Frontier Myanmar |date=23 October 2020 |language=my}}</ref> ==လူမှုရေးလှုပ်ရှားမှုများ== ဦးမော်ထွန်းအောင်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှစ၍ Myanmar Compassion Project, World Vision Myanmar, the Korea International Cooperation Agency (KOICA) and Spectrum-SDKN စသည့် အစိုးရမဟုတ်သည့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ နယူးယောက်အခြေစိုက် သဘာဝသယံဇာတ အုပ်ချုပ်မှု အင်စတီကျုတွင် ဒေသဆိုင်ရာ မန်နေဂျာအဖြစ် ငါးနှစ်ခန့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Analysis {{!}} In Myanmar, Concerns That China’s Help on COVID-19 Comes With Strings Attached |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/myanmar-concerns-chinas-help-covid-19-comes-strings-attached.html |access-date=4 November 2021 |work=The Irrawaddy |date=24 April 2020}}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့မူဝါဒ အကောင်အထည်ဖော်ရေး သုတေသနအဖွဲ့ဖြစ်သည့် Another Development ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ပြီး မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ==နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ== ဦးမော်ထွန်းအောင်သည် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး စကားဝိုင်း ပူးတွဲကော်မတီတွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအစုအဖွဲ့၏ နည်းပညာပံ့ပိုးသူအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name=mmn/> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်တို့ပါဝင်သည့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၅) နေရာအတွက် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=More activists and NGO workers are vying to be MPs - and shunning the NLD in favour of smaller parties |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/more-activists-and-ngo-workers-are-vying-to-be-mps-and-shunning-the-nld-in-favour-of-smaller |access-date=4 November 2021 |work=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=ရှမ်းပြည်နယ်မှ ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ မဲရလဒ် |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/75442 |access-date=4 November 2021 |work=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref> သို့သော် ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ပထမတစ်ကြိမ် အနိုင်ရဖူးသည့်<ref>{{cite news |title=Shan Party Candidate Alleges Fraud in Myanmar’s General Election |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/shan-party-candidate-alleges-fraud-myanmars-general-election.html |access-date=4 November 2021 |work=The Irrawaddy |date=24 December 2020}}</ref> [[တအောင်း(ပလောင်)အမျိုးသားပါတီ|တအောင်း (ပလောင်) အမျိုးသားပါတီ]]မှ ဦးအိုက်မွန်းက အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=2020 General Election Candidates |url=https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8 |website=Union Election Commission |access-date=4 November 2021 |language=en |archive-date=17 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117034841/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8 }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့တွင် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း - CRPH |url=https://crphmyanmar.org/declaration-2606202101/ |website=crphmyanmar.org |access-date=4 November 2021 |date=26 July 2021 |archive-date=25 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925043642/https://crphmyanmar.org/declaration-2606202101/ }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== {{Facebook|representativemawhtun/}} {{Lifetime|၁၉၈၄}} [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] q0tlzkrnl8rv1s0k39g8zbmurvekrpi 0 221926 1045522 944644 2026-07-31T09:18:46Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045522 wikitext text/x-wiki {{dablink|ဤဗီယက်နမ်အမည်တွင်၊ ဤသူ၏အမည်မှာ Xuân Phúc ဖြစ်ပြီး မျိုးရိုးနာမည်မှာ Nguyễn ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ် ဓလေ့ထုံးစံအရ ဤလူကို Xuân Phúc ဟူသော အမည်ဖြင့် ရည်ညွှန်းသင့်သည်။}} {{Infobox officeholder | honorific-prefix = H.E | name = ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်<br>Nguyễn Xuân Phúc | image = Нгуен Суан Фук (01-12-2021).jpg | caption = | office1 = [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ၁၀ယောက်မြောက်သမ္မတ]] | term_start1 = ၅ ဧပြီ ၂၀၂၁ |term_end1=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ | vicepresident1 = | primeminister1 = ဖန်မင့်ချင် | predecessor1 = ငုယင်ဖူးကျောက် | successor1 = Võ Thị Ánh Xuân | office2 = ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သတ္တမမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် | deputy2 = | president2 = | predecessor2 = ငွိအန့်တန်ဒန်း | successor2 = ဖန်မင့်ချင် | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | constituency3 = | office4 = ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် | predecessor4 = ငုယင်ဆင်ဟွန်း | primeminister4 = ငွိအန့်တန်ဒန်း | party = ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (၁၉၈၂ - လက်ရှိ) | birth_date = {{birth date and age|1954|7|20|df=y}} | birth_place = | death_date = | death_place = | spouse = | term_start2 = ၇ ဧပြီ ၂၀၁၆ | term_end2 = ၅ ဧပြီ ၂၀၂၁ | term_start4 = ၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ | term_end4 = ၇ ဧပြီ ၂၀၁၆ | office5 = | signature = Nguyen Xuan Phuc Signature.png | blank1 = ကိုးကွယ်ရာဘာသာ | data1 = Irreligion }} '''ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်'''<ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/media//-/asset_publisher/idasset290/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E1%25-1|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာငုယင်စွမ်းဖုအား ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနားဖြင့် ကြိုဆို|access-date=13 December 2021|archive-date=13 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213170256/https://myanmar.gov.mm/news-media/media//-/asset_publisher/idasset290/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E1%25-1}}</ref> ({{lang-en|Nguyễn Xuân Phúc}}) သည် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ကာ [[ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၊အစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/biiyknmchiurylcsmmttniungngn-wnkiikhupnng-pelcbuuriukeaamttiiaphaiwng-mccttaanguyngcmphue|title=ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပေါ်လစ်ဗျူရိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင် မစ္စတာငုယင်စွမ်းဖု၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|access-date=13 December 2021|archive-date=13 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213171752/http://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/biiyknmchiurylcsmmttniungngn-wnkiikhupnng-pelcbuuriukeaamttiiaphaiwng-mccttaanguyngcmphue}}</ref>၎င်းသမ္မတအဖြစ် စတင်ဖြစ်လာချိန်တွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ဆဲဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးအား သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းမှာ ဗီယက်နမ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည်။<ref name="president">{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/world/asia/%e1%80%97%e1%80%ae%e1%80%9a%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%81%8f-%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%b9%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%9e/|title=ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတသစ်အဖြစ် ငုယင်စွမ်းဖုအား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|access-date=13 December 2021|archive-date=13 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213170251/https://xinhuamyanmar.com/news/world/asia/%E1%80%97%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%81%8F-%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9E/|url-status=dead}}</ref> ၎င်းဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၎င်း၏လက်အောက်ရှိ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၂)ဦး၊ ဝန်ကြီး (၃)ဦးနှင့် အခြားတာဝန်ရှိသူအချို့မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ထိန်းချုပ်မှုကိစ္စနှင့်ပက်သက်၍ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများဖြင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ကြရရာ ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်က ၎င်းအနေဖြင့် တာဝန်ရှိသည်ဟုဆိုကာ သမ္မတရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref name="resign">{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/243196|title=ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှစ်ဦး၊ ဝန်ကြီးသုံးဦး၊ အခြားထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူများ စည်းကမ်းချိုးဖောက်ရာတွင် မိမိတာဝန်ရှိသည်ဆိုကာ ဗီယက်နမ်သမ္မတငုယင်ဆွင်ဖူ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်}}</ref>၎င်း၏နုတ်ထွက်စာကို ပါတီဗဟို​ကော်မတီက လက်ခံခဲ့သဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၈)ရက်​နေ့တွင် တရားဝင်အနားယူခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတရာထူးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးသောရာထူးများမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ကာ ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးရာထူးလည်းရှိသေးသည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် တစ်ပါတီစနစ်ဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် ဥပဒေအရ တရားဝင်ရာထူးရယူထားသည့် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးသည် ဥပဒေအရမဟုတ်သော ရာထူးရယူထားသည့် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အထက်တွင် ပါတီခေါင်းဆောင်ရှိသဖြင့် ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်သည် နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။သို့သော် ဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် [[နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ]]ဖြစ်ကာ ဝန်ကြီးချုပ်သည် [[အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ]]ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၇၃ခုနှစ်မှ ၁၉၇၈ခုနှစ်အထိ ဟနွိုင်းအမျိုးသားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တွင် စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုပညာကို သင်ကြားခဲ့သည်။ထို့နောက် ဗီယက်နမ်အမျိုးသားအုပ်ချုပ်မှုစီမံခန့်ခွဲရေးအကယ်ဒမီတွင် အုပ်ချုပ်မှုစီမံခန့်ခွဲရေးပညာ သင်ယူခဲ့သည်။၁၉၇၈ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ခုနှစ်အထိ ကွမ်နန်း - ဒါနန်း စီးပွားရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၈၀ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၉၃ခုနှစ်အထိ ကွမ်နန်း - ဒါနန်း ပြည်သူ့ကော်မတီတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။အောက်ခြေအဆင့်မှ စတင်ခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ဒုတိယအကြီးအကဲအထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်မလာမီအထိ ပြည်နယ်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ရုံးများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်အား ၁၉၅၄ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ရက်နေ့တွင် ထိုစဉ်က ဗီယက်နမ်သမ္မတနိုင်ငံ (တောင်ဗီယက်နမ်)ရှိ ကွမ်နမ်းပြည်နယ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ငုယင်ဟီးသည် ၁၉၁၈ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ကာ ၁၉၅၄ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ ဗီယက်နမ်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (မြောက်ဗီယက်နမ်)အတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်၏ မိခင်နှင့် မောင်နှမများသည် ဇာတိတွင်သာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး ရွာကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့ကြသည်။သူ၏မိခင်နှင့် မွေးချင်းများသည် ဗီယက်ကောင်းဟုခေါ်သော တောင်ဗီယက်နမ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးအတွက် လျှို့ဝှက်စွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး သူ၏အစ်မသည် ၁၉၆၅ စစ်ပွဲတစ်ခုအတွင်း အမေရိကန်စစ်တပ်နှင့် တောင်ဗီယက်နမ်အစိုးရ၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။၁၉၆၆ခုနှစ်တွင် မိခင်ဖြစ်သူပါ အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်နှင့် အစ်မတို့သည် ရွာတွင် ခေတ္တမျှ ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ဖခင်၏စီမံမှုဖြင့် မြောက်ဗီယက်နမ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ်မှ ၁၉၇၈ခုနှစ်အထိ ဟနွိုင်းအမျိုးသားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တွင် စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုပညာကို သင်ယူခဲ့သည်။၁၉၈၂ခုနှစ် မေလ ၁၂ရက်နေ့တွင် ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၈၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၂ရက်နေ့တွင် တရားဝင်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်သည် ၁၉၇၈ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ခုနှစ်အထိ ကွမ်နန်း - ဒါနန်း စီးပွားရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။၁၉၈၀ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၉၃ခုနှစ်အထိ ကွမ်နန်း - ဒါနန်း ပြည်သူ့ကော်မတီတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ===ပညာရေး=== ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်သည် ဇာတိမြေရှိ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။၁၉၆၆မှ ၁၉၆၈ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲနယ်မြေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မြောက်ပိုင်းရှိ ပါတီမှရဲဘော်များမှ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။၁၉၆၈ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ခုနှစ်အထိ အထက်တန်းကျောင်း တက်ခဲ့ကာ အထက်တန်းကျောင်းလူငယ်သမဂ္ဂ၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်ခဲ့သည်။၁၉၇၃ခုနှစ်တွင် ဟနွိုင်းသို့ရောက်ရှိခဲ့ကာ အမျိုးသားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ထိုအတောအတွင်း လူငယ်သမဂ္ဂလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။၁၉၇၈ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးဘွဲ့ ရရှိခဲ့ကာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် အဆင့် (ဘီ)၊ ရုရှားဘာသာစကားတွင် အဆင့် (ဘီ) ရရှိခဲ့သည်။၁၉၉၀ကာလများတွင် ဗီယက်နမ်အမျိုးသားအုပ်ချုပ်မှုစီမံခန့်ခွဲရေးအကယ်ဒမီတွင် အုပ်ချုပ်မှုစီမံခန့်ခွဲရေးပညာ သင်ယူခဲ့သည်။၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူအမျိုးသားတက္ကသိုလ်၌ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုပညာသင်ယူရန် စေလွှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ==နိုင်ငံရေး== ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်သည် ၁၉၉၃ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ခုနှစ်အထိ ကွမ်နန်း - ဒါနန်း ပြည်နယ် စီမံကိန်းနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၉၇ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ခုနှစ်အထိ ပြည်နယ်ပါတီကော်မတီ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထိုကာလအတွင်း ကွမ်နမ်းပြည်နယ် စက်မှုဇုန်စီမံခန့်ခွဲမှုဘုတ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် နှင့် ကွမ်နမ်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ အသင်း၏ဥက္ကဋ္အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ခုနှစ်အထိ ပြည်နယ်ပါတီဒုတိယအတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ဗီယက်နမ်လွှတ်တော်တွင် အမတ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကွမ်နမ်းပြည်နယ်အမတ်များ၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။လွှတ်တော်၏ စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာ​ရေူကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် မတ်လတွင် အစိုးရအဖွဲ့၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ဆိုင်ရာ ဒုတိယအကြီးအကဲချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၀ကြိမ်မြောက် ပါတီဗဟိုအစည်းအဝေးတွင် ၎င်းကို ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။၂၀၀၆ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကော်မတီ၏ လက်ထောက်အတွင်းရေးမှူး၊ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ အမြဲတမ်းဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၀၇ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် လွှတ်တော်က ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်အား အစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဝန်ကြီးချုပ်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းစဉ်များပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။၂၀၁၁ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှ ဇူလိုင်လအထိ CPV ဗဟိုကော်မတီ၏ ပေါလစ်ဗျူရို ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၁၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ငုယင်တန်ဒေါင်းနှင့်အတူ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၁၆ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ရက်နေ့တွင် ၁၃ကြိမ်​မြောက် အမျိုးသားလွှတ်​တော် (၁၁)ကြိမ်​မြောက်အစည်းအ​​ဝေးက ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်အား ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။၎င်း၏သက်တမ်းအတွင်း အကြီးမားဆုံးအောင်မြင်မှုမှာ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်အတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၌ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခြင်းမရှိရန် တားဆီးနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။အစိုးရအနေဖြင့် ရောဂါပြန့်ပွားမှုမဖြစ်ပွားစေရန် အပြင်းအထန်ကြိုးစားခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံတကာ၏ ချီးကျူးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/coronavirus/2020/08/20/228355.html|title=ရုရှားထုတ် ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးကို ဗီယက်နမ် ဝယ်ယူမည်}}</ref>၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် သမိုင်း​ကြောင်းတွင် သမ္မတဖြစ်လာသည့် ပထမဆုံးတာဝန်ထမ်း​ဆောင်ဆဲဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်က တင်​မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။၁၄ကြိမ်​မြောက် အမျိုးသားညီလာခံက ​ထောက်ခံမဲ ၉၇.၅ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ​ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ကျမ်းကျိန်စဉ်က နိုင်ငံ ၊ ပြည်သူ နှင့် ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ကို အပြည့်အဝ သစ္စာစောင့်သိသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နှင့် ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(CPV) ၊ နိုင်ငံတော် နှင့် ပြည်သူတို့မှ ပေးအပ်သော တာဝန်များကို ကြိုးပမ်းထမ်းရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ​ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="president"/> ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၎င်း၏လက်အောက်ရှိ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၂)ဦး၊ ဝန်ကြီး (၃)ဦးနှင့် အခြားတာဝန်ရှိသူအချို့မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ထိန်းချုပ်မှုကိစ္စနှင့်ပက်သက်၍ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများဖြင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ကြရရာ ငွိအန့်စွမ်ဖွတ်က ၎င်းအနေဖြင့် တာဝန်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သမ္မတရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref name="resign"/> ==မိသားစုဘဝ== သူသည် Trần Thị Nguyệt Thuနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ သမီးတစ်ဦးနှင့် သားတစ်ဦးရှိသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၅၄| |}} [[ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] 4drcdxz4gauk2316b4qx2oejnnf9kot 0 222202 1045538 777888 2026-07-31T10:50:58Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045538 wikitext text/x-wiki {{Other people|စိုးဝင်း}} {{Infobox officeholder |name=စိုးဝင်း |native_name= |native_name_lang= |minister= |office=[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |president= [[ဦးဝင်းမြင့်]] | 1blankname = |predecessor= ကိုယ်တိုင် |successor=ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |term_start=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |office1=[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |term_start1= ၃၁ ​မေ ၂၀၁၈ |term_end1=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |predecessor1= ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]] |successor1= ကိုယ်တိုင် |office2=[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး<ref name="new"/> |term_start2= ၃၀ ​ဇူလိုင် ၂၀၁၉ |term_end2=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |predecessor2= ဦး[[ခင်မောင်ချို]] |successor2= ကိုယ်တိုင် |nationality=မြန်မာ | birth_date = {{birth date and age|1938|12|13}} | birth_place = [[မော်လမြိုင်မြို့]]၊ [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှဘားမား]] |alma_mater= |occupation= }} ဦး'''စိုးဝင်း''' သည် [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၊ [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] တို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးဖြစ်လာချိန်တွင် အသက် (၈၀) အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း အသက်အကြီးဆုံးသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="usw">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-44283136.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16400608418139&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-44283136|title=စီမံ ဘဏ္ဍာ ဝန်ကြီးသစ် ဘယ်ကဏ္ဍတွေကို အာရုံစိုက် ကိုင်တွယ်ဖို့ လိုလဲ}}</ref> [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]]ကို စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်းပြီးနောက်တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]အပြီးတွင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ==ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး== ဦးစိုးဝင်းကို ၁၉၃၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ရက်နေ့တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ဖွားမြင်သည်။ ဝိဇ္ဇာ၊ ဥပဒေဝိဇ္ဇာ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးဒီပလိုမာဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name="new">{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%81%8F%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91/|title=စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၏ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်မည်|access-date=21 December 2021|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221052935/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%81%8F%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91/|url-status=dead}}</ref> ==အလုပ်အကိုင်== ဦးစိုးဝင်းသည် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ငွေကြေးလုပ်ငန်းတွင် (၄၅)နှစ်ကျော်ကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင် နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဘဏ်တွင် အထွေထွေ မန်နေဂျာအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် နိုင်ငံတကာ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ငွေကြေးအကြံပေးကုမ္ပဏီ ဒီလွိုက်၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အတိုင်ပင်ခံ၊ အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref name="new"/>ထို့အပြင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဗဟိုစီးပွားရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။ ===ဝန်ကြီးဘဝ=== ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]]အား အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်က စုံစမ်းပြီးနောက် ဦးကျော်ဝင်း နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ဝန်ကြီးအသစ်အဖြစ် ဦးစိုးဝင်းအား [[ဦးဝင်းမြင့်|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]က အဆိုပြုခဲ့ပြီး [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|လွှတ်တော်]]က အတည်ပြုခဲ့ရာ ၂၀၁၈ခုနှစ် ​မေလ ၃၁ရက်​နေ့တွင် ဦးစိုးဝင်းသည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="approve">{{Cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/272955|title=ဦးစိုးဝင်းကို စီမံဘဏ္ဍာဝန်ကြီးအဖြစ် သမ္မတနှင့် လှတ်တော် အတည်ပြု}}</ref> ၂၀၁၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဦး[[ခင်မောင်ချို]] နုတ်ထွက်ခဲ့ရပြီးနောက် ဦးစိုးဝင်းသည် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနကိုပါ ပူးတွဲကိုင်တွယ်ခဲ့ရသည်။<ref name="combine">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/50407519.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16400669643406&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2F50407519|title=ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုကို ပေါင်းမယ်}}</ref>၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့အား ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်းအဖြစ် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ဦးစိုးဝင်းက ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/26/209223.html|title=ဝန်ကြီးဌာန ၂ ခုကို ပေါင်း၍ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဟု ပြောင်းလဲ}}</ref> ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ အာဏာသိမ်းမှုတွင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီးနောက် အစိုးရလျို့ဝှက်ချက်များ အက်ဥပဒေနှင့် တရားစွဲဆိုခံထားရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/222054|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊ စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီးဟောင်းသုံးဦးနှင့် ရှောင်တာနယ်တို့ကို လျှို့ဝှက်အက်ဥပဒေဖြင့် တရားစွဲထားသည့်အမှု ဦးစိုးဝင်း၏ကျန်းမာရေး မကောင်းသဖြင့် စစ်ဆေးခဲ့ခြင်းမရှိ}}</ref> ဦးစိုးဝင်းတရားစွဲဆိုခံထားရသော  နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက် အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃-၁(ဂ)အမှုမှာ  ဩစတေးလျနိုင်ငံသား စီးပွားရေးအကြံပေး မစ္စတာ ရှောင် တာနဲလ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ စီမံ/ဘဏ္ဍာ ဒုဝန်ကြီး ဦးဆက်အောင်၊ စီမံ/ဘဏ္ဍာ ဝန်ကြီး ဟောင်း ဦးကျော်ဝင်းတို့နှင့် ပူးတွဲ စွဲဆိုခံထားရသော အမှုဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=NLD စီမံဘဏ္ဍာဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်းကို တရားရုံးက အာမခံပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/minister-of-planning-and-finance-soe-win-01272022080816.html |website=Radio Free Asia |access-date=၂၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ |language=my}}</ref> အမှုရင်ဆိုင်နေရဆဲကာလတွင် ဦးစိုးဝင်းသည် အူမကြီးကင်ဆာရောဂါ ဝေဒနာကြောင့်  နေပြည်တော်၊ ခုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံတွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=ဖမ်းဆီးခံ စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/12/23/248356.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၂၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=23 ဒီဇင်ဘာ 2021}}</ref> တရားရုံးတော်က ဦးစိုးဝင်းအား ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၇ရက် ရုံးချိန်းတွင် အာမခံပေးခဲ့သဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရပြီး တရားရင်ဆိုင်နေရဆဲ ဝန်ကြီးဟောင်းများထဲ ပထမဦးဆုံးအာမခံရသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံထားရသည့် စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း အာမခံ ရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/27/249336.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၂၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=27 ဇန်နဝါရီ 2022}}</ref> ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက် တွင် နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ၎င်းအား မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရလျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ ပူးတွဲတရားစွဲဆိုခံရသည့်  [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၊စီးပွားရေးအကြံပေး ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား မစ္စတာ ရှောင်တာနယ် ၊ ဦးဆက်အောင်(စီမံ/ဘဏ္ဍာ/စက်မှု ဒုဝန်ကြီး) နှင့်  ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]] (စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီးဟောင်း) တို့လည်း ထောင် ၃နှစ်ကျခံခဲ့ရသည်ကိုတွေ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57587464|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ရှောင်တာနယ်နဲ့ အစိုးရ လျှို့ဝှက်ချက်အက်|work=BBC Burmese|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၃ ဇွန်၂၀၂၁ }}</ref> ရမည်းသင်းထောင်တွင်း အကျဉ်းချခံနေရသော  ဦးစိုးဝင်းကို ၂၀၂၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက  ပြန်လွတ်ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/soewin-minister-10292022044636.html|title=NLD အစိုးရ လက်ထက် စီမံဘဏ္ဍာဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း ပြန်လွတ်လာ|work=RFA|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၉ အောက်တိုဘာ၂၀၂၂ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/10/29/255641.html|title=NLD စီမံ/ဘဏ္ဍာဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း ပြန်လွတ်|work=ဧရာဝတီ|access-date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၉ အောက်တိုဘာ၂၀၂၂ }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၃၈|}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] 2hadd449scg2ie94ivk429d12engph5 0 222334 1045539 950314 2026-07-31T10:54:08Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045539 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန<br/>Ministry of Planning, Finance and Industry | nativename = | nativename_a = | nativename_r = |seal = |seal_width = |seal_caption = |formed = ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |preceding1 =[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |preceding2=[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] | dissolved = ၃ မေ ၂၀၂၁ |agency_type = ဝန်ကြီးဌာန |jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ |headquarters = ရုံးအမှတ် (၃၂)၊ ရုံးအမှတ် (၂၆)၊ ရုံးအမှတ် (၃၀)၊ [[နေပြည်တော်]] |coordinates = |succeeding = |budget = |minister1_name = | minister1_pfo = | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- up to |deputyminister7_name= --> |child1_agency = |child2_agency = |child3_agency = |child4_agency = |website = {{url|www.mopfi.gov.mm}} |superseding=* [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] * [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]}}{{About|သမ္မတဦးဝင်မြင့် လက်ထက်က တည်ရှိသော ဝန်ကြီးဌာန|စကစ အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဝန်ကြီးဌာနအတွက်|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန}} '''စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန''' ({{lang-en|Ministry of Planning, Finance and Industry;MOPFI}}) သည် အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်းများနှင့် သက်ဆိုင်သော မြန်မာအစိုးရ[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ဝန်ကြီးဌာန]]ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မေလတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်း == လွတ်လပ်ရေးရပြီးစအချိန်တွင် အမျိုးသားစီမံကိန်း ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနတို့သည် သီးခြားတည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]နှင့် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနအား ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="mopf">{{Cite web|url=https://www.mopf.gov.mm/my/page/ministry/401|title=စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန နောက်ခံသမိုင်း}}{{Dead link|date=October 2025 }}</ref> လွတ်လပ်ရေးရပြီးစအချိန်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် စက်မှုလက်မှုနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုလက်မှုနှင့် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုလက်မှုနှင့် သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်မှစ၍ စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနကို အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂)ဟူ၍ ခွဲခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]]အဖြစ် တစ်ခုတည်းထား၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="MOIn">{{Cite web|url=https://www.industry.gov.mm/information/history|title=သမိုင်းကြောင်း}}</ref> ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဖြစ်လာသော ဦး[[ခင်မောင်ချို]]လက်ထက်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘီပီအိုင်ဆေးဝါးစက်ရုံကိစ္စနှင့် လူနာတင်ယာဉ်ကိစ္စများကြောင့် ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးဖြစ်သူ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။<ref name="KMC">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/07/25/198851.html|title=စက်မှုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ချို တာဝန်မှ အနားပေးခံရ}}</ref> ထို့ကြောင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးမှ ပူးတွဲကိုင်တွယ်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနတို့အား ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းရန် လွှတ်တော်သို့ တင်ပြလာခဲ့ရာ လွှတ်တော်မှ သဘောတူခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="combine">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/50407519.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16400669643406&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2F50407519|title=ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုကို ပေါင်းမယ်}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/26/209223.html|title=ဝန်ကြီးဌာန ၂ ခုကို ပေါင်း၍ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဟု ပြောင်းလဲ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85/|title=စက်မှုဝန်ကြီးဌာန နှင့် စီမံကိန်း နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန တို့ အား စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေး နှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန အဖြစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|access-date=23 December 2021|archive-date=23 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223142411/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85/|url-status=dead}}</ref> === ဝန်ကြီးဌာနဖျက်သိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတက်လာသော တပ်မတော်အစိုးရသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ပြန်လည်ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။<ref name="mmal" /> == ဝန်ကြီးများ == * ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]] - (၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ - ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁) * ဦး[[ဝင်းရှိန်]] - (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃ မေ ၂၀၂၁)<ref name="nasaka">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/150779.html|title=အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးစာရင်းများထုတ်ပြန်|access-date=23 December 2021|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221120637/https://myanmar.mmtimes.com/news/150779.html}}</ref><ref name="mmal">{{Cite web|url=http://www.mdn.gov.mm/newspaper/public/?published_date=05%2F04%2F2021|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၄.၅.၂၀၂၁)}}</ref> === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" !စဉ် !ပုံ !အမည် ! colspan="2" |တာဝန်သက်တမ်း !ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !အစိုးရ !ရင်းမြစ် |- |၁။ | |ဦးမောင်မောင်ဝင်း | rowspan="2" |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | rowspan="2" |၃ မေ ၂၀၂၁ | rowspan="2" |ဦးဝင်းရှိန် | rowspan="2" |[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/10521|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၇ / ၂၀၂၁)|accessdate=17 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> |- |၂။ | |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ]] b1xudw2v4ezl0k52p1xk4wmm7hdhz9y 10 226735 1045494 1045013 2026-07-31T07:53:54Z Zawzawaungthwin 100038 [[မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး|အီရန်]] 1045494 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး |title = {{Flagicon|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[File:State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg|frameless|100px]] | group1 = အမေရိက | list1 = * [[မြန်မာ–ကနေဒါ ဆက်ဆံရေး|ကနေဒါ]] * [[မြန်မာ–နီကာရာဂွါ ဆက်ဆံရေး|နီကာရာဂွါ]] * [[မြန်မာ–ဗင်နီဇွဲလား ဆက်ဆံရေး|ဗင်နီဇွဲလား]] * [[မြန်မာ–မက္ကဆီကို ဆက်ဆံရေး|မက္ကဆီကို]] * [[မြန်မာ–အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး|အမေရိကန်]] |group2 = အာရှ |list2 = * [[မြန်မာ–တောင်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး|တောင်ကိုရီးယား]] * [[မြန်မာ–မြောက်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး|မြောက်ကိုရီးယား]] * [[ဂျပန်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျပန်]] * [[ဂျော်ဂျီယာ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျော်ဂျီယာ]] * [[မြန်မာ–ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား ဆက်ဆံရေး|ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား]] * [[မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး|တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–တူရကီ ဆက်ဆံရေး|တူရကီ]] * [[မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး|ထိုင်း]] * [[မြန်မာ–နီပေါ ဆက်ဆံရေး|နီပေါ]] * [[မြန်မာ–ပါကစ္စတန် ဆက်ဆံရေး|ပါကစ္စတန်]] * [[မြန်မာ–ဖိလစ်ပိုင် ဆက်ဆံရေး|ဖိလစ်ပိုင်]] * [[မြန်မာ–ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေး|ဗီယက်နမ်]] * [[ဘရူနိုင်း–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဘရူနိုင်း]] * [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] * [[မလေးရှား - မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|မလေးရှား]] * [[မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး|ရုရှား]] * [[လာအို-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|လာအို]] * [[အိန္ဒိယ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|အိန္ဒိယ]] * [[အင်ဒိုနီးရှား–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|အင်ဒိုနီးရှား]] * [[မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး|အီရန်]] * [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|တီမောလက်စ်တေ]] * [[မြန်မာ–အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး|အစ္စရေး]] | group3 = ဥရောပ | list3 = * [[မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး|ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]] * [[မြန်မာ–ဘီလာရုဇ် ဆက်ဆံရေး|ဘီလာရုဇ်]] * [[ဂရိ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂရိ]] * [[ဂျာမနီ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂျာမနီ]] * [[မြန်မာ–စပိန် ဆက်ဆံရေး|စပိန်]] * [[မြန်မာ–ဆားဘီးယား ဆက်ဆံရေး|ဆားဘီးယား]] * [[ဒိန်းမတ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဒိန်းမတ်]] * [[ပြင်သစ်–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ပြင်သစ်]] * [[မြန်မာ–ဗာတီကန် ဆက်ဆံရေး|ဗာတီကန်]] * [[မြန်မာ–ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ဆက်ဆံရေး|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] * [[မြန်မာ–ယူကရိန်း ဆက်ဆံရေး|ယူကရိန်း]] * [[မြန်မာ–အီတလီ ဆက်ဆံရေး|အီတလီ]] | group4 = အာဖရိက | list4 = * [[ဂင်းနီဗစ်ဆော-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး|ဂင်းနီဗစ်ဆော]] * [[မြန်မာ–ဆိုမာလီယာ ဆက်ဆံရေး|ဆိုမာလီယာ]] | group5 = နိုင်ငံစုံ | list5 = * [[မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂ]] * [[မြန်မာ–အာဆီယံ ဆက်ဆံရေး|အာဆီယံ]] * [[မြန်မာ–ဥရောပသမဂ္ဂ ဆက်ဆံရေး|ဥရောပသမဂ္ဂ]] | group6 = ယခင် | list6 = * [[မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး|ယူဂိုဆလားဗီးယား]] | group7 = သံရုံးများ | list7 = * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သံတမန်မစ်ရှင်များ စာရင်း|ပြည်ပသံရုံးများ]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ|ပြည်တွင်းသံရုံးများ]] * [[ပြည်ပရောက်မြန်မာလူမျိုး]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ| ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] </noinclude> 5uotol891n4c5ho59o38x0ih2j9y5c2 0 229049 1045344 753563 2026-07-30T21:49:30Z Mrmw 60841 ([[c:GR|GR]]) [[File:Autograph-VolodymyrZelensky.png]] → [[File:Autograph-VolodymyrZelensky.svg]] 1045344 wikitext text/x-wiki {{Short description|ယူကရိန်း၏ လက်ရှိသမ္မတ}} {{Infobox officeholder | name = ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး | image = Volodymyr Zelensky Official portrait.jpg | caption = တရားဝင်ပုံတူ၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် | native_name = {{nobold|Володимир Зеленський}} | native_name_lang = uk | order = ဆဋ္ဌမ | office = ယူကရိန်းနိုင်ငံတော် သမ္မတ | term_start = ၂၀ မေ ၂၀၁၉ | term_end = | predecessor = ပတ်ထရို ပိုရိုရှန်ကို | successor = | birth_date = {{birth date and age|1978|1|25|df=yes}} | birth_place = ကရီဗရီ​ ရစ်, [[ယူကရိန်း ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ]], [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ|ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]]<br><small>(ယခု [[ယူကရိန်း]])</small> | education = ကီးယစ် အမျိုးသား စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် (ဥပဒေဘွဲ့|) | party = [[တစ်သီးပုဂ္ဂလ]]<ref>{{cite web|url=https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp005pt021f01=233pt001f01=720.html|script-title=uk:Зеленський Володимир Олександрович | trans-title = Elections of the President of Ukraine 2019 |website = [[Central Election Commission (Ukraine)]] |language=uk|access-date=10 March 2022|archive-date=14 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214025015/https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp005pt021f01=233pt001f01=720.html|url-status=dead}}</ref> | otherparty = ပြည်သူ့ကျွန် (၂၀၁၈–လက်ရှိ) | occupation = {{hlist|နိုင်ငံရေးသမား|ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်|ဟာသလူရွှင်တော်}} | spouse = {{marriage|အိုလယ်နာ ကီယက်ရှ်ကို|2003}} | children = ၂ | residence = မာရင်စကီး အိမ်တော် | parents = {{plainlist| * အိုလက်စန်ဒရ် ဇီလန်စကီး * ရင်မာ ဇီလန်စကာ }} | signature = Autograph-VolodymyrZelensky.svg | website = {{URL|https://www.president.gov.ua/en|president.gov.ua/en}} }} '''ဗိုလိုဒီမာ အိုလက်စန်ဒရိုဗစ်ခ် ဇီလန်စကီး''' ({{lang-en|Volodymyr Oleksandrovych Zelenskyy}}; {{lang-uk|Володимир Олександрович Зеленський}}) သည် ယူကရိန်း[[နိုင်ငံရေးသမား]]နှင့် ယခင်က ဟာသလူရွှင်တော် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ဆဋ္ဌမမြောက် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]နိုင်ငံတော် [[သမ္မတ (အစိုးရရာထူး)|သမ္မတ]]အဖြစ် တာဝန်ထန်းဆောင်နေသည်။ ဇီလန်စကီးသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ ညနေတွင် ယူကရိန်းသမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်း၏ သမ္မတလောင်းအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်မည်ကို ကြေညာခဲ့၍ ထိုအချိန်၌ သမ္မတဖြစ်ခဲ့သူ ပတ်ထရို ပိုရိုရှန်ကို၏ နှစ်သစ်ကူးအကြို မိန့်ခွန်းကိုလည်း တီဗီချန်နယ် 1+1 တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး ပြင်ပလူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် သဘောထား စစ်တမ်းများတွင် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒုတိယအကျော့မှာ မဲအရေအတွက် ၇၃.၂၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် သောင်ပြိုကမ်းပြို အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။ သူ့ကိုယ်သူ ထူထောင်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး]] ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပါသည်။ သမ္မတအဖြစ် ဇီလန်စကီးသည် e-government ကို ထောက်ခံသူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏လူဦးရေ၏ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားစကားပြောသော အစိတ်အပိုင်းများကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုလည်းရှိသည်။ သမ္မတအဖြစ် စတင်တာဝန်ယူပြီးနောက် မကြာမီကျင်းပသော လျှပ်တပြက်ဥပဒေပြုရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်း၏ပါတီသည် အပြတ်အသတ်အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း ဇီလန်စကီးသည် လွှတ်တော်အမတ်များ၊ [[ကိုဗစ် ၁၉|ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ]]နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုနှင့် ယူကရိန်းတွင် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် တိုးတက်မှုအချို့ကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်ကာလအတွင်း ဇီလန်စကီးသည် [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]နှင့် ယူကရိန်း၏[[ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား ကျူးကျော်ခြင်း (၂၀၂၂ ခုနှစ်)|ကြာရှည်သောပဋိပက္ခ]]ကိုအဆုံးသတ်ရန် ကတိပြုခဲ့ပြီး ရုရှားသမ္မတ[[ဗလာဒီမာ ပူတင်|ဗလာဒီမာပူတင်]]နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၎င်း၏အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနှင့် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော [[ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား ကျူးကျော်ခြင်း (၂၀၂၂ ခုနှစ်)|ရုရှားကျူးကျော်မှု]]အား အဆုံးအဖြတ်ပေးခဲ့သည်။ [[ရုရှား တပ်မတော်|ရုရှားစစ်တပ်]]တည်ဆောက်မှုကာလအတွင်း ဇီလန်စကီး၏ဗျူဟာသည် ယူကရိန်းလူထုကို တည်ငြိမ်စေရန်ဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံမဟုတ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို အာမခံချက်ပေးခဲ့သည်။ လက်တုံ့ပြန်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ သူသည် မကြာမီ စစ်ပွဲတစ်ခုအတွက် သတိပေးချက်များနှင့် ဝေးကွာနေခဲ့ပြီး [[နေတိုး (စစ်မဟာမိတ်စာချုပ်အဖွဲ့)|နေတိုး]] ၏ လုံခြုံရေး အာမခံချက်နှင့် စစ်ရေးအရ ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ပြုလုပ်ရန်လည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုစတင်ပြီးနောက် ဇီလန်စကီးသည် ယူကရိန်းတစ်ဝှမ်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာပြီး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကို အထွေထွေ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ အကျပ်အတည်းအတွင်း သူ၏ခေါင်းဆောင်မှုမှာ သူ့ကို နိုင်ငံတကာ၏ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ချီးမွမ်းခြင်းခံရပြီး ယူကရိန်းတော်လှန်ရေး၏ သင်္ကေတအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ လူမှုရေးစစ်တမ်းများက ဇီလန်စကီးကို [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]၏ အကြီးမြတ်ဆုံးသမ္မတများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ==ဘဝ အစပိုင်း== ဗိုလိုဒီမာ အိုလက်စန်ဒရိုဗစ်ခ် ဇီလန်စကီးကို ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကရီဗယီ ရစ် တွင် [[ဂျူးဘာသာ|ဂျူး]]မိဘများမှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ထို့နောက် ယူကရိန်း ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ဖခင် အိုလက်စန်ဒရ် ဇီလန်စကီးသည် [[ပါမောက္ခ]]နှင့် [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ]]ရှင်ဖြစ်ပြီး ကရီဗယီ ရစ်ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်ရှိ ဆက်သွယ်ထိန်းချုပ်မှုသိပ္ပံနှင့် Computing Hardware ဌာန၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ ၎င်း၏မိခင် ရင်မာ ဇီလန်စကာ သည် [[အင်ဂျင်နီယာ]]တစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏အဖိုး စိုင်မွန် အီဗန်နိုဗစ်ခ် ဇီလန်စကီးသည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း]]က တပ်နီတွင် (57th Guards Motor Rifle Division) တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ ခြေလျင်တပ်ရင်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး စိုင်မွန်၏ဖခင်နှင့် ညီအစ်ကို သုံးဦး Holocaust တွင်သေဆုံးခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင်၊ ဇီလန်စကီးသည် [[နာဇီဂျာမနီ|ဂျာမန်တပ်များ]] အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း ၎င်းတို့၏ အဘိုးအဘွားများအား သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် ၎င်း၏အဘိုးအဘွားများ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ မူလတန်းကျောင်းမစမီ ဇီလန်စကီးသည် ၎င်း၏ဖခင်အလုပ်လုပ်ရာ [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ရှိမြို့ Erdenet တွင် လေးနှစ်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဇီလန်စကီးသည် [[ရုရှားဘာသာစကား|ရုရှားစကားပြော]]ဖြင့် ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်။ အသက် ၁၆ နှစ်တွင် နိုင်ငံခြားဘာသာစကားအဖြစ် [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်စာမေးပွဲ]]ကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့ပြီး [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]တွင် ပညာသင်ကြားရန် ပညာသင်ထောက်ပံ့ကြေးရရှိခဲ့သော်လည်း ဖခင်ဖြစ်သူက သွားခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် Kryvyi Rih Institute of Economics၊ ထို့နောက် Kyiv National Economic University ၏ ဌာနတစ်ခုနှင့် ယခုအခါ Kryvyi Rih National University ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေရေးရာနယ်ပယ်တွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၇၈|}} [[Category:ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] sj956ktzy2tpcm21um7w6bqsv2eusal 0 231171 1045517 808088 2026-07-31T08:30:57Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] 1045517 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = နိုင်သုဝဏ္ဏ | image =Nai Suwunna, NUG.jpg | office = အလုပ်သမားဝန်ကြီး<br><small>([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]])</small> |access-date= | term_start = {{start date and age|2021|5|3|df=y}} | term_end = | president = [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] | vicepresident = [[ဒူဝါလရှီးလ]] | primeminister = [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] | appointer = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] | majority = | predecessor = | successor = | constituency = | birth_date = | birth_place = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | party = [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]ဝင်ဟောင်း | parents = | spouse = | children = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | relatives = | nationality = မွန် | alma_mater = | website = {{url|https://www.nugmyanmar.org/}} | religion = | allegiance = | branch = | serviceyears = | rank = }} '''နိုင်သုဝဏ္ဏ ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]၏ အလုပ်သမားရေးရာ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် မွန်ပြည်နယ် ကြားကာလပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာ ဝန်ကြီးအဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Union Minister |url=https://mol.nugmyanmar.org/ministers/union-minister-biography/|language=}}</ref><ref>{{cite news|title=BURMA COUP WATCH FOR|url=https://progressivevoicemyanmar.org/wp-content/uploads/2021/06/2038-Burma-Coup-Watch-2-Jun-2021.pdf&ved=2ahUKEwiLzLPzpdLxAhWbbysKHXqlAm4QFjANegQIChAC&usg=AOvVaw2HnZ4efE7oHuSQWO28mu2G|language=}}{{Dead link|date=October 2022 }}</ref><ref>{{cite news|title=Who we are|url=https://crphmyanmar.org/who-we-are/|language=|accessdate=20 August 2022|archivedate=15 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220815091254/https://www.crphmyanmar.org/who-we-are/}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:သုဝဏ္ဏ၊ နိုင်}} [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]] {{Myanmar-politician-stub}} lpsh7zx15msfqrrrbonegenti3vftlg 0 231172 1045509 779995 2026-07-31T08:25:41Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045509 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = မင်းဇေယျာဦး | image = | office = စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး<br><small>([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]])</small> | term_start = {{start date and age|2021|4|16|df=y}} | term_end = | majority = | predecessor = | successor = | constituency = | birth_date = {{birth date and age|1976|11|1}} | birth_place = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | party = | parents = | spouse = | children = | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | relatives = | nationality = | alma_mater = | website = {{url|https://www.nugmyanmar.org/}} | religion = | allegiance = | branch = | serviceyears = | rank = }} '''ဦးမင်းဇေယျာဦး''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]၏ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာနတွင် ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]၏ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref name="nug">{{cite web |title=Deputy Minister – စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဝန်ကြီးဌာန |url=https://mopfi.nugmyanmar.org/my/deputy-minister/ |publisher=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ |access-date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |language=my-MM}}</ref><ref>{{cite news|title=Who are We|url=https://crphmyanmar.org/who-we-are/|language=|accessdate=20 August 2022|archivedate=15 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220815091254/https://www.crphmyanmar.org/who-we-are/}}</ref><ref>{{cite news |title=CRPH announces lineup of interim ‘national unity government’|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/crph-announces-lineup-of-interim-national-unity-government|language=}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးမင်းဇေယျာဦးကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မုဒုံမြို့]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စီမံအုပ်ချုပ်မှုပညာရပ်ဒီပလိုမာ၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဈေးကွက်စီးပွားရေးစီမံအုပ်ချုပ်မှုဒီပလိုမာ၊ လူသားအရင်းအမြစ် စီမံအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အသိမှတ်ပြုလက်မှတ်၊ အထူးဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ပညာရပ် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဦးဆောင်မှု ဖွံဖြိုးရေး အသိမှတ်ပြုလက်မှတ်တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။<ref name="nug"/> == နိုင်ငံရေး == သူသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ကျောင်းသားများလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ [[မွန်ဒီမိုကရေစီပါတီ]]သို့ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မွန်ပါတီများပူးပေါင်းပြီးနောက်တွင် [[မွန်အမျိုးသားပါတီ]]သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ပင် မွန်အမျိုးသားပါတီနှင့် [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]တို့၏ ဗဟိုစီမံ အုပ်ချုပ်ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။ ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီမှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် မွန်အမျိုးသားကွန်ရက်တည်ထောင်သူ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref name="nug"/> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၇၆ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 0ib2dnsx4ec8wm1u0b4rnfzj8jr85pw 0 235016 1045262 1019906 2026-07-30T13:44:31Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045262 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=သိမ်းဝေ |other_names=Serge Pun |birth_place={{birth-date and age|1953}} |death_date= |death_place= |nationality=ဗမာ-တရုတ် |occupation=[[ရိုးမဘဏ် ]] တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ |spouse= |parents= |relatives=|image= |title=|honorific_prefix=ဦး}} '''ဦးသိမ်းဝေ (ခ) Serge Pun'''<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|url=https://www.fwpresearch.com/en/portfolio/serge-pun-aka-u-theim-wai/ |access-date=21 November 2022|archivedate=21November2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221121141014/https://www.fwpresearch.com/en/portfolio/serge-pun-aka-u-theim-wai/ }}</ref> သည် တရုတ်နွယ်ဖွား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် [[ရိုးမဘဏ်]] အား ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ အိမ်ရာများ နှင့် စတော့အိတ်ချိန်းလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည့် Serge Pun & Associates Group <ref>{{cite web|url=https://fmi.com.mm/about/chairmans-message/|title=Chairman’s Message|work=FMI|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|archive-date=21 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121141014/https://fmi.com.mm/about/chairmans-message/}}</ref> ကို တည်ထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဦးသိမ်းဝေကို ရန်ကုန်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဗမာ-တရုတ်နွယ်ဖွားဖြစ်သည်။ စိန်ပေါလ်ကျောင်းဟု အများခေါ်သည့် [[အ.ထ.က(၆)ဗိုလ်တထောင်|အ.ထ.က(၆) ဗိုလ်တထောင်]] ကျောင်းတွင် တက်ရောက် ပညာသင်ကြားသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဦး[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသားပိုင် နေအိမ်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းလိုက်သည့်အတွက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ပေကျင်းမြို့|ဘေဂျင်းမြို့]] သို့ ၎င်းတို့မိသားစု ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်အစွန်အဖျားရှိ “အစောင့်နီ” အလုပ်စခန်းသို့ ပို့လွှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.imyanmarhouse.com/news/read/506475|title=ဟောင်ကောင်သို့မြန်မာငွေ ၈၀၀ ခန့်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ရန် ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်လာသော အိမ်ခြံမြေသူဌေးကြီးဆာ့ချ်ဖန်- ခြုံကြားမှဘုံဖျားသို့ တက်လှမ်းခဲ့သည့် ကမ္ဘာကျော်ပုဂ္ဂိုလ်များ (အပိုင်း-၉)|work=i Myanmar House|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ }}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် [[ဟောင်ကောင်]] သို့ ထပ်မံ ပြောင်းရွှေ့ကာ လှေငယ်ကလေးတစ်စင်းဖြင့် သင်္ဘောများသို့ စားသောက်ဖွယ်ရာများပို့ဆောင်ပေးသည့် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ဟောင်ကောင် အိမ်ခြံမြေတွင် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုခဲ့သည်။ == စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခြင်း == ဦးသိမ်းဝေသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး မော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေး၊ ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အိမ်ခြံမြေဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ နည်းပညာ၊ ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အပါအဝင် ကဏ္ဍများစွာကို လွှမ်းခြုံထားသည့် Serge Pun & Associates ကို တည်ထောင်လုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် အများပိုင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော First Myanmar Investment Co Ltd (FMI)ကုမ္ပဏီကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=5010&page=7|title=Tycoon Turf|work=The Irrawaddy|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=စက်တင်ဘာ ၂၀၀၅|archive-date=21 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121141013/https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=5010&page=7|url-status=dead}}</ref> ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဦးသိမ်းဝေသည် ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်ပုဂ္ဂလိကဘဏ်ဖြစ်သော ရိုးမဘဏ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]နှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေဘုရားလမ်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းထောင့်တွင် တည်ရှိသည့် ၁၀ ဧက<ref>{{cite web|url=https://mizzimaburmese.com/article/13640|title=လမ်းကြောင်းမှန်အတိုင်းလုပ်ကိုင်မှုကြောင့် ဒေါ်လာဘီလျံဝက်တန် အိမ်ရာဖော်ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း နှောင့်နှေးနေရဟု ဦးသိမ်းဝေပြော|work=Mizzima|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၈ ဧပြီ ၂၀၁၆ }}</ref> ကျယ်ဝန်းသော Yoma Central စီမံကိန်းကို ဆောင်ရွက်သည်။ယင်းစီမံကိန်းသည် ရိုးမအုပ်စု<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/business/2019/02/11/183070.html|title=Yoma က YKKO ၏ အစုရှယ်ယာ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်း ဝယ်ယူ|work=ဧရာဝတီ|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉ }}</ref> နှင့် ဂျပန် မစ်ဆူဘီရှိကော်ပိုရေးရှင်းတို့ ဖက်စပ်လုပ်ကိုင်ကာ ဒေါ်လာသန်း ၈,၀၀ တန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/8074|title=စစ်အာဏာသိမ်းထားသော်လည်း ဇိမ်ခံအိမ်ခြံမြေ ရောင်းအားတက်|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ }}</ref> အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်နှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ်လက်အောက်ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးကော်ပိုရေးရှင်း (IFC) တို့ ကလည်း အဆိုပါစီမံကိန်းတွင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်။ ယင်းအပြင် ဦးသိမ်းဝေသည် ဝေဖန်မှုမျိုးစုံရှိခဲ့သည့် တရုတ်က ဘီလီယံနှင့် ချီ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတည်ဆောက်မည့် [[ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်း]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/media-43647660|title=ရန်ကုန်မြို့သစ် စီမံကိန်းအကြောင်း NYDC ရဲ့ CEO ဦးသိမ်းဝေ နဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းချက်|work=BBC|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၄ ဧပြီ ၂၀၁၈ }}</ref>၏ ရန်ကုန်မြို့သစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကုမ္ပဏီလီမိတက် (NYDC)<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-yangon-new-city-project-cccc/4816456.html|title=ရန်ကုန်မြို့သစ် စီမံကိန်း ဝေဖန်ချက်တွေ ထပ်ထွက်ပေါ်|work=VOA|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၇ မတ် ၂၀၁၉ }}</ref> တွင်လည်း ဒါရိုက်တာ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းလည်း ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/business/2019/08/08/200291.html|title=မြန်မာလုပ်ငန်းရှင် ဦးသိမ်းဝေ ပြုံယမ်း ဆွေးနွေးပွဲတွင်ပါဝင်|work=ဧရာဝတီ|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၉ }}</ref> == ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ == ဦးသိမ်းဝေသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက် တွင် ပြုလုပ်သည့် စစ်အာဏာသိမ်းအကြီးအကဲ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] နှင့် ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းရှင်များ တွေ့ဆုံပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့သူများထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10505?d=2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထို့နောက်ပိုင်းတွင် သူဦးဆောင်သည့် ရိုးမဘဏ်သည် စစ်တပ်ပိုင် မိုဘိုင်းအော်ပရေတာ မိုင်တဲလ် အတွက် တာဝါတိုင်များ တည်ဆောက်ရန် ချေးငွေ ထုတ်ပေးခြင်း<ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2022/12/%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B2%E1%80%B7-%E1%80%95/|title=အကြမ်းဖက် စစ်အုပ်စုနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး စီးပွားရေးတွေ လုပ်ကိုင်နေလို့ ရိုးမဘဏ်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားမှုတွေကို IFC ရုပ်သိမ်း|work=ရန်ကုန်ခေတ်သစ်မီဒီယာ|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂|archive-date=26 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226143314/https://yktnews.com/2022/12/%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B2%E1%80%B7-%E1%80%95/|url-status=dead}}</ref> အစရှိသည့် ကိစ္စများဖြင့် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ifc-divests-from-yoma-bank-after-myanmar-military-links-exposed.html|title=IFC Divests from Yoma Bank After Myanmar Military Links Exposed|work=The Irrawaddy|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> ယင်းအပြင် စစ်ကောင်စီနှင့် နီးကပ်ဆက်ဆံရေးရှိသူအဖြစ် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းအချို့မှ ဖော်ညွှန်းဝေဖန်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.justiceformyanmar.org/media?b8545f07_page=17|title=The articles described on media|work=justiceformyanmar|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂}}</ref> ဤသို့ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုအနေဖြင့် [[ကမ္ဘာ့ဘဏ်]]၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဘဏ္ဍာရေးကော်ပိုရေးရှင်း (IFC) သည် ၎င်းဦးဆောင်သော [[ရိုးမဘဏ်]] တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ သန်းနှင့် ညီမျှသော ရှယ်ယာ ၄ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအား ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/569921|title=ရိုးမဘဏ်၌ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဘဏ္ဍာရေးကော်ပိုရေးရှင်း (IFC) ပြန်ရုပ်သိမ်းမည်|work=DVB|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၂ }}</ref>သူသည် လူထုပိုက်ဆံဖြင့် စစ်ကောင်စီ၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဖြည့်စည်းပေးသည့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်သူဌေးကြီးများထဲ ပါဝင်သူဟု [[Myanmar Now]] က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းပိုင် ရိုးမဘဏ်က စစ်ကောင်စီ၏ ငွေတိုက်စာချုပ်ရောင်းချပွဲ၌ ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်အထိ လေလံဝင်ဆွဲခဲ့၍ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39647/|title=ပုဂ္ဂလိကဘဏ်သူဌေးကြီးများ လူထုပိုက်ဆံဖြင့် စစ်ကောင်စီဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဖြည့်ပေးနေ|work=Myanmar Now|access-date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date= ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/theirrawaddyburmese/videos/206963079005469|title=PDF ‌တွေ နေပြည်တော်ကို တက်မသိမ်းရင် ရပြီလို့ FMI ဦးသိမ်းဝေ ပြော(ရုပ်/သံ)|work=ဧရာဝတီ|access-date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်း၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ၏ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်တွင်းခုခံစစ်ပွဲ]] နှင့်ပတ်သက်၍ နေပြည်တော် သို့ တက်မသိမ်းနိုင်လျှင် ရပြီ ဟု ပြောကြားထားသည့် ၎င်း၏ ရုပ်သံဖိုင်အတို တစ်ခု ဆိုရှယ်မီဒီယာ၌ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ယင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး သူသည် အပြင်းအထန် ဝေဖန်ခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=x7CWnqILkJc|title=PDF ‌တွေ နေပြည်တော်ကို တက်မသိမ်းရင် ရပြီလို့ FMI ဦးသိမ်းဝေ ပြော|work=The Irrawaddy|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> == ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း == ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ တတိယပတ်တွင် ရိုးမဘဏ်လုပ်ငန်းများ၏ အကြီးအကဲ ဦးသိမ်းဝေ သည် နေပြည်တော်တွင် ခေါ်ယူ စစ်မေးခံနေရပြီး<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/07/10/26956|title=ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်ကြီး ဦးသိမ်းဝေ ခေါ် Serge Punကို အာဏာပိုင်များက ခေါ်ယူစစ်ဆေးနေ|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8vdgm579jyo|title=ရိုးမရဲ့ ဘီလျံနာသူဌေးကြီး ဆာ့ချ်ပန်းကို စစ်ကောင်စီက စစ်ဆေးနေ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}</ref>၊ ၎င်းသည် ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် လွတ်လပ်စွာ ဆက်သွယ်ခွင့်မရကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှလည်း ယခုအခြေအနေတွင် ထွက်ခွာခွင့်မရှိကြောင်း ကုမ္ပဏီဘက်က သတင်းများ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထုတ်ပြန်ပြီးသည့်နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ ရိုးမလုပ်ငန်းစု (Yoma Strategic Holdings) ၏ အစုရှယ်ယာများသည် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ယင်းကျဆင်းမှုနှုန်းသည် ၃ နှစ်အတွင်း အများဆုံးကျဆင်းမှုဖြစ်ကြောင်း စင်ကာပူအခြေစိုက် The Straits Times က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.straitstimes.com/business/yoma-strategic-clarifies-that-no-charges-have-been-filed-against-executive-chairman|title=S’pore-listed Yoma shares plunge as firm says chairman cooperating with Myanmar authorities|work=straitstimes|access-date=30 Aug 2025|date=10 July 2024}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၄ ရက် တွင် နေပြည်တော်တွင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရသည့် သူဌေးကြီး Serge Pun ခေါ် ဦးသိမ်းဝေ သည် မသေချာမရေရာသော အခြေအနေများဖြစ်ပေါ်နေ၍ ၎င်းရှယ်ယာအများစုပိုင်ဆိုင်သည့် စင်ကာပူစတော့အိတ်ချိန်းစာရင်းဝင် Yoma Strategic Holdings လုပ်ငန်းစုအပါအဝင် အခြားသောကုမ္ပဏီ၏ လုပ်ငန်းခွဲများအားလုံးတွင် ရာထူးများမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/55371/|title=ဖမ်းဆီးခံရသော သူဌေးကြီး ဦးသိမ်းဝေ၏ အခြေအနေများမရေရာတော့သဖြင့် ကုမ္ပဏီက နုတ်ထွက်|work=Myanmar Now|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=20 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320140305/https://myanmar-now.org/mm/news/55371/}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်နှောင်းပိုင်း တွင် ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အခြားတရားမဝင်ငွေလွှဲပြောင်းမှုများဖြင့် တရားစွဲဆို ခံခဲ့ရပြီး<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/08/19/389143.html|title=ဦးသိမ်းဝေကို ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အခြားဘဏ္ဍာရေးပြစ်မှုများဖြင့် စစ်ကောင်စီ စွဲချက်တင်|work=The Irrawaddy|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref>၊၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၄ ရက် တွင် ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BA-%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8/|title=ရိုးမဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိမ်းဝေ ကို စစ်ကောင်စီ ထောင်ဒဏ် ၁၁ နှစ်ချမှတ်၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်တွေလည်း ထောင်အသီးသီးကျ|work=New Day Myanmar|access-date=၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဧပြီ ၂၀၂၅}}</ref> == မိသားစုဘဝ == ဦးသိမ်းဝေသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သား ၄ ဦးရှိသည်။ == ရရှိခဲ့သောဆုများ == ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားတက္ကသိုလ်က ဆာ့ခ်ျဖန်ကိုစီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဒေါက်တာဘွဲ့ (Doctorate of Philosophy in Business Administration) ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လထုတ် Forbes Asia က စင်္ကာပူ၏ အချမ်းသာဆုံး ၅၀ စာရင်းတွင် ၎င်းအား နံပါတ် ၃၈ နေရာတွင်ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/profile/serge-pun/?sh=150b21a41767|title=Serge Pun|work=Forbes|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32555|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂|work=MOI Myanmar|access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်ထုတ် မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဦးသိမ်းဝေကို ချီးမြှင့်ခဲ့သော သီရိပျံချီဘွဲ့ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=သူရဦးအောင်ကို၊ ဦးမြင့်နိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ် လေးဦးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များဖြစ်သည့် ဦးချစ်ခိုင်၊ ဦးသိမ်းဝေ၊ ဦးခင်ရွှေ တို့ကို ချီးမြှင့်ထားသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဆုတံဆိပ်များကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/308680 |url-status=live |access-date=20 Feb 2026 |website=Eleven Media}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၃ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ]] eojw7d39lxis4vfc5o8qxoz6c5ye1vb 0 241212 1045534 946664 2026-07-31T10:28:41Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045534 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|honorific-prefix=H.E.|name=စိုးလင်းဟန်|honorific-suffix=|native_name=|native_name_lang=|image=|imagesize=|alt=|order=|office=[[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီး|term_start=၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၁၈|term_end=|predecessor=|successor=|order2=စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်|office2=နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|term_start2=ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆|term_end2=ဇူလိုင်၂၀၁၈|predecessor 2=|successor2=|order3=မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်|term_start3=အောက်တိုဘာ၂၀၁၆|term_end3=ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆|predecessor3=|successor3=|birth_date={{birth date and age|1961|3|14|df=y}}|birth_place=[[ရန်ကုန်]]၊|death_date=|death_place=|restingplace=|restingplacecoordinates=|birthname=|nationality=မြန်မာ|party=|spouse=|relations=|children=|residence=|alma_mater=[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]|occupation=|profession=သံတမန်|committees=|portfolio=|religion=}} ဦးစိုးလင်းဟန်( ၁၄ မတ် ၁၉၆၁ဖွား)သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။<ref>{{citeweb|url=https://www.burmalibrary.org/docs24/km%2030.7.18.pdf|title=ဦးစိုးလင်းဟန်အား ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်|work=ကြေးမုံသတင်းစာ|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၃|date=၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{citeweb|url=https://www.burmalibrary.org/docs25/mal%2010.10.18.pdf|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် ဦးစိုးလင်းဟန်အား လမ်းညွှန်မှာကြား|work=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၃|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈}}</ref> [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ|နယ်သာလန် နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး<ref>{{citeweb|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/icj-3/|title=(ICJ)၌ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တင်သွင်းသည့်ကိစ္စရပ်အား ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဒုတိယအကြိမ် ရှင်းလင်းပြောကြား|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၃|date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၉|archive-date=10 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310151051/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/icj-3/|url-status=dead}}</ref> <ref> {{citeweb|url=https://www.government.nl/documents/publications/2019/07/03/ambassadors-in-the-netherlands|title=Ambassadors in the Netherlands (as of 15 February 2023)List of ambassadors in the Netherlands as of 15 February 2023|work=Government of the Netherlands|access-date=10 March 2023|date=15 February 2023}}</ref> ၊[[လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲခန့်အပ်ခြင်း ခံထားရသူဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]]ဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မစ်ရှင်အဖွဲ့ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/my/-/h-e-u-soe-lynn-han-presents-credentials-to-president-of-the-european-council|title=သံအမတ်ကြီး ဦးစိုးလင်းဟန် ဥရောပကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌထံ ခန့်အပ်လွှာပေးအပ်|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၃|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉|archive-date=10 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310151051/https://myanmar.gov.mm/my/-/h-e-u-soe-lynn-han-presents-credentials-to-president-of-the-european-council}}</ref><ref> {{citeweb|url=https://www.embassyofmyanmar.be/2020/07/26/ambassador-h-e-u-soe-lynn-han-attended-the-asean-eu-round-table-held-among-the-asean-embassies-in-brussels-permanent-representations-to-the-eu-incumbent-and-upcoming-presidents-of-the-council-of-th/|title=Ambassador H.E. U Soe Lynn Han attended the ASEAN-EU round table held among the ASEAN Embassies in Brussels, Permanent Representations to the EU (incumbent and upcoming presidents of the Council of the EU) and EU institutions|work=Embassy of Republic of the Union of Myanmar Brussels|access-date=10 March 2023|date=26 July 2020}}</ref> ထိုတာဝန်များမယူမီ ၎င်းသည် [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်သည်။ === ပညာရေး === ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းတစ်ဦး ၁၉၈၄ တွင် B.A.(English) ရရှိခဲ့သည်။ === အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း === # ဇူလိုင် ၁၉၈၆ - ဇွန် ၁၉၉၀ ကာလ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန။ # ဇွန် ၁၉၉၀- ဧပြီ ၁၉၉၂ ကာလ ဌာနခွဲမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။ # ဧပြီ ၁၉၉၂- ဇူလိုင် ၁၉၉၇ တတိယအတွင်းဝန်၊အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး။ # ဇူလိုင်၁၉၉၇-ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉ ကာလ ဌာနခွဲမှူး၊အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။<ref> {{citeweb|url=https://www.parlament.gv.at/dokument/XXVI/EU/30343/imfname_10828342.pdf|title=CURRICULUM VITAE|work=Council of the European UnionGeneral Secretariat|access-date=10 March 2023|date=11 July 2018}}</ref> # ဒီဇင်ဘာ၁၉၉၉ -အောက်တိုဘာ ၂၀၀၀ကာလ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။ # အောက်တိုဘာ၂၀၀၀- မတ်၂၀၀၅ တတိယအတွင်းဝန်၊ကောင်စစ်ဝန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး။ # ဧပြီ ၂၀၀၅- ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၈ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။ # ဇန်နဝါရီ၂၀၀၈-မတ်၂၀၁၁ ကောင်စစ်ဝန်၊သံမှူးကြီး၊သံရုံးတာဝန်ခံ အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံရုံး။ # မတ်၂၀၁၁-ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅ ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။ # ဇန်နဝါရီ၂၀၁၅-အောက်တိုဘာ၂၀၁၆ ကာလ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။ # အောက်တိုဘာ၂၀၁၆-ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆ ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။<ref> {{citeweb|url=https://data.opendevelopmentmyanmar.net/my/dataset/00360171-8f53-4edd-8e8d-fbb5ec96f809/resource/81a22009-183b-4a94-a290-78fa71706149/download/69-45.pdf|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၇၂ /၂၀၁၆ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူးခန့်ထားခြင်း|work=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း အမှတ်၄၅၊အတွဲ ၆၉|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၃|date=၆ အောက်တိုဘာ၂၀၁၆}}</ref> # ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆-ဇူလိုင်၂၀၁၈ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။ === ရရှိခဲ့သောဆုများ === တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် (၁၉၉၄)၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတံဆိပ် (၂၀၀၆)၊ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ထူးချွန်ဆုတံဆိပ် (၂၀၁၅)တို့ဖြစ်သည်။ === ထူးခြားဖြစ်စဉ် === အသက်၆၂နှစ်ပြည့်ပြီး အငြိမ်းစားယူရမည်ဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ် ၁နှစ် သံအမတ်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/book/1829|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အမိန်ကြော်ငြာစာအမှတ်၆၆/ ၂၀၁၃|work=၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃) ရက်ထုတ် အတွဲ (၇၆) ၊ အမှတ်(၉) ပြန်တမ်းစာစောင် e-book|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref> === ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ === အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သား၂ဦးရှိသည်။ == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ]] pq7liq3wc3decikx1prihja9luh3fy2 0 241856 1045348 960576 2026-07-30T22:58:42Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045348 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=OPPO|logo=OPPO LOGO 2019.svg|image=|type=[[လက်အောက်ခံလုပ်ငန်း]]|founder=တိုနီချမ်း ({{lang|zh|陈明永}})|area_served=ကမ္ဘာတစ်လွှား|key_people=တိုနီချမ်း([[Chief executive officer|CEO]])|industry=[[လျှပ်စစ်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သူ]]|products={{ubl|[[Hi-Fi]]|[[Home cinema]]|[[Audiovisual]]|[[Tablet computer]]s|[[ColorOS]]|[[Smartphone]]s}}|num_employees=40,000|divisions=|foundation={{start date and age|2004|10|10|df=y}}|parent=[[BBK Electronics]]|subsid=[[OnePlus]]|location_city=[[ဒေါင်းကွမ်]], [[ကွမ်ဒေါင်း]]|location_country={{flag|China}}|homepage=https://www.oppo.com/}} Guangdong Oppo Mobile Telecommunications Corp., Ltd သည် OPPO အ နေဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသူဖြစ်ပြီး ၊ ၎င်းသည် Dongguan ၊ Guangdong တွင် ရုံးစိုက်သည့် တရုတ် လူသုံးလျှပ်စစ်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်သည် ။ ၎င်း၏ အဓိကထုတ်ကုန်လိုင်းများတွင် စမတ်ဖုန်းများ ၊ စမတ်ကိရိယာများ၊ အော်ဒီယိုပစ္စည်းများ၊ ပါဝါဘဏ်များနှင့် အခြားအီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် BBK အီလက်ထရွန်းနစ် နှင့် ဆက်နွှယ်နေကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း ကုမ္ပဏီက ၎င်းအား တရားဝင် ငြင်းဆိုထားသည်။ ===သမိုင်း=== Oppo အမှတ်တံဆိပ်အမည်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကုမ္ပဏီသည် နိုင်ငံပေါင်း 50 သို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ဇွန်လ 2016 ခုနှစ်တွင် OPPO သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးစမတ်ဖုန်းထုတ်လုပ်သူဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဖုန်းများကို လက်လီအရောင်းဆိုင်ပေါင်း 200,000 ကျော်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။ OPPO သည် 2019 ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းစမတ်ဖုန်းအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဈေးကွက်ဝေစုတွင် နံပါတ် 5 အဆင့်ရှိခဲ့သည်။ === ထုတ်ကုန်များ === * စမတ်ဖုန်းများ ** Oppo ဟာ ဖုန်းမော်ဒယ်အမျိုးမျိုးကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကြီးဆုံးဖုန်းထုတ်လုပ်သူတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။<ref>{{Cite web |title=Compare OPPO Phone Models {{!}} OPPO Global |url=https://www.oppo.com/en/compare/ |access-date=2026-01-08 |website=OPPO |language=en}}</ref> * နားကြပ်နှင့် အသံချဲ့စက်များ * စမတ်နာရီများ * တက်ဘလက်များ * အင်တာနက်ရောက်တာများ ===ကိုးကား=== {{Reflist}} https://www.theverge.com/circuitbreaker/2018/6/15/17467348/oneplus-6-vs-oppo-r15-pro-vivo-bbk https://mytechmyanmar.com/oppo-a76-coming/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230326030034/https://mytechmyanmar.com/oppo-a76-coming/ |date=26 March 2023 }} https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/science-technology/oppo-neo-7/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230326030030/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/science-technology/oppo-neo-7/ |date=26 March 2023 }} [[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ မိုလ်ဘိုင်းဖုန်း ကုမ္ပဏီများ]] [[ကဏ္ဍ:မိုလ်ဘိုင်းဖုန်း ထုတ်လုပ်သူများ]] bq1aitax9z81ry6r91yku4xazj598q0 0 247483 1045537 1026457 2026-07-31T10:49:19Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045537 wikitext text/x-wiki {{Other people|စိုးဝင်း}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ဗိုလ်ချုပ် (ငြိမ်း) <Br> [[သီရိပျံချီ]]၊ ဒေါက်တာ | name = စိုးဝင်း | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | alt = | caption = | office1 = [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |appointer1 = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |president1= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |predecessor1= ''ကိုယ်တိုင်'' |successor1 = |deputy1= ဒေါက်တာ သန်းစိုး <br> [[သန့်ဇော်လွင်|ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင်]] | office2= | term_start2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer2=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ |deputy2= ဒေါက်တာ သန်းစိုး | 1blankname2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata2 = ညိုစော |predecessor2= ''ကိုယ်တိုင်'' |successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | office3= | term_start3 = ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ | term_end3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |appointer3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] | predecessor3 = ဒေါက်တာ [[သက်သက်ခိုင်]] |successor3 = ''ကိုယ်တိုင်'' |deputy3 =ဦးစိုးကြည် <br>ဒေါက်တာသန်းစိုး | 1blankname3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata3 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |office4= [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံ​တော်စီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံး]] <br> ဒုတိယဝန်ကြီး |appointer4=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |term_start4 = ​၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end4 = ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |predecessor4= ''ရာထူးစတင်'' |successor4 = ခင်လတ်<ref name="ambsri">{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23148|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> | office5= [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] <br> ဒုတိယဝန်ကြီး |appointer5=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ | term_start5 = ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ | term_end5 = ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ | predecessor5 = ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |minister5=[[Jeng Phang နော်တောင်]] |successor5 = [[ဇင်မင်းထက်]] |office6 = [[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |term_start6 = |term_end6 = |predecessor6 = ဗိုလ်ချုပ် မျိုးမြင့်သိန်း |successor6 = ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင် | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | residence = | nationality = | other_names = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | party = | occupation = | employer = | organization = | home_town = | religion = | spouse = | partner = | children = | parents = | website = | nickname = | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{Army|Myanmar}} | serviceyears = | rank = {{flagicon image| 14. Myanmar Army MG.svg}} ဗိုလ်ချုပ် | profession = | signature = | footnotes = |awards=[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆) <br> [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]] <br> [[သီရိပျံချီဘွဲ့]] (၂၀၂၅) |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=၁၈၉၁၉}} ဒေါက်တာ '''စိုးဝင်း'''သည် [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ == စစ်မှုထမ်းခြင်း == ဗိုလ်ချုပ် စိုးဝင်းသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)]]၊ [[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/covid-19-updates/myanmar-covid-19-updates/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%90/|title=မြန်မာနိုင်ငံရောက် တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်မှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်အဖွဲ့ နှစ်ပတ်ကျော်ကြာ ကူညီပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထွက်ခွာ|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁၂ မေ ၂၀၂၀|archive-date=17 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817140140/https://xinhuamyanmar.com/news/covid-19-updates/myanmar-covid-19-updates/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%90/|url-status=dead}}</ref> သူသည် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့ကာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ကျန်းမာရေးကို အနီးကပ်တာဝန်ယူခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2j87xn45vo?fbclid=IwAR15u3mnfWWx4NBzdqxc-0HwulUDDnX-7lLqgGjJeRu9Sb5xJlR44hIwCwk|title=မြောက်ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူးအပါအဝင် တိုင်းမှူးတချို့ အပြောင်းအလဲဖြစ်}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjq1pdpnew2o?fbclid=IwAR1-oyBqCfIvwV-6aKuMTL9L4Jg53RSdSeiiL_JuKKS9K0InFLq1U4fMIh0|title=စစ်ကောင်စီအပြောင်းအလဲ - ယုံကြည်စိတ်ချရသူတွေကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဝန်းရံ|publisher=BBC Burmese|accessdate=8 August 2025}}</ref> == ဝန်ကြီးဘဝ == === ဒုတိယဝန်ကြီး === ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇/၂၀၂၂ ဖြင့် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/19148|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇ / ၂၀၂၂ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၈ ရက် (၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=9 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အမိန့်အမှတ်၊ ၄၅/၂၀၂၃ ဖြင့် ဒေါက်တာ စိုးဝင်း အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံး၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခံရသည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/22999|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၄၅ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလဆန်း ၄ ရက် ( ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|accessdate=9 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး === ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အမိန့်အမှတ် ၆၁/၂၀၂၃ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ ဒေါက်တာစိုးဝင်ကို [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/aminamtt-61-2023-pnnytheaangcuaciuraphai-pngchngphaicnnykhng|title=အမိန့်အမှတ်၊ ၆၁ / ၂၀၂၃ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|accessdate=8 August 2025|publisher=Myanmar Digital News}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီး အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]တွင် လူကယ်ပြန်ဝန်ကြီး ရာထူးကို ဆက်လက် ခန့်အပ်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref> ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]က ၎င်းအား မူလရာထူးအတိုင်း ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ ဖြင့် ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊​ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ် စိုးဝင်း အား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့|ဇေယျာကျော်ထင်ဘွဲ့]] ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၂၄/၂၀၁၆|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇  ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/69027|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၀ / ၂၀၂၅|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]] apjb4hx715pa44m3fl07cue63lpz0u7 0 248738 1045523 805761 2026-07-31T09:25:49Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045523 wikitext text/x-wiki '''စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (နေပြည်တော်)''' သည် ဒီဇယ်စက်ခေါင်းအသစ်များ နှင့် လေအိတ်လူစီးတွဲသစ်များ တည်ဆောက်နိုင်ရန် အတွက် [[မြန်မာ့ မီးရထား]]၊ စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ထားသော စက်ရုံကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြင်းကောင်ရေ ၂၀၀၀ အား ဒီဇယ်လျှပ်စစ်စက်ခေါင်းသစ်များ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ် ရေးလုပ်ငန်းကို ၂၀၁၈ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ရက်နေ့တွင် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဒီဇယ် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၁၀)ခေါင်း DF-2093 မှ DF-2102 ထိ ကို တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပါသည်။ စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (နေပြည်တော်)သည် စက်ခေါင်းသစ် များ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သည့်အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ အကူအညီဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည့် RBE (၃၂)စီးအားလည်း စက်ရုံတွင်းရှိ ဝန်ထမ်းများနှင့်ပင် ပြုပြင်ခြင်း လုပ်ငန်းများ၊ ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့နောက် စက်ခေါင်းပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ နိုင်ငံတော် ဘတ်ဂျက်ဖြင့် မြင်းကောင်ရေ ၁၂၀၀ အား ဒီဇယ်လျှပ်စစ်စက်ခေါင်းများ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်း များ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။ <ref name=":0">[https://www.railways.gov.mm/new-locomotive-assembly-manufacturing-plant/ စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (နေပြည်တော်)၏ နောက်ခံသမိုင်း]</ref> = သမိုင်းကြောင်း = ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် China National Machinery Import & Export Corporation (CMC) အနေဖြင့် ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူတို့ စတင်တွေ့ဆုံ ညှိနှိုင်းခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံမှ ရရှိသော ဝယ်ယူသူ ဦးစားပေးချေးငွေ(Preferential Buyer Credit Loan) စီမံကိန်းများထဲတွင် စက်ရုံသစ်(၂)ရုံအား ထည့်သွင်းလျာထားခဲ့ရာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် MoU လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါသည်။ စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Myanmar Land & Development Co.,Ltd ကဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> = တည်နေရာ = စက်ရုံ၏ တည်နေရာမှာ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ် နေပြည်တော်ဘူတာကြီး၏ အရှေ့ မြောက်ဘက် ၁ ကီလိုမီတာခန့်တွင် တည်ရှိပြီး စက်ရုံ၏ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၇.၉ ဧကခန့် ရှိ၍ ပင်မစက်ရုံနှင့် အထောက် အကူပြု အဆောက်အဦ(၁၄)လုံး ပါရှိပြီး သံကူကွန်ကရစ် အမျိုးအစားဖြင့် အုတ်မြစ်ချ၍ Steel Stacture, Steel Sheet အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ <ref>[https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/science-technology/%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA/ မီးရထား စက်ခေါင်းသစ် တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)မှ တစ်နှစ်လျှင် စက်ခေါင်း ၂၀ခေါင်း ထုတ်လုပ်နိုင်မည်။] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250221112915/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/science-technology/%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA/ |date=21 February 2025 }} ဆင်ဟွာသတင်းဌာန</ref> = ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် = * [[စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)]] * [[ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)]] = ကိုးကား = <references /> {{မြန်မာ့မီးရထား}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး]] 1fxon7zlh18rrh5dn202hkemdi78yrr 0 253048 1045251 1025008 2026-07-30T12:15:01Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045251 wikitext text/x-wiki {{distinguish|နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့}} {{Infobox military unit | unit_name = ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ | image = Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg | image_size = 150px | caption = ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့၏ လက်မောင်းတံဆိပ် | start_date = {{start date|2016|df=yes}} | branch = {{army|Myanmar}} | type = [[ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့]] (အတိုကောက် ပသစ) | role = တိုက်ခိုက်ရေး နှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေး | size = ၃၀၀~ | command_structure = {{Armed forces|Myanmar}} | garrison = စစ်ရုံး၊ [[နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] | garrison_label = ပြည်သူ့စစ်နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်များ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး | equipment = | equipment_label = | nickname = ဝါရာဇွပ် | motto = "စစ်ပွဲကိုအတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်မည် မလွှဲသာ၍စစ်တိုက်ရမည်ဆိုရင်လဲ မီးကုန်ယမ်းကုန်တိုက်မည်" "စွန့်လွတ် စွန့်စား ဝါရာဇွပ်စစ်သား" | colours = * {{Color box|#556B2F}} Olive green * {{Color box|#90EE90}} Light green * {{Color box|#800808}} Blood Red | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | colors_label = | opponents = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] | battles = ရှဒူးဇွပ် ကျေးရွာတိုက်ပွဲ၊ ကနွယ်တူတပ်စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ၊ ဝါးခစခန်းတိုက်ပွဲ | website = | decorations = | battle_honours = <!-- Commanders --> | commander1 = မင်းဇေသန့် <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/militia-training-10162023010120.html|title=စစ်ကောင်စီက ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တွေကို ပိုသုံးလာတယ်လို့ဆို|work=RFA Burmese|access-date=၄ မေ ၂၀၂၅|date=၁၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> | commander1_label = တပ်ဖွဲ့မှူး | commander2 = ညီဇော်ရှိန်း | commander2_label = ဒုတပ်ဖွဲ့မှူး | commander3 = | commander3_label = | identification_symbol = [[File:Flag of Myanmar.svg|150px|border]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့''' သည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]၏ စစ်လက်ရုံးပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်က စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] နှင့် ပို၍ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ [[ကချင်ပြည်နယ်]]ဒေသများအတွင်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း အင်အားပိုမိုကြီးထွားလာသည်။[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်]] (KIA) ကို အဓိကထား တိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/617831|title=KIA တပ်စခန်းငယ် ၁ ခုကို ဝါရာဇွပ် ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်ဖျက်ဆီး|work=DVB|access-date=|date=၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==ဖွဲ့စည်းပုံ== ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့၏ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ [[တပ်မတော် (ကြည်း) ]]ဖွဲ့စည်းပုံကို အတုယူကာစုဖွဲ့ထားရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.the74media.com/news/2023/06/12/20070/|title=ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က KIA တပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးကိုဖမ်းဆီး|work=the74media|access-date=၄ မေ ၂၀၂၅|date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၃|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504121139/https://www.the74media.com/news/2023/06/12/20070/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/general-n-banla-kio-10252024043935.html|title=ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တွေ KIO နဲ့ ပူးပေါင်းဖို့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အင်ဘန်လ တိုက်တွန်း|work=RFA Burmese|access-date=၄ မေ ၂၀၂၅|date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ }}</ref> တပ်သား၊ ဒုတပ်ကြပ်၊ တပ်ကြပ်စသည်မှစ၍ စစ်ကြောင်းမှူး၊ တပ်ဖွဲ့မှူးအထိ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ==ကွပ်ကဲမှု== ကွပ်ကဲမှုသည်လည်း [[တပ်မတော်]]ကွပ်ကဲမှုအတိုင်း နမူနာယူဆောင်ရွက်ကြသည်။ တပ်ဖွဲ့မှူးမှဒုတပ်ဖွဲ့မှူး ဒုတပ်ဖွဲ့မှူး စစ်ကြောင်းမှူး စသဖြင့်အဆင့်ဆင့်ကွပ်ကဲသည်။ == စစ်ရေးအခြေအနေ == ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ရက်နေ့ကစပြီး ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို [[တယ်လီဂရမ် (ဆော့ဖ်ဝဲ)|တယ်လီဂရမ်]] စာမျက်နှာမှတဆင့် ထုတ်ပြန်မှုများ စတင်ပြုလုပ်သည်။၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ [[တနိုင်းမြို့နယ်]]၊ ရှဒူးဇွပ်ကျေးရွာ ရှိ ဦးမင်းဇေသန့် ဦးဆောင်သော ပြည်သူ့စစ်စခန်း ၃ ခုကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ် KIA တပ်မဟာ ၂ ၊ အမှတ် ၁၄ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ် စစ်ဦးစီးချုပ်၏ ညီ [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|ဒူးလေးပါတီ]]ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်း၏ သမက် ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် ဦးဇော်ရှိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2023/07/112094/|title=တနိုင်းမြို့နယ်၊ ရှဒူးဇွပ်ကျေးရွာရှိ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်စခန်း ၃ ခုကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်မှု ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ် ဒုစစ်ဦးစီးချုပ် ညီဇော်ရှိန်း အပါအဝင် ၁၅ ဦးသေဆုံး၊ KIA ဘက်မှ ၃ ဦးကျဆုံး|work=ရန်ကုန်ခေတ်သစ်မီဒီယာ|access-date=၄ မေ ၂၀၂၅|date=၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504121138/https://yktnews.com/2023/07/112094/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/31116/|title=KIA တပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ၊ ဝါရာဇွပ်ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ သိမ်းပိုက်|work=mpapress|access-date=၄ မေ ၂၀၂၅|date=၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504121147/https://mpapress.com/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8/31116/}}</ref> ==‌အခြားလေ့လာရန်== * [[တပ်မတော်]] * [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] * [[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] * [[တပ်မတော်ဒုံးတပ်ဖွဲ့]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] luj8t16wz7ysrn8xtmcgiuu9kf496ta 0 254707 1045505 958259 2026-07-31T08:22:21Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 1045505 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |name = ခွန်ဘီထူး |honorific-suffix = |image = KhunBedu.jpg |caption = လွတ်မြောက်နယ်မြေတစ်နေရာတွင် တွေ့ရသည့် ခွန်ဘီထူး (၂၀၂၄) |office = [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီ အမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]<br/> ဥက္ကဋ္ဌ |term_start = ၃၁ မေ ၂၀၂၁ |term_end = |predecessor = |successor = |office1 =ဒုဝန်ကြီး<br/>သယံဇာတ<br/>နှင့်<br/> သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး<br/> {{small|([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]])}} |term_start1 = ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ |term_end1 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |appointer1 = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] |predecessor1 = ရာထူးစတင် |successor1 = ခွန်းစောဖူး <br/>{{small|([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]])}} |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|6|12}} |birth_place = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] ၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] |death_date = |death_place = |nationality = [[ကယန်းလူမျိုး]] |party = [[ကယန်း အမျိုးသားပါတီ|ကယန်းအမျိုးသားပါတီ]] |parents = ဦးဇော်ငြိမ်း<br> အားပိုင် |spouse = အယ်ဗလင်း |occupation = နိုင်ငံရေးသမား |relations = |children = |allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |branch = [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] | serviceyears = ၂၀၂၁ - လက်ရှိ |rank = }} '''ခွန်ဘီထူး''' (၁၂ ဇွန် ၁၉၈၄ ဖွား) သည် လူ့အခွင့်အရေး နှင့် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တက်ကြွသည့် လူငယ်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။သူသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းသည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်]] နောက်ပိုင်းပေါ်ပေါက်လာသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီ အမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] အား ဦးဆောင်သည်။ ကရင်နီပြည်ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။ ခွန်ဘီထူး သည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ အဖွဲ့]] သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/04/16/240780.html|title=စစ်ကောင်စီဖြုတ်ချရေးနှင့် ဖယ်ဒရယ်ရေး “အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ” ရည်မှန်း|work=The Irrawaddy|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁ }}</ref> == ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး == သူ့ကို ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဇော်ငြိမ်း နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ အားပိုင် တို့က [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] ညောင်ပင်သာရွာ တွင် မွေးဖွားသည်။ငယ်စဉ်က ပညာရေးကို မွေးရပ်ဇာတိ အပါအဝင် [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]] ကက်သလစ် မိဘမဲ့ကျောင်း နှင့် [[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါမြို့]] တို့တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ သီပေါ အထက ကျောင်း မှနေ၍ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]] တွင် Philosophy မေဂျာ နှင့် ကျောင်းအပ်ခဲ့သည်။ == နိုင်ငံရေးဘဝဖြတ်သန်းမှု == သူသည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ၂၀၀၄ ခုနှစ် ခုနှစ်က စပြီး ကယန်းမျိုးဆက်သစ်လူငယ် (KNGY) အဖွဲ့ထဲ မှနေ၍ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အရောက်တွင် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|တပ်မတော်အစိုးရ]] က [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)]] အား အတည်ပြုနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းချိန် သူ က “ Vote No ” ကမ်းပိန်း ဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့ရင်း နိုင်ငံရေးလောက ထဲစတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စနှင့်ပင် သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး စစ်ကြောရေးရောက်ကာ ထောင်ဒဏ် ၃၇ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/4804/|title=၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သူ ကယောအမျိုးသမီးအမတ်လောင်း|work=Myanmar Now|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀}}</ref> ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ တောင်ငူအကျဉ်းထောင် တွင် သူ့အား ချုပ်နှောင်သည်။သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် နှင့် ပြန်လွှတ်လာပြီးနောက် [[ကယန်း အမျိုးသားပါတီ|ကယန်းအမျိုးသားပါတီ]] ထဲ ဝင်ကာ ပါတီ နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅]] တွင် ပါတီကိုယ်စားပြုပြီး [[ကယားပြည်နယ်]] [[လွိုင်ကော်ခရိုင်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းသည်။ထိုစဉ်က [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] က ခွန်ဘီထူးအား ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆယ်နှစ်ဆက်တိုက် နေထိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ပယ်ချသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/election-commission-rejects-kayah-candidate-08292015125215.html|title=ကယန်းအမျိုးသားပါတီ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦး ပယ်ချခံရ|work=RFA Burmese|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ }}</ref> ၎င်းက တရားဝင်ဗီဇာ ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ကြောင်း အယူခံဝင်သော်လည်း ထပ်မံ ပယ်ချခဲ့၍ ရွေးကောက်ပွဲ မဝင်ခဲ့ရပေ။ သို့သော်လည်း ကယန်းအမျိုးသားပါတီ က သူ့အား ၂၀၁၆ ခုနှစ် တွင် ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများထဲ အသက်အငယ်ဆုံး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/2759/|title=ကယန်းအမျိုးသားပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်းဘီထူးနှင့်တွေ့ဆုံခြင်း|work=Myanmar Now|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ }}</ref> သူသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်အရွေးခံခွင့်ရသည်။ပြိုင်ဘက် ပါတီ အား ရှုံးနိမ့်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/interview/knp-chairman-interview-09232020060205.html|title=ကယန်းအမျိုးသားပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလွီးစီငြိမ်းနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း|work=RFA Burmese|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> == ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ == သူသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း]] အပေါ် အပြင်းအထန်ဆန့်ကျင်သူ ဖြစ်ကာ လက်နက်စွဲကိုင် တိုက်ပွဲဝင်မည့် လမ်းကြောင်း အား ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်တွင် ကယားပြည်နယ် အတွင်း ပြန့်ကျဲစွာ လှုပ်ရှားနေသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) အများစု အပါအဝင် နိုင်ငံရေးသမားများ၊ ကရင်နီအမျိုးသားရေး တတ်ကြွလှုပ်ရှားသည့် လူငယ်များ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူကျောင်းသားများ၊ ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် လူလတ်ပိုင်းများ စုဖွဲ့၍ [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] အား ထူထောင်ရာ ၎င်းသည် တပ်ဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/burma-democracy-forum-talk-with-kndf-chairman-khun-bi-htoo/7362087.html|title=လူထုပါဝင်တဲ့အတွက် စစ်အာဏာရှင် တော်လှန်ရေး အရှိန်ကြီးမားနေ|work=VOA Burmese|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://ispmyanmarpeacedesk.com/eao/kndf/|title=ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် သမိုင်းအကျဉ်း |work=ISP Peace Desk|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/kndf-kept-weapon-within-two-years-05312023054035.html|title=နှစ်နှစ်အတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က လက်နက် ၆၀၀ ကျော်သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း KNDF ပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၁ မေ ၂၀၂၃ }}</ref> ယင်းအပြင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] က ၂၀၂၁ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖွဲ့စဉ် သူ့အား သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ ထိုတာဝန် ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သည့် ကရင်နီပြည်နယ်တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုံအဖွဲ့ ၏ “[[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး|၁၁.၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]” တွင် ၎င်းဦးဆောင်သည် တပ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mmpeacemonitor.org/my/324049/ကျွန်တော်တို့ရဲ့-စစ်ဆင/|title=“၁၁.၁၁ စစ်ဆင်ရေး” ဖော်ဆောင်ရခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်ဘီထူးနှင့် ဆက်သွယ်မေးမြန်းချက်။|work=BNI|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> သူသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် (၆)ဦးဖြင့် ကနဦး ဖွဲ့စည်းသည့် ကရင်နီပြည်ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (Interim Executive Council of Karenni State -IEC) တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ပေးအပ်ခံထားရသည်။<ref>{{cite web|url=https://rednewsagency.com/news/11811|title=ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဖွဲ့စည်း၊ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခူဦးရယ်က တာဝန်ယူ|work=Red News Agency|access-date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၃ }}</ref> == မိသားစုဘဝ == သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဇနီးဖြစ်သူမှာ အယ်ဗလင်း ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{Lifetime|၁၉၈၄| }} [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]] [[Category:မြန်မာခရစ်ယာန်များ]] aryvccvcmzde16uvbwglumy87wgvs91 0 256189 1045469 1037156 2026-07-31T06:03:48Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045469 wikitext text/x-wiki {{Infobox minister |honorific-prefix = [[သီရိပျံချီ]] |name =ကျော်ကျော်မောင် | native_name = | native_name_lang = |image = |alt = |caption = |order = ၁၂ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |president1=[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |predecessor1 = ဦးသန်းညိန်း |successor1 = ဦးသန်းညိန်း |order2 =၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start2 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |term_end2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |president2=[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]]<br>[[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးထင်ကျော်]] <br>[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |predecessor2 = ဦးသန်းညိန်း |successor2 = ဦးသန်းညိန်း |order3 = ၉ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start3 = ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇ |term_end3 = ၁၁ ဧပြီ ၂၀၀၇ |leader3= [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] |predecessor3 = ဦးကြည်အေး |successor3 = ဦးသန်းညိန်း | birth_date = {{birth date and age|၁၉၃၉|၄|၁၂}} | birth_place =[[မန္တလေးမြို့]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = မြန်မာ | ethnicity = | other_names = | known_for = | occupation = စီးပွားရေးပညာရှင် | spouse = ဒေါ်ညွှန့်ညွှန့်ရီ | children = စောထွန်းကျော်<br> နေထွန်းကျော်<br> မီမီကျော်<br> ဖြူဖြူကျော် | alma_mater = }} '''ဦးကျော်ကျော်မောင်''' (၁၉၃၉ ဖွား) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cbm.gov.mm/my/content/40|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဥက္ကဋ္ဌကြီးများ|work=Central Bank of Myanmar|access-date=25 March 2024}}</ref> အစိုးရအဖွဲ့ ၃ ဆက်အထိ ၃ကြိမ်တိုင်တိုင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခံခဲ့ရ၍ သူသည် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး တာဝန်ပေးခံရသူ အဖြစ် စံချိန်တင်သည်။သူ၏ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ထမ်းဆောင်သက်မှာ ၁၈ နှစ် အထိ ရှိခဲ့သည်။ == ငယ်ဘဝ == အဖ ဦးမောင်မောင်၊အမိ ဒေါ်ကြင်ကြင် တို့က သူ့အား [[မန္တလေးမြို့]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ပညာအရည်အချင်း == သူသည် ဆယ်တန်း အောင်ပြီးနောက် စီးပွားရေးဆိုင်ရာပညာရပ်အား ဆည်းပူးသင်ကြားသည်။ B.Com (ဝါဏိဇ္ဇဝိဇ္ဇာ) ဘွဲ့ ရရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%80/|title=ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးကျော်ကျော်မောင်ကိုခန့်အပ်ရန် သမ္မတ အဆိုပြု|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၈|archive-date=25 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240325170942/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%80/|url-status=dead}}</ref> == ဝန်ထမ်းဘဝ == သူသည် ဘွဲ့ရပြီးနောက် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]] တွင် ဝန်ထမ်းအဖြစ် အလုပ်ဝင်ပြီး ဘဝဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ရာထူးအဆင့်ဆင့် တိုးသည်။၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် အလွန်ကာများတွင် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]] မှ တဆင့် ဗဟိုဘဏ် သို့ ကူးပြောင်းသည်။ == ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဘဝ == ၁၉၉၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ရက် တွင် ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] က ခန့်အပ်လိုက်၍ သူသည် ဗဟိုဘဏ် ၏ ၉ ဦးမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ထိုတာဝန် ကို ၁၀ နှစ် ကြာ တာဝန်ထမ်းသည်။ [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့]] လက်ထက် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁ရက်နေ့တွင် သူသည် ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ သက်တမ်း ၅နှစ် ပြည့်သည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ]] က သူ့ကိုပင် ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန် ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-44974202|title=လက်ရှိဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌကို သက်တမ်းတိုးဖို့ သမ္မတ အဆိုပြု|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/idUSL4N1UM3M7/|title=Myanmar's veteran central bank chief gets another term|work=Reuters|access-date=25 March 2024|date=26 July 2018}}</ref> ထိုတာဝန် အား [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်း]] သည့် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ === ဝေဖန်ခံရမှုများ === အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာ နှင့် ကင်းကွာနေသည့်ကာလ အပါအဝင် ၂ဝဝ၃ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘဏ်လုပ်ငန်းအကျပ်အတည်း ကာလတစ်လျှောက် သူသည် ဗဟိုဘဏ် ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အကျပ်အတည်းအား ကန့်သတ်ရန် လုံလောက်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ မလုပ်ခဲ့သူ ဟု စွပ်စွဲခံရဖူးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌသစ်-ဘယ်သူ/|title=ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌသစ် ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|work=Frontier Myanmar|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ ဇွန် ၂၀၁၈}}</ref> ယင်းအပြင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ၎င်း၏ နောက်ထပ်သက်တမ်းအား [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သမ္မတဦးဝင်းမြင့်]] က တိုးသည့်အခါတွင်လည်း မြန်မာ့စီးပွားရေးအား တိုးတက်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သူ တစ်ဦး အဖြစ် ပုံဖော်ဝေဖန်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/reactions-to-reappointment-of-u-kyaw-kyaw-maung-as-central-bank-chairman/4518389.html|title=ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌပြန်လည် ခန့်အပ်မှုအပေါ် အမြင်သဘောထားများ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/news/70866|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးအတွက် ယခင်အစိုးရလက်ထက်က စတင်တာဝန်ယူခဲ့သော လက်ရှိဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ကျော်မောင်အား ဆက်လက်ခန့်ထားရန် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ပြီး အပြောင်းအလဲကို ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မည်ဟု မမျှော်လင့်ကြောင်း NLD ပါတီလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၈}}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> == မိသားစုဘဝ == သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊သားသမီး ၄ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{lifetime|၁၉၃၉}} [[Category: မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲများ ]] [[Category:မြန်မာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ]] <references /> [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌများ]] d7hz8vd1gj46qoypsdibomqxjvoplxi 0 256810 1045485 829604 2026-07-31T07:29:24Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045485 wikitext text/x-wiki '''ခြေလျင်တပ်ရင်းအမှတ် (၇၄)''' သည် [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံ ခြေလျင်တပ်ရင်း တစ်ရင်း ဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ထန်းတပင်မြို့နယ်၊ တောင်ငူခရိုင်|ထန်းတပင်မြို့နယ်]]၊ [[ဇရပ်ကြီးမြို့]] တွင် အခြေစိုက်သည်။ == သမိုင်း == ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁၊ ၂၀၂၄ တွင် စစ်တပ်၏ ခလရ ၇၃ တပ်ရင်း အပါအဝင် စစ်တပ် စခန်းများကို KNLA နှင့် PDF တို့ကဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>https://yktnews.com/2024/02/145219/{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ]] {{တပ်မတော် (ကြည်း)-stub}} byfrv3mh0fnfka7m3w7k9jv7i075xbp 0 256834 1045480 850858 2026-07-31T07:20:00Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045480 wikitext text/x-wiki '''အမှတ်(၂၄၇) ‌‌‌‌‌ခြေလျင်တပ်ရင်း''' (အတိုကောက် '''ခလရ ၂၄၇''') သည် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေရှိ [[အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချူပ် ၂]] ၏ [[နမ့်စန်မြို့]] အခြေစိုက်<ref>{{Cite web |url=https://yktnews.com/2023/03/92967/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=17 April 2024 |archive-date=17 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240417094746/https://yktnews.com/2023/03/92967/ |url-status=dead }}</ref> လက်အောက်ခံတပ်ရင်း<ref>https://www.rfa.org/burmese/news/sspp-ssa-govt-army-conflict-10022014115659.html</ref>ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ]] {{တပ်မတော် (ကြည်း)-stub}} rrq0ygoliaiesnomdqz6y20pax3um55 0 256895 1045484 829856 2026-07-31T07:27:13Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045484 wikitext text/x-wiki '''အမှတ် (၃၁) ခြေလျင်တပ်ရင်း''' (အတိုကောက် '''ခလရ (၃၁)''') သည် [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံတပ်ဖြစ်ပြီး [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ရေးမြို့နယ်]]၊ [[ခေါဇာမြို့]]တွင် အ‌ခြေစိုက်သည်။<ref>{{Cite web |url=https://yktnews.com/2023/06/108218/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=18 April 2024 |archive-date=18 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418135926/https://yktnews.com/2023/06/108218/ |url-status=dead }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ]] {{တပ်မတော် (ကြည်း)-stub}} 7d7wn3c6t5cshhhctjeguou27f3j8s5 0 256990 1045481 841931 2026-07-31T07:23:26Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045481 wikitext text/x-wiki '''အမှတ် (၂၆၉) ခြေလျင်တပ်ရင်း''' (အတိုကောက် '''ခလရ (၁၆)''') သည် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံတပ်ဖြစ်ပြီး တွင် ‌‌ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တီးတိန်မြို့]] တွင် အခြေစိုက်သည်။<ref>https://yktnews.com/2024/01/139122/{{Dead link|date=July 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://yktnews.com/2023/12/137673/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=22 April 2024 |archive-date=22 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422051024/https://yktnews.com/2023/12/137673/ |url-status=dead }}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ]] {{တပ်မတော်-stub}} ayjsw8pexursogy54f26ho5dwa5aqfr 0 256991 1045483 829848 2026-07-31T07:25:19Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045483 wikitext text/x-wiki '''အမှတ် (၂၈၉) ခြေလျင်တပ်ရင်း''' (အတိုကောက် '''ခလရ (၂၈၉)''') သည် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံတပ်ဖြစ်ပြီး တွင် ‌‌ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့]] တွင် အခြေစိုက်သည်။<ref>https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a2a8da10fa4056ded086ae</ref><ref>{{Cite web |url=https://yktnews.com/2024/01/140670/ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=22 April 2024 |archive-date=22 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422051715/https://yktnews.com/2024/01/140670/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.dvb.no/post/633021</ref> == ကိုးကား == <references /> {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ]] {{တပ်မတော်-stub}} 6ew6vazpxtu9lz25fjbj3yxke60z9rp 0 257642 1045468 1043485 2026-07-31T06:03:24Z Zawzawaungthwin 100038 ကြည်လင် ပြတ်သားသည့် ပုံနှင့် အစားထိုးပြောင်းလဲခဲ့သည် 1045468 wikitext text/x-wiki {{more citations needed}} {{Infobox bilateral relations | title = မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး | party1 = မြန်မာနိုင်ငံ | party2 = ထိုင်းနိုင်ငံ | map = Myanmar Thailand Locator.svg | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} [[File:สถานทูตพม่า ถนนสาทร Burmese Embassy, Bangkok, Sathon Rd.jpg|thumb|[[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး]] '''မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နှစ်နိုင်ငံအကြား သမိုင်းတလျောက်နှင့် လတ်တလော ဆက်ဆံရေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် သံရုံးဖွင့်လှစ်ထားပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် သံရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။<ref>[http://www.mofa.gov.mm/myanmarmissions/thailand.html Burmese embassy in Bangkok] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101234400/http://www.mofa.gov.mm/myanmarmissions/thailand.html |date=2011-01-01 }}</ref><ref>[http://www.mfa.go.th/web/1324.php?depid=225 Thai embassy in Burma] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928133418/http://www.mfa.go.th/web/1324.php?depid=225 |date=2011-09-28 }}</ref> မြန်မာနှင့် ထိုင်း ဆက်ဆံရေးသည် စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးများတွင် အဓိကဖြစ်သည်။ == နိုင်ငံ နှိုင်းယှဉ်ချက် == {| class="wikitable" |+ !တရားဝင် အမည် !'''ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်''' !'''ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံ''' |- !ယေဘုယျအမည် ![[မြန်မာနိုင်ငံ]] ![[ထိုင်းနိုင်ငံ]] |- ! style="text-align:left" |အလံ | style="text-align:center" |{{Flagicon|Myanmar|size=175px}} | style="text-align:center" |{{Flagicon|Thailand|size=175px}} |- ! style="text-align:left" |နိုင်ငံတော် တံဆိပ် | style="text-align:center" |[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|190x190px]] | style="text-align:center" |[[File:Emblem of Thailand.svg|150x150px]] |- ! {{left|[[နိုင်ငံတော်သီချင်း]]}} |''[[ကမ္ဘာမကျေ]]'' |''[[ဖလင်း ချတ်]]'' |- ! style="text-align:left" |[[လူဦးရေအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|လူဦးရေ]] |၅၄,၂၀၅,၀၀၀ |၇၀,၁၇၁,၀၀၀ |- ! style="text-align:left" |[[ဧရိယာအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|ဧရိယာ]] |{{convert|676578|km2|sqmi}} |{{convert|513115|km2|sqmi}} |- ! style="text-align:left" |[[လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု]] |81/km² (365.2/sq mi) |126/km² (261.6/sq mi) |- ! style="text-align:left" |[[နိုင်ငံအလိုက် အချိန်ဇုန်များ စာရင်း|အချိန်ဇုန်များ]] |၆ |၇ |- ! style="text-align:left" |မြို့တော် '''နှင့် အကြီးဆုံးမြို့''' |[[နေပြည်တော်မြို့]] – 723,000 (1,160,242 Metro) |[[ဘန်ကောက်မြို့]] – 8,305,218 (10,696,258 Metro) |- ! style="text-align:left" |အစိုးရ |[[တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ|တစ်ပြည်ထောင်]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[သမ္မတစနစ်]] |[[တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ|တစ်ပြည်ထောင်]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်]] |- ! style="text-align:left" |ပထမဆုံးခေါင်းဆောင် |[[စဝ်ရွှေသိုက်]] |[[:en:Phraya Manopakorn Nitithada|Phraya Manopakorn Nititada]] |- ! style="text-align:left" |လက်ရှိ ခေါင်းဆောင် |[[မင်းအောင်လှိုင်]] |[[အာနုထင်း ချာန်ဝီရာကွန်း]] |- ! style="text-align:left" |[[ရုံးသုံးဘာသာစကား]] |[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] |[[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] |- ! style="text-align:left" |အဓိက ကိုးကွယ်မှု |{{ublist|item_style=white-space:nowrap;| ၈၇.၉% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]]<ref>{{cite web|title=Myanmar's Constitution of 2008|url=https://constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en|website=constituteproject.org|access-date=29 October 2017}}</ref> | ၆.၂% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]] | ၄.၃% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]] | ၁.၆% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု|အခြား]]<ref>{{cite web |title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census- The Union Report: Religion |url=https://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf |website=myanmar.unfpa.org |publisher=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR |access-date=3 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180329011235/http://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf |archive-date=29 March 2018 |url-status=dead }}</ref>}} |{{ublist|item_style=white-space:nowrap;|၉၀% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]]|၅% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]]|၂% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]]|၁% ဘာသာမဲ့|၁% မသိရှိရ}} |- ! style="text-align:left" |တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ | * ၆၈% [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] * ၉% [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] * ၇% [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] * ၄% [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * ၃% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] * ၂% [[ဗမာအိန္ဒိယလူမျိုး|အိန္ဒိယ]] * ၂% [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] * ၅% [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|အခြား]] | * ၈၀% [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း]] **၃၇% ထိုင်း (အလယ်ထိုင်း) **၂၅% [[အီသန် လူမျိုး|ထိုင်းလာအို (အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]] **၈% [[ယွမ်လူမျိုး|လန်န (မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]] **၈% [[တောင်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|ဒန်ဘရို (တောင်ပိုင်းထိုင်း)]] **၂% (အနောက်ပိုင်းထိုင်း) * ၁၂% [[ထိုင်းတရုတ်လူမျိုး]] * ၄% [[ခမာလူမျိုး|ခမာ]] * ၄% [[ထိုင်းမလေးလူမျိုး|မလေး]] |- ! colspan="3" style="text-align:left" |[[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်|ဂျီဒီပီ]] {{nobold|(nominal, ၂၀၂၃ ခန့်မှန်း)}} |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (nominal)|စုစုပေါင်း]]''}} |$74.861 billion |$548.890 billion |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (nominal) per capita|per capita]]''}} |$၁,၃၈၁ |$၇,၈၁၂ |- ! colspan="3" style="text-align:left" |[[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်|ဂျီဒီပီ]] {{nobold|([[ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း|PPP, ၂၀၂၃ ခန့်မှန်း]])}} |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (PPP)|စုစုပေါင်း]]''}} |$277.767 billion |$1.644 trillion |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (PPP) per capita|per capita]]''}} |$၅,၁၂၄ |$၂၃,၄၀၁ |- ! style="text-align:left" |[[:en:List of countries by HDI|HDI]] {{nobold|(၂၀၂၃)}} | style="background:#00cc00;" |၀.၅၈၅ | style="background:#00cc00;" |၀.၈၀၀ |- ! style="text-align:left" |[[:en:List of countries by Gini coefficient|Gini]] {{nobold|(၂၀၂၃)}} | style="background:#ffcc00;" |၃၀.၇ | style="background:#ffcc00;" |၃၅.၀ |} ==စစ်ရေးသမိုင်းကြောင်း== {{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ}} ===မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၄၇-၁၅၄၉)=== {{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ် (၁၅၄၇-၄၉)}} ၁၅၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသော မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်သည် မြန်မာ ပဲခူးဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား အယုဒ္ဓယ တို့အကြား နှစ်ရှည်စစ်ပွဲများစွာ၏ ပထမဆုံး စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူဘုရင် [[တပင်ရွှေထီး]]သည် ဘုရားသုံးဆူကို ဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံကို ကျူးကျော်ရာမှ စစ်စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ စစ်ပွဲတွင် ပေါ်တူဂီ ကြေးစားစစ်သားများ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မိဖုရား သူရိယောဒယ သည် တိုက်ဆင်ပေါ်တွင် ကျဆုံးခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]တွင် အထင်ရှားဆုံး စစ်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |url=http://www1.american.edu/ted/ice/amphetamine.htm |title=Amphetamine Trade Between Burma and Thailand |access-date=2011-01-05 |archive-date=2017-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170316200016/http://www1.american.edu/ted/ice/amphetamine.htm |url-status=dead }}</ref> ===မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅)=== {{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ် (၁၅၉၄-၁၆၀၅)}} မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅) သည် ယိုးဒယားတို့ မြန်မာအား သိမ်းပိုက်လက်စားချေရန် ကြိုးပမ်းရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ ယိုးဒယား ဘုရင် [[နရဲစွမ်]] သည် မြန်မာအား သိမ်းပိုက်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး [[တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီ]]နှင့် [[မြိတ်မြို့|မြိတ်]]တို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]သို့ ချီတက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (ကုန်းဘာင်မင်းဆက်ခေတ်) ။[[၁၇၅၂]] ခုနှစ်တွင် [[အလောင်းဘုရား]]သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို ထူထောင်ပြီး [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာအင်ပါယာ]]ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် [[မြေဒူးမင်း]]တရားကြီးက [[အယုဒ္ဓယ|အယုဓျာ]]နိုင်ငံအား သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုက [[ထိုင်းယဉ်ကျေးမှု]]အပေါ်အတော်လွှမ်းမိုးစေခဲ့သည်။ ==ခေတ်ပေါ် နိုင်ငံရေးသမိုင်းကြောင်း== ===လက်ရှိ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေး=== ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင် [[မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏ]]၏ အဆိုပြုချက်ဖြင့် [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 |work=Channel NewsAsia |title=Myanmar army chief honoured by Thailand despite Rohingya crisis |date=16 February 2018 |agency=Agence France-Presse. |access-date=16 February 2018 |archive-date=16 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180216130402/https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 |url-status=live |accessdate=11 May 2024 |archivedate=16 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180216130402/https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 }}</ref> ===ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၂၁ ဆူပူအုံကြွမှု=== ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုများကြောင့် [[၂၀၂၀-၂၁ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web| url = https://abcnews.go.com/International/wireStory/thai-marchers-link-democracy-myanmar-protests-76166002| title = Thai marchers link their democracy cause to Myanmar protests - ABC News| website = [[ABC News]]| access-date = 2021-07-22| archive-date = 2021-07-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054422/https://abcnews.go.com/International/wireStory/thai-marchers-link-democracy-myanmar-protests-76166002| url-status = live}}</ref> သို့သော် ထိုင်းဆန္ဒပြသူများအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာဆန္ဒပြသူများသည် ဖိနှိပ်နှိမ်နင်းမှုများ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|url = https://www.bbc.com/news/world-asia-54217284|title = Thailand protests: Thousands join huge rally demanding reforms|work = BBC News|date = 19 September 2020|access-date = 22 July 2021|archive-date = 19 September 2020|archive-url = https://web.archive.org/web/20200919183532/https://www.bbc.com/news/world-asia-54217284|url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2021/07/19/asia/thailand-protests-covid-intl-hnk/index.html|title=Thai protesters clash with police as Covid-19 cases continue to surge|access-date=2021-07-22|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722054425/https://edition.cnn.com/2021/07/19/asia/thailand-protests-covid-intl-hnk/index.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.bbc.com/news/world-asia-56547381|title = Myanmar coup: Generals celebrated amid global fury over massacre|work = BBC News|date = 28 March 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722060349/https://www.bbc.com/news/world-asia-56547381|url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/2021/03/14/world/asia/myanmar-protests-killings.html|title = Days of Killings and Defiance in Myanmar, with Neither Side Relenting|newspaper = The New York Times|date = 14 March 2021|last1 = Paddock|first1 = Richard C.|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.nytimes.com/2021/03/14/world/asia/myanmar-protests-killings.html|url-status = live}}</ref> ထိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးဆောင်သော ထိုင်းအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း [[တပ်မတော်]]က အာဏာထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|url = https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2088007/prayut-denies-helping-tatmadaw|title = Prayut denies helping Tatmadaw|newspaper = Bangkok Post|access-date = 2021-07-22|archive-date = 2022-03-27|archive-url = https://web.archive.org/web/20220327200301/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2088007/prayut-denies-helping-tatmadaw|url-status = live}}</ref> တချိန်တည်းမှာပင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံမှုများစွာ ရှိခဲ့ကာ နယ်စပ်ပြဿနာများနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်ပွားမှုအတွက် ပူပန်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/respect-03292021175747.html|title=Thai PM Promises to Respect Human Rights of People Fleeing Myanmar Violence|access-date=2021-07-22|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/respect-03292021175747.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.theguardian.com/world/2021/apr/03/desperate-burmese-refugees-flee-to-thailand-and-india-to-escape-crisis|title = Desperate Burmese refugees flee to Thailand and India to escape crisis|website = [[TheGuardian.com]]|date = 3 April 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.theguardian.com/world/2021/apr/03/desperate-burmese-refugees-flee-to-thailand-and-india-to-escape-crisis|url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-karen-idUSKBN2BL1JY|title = Thailand denies forcing back Myanmar refugees blocked at border|newspaper = Reuters|date = 29 March 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-karen-idUSKBN2BL1JY|url-status = live}}</ref> အထူးသဖြင့် [[အာဆီယံ]]နှင့် ပတ်သက်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ ရွေးချယ်မှုများတွင် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]]သည် စစ်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM and Myanmar junta chief stay engaged via back channels |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Thai-PM-and-Myanmar-junta-chief-stay-engaged-via-back-channels |work=Nikkei Asia |last=Macan-Markar |first=Marwaan |date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chau |first=Thompson |title=Myanmar's democratic struggle at stake in Thailand's election |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/21/myanmars-democratic-struggle-at-stake-in-thailands-election |access-date=2023-03-26 |website=Al Jazeera |language=en |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326071248/https://www.aljazeera.com/news/2023/3/21/myanmars-democratic-struggle-at-stake-in-thailands-election |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မြန်မာလေတပ်သည် ထိုင်းလေပိုင်နက်ကို ကျူးကျော်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသောအခါ ထိုင်းကာကွယ်ရေးသံမှူးကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပရာယွတ်က ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ကြီးကြီးမားမားကိစ္စမဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thailand scrambles fighters after Myanmar jet airspace breach |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-scrambles-fighters-after-myanmar-jet-airspace-breach-2022-07-01/ |date=1 July 2022 |work=Reuters |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ထိုင်းအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် [[ဆေထာ ထဝီဆင်]] သည် တပ်မတော်၏ [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]]ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစုအဖွဲ့များအားလုံးကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းကြောင်းပေါ်၌ ဆက်လက်ရှိနေစေရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thailand pledges support of National Ceasefire Agreement in Myanmar |url=https://www.thaipbsworld.com/thailand-pledges-support-of-national-ceasefire-agreement-in-myanmar/ |work=Thai PBS World |date=16 October 2023 |language=en}}</ref> == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == * ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသော မြန်မာဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်များ ပေးအပ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/08/26/404987.html|title=မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ ထိုင်းအစိုးရ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့် ပြု|publisher=The Irrawaddy|accessdate=27 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68ad8865ffdcb3b2de018400|title=ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မြန်မာဒုက္ခသည် ၄၂၀၀၀ ကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်ပေးရန် ထိုင်းအစိုးရ စီစဉ်နေ|publisher=Narinjara|accessdate=27 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA/|title=ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရအစည်းအဝေး၌ အတည်ပြု|publisher=Karen Information Center|accessdate=27 August 2025}}</ref>ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှစ်ရှည်လများ နေထိုင်နေကြသော မြန်မာစစ်ဘေးဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုမည့် ထိုင်းအစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်ကို ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာအေဂျင်စီ (UNHCR) က ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721444|title=မြန်မာဒုက္ခသည်များကို ထိုင်းအစိုးရက အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုသည့်အပေါ် ကုလကြိုဆို|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}</ref> * ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow ထံမှ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ၃ ဧပြီလ ၂၀၂၆ ရက်စွဲဖြင့် သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow ထံမှ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပို့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81444 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow သည် နေပြည်တော်သို့ ဧပြီ ၂၁-၂၂ အလုပ်ခရီးသွားရောက်ပြီး၊ သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81980 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ ကောင်စီဝင် ဦးသန်းဆွေ (ယခင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ ကောင်စီဝင် ဦးသန်းဆွေ ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအား လက်ခံတွေ့ဆုံ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81988 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နှစ်နိုင်ငံကြား သံတမန် အဆက်အသွယ် == {| class="wikitable" |+ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးများ ! !သံအမတ်ကြီး !တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ကာလ !ရက်ပေါင်း !ခန့်အပ်သူ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |ဦး[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]] |၁၈ ဇွန် ၂၀၂၂ - ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2022|6|18|2025|1|31}} | rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် | |- |၂။ |ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]] |၂၅ မတ် ၂၀၂၅ - လက်ရှိ |{{Age in years and days|2025|3|25}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/68755|title=ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-8|date=2025-3-25|year=2025|month=3}}</ref> |} ==ကိုးကား== {{Reflist}} ==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်== * {{cite web |url=https://www.thefreelibrary.com/Thai-Myanmar+relations+returning+to+normal%2c+Thaksin+says.-a076143572 |title=Thai-Myanmar relations returning to normal, Thaksin says |author=<!-- Staff writer --> |date=20 June 2001 |publisher=[[Kyodo News International]] |via=[[The Free Library]]}} * [https://fall.law.fsu.edu/collection/LimitsinSeas/IBS063.pdf International Boundary Study No. 63 – February 1, 1966 Burma – Thailand Boundary] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} [[Category:မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး | ]] [[Category: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|ထိုင်း]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ]] i02dqy9tiv3cb6tt1gg4jfvenple265 0 257709 1045265 1043183 2026-07-30T14:00:51Z ~2026-40330-51 145831 /* တပ်မတော် */ 1045265 wikitext text/x-wiki {{Infobox military rank | name = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | native_name = General | image = 16. Myanmar Army GEN.svg | image_size =50px | alt = | caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]</small>) | country = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာ]] | service branch = {{Armed forces|Myanmar}} {{Navy|Myanmar}} {{Air force|Myanmar}} | abbreviation = | rank group = ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ပိုင်းအရာရှိ | formation = | abolished = | higher rank = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး | lower rank = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | equivalents = | history = |image2=16. Myanmar Navy GEN.png|image_size2=50px|caption2=ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]</small>)|image3=16. Myanmar Air Force GEN.png|image_size3=50px|caption3=လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]</small>)}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး''' (အင်္ဂလိပ်: General) ဆိုသည်မှာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်ဆောင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ခန့်အပ်သည့် ရာထူး ဖြစ်ကာ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် တတိယအဆင့်ရှိ ရာထူးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။အဆိုပါရာထူး၏ အထက်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (အင်္ဂလိပ်: Vice Senior General) အဆင့် နှင့် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (အင်္ဂလိပ်: Senior General) တို့သာ ရှိတော့သည်။ == တပ်မတော် == ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာ (၁/၂၀၂၁)အရ [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးတို့အတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက်မှာ မရှိတော့သော်လည်း  ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးကိုမူ  ၄ နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိကာ လိုအပ်လျှင် ၂ နှစ်ထက်မပိုသော သက်တမ်းအထိ ထပ်တိုးနိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်အတွက် တာဝန်သတ်မှတ်ချက်အား [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] တို့ထံ အပ်နှင်းထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59951683|title=ပဟေဠိဆန်တဲ့ စစ်တပ်ထိပ်ပိုင်း အပြောင်းအရွှေ့များ|work=BBC Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်း တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နေရာအချို့၊ [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ နှင့် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ အပါအဝင် [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] နေရာတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူများ ထားရှိသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရရှိဖူးသူ (၃၂)ဦးရှိပါသည်။ တပ်မတော်(ကြည်း)၌ (၂၂)ဦး၊ တပ်မတော်(ရေ)၌ (၅)ဦးနှင့် တပ်မတော်(လေ)၌ (၅)ဦး ရှိခဲ့သည်။ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း == {| class="wikitable" style="width:70%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143414; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Army Flag of Myanmar.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ကြည်း) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:42%;" | အမည် ! style="width:50%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] | နောင်တွင် နိုင်ငံအကြီးအကဲ |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယု]] | နောင်တွင် ပဉ္စမမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်ဦး (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး]] | နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]] ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ကျော်ထင် (သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ကျော်ထင်]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၆ | [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေ]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၇ | [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်အေး]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၈ | [[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]] | နောင်တွင် နဝမမြောက် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၉ | [[ရွှေမန်း၊ ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ရွှေမန်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၁၀ | [[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |- | style="text-align:center;" | ၁၁ | [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၁၂ | [[တင်အောင်မြင့်ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၃ | [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၁၄ | [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၅ | [[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှဌေးဝင်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၁၆ | [[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၇ | [[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၈ | [[ညိုစော|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၉ | [[အောင်လင်းဒွေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]] | နောင်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၂၀ | [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၁ | [[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၂ | [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]] | လက်ရှိ |} <br> {| class="wikitable" style="width:70%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#14243b; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Badge of the Myanmar Navy.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ရေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:42%;" | အမည် ! style="width:50%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[ဉာဏ်ထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဉာဏ်ထွန်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၂) |- | style="text-align:center;" | ၂ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]] | လက်ရှိ |} <br> {| class="wikitable" style="width:70%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143b4f; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Emblem of the Myanmar Air force.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (လေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:42%;" | အမည် ! style="width:50%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[မြတ်ဟိန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြတ်ဟိန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်အောင်မြင့်]] | |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[မောင်မောင်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ကျော်]] | |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်များ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] bu0icxrpfzkvo16c95uo01x8gwgt4zg 1045266 1045265 2026-07-30T14:02:04Z ~2026-40330-51 145831 /* ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း */ 1045266 wikitext text/x-wiki {{Infobox military rank | name = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | native_name = General | image = 16. Myanmar Army GEN.svg | image_size =50px | alt = | caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]</small>) | country = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာ]] | service branch = {{Armed forces|Myanmar}} {{Navy|Myanmar}} {{Air force|Myanmar}} | abbreviation = | rank group = ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ပိုင်းအရာရှိ | formation = | abolished = | higher rank = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး | lower rank = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | equivalents = | history = |image2=16. Myanmar Navy GEN.png|image_size2=50px|caption2=ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]</small>)|image3=16. Myanmar Air Force GEN.png|image_size3=50px|caption3=လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]</small>)}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး''' (အင်္ဂလိပ်: General) ဆိုသည်မှာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်ဆောင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ခန့်အပ်သည့် ရာထူး ဖြစ်ကာ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် တတိယအဆင့်ရှိ ရာထူးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။အဆိုပါရာထူး၏ အထက်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (အင်္ဂလိပ်: Vice Senior General) အဆင့် နှင့် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (အင်္ဂလိပ်: Senior General) တို့သာ ရှိတော့သည်။ == တပ်မတော် == ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာ (၁/၂၀၂၁)အရ [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးတို့အတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက်မှာ မရှိတော့သော်လည်း  ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးကိုမူ  ၄ နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိကာ လိုအပ်လျှင် ၂ နှစ်ထက်မပိုသော သက်တမ်းအထိ ထပ်တိုးနိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်အတွက် တာဝန်သတ်မှတ်ချက်အား [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] တို့ထံ အပ်နှင်းထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59951683|title=ပဟေဠိဆန်တဲ့ စစ်တပ်ထိပ်ပိုင်း အပြောင်းအရွှေ့များ|work=BBC Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်း တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နေရာအချို့၊ [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ နှင့် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ အပါအဝင် [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] နေရာတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူများ ထားရှိသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရရှိဖူးသူ (၃၂)ဦးရှိပါသည်။ တပ်မတော်(ကြည်း)၌ (၂၂)ဦး၊ တပ်မတော်(ရေ)၌ (၅)ဦးနှင့် တပ်မတော်(လေ)၌ (၅)ဦး ရှိခဲ့သည်။ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း == {| class="wikitable" style="width:70%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143414; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Army Flag of Myanmar.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ကြည်း) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:42%;" | အမည် ! style="width:50%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] | နောင်တွင် နိုင်ငံအကြီးအကဲ |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယု]] | နောင်တွင် ပဉ္စမမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်ဦး (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး]] | နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]] ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ကျော်ထင် (သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ကျော်ထင်]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၆ | [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေ]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၇ | [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်အေး]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၈ | [[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]] | နောင်တွင် နဝမမြောက် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၉ | [[ရွှေမန်း၊ ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ရွှေမန်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၁၀ | [[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |- | style="text-align:center;" | ၁၁ | [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၁၂ | [[တင်အောင်မြင့်ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၃ | [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၁၄ | [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၅ | [[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှဌေးဝင်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၁၆ | [[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၇ | [[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၈ | [[ညိုစော|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၉ | [[အောင်လင်းဒွေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]] | နောင်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၂၀ | [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၁ | [[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၂ | [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]] | လက်ရှိ |} <br> {| class="wikitable" style="width:70%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#14243b; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Badge of the Myanmar Navy.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ရေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:42%;" | အမည် ! style="width:50%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[ဉာဏ်ထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဉာဏ်ထွန်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၂) |- | style="text-align:center;" | ၂ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]] | လက်ရှိ |} <br> {| class="wikitable" style="width:70%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143b4f; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Emblem of the Myanmar Air force.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (လေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:42%;" | အမည် ! style="width:50%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[မြတ်ဟိန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြတ်ဟိန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်အောင်မြင့်]] | |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[မောင်မောင်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ကျော်]] | |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]] | |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်များ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] a3vnibrdm4x7yyn9d2nwrxw1hkc3w54 14 257810 1045545 1044930 2026-07-31T11:20:53Z Dr Lotus Black 31011 1045545 wikitext text/x-wiki {{Possibly empty category}} {{polluted category}} {{hidden category}} {{CatAutoTOC}} bkzigh6qo7ssd0nd8r2pnur3qfqsgjg 0 258114 1045324 961321 2026-07-30T17:25:16Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045324 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit|unit_name=အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး|allegiance={{flag|Myanmar}}|branch={{army|Myanmar}}|country=မြန်မာနိုင်ငံ|start_date=၂၀၀၅|image=Army_Flag_of_Myanmar.svg|caption=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)အလံ|current_commander_label=အဖွဲ့မှူး|current_commander=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]}} '''အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့''' (အတိုကောက် '''ကစထ - ၅''')ကို [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)]]တွင် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး၊ ကစထ(၅)မှူးမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] ဖြစ်သည်။ == ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှု == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံအရ '''ကစထ(၅)''' လက်အောက်ခံတိုင်းများမှာ မန္တလေးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းနှင့် နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတို့ ဖြစ်သည်။ ယခင် '''ကစထ(၅)''' လက်အောက်တွင်ရှိသော [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အား [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]နှင့်တွဲ၍ '''ကစထ(၃)''' အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/01/406341.html|title=စစ်တပ်၏ စစ်အင်္ဂါစဉ် ကစထ ၅ အပြောင်းအလဲ|work=ဧရာဝတီ|access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> # [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မ​ကွေးတိုင်း​တောင်ပိုင်း) # [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ) # [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်မြောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများ) # [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး) == အထူးအဖွဲ့မှူးများ == {{Expand list}} {| class="wikitable" |+အဖွဲ့မှူးများ !စဉ် !ရာထူးအဆင့် !အမည် !ကိုယ်ပိုင်အမှတ် !ကျောင်းဆင်း !တာဝန်သက်တမ်း !ရင်းမြစ် |- |၁။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |ကြည်း ၁၂၆၂၉ |စတသ - ၁၅ |၂၀၀၆-၂၀၁၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73415|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ယာယီသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ၏ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=7 August 2025}}</ref> | |- |၂။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |တင်ငွေ |ကြည်း ၁၆၄၈၅ |စတသ - ၂၂) | | |- |၃။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |[[မျိုးဇော်သိမ်း]] |ကြည်း ၂၀၂၂၀ |စတသ - ၂၈ | | |- |၄။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]] |ကြည်း ၂၀၇၃၅ |ဗသက - ၆၆ | | |- |၅။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |[[သက်ပုံ]] |ကြည်း ၂၀၇၃၅ |စတသ - ၂၉ | | |- |၆။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |[[ဖုန်းမြတ်]] |ကြည်း ၂၀၃၂၄ |ဗသက-၇၃ | |<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c75zndy2grko|title=နေပြည်တော်နဲ့ ရန်ကုန် စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref> |- |၇။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |ဇော်မင်းလတ် |ကြည်း ၂၇၁၈၃ |စတသ-၃၇ | |<ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2025/08/223370/|title=နေပြည်တော်မှ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတချို့နှင့် ဗိုလ်ချုပ်များကို အရပ်ဝတ်ပြောင်းရန် မင်းအောင်လှိုင်က ကြိုတင် အသိမပေးဘဲ ကာ/လုံအစည်းအဝေးတွင်မှ ချက်ချင်း အမိန့် ပေး၍ စစ်ယူနီဖောင်းချွတ်ခိုင်း|work=ခေတ်သစ်သတင်းဌာန|access-date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|archive-date=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250808140239/https://yktnews.com/2025/08/223370/|url-status=dead}}</ref> |- |၈။ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး |[[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] |ကြည်း -၂၈၁၁၉ |စတသ-၃၈ | |<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cddmrl0j83ro|title=ထိပ်တန်းစစ်ဘက်ရာထူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC|access-date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%259D%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2580%25E1%2580%25BC%25-5120?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fhome%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_assetEntryId%3D496279142%26p_p_auth%3DloSoIhpM&p_p_auth=loSoIhpM|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်စန်း တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်သည့် (၇၆) နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နှင့် မြန်မာ-တရုတ် သံတမန်ဆက်ဆံရေး (၇၅) နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ဧည့်ခံပွဲအခမ်းအနားတက်ရောက်|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့များ|မှူး_၅]] py6le1fzko5c63sbsj66t8rjkt9g7za 0 266106 1045349 1044855 2026-07-30T23:00:07Z Naingli 144794 1045349 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 320px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 90%;" |+ style="font-size: 1.2em; font-weight: bold; background-color: #cedff2; padding: 5px;" | ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 10px;" | (ဓာတ်ပုံနေရာ) |- ! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | ကိုယ်ရေးအကျဉ်း |- ! မွေးဖွား | ၁၉၄၁၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော]]၊ [[မြိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |- ! အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း | [[ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်]]၊ [[အငြိမ့်]]မင်းသမီး၊ ပန်တျာပညာရှင် |- ! တက်ကြွလှုပ်ရှားမှု | အမေများအဖွဲ့ (တည်ထောင်သူ) |- ! တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု | [[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]] (ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌ)<br>[[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]] (အတွင်းရေးမှူး) |- ! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | ဂုဏ်ပြုဆုတံဆိပ်များ |- ! ဘွဲ့တံဆိပ် | [[စည်သူဘွဲ့]]၊ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်) |- ! ရုပ်ရှင်ဆု | [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့ - ၁၉၉၄)<br>[[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] (၂၀၂၃ / ၂၀၂၄) |} ဆိုဗီယက်ပြန် '''ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း''' (၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ဇာတ်၊ [[အငြိမ့်]]သဘင်လောကတွင်သာမက [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်]]လောကတွင်ပါ ထင်ရှားသော မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ "'''အမေများအဖွဲ့'''" ကို တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်နှင့်သဘင်လောကမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ သက်ကြီးအနုပညာရှင်များအတွက် နေရေးထိုင်ရေးနှင့် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပြောင်မြောက်လှစွာသော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက် သဘင်ပညာဖြင့် အကျိုးပြုမှုများအတွက် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်)၊ [[စည်သူဘွဲ့]]၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] နှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုကို နွဲ့နွဲ့စန်း အပါအဝင် ၃ ဦး ရရှိ |url=https://cnimyanmar.com/index.php/local-news-2/local-entertainment/20184-2024-02-03-13-32-26 |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |work=cnimyanmar.com |language=en-gb}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[မြိုင်မြို့နယ်]]၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော ကျေးရွာ]]တွင် ရိုးသားသည့် တောင်သူမိဘများမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်ရှိသည့်အနက် သုံးယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။ အနုပညာမျိုးရိုးမရှိဘဲ သူမတစ်ဦးတည်း အငြိမ့်သဘင်နှင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူမငယ်စဉ် အသက်အရွယ်ငယ်ရွယ်ချိန်ကပင် ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး (၃၅) နှစ်အရွယ် မိခင်ဖြစ်သူက ကျန်ခဲ့သည့် ကလေးတစ်သိုက်နှင့် ဘဝကို ဆက်လက်ရုန်းကန် ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ သူမ ခုနစ်နှစ်အရွယ် (သို့မဟုတ် ခုနစ်နှစ်သမီး) တွင် နယ်ရှိ လယ်မြေနှင့် ထန်းပင်များကို ရောင်းချကာ [[မန္တလေးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပန်တျာပညာများကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ (အဲဒီတုန်းက ပန်တျာကျောင်းကို ဘုန်းကြီးကျောင်းသားတွေနဲ့ ဆိုင်းသမား သားသမီးတွေပဲ တက်ကြွကြပြီး ပထမက မန္တလေးမီးသတ်ကြီးဘေးမှာ ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း နန်းရှေ့ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။) သူမ၏ အကနည်းပြဆရာများမှာ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်[[ဩဘာသောင်း]] (ကဗျာလွတ်အကနှင့် ယိုးဒယားအကများ သင်ပေးသူ) နှင့် မင်းသားကြီး ဦးရွှေဒေါင်းညို (ယောကျာ်းလေးအက သင်ပေးသူ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုနည်းပြဆရာမှာ ဂီတမယ် ဒေါ်လှကလေးစိန် ဖြစ်သည်။ သူမနှင့်အတူ ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသူများမှာ ယိုးဒယားပြန် ဒေါ်အမာစိန်၊ ပန်တျာကျင်ကျင်မြိုင်၊ လှထိပ်တင်၊ ယုဝတီမြင့်မြင့်၊ မရှပ်တေး၊ ညိုညိုစန်း စသူတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ညောင်ရမ်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ပျံလွန်တော်မူစဉ် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းမှ အဖွဲ့တွေ ရန်ကုန်သို့ဆင်းပြီး ကပြခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်လေးက သူမ၏ ထူးချွန်သည့် ကဗျာလွတ်အကကို သတိပြုမိချီးကျူးခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်တွင် ခေါ်ဆောင်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် အသက်ရှစ်နှစ် (သို့မဟုတ် ရှစ်နှစ်အရွယ်) တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရာ ၎င်းသည် သူမ၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားခရီးစဉ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == အငြိမ့်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်တိုင်အောင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး (၁၀) နှစ်သမီးအရွယ်တွင် ပန်တျာကျောင်း၌ ပညာစုံခဲ့သည်။ သူမသည် မန္တလေးမှ အငြိမ့်တည်ထောင်သူ ဦးမန်းရီ တည်ထောင်သော "မင်္ဂလာအငြိမ့်" တွင် အငြိမ့်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ သူမနှင့်အတူ ကပြခဲ့သူများမှာ လူရွှင်တော်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးရွှေဒေါင်း၊ ဦးငွေမောင်း စသူတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများ (သမ္မတ မန်းဝင်းမောင် လက်ထက်ပွဲများအပါအဝင်) တွင်လည်း မကြာခဏ ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် ဂျာဝါဟarlal နေရူးနှင့် ဇနီးတို့ လာရောက်စဉ် ယိုးဒယားအကဖြင့် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရာ အကကောင်းလွန်းသဖြင့် ထဘီတစ်ထည် ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် သူမကို "ဆိုဗီယက်ပြန် နွဲ့နွဲ့စန်း" ဟု နာမည်ကျော်စေမည့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အနုပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[ရွှေမန်းတင်မောင်]]၊ ဦး[[ကက်နက်စိန်]]၊ ဦးစိန်အောင်မင်း၊ ဦးဟန်ပ၊ ဦးဘသန်း စသော လူ (၃၀) ပါဝင်သည့် ချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ကြီးနှင့်အတူ သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နမိတ်ရေးဆွဲရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ကျော်ဆွေ၊ အကော်ဒီယံ အုန်းကျော်၊ ကိုမြကြီး၊ စံရှားတင်၊ ခင်ယုမေ စသည့် နယ်ပယ်စုံမှ အနုပညာရှင်များနှင့်အတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် ထပ်မံသွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း၏ တစ်ပုဒ်တည်းသော ဓာတ်ပြားသီချင်းမှာ မြို့မငြိမ်း ရေးသားသော "ပျို့မှတ်တမ်း" သီချင်း ဖြစ်သည်။ ခေတ်အဆက်ဆက်မှီခဲ့ပြီး မင်္ဂလာဆောင်များတွင် သူမ၏အငြိမ့်မပါမပြီးရသည်အထိ နာမည်အရမ်းကြီးခဲ့သည်။ == ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်အရွယ် (မန္တလေးတွင် ကနေရင်း တောင်ပြုန်းသွားမည်ဟုဆိုကာ ခိုးပြေးခဲ့ပြီးမှ ရှေ့နေနှင့်တိုင်ပင် လက်ထပ်ခဲ့ချိန်) တွင် မန္တလေးမှ စက်သူဌေး ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ''မုန်း'' ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်၏ ချုပ်ချယ်မှု၊ "မည်သူမျှ မတွဲရ၊ မဖက်ရ" ကဲ့သို့ တင်းကျပ်သည့် ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် အနှောင့်အယှက်များစွာ ဖြစ်ခဲ့ရသော်လည်း ''ထားသခင်''၊ ''မိုးညအိပ်မက်မြူ'' စသော ရုပ်ရှင်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သက် (၁၁) နှစ်အကြာတွင် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်၍ ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် ကွာရှင်းလမ်းခွဲခဲ့ပြီး သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ (ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် ကွာရှင်းပြီးနောက် ငါးနှစ်အကြာတွင် ဦးတင်ဦးလေးနှင့် ထပ်မံအိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သားတစ်ဦးရရှိခဲ့ကာ အိမ်ထောင်သက် (၁၀) နှစ်ခန့်အကြာတွင် လမ်းခွဲခဲ့ရပြန်သည်။) ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် လမ်းခွဲပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ မဂိုလမ်းတွင် "နွဲ့နွဲ့စန်း အကသင်တန်း" ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ ဘိုကလေးတင့်အောင်၊ ဂီတလုလင် ဦးကိုကို၊ ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးတို့ ဦးဆောင်သည့် "ဂီတပဒေသာ ပြဇာတ်ကြီး" နှင့်အတူ မြန်မာပြည်အနှံ့ လှည့်လည်ကပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျော်ဟိန်း၊ ကိုအောင်ဆွေတို့ ပါဝင်သော ''မဟာဗောဓိ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယမင်းသမီးနေရာမှ ဆက်လက်ရိုက်ကူးရင်း ဗီဒီယိုခေတ်သို့ ရောက်လာသောအခါ အမေခန်းများတွင် နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ''သရဖူ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့ဆု) ကို ရရှိခဲ့သည်။ (အင်းလေးမှာ ရွာတဲ့မိုး၊ မုန်း၊ မူပိုင်ချစ်သူ စသည့်ကားများတွင် အကယ်ဒမီလွဲခဲ့ရပြီး သရဖူဇာတ်ကားတွင် ရခဲ့သော်လည်း ဘဝတွင် အခက်အခဲများကြောင့် အကယ်ဒမီရွှေစင်ရုပ်တုမှ ရွှေကြယ်ပွင့်လေးကို ငွေကျပ် ၃၀,၀၀၀ ဖြင့် အပြင်တွင် ထုတ်ရောင်းခဲ့ရဖူးသည်။) သူမသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆု ရရှိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၁၅၀) ခန့်နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း များစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ လက်ရှိအထိလည်း အမေခန်း၊ အဘွားခန်းများမှ ဆက်လက်ရိုက်ကူးနေဆဲဖြစ်သည်။ == ပရဟိတလုပ်ငန်းများနှင့် အမေများအိမ်ရာ == ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် "အမေများအဖွဲ့" ကို တင်တင်မူ၊ မေနွဲ့၊ ခင်လေးဆွေ၊ တင်တင်လှ၊ မအေးကြည်၊ သင်းသင်းလဲ့၊ စမ်းစမ်းဝင်း စသည့် ရှေးခေတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီးကြီးများ၊ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာအသီးသီးမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော သက်ကြီးပညာရှင်များ (စတင်တည်ထောင်စဉ်က လူ ၃၀ ပါဝင်ပြီး ယခုအခါ အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့သည်) ဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သင်္ကြန်ကာလတိုင်းတွင်လည်း အမေများအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ လိုက်လံကပြဖျော်ဖြေလေ့ရှိသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစတင်ကာ သန်လျင်မြို့နယ်၊ အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက် အတွင်းဘက်ကျကျနေရာတွင် အမေများအဖွဲ့ဝင် သက်ကြီးအနုပညာရှင်များ နေထိုင်ရန် "'''အမေများအိမ်ရာ'''" ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အနုပညာရှင်များ၏ ဝိုင်းဝန်းကူညီမှုဖြင့် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အခန်းဖွဲ့စည်းပုံအရ လူ (၁၆) ယောက်ခန့် နေထိုင်နိုင်ပြီး ရေရှည်ရပ်တည်ရန် ငွေပဒေသာပင်တစ်ခု ရှိစေလိုလျက် လစဉ် အလှူရှင်များ၊ ရုပ်ရှင်ဗီဒီယိုကြေးများဖြင့် အသက်ဆက်နေရဆဲ ဖြစ်သည်။ == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများ == * [[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]]တွင် ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် (၁၂) နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ * [[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]]တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ * နိုင်ငံတော်အဆင့် [[ဆို၊ က၊ ရေး၊ တီး ပြိုင်ပွဲကြီး]]တွင် အကပညာပြိုင်ပွဲ ဒိုင်လူကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ == {| class="wikitable" style="text-align: left; width: 100%; border: 2px solid #ffcc00;" |+ style="background-color: #ffcc00; color: #000000; font-size: 1.2em; padding: 8px; font-weight: bold;" | ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ |- style="background-color: #00ffff; color: #000000; font-weight: bold;" ! စဉ် ! ဘွဲ့တံဆိပ် / ဆုအမည် ! ရရှိသည့်ခုနှစ် ! မှတ်ချက် / အကြောင်းအရာ |- style="background-color: #ffffff;" | ၁ || [[စည်သူဘွဲ့]] || ၂၀၁၂ ခုနှစ် || သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုအတွက် |- style="background-color: #ffeb3b;" | ၂ || လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်) || - || ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် |- style="background-color: #ffffff;" | ၃ || [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့) || ၁၉၉၄ || ''သရဖူ'' ဇာတ်ကားအတွက် |- style="background-color: #ff80ab;" | ၄ || [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] || ၂၀၂၃ ခုနှစ် || တစ်သက်တာဂုဏ်ပြုဆု |} * [[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုအတွက်) * လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်၊ ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက်) * [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့ - ၁၉၉၄, ''သရဖူ'' ဇာတ်ကားအတွက်) * [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်) === အနုပညာမှတ်တမ်း ဇယား === {| class="wikitable" style="width: 100%; text-align: center; border: 2px solid #4CAF50;" |+ style="background-color: #4CAF50; color: #ffffff; font-size: 1.2em; padding: 8px; font-weight: bold;" | အနုပညာမှတ်တမ်း |- style="background-color: #81C784; color: #000000; font-weight: bold;" ! ကာလ ! နယ်ပယ် ! မှတ်ချက် |- style="background-color: #F1F8E9;" | ၁၉၄၈ - ၁၉၆၀ | သဘင် / ပန်တျာ | မန္တလေးပန်တျာကျောင်းထွက်၊ ဆိုဗီယက်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များ |- style="background-color: #FFFFFF;" | ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်း | ရုပ်ရှင် | 'မုန်း' ဇာတ်ကားဖြင့် စတင်၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၅၀ ကျော် |- style="background-color: #F1F8E9;" | ၁၉၉၃ - လက်ရှိ | ပရဟိတ | 'အမေများအဖွဲ့' နှင့် 'အမေများအိမ်ရာ' တည်ထောင်၍ သက်ကြီးပညာရှင်များကို ကူညီစောင့်ရှောက် |} == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) {{Lifetime|၁၉၄၁| }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:မြန်မာ အငြိမ့်မင်းသမီးများ]] [[Category:မြန်မာ့ သဘင်ပညာရှင်များ]] l1t4qs79rzzxeblni5nn0g2f5dfpvyr 1045352 1045349 2026-07-30T23:09:32Z Naingli 144794 1045352 wikitext text/x-wiki <table class="infobox" style="width: 320px; border-collapse: collapse; background-color: #ffffff; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 10px; font-size: 90%; font-family: sans-serif; box-shadow: 0 6px 16px rgba(0, 0, 0, 0.08); overflow: hidden; text-align: left;"> <!-- ခေါင်းစဉ်အပိုင်း --> <thead> <tr> <th colspan="2" style="background: linear-gradient(135deg, #4f46e5, #3b82f6); color: #ffffff; text-align: center; padding: 14px; font-size: 125%; font-weight: bold; letter-spacing: 0.5px;"> ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း </th> </tr> </thead> <tbody> <!-- ပုံပါရှိမည့်နေရာ --> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 0;"></td> </tr> <!-- ပထမခေါင်းစဉ်ခွဲ --> <tr> <th colspan="2" style="background-color: #f1f5f9; color: #1e293b; text-align: center; padding: 8px; font-weight: bold; border-top: 1px solid #e2e8f0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> ကိုယ်ရေးအကျဉ်း </th> </tr> <!-- အချက်အလက်များ --> <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> <th style="background-color: #f8fafc; color: #475569; padding: 10px 12px; width: 35%; font-weight: 600;">မွေးဖွား</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155; line-height: 1.4;">၁၉၄၁၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော]]၊ [[မြိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> <th style="background-color: #f8fafc; color: #475569; padding: 10px 12px; font-weight: 600;">အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155;">[[ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်]]၊ [[အငြိမ့်]]မင်းသမီး၊ ပန်တျာပညာရှင်</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> <th style="background-color: #f8fafc; color: #475569; padding: 10px 12px; font-weight: 600;">တက်ကြွလှုပ်ရှားမှု</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155;">အမေများအဖွဲ့ (တည်ထောင်သူ)</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> <th style="background-color: #f8fafc; color: #475569; padding: 10px 12px; font-weight: 600; vertical-align: top;">တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155; line-height: 1.4;">[[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]] (ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌ)<br>[[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]] (အတွင်းရေးမှူး)</td> </tr> <!-- ဒုတိယခေါင်းစဉ်ခွဲ --> <tr> <th colspan="2" style="background-color: #f1f5f9; color: #1e293b; text-align: center; padding: 8px; font-weight: bold; border-top: 1px solid #e2e8f0; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> ဂုဏ်ပြုဆုတံဆိပ်များ </th> </tr> <!-- ဆုတံဆိပ် အချက်အလက်များ --> <tr style="border-bottom: 1px solid #f1f5f9;"> <th style="background-color: #f8fafc; color: #475569; padding: 10px 12px; font-weight: 600;">ဘွဲ့တံဆိပ်</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #1d4ed8; font-weight: 500;">[[စည်သူဘွဲ့]]၊ လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်)</td> </tr> <tr> <th style="background-color: #f8fafc; color: #475569; padding: 10px 12px; font-weight: 600; vertical-align: top;">ရုပ်ရှင်ဆု</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #1d4ed8; font-weight: 500; line-height: 1.4;">[[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့ - ၁၉၉၄)<br>[[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] (၂၀၂၃ / ၂၀၂၄)</td> </tr> </tbody> </table> ဆိုဗီယက်ပြန် '''ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း''' (၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ဇာတ်၊ [[အငြိမ့်]]သဘင်လောကတွင်သာမက [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်]]လောကတွင်ပါ ထင်ရှားသော မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ "'''အမေများအဖွဲ့'''" ကို တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်နှင့်သဘင်လောကမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ သက်ကြီးအနုပညာရှင်များအတွက် နေရေးထိုင်ရေးနှင့် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပြောင်မြောက်လှစွာသော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက် သဘင်ပညာဖြင့် အကျိုးပြုမှုများအတွက် လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမအဆင့်)၊ [[စည်သူဘွဲ့]]၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] နှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုကို နွဲ့နွဲ့စန်း အပါအဝင် ၃ ဦး ရရှိ |url=https://cnimyanmar.com/index.php/local-news-2/local-entertainment/20184-2024-02-03-13-32-26 |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |work=cnimyanmar.com |language=en-gb}}</ref> == ငယ်ဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[မြိုင်မြို့နယ်]]၊ [[လင်းကတောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|လင်းကတော ကျေးရွာ]]တွင် ရိုးသားသည့် တောင်သူမိဘများမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်ရှိသည့်အနက် သုံးယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။ အနုပညာမျိုးရိုးမရှိဘဲ သူမတစ်ဦးတည်း အငြိမ့်သဘင်နှင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူမငယ်စဉ် အသက်အရွယ်ငယ်ရွယ်ချိန်ကပင် ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး (၃၅) နှစ်အရွယ် မိခင်ဖြစ်သူက ကျန်ခဲ့သည့် ကလေးတစ်သိုက်နှင့် ဘဝကို ဆက်လက်ရုန်းကန် ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ သူမ ခုနစ်နှစ်အရွယ် (သို့မဟုတ် ခုနစ်နှစ်သမီး) တွင် နယ်ရှိ လယ်မြေနှင့် ထန်းပင်များကို ရောင်းချကာ [[မန္တလေးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပန်တျာပညာများကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ (အဲဒီတုန်းက ပန်တျာကျောင်းကို ဘုန်းကြီးကျောင်းသားတွေနဲ့ ဆိုင်းသမား သားသမီးတွေပဲ တက်ကြွကြပြီး ပထမက မန္တလေးမီးသတ်ကြီးဘေးမှာ ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း နန်းရှေ့ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။) သူမ၏ အကနည်းပြဆရာများမှာ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်[[ဩဘာသောင်း]] (ကဗျာလွတ်အကနှင့် ယိုးဒယားအကများ သင်ပေးသူ) နှင့် မင်းသားကြီး ဦးရွှေဒေါင်းညို (ယောကျာ်းလေးအက သင်ပေးသူ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုနည်းပြဆရာမှာ ဂီတမယ် ဒေါ်လှကလေးစိန် ဖြစ်သည်။ သူမနှင့်အတူ ပညာသင်ကြားခဲ့ကြသူများမှာ ယိုးဒယားပြန် ဒေါ်အမာစိန်၊ ပန်တျာကျင်ကျင်မြိုင်၊ လှထိပ်တင်၊ ယုဝတီမြင့်မြင့်၊ မရှပ်တေး၊ ညိုညိုစန်း စသူတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ညောင်ရမ်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ပျံလွန်တော်မူစဉ် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းမှ အဖွဲ့တွေ ရန်ကုန်သို့ဆင်းပြီး ကပြခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်လေးက သူမ၏ ထူးချွန်သည့် ကဗျာလွတ်အကကို သတိပြုမိချီးကျူးခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်တွင် ခေါ်ဆောင်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် အသက်ရှစ်နှစ် (သို့မဟုတ် ရှစ်နှစ်အရွယ်) တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့ရာ ၎င်းသည် သူမ၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားခရီးစဉ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == အငြိမ့်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်တိုင်အောင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး (၁၀) နှစ်သမီးအရွယ်တွင် ပန်တျာကျောင်း၌ ပညာစုံခဲ့သည်။ သူမသည် မန္တလေးမှ အငြိမ့်တည်ထောင်သူ ဦးမန်းရီ တည်ထောင်သော "မင်္ဂလာအငြိမ့်" တွင် အငြိမ့်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ကပြခဲ့သည်။ သူမနှင့်အတူ ကပြခဲ့သူများမှာ လူရွှင်တော်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးရွှေဒေါင်း၊ ဦးငွေမောင်း စသူတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများ (သမ္မတ မန်းဝင်းမောင် လက်ထက်ပွဲများအပါအဝင်) တွင်လည်း မကြာခဏ ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် ဂျာဝါဟarlal နေရူးနှင့် ဇနီးတို့ လာရောက်စဉ် ယိုးဒယားအကဖြင့် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရာ အကကောင်းလွန်းသဖြင့် ထဘီတစ်ထည် ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူမအသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် သူမကို "ဆိုဗီယက်ပြန် နွဲ့နွဲ့စန်း" ဟု နာမည်ကျော်စေမည့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အနုပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[ရွှေမန်းတင်မောင်]]၊ ဦး[[ကက်နက်စိန်]]၊ ဦးစိန်အောင်မင်း၊ ဦးဟန်ပ၊ ဦးဘသန်း စသော လူ (၃၀) ပါဝင်သည့် ချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ကြီးနှင့်အတူ သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နမိတ်ရေးဆွဲရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ကျော်ဆွေ၊ အကော်ဒီယံ အုန်းကျော်၊ ကိုမြကြီး၊ စံရှားတင်၊ ခင်ယုမေ စသည့် နယ်ပယ်စုံမှ အနုပညာရှင်များနှင့်အတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် ထပ်မံသွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်း၏ တစ်ပုဒ်တည်းသော ဓာတ်ပြားသီချင်းမှာ မြို့မငြိမ်း ရေးသားသော "ပျို့မှတ်တမ်း" သီချင်း ဖြစ်သည်။ ခေတ်အဆက်ဆက်မှီခဲ့ပြီး မင်္ဂလာဆောင်များတွင် သူမ၏အငြိမ့်မပါမပြီးရသည်အထိ နာမည်အရမ်းကြီးခဲ့သည်။ == ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဘဝ == ဒေါ်နွဲ့နွဲ့စန်းသည် အသက်နှစ်ဆယ်ခန့်အရွယ် (မန္တလေးတွင် ကနေရင်း တောင်ပြုန်းသွားမည်ဟုဆိုကာ ခိုးပြေးခဲ့ပြီးမှ ရှေ့နေနှင့်တိုင်ပင် လက်ထပ်ခဲ့ချိန်) တွင် မန္တလေးမှ စက်သူဌေး ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ''မုန်း'' ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်၏ ချုပ်ချယ်မှု၊ "မည်သူမျှ မတွဲရ၊ မဖက်ရ" ကဲ့သို့ တင်းကျပ်သည့် ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် အနှောင့်အယှက်များစွာ ဖြစ်ခဲ့ရသော်လည်း ''ထားသခင်''၊ ''မိုးညအိပ်မက်မြူ'' စသော ရုပ်ရှင်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သက် (၁၁) နှစ်အကြာတွင် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်၍ ဦးမောင်မောင်ခင်နှင့် ကွာရှင်းလမ်းခွဲခဲ့ပြီး သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ (ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် ကွာရှင်းပြီးနောက် ငါးနှစ်အကြာတွင် ဦးတင်ဦးလေးနှင့် ထပ်မံအိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သားတစ်ဦးရရှိခဲ့ကာ အိမ်ထောင်သက် (၁၀) နှစ်ခန့်အကြာတွင် လမ်းခွဲခဲ့ရပြန်သည်။) ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် လမ်းခွဲပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ မဂိုလမ်းတွင် "နွဲ့နွဲ့စန်း အကသင်တန်း" ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ ဘိုကလေးတင့်အောင်၊ ဂီတလုလင် ဦးကိုကို၊ ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးတို့ ဦးဆောင်သည့် "ဂီတပဒေသာ ပြဇာတ်ကြီး" နှင့်အတူ မြန်မာပြည်အနှံ့ လှည့်လည်ကပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျော်ဟိန်း၊ ကိုအောင်ဆွေတို့ ပါဝင်သော ''မဟာဗောဓိ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယမင်းသမီးနေရာမှ ဆက်လက်ရိုက်ကူးရင်း ဗီဒီယိုခေတ်သို့ ရောက်လာသောအခါ အမေခန်းများတွင် နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ''သရဖူ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့ဆု) ကို ရရှိခဲ့သည်။ (အင်းလေးမှာ ရွာတဲ့မိုး၊ မုန်း၊ မူပိုင်ချစ်သူ စသည့်ကားများတွင် အကယ်ဒမီလွဲခဲ့ရပြီး သရဖူဇာတ်ကားတွင် ရခဲ့သော်လည်း ဘဝတွင် အခက်အခဲများကြောင့် အကယ်ဒမီရွှေစင်ရုပ်တုမှ ရွှေကြယ်ပွင့်လေးကို ငွေကျပ် ၃၀,၀၀၀ ဖြင့် အပြင်တွင် ထုတ်ရောင်းခဲ့ရဖူးသည်။) သူမသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆု ရရှိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၁၅၀) ခန့်နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း များစွာကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ လက်ရှိအထိလည်း အမေခန်း၊ အဘွားခန်းများမှ ဆက်လက်ရိုက်ကူးနေဆဲဖြစ်သည်။ == ပရဟိတလုပ်ငန်းများနှင့် အမေများအိမ်ရာ == ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် "အမေများအဖွဲ့" ကို တင်တင်မူ၊ မေနွဲ့၊ ခင်လေးဆွေ၊ တင်တင်လှ၊ မအေးကြည်၊ သင်းသင်းလဲ့၊ စမ်းစမ်းဝင်း စသည့် ရှေးခေတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီးကြီးများ၊ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာအသီးသီးမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော သက်ကြီးပညာရှင်များ (စတင်တည်ထောင်စဉ်က လူ ၃၀ ပါဝင်ပြီး ယခုအခါ အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့သည်) ဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သင်္ကြန်ကာလတိုင်းတွင်လည်း အမေများအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ လိုက်လံကပြဖျော်ဖြေလေ့ရှိသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစတင်ကာ သန်လျင်မြို့နယ်၊ အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက် အတွင်းဘက်ကျကျနေရာတွင် အမေများအဖွဲ့ဝင် သက်ကြီးအနုပညာရှင်များ နေထိုင်ရန် "'''အမေများအိမ်ရာ'''" ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အနုပညာရှင်များ၏ ဝိုင်းဝန်းကူညီမှုဖြင့် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အခန်းဖွဲ့စည်းပုံအရ လူ (၁၆) ယောက်ခန့် နေထိုင်နိုင်ပြီး ရေရှည်ရပ်တည်ရန် ငွေပဒေသာပင်တစ်ခု ရှိစေလိုလျက် လစဉ် အလှူရှင်များ၊ ရုပ်ရှင်ဗီဒီယိုကြေးများဖြင့် အသက်ဆက်နေရဆဲ ဖြစ်သည်။ == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများ == * [[မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး]]တွင် ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအလွှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် (၁၂) နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ * [[မြန်မာနိုင်ငံသဘင်အစည်းအရုံး]]တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ * နိုင်ငံတော်အဆင့် [[ဆို၊ က၊ ရေး၊ တီး ပြိုင်ပွဲကြီး]]တွင် အကပညာပြိုင်ပွဲ ဒိုင်လူကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ == ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ == {| class="wikitable" style="text-align: left; width: 100%; border: 2px solid #ffcc00;" |+ style="background-color: #ffcc00; color: #000000; font-size: 1.2em; padding: 8px; font-weight: bold;" | ရရှိခဲ့သောဘွဲ့တံဆိပ်နှင့်ဆုတံဆိပ်များ |- style="background-color: #00ffff; color: #000000; font-weight: bold;" ! စဉ် ! ဘွဲ့တံဆိပ် / ဆုအမည် ! ရရှိသည့်ခုနှစ် ! မှတ်ချက် / အကြောင်းအရာ |- style="background-color: #ffffff;" | ၁ || [[စည်သူဘွဲ့]] || ၂၀၁၂ ခုနှစ် || သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုအတွက် |- style="background-color: #ffeb3b;" | ၂ || လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်) || - || ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် |- style="background-color: #ffffff;" | ၃ || [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့) || ၁၉၉၄ || ''သရဖူ'' ဇာတ်ကားအတွက် |- style="background-color: #ff80ab;" | ၄ || [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] || ၂၀၂၃ ခုနှစ် || တစ်သက်တာဂုဏ်ပြုဆု |} * [[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ သဘင်ပညာဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အကျိုးပြုမှုအတွက်) * လူမှုထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်၊ ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက်) * [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] (ဇာတ်ပို့ - ၁၉၉၄, ''သရဖူ'' ဇာတ်ကားအတွက်) * [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်) === အနုပညာမှတ်တမ်း ဇယား === {| class="wikitable" style="width: 100%; text-align: center; border: 2px solid #4CAF50;" |+ style="background-color: #4CAF50; color: #ffffff; font-size: 1.2em; padding: 8px; font-weight: bold;" | အနုပညာမှတ်တမ်း |- style="background-color: #81C784; color: #000000; font-weight: bold;" ! ကာလ ! နယ်ပယ် ! မှတ်ချက် |- style="background-color: #F1F8E9;" | ၁၉၄၈ - ၁၉၆၀ | သဘင် / ပန်တျာ | မန္တလေးပန်တျာကျောင်းထွက်၊ ဆိုဗီယက်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များ |- style="background-color: #FFFFFF;" | ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်း | ရုပ်ရှင် | 'မုန်း' ဇာတ်ကားဖြင့် စတင်၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၅၀ ကျော် |- style="background-color: #F1F8E9;" | ၁၉၉၃ - လက်ရှိ | ပရဟိတ | 'အမေများအဖွဲ့' နှင့် 'အမေများအိမ်ရာ' တည်ထောင်၍ သက်ကြီးပညာရှင်များကို ကူညီစောင့်ရှောက် |} == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) {{Lifetime|၁၉၄၁| }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:မြန်မာ အငြိမ့်မင်းသမီးများ]] [[Category:မြန်မာ့ သဘင်ပညာရှင်များ]] m8k3esqps1k13g7mcvrofipkt5nwqj9 0 267882 1045335 1027796 2026-07-30T21:20:57Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 6 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045335 wikitext text/x-wiki {{Redirect|မန္တလေးငလျင်ကြီး|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော အခြားငလျင်များ|၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်|နှင့်|၁၉၇၅ ပုဂံငလျင်}} {{Infobox earthquake | name = ၂၀၂၅ မြန်မာငလျင် | image = {{Photomontage | photo1a = Sein Pan fire-affected area.jpg | photo2a = Collapsed Ava Bridge (2).jpg | photo2b = Collapse of New Headquarters of the State Audit Office (Thailand) 20250405.jpg | photo3a = Fallen Building.jpg | photo3b = OperationBrahma IAF Airlift HumanatarianAid Myanmar.jpg | position = center | color_border = white | color = white | size = 250 }} | caption = {{hlist|'''ထိပ်ဆုံးမှ၊ ဘယ်မှ ညာသို့'''။ မန္တလေးမြို့ စိန်ပန်းရပ် • ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျသွားသော အင်းဝတံတား • ဘန်ကောက်မြို့ စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး အဆောက်အဦ ပြိုကျနေပုံ • မန္တလေးမြို့ရှိ ပြိုပျက်လျက်ရှိသော အဆောက်အအုံ • အော်ပရေးရှင်းဗြဟ္မာဖြင့် စောင်၊ အစားအစာ၊ ဆေးအဖွဲ့နှင့် အကူအညီများအား အိန္ဒိယလေတပ် စီ-၁၃၀ ဖြင့် ပို့ဆောင်နေပုံ}} | map = 2025 Myanmar Earthquake (M 7.7) shakemap v2.pdf | map_caption = {{abbr|USGS|United States Geological Survey}} ငလျင်လှုပ်ခတ်ရာ မြေပုံ | location = {{coord|22.013|N|95.922|E|display=inline,title}} | timestamp = 2025-03-28 06:20:54 | anss-url = us7000pn9s | isc-event = 643071319 | local-date = {{Start date|2025|3|28|df=yes}} | local-time = 12:50:54 [[မြန်မာ စံတော်ချိန်|MMT]] ([[UTC+6:30]]) | magnitude = {{M|w|link=y}} 7.7–7.9, {{M|s|link=y}} 7.9 | depth = {{convert|10|km|mi|0}} | type = [[:en: Fault (geology)|Strike-slip]] အလျားလိုက်ရွေ့ ငလျင် | fault = [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]] | affected = [[မြန်မာနိုင်ငံ]], [[ထိုင်းနိုင်ငံ]], တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၊ ဗီယက်နမ် | intensity = {{MMI|X}} | duration = ၈၀ စက္ကန့် | aftershocks = ၃၉၄+ ကြိမ်<br>Strongest: {{M|ww|6.7}}<ref name="aftershock">{{cite anss|M 6.7 – Burma (Myanmar)|2025|us7000pn9z}}</ref> | pga = 0.62 ''[[Peak ground acceleration|g]]'' | pgv = 161.42&nbsp;cm/s | casualties = နေပြည်တော် အပါအဝင် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ် (၁၀) ခု * သေဆုံး ၃,၈၁၈ ဦး * ပျောက်ဆုံး ၅ ဦး * ဒဏ်ရာရ ၅,၁၀၄ ဦး * ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂,၅၆၃ စု * ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄,၀၆၃ ဦး * ယာယီရွှေ့ပြောင်း ၂၇၉,၁၁၁ ဦး * ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ကျပ် ၇,၉၇၉ ဘီလီယံကျော် }} '''၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်'''သည် [[၂၀၂၅|၂၀၂၅ ခုနှစ်]] [[၂၈ မတ်|မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့]] မြန်မာ စံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ် ၅၄ စက္ကန့်(06:20:54 UTC)တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[စစ်ကိုင်းမြို့]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့]] အနီး၌ ဗဟိုပြု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် [[မိုးမင့် စကေး]] {{M|w|link=y}} ၇.၇–၇.၉ ရှိ ငလျင်ဖြစ်သည်။ ထိုငလျှင်ကို မန္တလေးငလျင်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလျားလိုက်ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစား ငလျင်ဖြစ်ပြီး [[မွမ်းမံ မာကယ်လီ ပြင်းအား စကေး]]အရ အမြင့်ဆုံး ပြင်းအားမှာ X (''ပြင်းထန်မှုလွန်ကဲ'') ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="mainshock">{{Cite anss|M 7.7 – 16 km NNW of Sagaing, Myanmar|2025|us7000pn9s}}</ref> ဤ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၇.၉ အဆင့်ရှိ [[၁၉၁၂ မေမြို့ငလျင်]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်သော အကြီးဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်။<ref>{{citation|last1=Adkin |first1=Ross |title=Voices are starting to emerge from quake-devastated Myanmar. Here’s what we are hearing |url=https://www.cnn.com/2025/03/29/asia/myanmar-earthquake-mandalay-explainer-hnk-intl/index.html |website=CNN |language=en |date=၃၁ မတ် ၂၀၂၅}}</ref> မြန်မာ့ ခေတ်ပေါ် သမိုင်းတွင် [[၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]] ပြီးလျှင် သေဆုံးသူ အများဆုံး ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref name="Ledur1">{{cite news|last1=Ledur |first1=Júlia |title=Friday's quake is the deadliest to hit Myanmar in 95 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/28/myanmar-quake-77-bangkok-thailand/#link-KQARML5TUJHK3NLDEBZYQBIS24 |access-date=၃၁ မတ် ၂၀၂၅ |newspaper=The Washington Post |date=28 March 2025}}</ref> ဤ ငလျင်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြီးမားစွာသော ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၌လည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တွင်လည်း အိမ်ခြေရာပေါင်းများစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသလို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့တွင်လည်း တိုက်ခန်း ၄၀၀ ခန့် ထိခိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။ မြေငလျင်ဒဏ်ကြောင့် မြန်မာတွင် အနည်းဆုံး လူ ၃၈၀၀ကျော် နှင့် ထိုင်းတွင် ၅၁ ဦး၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် (၁)ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref name="5Kdead" /><ref name="TH32" /><ref name="hochiminhdeath" /> လူပေါင်း ၁၁,၄၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဆောက်လက်စ အဆောက်အဦပြိုကျမှုအပါအဝင် လူဦးရေ ဆယ်ချီ ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=9 November 2020|title=Earthquakes in Thailand—Is Bangkok at Risk?|url=https://www.verisk.com/blog/earthquakes-in-thailand-is-bangkok-at-risk/|access-date=28 March 2025|website=Verisk}}</ref><ref name="12th World Conference">{{Cite web|first1=Pennung|last1=Warnitchai|first2=Chanet|last2=Sangarayakul|first3=Scott A.|last3=Ashford|date=4 February 2000|title=Seismic hazard in Bangkok due to long-distance earthquakes|url=https://www.iitk.ac.in/nicee/wcee/article/2145.pdf|series=12th World Conference on Earthquake Engineering}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ အာဏာပိုင်များက အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="news18">{{cite news|title=Myanmar Earthquake LIVE Updates: 107 Dead, 350 Injured As Rescue Efforts Continue; Thailand PM Urges Calm|url=https://www.news18.com/world/myanmar-earthquake-live-updates-magnitude-death-toll-injuries-rescue-operation-aftermath-latest-news-liveblog-9278290.html|date=28 March 2025|access-date=28 March 2025|publisher=[[CNN-News18]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author1=Kocha Olarn|author2=Ross Adkin|author3=Alex Stambaugh|date=28 March 2025|title=Myanmar's military junta makes rare plea for help after powerful earthquake kills scores|url=https://www.cnn.com/2025/03/28/asia/central-myanmar-quake-intl-hnk/index.html|access-date=28 March 2025|publisher=CNN|language=en}}</ref> သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုချိန်တွင် ငလျင်လှုပ်ခဲ့သည့်အတွက် ဗလီများပြိုကျခဲ့ပြီး မွတ်ဆလင်မ်ရာပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="700muslimsdead" /> ထို့အပြင် ဘာသာရေးအဆောက်အဦ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် သီလရှင်ကျောင်းပေါင်း ၈,၃၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref name="ap0410" /> ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|လက်ရှိမြန်မာပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရသည်။<ref>{{Cite web|date=28 March 2025|title=Myanmar at a glance: Embroiled in civil war, now facing more devastation after powerful earthquake|url=https://apnews.com/article/myanmar-earthquake-civil-war-junta-thailand-cbf36685881ea890202256d4607a02ed|access-date=28 March 2025|agency=Associated Press|language=en}}</ref><ref name="AP2932025">{{Cite web|date=29 March 2025|title=Myanmar quake death toll rises to 1,644 as resistance movement announces partial ceasefire|url=https://apnews.com/article/myanmar-bangkok-earthquake-0a2bd512bca189d034905566605989e9|access-date=30 March 2025|agency=Associated Press|language=en}}</ref> ၂၀၂၃ တူရကီ-ဆီးရီးယား ငလျင်ပြီးနောက် တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေဖြင့် အသေအပျောက်အများဆုံးသော မြေငလျင်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|title=Satellite images reveal scope of destruction from Burma’s devastating earthquake|url=https://www.foxweather.com/extreme-weather/mandalay-myanmar-quake|publisher=[[Fox Weather]]|date=1 April 2025|access-date=1 April 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လက လှုပ်ခတ်ခဲ့သော အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် ကျပ် ၇,၉၇၉ ဘီလျံဖိုး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့က နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသည့် မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပစဥ် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=မြန်မာ့သဘာဝဘေး ဆုံးရှုံးမှု နှစ်နှစ်အတွင်း ကျပ် ၄၆၀၀ ဘီလျံကျော်အထိရှိ|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cdxvrqzp6n7o|accessdate=29 May 2025|publisher=BBC Burmese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529031924/https://www.bbc.com/burmese/articles/cdxvrqzp6n7o|archivedate=29 May 2025}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81220|title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၉ မတ် ၂၀၂၉|date=၂၈ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ==မြေထုချပ် အနေအထား== {{Further|စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်}} မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယ၊ ယူရေးရှား၊ ဆွန်ဒါးနှင့် ဘားမား နာမည်ခေါ် မြေထုအချပ် ၄ လွှာကြားမှာ တည်ရှိ၍ တက်ကြွသော ဘူမိဗေဒဖြစ်စဉ်များကြောင့် အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်ကြခြင်းခံရသည်။ [[ကိုကိုးကျွန်း]]အနည်းအနားမှ စ၍ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်မှာ Sunda megathrust ဟုခေါ်သည့် အလားတူမြေထုချပ်နယ်မိတ် ရှိသည်။ ထို့နောက် [[ကပ္ပလီပင်လယ်]]တွင်ရှိသော အကွဲလွဲမြေထုချပ်နယ်မိတ်မှ စပြီး မြောက်ဘက်သို့ မိုင် ၈၇၀ သွားသော [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]] ရှိသည်။ ဤ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် Burma နှင့် Sunda မြေထုအချပ် ၂ လွှာ အခြင်းခြင်းပွတ်၍ တစ်နှစ်မှာ ၁၈-၄၉ mm လျှောသည်။စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော သည် [[ရန်ကုန်]]၊ [[နေပြည်တော်]]၊ [[မန္တလေး]] စသည့် မြန်မာနိုင်ငံအကြီးဆုံးမြို့များအောက် ဖြတ်သန်းသောကြောင့် ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်မှုပြင်းထန်သော ငလျင် ခဏခဏဖြစ်လျက်ရှိသည်။ ယခင် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောကြောင့် ဖြစ်ခဲ့သော ငလျင်ကြီးများမှာ [[၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်|၁၈၃၉]] {{M|w|8.3}} ၊ မေ ၁၉၃၀ {{M|s|7.3}} ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၀ {{M|s|7.5}} ၊ ၁၉၃၁ {{M|s|7.5}} ၊ ၁၉၄၆ {{M|w|7.3}} ၊ ၁၉၅၆ {{M|w|7.0}} ၊ ၁၉၉၁ {{M|w|6.9}} ၊ ၂၀၁၂ {{M|w|6.9}} ဖြစ်ပါသည်။<ref>{{cite thesis |last=Wang |first=Y. |year=၂၀၁၃ |title=Earthquake Geology of Myanmar |type=Ph.D. |publisher=[[ကယ်လီဖိုးနီးယား တက်နိုလော်ဂျီ အင်စတီကျု (ကယ်တက်)]] |docket= |doi=10.7907/XWW2-9P26 |url=https://thesis.library.caltech.edu/7853/ |access-date=29 March 2025 |archive-date=3 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250503063241/https://thesis.library.caltech.edu/7853/ |url-status=dead }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက အဖျက်စွမ်းအားကြီးမားသော ငလျင်များ လှုပ်ခတ်ခဲ့သော်လည်း ပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနပြုလုပ်မှုမှာမူ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ငလျင်အများစု၊ အထူးသဖြင့် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ကြီးမားစွာ ပြတ်ရွေ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသော ငလျင်များကို ကောင်းစွာ နားမလည်သေးပေ။ ၁၇၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်းအား ၈.၅-၈.၈ {{M|w}} ရှိသော ကြီးမားသည့် [[၁၇၆၂ ရခိုင်ငလျင်|ငလျင်တစ်ခု]]သည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းအနီးရှိ ဆွန်ဒါ မဟာတွန်းကန်အားပြတ်ရွေ့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ပြတ်ရွေ့စေခဲ့သည်။ ထိုငလျင်သည် အိန္ဒိယမြေလွှာချပ်က ဘားမားမြေလွှာချပ်အောက်သို့ လျှောဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဗဟိုမြန်မာနိုင်ငံအောက်ရှိ လျှောဝင်နေသော အိန္ဒိယမြေလွှာချပ်၏ အကြွင်းအကျန်များသည် မြေလွှာချပ်တွင်း ငလျင်များကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် မြေအောက်အနက် ၁၂၀ ကီလိုမီတာ (၇၅ မိုင်) တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော [[၁၉၇၅ ပုဂံငလျင်]] ({{M|w}} ၇.၀) ဖြစ်သည်။<ref name="Wangthesis">{{cite thesis|last=Wang|first=Y.|year=2013|title=Earthquake Geology of Myanmar|type=Ph.D.|publisher=[[California Institute of Technology]]|docket=|doi=10.7907/XWW2-9P26|url=https://thesis.library.caltech.edu/7853/|access-date=29 March 2025|archive-date=3 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250503063241/https://thesis.library.caltech.edu/7853/|url-status=dead}}</ref> ''Journal of Geophysical Research: Solid Earth'' တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကို မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဟူ၍ ဒေသနှစ်ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားနိုင်သည်။ မြောက်လတ္တီကျု ၁၆.၅ ဒီဂရီမှ ၂၃.၅ ဒီဂရီကြားရှိ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကို တောင်ပိုင်းဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းကို တောင်မှမြောက်သို့ အပိုင်းငါးပိုင်း ထပ်မံခွဲခြားထားရာ ပဲခူး၊ ဖြူး၊ နေပြည်တော်၊ မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ နေပြည်တော်အပိုင်းသည် ပြိုင်လျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့ကြောင်းနှစ်ခုဖြင့် ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ၎င်းတို့၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများသည် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]အောက်တွင် တည်ရှိသည်။ နောက်ဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော ငလျင်မှာ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး ပြင်းအား ၇.၀ ထက်ငယ်ခဲ့သည်။ မိတ္ထီလာအပိုင်းသည် ၂၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၄၀ မိုင်) ရှည်လျားပြီး မန္တလေးနှင့် နေပြည်တော်ကြားတွင် တည်ရှိကာ မျဉ်းဖြောင့်အင်္ဂါရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤအပိုင်းတစ်လျှောက်ရှိ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် ညီညာပြန့်ပြူးနေခြင်းက လျှောကျမှုအစိတ်အပိုင်းသည် လုံးဝ အလျားလိုက် ဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြနေသည်။ ဤအပိုင်းသည် ကြီးမားသော ငလျင်များကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရခြင်းမရှိသေးသော်လည်း [[၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်]]အတွင်း ပြတ်ရွေ့ခဲ့နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ စစ်ကိုင်းအပိုင်းသည်လည်း [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့် ပြိုင်လျက်တည်ရှိသော အခြားသော မျဉ်းဖြောင့်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအပိုင်း၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းသည် [[၁၉၄၆ စစ်ကိုင်းငလျင်များ]]၏ [[ပင်မငလျင်|ပင်မလှုပ်ခတ်မှု]]များထဲမှ တစ်ခုအတွင်း ပြတ်ရွေ့ခဲ့ပြီး၊ [[၁၉၅၆ စစ်ကိုင်းငလျင်]]ကမူ တောင်ဘက်ပိုင်းကို ပြတ်ရွေ့စေခဲ့သည်။<ref name="Wang2014">{{cite journal|last1=Wang|first1=Yu|last2=Sieh|first2=Kerry|last3=Tun|first3=Soe Thura|last4=Lai|first4=Kuang-Yin|last5=Myint|first5=Than|title=Active tectonics and earthquake potential of the Myanmar region|journal=Journal of Geophysical Research: Solid Earth|year=2014|volume=119|issue=4|pages=3767–3822|doi=10.1002/2013JB010762|bibcode=2014JGRB..119.3767W|hdl=10220/19774|hdl-access=free}}</ref> ဤငလျင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများသည် ငလျင်ဗဟိုချက်မှ ၁,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂၀ မိုင်) ခန့်အကွာရှိ [[ဘန်ကောက်မက်ထရိုပိုလီတန်ဧရိယာ|ဘန်ကောက်ဒေသ]]တွင် အဓိကအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်၏ ဘူမိဗေဒသည် အပေါ်ဆုံးတွင် ပျော့ပျောင်းသော ပင်လယ်ရွှံ့စေးလွှာဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာ ဆောင်ထားပြီး၊ ၎င်း၏ ပေါ်ပေါက်လာနေသော မိုးမျှော်အဆောက်အအုံများသည် ဝေးကွာသော၊ အင်အားကြီးမားသော ငလျင်များအပေါ် ထိခိုက်လွယ်စေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အနှံ့အပြားတည်ရှိသော ရွှံ့စေးလွှာသည် ဒေသဆိုင်ရာ နေရာအကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ ကာလရှည် မြေပြင်လှုပ်ခတ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး၊ ၎င်းသည် အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံများ၏ ပဲ့တင်ထပ်လှိုင်းနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘန်ကောက်မြို့ခံများသည် ရာပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ထောင်ပေါင်းများစွာ ကီလိုမီတာအဝေးရှိ ငလျင်ဗဟိုချက်များမှ လှုပ်ခတ်မှုများကို မကြာခဏ ခံစားခဲ့ရသည်။<ref name="12th World Conference" /><ref name="The Nation 2014" /><ref>{{cite journal|last1=Ornthammarath|first1=Teraphan|last2=Jirasakjamroonsri|first2=Amorntep|last3=Pornsopin|first3=Patinya|last4=Rupakhety|first4=Rajesh|last5=Poovarodom|first5=Nakhorn|last6=Warnitchai|first6=Pennung|author7=Tun Tun Tha Toe|title=Preliminary analysis of amplified ground motion in Bangkok basin using HVSR curves from recent moderate to large earthquakes|journal=Geoenvironmental Disasters|volume=10|issue=1|year=2023|page=28|issn=2197-8670|doi=10.1186/s40677-023-00259-0|doi-access=free|bibcode=2023GeoDi..10...28O}}</ref> Asian Institute of Technology မှ Pennung Warnitchai ဦးဆောင်သော သုတေသနပြုချက်အရ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့သည် မြို့မှ ၄၀၀ ကီလိုမီတာ (၂၅၀ မိုင်) အကွာ အန်ဒမန်ပင်လယ်တွင် ပြင်းအား ၈.၀ မဂ္ဂနီကျုရှိ ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပါက အနာဂတ်တွင် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့် အလားအလာရှိသော အန္တရာယ်အဖြစ် ယခင်ကပင် ဖော်ထုတ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite report|last1=Warnitchai|first1=Pennung|last2=Chintanapakdee|first2=Chatpan|last3=Ornthammarath|first3=Teraphan|title=การลดความเสี่ยงของอาคารสูงในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลที่เกิดจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในระยะไกล: รายงานฉบับสมบูรณ์|trans-title=Mitigation of Seismic Risk of Tall Buildings in Bangkok Metropolitan Area from Large Distant Earthquakes: Final Report|date=June 2018|publisher=Thailand Research Fund|page=6|url=https://elibrary.tsri.or.th/project_content.asp?PJID=RDG5830015|language=th}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{cite web|title=แผ่นดินไหว…ไม่ไกลคนกรุง|trans-title=Earthquake is closer to Bangkokians than realized|url=https://researchcafe.tsri.or.th/bangkok-earthquake/|website=Thailand Science Research and Innovation|access-date=29 March 2025|language=th|date=16 April 2020}}</ref> မိုးမျှော်တိုက်များတွင် ကပ်ဆိုးကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အခြေခံငလျင်ခံနိုင်ရည်ဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဆောက်လုပ်ရေးကုဒ်တွင်သာ ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး၊ အဟောင်းအဆောက်အအုံများသည် အထူးသဖြင့် အန္တရာယ်ရှိနေပါသည်။<ref name="The Nation 2014">{{cite news|last1=Kelly|first1=Shawn|title=Bangkok's tall buildings sitting on soft, shaky ground|url=https://www.nationthailand.com/perspective/30234105|access-date=29 March 2025|work=The Nation|date=20 May 2014}}</ref> ==ငလျင်== {{Further information|၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်၏ နောက်ဆက်တွဲ ငလျင်များ စာရင်း}} {{multiple image | align = left | direction = vertical | header = {{M|w}}7.7 finite fault | width = 250px | image1 = Central Myanmar M7.7 finite fault.png | alt1 = | caption1 = Distribution of slip across the rupture | image2 = Central Myanmar M7.7 finite fault surface projection.png | alt2 = | caption2 = Surface projection of finite fault model }} {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=200|frame-height=300|from=2025 Myanmar earthquake.map|frame-latitude=21.6|frame-longitude=95.926|zoom=6|text=ပင်မငလျင်နှင့် နောက်ဆက်တွဲငလျင်များ ([[c:Data:2025 Myanmar earthquake.map|မြေပုံအချက်အလက်]])}} ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့၊ [[မြန်မာ စံတော်ချိန်]] ၁၂:၅၀:၅၂ တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ဤငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ စစ်ကိုင်း-မန္တလေး နယ်နိမိတ်အနီး၊ [[စစ်ကိုင်းမြို့]]၏ မြောက်-အနောက်မြောက် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၈.၇ မိုင်) အကွာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော [[မန္တလေးမြို့]]၏ အနောက်ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာ (၉.၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ [[မိုးမင့် စကေး]] တွင် ပြင်းအား ၇.၇ ရှိသည်ဟု တိုင်းတာရရှိခဲ့သည်။<ref name="mainshock">{{Cite anss|M 7.7 – 16&nbsp;km NNW of Sagaing, Myanmar|2025|us7000pn9s}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ မိုးလေဝသဌာနကမူ Local Magnitude ({{M|L}}) ၈.၂ ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Earthquake Observation Division|url=https://earthquake.tmd.go.th/inside-info.html?earthquake=12893|date=28 March 2025|access-date=28 March 2025|website=[[Thai Meteorological Department]]|language=th}}</ref> [[:en:Institut de Physique du Globe de Paris|ပါရီ ဘူမိရူပဗေဒဌာန]]က ငလျင်၏ မိုးမင့် စကေးကို ၇.၉ ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=MYANMAR 2025/03/28 06:20:54 UTC, Mw=7.9|url=http://geoscope.ipgp.fr/index.php/en/catalog/earthquake-description?seis=us7000pn9s|website=GEOSCOPE Observatory|publisher=Institut de Physique du Globe de Paris|access-date=29 March 2025|date=29 March 2025}}</ref> [[:en:China Earthquake Administration|တရုတ်ငလျင်စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့]]ကမူ Surface-wave Magnitude တွင် ၇.၉ ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref name="cencX" /> ၎င်းသည် [[၁၉၁၂ မေမြို့ငလျင်]] ({{M|w}} ၇.၉) နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဗဟိုပြုလှုပ်ခတ်ခဲ့သော အကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|title=မြန်မာတွင် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အတွင်း အပြင်းထန်ဆုံးငလျင် စစ်ကိုင်းကိုဗဟိုပြု လှုပ်ရှား|trans-title=Myanmar's strongest earthquake in over 100 years hits Sagaing|language=my|url=https://bur.mizzima.com/2025/03/28/50907|access-date=28 March 2025|work=Mizzima News|date=28 March 2025}}</ref> ငလျင်ဗဟိုချက်၏ ယန္တရားဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းချက်အရ ၎င်းသည် ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) အနက်တွင် အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤပြတ်ရွေ့ခြင်းအမျိုးအစားသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ပြတ်ရွေ့ခြင်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။<ref name="mainshock"/> ထိုင်းနိုင်ငံ မိုးလေဝသဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့အထိ လှုပ်ခတ်မှု ၄၆၈ ကြိမ်ကျော် ရှိခဲ့သည်။ ဤလှုပ်ခတ်မှုများကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အနီးအနားဒေသများတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး၊ ပြင်းအား ၅.၀ မှ ၅.၉ ကြားရှိ လှုပ်ခတ်မှု ၁၃ ကြိမ် ပါဝင်သည်။ မယ်ဟောင်ဆောင် (Mae Hong Son) တွင်လည်း ပြင်းအား ၁.၄ မှ ၃.၉ ကြားရှိ လှုပ်ခတ်မှု ၂၁ ကြိမ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=468 aftershocks registered since March 28 earthquake in Myanmar |date=12 April 2025|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048683|work=The Nation}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဤလှုပ်ခတ်မှုများသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့၏ ၄၀၀ ကီလိုမီတာ (၂၅၀ မိုင်) ရှည်လျားသော ဧရိယာတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေသော်လည်း၊ ပြတ်ရွေ့၏ ဗဟိုအပိုင်းတစ်လျှောက်တွင်မူ ပါးလျားခဲ့သည်။ အကြီးဆုံး လှုပ်ခတ်မှုသည် {{M|ww|6.7}} ရှိပြီး ပင်မငလျင်လှုပ်ပြီး ၁၂ မိနစ်အကြာတွင် [[မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]အောက် ဗဟိုချက်ဖြင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤလှုပ်ခတ်မှုသည်လည်း Strike-slip Faulting နှင့် ကိုက်ညီသော Focal Mechanism ကို ပြသခဲ့သည်။<ref name="aftershock">{{cite anss|M 6.7 – Burma (Myanmar)|2025|us7000pn9z}}</ref> မတ်လ ၂၈ ရက် မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂:၅၀:၅၄ MMT (06:20:54 UTC) တွင် ငလျင်တစ်ခု မန္တလေးအနီး စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း စစ်ကိုင်းမြို့မြောက်ဘက် ၅ မိုင်အကွာမှာ ဗဟိုပြု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ [[အမေရိကန် ဘူမိဗေဒစစ်တမ်းအဖွဲ့]] (USGS) အရ moment magnitude ပမာဏ ၇.၇ တိုင်းတာခဲ့သည်။<ref name="mainshock"/> ထိုင်းမိုးလေဝသဌာန အရ ပမာဏ ၈.၂ တိုင်းတာခဲပြီး<ref>{{Cite news |title=Massive Bangkok Quake Leaves City Reeling, Building Crumbles |url=https://www.bernama.com/en/news.php/world/news.php?id=2407287 |date=28 March 2025 |access-date=28 March 2025 |agency=Bernama |lang=en}}</ref> ပဲရစ်ဘူမိရူပဗေဒအဖွဲ့အစည်း အရ ပမာဏ ၇.၉ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=MYANMAR 2025/03/28 06:20:54 UTC, Mw=7.9 |url=http://geoscope.ipgp.fr/index.php/en/catalog/earthquake-description?seis=us7000pn9s |website=GEOSCOPE Observatory |publisher=Institut de Physique du Globe de Paris |access-date=29 March 2025 |date=29 March 2025}}</ref> ===ငလျင်ပြတ်ရွေ့မှု ဖြစ်စဉ်=== [[File:Rupture near Thazi.webm|thumb|လုံခြုံရေးကင်မရာ ရိုက်ကူးထားသော [[သာစည်မြို့]]အနီး မြေကြီးပြတ်ရွေ့မှု]] [[File:Road shift.jpg|thumb|စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ဘေးတိုက်မြေပြန့်ကားမှုပုံ]] အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော Finite Fault Model အရ [[ငလျင်ပြတ်ရွေ့မှု]]သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်|စဥ့်ကူး]]မှ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ကျောက်တံခါး]]အထိ ၅၃၀ ကီလိုမီတာ (၃၃၀ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဗဟိုချက်မှစ၍ မြောက်ဘက်သို့ ၈၅ ကီလိုမီတာ (၅၃ မိုင်) ကျော်အထိ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ပြီး စဥ့်ကူး၏ တောင်ဘက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ပြတ်ရွေ့မှု၏ ၄၄၅ ကီလိုမီတာ (၂၇၇ မိုင်) ခန့်သည် တောင်ဘက်သို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကျောက်တံခါးတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၁ မီတာ (၃ ပေ ၃ လက်မ) ထက်ကျော်လွန်သော ချော်လဲမှု အများစုသည် စဥ့်ကူးနှင့် [[အုတ်တွင်းမြို့]]ကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ [[ဖြူးမြို့]]အောက်နှင့် တောင်ဘက်တွင်မူ ၁ မီတာ (၃ ပေ ၃ လက်မ) အောက်သာ ချော်လဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နေပြည်တော်နှင့် ဖြူးမြို့ကြားတွင် ချော်လဲမှုမရှိခြင်း (သို့မဟုတ် ထင်ရှားစွာ မရှိခြင်း) ကွာဟချက်တစ်ခု ရှိနေပြီး၊ USGS က ၎င်းကို လေ့လာမှု အချက်အလက်မရှိခြင်းကြောင့်ဟု ယူဆသည်။ ဗဟိုချက်၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် အမရပူရကြားတွင် အများဆုံး ချော်လဲမှု ၄.၃၃၃၄ မီတာ (၁၄.၂၁၇ ပေ) အထိ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ပြတ်ရွေ့မှု လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးသည် စတင်ပြီးနောက် စက္ကန့် ၈၀ ကျော်သာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး၊ ငလျင်လှုပ်ခါမှု အများဆုံး ထုတ်လွှတ်မှု အဆင့်သည် စတင်ပြီး စက္ကန့် ၃၀ ခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤပြတ်ရွေ့မှုသည် ဖြတ်တောက်လှိုင်းအလျင်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်သောနှုန်းဖြင့် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသောကြောင့် ၎င်းသည် Supershear ငလျင်၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="mainshock"/> ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကျောက်မြောင်းမြို့]]မှ ပဲခူးတိုင်း၊ [[ပဲနွယ်ကုန်းမြို့]]အထိ ကျယ်ပြန့်သော မျက်နှာပြင်ပြတ်ရွေ့မှု၏ ယူဆချက်များကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များအရ မျက်နှာပြင်ပြတ်ရွေ့မှု၏ အရှည်မှာ ၅၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၁၀ မိုင်) ဖြစ်သည်။ ပြတ်ရွေ့မှု အများစုတစ်လျှောက်တွင် မျက်နှာပြင်ပေါ် ချော်လဲမှုသည် ၃ မီတာ (၉.၈ ပေ) ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး၊ ဗဟိုချက်ဧရိယာပတ်ဝန်းကျင်တွင် ၄-၅ မီတာ (၁၃-၁၆ ပေ) အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="Bradley2">{{cite news|last1=Bradley|first1=Kyle|last2=Hubbard|first2=Judith A.|title=Surface ruptures of the Myanmar M7.7 earthquake mapped from space|url=https://earthquakeinsights.substack.com/p/surface-ruptures-of-the-myanmar-m77|doi=10.62481/51b7df8c|access-date=2 April 2025|work=Earthquake Insights|date=2 April 2025}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၊ Geospatial Information Authority မှ ဂြိုဟ်တုအချက်အလက်များ လေ့လာမှုအရ ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) အထိ အလျားလိုက် ရွေ့လျားမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar Quake Caused Ground Shift of Up to 6 Meters: Study|url=https://www.nippon.com/en/news/yjj2025040200797/|access-date=2 April 2025|work=Jiji Press|publisher=Nippon.com|date=2 April 2025|accessdate=6 July 2025|archivedate=11 April 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250411134636/https://www.nippon.com/en/news/yjj2025040200797/}}</ref> အီတလီနိုင်ငံ၊ National Institute of Geophysics and Volcanology က မြောက်-တောင် ဦးတည်ချက်ရှိသော အပိုင်းသုံးပိုင်းပါဝင်သည့် Finite Fault Model ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့က အပိုင်းတစ်ပိုင်းစီသည် ပြင်းအား ၇.၅ ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး စုစုပေါင်း ၅၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၁၀ မိုင်) ရှည်လျားစွာ ပြတ်ရွေ့ခဲ့သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ ထိုအပိုင်းသုံးပိုင်း၏ စုစုပေါင်းပြတ်ရွေ့မှုသည် Moment Magnitude ၇.၈ နှင့် ကိုက်ညီသည်။ ၎င်းတို့၏ မော်ဒယ်အရ ငလျင်သည် နေပြည်တော်၏ မြောက်ဘက် ဗဟိုအပိုင်းတစ်လျှောက် ၁.၉ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အနက်တွင် အများဆုံး ချော်လဲမှု ၇.၄ မီတာ (၂၄ ပေ) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref name="ingv1">{{cite web|title=Earthquake with magnitude of Mwpd 7.7 on date 28-03-2025 and time 07:20:56 (Italy) in region Myanmar|url=http://terremoti.ingv.it/en/finitesource_summary/42162362|publisher=National Institute of Geophysics and Volcanology|access-date=11 April 2025|date=11 April 2025}}</ref> ဤငလျင်သည် [[၂၀၀၂ ဒယ်နာလီ ငလျင်|၂၀၀၂ ခုနှစ် ဒယ်နာလီ]]၊ [[၂၀၀၉ ဆွမ်ကျွန်းစု ငလျင်|၂၀၀၉ ခုနှစ် ဆွမ်ကျွန်းစု]]၊ [[၂၀၂၃ တူရကီ-ဆီးရီးယား ငလျင်|၂၀၂၃ ခုနှစ် တူရကီ-ဆီးရီးယား]] နှင့် [[၂၀၁၃ ဘလွတ်ခ်ျစတန် ငလျင်များ|၂၀၁၃ ခုနှစ် ဘလွတ်ခ်ျစတန် ငလျင်များ]] ကဲ့သို့သော အခြားကြီးမားသည့် Strike-slip ဖြစ်ရပ်များတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အရှည်များကို ကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ဖူးသမျှ အရှည်လျားဆုံး ပြတ်ရွေ့မှုများထဲမှ တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Scarr |first1=Simon |last2=Kawoosa |first2=Vijdan Mohammad |last3=Bankova |first3=Dea |title=How a ‘supershear’ quake tore through Myanmar |url=https://www.reuters.com/graphics/MYANMAR-QUAKE/SUPERSHEAR/zgvojlyojpd/ |access-date=28 April 2025 |work=Reuters |date=28 April 2025}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Nobuo Hurukawa နှင့် ဖြိုးမောင်မောင်တို့၏ ''Geophysical Research Letters'' တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုက စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်တွင် [[ငလျင်ကွာဟချက်]] နှစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုကွာဟချက်များထဲမှ တစ်ခုသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီကျု ၁၉.၂ ဒီဂရီနှင့် ၂၁.၅ ဒီဂရီကြား၊ မိတ္ထီလာအပိုင်းနှင့် ကိုက်ညီသော နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးက ဤ ၂၆၀ ကီလိုမီတာ (၁၆၀ မိုင်) အရှည်ရှိ ကွာဟချက်သည် အပြည့်အဝ ပြတ်ရွေ့ခဲ့ပါက ပြင်းအား ၇.၉ ရှိသော ငလျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|last1=Hurukawa|first1=Nobuo|last2=Maung|first2=Phyo Maung|title=Two seismic gaps on the Sagaing Fault, Myanmar, derived from relocation of historical earthquakes since 1918|journal=Geophysical Research Letters|year=2011|volume=38|issue=L01310|doi=10.1029/2010GL046099|bibcode=2011GeoRL..38.1310H}}</ref> မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်း (မြောက်ဘက်သို့) သည် [[၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်]]၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပြတ်ရွေ့၏ ၂၈၅-၃၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၇၇-၂၀၂ မိုင်) အရှည်ကို အပိုင်းနှစ်ခုလုံးတွင် ပြတ်ရွေ့စေခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ငလျင်ပြင်းအား ဖြန့်ဝေပုံ လေ့လာမှုအရ ၁၈၃၉ ခုနှစ် ဖြစ်ရပ်၏ ခန့်မှန်းခြေပြင်းအားသည် ၇.၉ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားသည်။<ref name="Masters1">{{cite thesis|last1=Wu|first1=Sheng-Han|title=Yóu dìbiǎo pòliè yǔ zhèndù jìlù chóngjiàn 1839 miǎndiàn ā wǎ dìzhèn zhī guīmó|script-title=zh:由地表破裂與震度紀錄重建1839緬甸阿瓦地震之規模|trans-title=Re-estimating the magnitude of 1839 Ava earthquake through geomorphic mapping and macroseismic records, central Myanmar|degree=Masters|year=2022|doi=10.6342/ntu202203906|publisher=Department of Geosciences, College of Sciences, National Taiwan University}}</ref> ငလျင်ပညာရှင်များဖြစ်ကြသော Judith Hubbard နှင့် Kyle Bradley တို့က ဤငလျင်ကွာဟချက်သည် ၁၉၂၉ ခုနှစ် (နေပြည်တော်အပိုင်း) နှင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ် (တောင်ပိုင်းစစ်ကိုင်းအပိုင်း) တို့၏ ပြတ်ရွေ့မှုများကြားတွင် တည်ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးက USGS ၏ Finite Fault Model ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ငလျင်သည် ငလျင်ကွာဟချက်တစ်ခုလုံးကို ပြတ်ရွေ့စေခဲ့ပြီး ၎င်း၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထပ်မံပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြတ်ရွေ့မှု အတိုင်းအတာသည် ဖြူး၊ နေပြည်တော်၊ မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းအပိုင်း၏ တောင်ပိုင်းတို့နှင့် ကိုက်ညီခဲ့သည်။ ပြတ်ရွေ့မှု၏ တောင်ဘက်စွန်းသည် ၁၉၂၉ ခုနှစ် (နေပြည်တော်အပိုင်း) နှင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (ဖြူးအပိုင်း) ငလျင်များ၏ ပြတ်ရွေ့ဇုန်များနှင့် ထပ်နေခဲ့သည်။<ref name="Bradley3">{{cite web |last1=Bradley |first1=Kyle |last2=Hubbard |first2=Judith |title=Further thoughts about the very long fault rupture in Myanmar |url=https://earthquakeinsights.substack.com/p/further-thoughts-about-the-very-long |website=Earthquake Insights |publisher=SubStack |access-date=15 April 2025}}</ref> ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော {{M|w}} ၇.၁ ငလျင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပြတ်ရွေ့မှုအပိုင်းသည်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ ဖြစ်ရပ်အတွင်း ရွေ့လျားခဲ့ပုံရသည်။ ၎င်းတို့က ပြတ်ရွေ့မှုသည် မြောက်ဘက်၊ [[၂၀၁၂ ရွှေဘို ငလျင်]] (ဗဟိုစစ်ကိုင်းအပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်) ပြတ်ရွေ့မှု၏ တောင်ဘက်အနည်းငယ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။<ref name="Hubbard1">{{cite news|last1=Hubbard|first1=Judith|last2=Bradley|first2=Kyle|title=Catastrophic M7.7 earthquake caused by rupture of Sagaing Fault in Myanmar|url=https://earthquakeinsights.substack.com/p/catastrophic-m77-earthquake-caused|access-date=30 March 2025|work=Earthquake Insights|date=29 March 2025}}</ref> ===ပြင်းအား=== [[File:Map alert Nr3 Myanmar M7.7 damage 01.png|thumb|အစက်များဖြင့် မှတ်သားထားသော လူနေထိုင်ရာဒေသများတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ခန့်မှန်းခြေ အတိုင်းအတာ (အနက်မှ အဝါသို့) ပြသထားသော မြေပုံ]] နေပြည်တော်ရှိ [[:en:GFZ Helmholtz Centre for Geosciences|GFZ]] ငလျင်တိုင်းတာရေးစခန်းတစ်ခုက ဒေါင်လိုက်မြေပြင်အမြင့်ဆုံးအရှိန်ကို ၁.၀၆၅၆ ''g'' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=UNK DMH/GEOFON Station Naypyitaw, Myanmar|url=https://www.strongmotioncenter.org/NCESMD/data/us7000pn9s/genpw.pdf|date=28 March 2025|access-date=28 June 2025|website=Center for Engineering Strong Motion Data}}</ref> မြို့တွင်းရှိ USGS ငလျင်တိုင်းတာရေးဌာနက မြေပြင်အရှိန် ၀.၆၂၃၁ ''g'' နှင့် မြေပြင်အလျင် ၁၆၁.၄၂ စင်တီမီတာ/စက္ကန့် (၆၃.၅၅ လက်မ/စက္ကန့်) ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဤစခန်းအချက်အလက်များသည် [[မွမ်းမံ မာကယ်လီ ပြင်းအား စကေး]] (MMI) X (''ပြင်းထန်မှုလွန်ကဲ'') နှင့် ကိုက်ညီခဲ့သည်။<ref>{{Cite anss|M 7.7 – 2025 Mandalay, Burma (Myanmar) Earthquake – ShakeMap|2025|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000pn9s/shakemap/stations?source=us&code=us7000pn9s}}</ref> USGS ၏ PAGER ဝန်ဆောင်မှု က [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူး]]၊ [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]များရှိ အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၄၁၅,၀၀၀ ဦး သည် MMI X အဆင့် လှုပ်ခါမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် MMI IX (''ကြမ်းတမ်း'') နှင့် ကိုက်ညီသော လှုပ်ခါမှုကို ဒေသလေးခုရှိ ခန့်မှန်းခြေ လူပေါင်း ၅.၈ သန်း ခံစားခဲ့ရသည်။ နောက်ထပ် လူပေါင်း ၃.၆ သန်းမှာ MMI VIII (''ဆိုးရွားစွာ ပြင်းထန်'') လှုပ်ခါမှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းသည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အမြင့်ဆုံးပြင်းအား ဖြစ်သည်။ MMI VII (''အလွန်ပြင်းထန်'') ကို [[ကယားပြည်နယ်|ကယား]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီ]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်]]တို့တွင်လည်းကောင်း၊ MMI VI (''ပြင်းထန်'') ကို [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်း]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်]]နှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ရွှေလီတို့တွင်လည်းကောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ MMI V (''အသင့်အတင့်'') ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်နှင့် ချင်းမိုင်၊ တရုတ်နိုင်ငံ [[တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]]၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အင်ဖာမြို့|အင်ဖာ]]၊ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၇၀% ကျော်ဖြစ်သော လူပေါင်း ၃၈.၉၂ သန်း သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|အုပ်ချုပ်ရေးတိုင်း/ပြည်နယ် ၁၅ ခု]]အနက် ၁၄ ခုတွင် MMI VI ထက်ကျော်လွန်သော လှုပ်ခါမှုအဆင့်များနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name="mainshock"/> ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ၏ [[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ် ၇၇ ခု]]အနက် ၆၃ ခုတွင် လှုပ်ခါမှုများကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref name="DDPM 30 Mar" /> [[:en:China Earthquake Administration|တရုတ်နိုင်ငံ ငလျင်စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့]]က ကီလိုမီတာ ၄၀၀ (၂၅၀ မိုင်) ရှည်လျားသော ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်တွင် တရုတ်ငလျင်ပြင်းအားစကေးအရ အမြင့်ဆုံးပြင်းအား X ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး၊ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၁,၅၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၄၇၇ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးပြင်းအားဇုန်ကို IX ပြင်းအားက ဝန်းရံထားပြီး ၃၀,၃၆၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၁,၇၂၄ စတုရန်းမိုင်) ဧရိယာကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ ဤဇုန်ကို VIII ပြင်းအားခံစားရသော ၆၄,၀၀၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၄,၇၁၂ စတုရန်းမိုင်) ဧရိယာက ဝန်းရံထားသည်။ အေဂျင်စီ၏ အကဲဖြတ်မှုအရ VII နှင့် VI ပြင်းအားများသည် အတွင်းနှင့် အပြင် isoseismal bands များကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၆,၂၅၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆,၂၇၆ စတုရန်းမိုင်) နှင့် ၁၄၉,၈၂၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၇,၈၄၉ စတုရန်းမိုင်) အသီးသီးရှိသည်။<ref name="cencX">{{cite news|title=2025年3月28日缅甸7.9级强震地震应急产品已发布|trans-title=The earthquake emergency product for the 7.9-magnitude earthquake in Myanmar on March 28, 2025 has been released|language=zh|url=https://data.earthquake.cn/gxdt/info/2025/334673336.html|access-date=7 April 2025|publisher=China Earthquake Networks Center|date=31 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250407011045/https://data.earthquake.cn/gxdt/info/2025/334673336.html|archive-date=7 April 2025}}</ref> ယူနန်ပြည်နယ်၊ နောင်ဒါအိုတွင် ငလျင်တိုင်းတာရေး ကိရိယာတစ်ခုက အမြင့်ဆုံးပြင်းအား VIII၊ မြေပြင်အရှိန် ၇၆.၈ စင်တီမီတာ/စက္ကန့်² (၂.၅၂ ပေ/စက္ကန့်²) နှင့် အလျင် ၂၂.၉ စင်တီမီတာ/စက္ကန့် (၉.၀ လက်မ/စက္ကန့်) ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref name="cencruili">{{cite news |title=2025年3月28日缅甸7.9级强震地震应急产品已发布 |trans-title=The earthquake emergency product for the 7.9-magnitude earthquake in Myanmar on March 28, 2025 has been released |language=zh |url=https://data.earthquake.cn/tuxw/info/2025/334673381.html |access-date=15 April 2025 |publisher=China Earthquake Networks Center |date=31 March 2025}}</ref> ဘန်ကောက်မြို့တွင် မိုးမျှော်အဆောက်အအုံများ ယိမ်းထိုးခဲ့ရခြင်းမှာ ငလျင်ကြောင့် မြို့အောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာလရှည်မြေပြင်လှုပ်ခါမှုကြောင့်ဖြစ်သည်။ အထပ် ၆၀ ရှိ အချို့အဆောက်အအုံများတွင် ယိမ်းထိုးမှုသည် ၁.၆ မီတာ (၅ ပေ ၃ လက်မ) အထိ ကြီးမားပြီး လှုပ်ခါမှုသည် ငါးမိနစ်ကြာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Tremors in Bangkok similar to Tokyo jolt in March 2011 |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20250428_22/ |access-date=30 April 2025 |work=NHK World Japan |date=30 April 2025}}</ref> ==သက်ရောက်မှု== {{See also|၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးသော နေရာများ စာရင်း}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders floatright" style="clear:right; margin-left:7px; margin-top:0; margin-right:0; margin-bottom:3px; font-size:90%;text-align:right;" |+နိုင်ငံအလိုက် ထိခိုက်မှု ! scope="col"|နိုင်ငံ ! scope="col"|သေဆုံး ! scope="col"|ဒဏ်ရာရ ! scope="col"|ပျောက်ဆုံး |- !scope="row"|{{flag|Myanmar}} |၅၃၅၂ |၁၁၃၆၆ |၅၃၈ |- !scope="row"|{{flag|Thailand}} |၁၀၃ |၃၆ |၀ |- !scope="row"|{{flag|China}} |၀ |၂ |၀ |- !scope="row"|{{flag|Vietnam}} |၁ |၀ |၀ |- !'''စုစုပေါင်း''' |'''၅၄၅၆''' |'''၁၁၄၀၄''' |'''၅၃၈''' |- |} ===မြန်မာ=== [[File:Collpased building in Naypyidaw, 2025 Earthquake.jpg|thumb|left|နေပြည်တော်ရှိ တစ်ပိုင်းတစ်စလဲပြိုလျက်ရှိသော အဆောက်အဦ]] မြန်မာနိုင်ငံရှိ သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ အမျိုးမျိုးကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ၄၉၁၀ ဦးကျော် သေဆုံးပြီး ၅၉၇၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိပြီး ၇၆၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိသည်ဟု [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန]]က ဆိုသည်။<ref name="5Kdead">{{cite news|trans-title=Death toll from earthquake nears 5,000 |title=ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၅,၀၀၀ နီးပါးရှိလာ |language=my|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/05/52232|access-date=5 April 2025|work=Mizzima|date=5 April 2025}}</ref> ၄၁၇၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ၇၆၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကာ ၆၁၆၀ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ]] ဖော်ပြသည်။<ref name="dvb3034">{{cite news|title=မြေငလျင် နောက်ဆုံးရရှိသော သတင်းအချက်အလက်များ|trans-title=Latest earthquake information|date=2 April 2025|url=https://burmese.dvb.no/live|access-date=2 April 2025|work=Democratic Voice of Burma|language=my}}</ref> အစိုးရပိုင် [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား]]တွင် ၃၃၀၀ ဦးကျော် သေဆုံးပြီး၊ ၂၂၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကာ ၄၇၉၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar earthquake death toll rises to 3,301|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202504/04/WS67efc9cfa3104d9fd381da83.html|access-date=4 April 2025|agency=Xinhua News Agency|publisher=China Daily|date=4 April 2025}}</ref> သေဆုံးမှုများမှာ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ စစ်ကိုင်း၊ ရှမ်း၊ ပဲခူးနှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="dvb3034"/> မြန်မာပြည်သူ ၈ သန်းကျော်အား သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး အရေးပေါ် အကူအညီများ လိုအပ်လျက်ရှိသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က ခန့်မှန်းသည်။ <ref>{{cite news|title=ငလျင်အပြီး ဆောက်လုပ်ရေးသုံး ပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဝါးများ ဈေးခုန်တက်|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/02/51932|date=2 April 2025|language=my|work=[[Mizzima News]]}}</ref> နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ဖုန်းနှင့် အင်တာနက် ဆက်သွယ်ရေးများ ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=မြန်မာနိုင်ငံမြို့ကြီးအချို့တွင် ပြင်းထန်ငလျင်လှုပ်ခတ်|trans-title=Cities in Myanmar hit with strong earthquake|url=https://myanmar-now.org/mm/news/62166/|work=Myanmar now|date=28 March 2025}}</ref> ကျေးလက်ဒေသဘက်ရှိ ထိခိုက်သေကြေ ပျက်စီးမှုများကို အကျယ်တဝင့် မသိရသေးပေ။<ref name="rural">{{cite news|title=Myanmar rescuer says villages near Mandalay are suffering even more|publisher=BBC|url=https://www.bbc.com/news/live/c4gex01m7n5t?post=asset%3A14e1bb0d-cc5e-4874-a790-cc08122e314e#post|last=Volk|first=Kristina|date=29 March 2025}}</ref> နိုင်ငံအနှံ့တွင် လူနေအဆောက်အဦ အနည်းဆုံး ၁၃,၄၁၁၊ သာသနိကအဆောက်အဦ ၂၈၀၊ လမ်းမများ ၄၃ ခန့်နှင့် တံတား ၇ စင်းတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]က ဆိုသည်။<ref>{{cite news|title=ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၁,၆၀၀ ကျော်နှင့် ဒဏ်ရာရသူ ၁,၅၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်|language=my|url=https://burmese.dvb.no/post/697775|access-date=29 March 2025|work=Democratic Voice of Burma|date=29 March 2025}}</ref> သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုချိန်အတွင်း ဗလီ ၅၀ ကျော် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည့်အတွက် အနည်းဆုံး လူဦးရေ ၂၅၀ ခန့် သေဆုံးနိုင်သည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဖွဲ့က ခန့်မှန်းထားသည်။<ref name="mnmosque250">{{Cite news|date=30 March 2025|title=ငလျင်ကြောင့် ဗလီ ၅၀ခန့် ပြိုကျပြီးနောက် လူရာချီသေဆုံး|trans-title="50 mosques collapse due to earthquake, hundreds dead"|url=https://myanmar-now.org/mm/news/62258/|access-date=30 March 2025|publisher=Myanmar Now|language=my}}</ref> မန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းတို့ရှိ ဗလီ ၆၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့ရာမှ ဝတ်ပြုသူ မွတ်စလာမ် ၇၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့နိုင်သည်ဟု နွေဦးတော်လှန်ရေးမြန်မာမွတ်စလာမ်ကွန်ယက်က ခန့်မှန်းထားသည်။<ref name=700muslimsdead>{{cite news|title=Up to 700 Myanmar Muslims Killed in Quake-Hit Mosques Weakened by Neglect|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/up-to-700-myanmar-muslims-killed-in-quake-hit-mosques-weakened-by-neglect.html|access-date=1 April 2025|work=The Irrawaddy|date=31 March 2025}}</ref> စစ်အစိုးရက မွတ်စလာမ် ၅၀၀ ခန့်သေဆုံးသည်ဟု ဆိုထားသည်။<ref name="Htun1">{{cite news |last1=Htun |first1=Zeyar |last2=Wong |first2=Tessa |title=The man mourning 170 loved ones lost in Myanmar's earthquake |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2e98xep10o |access-date=2 April 2025 |work=BBC News |date=2 April 2025}}</ref> ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ၆၇၀ နှင့် ဘုရားစေတီ ၂၉၀ ခန့် ပျက်စီးခဲ့သည်ဟုလည်း စစ်အစိုးရက ဆိုသည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar quake struck mosques as minority Muslims gathered for Ramadan prayers|url=https://www.bangkokpost.com/world/2990624/quake-struck-as-worshippers-gathered-for-ramadan-prayers-in-myanmar|access-date=29 March 2025|work=Bangkok Post|date=29 March 2025|language=en}}</ref> မန္တလေး၌ လူ ၂၄၀၀ ကျော်သေဆုံးပြီး <ref name="dvb3034"/> ၁၆၇၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=မန္တလေးတိုင်းတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၆၄၉ ဦးရှိပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၆၇၀ ဦးရှိကာ ပျောက်ဆုံးနေသူ ၆၈ ဦးရှိ၊ သေဆုံးသူအရေအတွက် ဆက်လက်မြင့်တက်မည်|language=my|url=https://yktnews.com/2025/03/209373/|access-date=29 March 2025|work=Khit Thit Media|date=29 March 2025|archive-date=29 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250329193014/https://yktnews.com/2025/03/209373/|url-status=dead}}</ref> မန္တလေးတစ်မြို့ထဲတွင် လူဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၂၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး<ref name="dvb3034"/> အဆောက်အဦးများစွာ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် မန္တလေးမြို့က နေအိမ်အဆောက်အဦ အများအပြား ထိခိုက်ပျက်စီး|language=my|url=https://burmese.dvb.no/post/697273|access-date=28 March 2025|work=Democratic Voice of Burma|date=28 March 2025}}</ref> မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ပင်မအဆောက်အအုံ၏ မျက်နှာကျက်အမိုးများ ပြိုကျခြင်း၊<ref name="ELevennews">{{cite news |title=အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် နေပြည်တော်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တို့တွင် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/301524 |access-date=28 March 2025 |work=Elevennews |date=28 March 2025}}</ref> မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပင်မဆောင် မီးစွဲလောင်ပြီး အဆောက်အဦးထဲတွင် လူအချို့ ပိတ်မိခြင်း၊<ref name=thetimes>{{Cite news |title=Myanmar earthquake live: 'Hundreds of casualties' after 7.7-magnitude quake |url=https://www.thetimes.com/world/asia/article/myanmar-earthquake-thailand-bangkok-today-map-latest-news-rdchx8t3r |date=28 March 2025 |access-date=28 March 2025 |lang=en |newspaper=[[The Times]]}}</ref>နှင့် စိန်ပန်းရပ်တွင် မီးလောင်ကျွမ်းခြင်းတို့ဖြစ်ပွားသည်။<ref>{{cite news |title=ငလျင်လှုပ်အပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ်ပင်မဆောင်နှင့် စိန်ပန်းရပ်ကွက် မီးလောင်|trans-title=Mandalay University main building and Seinpan neighborhood caught fire after earthquake |url=https://burmese.dvb.no/post/697295 |access-date=29 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma|lang=my |date=29 March 2025}}</ref>မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပင်မဆောင်ပြိုကျပြီး နောက်ဆက်တွဲမီးလောင်မှုကြောင့် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲအဖြေလွှာများ မီးထဲပါသွားသည်။ မန္တလေးတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ကချင်ပြည်နယ်တို့မှ ကျောင်းသူကျောင်းသားများ၏ စာမေးပွဲအဖြေလွှာများဖြစ်သည်။ အင်းဝအနီး ရန်ကုန်-မန္တလေးလမ်းပိုင်းရှိ မြစ်ငယ်မြစ်ကူး ဒုဌဝတီတံတားဟောင်းကျိုးပြီး ကားအချို့ ပြုတ်ကျမှုရှိသည်ဆိုသော်လည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။<ref>{{cite news |title=မန္တလေး လေဆိပ်အဝင်လမ်းပေါ်ရှိ ဒုဌဝတီတံတား ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြိုကျသွားပြီး ကားတချို့ ပြုတ်ကျမှုရှိ |date=28 March 2025 |url=https://yktnews.com/2025/03/209262/ |trans-title=Duhtawady Bridge on road to Mandalay Airport collapses due to earthquake damage, some vehicles also fall |archive-date=4 May 2025 |access-date=29 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504082842/https://yktnews.com/2025/03/209262/ |url-status=dead }}</ref> ဘုန်းကြီးကျောင်း အဆောက်အဦးတစ်လုံး ပြိုကျမှုအတွင်း ကလေးသူငယ်များနှင့် သံဃာတော်များအပါအဝင် လူ ၂၀ ကျော် သေဆုံး ဒဏ်ရာရသည်။<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=20 Killed As Mosque Collapses In Myanmar Earthquake; Children Among Victims In Monastery Tragedy |url=https://www.news18.com/world/over-20-killed-as-mosque-collapses-in-myanmar-earthquake-children-dead-as-monastery-crumbles-9278458.html |access-date=March 28, 2025 |publisher=[[News18]] |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=ငလျင်ဒဏ်ကို တစ်နိုင်ငံလုံးခံစားရပြီး မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် ရှမ်းတောင်တို့တွင် အပျက်အစီးများ |trans-title=Earthquake felt nationwide, with damage reported in Mandalay, Sagaing and Shan State |url=https://www.tachileik.net/mm/news/39461 |access-date=28 March 2025 |agency=Tachileik News Agency |date=28 March 2025 |language=my |archive-date=2 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502223358/https://www.tachileik.net/mm/news/39461 |url-status=dead }}</ref> မန္တလေးမြို့တွင် ဗလီများအပါအဝင် သာသနိကအဆောက်အဦး စုစုပေါင်း ၃၀ ကျော်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်သက်တမ်းရှိသည်။<ref>{{cite news|title=မန္တလေးမြို့တွင် ဦးလှသိန်းဗိမာန်အတွင်း ပိတ်မိနေသော သံဃာအပါး ၁၀၀ ကျော်ကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်|trans-title=Search and rescue operations continue for over 100 monks trapped inside U Hla Thein Temple in Mandalay|lang=my|url=https://yktnews.com/2025/03/209327/|access-date=28 March 2025|work=Khit Thit Media|date=28 March 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504012433/https://yktnews.com/2025/03/209327/|url-status=dead}}</ref> [[File:2025 Myanmar earthquake damage in Mandalay.png|thumb|ငလျင်ကြောင့် လဲပြိုလျက်ရှိသော မန္တလေးမြို့ရှိ အဆောက်အဦတစ်ခု]] မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် နှစ်ထပ် လဘက်ရည်ဆိုင်တစ်ဆိုင် (ရွှေကြည်မိုး) ပြိုကျမှုအတွင်း လူ ၇၀ ဝန်းကျင် ပိတ်မိခဲ့သည်။ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်ရှိ သုံးထပ်ကားအပိုပစ္စည်းအရောင်းဆိုင် ပြိုကျပြီး ဝန်ထမ်း ၁၀ ဦးကျော်ပိတ်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မန္တလေးမြို့ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်ရှိ နှစ်ထပ်ခွဲလက်ဖက်ရည်ဆိုင် ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျခဲ့ပြီး လူ ၇၀ ခန့် ပိတ်မိနေ |url=https://news-eleven.com/article/301526 |access-date=2025-03-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> မန္တလေးရေစစ်ကန်အနီးရှိ အထပ် (၁၁)ထပ်ရှိသော Sky Villa Condo သည် မြေညီထပ်အပါအဝင် (၅)ထပ် မြေကြီးအတွင်းသို့ ကျွံကျကာ လူအများ ပိတ်မိနေပြီး ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေပါသည်။ ဆောက်လုပ်ဆဲ အဆောက်အဦးတစ်လုံး ပျက်ပြားမှုအတွင်း လူ ၈ ဦးသေဆုံးပြီး အများအပြား ပိတ်မိသည်။<ref name="GT&M_1">{{cite news |last1=Ferguson| first1=Donna| last2=Ambrose| first2=Tom| last3=Sedghi| first3=Amy| last4=Lavelle| first4=Daniel| last5=Mackay| first5=Hamish|title=Thailand and Myanmar earthquake death toll rises as Bangkok declared disaster area with dozens trapped under skyscraper – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/mar/28/myanmar-earthquake-thailand-bangkok-mandalay-latest-news-updates |newspaper=[[The Guardian]] |date=28 March 2025 |access-date=28 March 2025 |lang=en}}</ref> ပျော်ဘွယ်မြို့ရှိ ဗလီနှင့် တက္ကသိုလ်အဆောက်အဦး ပြိုကျမှုထဲ နှစ်ဦးသေဆုံးကြောင်း သိရ၏။<ref name="mizzima1">{{cite news |title=ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် တောင်ငူ၊ ပျော်ဘွယ်တွင် လူ ၂၁ ဦး သေဆုံး |trans-title=Earthquake kills 21 people in Taungoo, Pyaw Bwe |lang=my |url=https://bur.mizzima.com/2025/03/28/50895 |access-date=28 March 2025 |work=Mizzima News |date=28 March 2025}}</ref>ll [[မဟာအောင်မြေဘုံစံ ကျောင်းတော်ကြီး|မဟာအောင်မြေဘုံစံကျောင်းတိုက်(မယ်နုအုတ်ကျောင်း)]]လည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=ငလျင်ကြောင့် မယ်နုအုတ်ကျောင်း ပြိုကျပျက်စီ |trans-title=The Mae Nu brick school collapsed due to the earthquake |url=https://news-eleven.com/article/301528 |date=28 March 2025 |access-date=28 March 2025 |lang=my |publisher=Elevennews}}</ref> မန္တလေးကျုံးမြို့ရိုးနှင့် မဟာမြတ်မုနိဘုရားတန်ဆောင်းလည်း အပျက်အစီးများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-03-28 |title=Myanmar earthquake: Photos, video show devastation as mosque and Mahamuni Pagoda collapse after strong tremors |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/myanmar-earthquake-at-least-three-dead-after-mosque-collapse-photos-and-video-emerge/articleshow/119646222.cms |access-date=2025-03-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်ပိုင်း နေရာအချို့ပျက်စီးခြင်းနှင့် မန္တလေးတွင် ဆည်တစ်ခုကျိုးပေါက်ပြီး ရေးကြီးရေလျှံမှုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="RisingAP1">{{cite news |last1=Rising |first1=David |last2=Saksornchai |first2=Jintamas |title=Powerful quake rocks Myanmar and Thailand and kills more than 150 people |url=https://apnews.com/article/thailand-earthquake-bangkok-4fce87aced74b1fc0cf260fb5454d353 |access-date=28 March 2025 |work=Associated Press |date=28 March 2025}}</ref> ရမည်းသင်းတွင် လူ ၄၀ ကျော်သေဆုံးပြီး ၆၀ ဒဏ်ရာရကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite news|title=ငလျင်ကြောင့် ရမည်းသင်းမှာ လူလေးဆယ်ကျော် သေဆုံး|lang=my|url=https://www.rfa.org/burmese/news/yamethin-earthquake-myanmar-03282025123708.html|access-date=28 March 2025|work=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ|RFA]]|date=28 March 2025}}</ref> ကျောက်ဆည်၌ လူ ၃၀ သေဆုံး၊ ၇၃၂ ဦးဒဏ်ရာရကြောင်း သက်ဆိုင်ရာမှ အတည်ပြုခဲ့သည်။ ပျော်ဘွယ်တွင် နောက်ထပ်ခြောက်ဦးသေဆုံးကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မိတ္ထီလာတွင် လူနေအိမ်နှင့် ဘာသာရေးအဆောက်အဦးများမှ ငလျင်ဒဏ်ကို ခံစားခဲ့ရပြီး ပြိုကျပျက်စီးမှုကြုံရသည်။ [[ဘုံးအိုးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်|ဘုံးအိုးရွာ]]တွင် လူသေရုပ်အလောင်း ၁၀၀ တွေ့ရှိရကြောင်း ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ထုတ်ပြန်၏။<ref name="rural"/> မတ္တရာမြို့နယ်တွင် လူနေအိမ်များနှင့် စေတီပုထိုးများ ပြိုကျခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=ငလျင်ကြောင့် မတ္တရာမြိုပေါ် နေအိမ်များနှင့် သာသနာ့အဆောက်အဦများပြိုကျ|trans-title=Earthquake causes collapse of homes and religious buildings in Mattara town|url=https://bur.mizzima.com/2025/03/28/51018|language=my|work=Mizzima News}}</ref> စစ်ကိုင်းမြို့နယ်အတွင်း လူ ၁၈ ဦးသေဆုံးပြီး ၃၀၀ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ကာ<ref name=rfa144>{{cite news|title=ငလျင်ကြောင့် ဒေသသုံးခုမှာ ၁၄၄ ဦးသေဆုံးပြီး ၇၀၀ ကျော်ဒဏ်ရာရကြောင်း စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌပြော|url=https://www.rfa.org/burmese/news/earthquake-myanmar-junta-leader-death-03282025111431.html|access-date=28 March 2025 |work=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ|RFA]] |date=28 March 2025}}</ref> မတ်လ ၃၀ ရက်ထုတ်ပြန်ချက်အရ သေဆုံးသူအရေအတွက် ၂၀၀ ကျော်လာပြီး ပိတ်မိသူအရေအတွက် များစွာကျန်နေသည်။ အင်းဝတံတားဟောင်း ပြိုကျခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ငလျင်ကြောင့် စစ်ကိုင်းတွင် လူ ၂ ဦးသေဆုံး၊ စစ်ကိုင်းတံတားဟောင်းပြိုကျ၊ တံတားသစ် ဖြတ်သန်းခွင့်ပိတ် |trans-title=Earthquake kills 2 in Sagaing, old Sagaing bridge collapses, new bridge closed |lang=my |url=https://burmese.dvb.no/post/697199 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mehrotra |first1=Vani |date=28 March 2025 |title=Under-Construction Skyscraper In Bangkok Collapses After 7.7-Magnitude Earthquake Hits Myanmar |url=https://www.news18.com/world/myanmar-earthquake-videos-bangkok-skyscraper-collapses-tremors-strong-earthquakes-hit-myanmar-9278285.html |access-date=28 March 2025 |work=CNN-News18}}</ref> နေပြည်တော်တွင် ၉၆ ဦးသေဆုံးပြီး ၄၃၂ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရကြောင်း သက်ဆိုင်ရာမှ ထုတ်ပြန်သည်။<ref name=rfa144/> နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိ လေကြောင်းထိမ်းသိမ်းရေးတာဝါကျိုးကျပြီး ဝန်ထမ်းခြောက်ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။ <ref name=rfa80>{{cite news |title=မြေငလျင်ကြောင့် သေဆုံးထိခိုက်သူ ၈၀ ဝန်းကျင်ရှိလာ |lang=my |url=https://www.rfa.org/burmese/news/earthquake-death-myanmar-03282025090828.html |access-date=28 March 2025 |work=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ|RFA]] |date=၂၈ မတ် ၂၀၂၅}}</ref><ref>{{cite news |title=Breaking News- ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော်လေဆိပ်၏ လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး တာဝါ ကျိုးကျပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ဝန်ထမ်းအားလုံး သေဆုံး |trans-title=Breaking News: Earthquake causes Naypyidaw Airport's air traffic control tower to collapse, killing all staff on duty |lang=my |url=https://yktnews.com/2025/03/209240/ |access-date=28 March 2025 |work=Khit Thit Media |date=28 March 2025 |archive-date=4 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504020221/https://yktnews.com/2025/03/209240/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="aljazeera">{{Cite news |date=28 March 2025 |title=Two powerful earthquakes hit Myanmar |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/28/powerful-earthquake-strikes-myanmar |access-date=28 March 2025 |publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> လူနေအိမ်များနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ ပျက်စီးမှုလည်းရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=28 March 2025 |title=Violent earthquakes rock Southeast Asia, prompting evacuations in Thailand and Myanmar |url=https://apnews.com/article/thailand-earthquake-bangkok-4fce87aced74b1fc0cf260fb5454d353 |access-date=28 March 2025 |work=[[AP News]]}}</ref> ကုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံသို သေဆုံးသူ လူ ၂၀ ၏ရုပ်အလောင်းများအပါအဝင် ရာနှင့်ချီသော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရထားသူများကို ပို့ဆောင်ကြသည်။<ref>{{cite news |title=Mass casualty earthquake devastates Myanmar, Thailand, trapping dozens and injuring hundreds |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/28/mass-casualty-earthquake-devastates-myanmar-thailand-trapping-dozens-and-injuring-hundreds/171242 |access-date=28 March 2025 |agency=Agence France-Presse |work=Malay Mail |date=28 March 2025}}</ref> <ref name=thetimes/> တပ်မတော်ပိုင် အဆောက်အဦးများ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အပါအဝင် အစိုးရအဆောက်အဦးများနှင့် ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများ အကြီးအကျယ်ပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite news |author1=Maung Dagon |title=ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော် စစ်ရုံးနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဝန်ထမ်း အိမ်ရာများ ပျက်စီးမှုများပြား |trans-title=Earthquake causes extensive damage to Nay Pyi Taw military headquarters and surrounding staff housing |url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/60545/ |access-date=28 March 2025 |work=MPA Press |date=28 March 2025 |lang=my |accessdate=29 March 2025 |archivedate=28 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250328193133/https://mpapress.com/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8/60545/ }}</ref> ဌာနဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ ပြိုကျမှုအတွင်း အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာနရှိ အဆင့်မြင့်အရာရှိအချို့နှင့် အခြားပြည်တွင်းပြည်ပအရာရှိများ အသက်ဆုံးရှုံးသည်။<ref>{{cite news |title=Lines of wounded at Myanmar hospital after powerful quake |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250328-lines-of-wounded-at-myanmar-hospital-after-powerful-quake |access-date=28 March 2025 |work=France 24 |date=28 March 2025 |lang=}}</ref><ref>{{cite news |title=Earthquake death toll in Myanmar, Thailand surpasses 150 |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/28/powerful-earthquake-strikes-myanmar |access-date=28 March 2025 |work=Al Jazeera |date=28 March 2025 |lang=}}</ref> ပျဉ်းမနားတွင် ပြိုကျသွားသော အဆောက်အဦးများနှင့် ကျောင်းတိုက်များအောက် အပျက်အစီးများအတွင်း ရုပ်အလောင်း ၈၆ လောင်းတွေ့ရှိသည်။ <ref>{{cite news |title=ပျဉ်းမနားမြို့တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၈၆ ဦးထိရှိလာပြီး ရုပ်အလောင်း အားလုံး ဆွဲမထုတ်နိုင်သေး၊ အရေးပေါ် ကုသနေရသည့် လူနာ ၅၀၀ ခန့်ရှိ |trans-title=Death toll from earthquake damage in Pyimana town reaches 86, bodies still trapped and over 500 wounded being treated |url=https://yktnews.com/2025/03/209340/ |work=Khit Thit Media |date=29 March 2025 |archive-date=3 May 2025 |access-date=29 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250503124321/https://yktnews.com/2025/03/209340/ |url-status=dead }}</ref> အင်းလေးကန် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများအပါအဝင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]တွင် အနည်းဆုံး လူ ၃၆ ယောက် သေဆုံးသည်။<ref>{{cite news |title=ညောင်ရွှေမြို့နယ် အင်းလေးဒေသရှိ ကျေးရွာများတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြည်သူ ၃၀ ကျော် သေဆုံးကြောင်း ကနဦးသိရ |lang=my |url=https://yktnews.com/2025/03/209298/ |access-date=28 March 2025 |work=Khit Thit Media |date=28 March 2025 |archive-date=28 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328184621/https://yktnews.com/2025/03/209298/ |url-status=dead }}</ref> [[ဖောင်တော်ဦးဘုရား (အင်းလေး)|ဖောင်တော်ဦးဘုရား]] ကိန်းဝပ်စံပယ်ရာ နမ့်ဟူးရွာရှိ ကျောင်းအချို့အပါအဝင် သာသနိကအဆောက်အဦးများ ပြိုကျ ပျက်စီးမှုများရှိသည်။ ၂၉ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းအထိ ရရှိထားသော အချက်အလက်အရ အလုံးစုံပြိုကျပျက်စီးသော လူနေအိမ် ၁၇၅၁ လုံးနှင့် တစ်စိတ်တပိုင်း ပြိုကျလူနေအိမ် ၉၂ လုံး၊ ဟိုတယ်ပြိုကျ ပျက်စီးမှု ၁၀ လုံးရှိကြောင်း၊ သေဆုံးသူအရေအတွက် ၅၀ ဦးရှိကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{cite news |title=အင်းလေးတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် နေအိမ် ၁၀၀ ကျော် ပျက်စီးပြီး လူ ၄ ဦး သေဆုံး |trans-title=Earthquake in Inle Lake damages over 100 homes, kills 4 |lang=tr |url=https://burmese.dvb.no/post/697220 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref> [[အောင်ပန်းမြို့|အောင်ပန်း]]တွင် ဟိုတယ်တစ်လုံး ပြိုကျမှုအတွင်း နှစ်ဦးသေဆုံးကာ ဆယ့်ခြောက်ဦး ဒဏ်ရာရပြီး အယောက်နှစ်ဆယ်ခန့် ပိတ်မိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ငလျင်ကြောင့် အောင်ပန်းဟိုတယ် ပြိုကျ၊ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၀ ခန့် ပိတ်မိနေ |trans-title=Aung Pan Hotel collapses due to earthquake, 2 dead, 20 trapped |lang=my |url=https://burmese.dvb.no/post/697192 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref> <ref name=rfa80/> ပဲခူးတိုင်း၊ [[တောင်ငူမြို့နယ်]]တွင် ကျောင်းပြိုကျမှုကြောင့် ကလေးငါးယောက် အသက်ဆုံးရှုံးပြီး ဗလီတစ်လုံး ပြိုကျမှုအတွင်း လူ ၁၄ ဦးသေဆုံးသည်။<ref name="mizzima1"/> တောင်ငူမြို့ရှိ [[ရွှေဆံတော်ဘုရား (တောင်ငူ)|ရွှေဆံတော်ဘုရား]]နှင့် [[မြတ်စောညီနောင်စေတီတော်|မြတ်စောညီနောင်စေတီ]]မှ နောင်တော်စေတီတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းဆောင်တစ်ခု ပြိုကျမှုအတွင်း စစ်ဘေးရှောင် ကလေးများ ၂၀ ကျော်ပိတ်မိသည်။<ref>{{cite news |date=28 March 2025 |title=ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် တောင်ငူဝေဠုဝန်ကျောင်းပြိုကျပြီး စစ်ဘေးရှောင်ကလေး ၂၀ ကျော်ပိတ်မိ |trans-title=Earthquake causes Taungoo Weluwan school to collapse, trapping over 20 displaced children |url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/cho-007-28-3-25 |access-date=28 March 2025 |work=Yangon Media Group |lang=my}}</ref> ဖြူးမြို့တွင် အိမ်နံရံလဲမှုကြောင့် မိသားစုဝင် ၄ ဦးသေဆုံးသည်။<ref>{{cite news |title=ဖြူးမြို့တွင် ငလျင်ကြောင့် ကျောင်းဆရာမအပါအဝင် မိသားစုဝင် ၄ ဦး သေဆုံး |trans-title=Four members of a family, including a school teacher, die in earthquake in Phyu |lang=my |url=http://ftp.dvb.no/post/697205 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref> ရန်ကုန်တွင် ငလျင်ကြောင့် အသေးစားပျက်စီးမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ဖုန်းလိုင်းမမိခြင်း၊ လျပ်စစ်မီးပြတ်တောက်ခြင်းများ ကြုံတွေ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ရန်ကုန်တွင် ငလျင်ဒဏ်ခံစားရသော်လည်း အပျက်အစီးနည် |trans-title=Yangon earthquake hits but less damage |lang=my |url=https://burmese.dvb.no/post/697215 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref> မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ဟိုတယ် ၁၆ လုံး ပြိုကျခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာ The Global New Light of Myanmar က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁၅ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Xia|first=Hua|date=2025-06-15|title=16 hotels destroyed by earthquake in Myanmar's Mandalay|url=https://english.news.cn/20250615/f4b21b30d1bb409f9de533c8a56b7b75/c.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250616081659/https://english.news.cn/20250615/f4b21b30d1bb409f9de533c8a56b7b75/c.html|archive-date=2025-06-16|access-date=2025-06-16|website=Xinhua}}</ref> "မတ်လ ၂၈ ရက် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးကတည်းက ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ငလျင်တွေဟာ အနည်းဆုံး တစ်နှစ်ကြာတဲ့ အထိ လှုပ်ခတ်နေနိုင်တယ်" လို့ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစောထွေးဇော်က ဘီဘီစီကို ပြောသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c4g2ypxe619t|title=မတ် ၂၈ ငလျင် နောက်ဆက်တွဲတွေ အနည်းဆုံး ၁ နှစ်ကြာအောင်ဆက်လှုပ်ခတ်နိုင်တယ် - ဦးစောထွေးဇော်|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-7-12}}</ref> မြေငလျင်ဆိုင်ရာသတင်းများကို တစ်နေရာတည်းမှ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များကိုလည်း လေ့လာနိုင်ရန် www.myanmarearthquake.gov.mm ဝက်ဘ်ဆိုက်အား လွှင့်တင်ထားကြောင်း [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/72918|title=၂၀၂၅ မန္တလေးငလျင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ သိရှိနိုင်ရန်အတွက် ဝက်ဘ်ဆိုက် လွှင့်တင်ထားရှိကြောင်း အသိပေးကြေညာ|accessdate=2025-7-29|publisher=Ministry of Information}}</ref> ==ပြည်တွင်း တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်မှုများ== ===မြန်မာနိုင်ငံ=== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ငလျင်ဒဏ်သင့်သွားသော စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ဒေသခြောက်ခုကို အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယာယီသမတနှင့် ဝန်ကြီးချုပ် မင်းအောင်လှိုင်က နေပြည်တော်ရှိ ဆေးရုံတစ်ရုံတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ လူနာများကို လိုက်လံကြည့်ရှုခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထာက်ထားမှု အကူအညီပေးကြရန်လည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |author1=Rob Picheta |author2=Ross Adkin |author3=Lex Harvey |author4=Edward Szekeres |author5=Hassan Tayir |author6=Todd Symons |date=2025-03-28 |title=Live updates: Myanmar earthquake magnitude 7.7, tremors felt in Thailand |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/myanmar-thailand-earthquake-03-28-25-intl-hnk/index.html |access-date=2025-03-28 |publisher=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |first1=Richard Lloyd |last1=Parry |first2=Joshua |last2=Thurston |date=2025-03-28 |title=Myanmar earthquake latest: tremors felt 640 miles away in Bangkok |url=https://www.thetimes.com/world/asia/article/earthquake-bangkok-thailand-myanmar-today-latest-news-rdchx8t3r |access-date=2025-03-28 |website=The Times |language=en}}</ref> မန္တလေး၊ နေပြည်တော်နှင့် စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ဆေးရုံများ၌ လူနာများပြည့်ကြပ်နေသလို သွေးအလှူရှင်များ လိုအပ်နေကြောင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မန္တလေး၊နေပြည်တော်၊ စစ်ကိုင်းတို့ရှိ ဆေးရုံများတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိလူနာများပြားနေပြီး သွေးအလှူရှင်များလိုအပ်နေ |trans-title=Hospitals in Mandalay, Nay Pyi Taw, and Sagaing are experiencing a high number of earthquake-injured patients and are in need of blood donors. |lang=my |url=https://news-eleven.com/article/301523 |access-date=28 March 2025 |work=Eleven Media Group |date=28 March 2025}}</ref> အရေးပေါ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာအား [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]ကအကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။ နောက်ဆက်တွဲ ငလျင်များ ရှိနိုင်သေးသည့်အတွက် ပြည်သူများ နိုးနိုးကြားကြားနေကြရန်လည်း ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Opposition National Unity Government calls for international help for Myanmar quake victims |date=28 March 2025 |url=https://eng.mizzima.com/2025/03/28/20566 |work=Mizzima News}}</ref> ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက်ရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့များနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ထိုးစစ်များ နှစ်ပတ်ကြာ ရပ်နားထားမည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar resistance movement announces partial ceasefire to aid quake relief as death toll tops 1,600 |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-03-29/myanmars-earthquake-death-toll-jumps-to-1-644-as-more-bodies-are-recovered-from-the-rubble |last1=Rising |first1=David |last2=Saksornchai |first2=Jintamas |date=29 March 2025|work=Los Angeles Times}}</ref> သို့သော်လည်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ရှိနေသည့် ကျေးရွာများသို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို တပ်မတော်က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta continues air strikes after devastating earthquake |url=https://www.bbc.com/news/articles/cy7x7r8m3xlo |last1=Henschke |first1=Rebecca |date=29 March 2025 |work=BBC}}</ref> ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးများ ကူညီဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဧရာဝတီနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |url=https://news-eleven.com/article/301529 |title=ရန်ကုန်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းတို့မှ မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး(အထူး)တပ်ဖွဲ့ဝင်များ နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာ |trans-title=Myanmar national firefighter special search and rescue brigades from Yangon and Ayeyarwady Region sent to Naypyidaw |date=28 March 2025}}</ref> ကူညီသူနည်းပါးသည့်အတွက် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ နှောင့်နှေးလျက်ရှိသည်ဟု မန္တလေးမြို့ရှိ သတင်းသမားများက ဆိုသည်။ ပြိုကျပျက်စီးလျက်ရှိသော အဆောက်အဦများစွာကို ရှာဖွေရန် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ရှာဖွေပြီးသည့် အဆောက်အဦများထဲမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ အနည်းငယ်ကို ကယ်ဆယ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=‌ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက် စစ်ကောင်စီ ဘာပြောလဲ | url=https://www.bbc.com/burmese/live/c5y4yeq9dqvt?post=asset%3A5b712498-1172-4741-968d-150088887f8e#asset:5b712498-1172-4741-968d-150088887f8e |trans-title=What does the junta say about those dead from earthquake? |work=BBC |date=28 March 2025}}</ref>[[အောင်ကိုဝင်း|ဦးအောင်ကိုဝင်း]] နာယကအဖြစ်ဦးဆောင်သည့် ကမ္ဘောဇဖောင်ဒေးရှင်း နှင့် [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]] တို့က ကျပ်ငွေ ၁၅ ဘီလီယံ ကနဦးမတည် လှူဒါန်းပြီး ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသများသို့ သွားရောက်ကူညီမှုများ စတင်သည်။ယင်းအပြင် ဧရာဝတီဖောင်ဒေးရှင်း နှင့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] တို့ကလည်း စက်ယန္တရားများ အသုံးပြု၍ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အပါအဝင် စက်သုံးဆီ နှင့် စားနပ်ရိက္ခာများ ပံ့ပိုးထောက်ပံ့ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ကြသည်။အလားတူ ဦးခင်မောင်အေး ဦးဆောင်သည့် CB Bank နှင့် CB-KMA Foundation ကလည်း ကနဦး ငွေကျပ် ၁၀ ဘီလီယံ မတည်ပြီး ငလျင်ဘေးသင့်ဒေသများတွင် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့် ဒေသများအတွက် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ထင်ရှားသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ ဖြစ်သည့် [[ထွန်းမြင့်နိုင်|ဦးထွန်းမြင့်နိုင်]] ၊[[ဇော်ဇော်|ဦးဇော်ဇော်]] ၊ [[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဦးဇော်ဝင်းရှိန်]]၊ဦးအေးဝင်း၊[[သတိုးဟိန်း|ဦးသတိုးဟိန်း]]၊[[တေဇ၊ ဦး|ဦးတေဇ]] မိသားစု၊[[မောင်ဝိတ်|ဦးမောင်ဝိတ်]] အစရှိသည့် အလှူရှင်များက ငွေသားကျပ် ၁၀၄ ဒသမ ၄၄ ဘီလီယံ၊ အလှူပစ္စည်း ၁၂ ဒသမ ၄ ဘီလီယံ၊ စုစုပေါင်း ၁၁၆ ဒသမ ၈၄ ဘီလီယံတို့ကို ပေးအပ်လှူဒါန်းကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/28671?d=1|title=ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသများ၌ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရန်အတွက် စေတနာရှင်၊ အလှူရှင်များက အလှူငွေများ ပေးအပ်လှူဒါန်းပွဲ ကျင်းပပြုလုပ်|work=cincds myanmar|access-date=၂ ဧပြီ ၂၀၂၅|date=၁ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> ===ထိုင်းနိုင်ငံ=== ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ပေထုံတန် ရှင်နာဝပ်ထရာက ဖူးခက်တွင် တက်ရောက်ရန်ရှိသော ခရီးသွားလာရေး အစည်းအဝေး ခရီးစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ဘန်ကောက်သို့ ပြန်လာကာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အစည်းအဝေး ခေါ်ယူခဲ့သည်။<ref name="paetongtarn">{{cite web|title=Thai PM calls for calm, aftershock alerts in place|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2989914/thai-pm-calls-for-calm-aftershock-alerts-in-place|language=en|website=Bangkok Post|access-date=28 March 2025}}</ref> <ref name="aljazeera" /> ထို့နောက် ချာတူချက်ရှိ ပြိုကျပျက်စီးသွားသော နိုင်ငံတော် စာရင်းစစ်ရုံးကို လာရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး လိုအပ်သည်များ မှာကြားခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|title=First deaths confirmed as 'mass casualty' quake hits Myanmar, Thailand|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250328-powerful-earthquake-rocks-myanmar-thailand|language=en|publisher=France 24|access-date=28 March 2025}}</ref> <ref>{{cite web|title=PM orders committee to investigate the collapse of the SAO building|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048052|language=en|website=The Nation|access-date=29 March 2025}}</ref> ငလျင်ကြောင့် ဒဏ်ရာရခဲ့သူများကို ထိုင်းဘုရင်မှ အားပေးစကားပြောကြားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောဆိုသွားသည်။<ref>{{cite web|title=Their Majesties take earthquake victims under royal patronage|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048031|language=en|website=The Nation|access-date=29 March 2025}}</ref> ဘန်ကောက်မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက မြို့တော်ကို အဆင့် ၂ ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်ဧရိယာအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=กทม.ประกาศเขตประสบสาธารณภัย ระดับ 2 หลังแผ่นดินไหว|url=https://www.thaipbs.or.th/news/content/350680|language=TH|website=Thai PBS|access-date=28 March 2025}}</ref> <ref>{{Cite web|date=1 April 2025|title=Bangkok ends disaster zone announcement as overall situation improves|url=https://www.nationthailand.com/thailand/bangkok/40048155|access-date=1 April 2025|website=nationthailand|language=en-US}}</ref> လိုအပ်ပါက လူများကို နေရာချပေးရေးအတွက် [[:en:Lumphini Park|လုံဖီနီပန်းခြံ]]၊ [[:en:Benchasiri Park|ဘင်ချာသီရိပန်းခြံ]]၊ [[:en:Benjakitti Park|ဘင်ဂျာကစ်တီပန်းခြံ]] နှင့် [[:en:Chatuchak Park|ချာတူချက်ပန်းခြံ]]များကို ညလုံးပေါက်ဖွင့်ထားရန် ညွန်ကြားခဲ့သည်။<ref name="park">{{cite web|title=Quake-hit Bangkok declared disaster area|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2989931/quake-hit-bangkok-declared-disaster-area|language=en|website=Bangkok Post|access-date=28 March 2025}}</ref> လူ (၄၀၀) ဝန်းကျင်က မြို့တွင်းပန်းခြံများထဲ ညတွင်းချင်း တဲထိုးအိပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar quake toll passes 1,000 as rescuers dig for survivors|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250329-rescuers-dig-for-survivors-after-huge-quake-hits-myanmar-thailand|language=en|publisher=France 24|access-date=29 March 2025}}</ref> သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်သို့ အကြိုအပို့ပြုလုပ်ရေးတွင် အငှားယာဉ်ပြတ်လပ်မှု မဖြစ်ပေါ်စေရန်ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးက ဘတ်စ်ကားများ တိုးမြှင့်ပြေးဆွဲစေခဲ့သည်။ ပညာရေးဝန်ကြီးက တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျောင်းများပိတ်ထားရန် ညွန်ကြားခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးက အရေးပေါ်ဖုန်းဝန်ဆောင်မှု (hotlines services) ကို တိုးချဲ့ဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး ငလျင်နှင့်ဆက်စပ်သော ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု အနည်းဆုံး ၁၅၉၈ ကြိမ်ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|title=Earthquake situation resolved, PM Paetongtarn confirmed|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048006|language=en|website=The Nation|access-date=28 March 2025}}</ref> <ref name="Suvarnabhumi">{{cite news|title=Suvarnabhumi Airport Deploys Extra Shuttle Buses Amid Post-Earthquake Taxi Shortage|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40047999|access-date=28 March 2025|work=The Nation|date=28 March 2025}}</ref> <ref>{{cite web|title=Chatuchak Building Collapse Claims Three Lives|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40047991|language=en|website=The Nation|access-date=28 March 2025}}</ref> <ref>{{cite news|date=31 March 2025|title=Thailand's Mental Health Services Mobilised Following Earthquake, Hotline Capacity Tripled|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048136|access-date=31 March 2025|work=The Nation}}</ref> ပထုံဌာနီနှင့် [[:en:Phrae province|ဖရေစီရင်စု]]တို့ကို အရေးပေါ် ဘေးအန္တရာယ် အကူအညီပေးရေးဇုန်များအဖြစ် ကြေညာသည်။<ref name="thai14">{{cite news|title=DDPM updates on earthquake: Tremors felt in 57 provinces|url=https://www.nationthailand.com/blogs/news/general/40048039|access-date=29 March 2025|work=The Nation|date=29 March 2025}}</ref> ငလျင်ဆိုင်ရာ စာတိုပေးပို့ချက် နှောင်းနှေးကြန့်ကြာမှုကြောင့် ထိုင်းတွင် ဝေဖန်မှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|date=31 March 2025|title=Thai govt 'slow to react' to tremors|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2992066/thai-govt-slow-to-react-to-tremors|access-date=31 March 2025|work=Bangkok Post|language=en}}</ref> မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် ထိုင်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး [[:en:Anutin Charnvirakul|အနုတင်ချန်ဗီရာကု]] က စာရင်းစစ်ရုံးအဆောက်အဦး ပြိုကျမှု အကြောင်းရင်းကို တစ်ပတ်အတွင်း အပြီးစုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ပြောကြားသွားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကျွမ်းကျင်သူများမှ ကူညီစုံစမ်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးက ပြောခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Probe into State Audit Office collapse to conclude in 7 Days: Anutin |url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048089 |access-date=1 April 2025 |work=The Nation |date=30 March 2025}}</ref> ထိုင်းအစိုးရ၏ စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည့် ထိုင်း အကတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့က အဆောက်အဦးအပျက်အစီးများထဲရှိ သံချောင်းနမူနာများ ကောက်ယူပြီးနောက် အရည်အသွေးမမီသော သံမဏိချောင်းများတွေ့ရ၍ စစ်ဆေးမှုပြုနေသည်။<ref name="Wongcha2025">{{cite news |last1=Wongcha-um |first1=Panu |title=Thai watchdog had flagged concerns over building that collapsed in earthquake |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thai-watchdog-had-flagged-concerns-building-that-collapsed-earthquake-2025-03-31/ |access-date=1 April 2025 |agency=Reuters|date=1 April 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခု မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် တိုက်ခန်းများ အက်ကွဲရာထင်ခြင်းနှင့် လှုပ်ခါမှု သတင်းပေးပို့ချက်ကြောင့် ဘန်ကောက်ရှိ အဆောက်အဦးများထဲမှ လူအများ ထွက်ခွာစေခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း သတင်းပေးပို့ချက်များအရ နောက်ဆက်တွဲငလျင်များကြောင့် ဖြစ်ရသည်ဟုဆိုသော်လည်း မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် ဖြစ်ပွားသော နောက်ဆက်တွဲငလျင်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံအပေါ် ထိခိုက်မှုရှိလောက်အောင် အားမပြင်းကြောင်း ဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးနှင့် လျော့ချရေးဌာနက အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|date=31 March 2025|title=Bangkok on Edge as Aftershocks Trigger Evacuations and Safety Scrutiny|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048118|access-date=31 March 2025|work=The Nation}}</ref> အက်ကွဲကြောင်းများမှာ အသစ်မဟုတ်ပဲ မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း မြို့တော်အင်ဂျင်နီယာများက ရှင်းပြရာ မှားယွင်းသတင်းပို့မှုဖြစ်သည်ဟု တာဝန်ရှိသူများက နောက်ပိုင်းတွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=31 March 2025|title=PM Paetongtarn urges public not to panic after Bangkok tremor|url=https://www.nationthailand.com/news/general/40048117|access-date=31 March 2025|website=nationthailand|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=31 March 2025|title=Old cracks cause alarm, evacuation of Bangkok buildings|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2991772/bangkok-buildings-evacuated-amid-reported-vibrations-cracks|access-date=31 March 2025|work=Bangkok Post|language=en}}</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးမှလည်း ငလျင်ဒဏ်ခံရပြီးနောက် လူများ၏ ငလျင်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ထောက်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|date=31 March 2025|title=Thai govt warns over 'earthquake drunk' syndrome|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2992014/thai-govt-warns-over-earthquake-drunk-syndrome|access-date=31 March 2025|work=Bangkok Post|language=en}}</ref> ငလျင်ကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးသူများ၊ ဒုက္ခရောက်သူများအတွက် တစ်မိနစ်ကြာ ငြိမ်သက်မှုကို မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် ထိုင်းလွတ်တော်၌ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=31 March 2025|title=Thai parliament reports no real earthquake damage, just 'minor cracks'|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2992024/thai-parliament-reports-no-real-earthquake-damage-just-minor-cracks |access-date=1 April 2025|work=Bangkok Post|language=en}}</ref> ===တရုတ်နိုင်ငံ=== [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]အာဏာပိုင်များက စီရင်စုအတွင်းရှိ ငလျင်ဒဏ်သင့်ရာသို့ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်သူ ၆၄၆ ဦးနှင့် ခွေး ၁၄ ကောင် စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref name="xinhua" /> == နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ == === အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ === နိုင်ငံအသီးသီးမှ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်မည့်အကြောင်း ကတိပြုခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အာဆီယံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ ညှိနှိုင်းရေးစင်တာမှ အကူအညီကို လက်ခံခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂက အရေးပေါ်အကူအညီများအတွက် စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ သန်း ထောက်ပံ့ပေးသွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="jpt2">{{cite news|title=Myanmar quake death toll expected to rise as junta seeks aid|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2025/03/29/asia-pacific/myanmar-earthquake-junta-aid/|access-date=29 March 2025|publisher=Bloomberg News, Reuters|date=29 March 2025}}</ref> ကုလသမဂ္ဂ ဂြိုဟ်တုဌာန UNOSAT က လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးရုံး OCHA ကိုယ်စား လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်အကူအညီ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပေးရန် မတ်လ ၂၈ ရက် UTC ၁၀:၂၁ အချိန်တွင် နိုင်ငံတကာ အာကာသနှင့် အဓိကဘေးအန္တရယ်များ ပဋိဉာဉ်စာချုပ်အဖွဲ့ International Charter Space and Major Disasters ကို ညွန်ကြားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://disasterscharter.org/activations/earthquake-in-thailand-activation-957-|title=Earthquake in Thailand – Charter Activations|website=The International Charter: Space And Major Disasters}}</ref> အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီနှင့် လခြမ်းနီအသင်းများ ဖက်ဒရေးရှင်းက ငလျင်ဒဏ်ခံပြည်သူများအား အကူအညီပေးရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ ကျော်ရှိ အရေးပေါ် အကူအညီကို တောင်းခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250331-rescue-hopes-fading-three-days-after-deadly-myanmar-quake|title=Rescue hopes fading three days after deadly Myanmar quake|publisher=France 24|date=31 March 2025}}</ref> ထိခိုက်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများပြားသော ငလျင်အပြီး မြန်မာပြည်သူတို့၏ လူမှုစီးပွားရေးဘ၀များကို ကုစားနိုင်ရန် [[ကမ္ဘာ့ဘဏ်]]က ဒေါ်လာ ၉၂ ဒသမ ၅၀ သန်း သုံးစွဲမည့် စီမံကိန်း ၂ ခု အကောင်အထည်ဖော်ကူညီပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း  မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုလိုက်သည်။<ref>{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250607144322/https://myanmar-now.org/mm/news/64178/|archivedate=2025-6-7|title=ငလျင်ဒဏ်သင့်မြန်မာကို ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ဒေါ်လာ သန်း ၉၀ ကူညီမည်|publisher=Myanmar Now|accessdate=2025-6-7|date=June 6, 2025}}</ref> === နိုင်ငံအလိုက် အကူအညီများ === ဆေးဝါးများ၊ မိုးကာတဲများ၊ အစာခြောက်များနှင့် ဆေးဝန်ဆောင်မှုများပါဝင်သည့် ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများနှင့်အတူ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ဆေးအဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ရန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ အကြံပေးအရာရှိချုပ် [[မိုဟာမတ် ယူနွတ်စ်|မိုဟာမက်ယူနွတ်]] က အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-30 |title=Bangladesh sends emergency relief to quake-hit Myanmar |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/bangladesh-sends-emergency-relief-quake-hit-myanmar-3860846 |access-date=2025-04-02 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> အဆိုပါ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တပ်မတော်နှင့် လေတပ်တို့၏ လေယာဉ်သုံးစင်းဖြင့် နှစ်သုတ်ခွဲကာ ပေးပို့မည် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-04-01 |title=Bangladesh sends second aid package to Myanmar quake victims |url=https://www.thedailystar.net/environment/climate-crisis/natural-disaster/news/bangladesh-sends-second-aid-package-myanmar-quake-victims-3861576 |access-date=2025-04-02 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကနဦး အမေရိကန်ဒေါ်လာတစ်သိန်း ကူညီမည်ဟု ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ကတိပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://english.news.cn/asiapacific/20250330/4ad37b4e53a84b2ea7926af4ec9b2fe3/c.html |title=Cambodia to provide 100,000 USD in initial emergency aid to quake-devastated Myanmar |agency=Xinhua News Agency|date=31 March 2025}}</ref> အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃.၇၇ သန်းတန်ဖိုးရှိ မိုးကာတဲများ၊ စောင်များ၊ ဆေးပစ္စည်းများ၊ အာဟာရများနှင့် အခြားပစ္စည်းများကို ထောက်ပံ့ပေးမည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်သံရုံးက ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=China to provide quake-stricken Myanmar with US$13.8 million in aid, sends 82 rescuers |url=https://www.channelnewsasia.com/east-asia/myanmar-thailand-earthquake-china-xi-jinping-rescuers-south-korea-aid-5032231 |access-date=29 March 2025 |agency=Reuters |publisher=Channel News Asia |date=29 March 2025 |archive-date=12 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512055338/https://www.channelnewsasia.com/east-asia/myanmar-thailand-earthquake-china-xi-jinping-rescuers-south-korea-aid-5032231 |url-status=dead }}</ref> မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ယူနန်ပြည်နယ်]]မှ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃၇ ဦးသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ကူညီရန် နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဆရာဝန်နှင့် ကယ်ဆယ်ရေးသမား ၁၂၀ ပါဝင်သော အဖွဲ့ကို လေယာဉ်နှစ်စင်းဖြင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း အရေးပေါ်အခြေအနေဝန်ကြီးဌာနက စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=တရုတ်၊ရုရှားအပြင် နိုင်ငံတကာကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေ မြန်မာပြည်ကိုလာနေ |trans-title=International relief teams, including China and Russia, are coming to Myanmar |lang=my |url=https://mpapress.com/%E1%80%84%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%B8/60584/ |access-date=29 March 2025 |work=MPA Press |date=29 March 2025 |accessdate=30 March 2025 |archivedate=29 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250329073300/https://mpapress.com/%E1%80%84%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%B8/60584/ }}</ref> ဗြဟ္မာစစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများဖြစ်သော အကာအရံနှင့် ဆေးပစ္စည်း တန်ချိန် ၁၅ တန်ကျော်ကို အိန္ဒိယလေတပ်က လေယာဉ်တစ်စင်းဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.economictimes.com/news/india/myanmar-earthquake-india-to-send-15-tonnes-of-relief-material|title=Myanmar earthquake: India to send 15 tonnes of relief material|website=The Economic Times|date=2025-03-29}}{{Dead link|date=April 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=India intensifies relief efforts under 'Operation Brahma' as Myanmar reels from earthquake |url=https://www.deccanherald.com/india/india-intensifies-relief-efforts-under-operation-brahma-as-myanmar-reels-from-earthquake-3469022 |last=Ray |first=Kalyan |date=29 March 2025 |work=Deccan Herald}}</ref> လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ သန်းကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက လည်းကောင်း<ref>{{cite news |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250329002000320 |title=S. Korea to offer US$2 mln in humanitarian aid to Myanmar over disastrous quake |website=Yonhap News Agency |date=2025-03-29}}</ref> နယူးဇီလန်ဒေါ်လာ ၂ သန်းကို နယူးဇီလန်နိုင်ငံကလည်းကောင်း ပေးအပ်မည့်အကြောင်း အသီးသီးကတိပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.nationthailand.com/blogs/news/asean/40048064 |title=International aid flows to Myanmar after devastating earthquake |website=The Nation |date=March 30, 2025}}</ref> မလေးရှား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေး အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ကို မလေးရှားနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://apnews.com/article/myanmar-bangkok-earthquake-0a2bd512bca189d034905566605989e9 |title=Myanmar's earthquake death toll jumps to more than 1,000 as more bodies recovered from the rubble |website=AP News |date=2025-03-29}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသား လေးဦး ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိသည့်အတွက်<ref>{{cite news |title=4 Filipinos unaccounted for after Myanmar earthquake|url=https://www.gmanetwork.com/news/pinoyabroad/dispatch/941012/4-filipinos-unaccounted-for-after-myanmar-earthquake/story/ |access-date=30 March 2025 |work=GMA News |date=30 March 2025}}</ref> အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ကို စေလွှတ်မည်ဟု ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ဆိုသည်။<ref>{{cite news |last1=Sigales |first1=Jason |title=Over 100 PH personnel ready for Myanmar quake response |url=https://globalnation.inquirer.net/270683/over-100-ph-personnel-ready-for-myanmar-quake-response |access-date=30 March 2025 |work=Philippine Daily Inquirer |date=29 March 2025}}</ref> စင်ကာပူပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအတွက် အဖွဲ့ဝင် ၈၀ ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=SCDF deploys 80-member Operation Lionheart rescue team to assist quake-hit Myanmar |url=https://www.channelnewsasia.com/singapore/earthquake-myanmar-scdf-rescue-team-80-operation-lionheart-5032226 |access-date=2025-03-29 |website=CNA |language=en}}</ref> ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄၉ ဦးကို ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်က မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Thai military to aid search and rescue in Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2990536/thai-military-to-aid-search-and-rescue-in-myanmar |access-date=2025-03-29 |website=Bangkok Post |language=en}}</ref> အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]]က မြန်မာနိုင်ငံသို့ အကူအညီများ ပေးပို့မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Reuters, Trumps says Myanmar will get aid, March 28, 2025">{{cite web |url=https://www.reuters.com/world/us/state-department-notified-congress-intent-reorganize-usaid-rubio-says-2025-03-28/ |title=Remaining USAID staff fired, Trump says Myanmar will still get earthquake aid |author1=Jonathan Landay |author2= Daphne Psaledakis |website=Reuters|date=March 28, 2025}}</ref> ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅၁ ဦးနှင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး ခွေးနှစ်ကောင်ပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ဟောင်ကောင်ကလည်း စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/article/thailand-myanmar-earthquake-latest-rescue-4069e6865c131848968a118644350284 |title=The Latest: Countries sending humanitarian aid after Myanmar earthquake |website=AP News |date=March 30, 2025}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့် ပြည်သူများအတွက် ယူကေအစိုးရက စတာလင်ပေါင် ၁၀ သန်းထောက်ပံ့ကြောင်း မတ်လ ၂၉ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယူကေမှ ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့ပေးထားသော ပြည်တွင်းမိတ်ဖက်များနှင့် လက်တွဲကာ အရေးတကြီး အကူအညီလိုအပ်နေသူများကို ကူညီနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ ငလျင်ဒဏ် အဆိုးရွားဆုံးကျရောက်သော ဧရိယာများ၌ အစားအစာ၊ ရေ၊ ဆေးဝါးနှင့် အမိုးအကာများ ထောက်ပံ့မှုတိုးမြှင့်မည်ဖြစ်သည်။<ref name="UK">{{cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/uk-sends-life-saving-aid-to-the-people-of-myanmar-following-devastating-earthquake/| title=UK Government announces a package of up to £10 million support to help the people of Myanmar following recent earthquake |author=Foreign, Commonwealth & Development Office and Baroness Chapman of Darlington|website=gov.uk|date=March 29, 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ရက် တွင် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|နေပြည်တော်လေဆိပ်]] ရုရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ထိုင်း၊ ဘူတန်၊ ဖီလစ်ပိုင်၊ လာအို နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံများမှ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ ဆေးအဖွဲ့များလိုက်ပါလာသည့် လေယာဉ် ၁၄စင်း သည် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာအကူအညီပစ္စည်းများ အပါအဝင် ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ရောက်ရှိလာသည်။ယင်းကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များသည် ငလျင်ဘေးသင့်ဒေသများသို့ အဖွဲ့ခွဲပြီး ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ကုသရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ကြသည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ရက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၃၁ ဦးပါ ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကူညီကယ်ဆယ်ရေးဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာအဖွဲ့ ရောက်ရှိသည်။ အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (ADB) က ဒေါ်လာ ၃ သန်းထောက်ပံ့မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းငွေဖြင့် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP) မှတဆင့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရေ၊ ဆေးဝါးနှင့် အမိုးအကာလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးသွားမည်ဆို၏။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဒေါ်လာ ၃ သန်းတန်ဖိုးရှိ အရေးပေါ်အကူအညီများကို ထောက်ပံ့မည်ဟု သိရသည်။<ref name="nipon">{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/301658/| title=ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းက ငလျင်ဒဏ်ခံခဲ့ရသည့်မြန်မာနိုင်ငံအား ဒေါ်လာ ၃ သန်းတန်ဖိုးရှိ အရေးပေါ်အကူအညီများ ထောက်ပံ့ပေးမည် |author=ELEVEN Media|website=news-eleven.com|date=April 2, 2025}}</ref> ကိုးရီးယားသရုပ်ဆောင်နှစ်ဦးကလည်း ဝမ်ငွေသန်း ၃၀ နှင့် သန်း ၅၀ လှူဒါန်းကူညီသည်။<ref name="Korea1">{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/301659/| title=Squid Game သရုပ်ဆောင် အင်ဆီဝမ်က ငလျင်ဒဏ်သင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ကလေးငယ်များအတွက် ဝမ်သန်း ၃၀ လှူဒါန်း |author=ELEVEN Media|website=news-eleven.com|date=April 2, 2025}}</ref> <ref name="Korea2">{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/301668/| title=Exhuma သရုပ်ဆောင် ကင်ဂိုအွန်းက ငလျင်ဒဏ်သင့် မြန်မာပြည်သူများအတွက် ဝမ်သန်း ၅၀ လှူဒါန်း |author=ELEVEN Media|website=news-eleven.com|date=April 2, 2025}}</ref> ===နိုင်ငံအလိုက် လုပ်ဆောင်ချက်များ=== {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" line-height:16px; width:100%;" |- |+နိုင်ငံတကာ ကူညီမှုအကျဉ်း |- ! scope="col" style="width:15%;" class="unsortable" |နိုင်ငံ ! scope="col" style="width:15%;" |တန်ဖိုးငွေ ! scope="col" style="width:30%;" class="unsortable" |လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီနှင့် ပံ့ပိုးမှု |- | ဩစတေးလျ |{{AUD|၂}} မီလီယံ |အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) မှတဆင့် ငွေကြေးလှူခဲ့သည်။ အစားအစာ၊ ရေ၊ ကျန်းမာရေးကိစ္စ၊ အရေးပေါ် အသိပညာပေးရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအသိ စသည်များလုပ်ဆောင်ရန် နောက်ထပ် ဩစတေးလျဒေါ်လာ ၃.၅ မီလီယံကို ၎င်းတို့၏ ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်း (NGO) များသို့ ပေးခဲ့သည်။ အလျင်အမြန် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ဩစတေးလျက ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အရေးပေါ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် {{AUD|5}} သိန်း နှင့် အရေးပေါ်အထောက်အပံ့အဖြစ် အာဆီယံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနအတွက် နောက်ထပ် {{AUD|3}} မီလီယံကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref name="AUSaid1">{{cite news|url=https://www.foreignminister.gov.au/minister/penny-wong/media-release/further-humanitarian-assistance-myanmar|title=Further humanitarian assistance to Myanmar|work=Minister for Foreign Affairs, Senator the Hon Penny Wong|date=2 April 2025|access-date=3 April 2025}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.dfat.gov.au/crisis-hub/myanmar-earthquake|title=Myanmar Earthquake [Overview]|work=Department of Foreign Affairs and Trade, Australia|access-date=3 April 2025}}</ref> ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီပေးသည့် ဩစတေးလျအခြေစိုက် ကက်သလစ် အေဂျင်စီ [[:en:Caritas Australia| Caritas Australia]] က အရေးပေါ်သုံး အမိုးအကာများ၊ အစားအစာ၊ အခြားအသုံးအဆောင်များနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပံ့ပိုးမှုများ လုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://melbournecatholic.org/news/caritas-australia-launches-myanmar-earthquake-appeal|title=Caritas Australia launches Myanmar earthquake appeal|work=Catholic Archdiocese of Melbourne|date=31 March 2025|access-date=3 April 2025}}</ref> |- |ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် | |ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အကြံပေးအရာရှိချုပ် [[မိုဟာမတ် ယူနွတ်စ်|မူဟာမက် ယူနွတ်စ်]] က ဆေးဝါး၊ တဲ၊ ရိက္ခာခြောက်နှင့် ကုသရေးအဖွဲ့များအပါအဝင် ကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=30 March 2025|title=Bangladesh sends emergency relief to quake-hit Myanmar|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/bangladesh-sends-emergency-relief-quake-hit-myanmar-3860846|access-date=2 April 2025|website=The Daily Star}}</ref> ထိုထောက်ပံ့မှုနှင့် ဆေးဝါးများကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စစ်တပ်နှင့် လေတပ်မှ လေယာဉ်သုံးစင်းအသုံးပြုကာ နှစ်ကျော့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=1 April 2025|title=Bangladesh sends second aid package to Myanmar quake victims|url=https://www.thedailystar.net/environment/climate-crisis/natural-disaster/news/bangladesh-sends-second-aid-package-myanmar-quake-victims-3861576|access-date=2 April 2025|website=The Daily Star}}</ref> |- |ဘီလာရု | |တဲများ၊ စောင်များနှင့် ရိက္ခာများအပါအဝင် အကူအညီပစ္စည်း တန် ၂၀ ကိုပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title=Belarus to ship 20 tonnes of humanitarian aid to quake-hit Myanmar|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-to-ship-20-tonnes-of-humanitarian-aid-to-quake-hit-myanmar-166873-2025|access-date=6 April 2025|work=Belarusian Telegraph Agency|date=6 April 2025}}</ref> |- |ဘရူနိုင်း | |မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၃ ယောက်ပါသော ASEAN-ERAT အဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်၊<ref>{{cite news|url=https://www.bernama.com/en/news.php/?id=2408112|title=ASEAN Military Ready Group Activates Rapid Response For Myanmar Quake Victims|last=Kasan Anuar|first=Mohd Iswandi|agency=Bernama|date=1 April 2025|access-date=7 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250406233717/https://www.bernama.com/en/news.php/?id=2408112|archive-date=6 April 2025|url-status=dead}}</ref> |- |ကမ္ဘောဒီးယား |{{USD|၁}} သိန်း<ref>{{cite news|url=https://english.news.cn/asiapacific/20250330/4ad37b4e53a84b2ea7926af4ec9b2fe3/c.html|title=Cambodia to provide 100,000 USD in initial emergency aid to quake-devastated Myanmar|agency=Xinhua News Agency|date=31 March 2025}}</ref> | |- |ကနေဒါ |{{ကနေဒါဒေါ်လာ|9.75}} မီလီယံ |အရေးပေါ် ဆေးကုသရေး ထောက်ပံ့ခြင်း၊ အမိုးအကာ၊ အစားအစာနှင့် အခြားသော အခြေခံလိုအပ်သည်များ ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (IFRC) အဖွဲ့များကို ထောက်ကူရန်အတွက် ကနေဒါ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့မှတဆင့် ကနေဒါဒေါ်လာ ၄ မီလီယံကိုလည်းကောင်း၊ {{ကနေဒါဒေါ်လာ |၂}} မီလီယံကို [[ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ်]] အတွက်လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအဖွဲ့ (OCHA) ၏ မြန်မာကို အကူအညီပေးရေးလုပ်ငန်းအတွက် {{ကနေဒါဒေါ်လာ | ၂}} မီလီယံကိုလည်းကောင်း၊ ကနေဒါ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးအဖွဲ့ မှတဆင့် {{ကနေဒါဒေါ်လာ| ၁.၇၅}} မီလီယံကိုလည်းကောင်း ထောက်ပံ့ကူညီပေးခဲ့သည်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2025/04/canada-providing-assistance-in-response-to-earthquakes-devastation-in-myanmar.html|title=Canada providing assistance in response to earthquake's devastation in Myanmar|publisher=Government of Canada|date=4 April 2025|access-date=5 April 2025}}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> ကနေဒါနိုင်ငံမှ [[:en:Samaritan's Purse|Samaritan's Purse]] လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေး ခရစ်ယာန် အဖွဲ့အစည်းက သဘာဝဘေး ကျွမ်းကျင်သူ ၂၆ ဦးပါအဖွဲ့နှင့် အရေးပေါ်ဆေးရုံကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title=မြန်မာငလျင်ဘေးအတွက် ကနေဒါက အရေးပေါ် ဆေးရုံပါဝင်သည့် လေယာဉ်စေလွှတ်|trans-title=Canada sends plane with emergency hospital for Myanmar earthquake relief|url=https://burmese.dvb.no/post/698908|access-date=4 April 2025|work=Democratic Voice of Burma|language=my|date=5 April 2025}}</ref> |- |တရုတ် |{{USD|150.77}} မီလီယံ | ရွက်ဖျင်တဲများ၊ စောင်များ၊ ဆေးပစ္စည်းများ၊ စားစရာများနှင့် အခြားပစ္စည်းများအတွက် {{USD|13.77}} မီလီယံကို ကနဦးထောက်ပံ့ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=China to provide quake-stricken Myanmar with US$13.8 million in aid, sends 82 rescuers|url=https://www.channelnewsasia.com/east-asia/myanmar-thailand-earthquake-china-xi-jinping-rescuers-south-korea-aid-5032231|access-date=29 March 2025|agency=Reuters|publisher=Channel NewsAsia|date=29 March 2025|archive-date=12 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250512055338/https://www.channelnewsasia.com/east-asia/myanmar-thailand-earthquake-china-xi-jinping-rescuers-south-korea-aid-5032231|url-status=dead}}</ref> တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်မှ အဖွဲ့ဝင် ၃၇ ဦးပါ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ရန်ကုန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကယ်ဆယ်ရေးကိရိယာ ၁၀၀ ကျော်ပါဝင်သော ထိုအဖွဲ့က ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်ရန် နေပြည်တော်သို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။<ref name="ChinaAid1">{{cite news|title=တရုတ်၊ရုရှားအပြင် နိုင်ငံတကာကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေ မြန်မာပြည်ကိုလာနေ|trans-title=International relief teams, including China and Russia, are coming to Myanmar|language=my|access-date=29 March 2025|work=MPA Press|date=29 March 2025|url=https://mpapress.com/%E1%80%84%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%B8/60584/|accessdate=30 March 2025|archivedate=29 March 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250329073300/https://mpapress.com/%e1%80%84%e1%80%9c%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%98%e1%80%b1%e1%80%b8/60584/}}</ref> မတ်လ ၃၁ ရက်၌ ရွက်ဖျင်တဲများနှင့် ဆေးပစ္စည်းများတင်ဆောင်ထားသော ထရပ်ကား ၁၇ စီး မန္တလေးသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name="Hannon1">{{cite news|url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-bangkok-earthquake-rescue-humanitarian-b2d5e11963a9231cfc405c3810697b8c|title=Medical supplies in great need as international assistance flows into Myanmar after earthquake|agency=Associated Press|first=Brian P. D.|last=Hannon|date=30 March 2025}}</ref> အစားအစာ၊ ဆေးဝါးနှင့် အဆင်သင့်တပ်ဆင်နိုင်သော အိမ်များ၊ ဆေးဝါးစရိပ်များ၊ ကပ်ရောဂါ ကာကွယ်ရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ် အကဲဖြတ်ရေးအဖွဲ့များအား ဧပြီလ ၁၀ ရက်တွင် ဘေကျင်းအစိုးရက စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last1=Chu|first1=Mei Mei|title=China pledges $137 million for Myanmar earthquake relief|url=https://www.reuters.com/business/environment/china-pledges-137-million-myanmar-earthquake-relief-2025-04-11/|access-date=11 April 2025|agency=Reuters|date=11 April 2025}}</ref> |- |ချက်သမ္မတနိုင်ငံ | |ချက်သမ္မတနိုင်ငံမှ အစိုးရမဟုတ်သော ဒေသတွင်း အဖွဲ့အစည်းများ ( NGOs) (UNICEF, ADRA, Diakonie ČCE) က မြန်မာတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဘေးဒုက္ခရောက်ရသူများကို ထောက်ပံ့ရန်အတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေရေးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|url=https://www.expats.cz/czech-news/article/czech-charities-raise-funds-for-earthquake-victims-in-myanmar-and-thailand|title=Czech charities launch Myanmar earthquake funds: Here's how you can help|website=expats.cz|date=30 March 2025|access-date=14 April 2025}}</ref> |- |ဖင်လန် |{{ယူရို|၁}} မီလီယံ |စစ်ဘေးရှောင်များ၊ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများ၊ ကလေးသူငယ်များနှင့် မသန်မစွမ်းသူများအတွက် (IFRC) မှတဆင့် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|url=https://yle.fi/a/74-20154133|title=Finland donates €1m to Myanmar|work=yle|date=5 April 2025|access-date=6 April 2025}}</ref> |- |ပြင်သစ် | |မြန်မာနိုင်ငံသို့ အကူအညီများ ပေးပို့ရန် ပြင်သစ်နိုင်ငံက နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|url=https://www.rfi.fr/en/international/20250330-france-offer-support-condolences-to-myanmar-quake-victims-as-relief-efforts-underway|title=France offers support, condolences to Myanmar quake victims as relief efforts underway|work=rfi|date=30 March 2025|access-date=6 April 2025}}</ref> [[:en:Médecins du Monde|Médecins du Monde]] ခေါ် ကမ္ဘာ့ဆရာဝန်များ အဖွဲ့အစည်းက ငလျင်ဒဏ်ခံရသူများကို ကုသပေးနိုင်ရန် ၎င်းတို့၏ ကုသရေးရင်းမြစ်ပစ္စည်းများကို နေရာချခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.medecinsdumonde.org/actualite/seisme-au-myanmar-medecins-du-monde-se-mobilise-et-lance-un-appel-a-dons/|title=Séisme au Myanmar : Médecins du Monde se mobilise et lance un appel à dons|trans-title=Earthquake in Myanmar : Doctors of the World mobilised and appeal for further donations|language=fr|work=Médecins du Monde|date=28 March 2025|access-date=6 April 2025}}</ref> |- |ဂျာမနီ | |မြန်မာနိုင်ငံသို့ အကူအညီများ ပေးပို့ရန် ဂျာမနီနိုင်ငံက နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|url=https://www.it-boltwise.de/deutschland-prueft-internationale-hilfe-nach-erdbeben-in-suedostasien.html|title=Deutschland prüft internationale Hilfe nach Erdbeben in Südostasien|trans-title=Germany considers international aid after earthquake in Southeast Asia|language=de|work=it-boltwise.de|date=31 March 2025|access-date=6 April 2025}}</ref> [[:en:Malteser International|Malteser International]] က ငလျင်ဖြစ်ပွားရာဒေသသို့ အရေးပေါ် တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်မှုအဖွဲ့တဖွဲ့ကို ပို့ခဲ့သည်။ ဂျာမနီ အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့အစဉ်းက ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းမျာနှင့် လက်တွဲပြီး အရေးပေါ် ဆေးဝါးကုသရေး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ အစားအစာ၊ ရေ၊ အရေး၌ပေါ်ရွက်ဖျင်တဲနှင့် ဆေးအကူအညီများ ပေးခဲ့သည်။<ref name="Germany aid">{{cite web|url=https://www.deutschland.de/en/news/germany-sends-aid-to-earthquake-zone|title=Germany sends aid to earthquake zone|work=deutschland.de|date=30 March 2025|access-date=6 April 2025}}</ref> ဂျာမနီအရပ်ဘက် အေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သည့် ''[[:en:Welthungerhilfe|Welthungerhilfe]]'' က ယူရို {{ယူရို|၁၀၀၀၀၀}} အရေးပေါ်အကူအညီပေးခဲ့သည်။<ref name="Germany aid" /> |- |ဟောင်ကောင် | |ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅၁ ဦးနှင့် ရှာဖွေရေး ခွေးနှစ်ကောင်ပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ဟောင်ကောင်က စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်တုစနစ်သုံး အလိုအလျောက် ခြေရာခံကိရိယာများနှင့် သက်ရှိ ရှိ မရှိ အာရုံခံကိရိယာများအပါအဝင် ကုန်ပစ္စည်း ၉ တန်ကိုလည်း ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့က ယူဆောင်လာသည်။<ref name="Hannon1" /> |- |အိန္ဒိယ | |[[:en:Operation Brahma|Operation Brahma]] အမည်ဖြင့် အရေးကြီးသော ရွက်ဖျင်တဲများနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအပါအဝင်ဖြစ်သော ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်း ၁၅ တန်ကို အိန္ဒိယလေတပ်လေယာဉ်က သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|url=https://www.economictimes.com/news/india/myanmar-earthquake-india-to-send-15-tonnes-of-relief-material|title=Myanmar earthquake: India to send 15 tonnes of relief material|website=The Economic Times|date=29 March 2025}}{{Dead link|date=April 2025 }}</ref><ref>{{cite news|title=India intensifies relief efforts under 'Operation Brahma' as Myanmar reels from earthquake|url=https://www.deccanherald.com/india/india-intensifies-relief-efforts-under-operation-brahma-as-myanmar-reels-from-earthquake-3469022|last=Ray|first=Kalyan|date=29 March 2025|work=Deccan Herald}}</ref> အိန္ဒိယအဖွဲ့မှ လူနာ ၂၀၀ ကိုကုသပေးနိုင်သော လဟာပြင်ဆေးခန်းတစ်ခုကို မန္တလေးတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပထမရက်အတွင်း အရေးပေါ် ခွဲစိတ်မှုနှစ်ခုအပါအဝင် လူနာ (၁၀၀) ကျော်ကို ကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="IrrawaddyLive1">{{cite news|title=Live Updates: Death Toll Exceeds 3,000; Indian Army field hospital begins operations; 70 Aftershocks Within a Week and more|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/live-updates-death-toll-exceeds-3000-indian-army-field-hospital-begins-operations-70-aftershocks-within-a-week-and-more.html|access-date=3 April 2025|work=The Irrawaddy|date=3 April 2025}}</ref> |- |အင်ဒိုနီးရှား | |ဆေးအကူအညီ၊ ရွက်ဖျင်တဲများ ဆင်ပေးခြင်းနှင့် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ရှာဖွေရန် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ကုန်ပစ္စည်းအကူအညီ ၁၂ တန်နှင့်အတူ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၉ ဦးကို နေပြည်တော်သို့ လေယာဉ်ဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://en.antaranews.com/news/350397/indonesia-sends-12-tons-of-aid-to-myanmar-earthquake-victims|title=Indonesia sends 12 tons of aid to Myanmar earthquake victims|last1=Santoso|first1=Anton|last2=Marison|first2=Walda|last3=Sulistiyandari|first3=Resinta|work=Antara|date=31 March 2025|access-date=1 April 2025}}</ref> အမျိုးသား Alms အေဂျင်စီက မီးစက်အလုံး (၁၀၀)၊ ရွက်ဖျင်တဲ အလုံး (၅၀)၊ Sarong ခေါ် ပုဆိုး၊ထဘီအဝတ် (၁၀၀၀၀)၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးအသုံးအဆောင် (၅၀၀၀) တို့ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://en.antaranews.com/news/350421/baznas-sends-emergency-supplies-to-support-myanmar-earthquake-recovery|title=Baznas sends emergency supplies to support Myanmar earthquake recovery|last1=Sinaga|first1=Yuni Arisandy|last2=Dewi K|first2=Hana|last3=Sulistiyandari|first3=Resinta|work=Antara|date=1 April 2025|access-date=3 April 2025}}</ref> အဖွဲ့ဝင် ၅၃ ဦးပါသော ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကိုလည်း အင်ဒိုနီးရှားက စေလွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://en.antaranews.com/news/350433/indonesia-dispatches-sar-team-to-earthquake-stricken-myanmar|title=Indonesia dispatches SAR team to earthquake-stricken Myanmar|last1=Sinaga|first1=Yuni Arisandy|last2=Marison|first2=Walda|last3=Difa|first3=Yashinta|work=Antara|date=1 April 2025|access-date=3 April 2025}}</ref> လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ ၃ သုတ်ကို မတ်လ ၃၁ ရက်၊ ဧပြီလ ၁ ရက် နှင့် ဧပြီလ ၃ ရက်တို့တွင် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://en.antaranews.com/news/350609/indonesia-stops-humanitarian-aid-delivery-for-myanmar-quake-victims|title=Indonesia stops humanitarian aid delivery for Myanmar quake victims|last1=Nasution|first1=Rahmad|last2=Firdaus|first2=Andi|last3=Sulistiyandari|first3=Resinta|work=Antara|date=3 April 2025|access-date=5 April 2025}}</ref> |- |အိုင်ယာလန် |{{ယူရို|၆}} မီလီယံ<ref>{{cite news|url=https://www.breakingnews.ie/ireland/ireland-donates-6-million-euros-to-myanmar-earthquake-response-1746121.html|title=Ireland donates €6m to Myanmar earthquake response|website=breakingnews.ie|date=29 March 2025|access-date=15 April 2025}}</ref> | |- |အစ္စရေး | |Colonel Yossi Pinto ဦးဆောင်သော ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့က ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များကို အကူအညီပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last1=Fabian|first1=Emanuel|agency=Agence France-Presse|title=Israel to send search and rescue delegation to Thailand after deadly earthquake|url=https://www.timesofisrael.com/israel-to-send-search-and-rescue-delegation-to-thailand-after-deadly-earthquake/|access-date=29 March 2025|website=The Times of Israel}}</ref> နိုင်ငံတော် စာရင်းစစ်ရုံး အဆောက်အဦးအောက်ရှိ အသက်ရှင်ကျန်နေသူများကို ရှာဖွေရာ၌အသုံးပြုရန် အစ္စရေးသံရုံးက အာရုံခံစက်ကိရိယာတစ်လုံး ပေးပို့ခဲ့သည်။ <ref name="thai18" /> [[:en:IsraAid|IsraAid]] အဖွဲ့ကိုလည်း ဖြန့်ကျက်ချထားပေးခဲ့၏။<ref>{{cite web|title=IsraAID deploys emergency team in wake of Myanmar and Thailand Earthquake|url=https://www.israaid.org/media/israaid-deploys-emergency-team-in-wake-of-myanmar-and-thailand-earthquake/|website=ISRAAID|access-date=30 March 2025}}</ref> |- |အီတလီ |{{ယူရို|၃.၃}} မီလီယံ | |- |ဂျပန် | | |- |လာအို | | |- |မလေးရှား |{{USD|၂.၃}} မီလီယံ<ref>{{cite news|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/malaysia-will-provide-us23-million-earthquake-aid-myanmar-pm-anwar-5033431|title=Malaysia will provide US$2.3 million in earthquake aid to Myanmar: PM Anwar|publisher=Channel NewsAsia|date=30 March 2025|access-date=31 March 2025}}</ref> | |- |နယ်သာလန် | | |- |နယူးဇီလန် |{{NZD|၂}}မီလီယံ<ref>{{cite web|url=https://www.nationthailand.com/blogs/news/asean/40048064|title=International aid flows to Myanmar after devastating earthquake|website=The Nation|date=30 March 2025}}</ref> | |- |နော်ဝေ | |ထိုင်းမှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အကူအညီပေးအပ်မည့် ကျွမ်းကျင်သူနှစ်ယောက်ကို ဥရောပ၏အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် နော်ဝေက စေလွတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dsb.no/aktuelt/norske-eksperter-til-bangkok-for-a-bista-etter-jordskjelvet-i-myanmar/|title=Norske eksperter til Bangkok for å bistå etter jordskjelvet i Myanmar|trans-title=Norwegian experts to Bangkok to assist after the earthquake in Myanmar|language=no|work=Norwegian Directorate for Civil Protection|date=4 April 2025|access-date=6 April 2025}}</ref> |- |ပါကစ္စတန် | |အမျိုးသား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲရေး အာဏာပိုင်က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်း တန် (၇၀) ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ကူညီမှုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပါကစ္စတန် သံရုံးက ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ထံသို့ ကုန်ပစ္စည်းအလေးချိန် (၃၅)တန်ကို ဧပြီလ ၆ ရက်၌ ရန်ကုန်လေဆိပ်တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ |- |ဖိလစ်ပိုင် | |အစိုးရနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းများပါဝင်သည့် အဖွဲ့ဝင် ၉၁ ဦးပါ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ကို စေလွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last1=Cuadra|first1=Bea|title=PH sends rescue team to help Myanmar search for quake survivors|url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2025/4/1/ph-sends-rescue-team-to-help-myanmar-search-for-quake-survivors-0817|access-date=1 April 2025|work=ABS-CBN News|date=1 April 2025}}</ref> |- |ပိုလန် | | |- |ရုရှ | | |- |စင်ကာပူ | | |- |တောင်ကိုးရီးယား |{{USD|၄}} မီလီယံ<ref>{{cite news|title=Seoul to provide additional $2 mil. in aid to earthquake-hit Myanmar|url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/20250408/south-korea-to-provide-additional-2-mil-in-aid-to-earthquake-hit-myanmar|access-date=8 April 2025|publisher=The Korea Times|date=8 April 2025}}</ref> | |- |စပိန် |{{ယူရို|၂}} မီလီယံ | |- |သီရိလင်္ကာ |{{USD|၁}} မီလီယံ | |- |ဆွီဒင် |{{ဆွီဒင် ခရိုနာ| ၁၅၈}} မီလီယံ<ref>{{cite news|url=https://swedenherald.com/article/sweden-redirects-158-million-kronor-aid-to-myanmar-earthquake-relief|title=Sweden Redirects 158 Million Kronor Aid to Myanmar Earthquake Relief|publisher=Sweden Herald|date=28 March 2025|access-date=14 April 2025}}</ref> | |- |ဆွစ်ဇာလန် |{{ဆွစ်ဖရန့်|၆}} မီလီယံ<ref>{{cite news|url=https://www.swissinfo.ch/eng/foreign-affairs/swiss-solidarity-raises-over-chf6-million-for-earthquake-victims-in-myanmar-and-thailand/89137484|title=Swiss Solidarity raises over CHF6 million for earthquake victims in Myanmar and Thailand|website=swissinfo.ch|date=9 April 2025|access-date=14 April 2025}}</ref> | |- |ထိုင်ဝမ် |{{USD|111,000}} | |- |ထိုင်း | | |- |တီမော |{{USD|500,000}}<ref>{{cite news|url=https://www.ucanews.com/news/timor-leste-pledges-500-000-for-quake-hit-myanmar/108377|title=Timor-Leste pledges $500,000 for quake-hit Myanmar|work=Union of Catholic Asian News|date=3 April 2025|access-date=7 April 2025}}</ref> | |- |တူရကီ | | |- |အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု | | |- |ယူကေ |{{ပေါင်စတာလင်|၁၀}} မီလီယံ<ref>{{cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/uk-sends-life-saving-aid-to-the-people-of-myanmar-following-devastating-earthquake/|title=UK Government announces a package of up to £10 million support to help the people of Myanmar following recent earthquake|author=Foreign, Commonwealth & Development Office and Baroness Chapman of Darlington|website=gov.uk|date=29 March 2025}}</ref> | |- |အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု |{{USD|၂}} မီလီယံ | |- |ဗီယက်နမ် |{{USD|300,000}}<ref>{{cite news|url=https://e.vnexpress.net/news/news/environment/vietnam-offers-300-000-emergency-aid-for-myanmar-earthquake-4867840.html|title=Vietnam offers $300,000 emergency aid for Myanmar earthquake|agency=Vietnam News Agency|via=VnExpress|date=30 March 2025|access-date=31 March 2025}}</ref> | |- |ဘရာဇီးလ် | |မြန်မာငလျင်ဘေး ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် ကုန်ပစ္စည်း ၅.၈၂ တန်ကို Korean Air လေကြောင်းလိုင်းပိုင် Airbus ဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းကုန်ပစ္စည်းများကို မေလ ၆ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ဘရာဇီးလ် သံအမတ်နှင့် ဒုတိယကောင်စစ်ဝန်တို့က ရန်ကုန်လေဆိပ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရ တာဝန်ရှိသူများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news | last=ဇွဲထက်ကို|first=(ပြန်/ဆက်) |date=7 May 2025 |title=ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံမှ လှူဒါန်းသော ကျန်းမာရေးအထောက်အကုပြုပစ္စည်းများ၊ အဟာရပြည့် အစားအစာခြောက်များ၊ ရေသန့်စက်များ လွှဲပြောင်းလက်ခံ | url= https://www.moi.gov.mm | location=Yangon | publisher= မြန်မာ့အလင်း | access date=8 May 2025}}</ref> |} == အခြားဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သော နေရာများ စာရင်း]] * [[၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်၏ နောက်ဆက်တွဲ ငလျင်များ စာရင်း]] ==ကိုးကား== {{reflist}} {{Earthquakes in Myanmar}} [[ကဏ္ဍ:လတ်တလော ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ငလျင်များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ထိုင်းနိုင်ငံ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်| ]] 2wvy9sbqj0ton32ndmbkcrgwz3b15di 0 267942 1045336 958520 2026-07-30T21:26:35Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 10 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045336 wikitext text/x-wiki {{ဖြစ်နေဆဲ|2=ငလျင်}} ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ်အချိန်ခန့်တွင် ရစ်ခ်ျတာစကေး ၇ ဒသမ ၇ အဆင့်ရှိ [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်|ငလျင်တစ်ခု]]သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] နှင့်အနီးတွင် ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ကနဦးငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် ဆယ့်တစ်မိနစ်ခန့်တွင် ပြင်းအား ရစ်ခ်ျတာစကေး ၆.၇ အဆင့်ရှိ နောက်ဆက်တွဲငလျင် ထပ်မံလှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ အဆိုပါငလျင်ကြောင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] တလွှား နေရာဒေသများစွာ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တို့တွင် သိသိသာသာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite news |last=Yoon |first=John |last2=Wee |first2=Sui-Lee |date=2025-03-28 |title=7.7-Magnitude Earthquake Strikes Myanmar, Leaving More Than 140 Dead: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2025/03/28/world/myanmar-earthquake |access-date=2025-03-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last= |first= |date=2025-03-28 |title=Live updates: Myanmar earthquake magnitude 7.7, tremors felt in Thailand |url=https://www.cnn.com/world/live-news/myanmar-thailand-earthquake-03-28-25-intl-hnk/index.html |access-date=2025-03-28 |website=CNN |language=en}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များနှင့် လျှပ်စစ်အခြေခံအဆောက်အအုံများ သိသာထင်ရှားစွာ ပျက်စီးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး အကဲဖြတ်မှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ရှုပ်ထွေးစေခဲ့သည်။ ငလျင်ဘေးသင့်ဒေသများ အထူးသဖြင့် မန္တလေးတွင် နေထိုင်သူ အများအပြားသည် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုနှင့် အဆောက်အအုံများ မတည်မငြိမ်ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာကာ အိမ်ပြင်သို့ အိပ်စက်ခဲ့ကြရသည်။ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုမှ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုအဖြစ် [[ဘန်ကောက်မြို့|ဘန်ကောက်မြို့ကို]] အရေးပေါ်ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် [[ပေထုံတန် ရှင်နာဝပ်]]က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဒေသခံများအား ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်မှ ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်အတွက် အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများထံမှ ရွှေ့ပြောင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် မြို့တော်၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်များဖြစ်သည့် မိုးပျံရထားနှင့် မြေအောက်ရထားများကို ယာယီပိတ်ထားခဲ့သည်။ မြို့အနှံ့အထပ်မြင့် အဆောက်အဦများပေါ်ရှိ ခေါင်မိုးပေါ်ရှိ ရေကူးကန်များမှ ရေများ တဟုန်ထိုးတက်လာသည့် မြင်ကွင်းများကို ရိုက်ကူးထားသည့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများ ရရှိထားသည်။<ref name=":0" /> == လူနေထူထပ်သောနေရာများ == === မြန်မာနိုင်ငံ === <!--တည်းဖြတ်သူများသို့။ ။ ဤဇယားသည် ငလျင်ဗဟိုချက်မှ အကွာအဝေးအလိုက် စဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။--> {| class="wikitable" !မြို့ !တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် !မှတ်တမ်းတင်ထားသော ထိခိုက်သေဆုံးမှု !မှတ်စုများ !ကိုးကား |- |[[စစ်ကိုင်းမြို့]] |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |သေဆုံးသူ ၅၀+၊ ဒဏ်ရာရ ၃၀၀+၊ ပိတ်မိသူ ၉၀၀+ |အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားသော ဇုန်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း |<ref name=":0" /><ref>{{cite news|title=စစ်ကိုင်းတစ်မြို့လုံး ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြိုကျပျက်စီးပြီး လတ်တလောသေဆုံးသူ စာရင်း ၅၀ နီးပါး အတည်ပြုနိုင်ကာ ထိခိုက်သေဆုံးသူ ရာချီ ရှိနိုင်ကာ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်မည့်သူမရှိ၊ မီးသတ်ဌာနတစ်ခုလုံး ပြိုကျပျက်စီးနေ|trans-title=80% of entire Sagaing town collapsed, death toll currently at 50 with hundreds more casualties expected as no rescue efforts, one fire station collapsed trapping fire department.|lang=my|url=https://yktnews.com/2025/03/209381/|access-date=29 March 2025|work=Khit Thit Media|date=29 March 2025|archive-date=6 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106024909/https://yktnews.com/2025/03/209381/|url-status=dead}}</ref><ref name=mmnow30mar>{{cite news |title=ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၁၆၀၀ ကျော်အနက် မန္တလေးတိုင်းတွင် အများဆုံးဖြစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/62265/ |trans-title=Earthquake damage increases death toll past 1600, Mandalay Region most hit |date=30 March 2025 |work=Myanmar Now |language=my |accessdate=30 March 2025 |archivedate=31 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250331231447/https://myanmar-now.org/mm/news/62265/ }}</ref> |- |[[မန္တလေးမြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |အနည်းဆုံး ၆၇၄ ဦး သေဆုံး၊ ရာပေါင်းများစွာ ဒဏ်ရာရ |မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး မြို့၊ ငလျင်ဗဟိုနှင့် နီး၊ အဆောက်အဦးများစွာ ပြိုကျ၊ မီးလောင် |<ref>{{cite news |last1=Phyoe |first1=Htet |last2=Phoonphongphiphat |first2=Apornrath |last3=Regalado |first3=Francesca |title=Myanmar quake death toll rises to 1,000 as first foreign aid arrives |url=https://asia.nikkei.com/Economy/Natural-disasters/Myanmar-quake-death-toll-rises-to-1-000-as-first-foreign-aid-arrives |access-date=29 March 2025 |work=Nikkei Asia |date=29 March 2025 |accessdate=30 March 2025 |archivedate=24 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250424143032/https://asia.nikkei.com/Economy/Natural-disasters/Myanmar-quake-death-toll-rises-to-1-000-as-first-foreign-aid-arrives }}</ref><ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite news |last=Ramos |first=Adrián Blanco |last2=Verde |first2=Amaya |last3=Branford |first3=Rebecca |last4=Taylor |first4=Adam |date=2025-03-28 |title=Live updates: 7.7-magnitude earthquake hits Myanmar and Thailand; at least 144 dead, Myanmar junta says |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/28/myanmar-quake-77-bangkok-thailand/ |access-date=2025-03-28 |work=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref><ref name=mmnow30mar/> |- |[[အင်းဝ]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |ထိခိုက်သေဆုံးမှု မသိရှိရ |သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦများ ပျက်စီး |<ref name=":3">{{Cite news |title=ငလျင်ကြောင့် မယ်နုအုတ်ကျောင်း ပြိုကျပျက်စီ |trans-title=The Mae Nu brick school collapsed due to the earthquake |url=https://news-eleven.com/article/301528 |date=28 March 2025 |access-date=28 March 2025 |lang=my |publisher=Elevennews}}</ref> |- |[[ကျောက်ဆည်မြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |သေဆုံး ၃၀+၊ ဒဏ်ရာရ ၇၃၂+ | |<ref>{{cite news|title=မန္တလေးကိုဗဟိုပြုသော ငလျင်ကြောင့် လတ်တလော သေဆုံးသူ ၁၄၄ ဦးရှိပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၄၆၄ ဦးရှိဟု မင်းအောင်လှိုင်ထွက်ပြော၊ သေဆုံးထိခိုက်သူများတိုးလာနိုင်|trans-title=The earthquake centered in Mandalay has killed 144 people and injured 1,464, Min Aung Hlaing said, adding that the death toll could rise|lang=my|url=https://yktnews.com/2025/03/209319/|access-date=28 March 2025|work=Khit Thit Media|date=28 March 2025|archive-date=28 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250328205446/https://yktnews.com/2025/03/209319/|url-status=dead}}</ref> |- |[[မတ္တရာမြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |အဆောက်အဦများစွာ ပြိုကျ |<ref>{{cite news|title=ငလျင်ကြောင့် မတ္တရာမြိုပေါ် နေအိမ်များနှင့် သာသနာ့အဆောက်အဦများပြိုကျ|trans-title=Earthquake causes collapse of homes and religious buildings in Mattara town|url=https://bur.mizzima.com/2025/03/28/51018|language=my|work=Mizzima News}}</ref> |- |[[ကန့်ဘလူမြို့]] |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်သေဆုံးမှု မရှိ |လူနေအိမ်များနှင့် သာသနိက အဆောက်အဦများ ပြိုကျ |<ref name=":2" /> |- |[[ချောင်းဦးမြို့နယ်]] |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |အစီရင်ခံထားခြင်း မရှိ |သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦများ ပျက်စီး |<ref>{{cite news |title=ငလျင်ဘေးသင့်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာအထိ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ စစ်တပ်ဆက်လုပ် |trans-title=Hours after earthquake danger subsided, aerial warfare from military continues |url=https://myanmar-now.org/mm/news/62232/ |work=Myanmar Now |date=29 March 2025 |accessdate=30 March 2025 |archivedate=5 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250505105804/https://myanmar-now.org/mm/news/62232/ }}</ref> |- |[[မုံရွာမြို့]] |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |ငလျင်ဗဟို၏ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိ |<ref name=":3" /> |- |[[ပုဂံ]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |သမိုင်းဝင်နေရာများ ပျက်စီး |<ref name="thetimes2">{{Cite news |date=28 March 2025 |title=Myanmar earthquake live: 'Hundreds of casualties' after 7.7-magnitude quake |url=https://www.thetimes.com/world/asia/article/myanmar-earthquake-thailand-bangkok-today-map-latest-news-rdchx8t3r |access-date=28 March 2025 |newspaper=[[The Times]] |lang=en}}</ref> |- |[[ပျော်ဘွယ်မြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |အနည်းဆုံး ၆ ဦးသေဆုံး | |<ref name=rfa>{{cite news |title=မြေငလျင်ကြောင့် သေဆုံးထိခိုက်သူ ၈၀ ဝန်းကျင်ရှိလာ |lang=my |url=https://www.rfa.org/burmese/news/earthquake-death-myanmar-03282025090828.html |access-date=28 March 2025 |work=[[Radio Free Asia]] |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[မိတ္ထီလာမြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |ထိခိုက်သေဆုံးမှု မသိရှိရ |အဆောက်အဦများ လဲပြို |<ref>{{cite news |title=ငလျင်ကြောင့် မတ္တရာမြိုပေါ် နေအိမ်များနှင့် သာသနာ့အဆောက်အဦများပြိုကျ |trans-title=Meiktila town's houses and religious buildings collapse due to earthquake |url=https://bur.mizzima.com/2025/03/28/51018 |language=my |work=Mizzima News}}</ref> |- |[[ဘုံးအိုးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၀၀ ကျော်သေဆုံး | |<ref>{{cite news |title=Myanmar rescuer says villages near Mandalay are suffering even more |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/live/c4gex01m7n5t?post=asset%3A14e1bb0d-cc5e-4874-a790-cc08122e314e#post |last=Volk |first=Kristina |date=29 March 2025}}</ref> |- |[[ဝမ်းတွင်းမြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |ငလျင်လှုပ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow2/> |- |[[ကျောက်ဆည်မြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow/> |- |[[ယင်းမာပင်မြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow/> |- |[[ရမည်းသင်းမြို့]] |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |အနည်းဆုံး ၁၀၀ ကျော်သေဆုံး | |<ref>{{cite news|title=ရမည်းသင်းမြို့နယ်တွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှု များပြား|lang=my|url=https://yktnews.com/2025/03/209398/|work=Khit Thit Media|date=29 March 2025|archive-date=8 February 2026|access-date=30 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260208111930/https://yktnews.com/2025/03/209398/|url-status=dead}}</ref> |- |[[နေပြည်တော်]] |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |အနည်းဆုံး ၃၀၀ ခန့်သေဆုံး |အဆောက်အဦများ ပျက်စီး |<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |- |[[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]] |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |သေဆုံး ၂၀၄+ |နေပြည်တော်သေဆုံးမှုအရေအတွက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း |<ref>{{cite news |last1=Nwe |first1=Shwe |title=နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိ၌ သေဆုံး ၂၀၄ ဦးရှိ၊ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာ အများစုပါ |trans-title=204 dead in Nay Pyi Taw's Zambuthiri, most of them in staff housing |url=https://bur.mizzima.com/2025/03/29/51194 |access-date=29 March 2025 |work=Mizzima |date=29 March 2025}}</ref> |- |[[ပျဉ်းမနားမြို့]] |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |အနည်းဆုံး ၈၆ ဦးသေဆုံး |နေပြည်တော်သေဆုံးမှုအရေအတွက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း |<ref>{{cite news |title=ပျဉ်းမနားမြို့တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၈၆ ဦးထိရှိလာပြီး ရုပ်အလောင်း အားလုံး ဆွဲမထုတ်နိုင်သေး၊ အရေးပေါ် ကုသနေရသည့် လူနာ ၅၀၀ ခန့်ရှိ |trans-title=Death toll from earthquake damage in Pyimana town reaches 86, bodies still trapped and over 500 wounded being treated |url=https://yktnews.com/2025/03/209340/ |work=Khit Thit Media |date=29 March 2025 |archive-date=3 May 2025 |access-date=30 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250503124321/https://yktnews.com/2025/03/209340/ |url-status=dead }}</ref> |- |[[အောင်ပန်းမြို့]] |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |အနည်းဆုံး ၂ ဦးသေဆုံး |ဟိုတယ်ပြိုကျမှုကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှု |<ref>{{cite news |title=ငလျင်ကြောင့် အောင်ပန်းဟိုတယ် ပြိုကျ၊ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၀ ခန့် ပိတ်မိနေ |trans-title=Aung Pan Hotel collapses due to earthquake, 2 dead, 20 trapped |lang=my |url=https://burmese.dvb.no/post/697192 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[မိုးမိတ်မြို့]] |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow2>{{cite news |title=မြန်မာနိုင်ငံမြို့ကြီးအချို့တွင် ပြင်းထန်ငလျင်လှုပ်ခတ် |trans-title=Cities in Myanmar hit with strong earthquake |url=https://myanmar-now.org/mm/news/62166/ |work=Myanmar now |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[ပင်းတယမြို့]] |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |မသိရှိရ |ပင်းတယဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ပျက်စီးမှုများရှိ |<ref name=":0" /><ref name=":2" /> |- |[[ညောင်ရွှေမြို့]] |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |သေဆုံးသူ ၆၀+ |ဓာတ်လိုက်ခြင်းနှင့် ရေနစ်သေဆုံးခြင်းများ ပါဝင် |<ref>{{cite news |last1=Win |first1=Tun Tun |title=ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အင်းလေးဒေသအတွင်း ၆၀ နီးပါး သေဆုံးဟုဆို |trans-title=Nearly 60 killed in Inle Lake earthquake |url=https://bur.mizzima.com/2025/03/29/51176 |access-date=29 March 2025|lang=my |work=Mizzima |date=29 March 2025}}</ref> |- |[[ကေလာရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်|ကေလာရွာ]]နှင့် [[ဇရပ်ကြီးရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်|ဇရပ်ကြီးရွာ]] |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |သေဆုံး ၄၆+၊ နေအိမ် ၉၅၀+ ဆုံးရှုံး |<ref>{{cite news |title=အင်းလေးဒေသရှိ ကေလာရွာနှင့် ဇရပ်ကြီးရွာတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၄၆ ဦးထိရှိပြီး နေအိမ် ၉၅၀ လုံး ပျက်စီး |trans-title=Inle region Kayla village and Zayatgyi village earhtquake damage causes at least 46 deaths and 950 destroyed houses. |url=https://yktnews.com/2025/03/209409/ |date=29 March 2025 |author=Thalun Zaung Htet |archive-date=30 March 2025 |access-date=30 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330081222/https://yktnews.com/2025/03/209409/ |url-status=dead }}</ref> |- |[[တောင်ငူမြို့]] |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |အနည်းဆုံး ၁၉ ဦးသေဆုံး |စာသင်ကျောင်းနှင့် ဗလီများ ပြိုကျခြင်းကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူများ |<ref>{{cite news |title=ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် တောင်ငူ၊ ပျော်ဘွယ်တွင် လူ ၂၁ ဦး သေဆုံး |trans-title=Earthquake kills 21 people in Taungoo, Pyaw Bwe |lang=my |url=https://bur.mizzima.com/2025/03/28/50895 |access-date=28 March 2025 |work=Mizzima News |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[ဖြူး]] |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |အနည်းဆုံး ၄ ဦးသေဆုံး |အိမ်တစ်လုံး ပြိုကျခြင်းကြောင့် |<ref>{{cite news |title=ဖြူးမြို့တွင် ငလျင်ကြောင့် ကျောင်းဆရာမအပါအဝင် မိသားစုဝင် ၄ ဦး သေဆုံး |trans-title=Four members of a family, including a school teacher, die in earthquake in Phyu |lang=my |url=http://ftp.dvb.no/post/697205 |access-date=28 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[ရန်ကုန်မြို့]] |[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |အစီရင်ခံထားခြင်း မရှိ |ပြင်းထန်သော လှုပ်ရှားမှု ခံစားရ၊ လျှပ်စစ်မီးများ ပြတ်တောက် |<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{cite news |title=မန္တလေးနဲ့ ရန်ကုန်မှာ လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်လို့ ဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲ |trans-title=Mandalay and Yangon power outages make communication difficult |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c5y4yeq9dqvt?post=asset%3A256122fe-83ef-4175-b3dc-f4998dd0463d#asset:256122fe-83ef-4175-b3dc-f4998dd0463d |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[ပဲခူးမြို့]] |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow>{{cite news |title=မြန်မာနိုင်ငံမြို့ကြီးအချို့တွင် ပြင်းထန်ငလျင်လှုပ်ခတ် |trans-title=Cities in Myanmar hit with strong earthquake |url=https://myanmar-now.org/mm/news/62166/ |work=Myanmar now |date=28 March 2025}}</ref> |- |[[ကလေးမြို့]] |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow/> |- |[[မူဆယ်မြို့]] |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow/> |- |[[ပုသိမ်မြို့]] |[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |မသိရှိရ |လှုပ်ခတ်သည်ကို ခံစားရ |<ref name=mmnow2/> |} === ထိုင်းနိုင်ငံ === {| class="wikitable" !မြို့/ရွာ !ပြည်နယ် !မှတ်တမ်းတင်ထားသော ထိခိုက်သေဆုံးမှု !မှတ်စုများ !ကိုးကား |- |[[ဘန်ကောက်]] |ဘန်ကောက် |အနည်းဆုံး ၁၇ ဦး<ref>{{Cite web |date=March 30th |title=Bangkok_BMA |url=https://www.instagram.com/p/DHzos--hsHM/?igsh=MXB3cXNseXBpdTZpZg== |url-status=live |website=Instagram}}</ref> သေဆုံး၊ ရာပေါင်းများစွာ ပျောက်ဆုံး သို့ ပိတ်မိ |ငလျင်ဗဟိုချက်မှ မိုင် ၆၀၀ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိ |<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |[[ဖူးခက်]] |[[ဖူးခက်ပြည်နယ်|ဖူးခက်]] | rowspan="6" |မသိရှိရ |တုန်ခါသည်ကို ခံစားရ၊ ဝန်ကြီးချုပ် လာရောက် |<ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |[[ချင်းမိုင်မြို့]] |[[ချင်းမိုင်ပြည်နယ်|ချင်းမိုင်]] | rowspan="2" |တုန်ခါသည်ကို သိသာစွာ ခံစားရ |<ref name=":1" /> |- |[[မယ်ဟောင်ဆောင်မြို့]] |[[မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်|မယ်ဟောင်ဆောင်]] |<ref>{{Cite web |date=2025-03-28 |title=Earthquake in Myanmar felt in Thailand |url=https://www.nationthailand.com/news/general/40047983 |access-date=2025-03-28 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref> |- |[[ပတ္တရားမြို့]] |[[ချွန်ဘူရီ ပြည်နယ်|ချွန်ဘူရီ]] |ဘန်ကောက်၏ တောင်ဘက် မိုင် ၆၀ ခန့်အကွာရှိ ကမ်းရိုးတန်းမြို့ |<ref name=":1" /> |- |[[ဥတ္တရတိတ္ထ]] |[[ဥတ္တရတိတ္ထပြည်နယ်|ဥတ္တရတိတ္ထ]] | rowspan="2" |တုန်ခါသည်ကို ခံစားရ |<ref name=":2" /> |- |[[နန်းမြို့ (ထိုင်းနိုင်ငံ)|နန်း]] |[[နန်းပြည်နယ်|နန်း]] |<ref name=":2" /> |} === တရုတ်နိုင်ငံ === {| class="wikitable" !မြို့/ရွာ !ပြည်နယ် !မှတ်တမ်းတင်ထားသော ထိခိုက်သေဆုံးမှု !မှတ်စုများ !ကိုးကား |- |[[ရွှေလီမြို့]] | rowspan="4" |[[ယူနန်ပြည်နယ်]] |၂ ဦး ဒဏ်ရာရ |မြန်မာနှင့် နယ်စပ်မြို့၊ အဆောက်အဦများ ပျက်စီး |<ref name="xinhua">{{Cite web |title=Two people injured in China's Yunnan after Myanmar quake |url=https://english.news.cn/20250328/67387101a6b0456e8587c6d1928cc661/c.html |agency=Xinhua News Agency}}</ref> |- |[[မန်စီမြို့ (ယူနန်ပြည်နယ်)|မန်စီမြို့]] | rowspan="6" |မရှိ |ရွှေလီမြို့၏ အရှေ့မြောက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာအကွာရှိ မြို့ |<ref name="xinhua"/> |- |[[ကူမင်းမြို့]] |ယူနန်ပြည်နယ် မြို့တော်၊ လှုပ်ခါသည်ကို ၁၀ စက္ကန့်မျှ ခံစားရ |<ref name="xinhua"/> |- |[[တာလီမြို့]] |တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်၏ ယူနန်တောင်တန်းခြေရှိ ခရီးသွားမြို့ |<ref name="xinhua"/> |- |နေရာဒေသအစုံ |[[စီချွမ်]] | rowspan="3" |တုန်ခါသည်ကို ခံစားရ |<ref name="luzhong">{{Cite news |date=28 March 2025 |title=突发！缅甸发生7.9级地震，云南、四川多地有震感 |url=https://baijiahao.baidu.com/s?id=1827819490248140065&wfr=spider&for=pc |access-date=28 March 2025 |work=鲁中晨报}}</ref> |- |နေရာဒေသအစုံ |[[ကွေ့ကျိုး]] |<ref name="luzhong"/> |- |နေရာဒေသအစုံ |[[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး]] |<ref name="luzhong"/> |} === ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ === {| class="wikitable" !မြို့/ရွာ !ပြည်နယ် !မှတ်တမ်းတင်ထားသော ထိခိုက်သေဆုံးမှု !မှတ်စုများ !ကိုးကား |- |[[ဟနွိုင်းမြို့]] |မြစ်နီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် |မရှိ |တုန်ခါသည်ကို မြို့တော်မှ ခံစားခဲ့ရ |<ref name=":2"/><ref name=":22">{{Cite news |date=28 March 2025 |title=Powerful magnitude-7.7 earthquake in Myanmar sends tremors to Hanoi, Ho Chi Minh City |url=https://tuoitrenews.vn/news/society/20250328/powerful-77magnitude-earthquake-in-myanmar-sends-tremors-to-ho-chi-minh-city/85575.html |access-date=28 March 2025 |work=Tuoi Tre News}}</ref> |- |[[ဟိုချီမင်းမြို့]] |အရှေ့တောင် |မရှိ |တုန်ခါခြင်းကြောင့် အဆောက်အဦများမှ ဘေးကင်းရာသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြ |<ref name=":22"/> |} === လာအိုနိုင်ငံ === {| class="wikitable" !မြို့/ရွာ !စီရင်စု !မှတ်တမ်းတင်ထားသော ထိခိုက်သေဆုံးမှု !မှတ်စုများ !ကိုးကား |- |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |ဗီယင်ကျန်းစီရင်စု |မရှိ |တုန်ခါသည်ကို မြို့တော်မှ ခံစားခဲ့ရပြီး အဆောက်အဦများမှ ဘေးကင်းရာသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြ |<ref>{{Cite news |date=28 March 2025 |title=Tremors felt in Laos as 7.7-magnitude earthquake hits Myanmar |url=https://english.news.cn/20250328/ef7090bc7a654cb6adfc86cf310d7c08/c.html |access-date=28 March 2025}}</ref> |} === အိန္ဒိယနိုင်ငံ === {| class="wikitable" !မြို့/ရွာ !ပြည်နယ် !မှတ်တမ်းတင်ထားသော ထိခိုက်သေဆုံးမှု !မှတ်စုများ !ကိုးကား |- |[[နယူးဒေလီမြို့]] |[[ဒေလီမြို့]] |မရှိ |တုန်ခါသည်ကို ခံစားခဲ့ရပြီး အဆောက်အဦများမှ ဘေးကင်းရာသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြ |<ref>{{Cite web|date=28 March 2025|title=Earthquake of magnitude 7.2 on the Richter scale hits Myanmar, tremors felt in Delhi-NCR|url=https://www.financialexpress.com/world-news/earthquake-of-magnitude-7-2-on-the-richter-scale-hits-myanmar-as-per-national-center-for-seismology/3791287/|access-date=28 March 2025|website=The Financial Express|language=en}}</ref> |- |[[ကာလကတ္တားမြို့]] |[[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]] |မရှိ |တုန်ခါသည်ကို ခံစားခဲ့ရ |<ref>{{cite news|title=Earthquake hits Kolkata and Imphal after 7.7 magnitude tremors strike Bangkok|url=https://www.indiatvnews.com/west-bengal/kolkata-earthquake-hits-kolkata-and-imphal-after-7-7-magnitude-tremors-strike-bangkok-2025-03-28-982764|work=India TV News|date=28 March 2025|access-date=29 March 2025}}</ref> |- |[[အင်ဖာမြို့]] |[[မဏိပူရပြည်နယ်]] |မရှိ |ငလျင်ကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရ |<ref>{{cite news|title=Earthquake hits Kolkata and Imphal after 7.7 magnitude tremors strike Bangkok|url=https://www.indiatvnews.com/west-bengal/kolkata-earthquake-hits-kolkata-and-imphal-after-7.7-magnitude-tremors-strike-bangkok-2025-03-28-982764|work=India TV News|date=28 March 2025|access-date=29 March 2025}}{{Dead link|date=April 2025 }}</ref> |- |ဘာဆာဟက်မြို့ |အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် |မရှိ |ရေမျက်နှာပြင်များ လှုပ်ခါသွားသည်ကို တွေ့ရ |<ref>{{cite news|title=Earthquake felt in Sundarban, Canning, Basirhat area also|url=https://bartamanpatrika.com/news/earthquake-felt-in-sundarban-canning-basirhat-area-also#|work=Bartaman Patrika|date=28 March 2025|access-date=29 March 2025}}</ref> <ref>{{cite news|title=ভূমিকম্পে কেঁপে উঠল বসিরহাটের বিভিন্ন এলাকা, ঘর ছেড়ে রাস্তায় বাসিন্দারা|url=https://www.aajkaal.in/story/42323/earthquake-hit-several-villages-of-sundarban-area|work=আজকাল|date=28 March 2025|access-date=29 March 2025}}</ref> |- |[[ဂူဝါဟာတီမြို့]] |[[အာသံပြည်နယ်]] |မရှိ |အာသံပြည်နယ်တလျောက် ငလျင်လှုပ်ခါသည်ကို ခံစားခဲ့ရ |<ref>{{cite web |title=Breaking: Another Earthquake Strikes The State, Epicentre At Myanmar |url=https://dy365.in/trending/breaking-another-earthquake-strikes-the-state-epicentre-at-myanmar-16143 |website=DY365 |date=28 March 2025 |access-date=1 April 2025 |archive-date=5 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405033937/https://dy365.in/trending/breaking-another-earthquake-strikes-the-state-epicentre-at-myanmar-16143 }}</ref> |} == အဆောက်အဦများ == === မြန်မာနိုင်ငံ === {| class="wikitable" !အဆောက်အဦ !မြို့/ရွာ !အမျိုးအစား !မှတ်ချက် !ကိုးကား |- |[[အင်းဝတံတား]] |စစ်ကိုင်း/အင်းဝ |[[သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး|သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခြေခံအဆောက်အဦ]] |ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ လဲပြိုကျ |<ref name="nytimeslive20250328" /><ref name="cnnlive20250328" /><ref name="washingtonpostlive20250328" /> |- |[[မြသိန်းတန်စေတီ(မင်းကွန်း)|မြသိန်းတန်စေတီ]] |မင်းကွန်း |သာသနိက အဆောက်အဦ |အမြောက်အများ ပျက်စီး |<ref>{{cite news|title=မင်းကွန်းမြို့တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူများထဲတွင် စစ်ကောင်စီ တပ်သားများလည်းပါဝင်ပြီး ကယ်ဆယ်ရေးများ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေဆဲဟု ဒေသခံများ ပြောဆို|url=https://yktnews.com/2025/03/209449/|access-date=29 March 2025|work=Khit Thit Media|date=29 March 2025|archive-date=29 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250329164811/https://yktnews.com/2025/03/209449/|url-status=dead}}</ref> |- |မင်းလမ်းဗလီ | rowspan="7" |စစ်ကိုင်း | rowspan="4" |[[ဗလီ]] |ပြိုကျ၊ လူ ၁၀၀ ခန့်ပိတ်မိ |<ref name=mmnow30mar/> |- |မြို့တော်ဗလီ | rowspan="3" | ပြိုကျ၊ ၂၀၀+ ကျော်သေဆုံး | rowspan="3" |<ref>{{cite news |title=Over 200 bodies recovered from three mosques in Sagaing Region unable to receive traditional Islamic burial |url=https://english.dvb.no/over-200-bodies-recovered-from-three-mosques-in-sagaing-region-unable-to-receive-traditional-islamic-burial/ |work=Democratic Voice of Burma |date=31 March 2025}}</ref> |- | မြို့မဗလီ |- | Masjid Jamae |- |ဇိနေဒယစာသင်တိုက် | rowspan="3" |သာသနိက အဆောက်အဦ |ပြိုကျ၊ ၆၀၀+ ခန့် ပိတ်မိ |<ref name=mmnow30mar/> |- |စစ်ကိုင်းသီလရှင်ကျောင်း |ပြိုကျ၊ ကျောင်းအုပ်သေဆုံး၊ ၁၀၀+ ဒဏ်ရာရ |<ref name=mmnow30mar/> |- |လေးကျွန်းမြေအုဋ်ကျောင်း |ပြိုကျ၊ ၃၀၀+ ပိတ်မိ |<ref name=mmnow30mar/> |- |[[မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်]] | rowspan="9" |မန္တလေး |သာသနိကအဆောက်အဦ |နာရီစင် လဲပြို၊ ပင်မအဆောက်အဦး ပြိုကျ၊ သံဃာအများအပြား ဒဏ်ရာရ |<ref name="nytimeslive20250328" /><ref name="cnnlive20250328" /><ref name="tachileik20250328">{{cite news |date=28 March 2025 |title=ငလျင်ဒဏ်ကို တစ်နိုင်ငံလုံးခံစားရပြီး မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် ရှမ်းတောင်တို့တွင် အပျက်အစီးများ |trans-title=Earthquake felt nationwide, with damage reported in Mandalay, Sagaing and Shan State |url=https://www.tachileik.net/mm/news/39461 |access-date=28 March 2025 |language=my |agency=Tachileik News Agency |archive-date=2 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502223358/https://www.tachileik.net/mm/news/39461 |url-status=dead }}</ref> |- |ဒုဋ္ဌဝတီတံတား |သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခြေခံအဆောက်အဦ |သိသာစွာ ထိခိုက်ပြိုကျ |<ref>{{cite news |title=မန္တလေး လေဆိပ်အဝင်လမ်းပေါ်ရှိ ဒုဌဝတီတံတား ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြိုကျသွားပြီး ကားတချို့ ပြုတ်ကျမှုရှိ |date=28 March 2025 |url=https://yktnews.com/2025/03/209262/ |trans-title=Duhtawady Bridge on road to Mandalay Airport collapses due to earthquake damage, some vehicles also fall |archive-date=4 May 2025 |access-date=1 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504082842/https://yktnews.com/2025/03/209262/ |url-status=dead }}</ref> |- |[[မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] |[[လေဆိပ်]] |မျက်နှာကြက်ပြိုကျ၊ မြေညီထပ် ထိခိုက်မှုရှိ |<ref name="ELevennews">{{cite news |date=28 March 2025 |title=အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် နေပြည်တော်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တို့တွင် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/301524 |access-date=28 March 2025 |work=Elevennews}}</ref> |- |[[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]] |[[တက္ကသိုလ်]] |အဆောက်အဦးများစွာ ပျက်စီး၊ မီးလောင် |<ref name="thetimes" /> |- |စကိုင်ဗီလာကွန်ဒို |လူနေတိုက်ခန်းတွဲ |အောက်ဆုံး ခြောက်ထပ်ပြိုကျ |<ref>{{cite news |date=28 March 2025 |title=ကယ်ဆယ်ရေးဝန်ထမ်းနှင့် ပစ္စည်းများ မလုံလောက်မှု၊ ငလျင်ငယ်များ ဆက်တိုက်လှုပ်ခတ်နေမှုကြောင့် ပြိုကျအဆောက်အအုံများအတွင်း ပိတ်မိသူများ ကယ်တင်နိုင်ရေး နှောင့်နှေးနေ |trans-title=Rescue staffing and equipemnt shortages, aftershocks and continued building collapses slow efforts to save people trapped in collapsed buildings |url=https://yktnews.com/2025/03/209332/ |access-date=29 March 2025 |publisher=Khit Thit Media |archive-date=1 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401092242/https://yktnews.com/2025/03/209332/ |url-status=dead }}</ref> |- |ရွှေဖိုးစိန်ဗလီ | rowspan="2" |ဗလီ | ၁၉ ရာစု သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦ၊ ၁၁ ဦးသေဆုံး၊ ၃ ဦး ဒဏ်ရာရ၊ ၄ ဦး ပိတ်မိ |<ref name="tachileik20250328"/><ref>{{cite news |title=A Q&A with a survivor of the Myanmar earthquake in Mandalay |url=https://english.dvb.no/a-qa-with-a-survivor-of-the-myanmar-earthquake-in-mandalay/ |date=31 March 2025 |work=Democratic Voice of Burma}}</ref> |- |တောင်ဆင်ကျုံးဗလီ |ပြိုကျပြီး အများအပြား ထိခိုက်သေဆုံး |<ref name="mnmosque250">{{Cite news |date=30 March 2025 |title="ငလျင်ကြောင့် ဗလီ ၅၀ခန့် ပြိုကျပြီးနောက် လူရာချီသေဆုံး" |trans-title="50 mosques collapse due to earthquake, hundreds dead"|url=https://myanmar-now.org/mm/news/62258/ |access-date=March 30, 2025 |publisher=Myanmar Now |language=Burmese}}</ref> |- |ဦးလှသိန်းဗိမာန် |သာသနိကအဆောက်အဦ |ဗိမာန်ပြိုကျပြီး သံဃာ ၁၀၀ ကျော်ပိတ်မိ |<ref>{{cite news |date=28 March 2025 |title=မန္တလေးမြို့တွင် ဦးလှသိန်းဗိမာန်အတွင်း ပိတ်မိနေသော သံဃာအပါး ၁၀၀ ကျော်ကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင် |trans-title=Search and rescue operations continue for over 100 monks trapped inside U Hla Thein Temple in Mandalay |url=https://yktnews.com/2025/03/209327/ |access-date=28 March 2025 |work=Khit Thit Media |lang=my |archive-date=4 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504012433/https://yktnews.com/2025/03/209327/ |url-status=dead }}</ref> |- |[[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမုနိ]] |ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားစေတီ |အဆောက်အဦ ပျက်စီး |<ref>{{Cite news |date=2025-03-28 |title=Myanmar earthquake: Photos, video show devastation as mosque and Mahamuni Pagoda collapse after strong tremors |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/myanmar-earthquake-at-least-three-dead-after-mosque-collapse-photos-and-video-emerge/articleshow/119646222.cms |access-date=2025-03-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- |[[မယ်နုအုတ်ကျောင်း|မဟာအောင်မြေဘုံစံကျောင်း]] | rowspan="2" |အင်းဝ | rowspan="4" |သမိုင်းဝင်နေရာ |ပြိုကျ |<ref name="news-eleven-301528"/> |- |[[လေးထပ်ကျောင်းတော်]] |ပြိုကျ |<ref>[https://npnewsmm.com/news/67e8f0ca7bc0d4471b7630bd အင်အားကြီးငလျင်ကြောင့် မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီး အပါအဝင် ရှေးဟောင်းစေတီ၊ အဆောက်အဦး (၆၀) ကျော် ထိခိုက်ပျက်စီး]</ref> |- |[[မန္တလေး နန်းတော်]] | rowspan="2" |မန္တလေး |နန်းမြို့ရိုးပြိုကျ |<ref name="cnnlive20250328" /> |- |[[ရွှေစာရံ စေတီတော် (မန္တလေး)|ရွှေစာရံစေတီ]] |၁၁ ရာစု ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဝင်နေရာ၊ သိသာစွာ ပျက်စီး |<ref name="thetimes" /> |- |နှစ်ထပ်လက်ဖက်ရည်ဆိုင် |မဟာအောင်မြေ | rowspan="2" |စီးပွားရေး |ပြိုကျခြင်းကြောင့် ၇၀ ခန့်ပိတ်မိ |<ref name="news-eleven-301526">{{Cite web |title=မန္တလေးမြို့ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်ရှိ နှစ်ထပ်ခွဲလက်ဖက်ရည်ဆိုင် ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျခဲ့ပြီး လူ ၇၀ ခန့် ပိတ်မိနေ |url=https://news-eleven.com/article/301526 |access-date=2025-03-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> |- |သုံးထပ် ကားပစ္စည်းဆိုင် |ပြည်ကြီးတံခွန် |အလုပ်သမား ၁၀ ဦး ပိတ်မိ |<ref name="news-eleven-301526" /> |- |ဆောက်လုပ်ဆဲ အဆောက်အဦ |ပြည်ကြီးတံခွန် |ဆောက်လုပ်ဆဲ အဆောက်အဦ |ပြိုကျခြင်းကြောင့် ၈ ဦးသေ၊ အများအပြား ပိတ်မိ |<ref name="guardian">{{cite news |date=28 March 2025 |title=Thailand and Myanmar earthquake death toll rises as Bangkok declared disaster area with dozens trapped under skyscraper – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/mar/28/myanmar-earthquake-thailand-bangkok-mandalay-latest-news-updates |access-date=28 March 2025 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> |- |[[ပုဂံ]] |ပုဂံ |သမိုင်းဝင်နေရာ |၁၀ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဆောက်အဦးများစွာ ထိခိုက်ပျက်စီး |<ref name="thetimes" /> |- |ကမ္ဘောဇဘဏ် |ပျော်ဘွယ်မြို့ |ဘဏ် |ပြိုကျပြီး ၄၆ ဦးကျော် ပိတ်မိ |<Ref>{{cite news |title=ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အပျက်အစီးများကြား ပိတ်မိနေသူများကို ဆက်လက် ကယ်ထုတ်နေပြီး သေဆုံးထိခိုက်သူ အရေအတွက် ပိုများလာဟု မြို့ခံများပြောဆို |trans-title=Rescue efforts continue for people trapped in earthquake destruction in Pyawbwe, residents say death tolls rising |date=29 March 2025}}</ref> |- |ဆူးလေကုန်းဗလီ |ကျောက်ဆည် | rowspan="2" |သာသနိက အဆောက်အဦ |ပြိုကျ |<ref name=mmnow30mar/> |- |ပင်းတယဘုန်းကြီးကျောင်း |ပင်းတယ |ရှေးဟောင်းစေတီ ထိပ်ပိုင်းပြိုကျ |<ref name="nytimeslive20250328" /><ref name="cnnlive20250328" /> |- |[[အမျိုးသားပြတိုက် (နေပြည်တော်)]] | rowspan="7" |နေပြည်တော် |ယဉ်ကျေးမှု အဆောက်အဦ |အတွင်းပိုင်းပျက်စီး |<ref name="cnnlive20250328" /> |- |နေပြည်တော်ဆေးရုံ |ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစင်တာ |အဆောက်အဦးပျက်စီး၊ အရေးပေါ်ဝင်ပေါက်ပြိုကျ |<ref name="news-eleven-301528" /> |- |[[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]] |လေဆိပ် |လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေးမျှော်စင် လဲပြို၊ ၆ ဦးသေဆုံး၊ ရှင်ကျန်ရစ်သူ မရှိ |<ref name="rfa"/><ref>{{cite news |date=28 March 2025 |title=Breaking News- ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော်လေဆိပ်၏ လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး တာဝါ ကျိုးကျပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ဝန်ထမ်းအားလုံး သေဆုံး |trans-title=Breaking News: Earthquake causes Naypyidaw Airport's air traffic control tower to collapse, killing all staff on duty |url=https://yktnews.com/2025/03/209240/ |access-date=28 March 2025 |work=Khit Thit Media |lang=my |archive-date=4 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504020221/https://yktnews.com/2025/03/209240/ |url-status=dead }}</ref> |- |နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်ရုံး |စစ်ရေး |ပင်မဌာနချုပ်နှင့် ဝန်ထမ်းအိမ်ရာများ ပျက်စီး |<ref name="mpapress20250328">{{cite news |author1=Maung Dagon |date=28 March 2025 |title=ငလျင်ကြောင့် နေပြည်တော် စစ်ရုံးနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဝန်ထမ်း အိမ်ရာများ ပျက်ဆီးမှုများပြား |trans-title=Earthquake causes extensive damage to Nay Pyi Taw military headquarters and surrounding staff housing |url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/60545/ |access-date=28 March 2025 |work=MPA Press |lang=my |accessdate=1 April 2025 |archivedate=28 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250328193133/https://mpapress.com/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8/60545/ }}</ref> |- |သပြေကုန်းဈေး |စီးပွားရေး |ဈေးနှင့် အနီးတဝိုက် အိမ်များ ပြိုကျ၊ သေဆုံးမှုရှိ |<ref name="mpapress20250328" /> |- |[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] |လွှတ်တော် အဆောက်အဦ |လွှတ်တော် အဆောက်အဦများ ပြိုကျ |<ref name="mpapress20250328" /> |- |အစိုးရ အဆောက်အဦများ |အစိုးရ အဆောက်အဦများ |အစိုးရ အဆောက်အဦများစွာ ပြိုကျ၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန အမြဲတန်းအတွင်းဝန်၊ အရာရှိများ၊ ဝန်ထမ်းများ သေဆုံး |<ref name="thetimes" /> |- |ကန်တော်ဗလီ | rowspan="2" |တောင်ငူ |သာသနိက အဆောက်အဦ |အချို့ပြိုကျ၊ ကလေးငါးဦး အပါအဝင် ၂၄ ဦးသေဆုံး |<ref name="cnnlive20250328" /><ref>{{cite news |title=Myanmar Earthquake Claims Numerous Lives, Casualties Set to Rise |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-earthquake-claims-numerous-lives-casualties-set-to-rise.html |work=Irrawaddy |date=28 March 2025}}</ref> |- |ဝေဠုဝန်ကျောင်း |ကျောင်းနှင့် စစ်ရှောင်နေရာ |ပြိုကျပြီး ၂၀ ခန့် ပိတ်မိ |<ref>{{cite news |date=28 March 2025 |title=ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် တောင်ငူဝေဠုဝန်ကျောင်းပြိုကျပြီး စစ်ဘေးရှောင်ကလေး ၂၀ ကျော်ပိတ်မိ |trans-title=Earthquake causes Taungoo Weluwan school to collapse, trapping over 20 displaced children |url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/cho-007-28-3-25 |access-date=28 March 2025 |work=Yangon Media Group |lang=my}}</ref> |- |လူနေအိမ်များ | rowspan="2" |ကန့်ဘလူ |လူနေအိမ် | rowspan="2" |မြို့တွင်းတွင် အများအပြားပြိုကျ |<ref name="washingtonpostlive20250328" /> |- |သာသနိက အဆောက်အဦများ |ဘာသာရေး |<ref name="washingtonpostlive20250328" /> |} == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်]] a4fjyfg56l1lvow2vi3zyk52vt0wmsn 0 270166 1045497 962483 2026-07-31T08:00:43Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045497 wikitext text/x-wiki {{Infobox minister |honorific-prefix = H.E |name = ချိုထွန်းအောင် |image = |office1 = [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး |status1 = |term_start1 = ၅ မတ် ၂၀၁၅ |term_end1 = ၅ မေ ၂၀၁၈ |predecessor1 = [[ယဉ်ယဉ်မြင့်|ဒေါ်ယဉ်ယဉ်မြင့်]] |successor1 = ဦးထင်လင်း |president1 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] <br> [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးထင်ကျော်]] <br> [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |office2 = [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး |term_start2 = ၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ |term_end2 = ၄ မတ် ၂၀၁၅ |predecessor2 = |successor2 = ဦးစိုးနွယ် |1blankname2 = နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ |1namedata2 = [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] <br> သမ္မတ [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] |birth_date = {{Birth date |1958|05|8}} |birth_place = |death_date = {{death date and age|2025|05|22|1958|05|8|df=y}} |death_place = ရန်ကုန် |restingplace = |restingplacecoordinates = |birthname = |nationality = မြန်မာ |party = | parents = ဦးတင်အေး +ဒေါ်အေးရှင် |spouse = နန်းယဉ်မေဝင်း |relations = |children = သားသမီး ၃ဦး |residence = |alma_mater = အလုပ်သင်ဗိုလ်/ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် (၅) (OTC 5) |religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] |signature = |signature_alt = |website = |footnotes = <!--Military service--> |nickname = |allegiance = {{flag|Myanmar}} |branch = {{armed forces|Myanmar}} |serviceyears = ၁၉၇၉ -၂၀၁၁ |rank = {{flagicon image| Tatmadaw_Brigadier_General_Insignia_01.png}} [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ|ဗိုလ်မှူးချုပ်]] |unit = |commands = |battles = |awards = |honorific prefix=[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့| ဝဏ္ဏကျော်ထင်]] ဦး}} '''ဦးချိုထွန်းအောင်''' (၅ မေ ၁၉၅၈ - ၂၂ မေ ၂၀၂၅) သည် အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးချုပ် နှင့် မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဖြစ်သည်။[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]] ၏ စာပေပညာရပ်ဆိုင်ရာ အချိန်ပိုင်းသင်တန်းနည်းပြတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း သေနတ်သမားအချို့၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အသက်ဆုံးခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ဖခင်ဖြစ်သူ ပညာဝန် ဦးတင်အေး နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်အေးရှင် တို့က ၁၉၅၈ ခုနှစ် မေလ ၈ရက် နေ့တွင် ၎င်းအား မွေးဖွားသည်။မွေးချင်း၆ ဦးရှိသည့်အနက် စတုတ္ထမြောက် သား ဖြစ်သည်။ == ဝန်ထမ်းဘဝ == ငယ်စဉ်ကတည်းက ပညာရေးတွင် ထူးချွန်သူဖြစ်သည်။ ဆယ်တန်းအောင် ဘွဲ့ရပြီးနောက် [[တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း၊ (ဗထူး)|တပ်မတော်]] [[တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း၊ (ဗထူး)|(ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း]] သို့တက်ရောက်သည်။ အမှတ်စဉ် (၅) သင်တန်းဆင်းပြီးနောက် ၁၉၇၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကစ၍ တပ်မတော်တွင် စတင်စစ်မှုထမ်းသည်။ သူ၏ ပြန်တမ်းဝင်စစ်မှုထမ်းအမှတ်မှာ ကြည်း ၁၄၈၈၁ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် နှစ်ကုန်အထိ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ဖြင့် [[မွန်ပြည်နယ်]] ၊ [[ရေးမြို့]]အခြေ စိုက် [[အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]] မှူး တာဝန်အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2009/MA2009-09-30.pdf|title=ရေးမြို့နယ် ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန စပါးစိုက်ခင်းများအတွင်း ငါးမျိုးစိုက်ထည့်|work=၂၀၀၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ ၁၆|access-date=၂၃ မေ ၂၀၂၅|date=၂၅ စက်တငဘာ ၂၀၀၉ }}</ref> ထို့နောက်တွင် အရပ်ဘက် [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်အေး ချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] က ၎င်းအား [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]ဆိုင် ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docsMirror2011/Mirror2011-01-22.pdf|title=ဦးချိုထွန်းအောင်အား ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ် |work=၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ စာမျက်နှာ၉|access-date=၂၃ မေ ၂၀၂၅|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ }}</ref> သမ္မတ [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] လက်ထက်အထိ ထိုတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၄ရက်နေ့တွင် [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် မှ [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ်သို့ ဦးသိန်းစိန် က ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docs21/4.Mar_.15_mal.pdf|title=ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအား ဘရူနိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ်သို့ ပြောင်းရွေ့|work=၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၄ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ။စာမျက်နှာ ၃|access-date=၂၃ မေ ၂၀၂၅|date=၄ မတ် ၂၀၁၅ }}</ref> သမ္မတ ဦးထင်ကျော် လက်ထက်၊သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် လက်ထက်အထိ <ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docs23/GNLM2017-10-07-red.pdf|title=State Counsellor in Brunei|work=The Global New Light of Myanmar|access-date=23 May 2025|date=7 Oct 2017 }}</ref>ထိုတာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် သက်ပြည့်အငြိမ်းစား ယူသည်။ == ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလ == သူသည် အငြိမ်းစားစစ်မှုထမ်း တစ်ဦး နှင့် အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်၍ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]] က သင်တန်းများပို့ချပေးရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းကို ခံရသည်။သူက လက်ခံပြီး နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး အပါအဝင် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး တို့ကို သင်ကြားပေးသည်။ယင်းအပြင် သူအငြိမ်းစားယူပြီးနောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်နေ့]] အခမ်းအနားများသို့ နောက်ဆုံးစစ်မှုထမ်းခဲ့စဉ်က ရာထူးအတိုင်း စစ်ဝတ်စုံဝတ်၍ တက်ရောက်ခွင့်လည်း ရခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း ဦးချိုထွန်းအောင်ကို တပ်ချုပ်[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကိုယ်တိုင် [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]] ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ရွှေအချိန် ၅ ကျပ် သားကိုပါ ဂုဏ်ပြုဆုအဖြစ် တစ်ပါတည်းပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://yktnews.com/2025/05/215325/|title=နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တက္ကသိုလ်တွင် စာသင်ကြားနေပြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးအပ်သည့် ၀ဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ရ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ် ချိုထွန်းအောင်ကို ပစ်ခတ် ရှင်းလင်း|accessdate=2025-6-8|date=May 22, 2025|publisher=Khit Thit Media|archive-date=12 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250612225629/https://yktnews.com/2025/05/215325/|url-status=dead}}</ref> == လုပ်ကြံခံရခြင်း == သူ့ကို မြို့ပြတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည့် Golden Valley Warriors အဖွဲ့က စစ်ကောင်စီအား အထောက်အကူပြုနေသူတစ်ဦးအဖြစ် စွပ်စွဲပြီး စစ်ရေးပစ်မှတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်​ မေလ ၂၂ရက် နံနက် ၉း၀၀နာရီ ခန့် အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ [[မရမ်းကုန်းမြို့နယ်|မရမ်းကုန်း]]ရှိ နေအိမ်ရှေ့တွင် သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်လုပ်ကြံကြသည်။ ထိုသို့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ထိုနေ့မှာပင် ကွယ်လွန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/myanmar-retired-army-officer-assassinated-urban-guerrilla-5198dc1d2e1afddfd6ab907e66a1c21c|title=An urban guerrilla group in Myanmar claims responsibility for assassinating a retired army officer|work=AP|access-date=23 May 2025|date=22 May 2025 }}</ref>သူသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့က ရန်ကုန်ရှိ မြို့ပြပျောက်ကျားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် အင်းလျားမြို့ပြပျောက်ကျားအဖွဲ့ Inya Urban Force က စစ်တပ်အရာရှိဟောင်း နှင့် သံအမတ်ကြီးဟောင်း [[အုန်းသွင်|ဦးအုန်းသွင်]] ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ထပ်မံလုပ်ကြံခံရသည့် ဒုတိယမြောက် အငြိမ်းစား စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%A1%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA-ohn-thwin-assisnation-%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9B-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA/6762091.html|title=အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်အုန်းသွင်ကို လုပ်ကြံမှုအပေါ် စစ်ကောင်စီရှုတ်ချ|work=VOA Burmese|access-date=၂၃ မေ ၂၀၂၅|date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> === နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေနှင့် ဖမ်းဆီးမှုများ === လုပ်ကြံမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် မေလ ၂၃ ရက်မှ ၂၉ ရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုပ်ကြံမှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သံသယရှိသူ ၁၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် သေနတ်သမား မြတ်ကိုကို၊ ၎င်း၏ မိသားစုဝင်များ၊ ၎င်းကို ဆေးကုသပေးခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော ဆေးရုံပိုင်ရှင်နှင့် လုပ်ကြံမှုကို ထောက်ပံ့ကူညီမှု သို့မဟုတ် ဖုံးကွယ်မှုတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ရပ်ရွာနေထိုင်သူများ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါဖမ်းဆီးခံရသူများထဲတွင် အသက်ခြောက်နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးလည်း ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/07/401862.html|title=တရားခံစာရင်း၌ ကလေးဓာတ်ပုံဖော်ပြမှု မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင် နှုတ်ဆိတ်နေ|publisher=The Irrawaddy Burmese|date=7 June 2025|accessdate=2025-6-8|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250608035117/https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/07/401862.html|archivedate=2025-6-8}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/05/57977|title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း ချိုထွန်းအောင်ကို လုပ်ကြံသည်ဟုဆိုကာ ၆ နှစ်သမီးအပါအဝင် ၁၆ ဦးကို စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီး|publisher=Mizzima|accessdate=2025-6-8|date=June 5, 2025}}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{lifetime|၁၉၅၈|၂၀၂၅}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ လုပ်ကြံမှုများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်မှုထမ်းဟောင်း သံအမတ်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (ဗထူး) ကျောင်းဆင်းများ]] gio2272ugfje473996wai2a6u22w28l 0 270543 1045318 1038188 2026-07-30T17:01:06Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045318 wikitext text/x-wiki {{Short description|Armed resistance organization in Myanmar}} {{Infobox militant organization | name = National Liberation Army | logo = [[File:Myanmar National Liberation Army.svg|frameless]] | caption = | native_name = အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် | native_name_lang = my | other_name = | leader = | foundation = {{Start date|2023|03|05|df=yes}} | dates = ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ – လက်ရှိ | allegiance = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] (NUG) | branch = [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) | leader = ကိုဇီးကွက်<br />(စစ်ကြောင်းမှူး) | type = တပ်ရင်းများအဖြစ် ကူးပြောင်း (၂၀၂၆ မတ် ၂၀) | headquarters = [[တမူးခရိုင်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | area = အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ | status = ၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် PDF တပ်ရင်းများအဖြစ် ကူးပြောင်းရပ်တည် | formation = ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၂၃ (MFA အဖြစ်)<br />၂၀၂၃ မတ် ၅ (NLA အဖြစ်) | allies = * {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] | opponents = * {{flagdeco|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] ** {{army|MYA}} *** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] *** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] *** {{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]<ref name=tamubor/> '''ဒေသတွင်း ပြိုင်ဘက်များ''' * {{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.png}} [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]<ref name=tamubor/> | battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * ဥဩစစ်ဆင်ရေး * [[ဖလမ်း]]တိုက်ပွဲ | flag = | website = | module = }} '''အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်''' ({{langx|en|National Liberation Army}}; အတိုကောက် '''NLA''') သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တမူးခရိုင်ရှိ လက်နက်ကိုင် ခုခံရေးအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="bni">{{Cite web |title = NLA raids Boatkan Police Station in Sagaing Region, seizes large cache of weapons and ammunition |url = https://www.bnionline.net/en/news/nla-raids-boatkan-police-station-sagaing-region-seizes-large-cache-weapons-and-ammunition |website = Burma News International |date = 27 March 2023 |access-date = 20 April 2024 |language = en |archive-url = https://web.archive.org/web/20230417214310/https://www.bnionline.net/en/news/nla-raids-boatkan-police-station-sagaing-region-seizes-large-cache-weapons-and-ammunition |archive-date = 17 April 2023 }}</ref><ref name="tamubor">{{Cite web |title = Junta launches major ground, air attack on PDF base near India border |url = https://myanmar-now.org/en/news/junta-launches-major-ground-air-attack-on-pdf-base-near-india-border/ |website = Myanmar Now |date = 27 March 2023 |access-date = 10 January 2023 |language = en |archive-url = https://web.archive.org/web/20230327123042/https://myanmar-now.org/en/news/junta-launches-major-ground-air-attack-on-pdf-base-near-india-border/ |archive-date = 27 March 2023 }}</ref> ၎င်းအဖွဲ့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် '''Myanmar Federal Army (MFA)''' အမည်ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသော တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ၏ တပ်ရင်းများအဖြစ် ကူးပြောင်းရပ်တည်ခဲ့ပြီး အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ၏ ကွပ်ကဲမှုကို တရားဝင် ခံယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2026/03/246108/|title=စစ်ကိုင်း၊ တမူးအခြေစိုက် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) က PDF တပ်ရင်းများအဖြစ် NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုကို ခံယူ|work=|access-date=|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆|archive-date=17 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617105714/https://yktnews.com/2026/03/246108/|url-status=dead}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ယခင်က [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] တမူး ကဘော် တပ်ရင်း အမှတ် ၃ အနေဖြင့် ရှိခဲ့ပြီး၊၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၃) ရက်နေ့တွင် Myanmar Federal Army (MFA) နာမည်ဖြင့် ပထမဆုံးတိုက်ပွဲ ဝင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (National Liberation Army-NLA) အဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၅) ရက်နေ့တွင် စတင်ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တမူး PDF တပ်ရင်း အမှတ် (၃) က အမည်ပြောင်းပြီး သီးခြားရပ်တည် |trans-title=Tamu PDF becomes independent and changes its name |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14154/ |website=Myanmar Now |date=27 March 2023 |access-date=21 April 2024 |language=my |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407062728/https://myanmar-now.org/mm/news/14154/ |archive-date=7 April 2023}}</ref>မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဥဩစစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့ပြီး ဘုတ်ကမ်းရွာရှိ ရဲစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လက်နက်နှင့် ခဲယမ်းအများအပြား သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်သည် [[ဖလမ်းတိုက်ပွဲ]]တွင်လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title = Chin Brotherhood (CB) announces that the entire Falam Township has become a military council-free area |url = https://chinworld.org/2025/04/chin-brotherhood-cb-announces-that-the-entire-falam-township-has-become-a-military-council-free-area/ |website = Chin World |date = April 2025 |access-date = 22 April 2025 |language = en |archive-url = https://archive.today/20250422195751/https://chinworld.org/2025/04/chin-brotherhood-cb-announces-that-the-entire-falam-township-has-become-a-military-council-free-area/ |archive-date = 22 April 2025 }}</ref> === ထင်ရှားဖြစ်ရပ် === {{main|၂၀၂၆ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) ခေါင်းဆောင် '''ကိုဇီးကွက်''' အပါအဝင် ရဲဘော် ၉ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး လက်နက်များ သိမ်းဆည်းခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။၎င်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]] (SRA) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (BPLA) ခေါင်းဆောင် [[မောင်ဆောင်းခ]] နှင့် SRA ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် [[မင်းဟန်ထက်|ကိုမင်းဟန်ထက်]] တို့က MOD စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=SRA အဖွဲ့ဝင် ရဲဘော်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု NUG နှင့် ညှိနှိုင်းနေ |url=https://burmese.dvb.no/post/749291 |access-date=2026-03-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ဖမ်းဆီးခံရသူများအနက် ရဲဘော် ၄ ဦးမှာ အစောပိုင်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး၊ ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက် အပါအဝင် ကျန်ရှိသည့် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးကို မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်ပြီးနောက် NLA သည် ၎င်းတို့ ပါဝင်ခဲ့သည့် SRA မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး၊ ၅ ရက်အကြာဖြစ်သော ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် NUG ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ တရားဝင် ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းကာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်'''(PDF)''' ၏ တပ်ရင်းများအဖြစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=SRA တပ်ပေါင်းစုက NLA နုတ်ထွက်ပြီး NUG လက်အောက်ကို ဝင်ရောက် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/sra-%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80-nla-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%91%e1%80%bd%e1%80%80%e1%80%ba/ |access-date=2026-03-29 |language=en-US}}</ref> == အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ၏ တပ်ရင်းများအဖြစ် တရားဝင် ကူးပြောင်းရပ်တည်ခဲ့သည်။ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ၏ ကွပ်ကဲမှုကို ခံယူသည့် အဆိုပါ အခမ်းအနားသို့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်ရုံးဝန်ကြီး [[ဇော်ဝေစိုး|ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး]] ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊NLA တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား PDF လက်မောင်းတံဆိပ်များ အပ်နှင်းတပ်ဆင်ပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/27/152413/|title=တမူးဒေသအခြေစိုက် NLAတပ်က NUGရဲ့ PDFတပ်ရင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲ|work=လူထုနွေဦး|access-date=၂၉ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] 6qa9md4vo87y1y26dzqkabjrbzn6tbe 0 271143 1045360 962578 2026-07-31T00:19:19Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045360 wikitext text/x-wiki '''ကရင်နီအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအဖွဲ့''' ({{langx|en|Karenni National Solidarity Organization}}; အတိုကောက် '''KNSO''') သည် [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်]]၊ [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီးဒေသ]]အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အစည်းတစ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ|ကရင်နီအမျိုးသား တိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) မှ ကရင်နီအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ - ကြယ်ဖြူ(KNSO) က ခွဲထွက်ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် ပစ်ခတ်ရပ်စဲရေးယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.jointpeacefund.org/sites/jointpeacefund.org/files/uploads/karenni_state_reconciliation_final_1.pdf |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=12 June 2025 |archive-date=12 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612145750/https://www.jointpeacefund.org/sites/jointpeacefund.org/files/uploads/karenni_state_reconciliation_final_1.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://dvb.no/post/355729|title=ကရင်နီအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ ၁၇ နှစ်မြောက်ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့ ကျင်းပ|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉|accessdate=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅}}</ref> ကရင်နီအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၊ ဌာနချုပ်ရုံးတည်ရှိသော [[ခဲမဖြူရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်|ခဲမဖြူရွာ]]အတွင်းသို့ တပ်မတော်က လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲခြင်း၊ မော်ချီးရှိ ကျေးရွာများသို့ ရှော့တိုက်ဒုံးများပစ်ခတ်ခြင်းများကြောင့် ကရင်နီပြည် အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]အား တော်လှန်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2024/04/156184/|title=ကရင်နီပြည် အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အစည်းများ၊ ပြည်သူများနှင့်အတူပူးပေါင်းကာ စစ်တပ်ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု KNSO အဖွဲ့က ကြေညာ|date=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၄|accessdate=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅}}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်]] {{Myanmar-stub}} rxwrjh24fhycwwjnvx4o9v33xoaaj2o 0 272448 1045334 1033475 2026-07-30T21:13:33Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045334 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ | partof = ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် အငြင်းပွားမှု | image = Cambodia–Thailand border.png | image_size = 300px | caption = ထိုင်းနိုင်ငံနှင့်ထိစပ်နေသည့် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအား အနီရောင်ဖြင့်ရေးဆွဲဖော်ပြထားသော ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ မြေပုံ | date = ၂၈ မေ ၂၀၂၅ – ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ | place = ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ် | status = | combatant1 = {{KHM}} | combatant2 = {{THA}} | commander1 = {{plainlist| * {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်မာနက်]] * {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်ဆန်]] * {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Tea Seiha * {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Mao Sophan }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon image|Flag of the Prime Minister of Thailand.svg}} Phumtham Wechayachai * {{flagicon image|Flag of the Minister of Defence of Thailand.svg}} Natthaphon Narkphanit * {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Army.svg}} Phana Khlaeoplotthuk<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=Thai Army Launches 'Yuttha Bodin' Offensive Across Border Amidst Escalating Cambodian Clashes |url=https://www.nationthailand.com/news/asean/40052995 |access-date=2025-07-24 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=กองทัพเปิดปฏิบัติการ "ยุทธบดินทร์" สั่งสอนกัมพูชา ลั่นบดขยี้ผู้รุกรานอย่างถึงที่สุด |url=https://www.thairath.co.th/news/politic/2872451 |access-date=2025-07-24 |website=www.thairath.co.th |language=th}}</ref> * {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Air Force.svg}} Punpakdee Pattanakul }} | units1 = {{Flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်တပ်မတော် {{Tree list}} ** {{Flagicon|Cambodia}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်ကြည်းတပ် *** အမှတ်(၄)စစ်ဒေသ **** အမှတ်(၈)တပ်မ **** အမှတ်(၉)တပ်မ {{Tree list/end}} | units2={{flagicon image|Flag of the Royal Thai Armed Forces HQ.svg}} [[ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်]] {{Tree list}} ** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Army.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ် *** အမှတ်(၂)တပ်တော် **** {{flagicon image|Suranaree Command Logo.png}} {{nobr|ဆူရာနရီစစ်ဌာနချုပ်}} *** {{flagicon image|S 7323745.png}} အမှတ်(၁)တပ်တော် **** {{flagicon image|Emblem of Burapa Command.svg}} ဘူရာပစစ်ဌာနချုပ် ** {{flagicon image|ตราทหารพรานนาวิกโยธิน.svg}} နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ ** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Air Force.svg}} ထိုင်းဘုရင့်လေတပ် ** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Navy.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရေတပ် *** {{flagicon image|Flag_of_the_Royal_Thai_Marine_Corps.svg}} ထိုင်းဘုရင့်မရိန်းတပ်ဖွဲ့ * {{flagicon image|Thai National Police Flag.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ ** {{flagicon image|Patch color of Border Patrol Police.svg}} နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့<ref>{{Cite web |date=2025-06-29 |title=ตชด.ลาดตระเวนเข้ม 24 ชม. ตั้งบังเกอร์ตลอดแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ด้าน อ.โคกสูง|url=https://www.thairath.co.th/news/local/2867421 |access-date=2025-07-05 |website=www.thairath.co.th |language=th}}</ref> {{Tree list/end}} | casualties1=1 soldier killed<ref name="KO">{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Thai and Cambodian soldiers clash briefly in a disputed border area, killing 1 |url=https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |access-date=2025-06-03 |website=AP News |language=en |archive-date=3 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603132809/https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |url-status=live }}</ref> | casualties2=10 soldiers injured | casualties3=5 Thai civilians killed,<ref>{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=Thailand F-16 jet deployed against Cambodian forces as border clash escalates |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-f-16-jet-deployed-against-cambodian-forces-border-clash-escalates-2025-07-24 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[Reuters]]}}</ref><ref name="PBS">{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=กองทัพกัมพูชา ยิงปืนใหญ่ตกใส่บริเวณปั๊ม ปตท.บ้านผือ อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีะสะเกษ เหตุการร์นี้มีประชาชนเสียชีวิต 3 ราย โดยจุดเกิดเหตุอยู่ห่างจากชายแดน 20 กิโลเมตร |trans-title=The Cambodian army fired artillery that landed in the area of a PTT gas station in Ban Phue, Kantharalak District, Sisaket Province. This incident resulted in the deaths of 3 civilians. The incident site is located 20 kilometers from the border. |url=https://x.com/ThaiPBSNews/status/1948250193557938300 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[PBS News]]}}</ref> 7 Thai civilians injured }} '''၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသ နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၂၈ ရက်နေ့၌ အချိန်တိုအတွင်း စစ်ရေးပဋိပက္ခအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုပြဿနာ ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း၊]] [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]] သုံးနိုင်ငံ နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည့် မြ-တြိဂံ (ချွန်ဘုတ်) အနီးရှိ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဧရိယာသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းအကြား ကာလကြာရှည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခင်ကလည်း တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးကာ စစ်ရေးရင်ဆိုင်မှုများလည်း အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသော ၄၇ ကြိမ်မြောက် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး|အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]အတွင်း၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့၏ နယ်စပ်ဒေသ ပဋိပက္ခကို သီးခြား ညှိနှိုင်းပြီး ပြေငြိမ်းရေးသဘောတူညီချက်အရ နှစ်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ခေါင်းဆောင်များသည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါန်နယ်လ် ထရမ့်]] ရှေ့မှောက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ပဋိပက္ခကို ပြေငြိမ်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x1gnl98edo|title=ထိုင်း- ကမ္ဘောဒီးယားပဋိပက္ခကိုရပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သူ့လုပ်ရပ်က ကုလသမဂ္ဂထက်သာတယ်လို့ မလေးရှားမှာ ထရမ့်ပြော|work=BBC|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cvgkw8rvznet|title=Key moments from the signing of the Cambodia-Thailand 'peace deal'|work=BBC|access-date=26 Oct 2025|date=26 Oct 2025}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းတို့အကြား နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုများသည် ယခင် ဆယမ်ပြည်ခေတ် (ယခု ထိုင်းနိုင်ငံ) နှင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီတို့အကြား ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်များမှ မရေရာမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အငြင်းပွားနေသည့် ဖရာ ဗီဟား ဘုရားကျောင်းကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး|နိုင်ငံတကာတရားရုံး]] (ICJ) က ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားကျောင်းနှင့် အခြားအငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်ဒေသများမှာ ဆက်လက် အငြင်းပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အမျိုးသားရေးဝါဒီ စိတ်ဓာတ်များကလည်း တင်းမာမှုများကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား ပဋိပက္ခများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ICJ က ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref name="SP">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဒေသနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းစစ်သားများက ကမ္ဘောဒီးယား ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို အငြင်းပွားနေသည့် ပရာဆက် တာမွန်သွန် ဘုရားကျောင်း၌ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတော်သီချင်း သီဆိုခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ထပ်မံတင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ <ref name="ppp-20250219">{{Cite news|last=Hong|first=Raksmey|title=PM warns of 'nationalist rhetoric' fuelling Thai border tensions|url=https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|work=[[The Phnom Penh Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219132051/https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|date=19 February 2025|archive-date=19 February 2025|access-date=2025-02-22|language=en|url-status=live}}</ref><ref name="Bangprapa">{{Cite news|last=Bangprapa|first=Mongkol|date=2025-02-18|title=Thai PM downplays Cambodian anthem fuss|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330151558/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|archive-date=30 March 2025|access-date=2025-02-22|work=Bangkok Post|language=en}}</ref>မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်သားများ အချင်းချင်း ခေတ္တမျှ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားစစ်သားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ပဋိပက္ခကို တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် စတင်ခဲ့သည်ဟု အပြန်အလှန် စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။<ref name="SP2">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယား ဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ယခုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ICJ မှ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ရယူရန် စီစဉ်နေကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားလိုခြင်း မရှိဟု ဆိုသည်။ <ref name="aj-20250529">{{Cite web|title=Cambodia PM urges calm after border clash with Thailand leaves soldier dead|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|website=Al Jazeera|date=29 May 2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628160445/https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|archive-date=28 June 2025|access-date=2025-06-03|language=en}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖုန်သန်မ် ဝေချာယချိုင် (Phumtham Wechayachai) က မည်သည့်ဖက်မှ ပဋိပက္ခကို တိုးမြှင့်လိုခြင်း မရှိဘဲ ပြေလည်သွားပြီဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်တပ်များအကြား ဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref name="SP3">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref> == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == === ၂၄ ဇူလိုင် တင်းမာမှု === ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်က ငြင်းပွားနယ်မြေမှာ ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်တို့ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ၎င်း၏သံအမတ်အား ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ယခုသတင်း ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်မတိုင်မီကလည်း နယ်စပ်၌ မြေမြှုပ်မိုင်းပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုင်းစစ်သားတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်အား နှင်ထုတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တင်းမာမှုမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်အတွင်း အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/24/07/2025/115966/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်တွင် ပစ်ခတ်မှုစဖြစ်၊ ထိုင်းအရပ်သားနှစ်ဦးသေဆုံး|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-23|publisher=Dawei Watch}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသားများသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် [[ဖနွမ်းပင်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသံရုံးက ပြောကြားလိုက်သည်။ လက်ရှိအသိပေးချက်ကို ထိုင်းသံရုံးမှ ၎င်းတို့၏ လူမှုကွန်ရက် Facebook စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/07/%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%91/|title=နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ မြေမြှုပ်မိုင်းထိမှန်ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်ကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းဘက်သံတမန်ရေး လျှော့ချထား|publisher=Karen Information Center|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-13}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံဘက်က ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်းစစ်တပ်က ၎င်းတို့၏ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် "F-16 တိုက်လေယာဉ်ကနေ ပစ်လိုက်ပြီ" ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ အထူးစစ်ဒေသ ကွပ်ကဲမှု အမှတ် ၈ နှင့် ၉ ကို "ဖျက်ဆီးလိုက်ပြီ" ဟုလည်း ထိုင်းစစ်တပ်၏ အဆိုပါပို့စ်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ နယ်စပ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ လက်နက်ကြီးကျည် နှစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တင်းမာပြင်းထန်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းကလည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် F-16 တိုက်လေယာဉ် ၆ စင်းအထိ ဖြန့်ကြက်ထားသည်ဟု ပြောကြားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6881c60a8a7d905cdb32fa84|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တင်းမာမှုမြင့်တက်လာပြီး ကမ္ဘောဒီးယားဘက်သို့ ထိုင်းက တိုက်လေယာဉ်များ စေလွှတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့|accessdate=2025-7-23|publisher=NP News}}</ref> ထိုင်းစစ်တပ်က ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော တင်းမာမှုများအတွင်း သေဆုံးသူ အရပ်သား ၉ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့ပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ အရေအတွက်မှာလည်း ၁၄ ဦးအထိ ရှိသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်က ဆိုသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ထိုင်းနှင့် ယနေ့ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ရပ်တန့်ရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ "အရေးပေါ်အစည်းအဝေး" ခေါ်ယူပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူက ဇူလိုင် ၂၄ ရက်စွဲဖြင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ အာဆင် အီတီခါ အာမက်ထံ ပေးပို့သောစာတွင် အဆိုပါ တောင်းဆိုမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/24/128391/|title=နယ်စပ်ပဋိပက္ခမှာ ထိုင်းက အလွန်အကျွံ အင်အားသုံးနေတယ်လို့ ကမ္ဘောဒီးယား စွပ်စွဲ|accessdate=2025-7-23|publisher=Ludu Nway Oo}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref> === ဇူလိုင် ၂၅ === ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် မြို့နယ် (၈) ခုတွင် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနေ့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုက်ခိုက်မှုများ အပြန်အလှန် ဖလှယ်ခဲ့ကြသော သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒုတိယမြောက်နေ့လယ်း ဖြစ်ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် နေရာများမှာ [[စန္ဒပုရီပြည်နယ်|စန္ဒပုရီခရိုင်]]ရှိ (၇) မြို့နယ်နှင့် တရာ့ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/thailand-declares-martial-law-in-eight-districts-bordering-cambodia|title=Thailand declares martial law in eight districts bordering Cambodia|publisher=Strait Times|accessdate=2025-7-25}}</ref> [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီယားနယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးက ဇူလိုင် ၂၅ရက်တွင် အသိပေးထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/68836224b90e9006ac6c64d6|title=ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် မြန်မာသံရုံးအသိပေး|accessdate=2025-7-24|publisher=NP News}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ ဈေးထဲတွင် အစားအစာဝယ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားနှစ်ဦးကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားများဟု ထင်မှတ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသားအုပ်စုက ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိုးကြိတ်ခဲ့ကြောင်း ထိုင်းသတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/25/07/2025/116055/|title=ဘန်ကောက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားဟုထင်ပြီး မြန်မာ ၂ ဦးကိုထိုးကြိတ်|accessdate=2025-724|publisher=Dawei Watch}}</ref> ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ပဋိပက္ခသည် စစ်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]၊ [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]နှင့် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]တို့က ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံက ထိုကမ်းလှမ်းချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက "တတိယနိုင်ငံကနေ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးဖို့ မလိုဘူးလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်" ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/716316|title=နိုင်ငံတကာဖျန်ဖြေပေးမှုကို ထိုင်းပယ်ချ၊ စစ်ပွဲကို ဦးတည်နေ|accessdate=2025-7-25|publisher=DVB}}</ref> ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် နယ်စပ်ပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တံခါးပိတ်အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ကာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို တောင်းဆိုနေသော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုဘောင်များ (bilateral frameworks) မှတစ်ဆင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် တိုက်တွန်းလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/20250726_07/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ သီးသန့်အစည်းအဝေး ကျင်းပ|accessdate=2025-7-25|publisher=NHK}}</ref> === ဇူလိုင် ၂၆ === ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲတိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို ထိုင်းအစိုးရက လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ဇူလိုင် ၂၆ ရက်စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/international/detail/68847af280fd6d8ac99ead17|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-36|publisher=Narinjara}}</ref> ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့ ထိုင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီ ၂၀ မိနစ်အချိန် ထိုင်း-ကမ္ဘော ဒီးယားနယ်စပ်ရှိ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်က တပ်စွဲထားသော Phu Makhuea တောင် ထိပ်စစ်စခန်းကို ထိုင်းတပ်က သိမ်းယူလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://yktnews.com/2025/07/222682/|title=ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ပွဲ တတိယနေ့အဖြစ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပြီး အငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်တွင် တပ်စွဲထားသော ကမ္ဘော ဒီးယား စစ်စခန်းကို ထိုင်းက သိမ်းယူ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ထောင်ချီ ထိုင်းမှ ထွက်ခွာ|accessdate=2025-7-24|publisher=Khit Thit Media|archive-date=6 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250806072803/https://yktnews.com/2025/07/222682/|url-status=dead}}</ref> === ဇူလိုင် ၂၇ === အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ထရမ့်]]က ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံလုံးကို ဆက်သွယ်ပြီး နယ်စပ်တိုက်ပွဲများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ပါက အမေရိကန်၏ အခွန်ညှိနှိုင်းမှုများ ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/27/128772/|title=ထိုင်းနဲ့ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ကြဖို့ ထရမ့် ကြားဝင်စေ့စပ်၊ အပစ်ရပ်ဖို့ အဆိုပြုချက်ကို ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် သဘောတူ|accessdate=2025-7-25|publisher=လူထုနွေဦး}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားက ထိုင်းဘက်မှာရှိတဲ့ လူနေအိမ်ရှိတဲ့နေရာတွေကို ဒီနေ့မနက်က ပစ်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းစစ်တပ်ရဲ့ ဒုတိယ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး ရီချာ ဆူကူဝမ်နော့က ပြောသည်။ ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ဒီနေ့မနက် ၄ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ တကွိုင် ဘုရားကျောင်းနားကနေ စတင်ခဲ့ပြီး မနက် ၅ နာရီခွဲမှာ ထိုင်းဘက်ကနေ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းသတင်းစာတွေက ရေးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx23n9nkz00o|title=နယ်စပ်က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေအရေး ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ မလေးရှားမှာတွေ့မယ်|accessdate=2025-7-27|publisher=BBC Burmese}}</ref> === ဇူလိုင် ၂၈ === ပိဋပက္ခများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၅ ရက်မြောက်နေ့တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်နဝါ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ထိုင်းယာယီဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ်တို့ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဇူလိုင် ၂၈ တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး၊ အမေရိကန်နှင့်တရုတ်နိုင်ငံတို့ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲသို့ သက်သေများအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနှင့်ကမ္ဘောဒီးယားတို့ ဇူလိုင် ၂၈ ည သန်းခေါင်ယံအချိန်မှစတင်၍ ခြွင်းချက်မရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/28/07/2025/116218/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်‌ရန် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူ|publisher=Dawei Watch|accessdate=2025-7-28}}</ref> ဇူလိုင် ၂၈ ရက်စွဲဖြင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စာချုပ် (TAC) တို့၏ မူပိုင်အခြေခံများနှင့် အာဆီယံမိသားစု စိတ်ဓာတ်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးတို့အပေါ် အခြေခံ၍ အငြင်းပွားမှုများနှင့် ကွဲပြားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန်လည်း တိုက်တွန်းကြောင်း၊ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ နှစ်ဖက်စလုံးကို ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန်နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်ရန် ကူညီပေးသည့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်ခဲ့သည်။ == ထိခိုက်မှုများနှင့် သက်ရောက်မှုများ == သတင်းရင်းမြစ်များအရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည့် အရပ်သား ၁၃၈,၀၀၀ ခန့်ကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last1=LIBERATION|last2=AFP|title=Entre le Cambodge et la Thaïlande, les affrontements s'intensifient encore|url=https://www.liberation.fr/international/asie-pacifique/entre-le-cambodge-et-la-thailande-les-affrontements-sintensifient-encore-20250725_G2LKUO7CMFDSJP2FU5IQFLGS44/|access-date=2025-07-26|website=Libération|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=2025-07-25|title=Affrontements Thaïlande-Cambodge : le bilan s'élève à 28 morts, Phnom Penh appelle à un « cessez-le-feu immédiat » et « inconditionnel »|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/07/25/thailande-cambodge-bangkok-alerte-sur-le-risque-d-une-guerre-138-000-civils-thailandais-ont-fui-les-affrontements-meurtriers_6623629_3211.html|access-date=2025-07-26|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ratana|date=2025-07-26|title=Thai Incursions Spread to Pursat Province as Cambodia Condemns “Brutal Aggression” – Khmer Times|url=https://www.khmertimeskh.com/501725182/thai-incursions-spread-to-pursat-province-as-cambodia-condemns-brutal-aggression/|access-date=2025-07-26|language=en-US}}</ref> ထိုင်းဆေးရုံများနှင့် ဓာတ်ဆီဆိုင်များကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသောကြောင့် နယ်စပ်အနီးရှိ အခြားမြို့များမှလည်း ပြည်သူများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ <ref name=":0">{{Cite web|title=What Is The Thailand-Cambodia Border Dispute And Why Has It Escalated Again?|url=https://www.news18.com/explainers/what-is-the-thailand-cambodia-border-dispute-and-why-has-it-escalated-again-ws-l-9460095.html|access-date=2025-07-24|website=News18|language=en}}</ref><ref name="AlJazeera24">{{Cite web|title=Thailand, Cambodian troops trade heavy fire in latest border dispute clash|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/thai-military-reports-clash-with-cambodian-troops-at-disputed-border-area|access-date=2025-07-24|website=Al Jazeera|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author1=Kocha Olarn|author2=Helen Regan|date=2025-07-24|title=Thai air force bombs Cambodian military targets amid deadly clashes as border dispute escalates|url=https://www.cnn.com/2025/07/23/asia/thailand-cambodia-clashes-border-intl-hnk|access-date=2025-07-24|website=CNN|language=en}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားတွင်မူ လူပေါင်း ၃၅,၀၀၀ ဦး ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web|date=2025-07-25|title=Thaïlande: la loi martiale déclarée dans huit districts, un risque de «guerre» avec le Cambodge|url=https://www.rfi.fr/fr/asie-pacifique/20250725-tha%C3%AFlande-la-loi-martiale-d%C3%A9clar%C3%A9e-dans-huit-districts-un-risque-de-guerre-avec-le-cambodge|access-date=2025-07-26|website=RFI|language=fr}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စစ်သားတစ်ဦးနှင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး စစ်သား ၁၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားစုစုပေါင်း ၁၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၇၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Maly Socheata က ဇူလိုင် ၂၆ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-2572605/|title=ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ပဋိပက္ခကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသား ၁၃ ဦး သေဆုံး၊ နယ်စပ်ဒေသတွင် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား စစ်တပ်တို့ စတင်၍ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်လျက်ရှိကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာဖော်ပြ|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-7-25}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် စစ်ရေးပဋိပက္ခပြင်းထန်လာသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ စာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော်ကို ယာယီပိတ်ထားရန် အခြေခံပညာရေးကော်မရှင်ရုံး (OBEC) က အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/716504|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ထိုင်းစာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော် ပိတ်ထား|accessdate=2025-7-27|publisher=DVB Burmese}}</ref> == နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု == ==== အာဆီယံနိုင်ငံများ ==== * {{အလံ|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ -]] နစက ပြောခွင့်ရသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက "ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်<nowiki>''</nowiki> ဟု ပြောခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106#asset:92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106|title=''ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်'' - စစ်ကောင်စီ ပြောခွင့်ရ|accessdate=2025-7-24|publisher=BBC Burmese}}</ref> * {{အလံ|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]: ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ စစ်ရေးအခြေအနေတင်းမာမှုကြောင့် နှစ်နိုင်ငံ အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက်မှုရှိလာချိန် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူတွေအတွက်ရော မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက်ပါ အထူးစိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd#asset:0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd|title=ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ရောက်မြန်မာတွေ လုံခြုံရေး သတိရှိဖို့ NUG တိုက်တွန်း|accessdate=2025-7-23|publisher=BBC Burmese}}</ref> * {{အလံ|Malaysia}} - မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ လက်ရှိတာဝန်ယူထားသူ အန်ဝါ အီဘရာဟင်မ်က အခြေအနေကို "စိုးရိမ်စရာ" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး "ဝန်ကြီးချုပ်နှစ်ဦးစလုံးထံ သဝဏ်လွှာများ ပေးပို့ထားပြီး ယနေ့ ညနေ သို့မဟုတ် ညတွင် ၎င်းတို့နှင့် စကားပြောရန် မျှော်လင့်ပါသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းကဆက်လက်၍ "ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်နိုင်သည့် အနည်းဆုံးအချက်မှာ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နောက်ဆုတ်ပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းပင်ဖြစ်သည်" ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}</ref> * {{အလံ|Philippines}}: [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]က နှစ်ဖက်စလုံးကို ၎င်းတို့၏ ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအပေါ် ကြားနေမှုကို ထိန်းသိမ်းထားရင်း အရပ်သားများကို ကာကွယ်ရန် အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}</ref> * {{အလံ|Singapore}}: [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]အနေဖြင့် ပဋိပက္ခများအပေါ် အထူးစိုးရိမ်မိပါကြောင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ရန်လိုမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုသည်။ နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများကို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် လျှော့ချရန်နှင့် အရပ်သားပြည်သူအားလုံး၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို အာမခံရန်လည်း တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2025/07/MFA-Spokespersons-Comments-Cambodia-Thailand-Border-Clash-July-2025|title=MFA Spokesperson's Comments in response to media queries on the Cambodia-Thailand Border Clashes, 24 July 2025|accessdate=2025-7-24|publisher=MOFA Singapore}}</ref> * {{အလံ|Indonesia}} - အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို "ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်" ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=RI yakin Thailand-Kamboja akan selesaikan konflik dengan cara damai|url=https://www.antaranews.com/berita/4991021/ri-yakin-thailand-kamboja-akan-selesaikan-konflik-dengan-cara-damai|access-date=25 July 2025|work=Antara News|date=25 July 2025|language=id}}</ref> * {{အလံ|Vietnam}} - ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးအား အမြင့်ဆုံး ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်၊ အင်အားအသုံးပြုမှုမှ ရှောင်ရှားရန်၊ နောက်ထပ်တင်းမာမှုများ မတိုးစေရန်နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများ၊ ဒေသတွင်းစည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ဖြေရှင်းကြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|author=Huong Giang|title=Viet Nam voices concern over Cambodia-Thailand border tensions|url=https://en.baochinhphu.vn/viet-nam-voices-concern-over-cambodia-thailand-border-tensions-111250724204122142.htm|website=[[Government Office (Vietnam)|Vietnam Government Portal]]|publisher=[[Government of Vietnam]]}}</ref> * {{အလံ|Laos}} - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန် နှင့် လက်ရှိအခြေအနေကို ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Statement of MOFA's spokesperson on the ongoing situation at the Cambodia-Thailand border area|url=http://www.mofa.gov.la/gweb/gweb/backend/web/index.php?r=site/detail&id=1128|access-date=2025-07-24|website=Ministry of Foreign Affairs of LAO PDR|language=en}}</ref> ==== အခြားနိုင်ငံများ ==== * {{အလံ|China}} - တရုတ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပွားနေသည့် အဖြစ်အပျက်များနှင့် ပတ်သက်၍ "အထူးစိုးရိမ်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပြဿနာများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref name="auto">{{Cite web|title=Thailand seals border with Cambodia after military clashes kill at least 12 people|url=https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20250724212310/https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|archive-date=24 Jul 2025|access-date=2025-07-24|website=BBC News|language=en-GB}}</ref> * {{အလံ|United States}} - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲများ တိုးမြှင့်ဖြစ်ပွားနေသည်ဟူသော သတင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ "ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=On the Thailand-Cambodia Border Conflict Press Statement|url=https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2025/07/on-the-thailand-cambodia-border-conflict/|access-date=2025-07-25|website=United States Government|language=en}}</ref> * {{အလံ|EU}} - အဖွဲ့အစည်း က စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် နှင့် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref name="AlJazeeraLive">{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|work=Al Jazeera}}</ref> * {{အလံ|United Nations}} - [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]နှင့် [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် အငြင်းပွားနယ်စပ်ဒေသမှ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]က အလွန်အမင်းစိုးရိမ်မိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းအနေဖြင့် အဆိုပါအငြင်းပွားမှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304789|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားအရေးကို စိုးရိမ်ကြောင်း ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် ပြောကြား|accessdate=2025-7-26|publisher=Eleven Media}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] nycbtzwv55xokgynx9vckjnaub0hbpb 0 274911 1045403 1022375 2026-07-31T04:35:21Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045403 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = ကေပီ ရှာမာအိုလီ <br /> K. P. Sharma Oli | native_name = {{nobold|के.पी. शर्मा ओली}} | image = The Prime Minister of Nepal, Shri KP Sharma Oli at Bangkok, in Thailand on April 04, 2025 (cropped).jpg | caption = ရှာမာအိုလီ (၂၀၂၅) | office = ၃၈ ဦးမြောက် [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] | president = [[ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ]] | deputy = Bishnu Prasad Paudel <br/>Prakash Man Singh | term_start = ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end = ၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | predecessor = Pushpa Kamal Dahal | successor = [[ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ]]<br /> (ကြားဖြတ် ယာယီဝန်ကြီးချုပ်) | president2 = [[ဝိဒျာဒေဝီ ဘဏ္ဍာရီ]] | term_start2 = ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၈ | term_end2 = ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ | predecessor2 = Sher Bahadur Deuba | successor2 = Sher Bahadur Deuba | president3 = [[ရာမ ဝရဏ ယာဒဝ]] <br/> [[ဝိဒျာဒေဝီ ဘဏ္ဍာရီ]] | term_start3 = ၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅ | term_end3 = ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ | predecessor3 = Sushil Koirala | successor3 = Pushpa Kamal Dahal | office4 = အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် | primeminister4 = Pushpa Kamal Dahal | term_start4 = ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ | term_end4 = ၄ မတ် ၂၀၂၄ | predecessor4 = Sher Bahadur Deuba | successor4 = Sher Bahadur Deuba | primeminister5 = Sher Bahadur Deuba | term_start5 = ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ | predecessor5 = Sher Bahadur Deuba | successor5 = Sher Bahadur Deuba | primeminister6 = Pushpa Kamal Dahal <br/>Sher Bahadur Deuba | term_start6 = ၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ | term_end6 = ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၈ | predecessor6 = Sushil Koirala | successor6 = Sher Bahadur Deuba | office7 = [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါနိုင်ငံ၏]] ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် | primeminister7 = Girija Prasad Koirala | alongside7 = Amik Sherchan | term_start7 = ၂၀၀၆ | term_end7 = ၂၀၀၇ | predecessor7 = Bharat Mohan Adhikari | successor7 = Bamdev Gautam | office8 = [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါနိုင်ငံ၏]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး | primeminister8 = Girija Prasad Koirala | term_start8 = ၂၀၀၆ | term_end8 = ၂၀၀၇ | predecessor8 = Ramesh Nath Pandey | successor8 = Sahana Pradhan | office9 = [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါနိုင်ငံ၏]] ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး | primeminister9 = Man Mohan Adhikari | term_start9 = ၁၉၉၄ | term_end9 = ၁၉၉၅ | predecessor9 = Sher Bahadur Deuba | successor9 = Khum Bahadur Khadka | office10 = နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ<br /> ခေါင်းဆောင် | term_start10 = ၈ မတ် ၂၀၂၁ | term_end10 = | birth_name = Khadga Prasad Sharma Oli | birth_date = {{birth date and age|df=y|1952|2|22}} | birth_place = [[နီပေါနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | parents = {{plainlist| *Mohan Prasad Oli *Madhumaya Oli }} | spouse = Radhika Shakya | party = {{Bulleted list |နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ <br />(စည်းလုံးညီညွတ်သော မာ့က်စ်ဝါဒီ-လီနင်ဝါဒီ)CPN (UML) <br />(၁၉၉၁–၂၀၁၈);<br /> (၂၀၂၁– လက်ရှိ) }} | otherparty = {{plainlist| * နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ (မာ့က်စ်-လီနင်ဝါဒီ)(၁၉၇၈–၁၉၉၁) * နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ (၂၀၁၈–၂၀၂၁) }} | signature = KP Oli Signature.svg | website = {{URL|kpsharmaoli.com}} }} '''ကေပီ ရှာမာအိုလီ'''(K. P. Sharma Oli) သို့မဟုတ် '''ခဂ္ဂပသာဒ သမ္မာ ဩလီ'''({{lang-ne|खड्ग प्रसाद शर्मा ओली}}<ref group="†">အက္ခရာဖလှယ်ခြင်း: '''ခဍ္ဂ ပြသာဒ ၐရ်္မာ ဩလီ'''</ref>, [[၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ]] [[၁၉၅၂]] ~ )သည် [[နီပေါနိုင်ငံ]]သား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ဝန်ကြီးချုပ် သုံးကြိမ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။၎င်းသည် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ(မာက်စ်ဝါဒ နှင့် လီနင်ဝါဒ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=KP Sharma Oli sworn in as prime minister |url=https://kathmandupost.com/national/2024/07/15/kp-sharma-oli-sworn-in-as-prime-minister |access-date=15 July 2024 |website=Kathmandu Post|language=English}}</ref><ref>{{cite web |date=15 July 2024 |title=Nepal's New Prime Minister KP Sharma Oli Sworn In |url=https://www.barrons.com/news/nepal-s-new-prime-minister-kp-sharma-oli-sworn-in-3a6f9dcd |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717031127/https://www.barrons.com/news/nepal-s-new-prime-minister-kp-sharma-oli-sworn-in-3a6f9dcd |archive-date=17 July 2024 |access-date=17 July 2024 |website=Barron's |language=en}}</ref>နီပေါနိုင်ငံ၏ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး နှင့် နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေးတို့တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] တို့အကြား မတည်ငြိမ်သည့် မဟာဗျူဟာတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ တရုတ် နှင့် ပိုမိုနီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=1 August 2020|title=Want to push for continued advancement of China-Nepal ties: Xi Jinping|url=https://indianexpress.com/article/world/want-to-push-for-continued-advancement-of-china-nepal-ties-xi-jinping-6534401/|access-date=2 September 2020|website=The Indian Express|language=en|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807164922/https://indianexpress.com/article/world/want-to-push-for-continued-advancement-of-china-nepal-ties-xi-jinping-6534401/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 June 2020|title=Nepal gets a new political map, Coat of Arms|url=http://thehimalayantimes.com/nepal/nepals-new-political-map/|access-date=17 October 2020|website=The Himalayan Times|language=en-US|archive-date=20 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020191514/https://thehimalayantimes.com/nepal/nepals-new-political-map/|url-status=live}}</ref> သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုမှာ ဝေဖန်သူများနှင့် မီဒီယာကို တင်းကြပ်စွာ တုံ့ပြန်မှု ပြုခြင်း<ref>{{Cite web|title=ओली आफैले उखान टुक्काको रहस्य यसरी खोले|url=https://pahilopost.com/content/-8547.html|access-date=7 May 2021|website=pahilopost.com|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507005616/https://pahilopost.com/content/-8547.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oli now has problems with the way the media addresses individuals|url=https://kathmandupost.com/politics/2019/10/15/oli-now-has-problems-with-the-way-the-media-addresses-individuals|access-date=7 May 2021|website=Kathmandu Post|language=English|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507005617/https://kathmandupost.com/politics/2019/10/15/oli-now-has-problems-with-the-way-the-media-addresses-individuals|url-status=live}}</ref>၊ မိသားစုဝင်များအား အလုပ်အကိုင်ပေးခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအလွဲအမှားများ ကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=9 December 2020|title=भ्रष्टाचार रोक्ने प्रधानमन्त्री ओलीको दृढता पुरा हुन 'गर्नै पर्ने चार मुख्य काम'|url=https://www.bbc.com/nepali/news-55244757|access-date=7 May 2021|website=BBC News नेपाली|language=ne|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507005615/https://www.bbc.com/nepali/news-55244757|url-status=live}}</ref>သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၅ နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ|နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ]] ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=Nepali leader says India 'breaking international law' |language=en |work=Bangkok Post |url=https://www.bangkokpost.com/world/713212/nepali-leader-says-india-breaking-international-law |access-date=13 January 2023 |archive-date=5 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230105163541/https://www.bangkokpost.com/world/713212/nepali-leader-says-india-breaking-international-law |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ရှာမာအိုလီ သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဟောင်း ရာမေ့ရှ် လက်ဟပ်ခ် နှင့်အတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ အတွင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[၂၀၂၅ နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ|လူထုအုံကြွမှု]]ကို အင်အားသုံးနှိမ်နင်းရာ၌ လူပေါင်း ၇၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့မှုတွင် "ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ပေါ့ဆမှု" ရှိသည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn89ry7y835o|title=Nepal's ex-PM arrested over fatal protest crackdown|work=BBC|access-date=28 March 2026|date=28 March 2026}}</ref> == ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး == ကေပီ ရှာမာအိုလီ သည် ၁၉၅၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လယ်သမားမိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။မိခင် Madhumaya Oli သည် အိုလီ အသက် ၄ နှစ်အရွယ် တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။အိုလီသည် မွေးရပ်ဇာတိ အနီးအနားရှိ စာသင်ကျောင်း တွင် အခြေခံပညာ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ အိုလီသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် Adarsha Secondary School မှ SLC စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ပြီး ပညာရေးပြီးဆုံးခဲ့သည်။ == နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု == ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် အိုလီသည် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ခွဲထွက်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ထိုစဉ်က သူ့အသက်သာ ၁၈ နှစ်သာရှိသေးသည်။ ထိုနှစ်အတွင်းပင် သူသည် ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။နောက်ပိုင်း၌ သူပါဝင်သည့်အဖွဲ့သည် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ နှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပါတီအဖွဲ့ ခွဲထွက်သည့်အခါ၊ အိုလီသည် တော်လှန်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ ၏ စီမံခန့်ခွဲရေးအကြီးအကဲ (Organizing Secretary) အဖြစ်တာဝန်ပေးခံခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် ဖြုတ်ထုတ်ခံရပြီးနောက်၊တိမ်းရှောင်နေခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် နီပေါသို့ ပြန်လာချိန် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ထောင်ဒဏ် ခံခဲ့ရသည်။၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ပါတီလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် သူသည် နိုင်ငံရေးလောကထဲ ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်အမတ်ဘဝ ဖြင့် ထဲထဲဝင်ဝင် ပါဝင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ထိုမှတဆင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == နိုင်ငံရေးရာထူးများ == အိုလီ သည် အသက် ၄၂ နှစ် အရွယ် တွင် နီပေါနိုင်ငံ ၏ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။သူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ == ဝန်ကြီးချုပ်ဘဝ == သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ် အရောက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/nepal-parliament-elects-new-prime-minister-/3002025.html|title=နီပေါဝန်ကြီးချုပ်သစ် တင်မြှောက်|work=VOA|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅}}</ref> အိုလီ၏ ပထမအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ် သက်တမ်းသည် ၁၀ လကျော်သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ် သက်တမ်းအတွင်း နီပေါနိုင်ငံ သည် နိုင်ငံရေး နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာတို့တွင် မရေမရာဖြစ်နေခဲ့သည်။မော်ဝါဒီ သူပုန်ဟောင်းများ၏ လွှတ်တော်အတွင်း အယုံအကြည်မရှိအဆို တင်သွင်းခံရမှုကိုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။အရှုံး နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ခြေရှိနေသည့် အယုံအကြည်မရှိအဆိုကို လွှတ်တော်တွင်း မဲခွဲမဆုံးဖြတ်ခင် မိနစ်အနည်းငယ်တွင် သူသည် နုတ်ထွက်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပထမအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ် ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/nepal-prime-minister-resign-/3432874.html|title=နီပေါဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးက နုတ်ထွက်|work=VOA|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၆}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ် တွင် ဒုတိယအကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဆက်လက် ရရှိခဲ့သည်။ထိုတစ်ကြိမ်တွင် သူ၏ ဝန်ကြီးချုပ် သက်တမ်းသည် ၃ နှစ်ကျော်ကြာခဲ့သည်။ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ အနားယူချိန် သူသည် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ဒုတိယအပတ် တွင် နီပေါဝန်ကြီးချုပ် ပူရှာပါ ကာမယ် ဒါဟယ် သည် လွှတ်တော်အတွင်း အယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်သွင်းခံရပြီး ရာထူးမှ ဖြုတ်ချခံလိုက်ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://npnewsmm.com/news/66923d1649fcad75586a13b9|title=နီပေါဝန်ကြီးချုပ် လွှတ်တော်အတွင်းအယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်သွင်းခံရပြီး ရာထူးကဖြုတ်ချခံရ|work=NP News|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}</ref> နီပေါနိုင်ငံရှိ မော်ဝါဒီ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ၏ ၁၈ လကြာ ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးသည် အဆုံးသတ်သွားပြီးနောက်၊၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၅ ရက် တွင် အိုလီသည် ၎င်း၏ တတိယအကြိမ်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ် နေရာအား ရွေးချယ် ခန့်ထားခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/world/ne-2471606/|title=ASIAနီပေါဝန်ကြီးချုပ်သစ်အဖြစ် နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီခေါင်းဆောင် အိုလီ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို|work=ဆင်ဟွာ|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>သူသည် ထိုနောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်နီးနီးကပ်ကပ်ဆက်ဆံရေးထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar.cri.cn/2024/12/04/ARTI1733282442154614|title=ရှီကျင့်ဖိန်သည် နီပေါဝန်ကြီးချုပ် K. P. Sharma Oli နှင့် တွေ့ဆုံ|work=CGTN|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> == ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခြင်း == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၈ ရက် တွင် [[၂၀၂၅ နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ|နီပေါ Gen Z ဆန္ဒပြပွဲများ]] နီပေါနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။အဓိကအားဖြင့် Generation Z များပါဝင်သည့် သောင်းချီသော လူထုသည် မြို့တော် [[ခတ္တမန္ဒုမြို့|ခတ္တမန္ဒု]]၏ လမ်းများပေါ်သို့ ထွက်ရောက်ကာ အစိုးရအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ နီပေါအစိုးရက Facebook၊ X၊ YouTube နှင့် Instagram စသည့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပလက်ဖောင်းအများစုကို ယင်းကုမ္ပဏီများသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်းမရှိဘဲ အစိုးရ၏ကြီးကြပ်မှုနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြသူများက ထိုကိစ္စအပြင် ၎င်းတို့သည် အစိုးရအရာရှိများနှင့် ယင်းတို့၏ မိသားစု ဝင်များ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် ဟိတ်ဟန် များမှုတို့ကြောင့် စိတ်ပျက်ဒေါသထွက်နေကြသည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နီပေါခေါင်းဆောင်များ၏ အိမ်များနှင့် အစိုးရဌာနရုံး အဆောက်အဦ များကို မီးရှို့ခဲ့ရာ လူ ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ကြ သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် နီပေါဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း Jhalanath Khanal ၏ ဇနီး Rajyalaxmi Chitrakar သည် ဆန္ဒပြသူများ၏ လက်ချက်ကြောင့် ခတ္တမန္ဒုမြို့ရှိ မိသားစု၏နေအိမ် မီးရှို့ခံရမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အိုလီ သည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။လစ်လပ်နေသည့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို [[ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ|ဆူရှီလာ ကာရ့်ကီ]] က ဆက်ခံခဲ့သည်။ == မှတ်စု == <references group="†" /> == ကိုးကား == {{reflist}} {{lifetime|၁၉၅၂| }} [[Category:နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] f8lgg54qod0i8xppmh37a795s1v427h 0 276005 1045544 1044288 2026-07-31T11:19:32Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045544 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဆနအဲ တခအိချိ | native_name = {{nobold|高市 早苗}} | native_name_lang = ja | image = Sanae Takaichi 20251021.jpg | caption = တာကအိချီ (၂၀၂၅) |office = [[ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဂျပန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်]] |monarch = [[နာရူဟီတို]] |term_start = ၂၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ |term_end = |predecessor = Shigeru Ishiba |successor = | office1 = [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)]]<br> ဥက္ကဋ္ဌ | term_start1 = ၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ | predecessor1 = အီရှီဘာရှီဂဲရု <br> Shigeru Ishiba | office2 = စီးပွားရေးဆိုင်ရာလုံခြုံရေးဝန်ကြီး | primeminister2 = [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]] | term_start2 = ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ | term_end2 = ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ | office3 = သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး | primeminister3 = [[ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့]] | term_start3 = ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ | term_end3 = ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ | office10 = [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်နိုင်ငံ၏]] အောက်လွှတ်တော်အမတ် | term_start10 = ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၅ | constituency10 = နာရာတိုင်းဒုတိယမဲဆန္ဒနယ် | birth_date = {{birth date and age|1961|3|7|df=y}} | birth_place = [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]] | party = [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)]] | spouse = တာကူ ယမာမိုတို (၂၀၀၄–၂၀၁၇) | alma_mater = ကိုဘေးတက္ကသိုလ် | signature = Takaiti-Sanae Singnature.png | website = {{URL|https://www.sanae.gr.jp/|ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဆိုဒ်}} | children = ၃ဦး }} '''ဆနအဲ တခအိချိ''' ({{lang-en|Sanae Takaichi}})(၇ မတ် ၁၉၆၁ မွေးဖွား)သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၏ ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။သူသည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးနောက် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အား စဉ်ဆက်မပြတ်နီးပါး အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည့် [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)|လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။ဝါရင့်ဂျပန်နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သူ ၎င်းသည် အောက်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး၊ဝန်ကြီးချုပ် [[ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့]] နှင့် [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]] လက်အောက်တို့တွင် ဝန်ကြီးရာထူးများကို တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည် ။<ref>{{Cite web|author=Junko Ogura, Selina Wang and Helen Regan|date=29 September 2021|title=Fumio Kishida expected to become Japan's next Prime Minister after ruling party vote|url=https://www.cnn.com/2021/09/29/asia/japan-leadership-election-kishida-intl-hnk/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929070237/https://www.cnn.com/2021/09/29/asia/japan-leadership-election-kishida-intl-hnk/index.html|archive-date=29 September 2021|access-date=30 September 2021|website=CNN}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး == ဆနအဲ တခအိချိ သည် ၁၉၆၁ ခုနှစ် မတ် ၇ ရက် တွင် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] ၊ နာရာပြည်နယ်၊ ယမာတိုကိုရီယမာမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ နာရာပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားပြီးကြီးပြင်းလာသည့် သူ၏ဖခင်မှာ [[တိုယိုတာ]] ၏ မော်တော်ယာဉ်ကုမ္ပဏီ တစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ မိခင်မှာ နာရာ ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သူဖြစ်သည်။ တာကအိချီသည် နာရာပြည်နယ်၊ အူနဘီ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။သူသည် ကိုဘေးတက္ကသိုလ် (Kobe University) မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ နှင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်ဆိုင်ရာဘွဲ့ ကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Matsushita Institute of Government and Management ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် အမေရိကန်သို့ သွားရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုအထောက်အပံ့ကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးနှင့်လွှတ်တော်နယ်ပယ်များအား လေ့လာသင်ယူခွင့် ရရှိခဲ့သည့်အပြင် အမေရိကန် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် Patricia Schroeder ၏ ရုံးတွင် အချိန်ပြည့်လေ့လာသင်ယူသူအဖြစ်ပါ အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် တွင် အမေရိကန်မှ ပြန်လာခဲ့ပြီးနောက်၊ ၎င်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးအတွေ့အကြုံရှိသည့် ဥပဒေသုံးသပ်သူ အဖြစ် မီဒီယာများက၏ အာရုံစိုက်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။သူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံကို အခြေခံပြီး စာအုပ်များလည်းရေးသားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်တွင် TV Asahi ၏ “Kodawari TV Pre-Stage” အင်္ဂလိပ်ပိုင်း၌ ဆရာမအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=高市早苗氏が30年前、立民･蓮舫氏と並んでテレビ司会をしていた過去|url=https://www.news-postseven.com/archives/20210916_1692040.html?DETAIL|website=NEWSポストセブン|access-date=18 August 2022|language=ja|archive-date=16 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210916174058/https://www.news-postseven.com/archives/20210916_1692040.html?DETAIL|url-status=live}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝဖြတ်သန်းမှု == တခအိချိ သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မွေးရပ်မြေ၏ ရွေးကောက်ခံအမတ် အဖြစ် စတင်ရွေးချယ်ခံရမှုမှစ၍ နိုင်ငံရေးလောကထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=The Cabinet: TAKAICHI Sanae|url=https://japan.kantei.go.jp/98_abe/meibo/daijin/TAKAICHI_Sanae.html|access-date=16 September 2020|website=Prime Minister's Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026120614/https://japan.kantei.go.jp/98_abe/meibo/daijin/TAKAICHI_Sanae.html|archive-date=26 October 2019|url-status=live}}</ref> ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)|လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]ဝင် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစ၍ အစိုးရအဖွဲ့ထဲ နေရာစပေးခံလာရသည်။သူသည် ဂျပန်အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း အမျိုးမျိုးသော ဝန်ကြီးရာထူးများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အဓိကတာဝန်များမှာ စီးပွားရေးဆိုင်ရာလုံခြုံရေးဝန်ကြီး ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ၊ နည်းပညာနှင့် အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီး နေရာများ ဖြစ်သည်။၊ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည်။သားသမီး ၃ ဦး ရှိသည်။ == ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပုံ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၇ ရက် တွင် [[ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် အာဏာရပါတီ [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)|လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ရှိဂဲရု အီရှီဘာသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၌ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်စဉ် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="sanaerun">{{Cite web|date=18 September 2025|title=PM contender Takaichi vows fiscal expansion to make Japan a 'Rising Sun' again|url=https://www.reuters.com/world/japan-lawmaker-takaichi-call-income-tax-cuts-cash-payout-nikkei-says-2025-09-18/|work=Reuters|archive-date=3 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251003050522/https://www.reuters.com/world/japan-lawmaker-takaichi-call-income-tax-cuts-cash-payout-nikkei-says-2025-09-18/|url-status=live}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/world/nc-259824/|title=လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြောင်း ရှိဂဲရု အီရှီဘာ ကြေညာ|work=ဆင်ဟွာသတင်းဌာန|access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|archive-date=8 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250908111231/https://xinhuamyanmar.com/news/world/nc-259824/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/305946|title=ဂျပန်အာဏာရ လစ်ဘရယ်ပါတီ (LDP) က ခေါင်းဆောင်သစ်ကို အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် ရွေးချယ်မည်ဖြစ်ရာ ပါတီခေါင်းဆောင်သစ်သည် ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ဖြစ်လာမည်|work=Eleven Media Group|access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/gpnwnkiikhupaiiriibhaa-lcbhrydiimiukrkttcpttii-ukktttthraathuum-nuttthkrn-ciicnythaa-keaang-kennyaa|title= ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်အီရှီဘာ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် စီစဉ်ထား ကြောင်း ကြေညာ |work=Myanmar Digital News|access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် လွှတ်တော်အမတ်ငါးဦးသည် ၎င်းတို့၏  ပြိုင်ပွဲဝင်လျှောက်လွှာများကို တင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဓိက အာဏာရလစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပွဲကို တရားဝင်စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/gpnniungngnnlcbhrydiimiukrkttcpttiikhengcheaang-rekeaakttngmeaakpai-ttraawngcttng|title= ဂျပန်နိုင်ငံ၌လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီခေါင်းဆောင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပွဲ တရားဝင်စတင် |work=Myanmar Digital News|access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/1004EE19/|title=Takaichi Sanae က LDP ရဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာ|work=NHK|access-date=၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ပထမအကျော့ မဲပေးမှု၌ စီးပွားရေးဆိုင်ရာလုံခြုံရေးဝန်ကြီးဟောင်း တခအိချိ သည် ၁၈၃ မဲ ရရှိခဲ့ပြီး၊စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Koizumi Shinjiro သည် ၁၆၄ မဲ၊အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းဝန်ချုပ် Hayashi Yoshimasa သည် ၁၃၄ မဲ၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဟောင်း Kobayashi Takayuki သည် ၅၉ မဲ နှင့် ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း Motegi Toshimitsu သည် ၄၉ မဲ အသီးသီးရခဲ့သည်။ မဲအများဆုံးရရှိထားသူ ၂ဦးအတွက် အဆုံအဖြတ်ပေးမည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် ဒုတိယအကျော့မဲပေးမှုတွင် တာကအိချီသည် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးကို ၁၈၅ မဲ၊ ၁၅၆ မဲဖြင့် အနိုင်ရပြီး ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် သူသည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ပြီးကတည်းက [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ကို အဆက်မပြတ်နီးပါး အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည့် [[လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ဂျပန်)|လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="result">{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2025/10/04/japan/politics/ldp-election-winner-takaichi/|title=Takaichi poised to become Japan's first female PM after winning LDP poll|publisher=The Japan Times|date=4 October 2025|accessdate=4 October 2025|first1=Himari|last1=Semans|first2=Gabriele|last2=Ninivaggi|first3=Kanako|last3=Takahara|archive-date=5 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251005223631/https://www.japantimes.co.jp/news/2025/10/04/japan/politics/ldp-election-winner-takaichi/|url-status=live}}</ref> == ပထမဦးဆုံးဂျပန်နိုင်ငံ၏အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက် မနက်ပိုင်းတွင် ဂျပန်အောက်လွှတ်တော် ၌ ကျင်းပသည့် ဝန်ကြီးချုပ်ရွေးချယ်ပွဲတွင် မဲ ၄၆၅မဲ အနက် ၂၃၇မဲ ရရှိခဲ့ပြီးနောက်၊ဝန်ကြီးချုပ်အသစ် အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2025/10/21/world/asia/sanae-takaichi-japan-prime-minister.html|title=Japan Has a New Leader, and She’s a Heavy Metal Drummer|work=The New York Times |access-date=21 Oct 2025|date=21 Oct 2025}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cy0ypj0nrgkt|title=Sanae Takaichi wins historic vote to become Japan's first female prime minister|work=BBC|access-date=21 Oct 2025|date=21 Oct 2025}}</ref> === ထင်ရှားဖြစ်ရပ် === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၇ရက် တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဆနအဲ တခအိချိ သည် အင်အား အသုံးပြုမှု ပါဝင်သည့် ထိုင်ဝမ်အရေးပေါ်အခြေအနေသည် ဂျပန်၏ရှင်သန်မှုကိုခြိမ်းခြောက်သည့်အခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့သည်။သူသည် ဂျပန်နိုင်ငံအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်ကာ ထိုင်ဝမ်အရေးပါဝင်မည့် အရိပ်အမြွက် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုမှတ်ချက်ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ဒေါသတကြီး တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျပန်သံအမတ်ကို ဆင့်ခေါ်ကန့်ကွက်ခြင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသားများကိုလည်း ဂျပန်သို့ မသွားရန် အကြံပြုခြင်း<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn7e45vnzjxo|title=ထိုင်ဝမ်ကိစ္စ အငြင်းပွားမှုကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ ဂျပန်မသွားဖို့ တရုတ်အစိုးရ တိုက်တွန်း|work=BBC|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref>၊ရှားပါးသတ္ထုတင်ပို့ခြင်းအား ပိတ်ပင်ခဲ့ခြင်းများဖြင့် တရုတ်-ဂျပန်ဆက်ဆံရေးသည် ပြင်းထန်သည့် အပ်ကြောင်းများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar.cgtn.com/2025/11/15/ARTI1763187450686687|title=ဂျပန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီးက တရုတ်နိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်သော ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ဆနာအဲ တာကအီချီ ၏ မှားယွင်းသည့် ပြောဆိုချက်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် တည်ကြည်လေးနက်စွာ အရေးဆိုပြီး ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်|work=CGTN|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/307943|title=တရုတ် (တိုင်ပေ) အရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး တရုတ်ကို ရန်မစရန် အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်က ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီကို ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ဂျပန်ပြည်တွင်းတွင်လည်း တခအိချိ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် ဆန္ဒပြခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/735292|title=ထိုင်ဝမ်အရေးမှတ်ချက် ပြန်ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် ရာထူးက နုတ်ထွက်ရန် ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်ကို ဆန္ဒပြ|work=DVB|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/733944|title=တရုတ်နှင့်ဆက်ဆံရေး တင်းမာနေသည့် ဂျပန်ကို ထိုင်ဝမ် ထောက်ခံ |work=DVB|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဆာနအဲ တာကာအီချီသည် ဖေဖော်ဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ကျင်းပမည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဂျပန် အောက်လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/0114EE24/|title=ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်က အောက်လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ရှောင်တခင်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမယ်|work=NHK|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ဂျပန်အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ နူကာဂါ ဖူကူရှီရိုက လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းကြောင်း အတည်ပြု ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးပါတီများသည် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးကို စတင်ခဲ့ကြကာ မဲဆန္ဒရှင်များသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် မဲပေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/world/nc-2611508/|title=ဂျပန်အောက်လွှတ်တော်အား ကြိုတင်ဖျက်သိမ်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ဆာနာအဲ တာကာအိချိ ဆုံးဖြတ်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|archive-date=16 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260216142220/https://xinhuamyanmar.com/news/world/nc-2611508/|url-status=dead}}</ref> ဝန်ကြီးချုပ် ဆာနအဲ တာကာအီချီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဂျပန်သမိုင်းတွင် အတိုတောင်းဆုံး မဲဆွယ်ကာလတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ ယင်းရွေးကောက်ပွဲသည်လည်း ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပသည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသားများသည် အောက်လွှတ်တော်အတွက် အမတ်နေရာ ၄၆၅ နေရာကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရပြီး၊ ယင်းတို့အနက် ၂၈၉ နေရာကို မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် ရွေးချယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျန်ရှိသော ၁၇၆ နေရာကိုမူ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ရရှိသည့် မဲရာခိုင်နှုန်းအပေါ် မူတည်၍ ပါတီများအကြား ခွဲဝေပေးထားသည်။ တစ်နှစ်တာ၏ အအေးဆုံးကာလအတွင်း ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ဝန်ကြီးချုပ်၏ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်ပါတီ (LDP) သည် အောက်လွှတ်တော် အမတ်နေရာ ၄၆၅ နေရာအနက် ၃၁၆ နေရာကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/0127EE20/|title=ဂျပန်အောက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပါတီခေါင်းဆောင်တွေက မဲဆန္ဒရှင်တွေကို မိန့်ခွန်းပြောကြား|work=NHK|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ယင်းအနိုင်ရရှိမှုသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် လွှတ်တော်စနစ် စတင်အသက်ဝင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ အောက်လွှတ်တော် အမတ်နေရာစုစုပေါင်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို ပါတီတစ်ခုတည်းက ပထမဆုံးအကြိမ် အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8jxlxz3wyrt|title=၂၀၂၆ ဂျပန်ရွေးကောက်ပွဲ - ဝန်ကြီးချုပ် ပြန်အနိုင်ရလို့ စတော့ဈေးကွက် တန်ဖိုးထိုးတက်|work=ဘီဘီစီ|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆|date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> == နိုင်ငံရေးခံယူချက် == [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]၏ဝန်ကြီးချုပ် [[မာဂရက် သက်ချာ|မာဂရက်သက်ချာ]]ကို အားကျသူဟု လူသိထင်ရှား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည့် ၎င်းသည် ကွန်ဆာဗေးတစ်အမာခံတစ်ဦး ဖြစ်သည်။[[ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့ လုပ်ကြံခံရခြင်း|လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည့်]] ဂျပန်၏ သက်တမ်းအရှည်ဆုံးဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့]] ၏ မဟာမိတ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁| |}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန် အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] i0g4wu3yw84f9nwbagd5btlqw8m2f8o 0 280044 1045530 1043729 2026-07-31T10:21:52Z Salai Rungtoi 22844 /* ဇူလိုင် */ 1045530 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> **[[၂၀၂၆ ပန်ဆန်း ပေါက်ကွဲမှု]] * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}</ref> * [[၇ မေ]] - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်|မိုးကုတ်]]ရတနာမြေမှ အလေးချိန် ၂,၂၀၀ ဂရမ် (၁၁,၀၀၀ ကရက်) အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ပတ္တမြားတစ်ပွင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိုးကုတ်ရတနာမြေမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ထူးခြားလှပပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော ပတ္တမြားကြီးအား ကြည့်ရှု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82498 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၉ မေ - UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ဂျိုရှူအာဗန် တက်ဆူရိုတိုင်ရာကို ငါးချီမြောက်တွင် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံကာကွယ် |url=https://news-eleven.com/article/311821 |access-date=2026-05-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၁ မေ - ဦးရဲသွင်ဟိန်း၏ [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan)၊ ဦးဝင်းဇော်နိုင်၏ Red News Agency နှင့် ဦးဇင်မင်းထက်၏ Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82656|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း|url=https://burmese.dvb.no/post/566989|website=DVB Burmese|access-date=2026-05-12|language=en}}</ref> * ၁၄ မေ - အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] (Donald Trump) သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် [[ရှီကျင့်ဖျင်]] (Xi Jinping) နှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမေရိကန်သမ္မတထရန့်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီတို့ တွေ့ဆုံ |url=https://news-eleven.com/article/311904 |access-date=2026-05-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊ [[ကျောက်တန်းမြို့]]အနီး မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဗဟိုပြုပြီး မနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်ဝန်းကျင်က အင်အားရစ်ချ်တာစကေး ၅ ဒသမ ၂ အဆင့်ရှိတဲ့ အင်အားအတော်အသင့်ပြင်းထန်တဲ့ မြေငလျင်တခု လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တန်းမြို့အနီး ဗဟိုပြုပြီး အင်အား ၅ ဒသမ ၃ ရှိ ငလျင်လှုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/359449 |access-date=2026-05-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင်|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-19|access-date=2026-05-19|language=my}}</ref> *၁၉ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် KNU၊ KNLA နှင့် PDF တို့က သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြိတ်ခရိုင်]]၊ [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[မောတောင်မြို့]]ကို စစ်အုပ်စုက ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်မှစတင်သည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNU၊ KNLA နှင့် PDF အမည်ခံ ကိုယ်ကျိုးရှာအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသော မောတောင်မြို့အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82973 |access-date=2026-05-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] *၂၈ မေ - ကိုးလကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော [[ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်]] ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသည့် မြဝတီ-မဲဆောက် [[မြန်မာ - ထိုင်း အမှတ် (၁) ချစ်ကြည်ရေးတံတား|အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]အား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=၂၀၂၆ခုနှစ် မေ ၂၈-ဘန်ကောက်မှာ ကလေးငယ်တွေကို ညှဉ်းပန်းပြီး ပန်းရောင်းခိုင်းတဲ့မြန်မာ ၃ ဦးကို ရဲဖမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4pw09y4yvt |access-date=2026-05-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၂၀၂၅ ခုနှစ်  အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆)ဖြင့် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၃၀ မေ - သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee |access-date=2026-05-30 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> *[[၃၁ မေ]] - [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]] === ဇွန် === *၆ ဇွန် - မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအတွက် ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် [[ကျောက်မီးသွေး]]သုံး [[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဖိုရမ်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-10 |title=၂၀၂၆ ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx5r48ynzgt |access-date=2026-06-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> *၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင် - [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]] *၁၅ ဇွန် - သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> *၂၁ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းဇော်မြင့် အစား ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင် အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84248 |access-date=2026-06-22 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ဒေါ်[[အေးအေးသန်း]]ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84447 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် ဒေါ်ထွေးထွေးအား ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/news/84450 |access-date=2026-06-26 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref><br /> === ဇူလိုင် === * ၁၂ ဇူလိုင် - [[ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)]]: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဘန်ကောက်က ဘီယာဘားဆိုင် မီးလောင်မှု သေဆုံးသူ ၂၈ ဦးအထိရှိ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8w6vlglp5t |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံအမတ်ကြီး ဦး[[မင်းသိမ်း]]အား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သံအမတ်ကြီး ဦးမင်းသိမ်းအား ကူဝိတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ် |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/85218 |access-date=2026-07-15 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]]- [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] - တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက [[ထန်တလန်မြို့]]နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/85333 |access-date=2026-07-17 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> * ၁၉ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်]] (TNLA) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) တားဂျုတ်ဂျား ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ (NSPNC) အဖွဲ့နှင့် နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ရက် (၁၀၀) ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအပါအဝင် အချက် (၆) ချက်ပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးချက်များကို နေပြည်တော်နှင့် TNLA တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-20 |title=အင်ဒီဘာနမ် ယူကေဝန်ကြီးချုပ်သစ်ဖြစ်လာ - ၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjej0nw0wl1t |access-date=2026-07-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - ** တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၂၃ ရက်မြောက်နေ့ ရပ်နားပြီး၊​ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86030 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃၂ ရက်မြောက်နေ့ကို ရပ်နားပြီး၊ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေးကျင်းပပြီးစီးသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး |url=http://www.moi.gov.mm/news/86029 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) * [[၂ ဇွန်]] - [[မင်းထင်ကိုကိုကြီး]]၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၁ ဝန်းကျင်မွေးဖွား) * [[၁၁ ဇွန်]] - [[ဝဇိရကိတ္တိယာဘာ]]၊ ထိုင်းတော်ဝင်မင်းသမီး ([[၁၉၇၈]] မွေးဖွား) * [[၁၈ ဇွန်]] - [[တင်မောင်မြင့် (စာရေးဆရာ)|တင်မောင်မြင့်]]၊ [[အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု]]ရ ဆရာကြီး (၁၉၃၆ မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်]] trytwww2o4nmi77jhyycqmovk03f23o 0 283032 1045528 1036174 2026-07-31T10:16:30Z Salai Rungtoi 22844 1045528 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term|name=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|term_start=၁၈ မတ် ၂၀၂၆|before=[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]|after=စတုတ္ထအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|country=|government=[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |session1_start=၁၈ မတ် ၂၀၂၆ |session1_end=၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ |session1=ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး|meeting_place=အမျိုးသားလွှတ်တော်ခန်းမ၊ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၊ [[နေပြည်တော်]]|session1_type=ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး|image=State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg|jurisdiction=[[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]|term_end=လက်ရှိ|election=[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆]]|chamber1_leader1_type=ဥက္ကဋ္ဌ|chamber1_leader1=[[အောင်လင်းဒွေး]]|chamber1_leader2_type=ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ|chamber1_leader2=[[Jeng Phang နော်တောင်]]|chamber1_image=Myanmar_Amyotha_Hluttaw_2026_composition_(213_seats).png|membership1=၂၂၄ ဦး (ဖွဲ့စည်းပုံ) <br> ၂၁၃ ဦး (ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်) <br>|control1={{colorbox|#0c6600}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (၁၀၈)<br /> {{colorbox|#2197ff}} [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (၁၆)<br /> {{colorbox|#4d4d4d}} [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|(ကျားဖြူပါတီ)]](၁)<br /> {{colorbox|#f54e8b}} [[ပြည်သူ့ပါတီ|PP]] (၅)<br /> {{colorbox|#9852d9}} [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ|PPP]] (၁)<br /> {{colorbox|#f2b90f}} [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PONO]] (၂)<br /> {{colorbox|#058896}} [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (၅)<br /> {{colorbox|#fa6502}} [[နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (၁)<br /> {{colorbox|#a7abaf}} [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ|AFP]] (၃)<br /> {{colorbox|#bcbe4b}} [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (၃)<br /> {{colorbox|#de2c35}} [[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ|ZNP]] (၃)<br /> {{colorbox|#5773c7}} [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (၁)<br /> {{colorbox|#2416e3}} [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#ff00d0}} [[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|TNDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#6e396f}} [[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|LNDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#612424}} [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (၁)<br /> {{colorbox|#f83535}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ|Pa-O NU]] (၁)<br /> {{colorbox|#09aa64}} [[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|PSDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#461111}} [[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ|NIDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#ff8080}} [[ဝ အမျိုးသားပါတီ|WNP]] (၁)<br /> {{colorbox|#89fa00}} [[တပ်မတော်]] (၅၆)|background_color=#0c6600|chamber1=အမျိုးသားလွှတ်တော်|session2_type=ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး|session2_start=၂ ဇွန် ၂၀၂၆|session2_end= ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ }} '''တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များ]]အပေါ် အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထက်လွှတ်တော် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ လွှတ်တော်ကို [[နေပြည်တော်]] ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော်ခန်းမ၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခေါ်ယူ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/80321|title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးတက်ရောက်ရန်အတွက် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ သတင်းပို့ကြရန် အမျိုးသားလွှတ်တော်ထုတ်ပြန်|work=Moi Myanmar|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကို ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း ၂၂၄ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတွင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခုမှ တစ်ခုလျှင် ၁၂ ဦးစီဖြင့် ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ် ၁၆၈ ဦးနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်းတင်သွင်းသော တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ၅၆ ဦးတို့ ပါဝင်သည်။ ဤ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်သူအကုန်ယူစနစ် (FPTP) နှင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) တို့ကို ရောထွေးကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ထိုစနစ်အရ နိုင်သူအကုန်ယူစနစ်ဖြင့် ၇၃ ဦး၊ အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့် ၈၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၅၇ ဦး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ၅၆ ဦး အပါအဝင် တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် စုစုပေါင်း အမတ်နေရာ ၂၁၃ နေရာဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ဤလွှတ်တော်သည် နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေးကဏ္ဍတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပြီး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ == လွှတ်တော်ထိုင်ခုံအရေအတွက် == {{Main|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း}} တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် သက်တမ်းအတွက် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် စုစုပေါင်း ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၂၂၄ နေရာရှိပြီး ထိုအနက် ၁၆၈ နေရာအား တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကာ ၅၆ နေရာအား တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ခန့်အပ်ထားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့သည့် မဲဆန္ဒနယ် ၁၆၈ နေရာအနက် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]က ၁၀၈ နေရာဖြင့် အများဆုံး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]က ၁၆ နေရာ ရရှိခဲ့ပြီး [[ပြည်သူ့ပါတီ]]နှင့် [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]တို့က တစ်ပါတီလျှင် ၅ နေရာစီ ရရှိခဲ့ကြသည်။ အခြား တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ပါတီအသီးသီးက ကျန်နေရာများကို ရရှိခဲ့ကြပြီး လစ်လပ်နေရာ ၁၁ နေရာ ရှိခဲ့သည်။ အတည်ပြုကြေညာထားသော တပ်မတော်သား အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ် ၁ ဦး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦး၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ၁၅ ဦး၊ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ၅ ဦး၊ ဗိုလ်မှူး ၂၀ ဦး နှင့် ဗိုလ်ကြီး ၉ ဦး ပါဝင်ပြီး စုစုပေါင်း ၅၆ ဦးရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ဗိုလ်ချုပ်ကျော်သူရအေး ဦးဆောင်သည့် တပ်မတော်သား အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို UEC အတည်ပြုကြေညာ |url=https://npnewsmm.com/news/6989b133b7be3f6dd770acb7 |access-date=2026-03-19 |website=npnewsmm.com}}</ref> === ရွေးကောက်ခံ ပါတီများဇယား === {| class="wikitable sortable" !စဉ် !နိုင်ငံရေးပါတီ / တစ်သီးပုဂ္ဂလ !နေရာရရှိမှု !နေရာ ရာခိုင်နှုန်း |- |၁ |[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |108 |48.21% |- |၂ |[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] |16 |7.14% |- |၃ |[[ပြည်သူ့ပါတီ]] |5 |2.23% |- |၄ |[[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] |5 |2.23% |- |၅ |[[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |3 |1.34% |- |၆ |[[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ]] |3 |1.34% |- |၇ |[[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ]] |3 |1.34% |- |၈ |[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]] |2 |0.89% |- |၉ |[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၀ |[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)]] |1 |0.45% |- |၁၁ |[[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၂ |[[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၃ |[[ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၄ |[[တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၅ |[[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၆ |[[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၇ |[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၈ |[[ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] |1 |0.45% |- |၁၉ |[[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] |1 |0.45% |- |၂၀ |[[ဝ အမျိုးသားပါတီ]] |1 |0.45% |- |၂၁ |လစ်လပ် |11 |4.91% |- |၂၂ |[[တပ်မတော်]] |56 |25.00% |} == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == * ၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ - တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပသည်။ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး|အောင်းလင်းဒွေး]]ကို ဥက္ကဋ္ဌ<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အောင်လင်းဒွေး ရွေးချယ်ခံရ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%a1%e1%80%99%e1%80%bb%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%be%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%a5%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%80/ |access-date=2026-03-19 |language=en-US}}</ref>၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြိုင်ဘက်မရှိ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) မှ ဦးအောင်လင်းဒွေး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ Jeng Phang နော်တောင်တို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80926 |access-date=2026-03-19 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ - တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကို ဆက်လက် ကျင်းပသည်။တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ၏ ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ၊ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ၊ အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတို့ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်မည့် ကိစ္စကို ဆွေးနွေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81123|title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ - တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ကို ဆက်လက် ကျင်းပသည်။တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ၏ ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ၊ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ နှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေး အစရှိသည့် ကော်မတီ(၄)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ကော်မတီများ၏တာဝန်၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ ရပိုင်ခွင့်နှင့် သက်တမ်းတို့ကို အမျိုးသားလွှတ်တော်က အတည်ပြုကြောင်းကြေညာဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81182|title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ - သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကို အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပသည်။ ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇ ဦး စလုံး တက်ရောက်ကြသည်။ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]ကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ ဦးလှသိန်းက အဆိုတင်သွင်းပြီး ကယားပြည်နယ် (မဲအများဆုံးရသူအနိုင်ယူစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးရှားရယ်က ထောက်ခံတင်သွင်းသည်။ဆက်လက်၍ ကချင်ပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၂) မှ ဒေါက်တာ [[မနာမ်တူးဂျာ]]ကို တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးသန်းအေး (ခ) ဦးတင်ဦးက အဆိုတင်သွင်းပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးစောသွင်နှင့် မွန်ပြည်နယ် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးရဲထွဋ်အောင်တို့က ထောက်ခံတင်သွင်းကြသည်။ဤသို့ဖြင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးနှင့် ဒေါက်တာ [[မနာမ်တူးဂျာ]]တို့သည် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတလောင်းများ ဖြစ်လာကြသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81259 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၃၁ - သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေး ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကို ဆက်လက်ကျင်းပသည်။ဒုတိယသမ္မတလောင်း ၂ဦးကို မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲပေး၍ ရွေးချယ်ရာတွင် ဒေါက်တာ မနာမ်တူးဂျာသည် (၃၈) မဲ၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးကသည် (၁၁၇) မဲ ရရှိခဲ့ပြီး၊[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]သည် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က တင်သွင်းသည် ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲပေးရွေးချယ် -၂၀၂၆ မတ်လ ၃၁ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjd8xvzm052t |access-date=2026-03-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ - တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81525|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-04-09|language=en}}</ref> * ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ လစ်လပ်သွားသည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] ကိုယ်စားလှယ် အမှတ်(၇)အစား သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးပါတီ၏ ဦးစားပေးအစီအစဉ်အတိုင်းတင်ပြထားသည့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများအနက် ဦးစားပေးအစီအစဉ်အရ ဦးပြုံးချို အား အစားထိုး ဖြည့်စွက်ကြောင်း UEC ကကြေညာချက်အမှတ်( ၃၈ / ၂၀၂၆ )ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစားထိုးဖြည့်စွက်ကြောင်းကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82258 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ကော်မတီများ == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | ဒေါ်နွယ်နွယ်ဦး || ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | [[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]]|| ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဦးလှသိန်း || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၀) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၄ || align="left" | ဦးရှားရယ် || ကယားပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၅ || align="left" | ဦးသန်းထွန်း || ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဒေါ်ဇင်ပပဦး || ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဦးခိုင်ဝင်းအောင် || ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဦးဟိန်းမင်းဦး || မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဦးမိုးမြင့် || တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၅) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | ဦးအေးပိုင် || ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၁ || align="left" | ဒေါ်ကျိန်ငိုက်မန် || ချင်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ|ဇိုမီးပါတီ]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဦးစိုးကြည် || တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|တစည]]|| |- | ၁၃ || align="left" | ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သောင်း || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်မှူးကြီး လှိုင်ဝင်း || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၅ || align="left" | ဗိုလ်ကြီး ဒေါ်ဖြိုးဖြိုးဝေ || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''အမျိုးသားလွှတ်တော် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | [[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]]|| ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဦးသန်းအောင် || တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဒေါ်သိင်္ဂီဝင်းရွှေ || စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၉) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၄ || align="left" | ဒေါ်မီမီကျော်ထွန်း || ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၅ || align="left" | ဦးချစ်ဝေ || ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၈) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဦးဗိုလ်သိန်းနိုင် || မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဒေါ်အေးချမ်းမုံ || မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဦးကျော်ကျော်လင်း (ခ) ဦးထိန်လင်း || မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဒေါ်ထားထားနု || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | ဦးအောင်ကျော်မင်း || ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၁ || align="left" | ဦးဇော်ဇော်မြင့် || ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဒေါ်စိုးစိုးမြင့် || မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရေးပါတီ|အမျိုးသားအကျိုးစီးပွား]]|| |- | ၁၃ || align="left" | ခွန်ဝင်းဦး || ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ|ပအိုဝ်းညီညွတ်ရေး]]|| |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းကိုကို || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၅ || align="left" | ဗိုလ်မှူးကြီး ဖြိုးမင်းဝင်း || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''အမျိုးသားလွှတ်တော် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | [[Jeng Phang နော်တောင်]] || ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဦးအောင်တင်မြင့် || ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဒေါက်တာကျော်ထွန်း || ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| ယခင်-[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စကစ]]အဖွဲ့ဝင် |- | ၄ || align="left" | ဦးရဲမြင့်ထွန်း || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၅ || align="left" | ဦးတင့်ဇော် || ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဦးခင်ဇော်ထွန်း || ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဒေါ်နီနီမာ || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဦးကျော်တင် || မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဦးသိန်းဇော် || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၈) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | ဦးအောင်မင်းနိုင် || ချင်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၉) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၁ || align="left" | ဦးခင်မောင်ဌေး || မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဒေါ်မြမြသက် || ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၉) || အဖွဲ့ဝင် || [[ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ|ရခိုင့်ဦးဆောင်]]|| |- | ၁၃ || align="left" | စိုင်းဝင်းခိုင် || ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၀) || အဖွဲ့ဝင် || [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ကျားဖြူ]]|| |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၅ || align="left" | ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရွှေ || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''အမျိုးသားလွှတ်တော် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | ဦးလှသိန်း || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၀) || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဦးရန်နိုင်ဦး || ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၉) || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဒေါ်ခင်ရွှေမြင့် (ခ) ဒေါ်နှောင်းထွေး || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၅) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၄ || align="left" | ဦးအောင်စိုး || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၅ || align="left" | ဒေါ်ကျော့ယဉ်ဝင်း || စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဦးကျော်စိန်လှ || ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၈) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဒေါ်ယဉ်မင်းထိုက် || မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဦးဖြိုးဝေလင်း || ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဦးခင်မောင်တင့် || ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | ဦးအောင်သီဟ || ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၅) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၁ || align="left" | ဦးခင်မောင်သန်း || မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဦးဇော်မင်းထူး || ကယားပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ|PPP]]|| |- | ၁၃ || align="left" | စောမြတ်ထွဋ်ဝင်း (ခ) ကိုဆွိ || ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၉) || အဖွဲ့ဝင် || [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ကရင်ဒီမိုကရက်]]|| |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်အောင် || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၅ || align="left" | ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းမြင့်ထွန်း || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |} == ဖတ်ရှုရန် == * [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော်]] 5rquzp9c3z4mybconj8dqtt3v05ddv6 0 283033 1045527 1038154 2026-07-31T10:15:45Z Salai Rungtoi 22844 1045527 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term|name=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|before=[[ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]|after=စတုတ္ထအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|jurisdiction=[[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]|meeting_place=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခန်းမ၊ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၊ နေပြည်တော်|term_start=၁၆ မတ် ၂၀၂၆|term_end=လက်ရှိ|election=[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆]]|government=[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]|chamber1=ဖွဲ့စည်းပုံ|chamber1_image=Myanmar Pyithu Hluttaw 2026 composition (373 seats).png|chamber1_leader1_type=ဥက္ကဋ္ဌ|control1={{colorbox|#00470c}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] (၂၃၁)<br /> {{colorbox|#38e54d}} [[တပ်မတော်]] (၁၁၀)<br /> {{colorbox|#f88e2a}} [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|SNDP]] (၇)<br /> {{colorbox|#a1a1a1}} [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] (၅)<br /> {{colorbox|#ff0000}} [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ|MUP]] (၅)<br /> {{colorbox|#000000}} [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|NUP]] (၄)<br /> {{colorbox|#1869b8}} [[နာဂအမျိုးသားပါတီ|NNP]] (၄)<br /> {{colorbox|#00eeff}} [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|KNDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#420040}} [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ|RNP]] (၁)<br /> {{colorbox|#bbff00}} [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] (၁)<br /> {{colorbox|#060061}} [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ|DNDP]] (၁)<br /> {{colorbox|#712323}} [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ|INLP]] (၁)<br /> {{colorbox|#ff007b}} [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ|KSPP]] (၁)<br /> {{colorbox|#5c9aff}} တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၁)|background_color=#00470c|chamber1_leader1=[[ခင်ရီ]]|chamber1_leader2_type=ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ|chamber1_leader2=[[မောင်မောင်အုန်း]]|membership1=၄၄၀ ဦး {{small|(ဖွဲ့စည်းပုံ)}} <br> ၃၇၃ ဦး {{small|(ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်)}} <br>|session1_start=၁၆ မတ် ၂၀၂၆|session1_type=ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး|session1_end=၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ |session2_type=ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး |session2_start= ၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |session2_end= ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ }} '''တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်'''သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] ရလဒ်များအပေါ် အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အောက်လွှတ်တော် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ လွှတ်တော်၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် [[နေပြည်တော်]]မြို့ရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခန်းမ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80861 |access-date=2026-04-01 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အမတ်နေရာများ == မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀ဝ၈) အရ တပ်ကိုယ်စားလှယ်အပါအဝင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို အမတ်နေရာ ၄၄၀ ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ရွေးကောက်ခံသည် နေရာ ၃၃၀ ဖြစ်သည်။ ယခု တတိယအကြိမ် သက်တမ်းတွင် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]၏ နယ်မြေအခြေအနေများကြောင့် ရွေးကောက်ခံနေရာ ၃၃၀ အနက် မဲဆန္ဒနယ် ၂၆၃ ခုတွင်သာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ် ၂၆၃ ဦးနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်း တင်သွင်းသော တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် ၁၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၇၃ ဦး ဖြင့် လွှတ်တော်ကို စတင်ခဲ့သည်။ == ပါတီအလိုက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ရရှိမှု အနှစ်ချုပ်ဇယား == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ '''တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် နေရာရရှိမှု အခြေအနေ (၂၀၂၆)''' !စဉ် !! နိုင်ငံရေးပါတီ !! နေရာရရှိမှု !! ရာခိုင်နှုန်း |- | ၁ || style="text-align:left;" | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] || ၂၃၁ || ၅၂.၅၀% |- | ၂ || style="text-align:left;" | [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]|| ၇ || ၁.၅၉% |- | ၃ || style="text-align:left;" | [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]] || ၅ || ၁.၁၄% |- | ၄ || style="text-align:left;" | [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] || ၅ || ၁.၁၄% |- | ၅ || style="text-align:left;" | [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] || ၄ || ၀.၉၁% |- | ၆ || style="text-align:left;" | [[နာဂအမျိုးသားပါတီ]] || ၄ || ၀.၉၁% |- | ၇ || style="text-align:left;" | [[ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၈ || style="text-align:left;" | [[ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ]] || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၉ || style="text-align:left;" | [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ]] || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၁၀ || style="text-align:left;" | [[ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ]] || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၁၁ || style="text-align:left;" | [[အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၁၂ || style="text-align:left;" | [[ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ]] || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၁၃ || style="text-align:left;" | တစ်သီးပုဂ္ဂလ || ၁ || ၀.၂၃% |- | ၁၄ || style="text-align:left;" | [[တပ်မတော်]] || ၁၁၀ || ၂၅.၀၀% |- | - || style="text-align:left;" | ''လစ်လပ်''|| ၆၇ || ၁၅.၂၃% |- ! !! စုစုပေါင်း !! ၄၄၀ !! ၁၀၀% |} * မှတ်ချက်။ ။ လစ်လပ်နေရာ (၆၇) ခုသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ထည့်သွင်းမကျင်းပခဲ့သည့်အတွက် လစ်လပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ == ပါတီအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေ == {{Main|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း}} တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (USDP) က ကိုယ်စားလှယ် ၂၃၁ ဦးဖြင့် အများစုအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး၊ ဒုတိယအများဆုံးမှာ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် ၁၁၀ ဦး ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ ဦးဆောင်ပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် ၁၀ ဦး၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ၁၈ ဦး၊ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ၄၂ ဦး၊ ဗိုလ်မှူး ၃၉ ဦးနဲ့ ဗိုလ်ကြီးအဆင့် ၁၂ ဦးပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-10 |title=လွှတ်တော်သစ်တက်ဖို့ တပ်ကိုယ်စားလှယ် ၁၆၆ ဦးအမည်စာရင်း ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/10/myanmar-military-parliament-list/ |access-date=2026-03-17 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အခြားသော တိုင်းရင်းသားပါတီများဖြစ်သည့် [[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)]]၊ [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (PNO) နှင့် [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]] (MUP) တို့လည်း အသီးသီး ပါဝင်ကြသည်။ == အမြဲတမ်းကောင်မတီများ == ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၄ အရ အမြဲတမ်းကော်မတီ (၄) ခု ဖွဲ့စည်းရသည်။ {| class="wikitable sortable" |+တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်သက်တမ်း !အမည် !ဥက္ကဋ္ဌ !အတွင်းရေးမှူး |- |[[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ]] |ဒေါက်တာနန္ဒကျော်စွာ၊ USDP |ဦးသိန်းထွန်းဦး၊ USDP |- |[[ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီ]] |ဦး[[တေဇကျော်]]၊ USDP |ဦးတင်အောင်ချစ်၊ USDP |- |[[လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်| လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီ]] | ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]] |ဒေါက်တာ ကျော်ကျော်ဌေး၊ USDP |- |[[အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေး ကော်မတီ]] |ဦး[[သန်းထွန်းဦး]]၊ USDP |ဦးသန်းထွန်း၊ USDP |} === ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ === {{Main|ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ ဥပဒေကြမ်းကော်မတီကို ဒဂုံမဲဆဒ္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာနန္ဒကျော်စွာအား ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမရပူရ မဲဆဒ္ဒနယ်မှ ဦးသိန်းထွန်းဦး အား အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကော်မတီတွင် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် (၂)ဦးအပါအဝင်၊ ကိုယ်စားလှယ် (၁၅) ဦးဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေကြမ်းကော်မတီအား အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာနန္ဒကျော်စွာနှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဦးသိန်းထွန်းဦးတို့အား တာဝန်ပေးအပ် |url=https://news-eleven.com/article/310685 |access-date=2026-03-23 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | [[နန္ဒကျော်စွာ|ဒေါက်တာနန္ဒကျော်စွာ]]|| [[ဒဂုံမြို့နယ်|ဒဂုံ]] || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || ယခင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဦးသိန်းထွန်းဦး || [[အမရပူရမြို့နယ်|အမရပူရ]] || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၃ || align="left" | ဒေါ်သန်းသန်းအေး || [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်|သင်္ဃန်းကျွန်း]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၄ || align="left" | ဦးစိုးတင့်အောင် || [[ရေဦးမြို့နယ်|ရေဦး]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၅ || align="left" | ဦးတင့်လွင် || [[နတ်တလင်းမြို့နယ်|နတ်တလင်း]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၆ || align="left" | ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဝင်း || [[ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်|ဆိပ်ကြီးခနောင်တို]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၇ || align="left" | ဦးတင်ရွှေ || [[ရွှေတောင်မြို့နယ်|ရွှေတောင်]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၈ || align="left" | ဦးသန့်ဇော် || [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၉ || align="left" | ဦးစိုင်းဝန်းစံ || [[မိုင်းခတ်မြို့နယ်|မိုင်းခတ်]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၁၀ || align="left" | ဦးဇော်မင်း || [[ကျုံပျော်မြို့နယ်|ကျုံပျော်]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]] || |- | ၁၁ || align="left" | ဦးနိုင်မင်းဦး || [[ကြံခင်းမြို့နယ်|ကြံခင်း]] || အဖွဲ့ဝင် || [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|တစည]] || |- | ၁၂ || align="left" | နန်းကျင်း (ခ) နန်းစိန် || [[တောင်ကြီးမြို့နယ်|တောင်ကြီး]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]] || |- | ၁၃ || align="left" | ဦးနိုင်နိုင်ကျော် || [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်|ဟုမ္မလင်း]] || အဖွဲ့ဝင် || [[ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|SSP]] || |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြိုင် || <small>တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်</small> || အဖွဲ့ဝင် || [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] || |- | ၁၅ || align="left" | ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးထက်ဝင်း || <small>တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်</small> || အဖွဲ့ဝင် || [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] || |} === ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ ပြည်သူ့ငွေစရင်းကော်မတီကို ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အောင်မြေသာဇံ မဲဆဒ္ဒနယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် ဦး[[တေဇကျော်]]၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် အောင်လံ မဲဆဒ္ဒနယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် ဦးတင်အောင်ချစ် တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကော်မတီတွင် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် (၂)ဦး အပါအဝင် ကိုယ်စားလှယ် (၁၅) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-23 |title=ဥပဒေကြမ်းကော်မတီနဲ့ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ အဖွဲ့ဝင် တို့ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/23/%e1%80%a5%e1%80%95%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a/ |access-date=2026-03-23 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | [[တေဇကျော်|ဦးတေဇကျော်]]|| အောင်မြေသာစံ မဲဆန္ဒနယ် || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဦးတင်အောင်ချစ် || အောင်လံ မဲဆန္ဒနယ် || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဦးထွန်းထွန်းအောင် || မိုးကောင်း မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၄ || align="left" | ဦးမြတ်ကျော် || ကန့်ဘလူ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| ယခင် စစ်ကိုင်းဝန်ကြီးချုပ် |- | ၅ || align="left" | ဦးတင့်ဆွေ || ဆင်ပေါင်ဝဲ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဦးကိုကိုသင်း || ကမာရွတ် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဒေါ်ခင်စောမူ || ကန်ကြီးထောင့် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဦးညွန့်ဆောင် || ရမည်းသင်း မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဦးခင်မောင်ဝင်း || မော်လမြိုင်ကျွန်း မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | [[ပွင့်ဆန်း|ဒေါက်တာ ပွင့်ဆန်း]]|| ရပ်စောက် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| ဝန်ကြီးဟောင်း |- | ၁၁ || align="left" | ဦးမြင့်စိုး || လေးမျက်နှာ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဦးသန်းရွှေ || သံဖြူဇရပ် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]|| |- | ၁၃ || align="left" | ခွန်လှသိန်း || ဆီဆိုင် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]|| |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[တပ်မတော်]] || |- | ၁၅ || align="left" | ဗိုလ်ကြီး ဒေါ်ယမင်းအောင် || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် |[[တပ်မတော်]]|| |} === လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီကို ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦး[[မောင်မောင်အုန်း|မောင်မောင်အုန်း၊]] အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ထားဝယ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာ ကျော်ကျော်ဌေး တို့အား တာဝန်ပေးအပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''ပြည်သူ့လွှတ်တော် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | [[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]|| တပ်ကုန်း မဲဆန္ဒနယ် || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုဥက္ကဋ္ဌ-ပူးတွဲ |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဒေါက်တာ ကျော်ကျော်ဌေး || ထားဝယ် မဲဆန္ဒနယ် || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဒေါက်တာ ကျော်ဦး || တောင်ငူ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၄ || align="left" | ဦးလှဆွေ || ပုဗ္ဗသီရိ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၅ || align="left" | ဦးအောင်ဇော်မိုး (ခ) ဦးအောင်ဇော်မိုးထွန်း || မူဆယ် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဦးအောင်မျိုးသန်း || ကော့မှူး မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဒေါ်သိင်္ဂီမြင့်ရည် || ဒိုက်ဦး မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဒေါ်စိုးစိုးရီ || ဖျာပုံ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဦးစိုးနိုင် || မင်းတုန်း မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | ဦးစောဝင်းထိန် || ဖာပွန် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၁ || align="left" | ဦးသန်းနိုင် || ဝါးခယ်မ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဦးစိုးဝင်း || မြို့သစ် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၃ || align="left" | ဦးဂုဏ်ဝမ်း || ခန္တီး မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[နာဂအမျိုးသားပါတီ|နာဂပါတီ]]|| |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၅ || align="left" | ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တင်သောင်းလင်း || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |} === အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီကို ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ကျိုင်းတုံမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦး[[သန်းထွန်းဦး]]၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ပုသိမ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးသန်းထွန်းတို့အား တာဝန်ပေးအပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည့်သူ့လွှတ်တော် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ဂတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတို့ ဖွဲ့စည်း – Positive Angle News |url=https://positiveanglenews.com/2026/03/24/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-24 |website=positiveanglenews.com}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ '''ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီ''' |- ! စဉ် !! အမည် !! မဲဆန္ဒနယ် !! တာဝန် !! ပါတီ !! မှတ်ချက် |- style="background:#efefef;" | ၁ || align="left" | [[သန်းထွန်းဦး|ဦးသန်းထွန်းဦး]]|| ကျိုင်းတုံ မဲဆန္ဒနယ် || ဥက္ကဋ္ဌ || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း |- style="background:#efefef;" | ၂ || align="left" | ဦးသန်းထွန်း || ပုသိမ် မဲဆန္ဒနယ် || အတွင်းရေးမှူး || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၃ || align="left" | ဦးမင်းခန့်ကျော် || ပဲခူး မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၄ || align="left" | ဦးခင်မောင်ထွန်း || ဖောင်းပြင် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၅ || align="left" | ဦးအောင်လင်းလှိုင် || ဘုတ်ပြင်း မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၆ || align="left" | ဦးအောင်ကျော်နှင်း || ကျွန်းစု မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၇ || align="left" | ဒေါက်တာ နန္ဒာလှမြင့် || ကလော မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၈ || align="left" | ဦးအောင်ကိုလတ် || တမူး မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၉ || align="left" | ဦးတိုးဝင်း || တောင်သာ မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၀ || align="left" | ဒေါ်ဆွေဆွေသင်း || ပေါင်းတည် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၁ || align="left" | ဦးဉာဏ်ဝင်းထိုက် || ဗိုလ်တထောင် မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၂ || align="left" | ဒေါ်စမ်းစမ်းဌေး || ဒဂုံမြို့သစ်(တောင်ပိုင်း) မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၃ || align="left" | ဒေါက်တာ ထိန်ဝင်း || ကျောင်းကုန်း မဲဆန္ဒနယ် || အဖွဲ့ဝင် || [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]]|| |- | ၁၄ || align="left" | ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်စိုး || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |- | ၁၅ || align="left" | ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး လှနိုင် || တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် || အဖွဲ့ဝင် || တပ်မတော် || |} {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | header = တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မှတ်တမ်း <br>(၁၆ မတ် ၂၀၂၆) | image1 = Third Pyithu Hluttaw Meeting 2026 - 01.jpg | caption1 = ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပနေသည့် မြင်ကွင်း | image2 = Third Pyithu Hluttaw Meeting 2026 - 02.jpg | caption2 = ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး၌ သဘာပတိ ဦးဆောင်နေစဉ် | image3 = Third Pyithu Hluttaw Meeting 2026 - 03.jpg | caption3 = ပြည်သူ့လွှတ်တော် အကြီးအကဲများ ကျမ်းသစ္စာဆိုကြစဉ် | image4 = Third Pyithu Hluttaw Meeting 2026 - 04.jpg | caption4 = သဘာပတိမှ ဥက္ကဋ္ဌအား တာဝန်အပ်နှင်းစဉ် | image5 = Third Pyithu Hluttaw Meeting 2026 - 05.jpg | caption5 = ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန် စတင်ထမ်းဆောင်စဉ် }} == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == === ခေါင်းဆောင်ပိုင်း ရွေးချယ်ခြင်း === လွှတ်တော်စတင်သည့်နေ့တွင်ပင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နာယကအဖြစ် ဒေါက်တာ [[နန္ဒကျော်စွာ]]က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၊ [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်]] ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်ရီ အားလည်းကောင်း၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် [[တပ်ကုန်းမြို့နယ်]] ကိုယ်စားလှယ် ဦးမောင်မောင်အုန်းအား လည်းကောင်း အသီးသီးတင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/80861|title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> === ၂၀၂၆ === * ၁၆ မတ် - တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပထမနေ့ ကျင်းပသည်။ တက်ရောက်ခွင့်ရှိသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၃၇၃) ဦးရှိသည့်အနက် ကိုယ်စားလှယ်အားလုံး တက်ရောက်ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဇေယျာသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တပ်ကုန်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80861 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၂၃ မတ် - တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ ကျင်းပသည်။ တက်ရောက်သူ ၃၇၁ ဦး (99.46%) ရှိ။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ ဥပဒေကြမ်းကော်မတီနှင့် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81082 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ]]နှင့် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီတို့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-23 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး၌ ဥပဒေကြမ်းကော်မတီနှင့် ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%91%E1%80%99%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6/ |access-date=2026-03-23 |website=Popular |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည့်သူ့လွှတ်တော် ဉပဒေကြမ်းကော်မတီနှင့် ပြည်သူ့ငွေစရင်း ကော်မတီတို့ ဖွဲ့စည်း – Positive Angle News |url=https://positiveanglenews.com/2026/03/23/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%89%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%80/ |access-date=2026-03-23 |website=positiveanglenews.com}}</ref> * ၂၄ မတ် - တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပသည်။ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီနှင့် ပြည့်သူ့လွှတ်တော် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတို့အား ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည့်သူ့လွှတ်တော် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ဂတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတို့ ဖွဲ့စည်း – Positive Angle News |url=https://positiveanglenews.com/2026/03/24/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-24 |website=positiveanglenews.com}}</ref> * ၂၆ မတ် - တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ Belaya Rus ပါတီဥက္ကဋ္ဌ၊ ရုရှားဖက်ဒရေး ရှင်းနိုင်ငံ အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တရုတ်ပြည်သူ့ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ နိုင်ငံတကာရေးရာဌာန ဝန်ကြီးနှင့် ရုရှား-မြန်မာချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအသင်းဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့က ပေးပို့လာသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာများကို လွှတ်တော်သို့ အသိပေးတင်ပြပြီး မှတ်တမ်းတင်သည်။လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံ ချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီ နှစ်ရပ်ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်၏အတည်ပြုချက် ရယူအတည်ပြုခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81181|title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> * ၃၀ မတ် - သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေး ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ ကျင်းပခဲ့သည်။သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကို စာရင်းရှိ ၂၆၃ ဦးအနက်၊၂၆၁ ဦးတက်ရောက်ခဲ့သည်။တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် ထားဝယ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ကျော်ဌေးက အဆိုတင်သွင်းရာ၊ ပင်လောင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ နန်းရီရီဝင်းက ထောက်ခံကြောင်း လွှတ်တော်သို့ တင်ပြသည်။ အလားတူ တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် ကြံခင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးနိုင်မင်းဦးက အဆိုတင်သွင်းရာ၊ စေတုတ္တရာမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးမိုးတင်က ထောက်ခံကြောင်း လွှတ်တော်သို့ တင်ပြသည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီက ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်းတွင် (၁) တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေနှင့် (၂) တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တို့ဖြစ်ကြောင်း လွှတ်တော်သို့ အသိပေးကြေညာသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * ၃၁ မတ် - သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေး ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ဒုတိယသမ္မတလောင်း (၂)ဦးကို မဲခွဲရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။မဲပေးကြသူ ၂၆၀ဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မဲရလဒ် ၂၄၇မဲ ဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ၈ ဧပြီ - တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ဖတ်ရှုရန် == * [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] jbb4be0585ggfv6d363l8f6miwuh46j 0 283938 1045326 1025466 2026-07-30T19:14:16Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045326 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = အောင်နိုင်သူ | native_name = | native_name_lang = my | image = Aung Naing Thu.jpg | image_size = 230px | caption = ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအောင်နိုင်သူအား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ် | office = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်]] | term_start = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | term_end = | predecessor = [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|စိုးသိန်း]] | successor = |appointer = မင်းအောင်လှိုင် |president = မင်းအောင်လှိုင် | office2 = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2 = [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]<br> မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) |majority2 = မဲ ၁၄၄၅ <br>{{small|(၉၄.၈၂ရာခိုင်နှုန်း)}} | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = တင်ဝင်း<br>{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}} | successor2 = | birth_name = အောင်နိုင်သူ | birth_date = {{birth date and age|1963|12|24}} | birth_place = [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | death_place = | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | otherparty = | spouse = နှင်းနှင်းအေး | children = ၄ ဦး | parents = သန်းတင်အောင် (ဖခင်) <br> တင်နွယ်ရီ (မိခင်) | alma_mater = [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]] (M.A. ပထဝီဝင်) | occupation = ရဲဗိုလ်ချုပ်(ငြိမ်း)၊ နိုင်ငံရေးသမား | profession = [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲအရာရှိဟောင်း]] | awards = {{ubl|ရဲသူရိန်ဘွဲ့|စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်)|စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယအဆင့်)}} |honorific prefix=ရဲဗိုလ်ချုပ်(ငြိမ်း)၊ ဦး}} '''ဦးအောင်နိုင်သူ''' (၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၆၃ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ဝင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]၏ [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ၁၆ မြို့နယ်အနက် ၁၅ မြို့နယ်တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဦးညိုစော၊ ဒုတိယရဲချုပ်(ငြိမ်း)ဦးအောင်နိုင်သူအပါအဝင် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အနိုင်ရရှိထား |url=https://news-eleven.com/article/309070 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ပညာရေး == ၎င်းသည် [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ ပထဝီဝင်ဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (M.A.) ကို ရရှိခဲ့သည်။ယင်းနောက် ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဥ် (၁၇)သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ရဲတပ်ဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင်း ရဲဗိုလ်ချုပ်အထိ ရာထူးတက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ရဲသူရိန်ဘွဲ့၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (တတိယအဆင့်) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-09-28 |title=ဒုတိယရဲချုပ် ၁ ရဲဗိုလ်ချုပ် တင်ကိုကိုနှင့် ဒုတိယရဲချုပ် ၂ ရဲဗိုလ်ချုပ်​ အောင်နိုင်သူတို့ကို ရာထူးတာဝန်မှ အနားပေးပြီး ကြံ့ဖွတ်ပါတီမှတစ်ဆင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခိုင်း |url=https://yktnews.com/2025/09/229357/ |access-date=2026-04-06 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=14 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414114522/https://yktnews.com/2025/09/229357/ |url-status=dead }}</ref> == နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်များ == ဦးအောင်နိုင်သူသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် ဒုရဲချုပ်(၂) မှ နှုတ်ထွက်ပြီး [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကို ကိုယ်စားပြု၍ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာတွင် ယခင်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဦးတင်ဝင်း၏ နေရာ၌ အစားထိုးဝင်ရောက် ရွေးကောက်ခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီသို့ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ အောက်ခြေအဆင့်ထိ အမတ်လောင်း ၅ဝဝ ခန့်၏စာရင်းပေးပို့ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68ca4d448e07c5a80b00a5c4 |access-date=2026-04-06 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် === [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) တွင် ၎င်းသည် ခိုင်လုံမဲစုစုပေါင်း ၁,၄၄၅ မဲ ရရှိခဲ့ပြီး၊ ယင်းမှာ မဲပေးသူအရေအတွက်၏ ၉၄.၈၂% ဖြစ်သည်။ကိုကိုးကျွန်းမဲဆန္ဒနယ်သည် တပ်မိသားစုအများစုနေထိုင်ရာနေရာဖြစ်ပြီး အစဥ်အဆက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ တစ်ခုထဲကသာ အစဥ်အဆက် အနိုင်ရရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ကိုကိုးကၽြန္း မဲဆႏၵရွင္ ၁၅၀၀ ေက်ာ္ထဲမွ ၁၂၀၀ ၀န္းက်င္ စည္း႐ုံးခြင့္မရ |url=https://burmese.dvb.no/post/118934 |access-date=2026-04-06 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အဆိုပြုခံရခြင်း === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော (တတိယအကြိမ်) ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ဦးအောင်နိုင်သူအား ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရဲဗိုလ်ချုပ် (ငြိမ်း) အဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=ရဲချုပ်နဲ့ ဒုရဲချုပ် တို့ကို ရာထူးအဆင့်တိုးမြှင့် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-44856197 |access-date=2026-04-06 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == မိသားစုဘဝ == ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နှင်းနှင်းအေး ဖြစ်ပြီး သားသမီး ၄ ဦးရှိသည်။ == ကိုးကား == <references />{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 5aicl2tbrrsofyean9l4fpqsf2ye63k 0 284384 1045337 1040137 2026-07-30T21:27:27Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045337 wikitext text/x-wiki {{current}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅–၂၀၂၆ အမေရိကန်–အီရန် ထိပ်သီးဆွေးနွေးမှုများ | image = {{multiple image | align = center | direction = horizontal | image1 = JD Vance official portrait (headshot).jpg | width1 = 60 | caption1 = [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] | image2 = Mohammmad Bagher Ghalibaf 2025.jpg | width2 = 60 | caption2 = ကာလီဘတ်ဖ် | image3 = A swearing-in ceremony for Senior Adviser and Special Envoy Steve Witkoff, May 6, 2025 (cropped).jpg | width3 = 58 | caption3 = စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် | image4 = 14031011 Abbas Araghchi (cropped).jpg | width4 = 62 | caption4 = အဘတ်စ် အာရတ်ချီ | image5 = Jared Kushner 2025.jpg | width5 = 58 | caption5 = ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ | image6 = ADM Charles B. Cooper II.jpg | width6 = 62 | caption6 = ဘရက် ကူးပါး | image7 = Ali Larijani 2025 (cropped).jpg | width7 = 56 | caption7 = အလီ လာရီဂျာနီ }} | caption = အဓိက ထိပ်သီးကိုယ်စားလှယ် ၇ ဦး | date = *'''ပထမအကျော့:''' ၂၀၂၅ ဧပြီ ၁၂ – ဇွန် ၁၃ *'''ဒုတိယအကျော့:''' ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၆ – ၂၈ *'''တတိယအကျော့:''' ၂၀၂၆ မတ် ၃၀ – ဧပြီ ၇ *'''အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ:''' ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၁ – ၁၂ | location = * အာလ် အလမ် နန်းတော်၊ မတ်စကတ်မြို့ *အိုမန်သံရုံး၊ [[ရောမမြို့]] *[[ဂျီနီဗာမြို့]]၊ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] *[[အစ္စလာမာဘတ်မြို့|အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]] | participants = '''{{flag|United States}}''' * [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] (ဒုတိယသမ္မတ) * စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (အထူးကိုယ်စားလှယ်) * ဘရက် ကူးပါး (ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်) (CENTCOM) * ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ (အထူးကိုယ်စားလှယ်) '''{{flag|Iran}}''' * မိုဟာမက် ဘာဂါ ကာလီဘတ်ဖ် (လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ) * အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) * အလီ လာရီဂျာနီ (NSC) † * မာဂျစ် တာ့ခ်-ရာဗန်ချီ (ဒု-နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) | status = ဆွေးနွေးဆဲ (ယာယီအပစ်ရပ်ထားမှု ဧပြီ ၂၂ အထိ) | notes = '''ဆွေးနွေးချက်များ:''' * အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ် * ဒေသတွင်း တင်းမာမှု လျှော့ချရေး * ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် '''နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ:''' * '''ယခင်:''' ၂၀၂၆ ခုနှစ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အမေရိကန်စစ်တပ် အင်အားတိုးချဲ့မှု၊ [[၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ|၂၀၂၅–၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများ]]၊ အီရန်နျူကလီးယား သဘောတူစာချုပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ် (၂၀၁၅–၂၀၁၈)၊အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ JCPOA မှ နုတ်ထွက်မှု (၂၀၁၈)၊ပင်လယ်နီဒေသ အရေးအခင်း (၂၀၂၃–ယနေ့ထိ)၊အီရန်နိုင်ငံ ငွေကြေးအကျပ်အတည်း (၂၀၂၄–ယနေ့ထိ) * '''နောက်:''' [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ|၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ]]၊[[၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု|အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများတိုက်ခိုက်ခံရမှု]]၊[[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]၊[[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]] }} '''၂၀၂၅–၂၀၂၆ အမေရိကန်–အီရန် ထိပ်သီးဆွေးနွေးမှုများ''' ({{lang-en|2025–2026 Iran–United States negotiations}}) သည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] ၏ ဒုတိယမြောက် သက်တမ်းအတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား တင်းမာနေသော နျူကလီးယားအရေးနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်သည်။ ယင်းဆွေးနွေးမှုများကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၁၂ရက် တွင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]၌ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ|၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ]] နှင့် [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] တို့ကြောင့် ခေတ္တရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Tharoor |first=Ishaan |date=April 11, 2025 |title=Trump tries to fix the Iran nuclear deal he broke |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/04/11/trump-iran-nuclear-talks-oman-witkoff/ |access-date=April 11, 2025 |newspaper=[[The Washington Post]] |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Broadwater |first1=Luke |date=April 9, 2025 |title=Trump Wants an Iran Nuclear Deal, but It Must Be Better Than Obama's |url=https://www.nytimes.com/2025/04/09/us/politics/trump-iran-nuclear-deal.html |work=[[The New York Times]] |last2=Sanger |first2=David E.}}</ref> ထို့နောက် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[အစ္စလာမာဘတ်မြို့|အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့]]၌ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ တွင် အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] နှင့် အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘာဂါ ကာလီဘတ်ဖ် တို့ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ ယင်းမှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းအချိန်ကစပြီး နှစ်ပေါင်း ၄၅ နှစ်ကျော်အတွင်း အမေရိကန် နှင့် အီရန်အကြား ပြုလုပ်သော ၂၁နာရီအကြာ အမြင့်ဆုံးအဆင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် နှစ်ဖက်စလုံးမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူထားပြီး နျူကလီးယား ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးအတွက် ဆက်လက်ညှိနှိုင်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=အမေရိကန်- အီရန်၊ ပါကစ္စတန်ဆွေးနွေးပွဲနောက်ဆုံးသိရသမျှ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cde5x2w20z9o |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် နိုင်ငံတကာ၏ အထူးစောင့်ကြည့်ရမည့် အချက်အချာဖြစ်ခဲ့သည်။အီရန်သည် ၎င်း၏ တရားဝင် နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် [[အိုင်အေအီးအေ|ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့]] (IAEA) က အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှုမှာ လက်နက်အဆင့်မီရန် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရပ်ဘက်သုံးအတွက် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသည့် ယူရေနီယံ အမြောက်အမြားကို လက်ဝယ်ထားရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ယင်းသည် အချိန်တိုအတွင်း နျူကလီးယားဗုံး အများအပြားထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last1=Norman |first1=Laurence |last2=Gordon |first2=Michael R. |date=December 6, 2024 |title=Risk of Iran Building Nuclear Weapons Grows, U.S. Intelligence Says |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/risk-of-iran-building-nuclear-weapons-grows-u-s-intelligence-says-6f679cb8 |access-date=April 28, 2025 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rezaei |first=Farhad |date=2017 |title=Iran's Nuclear Program: A Study in Proliferation and Rollback |url=https://books.google.com/books?id=YJLZDQAAQBAJ&pg=PA181 |publisher=Springer |isbn=978-3319441207 |language=en}}</ref> အဆိုပါ အစီအစဉ်သည် ပြင်ပကူညီမှုများလည်း ရရှိထားပြီး၊ပါကစ္စတန် နှင့် မြောက်ကိုရီးယား တို့မှ ကူညီမှုများပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် မြောက်ကိုရီးယားမှ မစ်ဆိုင်များနှင့် ယူရေနီယမ်တို့ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြည်ပရောက်အတိုက်အခံအဖွဲ့ဖြစ်သော အီရန်အမျိုးသားခုခံရေးကောင်စီ (NCRI) က အီရန်သည် အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ၏ လက်အောက်တွင် ကီလိုမီတာ ၃,၀၀၀ (၁,၉၀၀ မိုင်) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သော တာဝေးပစ်ဒုံးကျည်များကို တီထွင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Barnes |first=Joe |date=January 31, 2025 |title=Iran 'secretly building nuclear missiles that can hit Europe' |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/01/31/iran-nuclear-warhead-europe-revolutionary-guard-north-korea/ |access-date=April 28, 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{cite web |last=Hakamian |first=Mahmoud |date=February 1, 2025 |title=NCRI Report: Iran's Covert Nuclear Warhead Program and Missile Sites Exposed |url=https://www.ncr-iran.org/en/news/nuclear/ncri-report-irans-covert-nuclear-warhead-program-and-missile-sites-exposed/ |access-date=August 23, 2025 |website=NCRI}}</ref> အီရန်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယား လှုပ်ရှားမှုများသည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်သာဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းသော ရည်ရွယ်ချက်သာဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။အီရန်နိုင်ငံ၏ အကြီးတန်းအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ကာမယ်လ် ခါရာဇီက အီရန်တွင် နျူကလီးယားလက်နက် တည်ဆောက်နိုင်သည့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော်လည်း [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ ဘာသာရေးအမိန့် (Fatwa) ကြောင့် ကန့်သတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း နိုင်ငံ၏ တည်ရှိမှုကို ခြိမ်းခြောက်ခံရပါက ယင်းရပ်တည်ချက် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Johnston |first=Neil |date=November 1, 2024 |title=Iran warns it could seek nuclear weapons in face of 'existential threat' |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/11/01/iran-nuclear-weapon-existential-threat-israel/ |access-date=April 28, 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> လေ့လာဆန်းစစ်သူများနှင့် သုတေသီများက အကယ်၍ အီရန်နိုင်ငံသာ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သွားခဲ့ပါက ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားသော စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်လာနိုင်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတည်ငြိမ်မှုကို ပျက်ပြားစေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အက်တမ်မစ်စွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) ၏ အကြီးအကဲ ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီ (Rafael Grossi) က အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားပါက အခြားသော အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများကလည်း တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် နျူကလီးယား နည်းပညာများကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းလာနိုင်သဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ပြန့်ပွားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Freilich |first=Charles David |date=2018 |title=Israeli national security: a new strategy for an era of change |url=https://archive.org/details/israelinationals0000frei |publisher=Oxford university press |isbn=978-0-19-060293-2 |location=New York |pages=[https://archive.org/details/israelinationals0000frei/page/83 83]–85}}</ref> ထို့အပြင် အီရန်၏ နျူကလီးယား နည်းပညာ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းများသည် အစွန်းရောက်အုပ်စုများ၏ လက်ထဲသို့ ကျရောက်သွားနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ ပညာရှင်များက ဆက်လက်တင်ပြချက်အရ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယား စွမ်းဆောင်ရည်ကို ရရှိသွားခြင်းက ၎င်း၏ အဓိကမဟာဗျူဟာများဖြစ်သည့် အကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် ပုန်ကန်မှုများကို ပိုမိုအတင့်ရဲစွာ ပံ့ပိုးကူညီလာနိုင်ရန် တွန်းအားဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Wilner |first=Alex S. |date=January 1, 2012 |title=Apocalypse Soon? Deterring Nuclear Iran and its Terrorist Proxies |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01495933.2012.647539 |journal=Comparative Strategy |language=EN |volume=31 |pages=18–40 |doi=10.1080/01495933.2012.647539 |issn=0149-5933 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Citation|last=Nader|first=Alireza|title=Nuclear Iran and Terrorism|year=2013|work=Iran After the Bomb|pages=25–30|series=How Would a Nuclear-Armed Tehran Behave?|publisher=RAND Corporation|jstor=10.7249/j.ctt5hhtg2.10}}</ref> အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းက အီရန်အပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ (Sanctions) ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ယင်းသည် အီရန်၏ စီးပွားရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး ရေနံတင်ပို့မှုနှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး စနစ်များကို အသုံးပြုနိုင်မှုတို့ကို ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ် (JCPOA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်အပေါ် တင်းကျပ်သော ကန့်သတ်ချက်များ ထားရှိပေးမည့်အစား စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=UN Security Council Resolutions on Iran |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-iran#:~:text=Resolution%202231's%20Principal%20Provisions |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404052442/https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-iran#:~:text=Resolution%202231's%20Principal%20Provisions |archive-date=April 4, 2025 |access-date=April 28, 2025 |website=Arms Control Association |language=en}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်မှ ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က "အီရန်နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ရဲ့ အဓိကအချက်ဟာ ကြီးမားတဲ့ လုပ်ဇာတ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်တယ်၊ လူသတ်အစိုးရတစ်ရပ်က ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နျူကလီးယားစွမ်းအင် အစီအစဉ်ကိုပဲ လိုလားတယ်ဆိုတာက လိမ်လည်မှုပဲ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်က ဆက်လက်စွပ်စွဲချက်မှာ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် အီရန်၏ ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် အစီအစဉ်ကို ကန့်သတ်ထားခြင်း မရှိသည့်အပြင် ၎င်းတို့၏ လက်ဝေခံ လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးပေးနေမှုကိုလည်း တားဆီးနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် လုံလောက်မှုမရှိဟု ဆိုသည်။ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ ဒုတိယမြောက် အစိုးရသက်တမ်း မစတင်မီ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]] အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။<ref>{{Cite news |date=May 8, 2018 |title=Read the Full Transcript of Trump's Speech on the Iran Nuclear Deal |url=https://www.nytimes.com/2018/05/08/us/politics/trump-speech-iran-deal.html |access-date=April 28, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်နိုင်ငံအား နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်အသစ်တစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုးလာစေရန်၊ နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်မှုကို တားဆီးရန်နှင့် ဒေသတွင်း ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် "အပြင်းထန်ဆုံး ဖိအားပေးမှု" (Maximum Pressure Campaign) ကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းက အီရန်၏ "နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း" ကို လုံးဝသည်းခံမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သလို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် မအောင်မြင်ပါက စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုကို ထောက်ခံရန်လည်း ငြင်းဆိုခြင်းမရှိပေ။ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အဖွဲ့ကလည်း အီရန်နှင့် ပတ်သက်လာလျှင် "ဖြစ်နိုင်သမျှ နည်းလမ်းအားလုံးကို စဉ်းစားထားသည်" (All options are on the table) ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=December 13, 2024 |title=VOA Persian exclusive: Trump's team says all options on the table with Iran |url=https://www.voanews.com/a/7900703.html |access-date=April 28, 2025 |publisher=Voice of America |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အီရန် အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ မိုဟာမက် အက်စလာမီ (Mohammad Eslami) က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ ပိုမိုတည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=April 11, 2025 |title=Western pressure has failed to halt our progress: Iran's nuclear chief |url=https://www.tehrantimes.com/news/511678/Western-pressure-has-failed-to-halt-our-progress-Iran-s-nuclear |website=Tehran Times}}</ref> == ထရမ့်၏ ခါမေနီထံ ပေးပို့သောစာ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က အီရန်နိုင်ငံနှင့် နျူကလီးယားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအသစ်များ စတင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည့် စာတစ်စောင်ကို [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]ထံ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်မခံပါက အီရန်အနေဖြင့် ပြင်းထန်သော စစ်ရေးနောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်အပေါ် ထပ်တိုးပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ပြီး အီရန်၏ ရေနံတင်ပို့မှုကို သုညအထိ လျှော့ချပစ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Trump Sends Iran Letter Amid Military Threats {{!}} Arms Control Association |url=https://www.armscontrol.org/act/2025-04/news/trump-sends-iran-letter-amid-military-threats |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723234657/https://www.armscontrol.org/act/2025-04/news/trump-sends-iran-letter-amid-military-threats |archive-date=July 23, 2025 |access-date=August 16, 2025 |website=www.armscontrol.org |language=en}}</ref> [[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု]]မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရှင် အဗ္ဗဒူခါလက် အဗ္ဗဒူလာ၏ အဆိုအရ ထိုစာတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်အားလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန်၊ ယူရေနီယံ သန့်စင်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ လက်ဝေခံ အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးနေမှုအားလုံးကို အဆုံးသတ်ရန် စသည့် တောင်းဆိုချက်များ ပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဆိုပါ အချက်များကို နှစ်လအတွင်း လိုက်နာရန် တောင်းဆိုထားပြီး လိုက်နာပါက အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးကာ ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်စေမည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဆွေးနွေးရန် ပျက်ကွက်ပါက စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။<ref name="guardian">{{cite web |last1=Agence France-Presse |date=March 8, 2025 |title=Iran's supreme leader rails against Trump's 'bullying' military threat |url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/08/irans-supreme-leader-rails-against-trumps-bullying-military-threat |access-date=April 2, 2025 |website=The Guardian}}</ref> အစပိုင်းတွင် ခါမေနီသည် အဆိုပါစာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိဘဲ အမေရိကန်၏ မျှော်လင့်ချက်များကို လိုက်လျောမည်မဟုတ်ကြောင်း အရိပ်အယောင်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးက ခြိမ်းခြောက်မှုများ အပြန်အလှန် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်နှင့် စစ်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိခြင်းနှင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသော စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းများကြောင့် အစိုးရပြိုလဲသွားနိုင်ကြောင်း အကြံပေးများက သတိပေးခဲ့ပြီးနောက် ခါမေနီသည် စိတ်ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ မတ်လကုန်ပိုင်းတွင် အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း အကြောင်းပြန်စာ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref name="Fassihi">{{Cite news |last=Fassihi |first=Farnaz |date=April 11, 2025 |title=Why Iran's Supreme Leader Came Around to Nuclear Talks With the U.S. |url=https://www.nytimes.com/2025/04/11/world/middleeast/us-iran-talks-trump-khamenei.html |access-date=April 18, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == ဆွေးနွေးပွဲ တက်ရောက်ခဲ့ကြသူများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများ၌ အမေရိကန်ဘက်မှ [[အိမ်ဖြူတော်]]၏ အီရန်ဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးရန် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့သည့်အပြင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ထံ တိုက်တွန်းချက်အဖြစ် "ဝါရှင်တန်ပို့စ်" သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။ တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲမှ စတင်ခဲ့သော ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အမေရိကန်ဘက်မှ မူဝါဒရေးရာစီမံကိန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး မိုက်ကယ် အန်တွန်နှင့်အတူ နိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အီရန်ဘက်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသူ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာဂျစ် တာ့ခ်-ရာဗန်ချီက တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဥရောပနိုင်ငံများမှ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ပါဝင်ခြင်း မရှိဘဲ ပြင်သစ်နိုင်ငံက ပါဝင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲတွင် ထည့်သွင်းခြင်း မခံခဲ့ရပေ။<ref name="washingtonpost20250408">{{cite news |last=Araghchi |first=Seyed Abbas |date=April 8, 2025 |title=Iran's foreign minister: The ball is in America's court |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/04/08/iran-indirect-negotiations-united-states/ |access-date=April 21, 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲများ၌ ဘရက် ကူးပါး၊ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် အီရန်ဘက်မှ အလီ လာရီဂျာနီ တို့ ထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများတွင် [[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]၊ [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]] နှင့် [[တူရကီနိုင်ငံ]]တို့ ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီသည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အိုမန်နိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနများထံသို့လည်း ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 1, 2026 |title=Qatar leads regional diplomatic push to de-escalate Iran tensions |url=https://www.euronews.com/2026/02/01/qatar-leads-regional-diplomatic-push-to-de-escalate-iran-tensions |access-date=February 11, 2026 |website=Euro News}}</ref> == ၂၀၂၅ ခုနှစ် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများနှင့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများ == ပထမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[အိုမန်နိုင်ငံ]]၊ မတ်စကတ်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီတို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ခုစီသည် သီးခြားစီအခန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အိုမန်ကြားဝင်စေ့စပ်သူများမှတစ်ဆင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးမှုများသည် အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့စလုံး၏ ခေါင်းဆောင်များသည် လူကိုယ်တိုင် ခေတ္တတွေ့ဆုံစကားပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |date=April 11, 2025 |title=High-level talks to disarm Iran's nuclear program to begin in Oman |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2025/04/11/us-iran-nuclear-talks-witkoff-trump/ |newspaper=The Washington Post}}</ref> အီရန်သတင်းဌာနတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်အရ အိုမန်ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အီရန်သည် အမေရိကန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော အစီအစဉ်တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ပထမအဆင့်တွင် အမေရိကန်၌ ပိတ်မိနေသော ဘဏ္ဍာရေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်အသုံးပြုခွင့်ရရှိရန်နှင့် ရေနံတင်ပို့ခွင့်ရရှိရန်အတွက် အီရန်က ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှုကို ၃.၆၇ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ယာယီလျှော့ချရန် သဘောတူမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအဆင့်တွင် အဆင့်မြင့်ယူရေနီယံသန့်စင်မှုကို အမြဲတမ်းရပ်တန့်ရန်၊ ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (IAEA) ၏ စစ်ဆေးမှုများကို ပြန်လည်ခွင့်ပြုရန်နှင့် ကြေညာထားခြင်းမရှိသည့် နေရာများကိုပါ ရုတ်တရက်ဝင်ရောက်စစ်ဆေးနိုင်မည့် ထပ်တိုးနောက်ဆက်တွဲစာချုပ် (Additional Protocol) ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကတိပြုမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းအတွက် အမေရိကန်ဘက်က ထပ်တိုးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးရန်နှင့် ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်တို့အနေဖြင့် တီဟီရန်အပေါ် ကုလသမဂ္ဂ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေမည့် (Snapback) လုပ်ငန်းစဉ်ကို မလုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။ တတိယအဆင့်တွင် အမေရိကန်လွှတ်တော်က နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုပေးပြီး ဝါရှင်တန်က ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းပေးရမည်ဖြစ်ကာ အီရန်ကလည်း ၎င်း၏ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို တတိယနိုင်ငံတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=April 18, 2025 |title=Iran proposes to disarm its regional allies in exchange for an end to Washington's 'maximum pressure' |url=https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/iran-proposes-to-disarm-its-regional-allies-in-exchange-for-an-end-to-washingtons-maximum-pressure/20250418170000213537.html |website=Atalayar}}</ref> ထို့အပြင် အီရန်သည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန်အတွက် ဟားမတ်စ်၊ ဟူသီ၊ ဟစ်ဇဘိုလာနှင့် ဟာရှ်အယ်လ်ရှာဘီ အဖွဲ့များကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ရပ်ဆိုင်းရန် ကတိပြုသည့်အချက်များကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က မတ်စကတ်မြို့တွင် တင်ပြခဲ့သော အီရန်၏ အဆိုပြုချက်များကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး ယင်းသည် အီရန်ဘက်ကပင် မမျှော်လင့်ထားသည့် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလအစောပိုင်းတွင် အီရန်စစ်ဘက်အကြံပေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီနိုင်ငံရေးသမား ရှမ်ခါနီက ပြင်ပမှ ကျူးကျော်ခြိမ်းခြောက်မှုများ ဆက်ရှိနေပါက IAEA စစ်ဆေးရေးမှူးများကို နှင်ထုတ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် IAEA အကြီးအကဲ ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီသည် အီရန်သို့ လာရောက်ကာ အာရတ်ချီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဂရော့ဆီက ၎င်းတို့သည် အလွန်အရေးကြီးသော ညှိနှိုင်းမှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ ချောမွေ့စေရန် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=April 10, 2025 |title=Iran says external threats could lead to deterrent measures against IAEA |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-says-external-threats-could-lead-deterrent-measures-against-iaea-2025-04-10/ |access-date=August 21, 2025 |website=Reuters}}</ref> === ဒုတိယအကျော့ === အိုမန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ပြုလုပ်သော ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ ရောမမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းသည် အိုမန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် မတ်စကတ်၌ ပထမအကျော့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် တစ်ပတ်အကြာတွင် လေးနာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲတွင်လည်း အဘတ်စ် အာရတ်ချီနှင့် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်တို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ်-ဘူဆိုက်ဒီ (Badr al-Busaidi) မှတစ်ဆင့် သတင်းစကားများ သွယ်ဝိုက်ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီနှင့် တွေ့ဆုံရန် လမ်းဖွင့်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Moscow">{{cite web |last1=Wintour |first1=Patrick |date=April 20, 2025 |title=Moscow may gain key role in Iran nuclear deal as US talks progress |url=https://www.theguardian.com/world/2025/apr/20/moscow-may-gain-key-role-in-iran-nuclear-deal-as-us-talks-progress |website=The Guardian}}</ref> ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် အစ္စရေးလေတပ်သည် အီရန်၏ ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်သည် ၎င်း၏ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံနှင့် ဆက်စပ်နေသော မြေအောက်လှိုဏ်ဂူနှစ်ခု၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ကြီးမားသော လုံခြုံရေး အတားအဆီးများကို တည်ဆောက်နေကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည့်အပြင် ရုရှားနိုင်ငံက အီရန်တွင် နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို တစ်ခုတည်ဆောက်ရန် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် အီရန်တို့သည် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဏုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ|အိုင်အေအီးအေ]] နှင့်အတူ အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပူးတွဲအစည်းအဝေးတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=April 24, 2025 |title=China, Russia and Iran jointly discuss Iran's nuclear programme with IAEA, reports Xinhua |url=https://www.reuters.com/world/china-russia-iran-jointly-discuss-irans-nuclear-programme-with-iaea-reports-2025-04-24/ |website=Reuters}}</ref> === တတိယအကျော့ === အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ပထမအကျော့ ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်အတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများသည် လေးနက်ပြီး အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြကာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် လေးစားမှုအပေါ် အခြေခံသည့် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်။ အာရတ်ချီက ဆွေးနွေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုရှိကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သော်လည်း အဓိကကျသော ကွဲလွဲချက်များ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်သည် ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း သဘောတူညီချက်ကို အပြီးသတ်ရန် ရည်မှန်းထားသော်လည်း နှစ်ဖက်အကြား အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေခြင်းက အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ၏ ကန့်ကွက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး ဝစ်ကော့ဖ်၏ ရည်မှန်းချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။ နောက်ထပ် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုမှာ အီရန်၏ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံ လက်ကျန်များနှင့် ၎င်းတို့ကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ခြေတို့ ဖြစ်ပြီး ယင်းအတွက် အမေရိကန်က စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးရန် သဘောတူမည်ဖြစ်သည်။ အီရန်က သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို ၎င်း၏နိုင်ငံအတွင်း၌သာ ထားရှိရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း အမေရိကန်ကမူ တတိယနိုင်ငံတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဟု အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်မှ တစ်ဖက်သတ် ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ချိုးဖောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လာပါက အီရန်ကို ကာကွယ်ပေးမည့် အာမခံချက်များကိုလည်း အီရန်ဘက်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=April 26, 2025 |title=Iran and the US hold hours of expert talks in Oman over Tehran's rapidly advancing nuclear program |url=https://apnews.com/article/iran-us-nuclear-talks-oman-f2e4ecf49c62c11a0240153d7f900d0d |access-date=April 29, 2025 |website=AP News}}</ref> === တတိယအကျော့နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများ === အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ သဘောတူညီချက် မရရှိပါက JCPOA အရ ရုပ်သိမ်းထားသော ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေမည့် (Snapback) လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံက သတိပေးခဲ့သည်။ ပြင်သစ်သည် ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီတို့နှင့်အတူ အဆိုပါ လုပ်ငန်းစဉ်ကို JCPOA သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် အောက်တိုဘာလမတိုင်မီ စတင်နိုင်ပြီး ယင်းသည် အီရန်နိုင်ငံအား အဓိကနည်းပညာများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ဥရောပဈေးကွက်များမှ အပြီးတိုင် ဖယ်ထုတ်ပစ်မည်ဖြစ်ရာ အီရန်စီးပွားရေးအတွက် ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် ယင်းသို့ မပြုလုပ်ရန်နှင့် ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဆွေးနွေးပွဲများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ အီရန်သည် ဥရောပနိုင်ငံများ ပါဝင်မည့် ဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=April 29, 2025 |title=France won't hesitate to restore UN sanctions on Iran if no deal, says foreign minister |url=https://www.reuters.com/world/france-wont-hesitate-restore-un-sanctions-iran-if-no-deal-says-foreign-minister-2025-04-29/ |website=Reuters}}</ref> ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနသည် အီရန်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော တရုတ်ဓာတုပစ္စည်းကုမ္ပဏီ ၆ ခုကို ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်က ပင်လယ်နီအကျပ်အတည်းအတွင်း ကုန်သည်သင်္ဘောများကို ဟူသီတို့ တိုက်ခိုက်နေမှုအပေါ် အီရန်က ပံ့ပိုးနေသည့်အတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ကလည်း အီရန်ထံမှ ရေနံနှင့် ရေနံဓာတုပစ္စည်း ဝယ်ယူနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သလို [[မာကို ရူဘီအို]] ကလည်း နျူကလီးယား သန့်စင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အာရတ်ချီသည် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်မည့် အစည်းအဝေးကို "နည်းပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်" ဖြင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် က နျူကလီးယား သန့်စင်မှု အစီအစဉ်အားလုံးကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်သည် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည်အသစ်တစ်မျိုးကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပြီး အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆလာမီကလည်း ကျူးကျော်သူများအတွက် ငရဲတံခါးများကို ဖွင့်လှစ်ထားမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 8, 2025 |title=Revolutionary Guards chief warns Iran will 'open the gates of hell' if attacked by US or Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/revolutionary-guards-chief-warns-iran-will-open-the-gates-of-hell-if-attacked-by-us-or-israel/ |website=[[The Times of Israel]]}}</ref><ref>{{cite web |date=May 4, 2025 |title=Iran threatens to hit US bases after unveiling new ballistic missile |url=https://www.iranintl.com/en/202505048367 |website=[[Iran International]]}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ နှောင့်နှေးမှုနှင့် တင်းမာမှုများ === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ ကျင်းပရန် မူလက လျာထားခဲ့သော စတုတ္ထအကျော့ ညှိနှိုင်းမှုများကို တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ၊ ဟူသီတို့အပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူမှုများနှင့် ဝါရှင်တန်၏ "ရှေ့နောက်မညီသော အပြုအမူများနှင့် ရန်စသော ပြောဆိုချက်များ" သည် ဆွေးနွေးပွဲ နှောင့်နှေးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများဖြစ်သည်ဟု အီရန်အရာရှိများက ဆိုကြပြီး ဆွေးနွေးပွဲ ပြန်လည်စတင်မည့် ရက်စွဲမှာ အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်ပုံအပေါ်တွင်သာ မူတည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေသော အိုမန်နိုင်ငံကမူ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့်သာ ရွှေ့ဆိုင်းရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှုများ နေ့စဉ်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ထောက်ခံသူများကမူ ၎င်းတို့နိုင်ငံအနေဖြင့် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် နျူကလီးယားစွမ်းအင် လိုအပ်သည်ဟု အကြောင်းပြချက် ပေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=May 1, 2025 |title=US-Iran talks postponed, new date depends on US approach, Iranian official says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-talks-postponed-new-date-depends-us-approach-iranian-official-says-2025-05-01/ |website=reuters}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ခရီးစဉ်မတိုင်မီ၌ အမေရိကန် အစိုးရဌာနများအနေဖြင့် "[[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့|ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့]]" (Persian Gulf) အမည်အစား "အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့" (Arabian Gulf) ဟု ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းရန် ထရမ့်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤအမည်ပြောင်းလဲရန် အစီအစဉ်သည် အီရန်အစိုးရနှင့် ပြည်သူများအကြား ပြင်းထန်သော ကန့်ကွက်ရှုတ်ချမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးအမြင် မတူညီကြသည့် အီရန်လူမျိုးများအကြားတွင်လည်း အမေရိကန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆန့်ကျင်ရန် ရှားရှားပါးပါး ညီညွတ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ခံစားချက်ကိုမျှ မထိခိုက်စေလိုကြောင်းနှင့် အမည်ပြောင်းလဲရန်ကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်ရခြင်း မရှိသေးကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂျေဒီဗန့်စ်က ဤသဘောတူညီချက်သည် အီရန်နိုင်ငံအား ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိစေမည်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 7, 2025 |title=Trump plans to announce that the US will call the Persian Gulf the Arabian Gulf, officials say |url=https://apnews.com/article/trump-persian-gulf-saudi-arabia-ce30874c27bc01426d93ad3c65a18844 |access-date=May 7, 2025 |website=AP News |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Golshiri |first=Ghazal |date=May 10, 2025 |title=Donald Trump angers Iranians by considering renaming the Persian Gulf |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/05/10/donald-trump-angers-iranians-across-the-board-by-considering-renaming-the-persian-gulf_6741115_4.html |access-date=March 4, 2026 |work=Le Monde |language=en}}</ref> === အမေရိကန် လွှတ်တော်၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် လျှို့ဝှက်နျူကလီးယားစခန်း စွပ်စွဲချက်များ === [[ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု)|အမေရိကန် ရစ်ပတ်ဘလီကန်]] အထက်လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်ကြသော လင်ဆေး ဂရေဟမ်နှင့် တွမ် ကော်တွန်တို့က နောင်တွင်ချုပ်ဆိုမည့် မည်သည့် အမေရိကန်-အီရန် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်မဆို ခိုင်မာမှုရှိစေရန်အတွက် အထက်လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ အတည်ပြုချက် ရရှိရန်အတွက် အီရန်ဘက်က ၎င်း၏ နျူကလီးယားသန့်စင်မှု စွမ်းဆောင်ရည်အားလုံးကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန်၊ ဒုံးကျည်စမ်းသပ်မှုများနှင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒ လှုပ်ရှားမှုများကို ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ဆိုသည်။ ထို့အပြင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် တစ်စုက တင်းကျပ်သော ဘေးကင်းရေး အစီအစဉ်များပါဝင်သည့် ၁၂၃ သဘောတူညီချက် (123 Agreement) ကို ထည့်သွင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်းသဘောတူညီချက်သည် ငြိမ်းချမ်းသော နျူကလီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ထိန်းညှိပေးသောအရာ ဖြစ်သော်လည်း အီရန်၏ ယခင်က စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှု ရာဇဝင်များကြောင့် ဤကဲ့သို့ တောင်းဆိုခြင်းမှာ ထူးခြားသော အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။ လက်ရှိ အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင်လည်း အဆိုပါ ၁၂၃ သဘောတူညီချက်ကို ထည့်သွင်းထားကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်အချို့က ဆိုသည်။<ref>{{cite web |last=Jacobs |first=Emily |date=May 8, 2025 |title=Graham, Cotton warn Iran nuclear deal without 'complete dismantlement' won't pass Senate |url=https://jewishinsider.com/2025/05/graham-cotton-warn-iran-nuclear-deal-without-complete-dismantlement-wont-pass-senate/ |access-date=June 14, 2025 |website=Jewish Insider}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖောက်စ်နယူးစ် (Fox News) သတင်းဌာနက အီရန်၏ လျှို့ဝှက်နျူကလီးယား စခန်းတစ်ခုဟု ယူဆရသော ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဆမ်နန်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး "Rainbow Site" ဟု အမည်ပေးထားသော အဆိုပါ ၂,၅၀၀ ဧကကျယ်ဝန်းသည့် စခန်းသည် ဓာတုဗေဒကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် ဟန်ပြကာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ လည်ပတ်နေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းစခန်းသည် နျူကလီးယားလက်နက်များ၏ အာနိသင်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သော ထရီတီယမ် (Tritium) ထုတ်ယူမှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြောင်း သတင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကမူ ဤသတင်းမှာ အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများကို နှောင့်ယှက်ရန် အစ္စရေးက နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်ထားသော ဝါဒဖြန့်မှုသာဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး အီရန်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးကောင်စီ (NCRI) က လုပ်ကြံဖန်တီးထားသည့် သတင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=March 6, 2024 |title=Satellite images show alleged Iranian nuclear weapons facility LiveNOW from FOX |url=https://www.youtube.com/watch?v=kDiW6VUWlI4 |access-date=June 14, 2025 |via=YouTube}}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမရှိဟု ပြောဆိုချက်ကို ဝါရှင်တန်က ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ရန်အတွက် အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှု စက်ရုံများကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို အမြဲတမ်း ရပ်တန့်ရမည်ဖြစ်ပြီး နာတန့်ဇ် (Natanz)၊ ဖိုဒိုး (Fordow) နှင့် အစ္စဖာဟန် (Isfahan) ရှိ စက်ရုံများကို ဖျက်သိမ်းကာ လက်နက်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခြေ မရှိစေရန် သေချာစေရမည်ဟု ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ အကယ်၍ နောက်တစ်ကျော့ ဆွေးနွေးမှုများတွင် ရလဒ်တစ်စုံတစ်ရာ ထွက်ပေါ်လာခြင်းမရှိပါက ဆွေးနွေးပွဲများကို အဆုံးသတ်ကာ အမေရိကန်အနေဖြင့် အခြားသော နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝစ်ကော့ဖ်က သတိပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အလီ ခါမေနီ၏ မိန့်ခွန်းအတွင်း၌ "အမေရိကန် ပျက်စီးပါစေ" (Death to America)ဆိုသော ကြွေးကြော်မှုများကို ခါမေနီက ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 10, 2025 |title=Khamenei endorses 'Death to America' chants ahead of nuclear talks |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-853447 |website=[[The Jerusalem Post]] |publisher=[[The Jerusalem Post Group]]}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ === စတုတ္ထအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခရီးစဉ်မတိုင်မီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များသာ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မူဘောင်များအပေါ်တွင်သာ အာရုံစိုက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သုံးနာရီကျော်ကြာ မြင့်ခဲ့သော အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို နှစ်ဖက်စလုံးက ခက်ခဲသော်လည်း အပြုသဘောဆောင်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ အမည်မဖော်လိုသည့် အီရန်အရာရှိများ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းမည့်အစား ဒေသတွင်း အာရပ်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် နျူကလီးယားသန့်စင်မှုဆိုင်ရာ ပူးတွဲစီမံကိန်းတစ်ခု လုပ်ဆောင်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ယင်းကိစ္စကို ဆွေးနွေးခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ၄၅ နှစ်ကြာ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်နေမှုနှင့် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများကြောင့် အဆိုပါအစီအစဉ်၏ ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ မသေချာသော အခြေအနေတွင် ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 22, 2025 |title=Long, fraught timeline of tensions between Iran and the US |url=https://apnews.com/article/iran-us-timeline-nuclear-program-uranium-tehran-44bb98814c69babe82dc1edabf9d0ca5 |access-date=June 14, 2025 |website=AP News |agency=Associated Press}}</ref> မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်က စစ်ရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်ခြေရှိသော အီရန်၏ နျူကလီးယားသုတေသန လုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ပိတ်ဆို့မှုအသစ်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် အီရန်၏ ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် အစီအစဉ်ကို ပံ့ပိုးပေးနေသည့် တရုတ်နှင့် အီရန်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ထပ်မံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ၅၂ ဦးနှင့် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ၁၇၇ ဦးတို့က သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ထံသို့ စာတစ်စောင်ပေးပို့ကာ အီရန်အား ယူရေနီယံသန့်စင်မှု ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့်ပေးမည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်ကိုမဆို ငြင်းပယ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် အီရန်သည် ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု တားဆီးရေးဆိုင်ရာ FATF ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဂိုဏ်းဖွဲ့ရာဇဝတ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 14, 2025 |title=Opinion &#124; Republicans Unite to Thwart Iran |url=https://www.wsj.com/opinion/congress-republicans-iran-nuclear-letter-pete-ricketts-august-pfluger-donald-trump-6a8e50b9 |website=The Wall Street Journal}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလလယ်တွင် ပြုလုပ်သော သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခရီးစဉ်အတွင်း ၎င်းက အီရန်နိုင်ငံအကြောင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ]]တွင် ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း၌ အီရန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အဖျက်စွမ်းအားအရှိဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အီရန်ခေါင်းဆောင်များသည် ပြည်သူတို့၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကို ခိုးယူကာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် သွေးထွက်သံယိုမှုများအတွက် အသုံးပြုနေပြီး ဒေသတစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးအောင် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုခရီးစဉ်အတွင်းမှာပင် ထရမ့်သည် အီရန်နိုင်ငံနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကမ်းလှမ်းမှု (Olive branch) တစ်ရပ်ကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် အမေရိကန်အနေဖြင့် မည်သည့်နိုင်ငံကိုမျှ ထာဝရရန်သူအဖြစ် မရှုမြင်ကြောင်း ပြသလိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အပြောင်းအလဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကာတာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင်လည်း အီရန်နျူကလီးယားကိစ္စအတွက် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အီရန်ကို ကူညီဆွဲဆောင်ပေးဖို့ ကာတာစော်ဘွားကို တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေအနေမှာ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းနေသဖြင့် အဖြေတစ်ခုရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=May 14, 2025 |title=Trump Speaks at Saudi-US Investment Forum |url=https://www.rev.com/transcripts/trump-speaks-at-saudi-us-investment-forum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514040448/https://www.rev.com/transcripts/trump-speaks-at-saudi-us-investment-forum |archive-date=May 14, 2025 |website=[[Rev.com]]}}</ref> ခါမေနီ၏ အကြံပေးဖြစ်သူ ရှမ်ခါနီက ထရမ့်၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို တုံ့ပြန်ရာတွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို အမြန်ဆုံး ဖယ်ရှားပေးမည်ဆိုပါက အီရန်အစိုးရအနေဖြင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၎င်းက ထရမ့်၏ ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး "သူက ငြိမ်းချမ်းရေး (Olive branch) အကြောင်း ပြောနေပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတာကတော့ ဆူးဝါယာကြိုးတွေပါပဲ" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထရမ့်ကမူ အမေရိကန်သည် အီရန်နှင့် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အလွန်နီးစပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်ရေးအရ အရေးယူခြင်းထက် ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေကိုသာ ပိုမိုလိုလားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်အရာရှိများက အမေရိကန်ထံမှ အဆိုပြုချက်သစ် တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိခြင်းမရှိသေးကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကိုလည်း စွန့်လွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးက သံတမန်နည်းလမ်းကို ပိုမိုလိုလားသည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း ပြင်းထန်သော သဘောထားကွဲလွဲမှုများက ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကာ သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အဟန့်အတားဖြစ်နေသည့်အတွက် စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံနိုင်ခြေ အန္တရာယ်မှာလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လျက်ရှိသည်။<ref name="getclo">{{Cite news |last1=Abdallah |first1=Nayera |date=May 15, 2025 |title=Trump says US close to a nuclear deal with Iran |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-us-is-getting-very-close-nuclear-deal-with-iran-2025-05-15/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515161240/https://www.reuters.com/world/trump-says-us-is-getting-very-close-nuclear-deal-with-iran-2025-05-15/ |archive-date=May 15, 2025 |access-date=May 20, 2025 |work=Reuters |language=en-US |last2=Hafezi |first2=Parisa |last3=Ramadan |first3=Tala}}</ref> မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် သည် အီရန်နိုင်ငံထံသို့ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အဆိုပြုချက်တစ်ရပ် ပေးပို့ခဲ့ပြီး ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန်အတွက် လျင်မြန်သော တိုးတက်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ထရမ့်အစိုးရသည် အီရန်အနေဖြင့် ယူရေနီယံ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် တိုးမြှင့်တောင်းဆိုလာခဲ့ပြီး ယင်းအချက်ကို ဆွေးနွေးပွဲ၏ အဓိကဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီက အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်မှာ "လွန်ကဲပြီး ရိုင်းစိုင်းလှသည်" ဟု ဆိုကာ အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ခါမေနီက ထရမ့်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားသည်ဟု ဆိုကာ လိမ်လည်နေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ၎င်းအား အကြောင်းပြန်ရန်ပင် မထိုက်တန်သူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ခါမေနီက အစ္စရေးနိုင်ငံသည် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရမည့် "ကင်ဆာကျိတ်" တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Trulie">{{cite news |title=Khamenei: Trump lied when he said he wants peace; Israel 'cancerous tumor' in region |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/khamenei-trump-lied-when-he-said-he-wants-peace-israel-cancerous-tumor-in-region/ |access-date=May 20, 2025 |website=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909 |agency=Reuters}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ထရမ့်သည် အီရန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် "အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ကြရန်" တိုက်တွန်းနေစဉ် အီရန်သည် [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|အစ္စတန်ဘူလ်မြို့]]၌ ဥရောပအင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် တွေ့ဆုံကာ အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အောက်တိုဘာလတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်အရ ရုပ်သိမ်းထားသော ကုလသမဂ္ဂ ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေခြင်းက "နောက်ပြန်လှည့်၍မရသော" အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စီအန်အန် (CNN) သတင်းဌာနက အစ္စရေးသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းလုပ်ရပ်သည် ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်သည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကလည်း အစ္စရေး၏ မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို "ပြင်းထန်ပြတ်သားစွာ တုံ့ပြန်သွားမည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် အမေရိကန်က တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော အီရန်၏ ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အစီအမံသစ်များ ချမှတ်ခဲ့ပြီး နျူကလီးယားနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်း ၁၀ မျိုးကိုလည်း တားမြစ်ကန့်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 22, 2025 |title=Iran warns of 'devastating and decisive response' if Israel attacks |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iran-warns-of-devastating-and-decisive-response-if-israel-attacks/ |website=The Times of Israel}}</ref> === ပဉ္စမအကျော့နှင့် ဇွန်လအတွင်း တင်းမာမှုများ === ပဉ္စမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော်လည်း ထူးခြားသော တိုးတက်မှုတစ်စုံတစ်ရာ မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ အမေရိကန်အရာရှိများက ဆွေးနွေးမှုများကို အပြုသဘောဆောင်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အီရန်၏ ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အစီအစဉ်ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်အပေါ် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်သည်။ အီရန်ဘက်က သန့်စင်မှုအဆင့်ကို ကန့်သတ်ရန် လမ်းဖွင့်ထားသော်လည်း အစီအစဉ်တစ်ခုလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုခြင်းသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ ယင်းသို့တောင်းဆိုခြင်းက ဆွေးနွေးပွဲကို ပျက်ပြားစေလိမ့်မည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သမ္မတ ထရမ့်ကမူ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် တိုးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=May 26, 2025 |title=Trump Hints 'Something Good' Could Be Announced Soon On Iran Talks |url=https://www.rferl.org/a/trump-iran-nuclear-oman-negotiations-araqchi/33424114.html |access-date=June 15, 2025 |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}</ref> ပဉ္စမအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း အီရန်နှင့် နျူကလီးယားဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမေရိကန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် သမ္မတ ထရမ့် နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု|နေတန်ယာဟု]]တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးသည် ဤဆွေးနွေးပွဲများကို ၎င်း၏ လုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ပြီး သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည့်အပြင် အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တစ်ဖက်သတ် စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်သည်လည်း အမေရိကန် သို့မဟုတ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ၎င်း၏ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အားဖြည့်ခြင်းနှင့် စစ်ရေးအရ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည်များအတွက် လိုအပ်သော တရုတ်နိုင်ငံထုတ် လောင်စာခဲ အစိတ်အပိုင်း အမြောက်အမြားကိုလည်း မှာယူခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အီရန်အပေါ် စစ်ပြုခြင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း တစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Cafiero |first=Giorgio |date=May 20, 2025 |title=Gulf tour: Trump sidelined Israel, but how deep is the rift? |url=https://www.newarab.com/analysis/gulf-tour-trump-sidelined-israel-how-deep-rift |access-date=June 15, 2025 |work=The New Arab}}</ref> မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြီးယား ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့က အီရန်သည် နျူကလီးယားထိပ်ဖူး တပ်ဆင်နိုင်သော တာဝေးပစ် ဒုံးကျည်များပါဝင်သည့် အဆင့်မြင့် နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။ အီရန်က ဤအစီရင်ခံစာကို အခြေအမြစ်မရှိသော လုပ်ကြံဖန်တီးမှုဟု ဆိုကာ ပယ်ချခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ရိုက်တာသတင်းဌာနက အီရန်သည် အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်ကို ငြင်းပယ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်အား ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟူသော ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရှူးမားက ယင်းကိစ္စကို ရှင်းလင်းရန် ဝစ်ကော့ဖ်အား လွှတ်တော်သို့ လာရောက် ထွက်ဆိုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အမေရိကန် အစိုးရနှင့် သမ္မတ ထရမ့်တို့က အီရန်အား ယူရေနီယံ သန့်စင်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း လူသိရှင်ကြား အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုအသစ်များကို ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သော်လည်း လေးရက်အကြာ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀ ဦးနှင့် ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကုမ္ပဏီ ၂၇ ခုအပေါ် ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ထပ်မံချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Fitsanakis |first1=Dr. Joseph |last2=Allen. |first2=Ian |date=June 2, 2025 |title=Austrian intelligence service report draws international attention over Iran nuke claims |url=https://intelnews.org/2025/06/02/01-3401/ |access-date=June 16, 2025 |website=intelNews.org}}</ref> === အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်ကို အီရန်က ပယ်ချခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အီရန်သည် ထရမ့်အစိုးရ၏ နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်အသစ် အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သော်လည်း အိုမန်ကြားဝင်စေ့စပ်သူများမှတစ်ဆင့် တုံ့ပြန်အဆိုပြုချက် (Counteroffer) တစ်ရပ် တင်ပြရန် စီစဉ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာဂါယီက အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်မှာ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ လက်ရှိညှိနှိုင်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဓိက သဘောထားကွဲလွဲသည့် အချက်များမှာ အီရန်၏ ပြည်တွင်း၌ ယူရေနီယံ ဆက်လက်သန့်စင်ခွင့်၊ အဆင့်မြင့်သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယံ လက်ကျန်များကို ကိုင်တွယ်မည့်ပုံစံနှင့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးမည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ကြသည်။ ထရမ့်က အီရန်၏ သန့်စင်မှုအစီအစဉ်ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အီရန်ခေါင်းဆောင်များကမူ သန့်စင်ခွင့်မှာ ညှိနှိုင်း၍မရသော အချက်ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ နောက်ဆုံးကမ်းလှမ်းချက်တွင် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ တည်ဆောက်ရာ၌ ကူညီရန်နှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စက်ရုံတစ်ခု မလည်ပတ်နိုင်မီအထိ အကန့်အသတ်ဖြင့် သန့်စင်ခွင့်ပြုရန် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အီရန်ဘက်ကမူ ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် လက်တွေ့ကျသော စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များ ရရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ပိတ်ဆို့မှုများ မရုပ်သိမ်းမီ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်ဟု အာမခံချက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Easter |first=Reagan |date=June 9, 2025 |title='Not Acceptable to Us': Iran Rejects U.S. Nuclear Proposal; IAEA Prepares to Censure the Regime |url=https://www.fdd.org/analysis/flash-briefs/2025/06/09/not-acceptable-to-us-iran-rejects-u-s-nuclear-proposal-iaea-prepares-to-censure-the-regime/ |access-date=June 16, 2025 |website=FDD}}</ref> ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က ဖောက်စ်နယူးစ်နှင့် အင်တာဗျူးရာ၌ အီရန်သည် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် "ပိုမိုရန်လိုလာသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဇစ် နာဆီယာဇာဒီက အကယ်၍ ညှိနှိုင်းမှုများ ပျက်ပြားပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပါက ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန် အခြေစိုက်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ထရမ့်ကလည်း သဘောတူညီချက် မရရှိပါက စစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သလို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟက်ဂ်ဆက်ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲများ မအောင်မြင်ပါက အမေရိကန်စစ်တပ်အနေဖြင့် အသင့်ဖြစ်နေပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် IAEA က အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို လိုက်နာခြင်းမရှိကြောင်း နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် အီရန်သည် ကြေညာထားခြင်းမရှိသော နျူကလီးယားပစ္စည်းများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် အကြိမ်ကြိမ် ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အီရန်က ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံရေးအရ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကာ ပယ်ချခဲ့ပြီး နျူကလီးယားသန့်စင်မှုစခန်းအသစ် တည်ဆောက်ကာ အဆင့်မြင့် စင်ထရီဖျူး (Centrifuges) များ တပ်ဆင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="jpost20250610">{{Cite web |date=June 10, 2025 |title=Donald Trump says Iran is becoming more aggressive in nuclear talks |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-857235 |access-date=June 10, 2025 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> === ၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲနှင့် ၂၀၂၅ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများ === {{main|အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်၍ အစ္စရေးသည် အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ပစ်မှတ်အမြောက်အမြားကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှု၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိစေရန် တားဆီးရန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံများ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရုံသာမက အီရန်၏ ထိပ်တန်းစစ်ဘက်ခေါင်းဆောင် အချို့လည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား ညှိနှိုင်းမှုများကို ကြီးကြပ်နေသည့် ခါမေနီ၏ နိုင်ငံရေးအကြံပေး အလီ ရှမ်ခါနီလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အိုမန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပရန် လျာထားသော ဆောက်ရွက်ဆဲ အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများကို အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အစ္စရေးကို "သေချာပေါက်" ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ရက်ပေါင်း ၆၀ သက်တမ်းမှာလည်း ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=June 13, 2025 |title=Iran's UN ambassador says 78 killed, 320 wounded in Israeli strikes – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/jun/13/israel-iran-strikes-defence-minister-tehran-middle-east-live |access-date=June 14, 2025 |website=[[The Guardian]] |language=en}}</ref> ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အိမ်ဖြူတော်သည် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်မလာစေရန်နှင့် ညှိနှိုင်းမှုများကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ရန်အတွက် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီတို့ကို တွေ့ဆုံပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထရမ့်သည် မြေအောက်ခံစစ်စခန်းများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် ဘန်ကာဖောက်ဗုံး (Bunker-buster bombs) များ အပါအဝင် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည်များကို အသုံးချကာ အီရန်အပေါ် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ၎င်းက အီရန်အနေဖြင့် ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချရန် တောင်းဆိုမှုများကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထပ်မံစစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကလည်း တုံ့ပြန်ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထရန့်သည် သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် ဖိအားပေးမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အချက်ပြခြင်းတို့ကို တစ်လှည့်စီ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=June 16, 2025 |title=How Trump went from opposing Israel's strikes on Iran to reluctant support |url=https://www.nbcnews.com/politics/national-security/trump-went-opposing-israels-strikes-iran-reluctant-support-rcna213091 |access-date=June 17, 2025 |publisher=NBC News}}</ref> === ၂၀၂၅ ခုနှစ် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အကျိုးဆက်များ === {{main|၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်၏ အမိန့်အရ အမေရိကန်စစ်တပ်သည် အီရန်နိုင်ငံရှိ ဖိုဒိုး (Fordow) ယူရေနီယံသန့်စင်စက်ရုံ၊ နာတန့်ဇ် (Natanz) နျူကလီးယားစက်ရုံနှင့် အစ္စဖာဟန် (Isfahan) နျူကလီးယား နည်းပညာစင်တာတို့ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထရန့်က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိများကလည်း အီရန်နှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်ကို မလိုလားကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last1=Nagourney |first1=Eric |date=June 21, 2025 |title=U.S. Enters War With Iran, Striking Fordo Nuclear Site: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2025/06/21/world/iran-israel-trump |access-date=June 22, 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331 |last2=Haberman |first2=Maggie}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုများအပြီးတွင် အမေရိကန်အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က ဘက်စုံငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် ရည်ရွယ်၍ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများရော ကြားခံမှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးမှုများကိုပါ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်အနေဖြင့် ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အားလုံးကို ရပ်တန့်ရမည်ဟူသော အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်ကိုလည်း ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရန့်က အီရန်၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် ကူညီရန်အတွက် အကန့်အသတ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးရန် စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း ယင်းသည် အီရန်ဘက်က ပြေလည်အောင် လုပ်ဆောင်မည့် သဘောထားအပေါ်တွင်သာ မူတည်ကြောင်း ပြောကြားကာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|last=Schneid|first=Rebecca|date=June 28, 2025|title=Trump Issues Blistering Response After Iran Threatens U.S.|url=https://time.com/7298477/trump-iran-threat-khamenei-nuclear-bombs-sanctions/|access-date=June 29, 2025|magazine=Time|language=en}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက အမေရိကန်နှင့် ထိရောက်သော နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အခြေအနေမှာ မပြည့်စုံသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (IAEA) နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုမူ ဖြတ်တောက်မည်မဟုတ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အီရန်သည် နျူကလီးယား စည်းကမ်းချက်များကို ချိုးဖောက်နေသည်ဟူသော IAEA ၏ အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် အီရန်သည် ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယင်းဥပဒေအရ နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုမှန်သမျှကို ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီက အတည်ပြုရမည်ဖြစ်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် IAEA စစ်ဆေးရေးမှူးများသည် အီရန်၏ စက်ရုံများသို့ သွားရောက်နိုင်ခြင်း မရှိကြတော့ပေ။<ref>{{cite web |last1=Magid |first1=Jacob |last2=Fabian |first2=Emanuel |date=August 20, 2025 |title=Iran says it's not ready to hold 'effective negotiations' on nuclear program with US |url=https://www.timesofisrael.com/iran-says-its-not-ready-to-hold-effective-negotiations-on-nuclear-program-with-us/ |access-date=August 21, 2025 |website=The Times of Israel |last3=Levaton |first3=Stav |last4=Magid |first4=Jacob |last5=Freiberg |first5=Nava |last6=Fabian |first6=Emanuel |last7=Levaton |first7=Stav |last8=Magid |first8=Jacob |last9=Fabian |first9=Emanuel |last10=Yohanan |first10=Nurit |last11=Sokol |first11=Sam |last12=Cramer |first12=Philissa}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ညှိနှိုင်းမှုများနှင့် အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ === {{main|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ}} ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အသင့်ရှိကြောင်းနှင့် အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကလည်း "မျှတပြီး ညီညွတ်မှုရှိသော" မည်သည့်အဆိုပြုချက်ကိုမဆို စဉ်းစားမည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သော်လည်း ထိုစဉ်က ခိုင်မာသော မူဘောင်တစ်ရပ် မရှိသေးဘဲ ကြားခံများမှတစ်ဆင့်သာ သတင်းစကား ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် အီရန်၌ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကြောင့် ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အီရန်၏ အဓိကခေါင်းဆောင် ခါမေနီနှင့် ညှိနှိုင်းရေးတွင် အဓိကကျသူ အလီ လာရီဂျာနီတို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ အီရန်ပဋိပက္ခ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Jana Choukeir |author2=Ahmed Elimam |date=October 13, 2025 |title=US is ready for deal with Iran when Tehran is, Trump says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/trump-says-ready-deal-with-iran-when-tehran-is-2025-10-13/ |access-date=October 17, 2025 |website=Reuters}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နှင့် ၁၂ ရက်နေ့တို့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ "အစ္စလာမ္မာဘတ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ" (Islamabad Peace Talks) ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်မှ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်၊ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဂျာရက် ကွပ်ရှ်နာတို့ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်မှ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆင့်မြင့်ဆုံး တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Bachega |first=Hugo |date=February 6, 2026 |title=Talks with US set to continue after 'good beginning', Iran's foreign minister says |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cr57g1y8286o |access-date=February 8, 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> ၂၁ နာရီကြာ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ယူရေနီယံသန့်စင်မှု အစီအစဉ် အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးတို့တွင် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် သဘောတူညီချက် မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ဂျေဒီဗန့်စ်က အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ငြင်းဆန်နေသည့်အတွက် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကမူ စစ်လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ပိတ်ဆို့ထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် သမ္မတ ထရမ့်က နောက်ထပ် ဆွေးနွေးပွဲများကို ဧပြီလ ၁၇ ရက်မှ ၁၉ ရက်အတွင်း ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားနေသော်လည်း ရက်စွဲကို အတည်မပြုရသေးဘဲ တင်းမာမှုများ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Borger |first=Julian |date=2026-04-15 |title=US and Iran in indirect talks to extend two-week ceasefire |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/15/us-iran-indirect-talks-middle-east-war-ceasefire |access-date=2026-04-16 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမအကျော့ (မတ်စကတ်ဆွေးနွေးပွဲ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ ဘင် ဟာမက် အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် အိုမန်နိုင်ငံ၊ မတ်စကတ်မြို့၌ သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်အရာရှိများက ဤဆွေးနွေးပွဲများ၏ ထိရောက်မှုအပေါ် သံသယရှိခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက "ဒီလူတွေနဲ့ သဘောတူညီချက်ရဖို့ဆိုတာ ကျွန်တော် မသေချာဘူး" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်ကလည်း နိုင်ငံကို အမှန်တကယ် ဦးဆောင်နေသည့် အဓိကခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့်အတွက် သံတမန်ရေးရာ လမ်းကြောင်းတွင် အဟန့်အတားများ ဖြစ်ပေါ်နေရကြောင်း စိတ်ပျက်လက်ပျက် ပြောဆိုခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဘက်မှ စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်၊ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် CENTCOM တပ်မှူး အက်ဒ်မီရယ် ဘရက် ကူးပါး တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last1=Ebrahim |first1=Nadeen |last2=Salem |first2=Mostafa |date=February 6, 2026 |title=Trump confirms more talks with Iran as Tehran stands firm on nuclear enrichment. Here's what to know |url=https://www.cnn.com/2026/02/06/middleeast/us-iran-oman-talks-explained-intl |access-date=February 8, 2026 |publisher=CNN |language=en}}</ref> တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော ကနဦးသတင်းမှားအချို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အာရတ်ချီသည် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် လူကိုယ်တိုင် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုလုံးကို အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကသာ ကြားခံဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး အီရန်အရာရှိများက ပြင်ပသို့ "အစကောင်းသည်" ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အီရန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုပွဲများတွင်မူ သံတမန်ရေးရာ အလားအလာများကို ပယ်ချသည့် ဟောပြောမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြရာ ယင်းမှာ အလီ ခါမေနီ၏ ရုံးခန်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် သတင်းစကား ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးက အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေသော်လည်း သံတမန်ရေးရာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ လီမွန် (Le Monde) သတင်းစာ၏ အဆိုအရ အီရန်သည် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကို နှောင့်နှေးစေရန်အတွက် ညှိနှိုင်းမှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို အချိန်ဆွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်ကမူ သဘောတူညီချက်ကို အမြန်ဆုံးရရှိရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |date=February 9, 2026 |title=Iran offers to dilute enriched uranium in exchange for full sanctions relief |url=https://www.euronews.com/2026/02/09/iran-offers-to-dilute-enriched-uranium-in-exchange-for-full-sanctions-relief |publisher=Euronews}}</ref> အီရန်အစိုးရအတွင်းရှိ သဘောထားတင်းမာသူများက ဤညှိနှိုင်းမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသော်လည်း အစိုးရဘက်ကမူ ပိတ်ဆို့မှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဆိုပါက ကျန်ရှိနေသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံများကိစ္စရပ်များနှင့် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရမ့်က သဘောတူညီချက် မရရှိပါက ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့သို့ ဒုတိယမြောက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောတစ်စင်း စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သလို ကာတာရှိ အယ်လ်အူဒိုက် လေတပ်စခန်းတွင်လည်း အမေရိကန် ဒုံးကျည်ပစ်စင်များကို ကာကွယ်ရေးအတွက် တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်၌ တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ခေတ်မီ ရေဒါစနစ်များကို တပ်ဆင်ထားကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီသည် အီရန်အပေါ် ဖိအားများ ပိုမိုပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည့် ဂျာမနီအဓိပတိ မားဇ် (Merz) ကိုလည်း ဝေဖန်ပြစ်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 5, 2026 |title=Iranian FM Criticizes German Chancellor's Anti-Iran Stance |url=https://wanaen.com/iranian-fm-criticizes-german-chancellors-anti-iran-stance/ |access-date=February 15, 2026 |website=Iran International}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယအကျော့နှင့် အီရန်၏ ငြင်းပယ်မှု === ဒုတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် အီရန်ဘက်မှ အလီ လာရီဂျာနီသည် ကာတာစော်ဘွား ရှိတ် တာမင် ဘင် ဟာမက် အယ်လ် သာနီနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက ၎င်းတို့သည် သမ္မတ [[ဘာရက် အိုဘားမား|အိုဘားမား]] လက်ထက်ကချုပ်ဆိုခဲ့သော JCPOA ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် နျူကလီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန် ညှိနှိုင်းနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်၏ ဒုံးကျည်များသည် ညှိနှိုင်းမှု၏ အဓိကအချက်မဟုတ်သလို ပိတ်ဆို့မှုများ၏ ပစ်မှတ်လည်း မဖြစ်သင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ လာရီဂျာနီကလည်း သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိပြီးပါက ယင်းကို ဆက်လက်တိုးချဲ့သွားနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရမ့်ကမူ နောက်လအတွင်း သဘောတူညီချက်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြေလည်သွားလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 11, 2026 |title=Larijani Leaves Muscat for Doha |url=https://wanaen.com/larijani-leaves-muscat-for-doha/ |access-date=February 15, 2026 |publisher=WANA}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီက ထရမ့်သတ်မှတ်ထားသော နျူကလီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ခါမေနီက ထရမ့်အနေဖြင့် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံတော်ကို ဖြုတ်ချနိုင်စွမ်းရှိမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်ရေတပ်ကိုလည်း နှစ်မြှုပ်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံအတွင်း ယုံကြည်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်သည် ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကို "စွန့်လွှတ်၍မရသော အခွင့်အရေး" အဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုကာ အမေရိကန်၏ သန့်စင်မှု လုံးဝမပြုလုပ်ရဟူသော အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်က ၎င်းတို့တွင်ရှိသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ ၄၆၀ ကီလိုဂရမ်သည် နျူကလီးယားဗုံး ၁၁ လုံး ထုတ်လုပ်နိုင်သည်ဟု ကြွားဝါပြောဆိုခဲ့သည့် သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အချို့သော ပညာရှင်များကမူ အမေရိကန် ညှိနှိုင်းရေးမှူးများသည် အီရန်၏ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းကို နှစ်အနည်းငယ်ကြာ ဆိုင်းငံ့ထားမည့် ကမ်းလှမ်းချက်နှင့် အမေရိကန်၏ နျူကလီးယားလောင်စာ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် အီရန်က အဘယ်ကြောင့် မယုံကြည်ရသနည်းဟူသော အချက်များကို နားလည်မှုလွဲခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=February 17, 2026 |title=Iran upbeat after US talks but Vance says 'red lines' not met |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260217-iran-united-states-hold-new-talks-in-geneva |access-date=February 18, 2026 |publisher=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=February 17, 2026 |title=Khamenei to Trump: You won't depose Islamic Republic |url=https://www.iranintl.com/en/202602176289 |access-date=February 17, 2026 |website=Iran International}}</ref> === ရာဇသံနှင့် တတိယအကျော့ (ဂျီနီဗာဆွေးနွေးပွဲ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရန့်သည် အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ၁၀ ရက်အတွင်း သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ သို့မဟုတ်ပါက အမေရိကန်က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် အီရန် ရေနံနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးက နျူကလီးယား သဘောတူညီချက် ရရှိပါက အီရန်အနေဖြင့် အမေရိကန်သို့ ရေနံရောင်းချနိုင်ခြေ ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=February 20, 2026 |title=Trump signals Iran deal deadline as reports point to limited strike plans |url=https://www.iranintl.com/en/202602203607 |access-date=February 21, 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီက စစ်ရေးပဋိပက္ခကို ရှောင်ရှားနိုင်မည့် "သမိုင်းဝင်" သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်သည် ဂျီနီဗာဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် "လက်တစ်ကမ်းအကွာ" သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်မလာစေရန်အတွက် သံတမန်နည်းလမ်းကို ဦးစားပေးရမည်ဟု အလေးပေးပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း၌ အမေရိကန်စစ်အင်အား တိုးမြှင့်ချထားမှုများ ရှိနေသော်လည်း အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် ခိုင်မာသော ရပ်တည်ချက်ရှိကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော နျူကလီးယားနည်းပညာ အသုံးပြုခွင့်ကို ကာကွယ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အာရတ်ချီက လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Rowlands |first1=Lyndal |date=February 25, 2026 |title=Iran's FM says deal with US 'within reach'; Trump says he prefers diplomacy |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/25/irans-fm-says-deal-with-us-within-reach-if-diplomacy-given-priority |publisher=Al Jazeera}}</ref> အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် တတိယအကျော့ သွယ်ဝိုက်သော ဆွေးနွေးပွဲကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အိုမန်သံအမတ်ကြီး၏ နေအိမ်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို နံနက်ပိုင်းနှင့် ညနေပိုင်းဟူ၍ ခွဲခြားပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်အချိန်တွင် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ယူကရိန်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဝေါလ်စထရိ ဂျာနယ် (Wall Street Journal) ၏ အစီရင်ခံစာအရ အမေရိကန်၏ တင်းကျပ်သော တောင်းဆိုမှုများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးသည် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် အလွန်ဝေးကွာနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်ကြသော စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာတို့က အီရန်အနေဖြင့် ဖိုဒိုး၊ နာတန့်ဇ်နှင့် အစ္စဖာဟန်ရှိ အဓိက နျူကလီးယားစက်ရုံ သုံးခုလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန်နှင့် ကျန်ရှိနေသော သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ အားလုံးကို အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Dupraz-Dobias |first=Paula |date=February 26, 2026 |title=Negotiators mount one more attempt in Geneva to prevent US-Iran war |url=https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/negotiators-mount-last-ditch-attempt-in-geneva-to-prevent-us-iran-war |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227055533/https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/negotiators-mount-last-ditch-attempt-in-geneva-to-prevent-us-iran-war |archive-date=February 27, 2026 |access-date=February 27, 2026 |work=Geneva Solutions}}</ref> === တတိယအကျော့အပြီး တင်းမာမှုများနှင့် စစ်ပွဲအကြိုအခြေအနေ === ဘလွန်းဘတ်သတင်းဌာန (Bloomberg News) ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲရလဒ်များအပေါ် စိတ်ပျက်စွာဖြင့် ဂျီနီဗာမြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ကြသော်လည်း အီရန်နှင့် အိုမန်အရာရှိများကမူ ပိုမိုအကောင်းမြင်ခဲ့ကြသည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ အယ်လ်ဘူဆိုက်ဒီက လူမှုကွန်ရက် X ပေါ်တွင် "သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှု" ရရှိခဲ့သည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သမ္မတ ထရန့်က ဒေသတွင်း၌ စစ်အင်အားများ တိုးမြှင့်ချထားနေသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက နောက်တစ်ပတ်အတွင်း ပြန်လည်တွေ့ဆုံရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည့်အတွက် သံတမန်ရေးရာ လမ်းစများ ပွင့်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဘလွန်းဘတ်က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="Bartenstein">{{Cite news |last=Bartenstein |first=Ben |date=February 26, 2026 |title=New Iran Talks Set for Next Week as US Builds Up Forces |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/us-iran-to-hold-talks-at-technical-level-next-week-oman-says?embedded-checkout=true |url-access=subscription |access-date=February 28, 2026 |publisher=Bloomberg L.P. |last2=Sykes |first2=Patrick |last3=Najafizada |first3=Eltaf}}</ref> အခြားသော သတင်းအစီရင်ခံစာများနှင့်မတူဘဲ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အီရန်သည် ၎င်းတို့ထံတွင် သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ လက်ကျန် လုံးဝမထားရှိရန် (Zero stockpiles) နှင့် IAEA ၏ အပြည့်အဝ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူရန် အဆိုပြုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဗုံး ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိစေရန် သေချာစေမည့် အရေးကြီးဆုံး အောင်မြင်မှုဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ အကယ်၍ သန့်စင်ပြီးသား ပစ္စည်းများကို သိုလှောင်ထားခြင်း မရှိပါက နျူကလီးယားဗုံး ဖန်တီးရန် နည်းလမ်းမရှိတော့ကြောင်း အယ်လ်ဘူဆိုက်ဒီက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Peace within reach as Iran agrees no nuclear material stockpile: Oman FM |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/peace-within-reach-as-iran-agrees-no-nuclear-material-stockpile-oman-fm |website=Al Jazeera}}</ref> တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီတွင် အမေရိကန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ စစ်အင်အားများ ထပ်မံဖြည့်တင်းနေစဉ် အီရန်သည် ၆ ရက်အတွင်း ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၂၀ ကို သင်္ဘောများပေါ်သို့ အလျင်အမြန် တင်ဆောင်ကာ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အီရန် လုံခြုံရေးကော်မရှင်ကလည်း စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပါက ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံအားလုံးကို စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဆွဲသွင်းမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ မစတင်မီ တစ်ရက်အလို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်ရှိ နိုင်ငံခြားသံရုံးအချို့ကို စတင်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ အိမ်ဖြူတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အီရန်သည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းမည့်အစား အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် အရပ်ဘက်နျူကလီးယားစီမံကိန်း လုပ်ဆောင်ရန် အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=February 28, 2026 |title=Iran designated as a state sponsor of wrongful detention, Rubio says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-designated-state-sponsor-wrongful-detention-rubio-says-2026-02-27/ |access-date=March 3, 2026 |work=Reuters}}</ref> === စတုတ္ထအကျော့ (မအောင်မြင်ခဲ့သော အစီအစဉ်) === တတိယအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် စတုတ္ထအကျော့ ဆွေးနွေးပွဲကို ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၊ ဗီယင်နာမြို့၌ ကျင်းပရန် လျာထားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီက နည်းပညာဆိုင်ရာ အဖွဲ့များနှင့် IAEA မှ ကျွမ်းကျင်သူများသည် ဖေဖော်ဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ် တနင်္လာနေ့တွင် ဗီယင်နာ၌ တွေ့ဆုံကြမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သဖြင့် အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။<ref name="Bartenstein2">{{Cite news |last=Bartenstein |first=Ben |date=February 26, 2026 |title=New Iran Talks Set for Next Week as US Builds Up Forces |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/us-iran-to-hold-talks-at-technical-level-next-week-oman-says?embedded-checkout=true |url-access=subscription |access-date=February 28, 2026 |publisher=Bloomberg L.P. |last2=Sykes |first2=Patrick |last3=Najafizada |first3=Eltaf}}</ref> === ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အခြေအနေများ === {{main|၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံရှိ စစ်ဘက်နှင့် အစိုးရပစ်မှတ်များကို လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အီရန်၏ အဓိကခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဇစ် နာဆီယာဇာဒီနှင့် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) အရာရှိချုပ် မိုဟာမက် ပတ်ပူရ် တို့ သေဆုံးခဲ့သည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အလေးအနက်ထား လုပ်ဆောင်နေသော ညှိနှိုင်းမှုများကို ဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြစ်တင်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=March 1, 2026 |title=Iran attacks luxury hotels and airports in Dubai |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/01/iran-attacks-luxury-hotels-and-airports-in-dubai_6750972_4.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301192820/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/01/iran-attacks-luxury-hotels-and-airports-in-dubai_6750972_4.html |archive-date=March 1, 2026 |access-date=March 1, 2026 |work=Le Monde}}</ref> မတ်လအတွင်း သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်ဘက်က ဆွေးနွေးလိုသဖြင့် ၎င်းက သဘောတူခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး အလီ လာရီဂျာနီက ဆွေးနွေးပွဲမှန်သမျှကို ပယ်ချခဲ့သည်။ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ထရမ့်က "ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချခြင်းမှတစ်ပါး အခြားသဘောတူညီချက် မရှိစေရ" ဟု ရာဇသံပေးခဲ့ပြီး မတ်လ ၉ ရက်တွင် စစ်ပွဲမှာ ပြီးဆုံးလုနီးပါး ဖြစ်နေပြီဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲများမှာ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=6 March 2026 |title=Trump demands 'unconditional surrender' from Iran as Putin speaks with Iran's president |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5yq82k1wk8o |work=[[BBC News]]}}</ref> === အစ္စလာမ္မာဘတ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ (လက်ရှိအခြေအနေ) === ဧပြီလဆန်းတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် ဦးဆောင်သော အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ အီရန်အရာရှိများနှင့် ၂၁ နာရီကြာ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=Iran War Live Updates: Vance Lands in Pakistan for Peace Talks With Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/11/world/iran-war-trump-talks-pakistan |access-date=2026-04-11 |website=www.nytimes.com |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သလို ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေး ကိစ္စများတွင်လည်း သဘောတူညီချက် မရရှိဘဲ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရန့်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းအားလုံးကို ရေတပ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် (Naval Blockade) အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယနေ့ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ် (CENTCOM) က အဆိုပါ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=Shahid |first=Ariba |last2=Bukhari |first2=Mubasher |date=April 14, 2026 |title=US, Iranian teams could return to Islamabad for peace talks this week, five sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iranian-teams-could-return-islamabad-peace-talks-this-week-four-sources-say-2026-04-14/ |access-date=April 14, 2026 |website=Reuters}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လနှောင်းပိုင်း ဝါဒဖြန့်မှုများနှင့် သဘောထားတင်းမာမှုများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်နှင့် "အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး အကျိုးရှိသော ဆွေးနွေးမှုများ" ရှိနေသည်ဟု ဆိုကာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးအတွက် ပေးထားသော ရာဇသံကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် အီရန်ရှိ "ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး" နှင့် စကားပြောဆိုနေပြီး အီရန်ဘက်ကသာ သဘောတူညီချက်ရယူရန် စတင်ဆက်သွယ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း IRGC နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော ဖားစ်သတင်းဌာန (Fars News) က ထရမ့်နှင့် မည်သည့်ညှိနှိုင်းမှုမျှ မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ ကြားခံများမှတစ်ဆင့် ပေးပို့လာသော အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေသည်ဟုသာ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2026-03-23 |title=IRGC media denies talks with Trump after extension of Hormuz ultimatum |url=https://www.iranintl.com/en/202603234008 |access-date=2026-03-23 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> ယခင်ဆွေးနွေးပွဲ နှစ်ကြိမ်စလုံးသည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပျက်ပြားခဲ့ရသဖြင့် အီရန်ဘက်က အမေရိကန်အပေါ် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့နေဆဲဖြစ်သည်။ တတ်စ်နင်းသတင်းဌာန (Tasnim News Agency) က အမေရိကန်သည် အီရန်နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း သွေးခွဲရန်အတွက် လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အဆိုပြုနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သလို၊ အီရန်အတိုက်အခံသတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သော Iran International ကလည်း ထရန့်သည် အီရန်အစိုးရအတွင်း အပြန်အလှန် မယုံကြည်မှုများဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် မည်သူနှင့် ဆွေးနွေးနေသည်ကို အမည်တပ်မပြောဘဲ ဝေဝါးစွာ ပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |date=24 March 2026 |title=Trump says Iran made a major energy-related gift to the US |url=https://www.reutersconnect.com/item/trump-says-iran-made-a-major-energy-related-gift-to-the-us/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNzA0NjI0MDMyMDI2UlAx |work=[[Reuters]] |archive-date=14 April 2026 |access-date=16 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414033851/https://www.reutersconnect.com/item/trump-says-iran-made-a-major-energy-related-gift-to-the-us/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNzA0NjI0MDMyMDI2UlAx |url-status=dead }}</ref> မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထရမ့်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စစ်ပွဲတွင် "အနိုင်ရရှိသွားပြီ" ဟု ထပ်မံကြေညာခဲ့သော်လည်း နှစ်ဖက်တိုက်ခိုက်မှုများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား]]မှာလည်း ပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-24 |title=Iran armed forces will press on until full victory, commander says |url=https://www.iranintl.com/en/202603243761 |access-date=2026-03-24 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> အီရန်၏ ခါတမ် အယ်လ်အန်ဘီယာ (Khatam al-Anbiya) ဗဟိုဌာနချုပ် တပ်မှူး အဗ္ဗဒူရာဟင် မူဆာဗီက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် စစ်ရှုံးနေသဖြင့် စစ်ပွဲမှ ထွက်ပေါက်ရှာနေခြင်းသာဖြစ်ပြီး အီရန်အနေဖြင့် "အပြည့်အဝ အောင်မြင်မှု" ရသည်အထိ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဌာနချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဗရာဟင် ဇိုလ်ဖာဂါရီကလည်း ညှိနှိုင်းမှုများကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးကို အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကသာ အာမခံနိုင်သည်ဟူသောအချက်ကို အမေရိကန်က လက်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran military spokesman mocks US talk of deal with Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603251333 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန်ပိုင်း ပါကစ္စတန်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် အဆိုပြုချက်များ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်အရာရှိများသည် အမေရိကန်ထံမှ "အချက် ၁၅ ချက်ပါ အဆိုပြုချက်" ကို အီရန်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါကစ္စတန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်တွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အဆုံးသတ်ရန်၊ ဒုံးကျည်စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကန့်သတ်ရန်၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် အီရန်၏ ထောက်ပံ့မှုများကို ကန့်သတ်ရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်ပြီး အပြန်အလှန်အားဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က ဤအဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး "အီရန်သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်သတ်မှတ်ချက်များ ပြည့်စုံမှသာ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်လိမ့်မည်" ဟု ပရက်စ်တီဗီ (Press TV) သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran receives US proposal via Pakistan, talks venue under discussion - Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202603255820 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> အီရန်သည် အချက် ၅ ချက်ပါဝင်သော "တုံ့ပြန်အဆိုပြုချက်" (Counter-proposal) ကို ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန်၊ နောင်တွင် ရန်စတိုက်ခိုက်မှုများ မပြုလုပ်ရန် လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးရန်၊ စစ်လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအပေါ် အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို ပိတ်ပစ်ရန်လည်း အီရန်က တောင်းဆိုခဲ့ရာ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက ဤတောင်းဆိုချက်များသည် "ရယ်စရာကောင်းပြီး လက်တွေ့မကျ" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran sets high bar for new talks with US - WSJ |url=https://www.iranintl.com/en/202603257515 |access-date=2026-03-25 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Iran War News Live Updates: Mediators Aim for U.S.-Iran Meeting by Thursday |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates |access-date=2026-03-25 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> မတ်လ ၂၉ ရက်နှင့် ၃၀ ရက်နေ့များတွင် သမ္မတ ထရန့်က အီရန်သည် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်အများစုကို သဘောတူညီခဲ့ပြီး "ပိုမိုဆင်ခြင်တုံတရားရှိသော အစိုးရသစ်" နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အကယ်၍ သဘောတူညီချက်မရဘဲ ရေလက်ကြားကို ချက်ချင်းမဖွင့်ပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ၊ ရေနံတွင်းများနှင့် ရေသန့်စက်ရုံများအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်က အမေရိကန်၏ "လက်နက်ချခိုင်းသည့်" စည်းကမ်းချက်များကို အလျှော့ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ဝါရှင်တန်သည် လူသိရှင်ကြား ဆွေးနွေးရန်ပြောဆိုနေသော်လည်း လျှို့ဝှက်စွာဖြင့် မြေပြင်ကျူးကျော်စစ်အတွက် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ပါကစ္စတန်မှတစ်ဆင့် သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးနေသည်မှာ မှန်ကန်သော်လည်း အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်မှာ "လွန်ကဲပြီး အကြောင်းပြချက်မရှိ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဝေါလ်စထရိ ဂျာနယ်၏ အဆိုအရ ကာတာနိုင်ငံသည် ဤညှိနှိုင်းမှုများတွင် ဦးဆောင်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-30 |title=Iran says no direct talks with US, but messages received via Pakistan |url=https://www.iranintl.com/en/202603307455 |access-date=2026-03-30 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Qatar Isn’t Involved in Possible Talks, Official Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates-2026/card/kwyV0y6xTBvRLGbklTCD |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325003815/https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-us-israel-news-updates-2026/card/kwyV0y6xTBvRLGbklTCD |archive-date=25 March 2026 |access-date=2026-04-04 |website= |publisher=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နောက်ဆုံးအခြေအနေ === {{main|၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ပြန်မဖွင့်မချင်း အီရန်အား "ကျောက်ခေတ်ရောက်သည်အထိ" ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဤပြောဆိုချက်မှာ အခြေအမြစ်မရှိဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သလို၊ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ကလည်း ရေလက်ကြားကို ရန်သူများအတွက် ဖွင့်ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၅ ရက်တွင် ထရန့်က နှစ်ရက်အတွင်း ရေလက်ကြားမဖွင့်ပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် တံတားများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ထပ်မံသတိပေးခဲ့သည်။<ref name="flip-flopping">{{cite news |date=4 April 2026 |title=Oil, strait of Hormuz and empty threats: a timeline of Trump’s flip-flopping on the Iran war |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/04/timeline-iran-war-trump-contradictions |work=[[The Guardian]]}}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ ပြုလုပ်သော သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ရက်ပေါင်း ၄၅ ရက်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် အဆိုပြုချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်က ယာယီထက် အမြဲတမ်းဖြေရှင်းချက်ကိုသာ လိုလားသဖြင့် ယင်းကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အချက် ၁၀ ချက်ပါဝင်သော ကိုယ်ပိုင်အဆိုပြုချက်ကို တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ရေလက်ကြားဖွင့်လှစ်ရေး၊ ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ ရပ်စဲရေး၊ ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ ပါဝင်သည်။ ထရန့်က ဤအဆိုပြုချက်မှာ "သိသာထင်ရှားသော်လည်း မလုံလောက်သေး" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သော်လည်း ဧပြီလ ၇ ရက်တွင် အီရန်အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်မရပါက "ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုလုံး ပျက်သုဉ်းသွားလိမ့်မည်" ဟု ပြင်းထန်စွာ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=With Threat to Wipe Out Iran’s Civilization, Trump’s Rhetoric Goes Beyond Bluster |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/us/politics/trump-iran-civilization-threat.html |work=[[The New York Times]]}}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် နှစ်ပတ်ကြာ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို နှစ်ဖက်စလုံးက ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုနေ့မှာပင် အစ္စရေးက [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]]ကို အကြီးအကျယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မဟ်ဒီ မိုဟာမ္မဒီက လက်ဘနွန်ရှိ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို မတားဆီးနိုင်ပါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရှိလာမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ အစ္စရေးကမူ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် လက်ဘနွန် မပါဝင်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ဧပြီလ ၉ ရက်တွင် လက်ဘနွန်အစိုးရနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=2026-04-07 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> လက်ရှိတွင် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) ၏ အဆိုအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ အီရန်၏ ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မှုအောက်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အချို့သော သတင်းများအရ အီရန်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ရေလက်ကြားတွင် ထောင်ထားခဲ့သော ရေမိုင်း (Mines) များ၏ တည်နေရာကို ပြန်လည်ရှာဖွေမတွေ့တော့သဖြင့် ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ မဖွင့်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ရေတပ်သည် အဆိုပါ ရေမိုင်းများကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုကို စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=9 April 2026 |title=Israel seeks Lebanon talks as its strikes threaten US-Iran truce |url=https://sg.news.yahoo.com/pakistan-makes-last-minute-bid-205001478.html |access-date=9 April 2026 |work=AFP via Yahoo! News |archive-date=23 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623150508/https://sg.news.yahoo.com/pakistan-makes-last-minute-bid-205001478.html |url-status=dead }}</ref> === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်သည် သမ္မတ ထရမ့်က အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်၊ သားမက်ဖြစ်သူ ဂျဲရက် ကွတ်ရှ်နာ တို့နှင့်အတူ အီရန်အရာရှိများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီနှင့် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘဂါ ဂါလီဘတ်တို့ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့သည် အစောပိုင်းကတည်းက ရောက်ရှိနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဂျေဒီဗန့်စ်က ဆွေးနွေးပွဲများမှာ သဘောတူညီချက်တစ်စုံတစ်ရာ မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးသွားကြောင်း ပြောကြားကာ ပါကစ္စတန်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-11 |title=Iran War Live Updates: Vance Lands in Pakistan for Peace Talks With Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/11/world/iran-war-trump-talks-pakistan |access-date=2026-04-11 |website=www.nytimes.com |language=en}}</ref> အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာဂါယီက အဓိကကျသော အချက်အလက်အတော်များများတွင် နှစ်ဖက်အကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဂါလီဘတ်ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အမေရိကန်သည် အီရန်တို့၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိအောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ္မာဘတ် ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် သမ္မတ ထရန့်က ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အီရန်ဆိပ်ကမ်းအားလုံးကို အမေရိကန်ရေတပ်ဖြင့် ပိတ်ဆို့ရန် (Naval Blockade) အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းနေမှုကို ဂရုမစိုက်တော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့ သတင်းများအရ အမေရိကန်နှင့် အီရန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များသည် ယခုရက်သတ္တပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန်အတွက် အစ္စလာမ္မာဘတ်သို့ တစ်ကျော့ပြန်လာနေကြပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |title=US and Iranian teams to return to Islamabad for talks later this week - Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202604144831 |access-date=2026-04-14 |website=[[Iran International]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shahid |first=Ariba |last2=Bukhari |first2=Mubasher |date=April 14, 2026 |title=US, Iranian teams could return to Islamabad for peace talks this week, five sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iranian-teams-could-return-islamabad-peace-talks-this-week-four-sources-say-2026-04-14/ |access-date=April 14, 2026 |website=Reuters}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ကတည်းက အီရန်ပြည်သူများအကြား တုံ့ပြန်မှုအမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ အစိုးရထောက်ခံသူများက ဤစစ်ပွဲကို "သန့်ရှင်းသောစစ်ပွဲ" (Holy War) ဟု ခေါ်ဆိုကြသလို၊ အတိုက်အခံအချို့ကလည်း ဤစစ်ပွဲကြောင့် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံတော် ပိုမိုအားနည်းသွားလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကာ ထောက်ခံကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ စစ်ပွဲ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် စစ်ကိုဆန့်ကျင်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုသူများလည်း ရှိသည်။ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအပေါ် တုံ့ပြန်မှုများမှာလည်း ကွဲပြားနေပြီး အချို့က တိုက်ပွဲများ ခေတ္တရပ်တန့်သွား၍ စိတ်သက်သာရာရကြသော်လည်း၊ အချို့ကမူ နိုင်ငံအတွင်း ကြုံတွေ့နေရသော အကျပ်အတည်းများမှာ ပြောင်းလဲမှုမရှိသည့်အတွက် စိတ်ပျက်နေကြသည်။ ပြည်သူအများစုမှာ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားမှု၊ အစိုးရ၏ ကွပ်မျက်မှုများနှင့် အစိုးရအပြောင်းအလဲဖြစ်နိုင်ခြေများအပေါ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးက မည်သို့သက်ရောက်မည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။ အီရန်လွှတ်တော် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကော်မတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဗရာဟင် ရေဇာအီကမူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က ထိန်းချုပ်ခွင့်မရပါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန် သဘောတူမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=February 8, 2026 |title=Iranians plead with Trump not to negotiate with the Islamic Republic |url=https://www.iranintl.com/en/202602063431 |access-date=February 9, 2026 |website=Iran International}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် ပြုလုပ်သော Rasmussen Reports စစ်တမ်းအရ အမေရိကန်ပြည်သူ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းက အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဂျွန်ကယ်ရီက ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ချီးကျူးခဲ့ပြီး ယခုညှိနှိုင်းမှုများကို "ခိုမေနီ၏ အဆိပ်ခွက်" (Khomeini poisoned chalice) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ အိမ်ဖြူတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကာရိုလိုင်း လီဗစ်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ပါက ကြီးမားသော အကျိုးဆက်ကို ခံစားရမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုများ ချက်ချင်းပြန်လည်ချမှတ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး အီရန်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အစား အရပ်ဘက် စွမ်းအင်အစီအစဉ်ကိုသာ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=57% Favor U.S. Military Action Against Iran's Nukes |url=https://www.rasmussenreports.com/public_content/politics/trump_administration_second_term/57_favor_u_s_military_action_against_iran_s_nukes |website=Rasmussen Reports}}</ref> ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိ ဟက်ဂ်ဆက်နှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မိုက်ဝေါ့စ်တို့အကြား အီရန်ကို တိုက်ခိုက်သင့်၊ မတိုက်ခိုက်သင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ သမ္မတ ထရမ့်ကမူ ၎င်းအနေဖြင့် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် အလျင်စလိုမရှိကြောင်းနှင့် အီရန်အတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ရှင်သန်ရန် အခွင့်အရေးရှိသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးမှုများ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် အထူးကိုယ်စားလှယ် ဝစ်ကော့ဖ်က အီရန်သည် အမေရိကန်အဖွဲ့ကို ဖိအားပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကိုသာ ဇွတ်အတင်းတောင်းဆိုနေသည့်အတွက် သဘောတူညီချက် မရရှိခြင်းဖြစ်ကြောင်း အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်အခြေပြမိန့်ခွန်း (State of the Union Address) တွင် ထရန့်က ၎င်းအနေဖြင့် သံတမန်နည်းလမ်းကို ပိုမိုနှစ်သက်သော်လည်း အီရန်ကို နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=US State Secretary Rubio urges Europe to act on allegations of Iran's nuclear agreement violations |url=https://www.brusselstimes.com/1540590/us-state-secretary-rubio-urges-europe-to-act-on-allegations-of-irans-nuclear-agreement-violations |access-date=April 29, 2025 |website=The Brussels Times}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အဓိကစေ့စပ်ညှိနှိုင်းသူဖြစ်သော အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာဒါ ဘင် ဟာမက် အယ်လ် ဘူဆိုက်ဒီက နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများသည် တိုးတက်မှုများ ရရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုဖြစ်ပွားသော အမေရိကန်-အစ္စရေး၏ အီရန်အပေါ် စစ်ဆင်နွှဲမှုမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို အစ္စရေးအတွက် အသာစီးရစေရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းက သည်အီကောနောမစ် (The Economist) မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားသော ဆောင်းပါး၌ အမေရိကန်သည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ကြောင်းနှင့် အစ္စရေး၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ထရန့်အစိုးရသည် အီရန်နှင့် စစ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းမှာ ကြီးမားသော "တွက်ချက်မှုအမှား" နှင့် "ဘေးဒုက္ခ" တစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Ellis-Petersen |first1=Hannah |date=March 19, 2026 |title=Oman claims Israel pushed US into Iran war when deal was possible |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/19/us-lost-control-of-its-own-foreign-policy-oman-foreign-minister |work=The Guardian}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] mrj20f92y7kknbbx27bs59d06xodmd9 0 284621 1045264 1026977 2026-07-30T14:00:15Z ~2026-40330-51 145831 /* */ 1045264 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | name =ထွန်းဝင်း | image = | image_upright = | alt = | caption = |order1 = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (လေ)]]<br/> [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ)]] |term_start1 = ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] |successor1 = |appointer1 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |order2 = စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) |term_start2 = ၂၀၂၅ |term_end2 = ၂၀၂၆ |predecessor2 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်ဝင်းမြင့် |successor2 = | birth_name = | other_name = | nickname = | birth_date = {{Birth year and age|1970}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{air force|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၉၃ - လက်ရှိ | serviceyears_label = | rank = [[File:Vice Senior General Tatmadaw Air Force.gif|15px]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | rank_label = |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ် |military_data1= လေ ၂၁၃၀ | unit = ကက(လေ) | awards = | parents = | father = | mother = | spouse = | children = | relations = | laterwork = }} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း''' သည် လက်ရှိ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တပ်မတော် (လေ) ၏ ၁၆ ဦးမြောက် အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းအောင်]] ၏ နောက်၌ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သည်။လက်ရှိရာထူးသို့ မခန့်အပ်ခံရမီက စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (လေ)အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်းအား [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]] က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == စစ်မှုထမ်းခြင်း == ၎င်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၃၄) ဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ကျောင်းဆင်းပြီးနောက် ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် လေ ၂၁၃၀ ဖြင့် တပ်မတော်(လေ) သို့ ဝင်ရောက် စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-01-29 |title=ထိပ်တန်းလေတပ်အရာရှိကြီးများ ရုရှားနှင့် တရုတ်သို့ သံအမတ်အဖြစ် ပို့ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2026/01/29/410401.html |access-date=2026-04-21 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် (လေ) ၌ ဒုတိယဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် စတင်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်အထိ လေသူရဲ၊ နည်းပြလေသူရဲ နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) ရုံးတွင် စစ်ဦးစီးမှူး (တတိယတန်း) တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးအဆင့်တွင် ယခင်လေတပ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြတ်ဟိန်း]]၏ မိသားစုကိုယ်ရံတော်အရာရှိအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရပြီး ဌာနမှူး၊ တပ်မှူး နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) ရုံး၌ စစ်ဦးစီးမှူး (ပထမတန်း) တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရကာ အုပ်စုမှူး၊ လက်ထောက်လေ့ကျင့်ရေးချုပ် (လေ) နှင့် ဒေသတွင်းလေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များတွင် ဒုတိယဌာနချုပ်မှူးအဖြစ် အဆင့်ဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံ Defence Academy of the United Kingdom တွင် ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် စစ်ဘက်စီမံအုပ်ချုပ်မှုသင်တန်းများ တက်ရောက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ဖြင့် ပုသိမ်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်၊ ဌာနချုပ်မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရပြီး အနောက်ပိုင်းလေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး ဖြစ်လာခဲ့ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယစစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (လေ) အဖြစ် တိုးမြှင့်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပုသိမ်မြို့ရှိ နယ်မြေခံလေတပ်စခန်းဌာနချုပ်သို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေး |url=http://mdn.gov.mm/my/niungngntteaaciimnaupkhuprekeaangciiukktttth-ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-54 |access-date=2026-04-22 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအထိ အနောက်ပိုင်းလေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တွင် ဌာနချုပ်မှူး (ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးတင့်လွင် အခြေခံလေကြောင်းလူငယ်သင်တန်း အမှတ်စဉ်(၁/၂၀၂၄) ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား တက်ရောက် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mkettiungdeskiiwnkiikhup-uuttnglng-akhekhnlekeaangluungysngttn-amttcny12024-phngpaiakhmanaa |access-date=2026-04-21 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |title=(၇၈) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့စစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/37057 |access-date=2026-04-21 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (လေ) ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်ဝင်းမြင့် တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းဝင်းသည် ၎င်း၏နေရာတွင် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (လေ) အဖြစ် အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော်(လေ)၊ လေယာဉ်များ တပ်တော်ဝင်အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ချီးမြှင့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80786 |access-date=2026-04-21 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်ဝင်းမြင့် အနားပေးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/735009 |access-date=2026-04-21 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-25 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ထိုင်း၊ ဟတ်ယိုင်မြို့က အဆိုးရွားဆုံးရေကြီးမှု မြန်မာတွေလည်းအကူအညီလိုအပ်နေ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c62ljg130n9t |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ယခင်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းအောင်]] သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာပြီးနောက် ထွန်းဝင်းအား တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၅ လအတွင်း ဌာနချုပ်မှူးအဆင့်မှသည် တပ်မတော် (လေ) ၏ အမြင့်ဆုံးရာထူးအထိ အလျင်အမြန် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းဝင်း အကြမ်းဖက်လေတပ်၏ ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ရာထူးတိုးခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69e72ef3b4daf45662f674bd |access-date=2026-04-21 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၇၀|}} [[Category:ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) များ]] [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] 3rsmwv07grsro31zrvuee3fzdm0zek6 0 285495 1045492 1039112 2026-07-31T07:50:00Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045492 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅) | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 21.6044 | longitude = 93.4358 | map_size = 250 | map_caption = ပဋိပက္ခများ အဓိကဖြစ်ပွားရာ မတူပီမြို့နယ်အနီး တည်နေရာပြမြေပုံ | map_label = မတူပီ | date = ၂၀၂၄ ဇွန် – ၂၀၂၅ ဇူလိုင် (ဆက်လက်ဖြစ်ပွားဆဲ) | place = [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ထန်တလန်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]] နှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသ၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | status = နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအပေါ် အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေဆဲ | combatant1 = [[ချင်းညီနောင်]] (CB) နှင့် မဟာမိတ်များ * [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မတူပီ)]] - တပ်မဟာ (၁) * [[မရာကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (MTC/MDF) * [[ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-မင်းတပ်]] (CDF-Mindat) * [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (CNO/CNDF) | combatant2 = [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] (CC) နှင့် မဟာမိတ်များ * [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF/CNA) * [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (လောက်တူ)]] (CDF-Lautu) * [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မရာ)]] (CDF-Mara/IMC) * [[ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း]] (CDF-Hualngoram) | commander1 = - | commander2 = ပူးထန်းနိန်းကီး (CNF ဒုဥက္ကဋ္ဌ) | casualties1 = CDF-မင်းတပ် ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံး (၂၀၂၄ ဇွန်) | casualties2 = နှစ်ဖက်ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိသော်လည်း အရေအတွက် အတိအကျမသိရ | notes = ၂၀၂၄ ဇွန်လတွင် [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] မတိုင်မီ စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာတွင် ZORO ၏ ကြားဝင်မှုဖြင့် အိုင်ဇောလ်၌ "လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန်" သဘောတူခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မတူပီ၊ ဖလမ်းနှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသတို့၌ တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) က ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ }} '''ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅)''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] စစ်ဆင်ရေးကာလမှ စတင်၍ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုအချင်းချင်းအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ဖြစ်သည်။အဆိုပါ တိုက်ပွဲများသည် အဓိကအားဖြင့် [[ချင်းညီနောင်]] (CB) မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] (CC) လက်အောက်ခံ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-23 |title=မင်းတပ်နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို ချင်းညီနောင်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8j9w48gp20o |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ပဋိပက္ခများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် [[မတူပီမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ရာ၌ နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းခွဲဝေမှုဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများမှ စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် [[ထန်တလန်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]တို့အထိပါ ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါတွင်လည်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ မရာဒေသနှင့် လောက်တူဒေသတို့၌ မျိုးနွယ်စုအခြေပြု ကာကွယ်ရေးတပ်များဖြစ်ကြသော CDF-Lautu၊ CDF-Mara နှင့် MDF တို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခများသည် ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအပေါ် အမြင်ကွဲလွဲမှုများကို ဖော်ပြနေပြီး ဒေသတွင်း တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ် အနှစ်ချုပ် == {| class="wikitable" style="font-size:90%; line-height:1.5em; margin-left:auto; margin-right:auto;" |- style="background:#efefef; text-align:center;" ! ကာလ !! ဖြစ်စဉ် !! နေရာ !! အနှစ်ချုပ်ရလဒ် |- | ၂၀၂၄ ဇွန် || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] || မတူပီ || ပူးပေါင်းမှုအားနည်းရာမှ တင်းမာမှုစတင် |- | ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ || အိုင်ဇောလ်သဘောတူညီချက် || [[အိုင်းဇောလ်မြို့]] || ZORO စေ့စပ်မှုဖြင့် လက်နက်မသုံးရန် သဘောတူ |- | ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ || နယ်မြေစိုးမိုးရေး || မတူပီ || CDF-Lautu နှင့် MDF အကြား ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ် |- | ၂၀၂၅ ဇူလိုင် || ရိဒ်ခေါ်ဒါနှင့် ဖလမ်း || [[ဖလမ်းမြို့နယ်|ဖလမ်း]] / [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါ်ဒါ]] || ရိဒ်ခေါ်ဒါနှင့် CNDF ဌာနချုပ် တိုက်ခိုက်ခံရ၍ အရှိန်မြင့် |} == နောက်ခံသမိုင်း == {{main|မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသည့် အဓိက အဖွဲ့အစည်းကြီး နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပထမအဖွဲ့မှာ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) က ဦးဆောင်ပြီး ဒေသတွင်း တပ်ဖွဲ့အများအပြား ပါဝင်သော "[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအဖွဲ့မှာ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်)၊ CNO၊ ZFU၊ CDF (ကန်ပက်လက်)၊ CDF (မတူပီ) တပ်မဟာ (၁) နှင့် MTC တို့ ပါဝင်သည့် "[[ချင်းညီနောင်]]" အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ နှစ်ခုအကြား နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများ ရှိနေခဲ့ရာမှ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအသွင်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=မတူပီမြို့ ကို ချင်းညီနောင်နဲ့ မဟာမိတ်တွေထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c9007e2gx0xo |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ထိုသို့ကူးပြောင်းစေမှုတွင် မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို ချင်းညီနောင် နှင့် CNA တို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရရှိလာသည့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ခွဲဝေကြစဉ်၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ပါဝင်လာပြီး AA နှင့် CNA တို့အကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည်လည်း အချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အငြင်းပွားမှုသည် နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မှုအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် AA ဘက်မှ ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်ဟု CNA ဘက်က ယူဆခဲ့ရာမှ ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်းအကြား တင်းမာမှုများသည် အရှိန်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=တူမီးပေါ်က အက်ကြောင်းများ - ချင်း ပြည်သူ့သဘောထား မျက်ကွယ်ပြုခံနေရသလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c74jy05xqlwo |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ယင်းသို့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေစဉ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်နယ်မှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းပို့ရန် လာရောက်သည့် အရပ်သား ၇ ဦးအား CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ ၎င်းတို့အား ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဟု သံသယရှိခြင်းကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါ ဖမ်းဆီးမှုသည် မတူပီစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းများအကြား မပြေလည်မှုများနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိနေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် ခမရ (၃၀၄) ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNF ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများသည် ၆ ရက်တိုင် ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CNF နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဘက်က တပ်ဆုတ်ပေးခဲ့သော်လည်း၊ မတူပီဗျူဟာနှင့် ခလရ (၁၄၀) ၏ မြောက်ဘက်ရှိ ဖနိုင်ရွာနှင့် ငလိုင်ရွာကြားတွင် မိုင်းအမြောက်အမြား ထောင်ထားခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်ဘက်က စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်သွားပြီးနောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ကျန်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့တစ်မြို့လုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2024-07-02 |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပြောခွင့်ရသူနဲ့မေးမြန်းချက် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-brotherhood-matupi-fighting-southern-chin-state-/7681666.html |access-date=2026-05-08 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> === နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများနှင့် ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အခြေအနေများ === ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNA) နှင့် ချင်းညီနောင် (Chin Brotherhood) အဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လလယ်မှ ဇူလိုင်လအစပိုင်းအထိ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲများအတွင်း ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ CNA ဘက်မှ တရားဝင် အတိအကျ ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ချင်းညီနောင်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-မင်းတပ် (CDF-Mindat) မှ ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် မတူပီမြို့သို့ ခွင့်ယူ၍ ပြန်သွားကြသည့် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးကိုလည်း CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဖြစ်စဉ်များသည် ချင်းလက်နက်ကိုင် အင်အားစုများအကြား တင်းမာမှု အရှိန်မြင့်တက်နေခြင်းကို ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-07-05 |title=ဖလမ်းမြို့တွင် စစ်ကောင်စီဆုတ်ခွာသွားသော်လည်း တိုက်ပွဲ ဆက်ဖြစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64747/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အိုင်ဇောလ်သဘောတူညီချက် == ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုများ လျော့ပါးစေရန်အတွက် ဇိုပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့အစည်း (Zo Re-Unification Organization – ZORO) ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ [[အိုက်ဇောမြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]]၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲသို့ [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) နှင့် ကြားကာလ ချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (ICNCC) / [[ချင်းညီနောင်]] (CB) အဖွဲ့တို့မှ ခေါင်းဆောင်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ယင်းတွေ့ဆုံမှုတွင် အဓိက သဘောတူညီချက် ၅ ချက် ရရှိခဲ့ပြီး အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိလာပါက '''"လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းသည့်နည်းလမ်းကို အသုံးမပြုရန်"''' နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန်တို့ ဖြစ်သည်။ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]-[[ကူကီးလူမျိုး|ကူကီး]]-မီဇိုး မျိုးနွယ်စုများသည် ညီရင်းအစ်ကိုများ ဖြစ်ကြသည်ကို လက်ခံကြပြီး နောင်တွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များ ရှိနေလင့်ကစား ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မတူပီမြို့နယ်နှင့် မရာဒေသတို့၌ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-22 |title=ချင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်း သဘောထားကွဲမှုရှိပါက လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန် သဘောတူညီမှု ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/09/184582/ |access-date=2026-05-08 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=14 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251014225920/https://yktnews.com/2024/09/184582/ |url-status=dead }}</ref> == ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ နယ်မြေအငြင်းပွားမှုနှင့် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၅) == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ရွာမန်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ရွာမန်းကျေးရွာ]]အနီးတွင် ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော '''ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (လောက်တူ) - CDF (Lautu)''' နှင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော '''မရာကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (Mara Defense Force - MDF)''' တို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားရာမှတစ်ဆင့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။အဆိုပါ ၂ဖွဲ့သည် နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ပွဲများအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဒရုန်းဗုံးများ အသုံးပြု၍ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ဒဏ်ရာရရှိမှုများ များပြားခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းပေါ်လ်က အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။မတူပီမြို့နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင်း နေထိုင်ကြသည့် လောက်တူမျိုးနွယ်စုနှင့် မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် နေထိုင်ကြသည့် မရာမျိုးနွယ်စုကြား ၂၀၂၂ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကတည်းက နယ်နိမိတ် ဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများရှိခဲ့ပြီး ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများအထိ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-02-05 |title=ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး သေဆုံး၊ ထိခိုက်မှုများရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60818/ |access-date=2026-05-08 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ချင်းအဖွဲ့အစည်းများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို လက်နက်ကိုင်နည်းလမ်းဖြင့် မဖြေရှင်းရန် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး၍ သဘောတူညီချက် ရယူခဲ့ဖူးသော်လည်း ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်း၌ လက်တွေ့မြေပြင်တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ဤသို့ မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်းများအကြား မညီညွတ်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများ၏ ဘဝလုံခြုံရေးအပေါ် စိုးရိမ်ရသည့် သက်ရောက်မှုများ ရှိလာခဲ့ပြီး စစ်ရှောင်အရေအတွက် ပိုမိုတိုးပွားသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-11-10 |title=ချင်းဒေသသုံးခုမှာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/chin-three-city-fierce-battles-11102024052707.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> === ဖလမ်းနှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသ ပဋိပက္ခ (၂၀၂၅ ဇူလိုင်) === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂) ရက်နေ့မှစ၍ ဖလမ်းမြို့နယ် တွင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသော ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) နှင့် ချင်းပြည်ကောင်စီဝင်များဖြစ်ကြသည့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း (CDF-Hualngoram) တို့အကြား တိုက်ပွဲများနှင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုဖြစ်ရပ်သည် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တတိယအကြိမ်မြောက် ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ရိခေါဒါရ်မြို့မှ ပြည်သူ ၃၀၀၀ ခန့်သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-12 |title=ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့ကို CNA ပူးပေါင်းတပ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/12/127094/ |access-date=2026-05-08 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား မတူကွဲပြားသည့် သဘောထားများကို လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းဘဲ ငြိမ်းချမ်းသည့်နည်းလမ်းဖြင့် အမြန်ဆုံး အဖြေရှာကြရန် လေးနက်စွာ တိုက်တွန်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ရသည်။ ယင်းထိတွေ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဤတိုက်ပွဲသည် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့အကြား ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခသာဖြစ်သဖြင့် ချင်းညီနောင် အဖွဲ့အနေဖြင့် ပါဝင်တိုက်ခိုက်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အခြားပြင်ပ တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်လည်း ဤပဋိပက္ခအတွင်း ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မပြုရန် တရားဝင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုနှင့် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် CNA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်များက CNDF ဌာနချုပ်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့မှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများမှာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Respectfully and earnestly urging the Chin Revolutionary Armed Forces to seek a peaceful and mutually agreeable resolution to the differences of opinion and conflict between them at the earliest opportunity. – National Unity Government of Myanmar |url=https://nugmyanmar.org/mm/the-chin-revolutionary-armed-forces-to-seek-a-peaceful/ |access-date=2026-05-08 |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-09 |title=ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်များအကြားပဋိပက္ခ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် အဖြေရှာရန် NUG ယာယီသမ္မတ တိုက်တွန်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/10/126854/ |access-date=2026-05-08 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်တွင် ဆက်လက်၍ ဆော်မှိန်တိုက်နယ်၊ ဖန်တလန်ကျေးရွာရှိ နေရာ ၃ နေရာတွင် ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့၏ လက်ရှိ စစ်ရေးပဋိပက္ခမှာ ပိုမိုတင်းမာလာနေ – Khonumthung Media Group |url=https://khonumthung.org/%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%81%82-%E1%80%96%E1%80%BD/ |access-date=2026-05-08 |website=khonumthung.org}}</ref> MTC/ MDF နှင့်အတူ ULA/AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်နေသည်ဟု IMC/ CDF – မရာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက စွပ်စွဲခဲ့သည်။မရာလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့၏ ပဋိပက္ခတွင် MTC/ MDF သည် ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံသော ကျေးရွာများကို လှည့်လည် ကွင်းဆင်း နေခြင်းဖြစ်ပြီး ULA/ AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခြင်း မရှိကြောင်း MTC/ MDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုဓူဝံက ငြင်းဆိုခဲ့သည့်အပြင် အာရက္ခတပ်တော် (ULA/ AA) သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မရာဒေသအတွင်းရှိ မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ဖြစ်သည့် မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (MTC/ MDF) နှင့် IMC/ CDF – Mara တို့၏ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မရှိကြောင်း ULA/ AA ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှတဆင့် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိဟု ULA/ AA ပြော |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110668 |access-date=2026-05-08 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> === မီဇိုရမ်အစိုးရ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှု (၂၀၂၅ ဇူလိုင်) === ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်း ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကို ရပ်တန့်နိုင်ရန် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော '''ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးဆောင်အဖွဲ့ (Advocacy Group for Peace)''' က ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ကို မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် '''Pu Lalmuanpuia Punte''' က ဦးဆောင်သည်။ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ နှင့် ဇိုခေါထာရ် (Zokhawthar) ကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram တို့မှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယအသံလွှင့်ဌာန (All India Radio News) က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းသို့ သွားရောက်ညှိနှိုင်းမှုသည် ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုနှင့် CNDF ဌာနချုပ် တိုက်ခိုက်ခံရမှုတို့ကြောင့် စစ်ရေးတင်းမာမှု အမြင့်ဆုံးရောက်နေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2025-07-07 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို CNO / CNDF က သိမ်းပိုက်ပြီး CNO / CNDF ဌာနချုပ်ကို CNF/A က ပြန်သိမ်းတယ်လို့ CNO/CNDF ကဆို - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-cno-cndf-%e1%80%80/ |access-date=2026-05-08 |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများ]] qv62gt63x3kg0ij4rxphy00smdf187e 0 285504 1045357 1034049 2026-07-30T23:43:08Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045357 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 21.1894 | longitude = 94.0303 | map_size = 250 | map_caption = ချင်းပြည်နယ် ကန်ပက်လက်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကန်ပက်လက် | date = ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက် | place = [[ကန်ပက်လက်မြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | result = ချင်းညီနောင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည် | status = စစ်ကောင်စီတပ်များ စခန်းစွန့်ခွာထွက်ပြေးသဖြင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည် | combatant1 = [[ချင်းညီနောင်]] * ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကန်ပက်လက်) * [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNO/CNDF]] * [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|ZFU/PDF-Zoland]] * မင်းတပ် ပအဖ/ပလဖ နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ | combatant2 = * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | casualties1 = မရှိသလောက် | casualties2 = စခန်းစွန့်ခွာ ထွက်ပြေးသွားသဖြင့် မရှိသလောက် | notes = ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကျည်တစ်တောင့်မကုန်ဘဲ မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} '''ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို [[ချင်းညီနောင်]]ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကန်ပက်လက်မြို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည့် အရေးပါသော စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-22 |title=ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/cdf-statement-12222024024315.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-12-23 |title=ချင်းညီ​နောင် ကန်ပက်လက်မြို့ကိုသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/12/23/107081/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-12-22 |title=ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့က ကြေညာ |url=https://yktnews.com/2024/12/196505/ |access-date=2026-05-09 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် [[ချင်းညီနောင်]]တပ်ဖွဲ့များသည် [[မတူပီမြို့]]၊ [[မင်းတပ်မြို့]]နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]တို့ကို အဆင့်ဆင့်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ကန်ပက်လက်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအတွင်းကလည်း ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကန်ပက်လက်) သည် မြို့ပေါ်ရှိ ထွေအုပ်ရုံးနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအချို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည့် သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-09-28 |title=ကန်ပက်လက်မြို့ပေါ် နှစ်နေရာကို CDF ဝင်တိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42734/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ချင်းညီနောင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွက် ကာလရှည်ကြာ ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ထိုးစစ်စတင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရဲပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ စခန်းများကို စွန့်ခွာ၍ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-12-23 |title=ချင်းညီ​နောင် ကန်ပက်လက်မြို့ကိုသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/12/23/107081/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ထို့ကြောင့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များသည် တိုက်ပွဲကြီးကြီးမားမားဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ၊ ကျည်တစ်တောင့်မကုန်ဘဲ မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကန်ပက်လက်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ အခြေစိုက်ခြင်းမရှိဘဲ စစ်တပ်နှင့် ရဲပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တစ်ခုသာ အခြေစိုက်ခြင်းကြောင့်လည်း ယခုကဲ့သို့ စခန်းစွန့်ခွာထွက်ပြေးခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ကန်ပက်လက်မြို့ကို ကျည်တတောင့်မှမကုန်ဘဲ ချင်းညီနောင် သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/683147 |access-date=2026-05-09 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များသည် ထွက်ပြေးသွားသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို လိုက်လံရှင်းလင်းခြင်းနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကန်ပက်လက်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များသည် [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]ကို ဆက်လက်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ကန်ပက်လက်မြို့ ရဲစခန်းတွင် နိုင်ကျဉ်း ၂ ဦး၊ သာမန်အကျဉ်းသား ၂ ဦးကို   CDF (ကန်ပက်လက်) က လွတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-12-23 |title=မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့တို့မှ နိုင်ကျဉ်း ၁၅ ဦးကို ကယ်ထုတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59918/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 3x6g7gxmeyxlgbj8vd40mmlik839uqb 0 285511 1045340 1039111 2026-07-30T21:36:10Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045340 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက် | place = [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့ပြင်]] နှင့် [[လပင်နွဲ့ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|လပင်နွဲ့ကျေးရွာ]]အနီး၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | map_type = Myanmar | latitude = 19.7431 | longitude = 97.0211 | map_size = 250 | map_caption = ရှမ်းပြည်နယ် မိုးဗြဲမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = မိုးဗြဲ | result = * အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသမှ မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့ကို ပစ်ခတ်စီးနင်း * မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံး | status = ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီမှ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲ | combatant1 = အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) <br> {{small|(KNDF ဗျူဟာ ၁၊ ၈ နှင့် PDF ၁၀၀၁၊ ၁၀၀၇ ပူးပေါင်းအဖွဲ့)}} | combatant2 = မိုးဗြဲ Local PDF <br> {{small|(ကိုအောင်မင်း ဦးဆောင်သောအဖွဲ့)}} | commander1 = မသိရှိရ | commander2 = ကိုအောင်မင်း (သေဆုံး) | strength1 = အင်အား အမြောက်အမြား | strength2 = အင်အား ၅၀ ခန့် | casualties1 = ၃ ဦး ဒဏ်ရာရ | casualties2 = * ၉ ဦး သေဆုံး (ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင်) * အချို့ အရှင်ဖမ်းဆီးခံရ | notes = ဖယ်ခုံမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်တစ်ဦးနှင့် ကိုအောင်မင်းတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအငြင်းပွားမှုမှတစ်ဆင့် တိုင်ကြားမှုပေါ်ပေါက်ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} '''၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[မိုးဗြဲ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေသော အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နှင့် မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်းကြား လူအသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-05-02 |title=မိုးဗြဲတွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်ရေးနှင့် တရားမျှတမှု ရရှိရေး IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးမည် |url=https://yktnews.com/2026/05/248860/ |access-date=2026-05-09 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=18 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518181318/https://yktnews.com/2026/05/248860/ |url-status=dead }}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မိုးဗြဲမြို့အနောက်ဘက် ၁၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင် မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း လိုက်ပါလာသည့် ကားကို အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသလက်အောက်ခံတပ်များက ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားနေသည့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသအဖွဲ့သည် မိုးဗြဲမြို့အနောက်တောင်ဘက် ၉ မိုင်အကွာ လပင်နွဲ့ရွာအနီးရှိ မိုးဗြဲ Local PDF ၏ ဌာနချုပ်စခန်းကိုပါ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း ရဲဘော်အချို့ ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ပြီး အချို့မှာ အရှင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ လက်နက်ခဲယမ်းများလည်း သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။သတင်းဌာနတစ်ခုတွင် မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း နှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်တချို့ကို ညှိနှိုင်းရန် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက လာခေါ်ချိန် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>{{Cite web |title=လူ ၉ ဦး သေဆုံးတဲ့ လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို တပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ကိုင်တွယ်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-114682 |access-date=2026-05-09 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ပစ်ခတ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည့် အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) သည် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] KNDF ဗျူဟာ (၁)၊ ဗျူဟာ(၈)နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) ၁၀၀၁ တပ်ရင်းနှင့် ၁၀၀၇ တပ်ရင်းတို့ပူးပေါင်းကာ ဧပြီလ ၂၁ ရက်တွင် ဖွဲ့လိုက်သည့် မိုးဗြဲနယ်အခြေပြု တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့သည် IEC အပါအဝင် ကရင်နီပူးတွဲ စစ်ဦးစီးကော်မတီနှင့် KNDF တို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရှိသော တပ်ဖြစ်သည်။အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသအောက် ဝင်သွားသည့် PDF တပ်ရင်းများသည်လည်း NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်မရှိတော့သည့် တပ်ရင်းများဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2026-04-28 |title=မိုးဗြဲဒေသ ၉ ဦး သေဆုံးသည့် အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို ကရင်နီစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ စုံစမ်းနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74255/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> == ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်း == မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်းနှင့် ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) လက်အောက်ခံ ဖယ်ခုံမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင် တစ်ဦးတို့အကြား ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှု ရှိခဲ့ရာမှ ဤဖြစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်က အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသထံ သွားရောက်တိုင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ စစ်ရေးအရ အင်အားသုံး ဖြေရှင်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-05-03 |title=မိုးဗြဲဒေသမှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/03/155993/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == ဤဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (IEC) က ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီအနေဖြင့် ဖြစ်စဉ်အမှန်ကို သိရှိနိုင်ရန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒေသခံအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ကယန်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ကလည်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခကို လက်နက်သုံး၍ ဖြေရှင်းခြင်းအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် ထိုသို့သော ဆိုးဝါးသည့်ကိစ္စများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် တိုက်တွန်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2026-05-03 |title=ရဲဘော် ၉ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် မိုးဗြဲပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်တွင် အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမည်ဟု IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://ayartimes.com/?p=68206 |access-date=2026-05-09 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> == ဒေသတွင်း အခြားပဋိပက္ခများ == မိုးဗြဲနှင့် ဖယ်ခုံဒေသအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းနှင့် ထိတွေ့ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုများ ယခင်ကလည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်းက ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ဆီးဘူးဒေသတွင် အခြေစိုက်သည့် [[ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်]] (KNLP/KNPDF) က [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၊ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ပျဉ်းမနားစစ်ကြောင်းမှ စစ်ကြောင်းမှူး ရဲဘော်ကိုစိုင်းကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-03-13 |title=ပျဉ်းမနားစစ်ကြောင်းမှူးရဲဘော်ကိုစိုင်း အသတ်ခံရမှု ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်တွင် တာဝန်အပြည့်ရှိပြီး ကျူးလွန်သူများအား ဖော်ထုတ် အရေးယူပေးရန် နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/03/14/114567/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM |archive-date=24 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324002946/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/03/14/114567/ |url-status=dead }}</ref> ဖြစ်စဉ်မှာ ရဲဘော်ကိုစိုင်းတို့အဖွဲ့ ထောင်ထားသည့် မိုင်းကြောင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်မှ တပ်စုမှူး တစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ လက်တုံ့ပြန် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သို့မဟုတ် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ထိပ်တိုက်ပစ်ခတ်မှု နည်းပါးသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-03-19 |title=စစ်ကြောင်းမှူး အသတ်ခံရမှု နေပြည်တော် PDF နှင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ် ဆွေးနွေးနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61921/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=11 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250911063130/https://myanmar-now.org/mm/news/61921/ |url-status=dead }}</ref> အဆိုပါ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် NUG နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနနှင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်အရေးယူရန်နှင့် နောင်တွင် စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည်အထိ ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အပါအဝင် အချက်ငါးချက်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-14 |title=၂၀၂၅ခုနှစ် မတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - KNU/PDF ပူးပေါင်းတပ်တွေထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ ပူလူတူစခန်းက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ထိုင်းဘက်ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1lpz3v1n9et |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများ]] is8x9ujwsw3te727qud7edru8mgbkln 0 285533 1045259 1041780 2026-07-30T12:30:14Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045259 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 21.2825 | long = 93.4338 | width = 250 | float = center | label = ဝေလူးရွာ | caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ ဝေလူးရွာ တည်နေရာ }} | location = ဝေလူးရွာ၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | date = ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၁၁ ဦး (ကလေး ၈ ဦး အပါအဝင်) | injuries = ၄ ဦး (အမျိုးသမီးများ) | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = စာကျက်ဝိုင်းပြုလုပ်နေသည့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ အသက်ဆုံးခဲ့သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ ဝေလူးကျေးရွာကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ အရပ်သားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စာကျက်ဝိုင်းမှ အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၈ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-17 |title=မတူပီမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၁၁ ဦးတွင် ကလေးအများစု ပါဝင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45464/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-20 |title=မတူပီမှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက် ဒေသခံ ၁၁ ယောက်သေဆုံး- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=ikY2C1kHMaI |access-date=2026-05-10}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-20 |title=စာကျက်သံတွေ ပျောက်သွားတဲ့ရွာ- လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုတစ်ခုအတွက် စစ်တပ်ဘယ်လောက်သုံးလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gl5pn1gldo |access-date=2026-05-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် မတူပီမြို့တောင်ဘက် မိုင် ၄၀ ခန့်အကွာရှိ ဝေလူးကျေးရွာသို့ တပ်မတော်(လေ)၏ လေယာဉ်နှစ်စီး ရောက်ရှိလာပြီး ရွာလယ်ကောင်ရှိ လူနေအိမ်များနှင့် အဆောက်အအုံများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်သည် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ စာကျက်ဝိုင်းပြုလုပ်နေချိန်ဖြစ်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စာသင်ဆောင် ၂ ဆောင်၊ ဘုရားကျောင်း ၁ ဆောင်နှင့် လူနေအိမ် ၁၈ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-16 |title=မတူပီ ဝေလူးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဒေသခံ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/airstrike-matupi-11162023055809.html |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> မတူပီမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (CDF Daai) တို့က ကျေးရွာအတွင်း စစ်ရေးတင်းမာမှု သို့မဟုတ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်စုံတစ်ရာ မရှိဘဲ တပ်မတော်(လေ)က ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ကလည်း ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အရပ်သားများကို တမင်သက်သက် ပစ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-19 |title=မတူပီမြို့နယ်၊ ဝေလူးကျေးရွာကို စစ်တပ်က တိုက် လေယာဉ် ၂ စီးဖြင့် ဗုံးကျဲမှုကြောင့် ကလေး ၈ ဦး အပါအဝင် ပြည်သူ ၁၁ ဦးသေဆုံးမှု CDF မတူပီ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချ |url=https://yktnews.com/2023/11/132044/ |access-date=2026-05-10 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=18 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518080754/https://yktnews.com/2023/11/132044/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2023-11-18 |title=ချင်းပြည်နယ် စာသင်ကျောင်း စစ်ကောင်စီဗုံးထိလို့ (၁၁) ဦးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/7360354.html |access-date=2026-05-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများ == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သား ၁၁ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရသူများ၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မတူပီမြို့နယ်၊ ဝေလူးကျေးရွာကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် – National Unity Government of Myanmar |url=https://nugmyanmar.org/mm/mutupi-township-a-statement-issued-regarding-the-aerial-bombardment-of-wailu-village/ |access-date=2026-05-10 |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ဝေလူးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ထိခိုက်သေဆုံးသူများစာရင်း''' |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အခြေအနေ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးဟာလောင်း || ၃၄ နှစ် || သေဆုံး || CDM ကျောင်းဆရာ (ဖခင်) |- | ၂ || မောင်ရှမွေလ || ၁၂ နှစ် || သေဆုံး || သား |- | ၃ || မောင်ကီးနွန် || ၉ နှစ် || သေဆုံး || သား |- | ၄ || မောင်ညဏ်ဝင်းအောင် || ၅ နှစ် || သေဆုံး || သား |- | ၅ || မောင်ထန်ဟုန်း || ၁၁ နှစ် || သေဆုံး || ဦးမိခ်ကာ၏ သား |- | ၆ || မောင်ဘွေကုန်းထန် || ၇ နှစ် || သေဆုံး || ဦးမိခ်ကာ၏ သား |- | ၇ || မဇွန်လီဆန်း || ၇ နှစ် || သေဆုံး || ဦးမိခ်ကာ၏ သမီး |- | ၈ || ဦးသဲမ်းနိုင် || ၃၅ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၉ || ဦးအွမ်စာ || ၆၅ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၀ || မလီလီမိုး || ၅ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၁ || မခိုင်ဇသင် || ၁၁ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၂ || ဦးဟာလောင်း၏ဇနီး || - || ဒဏ်ရာရ || တစ်ကိုယ်လုံး အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၃ || ဒေါ်ခေးချိန်း || - || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၄ || ဒေါ်နှီးချောမ် || - || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၅ || ဒေါ်ပါမ်ဆောမ် || - || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၆ || မလီကွီး || ၅ နှစ် || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] lv8pygb20f62cmefk65tr6sas20arki 0 285536 1045500 1041944 2026-07-31T08:11:15Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045500 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 21.9211 | long = 95.5861 | width = 250 | float = center | label = ခြေရာတော်ရွာ | border = none | caption = }} | location = [[ခြေရာတော်ရွာ]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၂၂–၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၂၆ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] | notes = မြင်းမူမြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အများဆုံး သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တို့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[ခြေရာတော်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ခြေရာတော်ကျေးရွာ]]၌ စစ်ကောင်စီတပ်များက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၆ ဦးကို ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် မြင်းမူမြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အများဆုံး သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူ ခြေရာတော်ရွာအနီးတွင် တော်လှန်ရေး ရဲဘော် ၂၂ ဦးနှင့် ပြည်သူ ၃ ဦးကို စစ်တပ်က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ် |url=https://yktnews.com/2023/09/123669/ |access-date=2026-05-10 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=17 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517121501/https://yktnews.com/2023/09/123669/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |date=2023-09-28 |title=ခြေရာတော်ရွာအနီး လူ ၂၀ ကျော် ဘယ်လိုသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42725/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူမှာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၅ ဦးထက်မနည်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myinmu-pdf-killed-09232023071253.html |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |date=2023-09-28 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြောင်နှင့် မြင်းမူနယ်စပ် စစ်ကောင်စီလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42679/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[မြင်းမူမြို့နယ်]] [[ဂွေးပင်တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ဂွေးပင်တောရွာ]]သို့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းကြောင့် [[ကျော့မင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကျော့မင်းကျေးရွာ]]တွင် အခြေစိုက်နေသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များသည် ခြေရာတော်ကျေးရွာသို့ နေရာရွှေ့ပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။သို့သော် ခြေရာတော်ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ကြိုတင်ရောက်ရှိကာ ကင်းပုန်းဝပ် စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရောက်ရှိလာစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝိုင်းဝန်းပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် မြင်းမူ Black Eagle အဖွဲ့မှ ၁၈ ဦး၊ မြောင်မြို့နယ် တော်လှန်ရေးတပ် (MRA) မှ ၆ ဦး နှင့် မြင်းမူမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-09-23 |title=စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက် ထိပ်တန်းသတင်းများ - The Elders အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်နဲ့ NUG ဝန်ကြီးတို့ မြန်မာ့အရေးဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw5659r4rn1o |access-date=2026-05-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> စစ်တပ်ဘက် နှင့် နီးစပ်သူများက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ နံနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်အချိန်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခြေရာတော်ရွာအနီး၌ စစ်ကိုင်းခရိုင် လုံခြုံရေးအဖွဲ့ ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာမှတဆင့် ဤဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ဖြစ်စဉ်မှာ မြောင်မြို့နယ်ဘက်မှ မြင်းမူမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်မောင်းနှင်လာသော မော်တော်ယာဉ်တစ်စီးနှင့် ၎င်းနောက်မှ လိုက်ပါလာသည့် ဆိုင်ကယ်သုံးလေးစီးကို ကင်းပုန်းအဖွဲ့က စစ်ဆေးရန် ရပ်တန့်ခိုင်းစဉ် ကားပေါ်မှ စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အလောင်း ၂၅ လောင်းနှင့်အတူ လက်လုပ်သေနတ်ရှည် ၈ လက်၊ လက်လုပ်သေနတ်အတို ၂ လက်၊ ကျည်အိမ် ၈ ခု၊ ၁၂ ဗို့ကျည် ၂၀၀ တောင့်၊ အမ်-၂၂ ကျည် ၈၀ တောင့်၊ လက်လုပ်မိုင်း ၂ လုံး၊ ရီမုဆားကစ်ပြား ၂ ခု၊ ဝါယာကြိုး ၅၀ ပေခန့် တစ်ခွေ၊ ဆိုင်ကယ်ဘက္ထရီ ၁၁ လုံး၊ ပြောက်ကျားဦးထုပ် ၆ လုံး၊ ပြောက်ကျားအင်္ကျီ ၉ ထည်၊ ပြောက်ကျားဘောင်းဘီ ၅ ထည်၊ အိုင်ကွန် တစ်လုံးနှင့် အားသွင်းခုံ ၂ ခု၊ ညကြည့်မှန်ပြောင်း ၁ လက်တို့ကို စစ်တပ်ဘက်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခြေရာတော်ရွာနားမှာ စစ်ကြောင်းအဖွဲ့က ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးလို့ လူ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2023/09/23/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%b0%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%9b%e1%80%ac%e1%80%90/ |access-date=2026-05-10 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကြောင့် ပိတ်မိနေသော အရပ်သားများကို ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ကယ်ထုတ်ဖို့သွားစဉ် ကင်းပုန်းဝပ်နေသည့် စစ်တပ်နှင့် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ပစ်ခတ်ခဲ့သည့်အတွက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ရဲမွန် |date=2023-09-25 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://burmese.voanews.com/a/sagaing-myingmu-myung-pdf-military-troop-battles-locals-fled-/7282381.html |access-date=2026-05-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ခြေရာတော်ရွာ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည့် ရဲဘော်များစာရင်း''' |- ! စဉ် !! တပ်ရင်း/အဖွဲ့အစည်း !! ကျဆုံးဦးရေ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || စစ်ကိုင်းခရိုင် အမှတ် (၅) တပ်ရင်း || ၅ ဦး || ရဲဘော် ၅ ဦး |- | ၂ || ခြေရာတော် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ || ၁၇ ဦး || ရဲဘော် ၁၇ ဦး |- | ၃ || စစ်ကိုင်းခရိုင် အမှတ် (၆) တပ်ရင်း || ၂ ဦး || ရဲဘော် ၂ ဦး |- | ၄ || မြင်းမူ မြို့နယ်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) || ၂ ဦး || ရဲဘော် ၂ ဦး |- ! colspan="2" | စုစုပေါင်း || ၂၆ ဦး || |- | colspan="4" style="text-align: left; font-size: 90%;" | '''ရင်းမြစ်:''' မြောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက် (၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃) |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] ngrpa3djk91u0clbl9zigaps4gsprhv 0 285659 1045332 1038129 2026-07-30T21:01:40Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045332 wikitext text/x-wiki {{About|၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ|၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် နှင့် ဗကပ တို့ဖြစ်ခဲ့သော ကွမ်းလုံ ရက် ၄၀ တိုက်ပွဲအတွက်|၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.5086 | longitude = 98.6458 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွမ်းလုံမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကွမ်းလုံ | date = ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁ – နိုဝင်ဘာ ၁၂ | place = [[ကွမ်းလုံမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း | result = MNDAA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက မြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ | combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|23px]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] နှင့် မဟာမိတ်များ | combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]] <br> * ကွမ်းလုံအခြေချစစ်ဗျူဟာ <br> * ခလရ ၁၂၅ | commander1 = [[ဖုန်တာရွှင်|ဖုန်းတာရွှင်]] | commander2 = တပ်မတော် | strength1 = MNDAA နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်များ | strength2 = အထိုင်ဗျူဟာတပ်များ၊ သံချပ်ကာနှင့် အမြောက်တပ်များ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = စစ်ကောင်စီ၏ ၅၂ နှစ်ကြာ အခိုင်အမာတပ်စွဲထားမှုကို ၁၂ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော အရေးပါဆုံးသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်များသည် စစ်ရေးအရ ဗျူဟာအရ အရေးပါသည့် [[ကွမ်းလုံမြို့]]နှင့် သံလွင်မြစ်ကူးတံတားကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ၁၂ ရက်တိုင်တိုင် အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။[[တပ်မတော်]]သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် "ကွမ်းလုံရက် ၄၀ တိုက်ပွဲ" အပြီး ကွမ်းလုံဒေသကို ၅၂ နှစ်ကြာ အခိုင်အမာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးတွင်မူ ရက်ပိုင်းအတွင်း၌ပင် အခြေချစစ်ဗျူဟာကုန်းနှင့် တပ်စခန်းများအားလုံးကို လက်လွှတ်လိုက်ရသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2023-11-13 |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဓနု PDF ရဲဘော် နှစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး၊ နှစ်ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.shannews.org/archives/37967 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ကွမ်းလုံမြို့သည် တရုတ်-မြန်မာ (ချင်းရွှေဟော်) ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွင် အချက်အချာကျသည့်မြို့ဖြစ်ပြီး၊ လားရှိုး-သိန္နီ-လောက်ကိုင်လမ်းမကြီးနှင့် သံလွင်မြစ်ဆုံရာ၊ ‘ဝ’ နှင့် ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျှက်ရှိသည်။ကွမ်းလုံတွင် လူ ၅၇၀၀၀ နီးပါး နေထိုင်ပြီး ကိုးကန့် လူဦးရေသည် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း KNDF ရဲဘော် ၃ ဦးကျဆုံး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102293 |access-date=2026-05-12 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ကွမ်းလုံ‌ဒေသကို ကိုးကန့် စော်ဘွားရန်ကော်ဟွာ ခေတ်ကတည်းက ကိုးကန့်အဖွဲ့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက် တွင် ရှိခဲ့သည့် ဒေသတစ်ခု အဖြစ် MNDAA က သတ်မှတ်ထားသည်။၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် မူပန်(သိန္နီ)စော်ဘွားမှ ကိုးကန့်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကိုးကန့်စော်ဘွား၏ တုံ့ပြန်မှုအောက်တွင် ချန်ချင်းရှု နှင့် မိုင်းဟုန်ဒေသ နှစ်ခုသာမက ကွမ်းလုံကိုလည်း ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ကွမ်းလုံကို ကိုးကန့်စော်ဘွားလက်အောက်ရှိ အရေးကြီးသော‌မြို့တစ်မြို့အဖြစ် ကိုးကန့်တို့က သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။၁၉၆၉ ခုနှစ်မတိုင်ခင်အချိန်အထိ ကွမ်းလုံ‌ဒေသသည် ကိုးကန့်၏ အောက်တွင်တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ၁၉၇၁ ခုနှစ် တွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]] ၏ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သည် ကွမ်းလုံတွင် အခြေချသည့် မြန်မာတပ်မတော် ကို အရှိန်အဟုန်ပြင်းထန်စွာ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ရက်(၄၀)ကျော်ကြာ တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း မြန်မာတပ်မတော်၏ တပ်စခန်းများကို မသိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပေ။နောက်ပိုင်းတွင် ကွမ်းလုံကို တပ်မတော်က ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=果敢资讯网 |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/11/mndaa_12.html |access-date=2026-05-12 |website=果敢资讯网}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုဖြစ်စဉ် == ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) နှင့်အတူ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်မှ ကွမ်းလုံအခြေချစစ်ဗျူဟာကုန်း အမြောက်တပ်ရင်း-၁၂၇၊ ခလရ ၁၂၅ နှင့် အထိုင်တပ်များအပြင် သံချပ်ကာနှင့် အမြောက်တပ်များဖြင့် ခုခံခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး အေးမင်းထွန်း သေဆုံးခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် MNDAA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက ကွမ်းလုံမြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ကိုးကန့်(MNDAA)နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် ကွမ်းလုံတံတားကို ဦးစွာသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းရှိ ရဲစခန်း ၊ ယာဉ်ထိန်းရဲ များ နှင့် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်‌ရေးရုံးများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ယင်းနောက် ကွမ်းလုံမြို့အနောက်ဘက်ရှိ တောင်ကုန်းစခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံမြို့ (သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်း)ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-09 |title=ကွမ်းလုံမြို့ကို ကိုးကန့် MNDAA က သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံတံတားနှင့် တာပါး တံတားကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထား |url=https://yktnews.com/2023/11/130449/ |access-date=2026-05-12 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=10 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010131631/https://yktnews.com/2023/11/130449/ |url-status=dead }}</ref> ယင်းမတိုင်မီ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်တွင် ကွမ်းလုံမြို့တောင်ဘက်ရှိ ကံမိုင်းဒေသအခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၁၄၃ မှ ဒုတပ်ရင်းမှူးအပါအဝင် တပ်ရင်းတခုလုံး (စုစုပေါင်း အင်အား ၄၁ ဦး) မှာ လက်နက်ချခဲ့သည့်အပြင် အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက် တွင်လည်း ကွမ်းလုံမြို့နယ်၊ ဟဲ့ဟော်ကျေးရွာ အခြေစိုက် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးသည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များထံ လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။ထို့အပြင် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်အနေဖြင့် စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါသည့် ကွမ်းလုံမြို့အား မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် ထိုးစစ်ဆင်နေစဉ် အရှေ့ဘက်ရှိ ဟိုပန်၊ နန့်တိန်းချောင်းတံတားကိုလည်း ချိုးဖျက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-02 |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက် ပြင်းထန် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376005.html |access-date=2026-05-12 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲ၏ ရလဒ်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု == ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီက ၅၂ နှစ်တိုင်တိုင် အခိုင်အမာ တပ်စွဲထားသည့် ကွမ်းလုံဒေသကို ၁၂ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် MNDAA ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ အတွဲလိုက်ဒုံးပစ်ယာဉ် (MLRS) သုံးစီး၊ ၁၂၂ မမ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်တစ်လက်၊ စစ်သည်တင်ယာဉ်များ၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံထုတ် EE-9 အမြောက်တပ် သံချပ်ကာတိုက်ယာဉ်တစ်စီး၊ MT-LB သံချပ်ကာယာဉ်တစ်စီးနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံထုတ် BTR-3U လူတင်သံချပ်ကာယာဉ်တစ်စီးတို့ကို မြောက်ပိုင်းတပ်များ ရရှိသွားသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-11-13 |title=မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များပြောသည့် ကွမ်းလုံ ၁၂ ရက်တိုက်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45174/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=19 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319082719/https://myanmar-now.org/mm/news/45174/ |url-status=dead }}</ref> == ဝေဖန်ခံရမှုများ == ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီအတွက် နယ်မြေဆုံးရှုံးမှုသာမက ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းအရပါ ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် အတွဲလိုက်ဒုံးပစ်ယာဉ် (MLRS) များ၊ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်မြားနှင့် သံချပ်ကာတိုက်ယာဉ် အမြောက်အမြားကိုပါ မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကွမ်းလုံမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းက [[ကိုးကန့်ဒေသ]]သို့ ချီတက်လာနိုင်သော စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အချက်အချာကျသော လမ်းကြောင်းကိုလည်း စိုးမိုးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] hi5nti1sz6jhc4mx6lk4c7pvc5e2t8q 0 285803 1045333 1038192 2026-07-30T21:07:53Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 2 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045333 wikitext text/x-wiki {{About|၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|TNLA ထံမှ MNDAA သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} {{Infobox military conflict | conflict = ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၂၀၂၄) | partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.3300 | longitude = 97.9400 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ တည်နေရာ | map_label = ကွတ်ခိုင် | date = ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ – ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၇ | place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း | result = ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က မြို့ကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ | combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]<br>[[ဖိုင်:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|23px]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] | combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]] | commander1 = | commander2 = | strength1 = ညီနောင်မဟာမိတ် ပူးပေါင်းတပ်များ | strength2 = ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာအခြေစိုက်တပ်များ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ }} '''၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဆင်နွှဲခဲ့သည့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အရေးပါသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဖြစ်ကြသည့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မိုင်းခြိူဝ်းဇာရ် |date=2024-01-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/08/378126.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ လားရှိုးနှင့် မူဆယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စစ်ကောင်စီ၏ အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသော ဗျူဟာကုန်း တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သဖြင့် စစ်ရေးအရ အလွန်အချက်အချာကျသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-01-01 |title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=9 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251109164948/https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |url-status=dead }}</ref> ယင်းအပြင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တာမိုးညဲမြို့နှင့် နမ့်ဖက်ကာဒေသ အပါအဝင် နေရာအများစုတွင် တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအပြင်၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA)၊ တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) တို့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားကြသည်။ ထို့ကြောင့် မကြာခဏဆိုသလို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြားသာမက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြားတွင်လည်း ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများနှင့် ပဋိပက္ခများ အစဉ်တစိုက် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=NoungNoung |first=Nang |date=2022-11-14 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် KIA တပ်ဖွဲ့မှ ကားသမားများထံ အဆမတန် ငွေကောက်ခံနေ |url=https://burmese.shannews.org/archives/31536 |access-date=2026-05-15 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> ဤတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့က ကွက်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယုလေးဒေသတွင် အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[ရှမ်းပြည် တပ်မတော်|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးတပ်မတော်]] (SSPP/SSA) နှင့် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PSLF/TNLA) တို့အကြား တိုက်ပွဲမှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။ဖြစ်စဉ်ကို နှစ်ဖက်ခေါင်းဆောင်များက အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နှင့် ၇ ရက်နေ့တို့တွင် တွေ့ဆုံ၍ မိတ်ဖက်ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အပြန်အလှန် '''သင်ပုန်းချေရန်''' သဘောတူခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-08 |title=ကွက်ခိုင်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ TNLA နှင့် SSPP တို့ အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး သင်ပုန်းချေ၊ တော်လှန်ရေး အမြန်ဆုံးအောင်မြင်ရန် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မည် |url=https://yktnews.com/2023/10/125656/ |access-date=2026-05-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-10-08 |title=အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်နေတဲ့ TNLA နဲ့ SSPP ကြား သဘောတူညီမှုရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-sspp-peace-10082023121753.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> === ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး မတိုင်မီ ရှေ့ပြေးဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၃ ) === ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်တွင် နမ့်ဖက်ကာရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ခလရ (၁၂၃) တပ်စခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် လျှပ်စစ်ရုံးတို့ကို TNLA နှင့် MNDAA ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=ရှမ်းမြောက် နမ့်ဖက်ကာတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6949/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=4 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504214517/https://myanmar-now.org/mm/news/6949/ |url-status=dead }}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် တာမိုးညဲမြို့ရှိ ခလရ (၂၉၀) နှင့် ပြည်သူ့စစ်စခန်းများကို MNDAA က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-11-18 |title=ကွတ်ခိုင် - တာမိုးညဲရှိ စစ်ကောင်စီနှင့် ပြည်သူ့စစ် တပ်စခန်းတို့အား MNDAA သွားရောက်တိုက်ခိုက်၍ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွား |url=https://ayartimes.com/?p=9987 |access-date=2026-05-15 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=တာမိုးညဲတိုက်ပွဲ နေအိမ်အချို့ ပျက်စီး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-95731 |access-date=2026-05-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်မှစတင်၍ ကွတ်ခိုင်နှင့် မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်း TNLA နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ အရှိန်မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအတွင်းသို့ ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်၊ နံနက် ၁၀ နာရီခွဲအချိန်တွင် TNLA က ကျေးရွာ၏တောင်ဘက် မီတာ(၅၀၀)ခန့်အကွာမှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/64f058facc46183bab169c17 |access-date=2026-05-15 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> တစ်ဖက်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] KIA သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၈ ရက်တွင် ထိုမြို့အထက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာ ဖာခတ်ကျေးရွာ နှင့် နမ်ဖလွန်ကျေးရွာကြားတွင် နမ်ဖတ်ကာဘက် မှ ဆင်းလာသည့် စစ်ကောင်စီ အင်အား ၂၀၀ ခန့် စစ်ကြောင်းအား ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-07-28 |title=ကွတ်ခိုင် နမ်ဖလွန်အနီး စစ်ကောင်စီ နှင့် KIA တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွား |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/07/28/july28-ld1/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန် ၁၁ ရက် ညပိုင်း ၈ နာရီခွဲ ဝန်းကျင်အချိန်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက် နှင့် ပန်ဆေးရွာအကြားရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်း အထိ KIA က ဝင်တိုက်ခဲ့သည်။ထိုတိုက်ပွဲသည် ပန်းဆေးကျေးရွာအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုအထိပြင်းထန်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တစ်လုံး ထိခိုက် ပျက်စီးမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=NoungNoung |first=Nang |date=2023-06-13 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် KIA နှင့် စစ်ကောင်စီ တိုက်ပွဲဖြစ်၊ ရွာအတွင်း လက်နက်ကြီးကျ ပေါက်ကွဲ |url=https://burmese.shannews.org/archives/35260 |access-date=2026-05-15 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်းတွင် KIA က ကွတ်ခိုင်မြို့အနီးဖြတ်သန်းသွားသော စစ်ယာဉ်တန်းများကို သုံးကြိမ်ထက်မနည်း ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင် ၁၈ ရက်တွင် နမ့်ဖက်ကာအနီးရှိ ကောင်းရာရွာတောင်ကုန်းစခန်းကို စီးနင်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |first=မောင်ရွှေဝါ |date=2023-07-19 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့အနီးရှိ စစ်ကောင်စီအထိုင်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39784/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=11 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811082529/https://myanmar-now.org/mm/news/39784/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-07-12 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့အနီး စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်း ၃ ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39365/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=9 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309215250/https://myanmar-now.org/mm/news/39365/ |url-status=dead }}</ref> ဆက်၍ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ရူခင်းသာ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို အောက်တိုဘာ ၂၇ရက်နေ့တွင် စတင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-31 |title=မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်း၊ ကွက်ခိုင်နှင့်လားရှိုးမြို့နယ် တို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း ၄ ကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ရရှိ၊ စစ် သား ၄ ဦး အရှင်ဖမ်းမိပြီး ဆက်လက်တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://yktnews.com/2023/10/129095/ |access-date=2026-05-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် တာမိုးညဲဒေသ ဒတ်နှိုင်းကျေးရွာအဝင်တွင် အခြေစိုက်ထားသော နမ့်ဖတ်ကာတပ်ခွဲ ခလရ (၁၂၃)တပ်ရင်းကို ဝင်တိုက်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက် တွင် တပ်စခန်းတစ်ခုလုံးကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-11-15 |title=ကွတ်ခိုင် ဒတ်နှိုင်းစစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခံရမှုမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/11/15/yl1-135/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=MPM |date=2023-11-16 |title=ကွတ်ခိုင်၊ ဒတ်နှိုင်း စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ခန့်သေဆုံး » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%92%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%85%E1%80%85/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref>သို့သော် စစ်တပ်ဘက်က ထိုသတင်းကို မဟုတ်မှန်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် နမ့်ဖတ်ကာအကြားရှိ အချက်အချာကျသော မူဆယ်– ကွက်ခိုင်လမ်းပိုင်းပေါ်မှ '''နမ့်ခိုင်တံတားစစ်တပ်စခန်း'''ကို KIA တပ်မဟာ ၆၊ တပ်ရင်း ၉ က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ယင်းတိုက်ပွဲသည် မူဆယ်-ကွတ်ခိုင် လမ်းပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို KIA က ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်နိုင်သော စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆယ်စုနှစ်ကျော်ကြာတပ်ချနေထိုင်နေတဲ့ နမ့်ခိုင်စစ်တပ်စခန်းကြီးကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102724 |access-date=2026-05-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>ထိုနမ့်ခိုင်တံတားတပ်စခန်းကို စီးနင်းစဉ် စခန်းလာတိုက်သည့် TNLA နှင့် KIA အကြား ပွတ်တိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်၌ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖတ်ကာရွာ ခလရ (၁၂၃) ဗျူဟာကုန်းကို KIA က စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ KIA သည် ရှမ်းမြောက် အခြေစိုက် တပ်မဟာ ၄၊ တပ်မဟာ ၆ နှင့် တပ်မဟာ ၁၀ တို့အပါအဝင် ကချင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (KPDF)တို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက် ညနေ ၃ နာရီကျော်တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-01-25 |title=တလနီးပါး တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် နမ့်ဖတ်ကာကို KIA သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/25/378940.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-01-15 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ နမ့်ဖတ်ကာရွာမှ တပ်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48162/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=13 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813185914/https://myanmar-now.org/mm/news/48162/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-25 |title=ကွတ်ခိုင် နမ့်ဖတ်ကာရွာ တပ်စခန်းကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/kia-seized-junta-namphetka-01252024060824.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>စစ်ကောင်စီကမူ နမ့်ဖတ်ကာ အခြေစိုက် ခလရ - ၁၂၃ ကို KIA က မသိမ်းနိုင်သေးကြောင်း တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ဝဘ်ဆိုက် စာမျက်နှာမှတဆင့် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက် တွင် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး နမ့်ဖတ်ကာ စခန်းသိမ်း တိုက်ပွဲအကြောင်း သတင်းမီဒီယာများ၏ ရေးသားချက်များသည် သတင်းအမှားများသာ ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-16 |title=ကွတ်ခိုင်က စစ်ကောင်စီ ခြေလျင်တပ်ရင်းကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-seize-kutkai-military-camp-01162024024353.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း == === ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အပြီးသတ်) === ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစောပိုင်းဖြစ်သော အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ '''ရှုခင်းသာဗျူဟာစခန်း'''ကို TNLA က ၅ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် နိုဝင်ဘာလတွင် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက်  တာမိုးညဲ ဒေသတွင် ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်ဒေသတို့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်မှ ဆောင်ရွက်နေမှုအခြေအနေများ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/rmpnnynymeaakpiung-rkhiungpnnyny-kyaapnnyny-liungkeaadesttiuttng-ttiukpaiphcpaamu-akheanenngpttskr |access-date=2026-05-15 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ဗျူဟာမြောက်လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဖြစ်ကြသည့် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) တို့က အဓိက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲမစတင်မီ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း၌ပင် တာမိုးညဲပြည်သူ့စစ်ဌာနချုပ်၊ မုံးစီးဒေသတပ်စခန်းများနှင့် မြို့ပေါ်ရှိ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်ရုံးချုပ်တို့ကို မဟာမိတ်တပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ တာမိုးညဲရှိ စစ်တပ် တပ်ရင်းအား Drop Bomb အလုံးရေ ရာနှင့်ချီ၍ တိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်တပ်ဘက်က အလူးအလဲခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တာမိုးညဲဒေသရှိ တပ်မတော်တပ်ရင်းအား Drop Bomb အလုံးရာကျော်ချ၍ တိုက်ခိုက်နေသ​ဖြင့် ခုခံလျက်ရှိပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများကို အမြန်ဆုံးကာကွယ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/284051 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်သော ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်း တိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗျူဟာကုန်းသည် အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိပြီး အမြောက်တပ်နှင့် ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းများပါဝင်သော အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသည့် တပ်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာတပ်သည် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ နမ့်ဖက်ကာ၊ တာမိုးညဲ၊ မုံးစီးဒေသရှိ တပ်စခန်းများကို ကွပ်ကဲနေသည့် ဗျူဟာမှူး၏ အထိုင်ချတပ်စခန်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း မဟာမိတ်တပ်များက ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် အရပ်မျက်နှာအသီးသီးမှ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အပြင်းအထန် အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သဖြင့် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များအတွင်းရှိ နေအိမ်များစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကွတ်ခိုင်နှင့် မူဆယ်အကြားရှိ နမ့်ဖက်ကာရွာအနီး အမှတ် (၁၂၃) ခြေလျင်တပ်ရင်းကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) က ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နမ့်ဖက်ကာတိုက်ပွဲတွင် KIA တပ်မဟာ (၃)၊ (၅) နှင့် (၆) တို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုများကြောင့် ဒေသခံများ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဤတိုက်ပွဲများသည် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်အရေးပါသော စစ်ဆင်ရေးများ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-01-01 |title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=9 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251109164948/https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့အနောက်ဘက် အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ '''ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာတပ်စခန်း'''သည် TNLA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ ထိုးစစ်ကို ခုခံနိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ လက်နက်ချခဲ့သည်။ အဆိုပါဗျူဟာကုန်းမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၃၀၀ ကျော်သည် အလံဖြူထောင်၍ အလင်းဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် လက်နက်စွန့်ကာ လားရှိုးမြို့ရှိ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) သို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ညီနောင်သုံးဖွဲ့က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ တွင် ယမန်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်၌ ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို မဟာမိတ်တပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကွတ်ခိုင်မြို့နှင့်အတူ သိန္နီမြို့ရှိ စကခ (၁၆) နောက်တန်းဌာနချုပ်ကိုလည်း ထိုနေ့မှာပင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ဤအောင်မြင်မှုကြောင့် TNLA သည် ဗျူဟာမှူး အထိုင်ချရာ အမြှောက်တပ်၊ ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းနှင့် အခိုင်အမာတည်ဆောက်ထားသော တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ ကွတ်ခိုင်မြို့တစ်မြို့လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-01-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နှင့် သိန္နီအခြေစိုက် စကခ (၁၆) ကို မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47955/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်တပ်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုများခဲ့ပြီး စစ်တပ်၊ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ (AA,TNLA,MNDAA) အပြင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) တပ်များ သွားလာလှုပ်ရှားသည့်မြို့လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-01-29 |title=မြေပြင်တပ်တွေ ပွတ်တိုက်မှု ဖြေရှင်းမယ်လို့ TNLA နဲ့ KIA ပြော (ရုပ်/သံ) |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/01/29/396482.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> TNLA သည်၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် မှ ၈ ရက်နေ့အထိ ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ အမှတ် ၂၄၁၊ ၂၄၂၊ ၄၅ ခြေလျင်တပ်ရင်းများနှင့် အမှတ် ၂၄၇ အမြောက်တပ်ရင်းတို့ကို တိုက်ခိုက်ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။သို့သော် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး မြို့ပေါ်တွင် မဟာမိတ်တပ်ဖြစ်သည့် MNDAA က တပ်စွဲခဲ့သည်။အလားတူ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ KIA ၏ တောင်ပိုင်းတိုင်းဆက်ဆံရေးရုံး ဖွင့်လှစ်ထားဖူးသော ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ ကချင်စာပေအဖွဲ့ (ကွတ်ခိုင်) နေရာကို KIA ကလည်း နေရာပြန်ယူတပ်စွဲခဲ့သည်။TNLA သည် မြို့ပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးကို အဓိကတာဝန်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ထိုသို့လုပ်ဆောင်မည့်အကြောင်း မဟာမိတ်တပ်များကို အသိပေးခဲ့သည်။ MNDAA ကလည်း ရပ်ကွက်ရုံးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအချို့တွင် တပ်စွဲကာ လမ်းပြင်ခြင်း၊ ယာဉ်လမ်းကြောင်းထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ခိုးမှု၊ မူးယစ်ဆေးမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ ပွတ်တိုက်မှုများသည် တစ်စတစ်စဖြင့် ပိုမို ကြီးမားလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=မြတ်ပန်း |date=2024-04-23 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့တွင် KIA, TNLA အပြင် MNDAA လည်း တပ်စွဲနေရာယူထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51488/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=14 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114121103/https://myanmar-now.org/mm/news/51488/ |url-status=dead }}</ref> === KIA နှင့် TNLA အကြားတင်းမာခြင်းများ === ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက် တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်အချို့၌ အင်အား ၅၀ ခန့်ရှိ KIA တပ်ဖွဲ့က နေရာယူ တပ်စွဲခဲ့ပြီး နောက်တစ်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် နံနက်တွင် မြို့ခံ ကချင်ဒေသခံတချို့နှင့်အတူ ကချင်အမျိုးသားတော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ရာတွင် TNLA က ကချင်အလံများ လိုက်လံ ဖြုတ်သိမ်းပြီး တားဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-02-14 |title=TNLA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့နယ်မြေမှာ ဒေသခံတွကိုခွဲခြားဆက်ဆံနေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/02/14/ld1-117/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>ဤသို့ဖြင့် KIA နှင့် TNLA အကြား ကွတ်ခိုင်တွင် တင်းမာမှုစတင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် ဧပြီ ၁၅ ရက်တွင် TNLA နှင့် KIA အကြား ဆက်ဆံရေးရုံးပြဿနာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြန်သည်။ထိုဖြစ်ရပ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို TNLA က သင်္ကြန်ကာလအတွင်း ယာယီပိတ်ခိုင်းခြင်းနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်စာရင်းများ တောင်းယူခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။TNLAက KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို ပိတ်ပစ်ရန်အထိ ဖိအားပေးအကျပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-04-14 |title=ကွတ်ခိုင်ရှိ KIO/KIA ရုံး မနက်ဖြန်နောက်ဆုံးထားဖယ်ပေးရန် TNLA ပြောလာဟု ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်ပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/04/14/90711/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM |archive-date=22 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240522203700/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/04/14/90711/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-04-15 |title=ကွတ်ခိုင်အခြေစိုက် KIA ဆက်ဆံရေးရုံးပိတ်ဖို့ TNLA တောင်းဆို |url=https://burmese.voanews.com/a/kia-tnla-shan/7570303.html |access-date=2026-05-15 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=မြတ်ပန်း |date=2024-02-13 |title=ရှမ်းမြောက် ကွတ်ခိုင်မြို့မှာ TNLA နှင့် KIA ဆက်ဆံရေးတင်းမာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49182/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=17 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117032213/https://myanmar-now.org/mm/news/49182/ |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၅ နှစ်စပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖက်ကာမြို့အနီး၌ KIA နှင့် TNLA တပ်ဖွဲ့ကြား နယ်မြေဆိုင်ရာ အငြင်းပွားပြီး လက်ဝှေ့ထိုးယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုဖြစ်စဉ်က အောက်ခြေတပ်ဖွဲ့များကြား ကြီးမားသည့်တင်းမာမှုအစ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-09 |title=ကွတ်ခိုင်- KIA နဲ့ TNLA ကြားကပဋိပက္ခနဲ့ ပြည်သူ့အသံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cdjyrg9ven3o |access-date=2026-05-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ် ၇ ရက်တွင် အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါသည့် KIA တပ်များ ကွတ်ခိုင်မြို့တွင်းသို့ ဝင်ရာက်ရန် ကြိုးစားရာတွင်လည်း တင်းမာမှုများသည် ပိုမိုကြီးမားသွားခဲ့သည်။မြို့ပေါ်ရှိ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးမှ ဝန်ထမ်းများကို TNLA က နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ထိုပြဿနာသည် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များအထိ ကြီးမားသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-03-11 |title=ကွတ်ခိုင်တွင် KIA ဆက်ဆံရေးရုံးဖွင့်လိုပါက ညှိနှိုင်းရန် TNLA ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61655/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=15 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915121805/https://myanmar-now.org/mm/news/61655/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2025-03-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ထဲမှ KIA တပ်များ TNLA ဖယ်ရှား |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/03/08/398333.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> === TNLA နှင့် MNDAA အကြားတင်းမာခြင်းများ === {{main|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ ရက်တွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် တာမိုးညဲအကြားရှိ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုအနီးတွင် TNLA နှင့် MNDAA နှစ်ဖက်ထိတွေ့မှုဖြစ်ပွားကာ သေနတ်ပစ်ဖောက်မှုများအထိ ရှိလာခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မုံးစီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ပြိန်းခမ်းကျေးရွာအနီးရှိ ရွှေလုပ်ကွက်တစ်ခုတွင် KIA နှင့် MNDAA တို့ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ KIAအဖွဲ့ဝင် (၁)ဦး အပါအဝင် (၅)သေဆုံးခဲ့ပြီး၊အဆိုပါရွှေလုပ်ကွက်တွင် ရွှေတူးဖော်နေသော တရုတ်လူမျိုးများအား KIAက ဆက်မတူးဖော်ရန်သွားပြောစဉ် စကားနားမထောင်ရာမှ အချင်းဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/67c87577c0f7691ec86cb563 |access-date=2026-05-15 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>ထိုကဲ့သို့သော တင်းမာမှုများသည် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၁၄ ရက်တွင် ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ဒရုန်းများအပါအဝင် လက်နက်ကြီးများဖြင့် မြေပြင်တပ်နှင့် တိုက်ခိုက်ပြီး ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ထိုအရာသည် ကွတ်ခိုင်မြို့တွင်  MNDAA ဘက်က CCTV ကင်မရာများ တပ်ဆင်ခြင်းကို TNLA က တားဆီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်ရေးတင်းမာခဲ့မှု ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=TNLA ထိန်းချုပ် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ထိုးစစ်ဆင် |url=https://burmese.dvb.no/post/750368 |access-date=2026-05-15 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့၌ MNDAA တပ်ဖွဲ့က CCTV များ တပ်ဆင်ခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ MNDAAနှင့် TNLA တပ်ဖွဲ့ကြား ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ခဲ့သည်။နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ MNDAA ရုံးများအား TNLA က ပိတ်သိမ်းခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=မဟာမိတ် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73375/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တအာင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=မဟာမိတ် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73375/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>ထို့နောက် ရှမ်းမြောက် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာများတွင် ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) က တအာင်း (ပလောင်) စာပေနှင့် အလံများ အသုံးပြုခွင့်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် MNDAA တပ်ဖွဲ့သည် တအာင်းစာဖြင့် ရေးသားထားသော ရွာအဝင်ဆိုင်းဘုတ်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့်အပြင်၊ ကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းများတွင်လည်း တအာင်းအလံများ မထောင်ရန်နှင့် ကျောင်းဆိုင်းဘုတ်များတွင် တအာင်းစာများ မရေးသားရန် ပြောဆိုတားမြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-04-27 |title=ကွတ်ခိုင်မှာ တအာင်းစာ‌ပေနဲ့အလံသုံးခွင့် ကိုးကန့်ကပိတ်ပင်ထား |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/04/27/ld1-321/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 7p89xlf2rr43xv8djqnk3zgreybfnxu 0 285864 1045463 1039495 2026-07-31T05:47:40Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045463 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 22.5333 | longitude = 97.0333 | map_size = 250 | map_caption = ကျောက်မဲမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကျောက်မဲမြို့ | date = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ – ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက် | place = [[ကျောက်မဲမြို့]]၊[[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]] | result = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် TNLA က မြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည် | status = တပ်မတော်က ကျောက်မဲမြို့နှင့် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်းကို ပြန်လည်စိုးမိုးထားသည် | combatant1 =[[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] * [[File:Flag of the Danu people.svg|23px|border]][[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|DPLA]] * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|23px|border]][[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]] | combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] * အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁) * ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၀၁) * ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၀၂) * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | casualties1 = ၂၀၂၅ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သေဆုံး ၆၁ လောင်းနှင့် လက်နက် ၄၁ လက် သိမ်းဆည်းခံရ | casualties2 = ၂၀၂၄ ခုနှစ် တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကူ ၃၀၀ ကျော် ချေမှုန်းခံရပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ဒဏ်ရာရ | notes = ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်မှ ၃၀ ရက်အထိ ၂၁ ရက်တာ တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးအတွင်း တိုက်ပွဲကြီးငယ် စုစုပေါင်း ၁၁၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၁ ရက်တွင် တပ်မတော်က မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ }} '''ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁- လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်းအတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]]၊ ခရိုင်မြို့တော် [[ကျောက်မဲမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်နောက်ဆုံးပတ်မှစတင်ကာ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ပေါ်ရှိ စစ်တပ်၏ အခြေစိုက်တပ်စခန်းများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၅ ရက် ညသန်းခေါင်ယံတွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားမှုကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် မြို့ကို ပြန်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော နှစ်ဖက်ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-06 |title=ကျောက်မဲက စစ်ကောင်စီစခန်းတွေကို TNLA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ ဆို |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx2xxv1n3k3o |access-date=2026-05-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းနှင့် ကျောက်မဲမြို့၏ အရေးပါပုံ == ကျောက်မဲမြို့သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]] တွင် စစ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအရ အလွန်ဗျူဟာမြောက်သော ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချိုတို့မှတစ်ဆင့် လားရှိုးနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် မူဆယ်မြို့အထိ သွားလာနိုင်သည့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းမကြီး၏ အဓိကကျောရိုးတွင် ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ကျောက်မဲမြို့သည် သီပေါ၊ နမ္မတူ၊ မိုင်းလုံနှင့် မိုင်းငေါ့မြို့များသို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းဆုံလမ်းခွဖြစ်သဖြင့် အရပ်ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင်သာမက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်း (Supply Route) အတွက်ပါ မရှိမဖြစ် အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> စစ်ရေးဗျူဟာအရ ကျောက်မဲမြို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေအတွင်း အဓိကခံစစ်တပ်စခန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သော [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၁) အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် [[ခမရ (၅၀၁)]] နှင့် [[ခမရ (၅၀၂)]] စသည့် ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ စနစ်တကျ စုဖွဲ့အခြေစိုက်ထားသဖြင့် တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီး လုံခြုံရေးနှင့် ရှမ်းမြောက်ဒေသ တစ်ခုလုံး၏ စစ်ရေးစိုးမိုးမှုအတွက် စစ်ကောင်စီ၏ အဓိကကျောရိုးခံစစ်ကုန်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2024-08-06 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2024/08/06/29200 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250315142945/https://bur.mizzima.com/2024/08/06/29200 |archive-date=15 March 2025 |access-date=2026-05-16 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US |url-status=live }}</ref> ထို့ကြောင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ နယ်မြေစိုးမိုးမှု ခိုင်မာစေရန်နှင့် [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ရည်မှန်းချက်အတွက် ကျောက်မဲမြို့ကို မဖြစ်မနေ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အလားတူ စစ်ကောင်စီဘက်ကလည်း ရှမ်းမြောက်ဒေသသို့ ပြန်လည်ထိုးဖောက်နိုင်ရန်၊ ပြတ်တောက်နေသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန်နှင့် လားရှိုးဘက်သို့ စစ်ရေးအရ ဆက်လက်ဦးတည်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကျောက်မဲမြို့ကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ကာ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == === TNLA က မြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၄) === ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယပိုင်းအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ ကျောက်မဲမြို့ကို တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန် ၂၅ ရက်မှစ၍ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လတတိယပတ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် စစ်ကူအင်အား ၃၀၀ ကျော် စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း လမ်းခရီးတွင် ချေမှုန်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့ [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]အတွင်း ကျောက်မဲမြို့အခြေစိုက် အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁) မှ စကခမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးမင်းထွေးသည် MNDAA ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသဖြင့် ဒုစကခမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခိုင်မိုးက ဆက်လက်ကွပ်ကဲ၍ ခုခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> တိုက်ပွဲပြင်းထန်စဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်က Y-12 လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံး ၉၆ လုံး၊ ပတ္တမြားစေတီအနီးတဝိုက်ကို ဗုံး ၂ လုံးနှင့် ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ၄ ကြိမ် လာရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက် ညသန်းခေါင်ယံ (ဩဂုတ်လ ၆ ရက်) တွင် TNLA က စကခ (၁)၊ ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၀၁) နှင့် ခမရ (၅၀၂) စခန်းကုန်းများကို အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် CDMA ဖုန်းလိုင်းမှလွဲ၍ အခြားဖုန်းလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပြီး TNLA က အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။TNLA သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယပိုင်းထဲ နောင်ချို၊ မိုးကုတ် နှင့် မိုးမိတ်မြို့များကို ဦးစွာ သိမ်းပိုက်ထားပြီးဖြစ်၍ ကျောက်မဲမြို့ သိမ်းပိုက်မှုသည် စတုထ္တမြောက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့် မြို့အဖြစ် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-06 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း TNLA ခေါင်းဆောင် အသိပေး |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/06/95141/ |access-date=2026-05-16 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> === တပ်မတော်က ပြန်လည်စိုးမိုးထိန်းချုပ်ခြင်း (၂၀၂၅) === {{main|နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}ကျောက်မဲမြို့ဆီသို့ စစ်ကြောင်းဆန့်နိုင်ရေးအတွက် စစ်တပ်သည် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် နောင်ချို-ကျောက်မဲ အရေးပေါ်လမ်းကြောင်းများအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် တန်ပြန် စစ်ဆင်ရေး (Counter–Terrorism Operation) များကို ဦးစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။စစ်ဆင်ရေးပထမအဆင့်အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်တွင် နောင်ချိုမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုနှင့် စစ်ရေးထောက်ပံ့မှုအတွက် အဓိကကျသည့် မန္တလေး–လားရှိုး–မူဆယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ နောင်ချို–ကျောက်မဲ လမ်းပိုင်းကို လမ်းဖွင့်နိုင်ရန် နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ရှေ့တိုးရာတွင် လမ်းကြောင်းပေါ်၌ စစ်ဗျူဟာအရ အဟန့်အတားအဖြစ်ဆုံးဖြစ်သည့် ဂုတ်တွင်းတံတား၊ နောင်ပစ်ကျေးရွာ၊ ကညင်ကုန်းကျေးရွာ၊ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာနှင့် နောင်ပိန်ကျေးရွာတို့အား ပထမဦးစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ မြေပြင်အနေအထားအရ အခက်အခဲနှင့် အတားအဆီးများစွာရှိသည့် ဂုတ်တွင်းတံတား၊ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား|ဂုတ်ထိပ်မီးရထားလမ်းတံတား]]နှင့် ရှုခင်းသာအပါအဝင် အရေးကြီးခံစစ်နေရာများကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက TNLA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များ မမျှော်လင့်ထားသည့် လမ်းကြောင်းမှ ချဉ်းကပ်ထိုးဖောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် အဆိုပါလမ်းပိုင်းတစ်ခုလုံးကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ လမ်းပိတ်ဆို့မှုများကို ရှင်းလင်းပြီးနောက် ကျောက်မဲမြို့ဆီသို့ စစ်ရေးအရှိန်မြှင့်ကာ ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် TNLA၊ DPLA နှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကျောက်မဲမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးနှင့် ကျောက်မဲ-နောင်ချို-ပြင်ဦးလွင် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်စုဖွဲ့မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှစတင်ကာ မြေပြင်နှင့် ဝေဟင် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ တန်ပြန်တိုက်စစ်များဖြင့် အဆင့်ဆင့် ထိုးဖောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-10-28 |title=စစ်တပ်က TNLA ထံမှ ကျောက်မဲကို ပြန်သိမ်းပြီးနောက် မြို့တွင်းလူဖမ်းပွဲစတင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68845/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် မန်ကွတ်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ပပုတ်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ခေးလောင်းကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် ပန်းမလွတ်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် ပိတက်ကျေးရွာနှင့် ပံတီးကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ကောင်းမှုလိန်ကျေးရွာနှင့် စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် မန်ပန်ကျေးရွာတို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၂၁၂ တောင်ကုန်း၊ ခိုက်တုန်ဟုန်းကျေးရွာနှင့် ကုန်းကော်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်တွင် တောင်ဆေးလိပ်ကျေးရွာ (တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း)၊ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် နားအိုက်ခမ်းကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် မြင်းကွင်းကျေးရွာနှင့် နားချောင်းကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ခမ်းဆာကျေးရွာနှင့် မန်လွယ်ကျေးရွာတို့ကို အဆင့်ဆင့် စီးနင်းနိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးအဆုံးသတ်ပိုင်းအဖြစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် ပင်တီး၊ စခန်းသာ၊ လုံဝယ်၊ နမ့်ဟူး၊ ပေါက်အံလေးနှင့် ပေါက်အံကြီးကျေးရွာတို့ကိုလည်းကောင်း၊ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင် နမ့်ဆော၊ ခိုမောင်းနှင့် ကောင်းအိုက်ကျေးရွာတို့နှင့် ၎င်းကျေးရွာများအနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ရန်သူ့စခန်းကုန်းများကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ကျောက်မဲမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ကျောက်မဲ - နောင်ချို - ပြင်ဦးလွင် ပြည်ထောင်စုကား လမ်းပိုင်းတွင် ခရီးသွားပြည်သူများနှင့် မော်တော်ယာဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်သွား လာနိုင်ရေး နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/75607 |access-date=2026-05-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၁ ရက်တာ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး ၃၆ ကြိမ်၊ ထိတွေ့မှု ၇၆ ကြိမ်၊ စုစုပေါင်း ၁၁၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက် ညနေ ၄ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ကျောက်မဲမြို့နှင့် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်းကို အလုံးစုံ ပြန်လည်စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်သိမ်း |url=https://burmese.dvb.no/post/726987 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် နာရေးကူညီခဲ့ရမှုများ (၂၀၂၄-၂၀၂၅) == [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်း ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့မှစ၍ မြို့ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုများနှင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်မှုများကြောင့် အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်ပြီး သုံးရက်တာကာလအတွင်း ကျောက်မဲမြို့ပေါ်၌ လက်နက်ကြီးထိမှန်၍ သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သားရုပ်အလောင်း ၆ လောင်းအပါအဝင် စုစုပေါင်း ရုပ်အလောင်း ၂၃ လောင်းကို ဒေသခံလူမှုကူညီရေးအသင်းများက ရှာဖွေသင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရသည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့က ရန်ကင်းရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တစ်လုံးပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သား ၄ ဦးနှင့် တိုက်ပွဲပထမရက်တွင် သေဆုံးခဲ့သည့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ ပါဝင်သည်။လမ်းဘေးဝန်းကျင်များတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသည့် ကျန်ရုပ်အလောင်းများထဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ရုပ်အလောင်းများနှင့် အရပ်ဝတ်များဝတ်ဆင်ထားသည့် အမည်မသိရုပ်အလောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သေဆုံးသူ ၂၃ ဦးအနက် အမျိုးသမီးရုပ်အလောင်း ၂ လောင်းပါဝင်ပြီး ကျန် ၂၁ လောင်းမှာ အမျိုးသားရုပ်အလောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ ရုပ်အလောင်းများအနက် ၂၁ လောင်းကို ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တစ်ရက်တည်းတွင် နမ့်ခုံးရှမ်းပရဟိတအဖွဲ့နှင့် နာရေးကူညီမှုအသင်း (ကျောက်မဲ) တို့ ပူးပေါင်း၍ မြို့နယ်အေးချမ်းသာသုဿာန်သို့ ပို့ဆောင်သင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-27 |title=ကျောက်မဲ တိုက်ပွဲအတွင်း ရုပ်အလောင်း ၂၃ လောင်းကို သင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/militia-and-tnla-fight-again-06272024062500.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က ကျောက်မဲမြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားစဉ်ကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သည် မြို့ပေါ်ရှိ လူစည်ကားရာနေရာများနှင့် ဆေးရုံများကို လေကြောင်းမှ စစ်လေယာဉ်များဖြင့် ဆက်တိုက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကျောက်မဲမြို့ အင်ဂျင်းတောင်ရပ်ကွက်ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် သီလရှင်များအပါအဝင် အရပ်သား ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=နိုရာပြည့် |date=2024-12-03 |title=TNLA ထိန်းချုပ်သည့် ကျောက်မဲမြို့ ဗုံးကြဲခံရမှု ၆ လောင်းသာ ကောက်ယူနိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59564/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ထို့ပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကျောက်မဲမြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို လေကြောင်းမှ ပထမအကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ CDM သူနာပြုဆရာမ တစ်ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဆေးရုံတက်ရောက်နေသည့် လူနာ ၂၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးသည်ပင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၅ မိနစ်အချိန်တွင် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချကာ ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ထပ်မံဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2025-05-05 |title=ကျောက်မဲ ဆေးရုံ ဒုတိယအကြိမ် ဗုံးကြဲခံရ |url=https://kicnews.org/2025/05/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2-%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC/ |access-date=2026-05-16 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>ဇန်နဝါရီ ၂၇ မွန်းလွဲ ၂ နာရီကျော်ခန့်တွင် လူစည်ကားရာနေရာဖြစ်သည့် ကျောက်မဲမြို့ မြို့တော်ခန်းမအနီးရှိ ညဈေးတန်းနှင့် ခရိုင်ရုံးတို့တွင်  ဗုံး ၂ လုံးစီ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ဈေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ကာ ဆိုင်ခင်းနေကြသူများနှင့် စည်ကားနေချိန်  တိုက်ခိုက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ လူအများဝရုန်းသုန်းကား ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-05-05 |title=TNLA သိမ်းပိုက်ထားသော ကျောက်မဲမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်း တိုက်ခိုက် |url=https://yktnews.com/2025/05/213500/ |access-date=2026-05-16 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=19 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260519050755/https://yktnews.com/2025/05/213500/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=နိုရာပြည့် |first=မိုးဦး |date=2025-01-27 |title=ကျောက်မဲမြို့ပေါ် လေတပ်က ၂ ရက် ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၄ ဦးရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60582/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-27 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ် ထပ်မံ ဗုံးကြဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/airstrike-kyaukme-01272025062051.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> တရုတ်နိုင်ငံ ကူမင်းမြို့တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်မှ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွင် နောင်ချို၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်မြို့များမှ TNLA တပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးရန် စစ်ကောင်စီဘက်က တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း TNLA က လက်မခံခဲ့သဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထိုသို့ ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သည် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသော မိုးကုတ်၊ နောင်ချိုနှင့် ကျောက်မဲမြို့များအပါအဝင် တအာင်းဒေသများသို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို မေလအတွင်း ပိုမိုတိုးမြှင့် ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ TNLA ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ ဧပြီလအတွင်း လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၂ ဦး သေဆုံးကာ ၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအခြေစိုက် တအာင်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့ ၅ ဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ မေလအထိ ၅ လတာကာလအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကလေးငယ် ၂၇ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၆၆ ဦးအထိ သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီလေတပ် ဗုံးကြဲ၍ နှစ်ရက်အတွင်း လေးဦးသေဆုံးပြီး ၂ဝ ကျော်ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/localnews/detail/679866b0155e5b044a5bd92b |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> ထိုသို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ရှိနေစဉ်အတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီကျော်အချိန်တွင် ကျောက်မဲမြို့လယ်ခေါင်ရှိ အမှတ် (၃) ရွက်ကွက်နှင့် အမှတ် (၇) ရပ်ကွက်တို့အား မြို့ပေါ်၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ စစ်လေယာဉ်ဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Ya |first=Sai Thu |date=2025-06-25 |title=ကျောက်မဲမြို့အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၄ ဦးရှိပြီး ထိခိုက်သူ ၁၄ ဦးရှိ |url=https://www.shannivoice.com/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80/ |access-date=2026-05-16 |website=ရှမ်းနီအသံသတင်း |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမှတ် (၇) ရပ်ကွက်ရှိ စံပြထမင်းဆိုင်၊ အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်ရှိ ဗလီကျောင်းနှင့် လှိုင်ဆေးခန်းအနီးတို့တွင် ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး ထမင်းဆိုင်ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီးနှင့် ၎င်း၏သားအငယ်ဆုံးအပါအဝင် အမျိုးသား ၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၂ ဦး နေရာ၌ပင် သေဆုံးခဲ့ကာ ကလေးငယ် ၂ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၁၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် ပျက်စီးသွားသော အဆောက်အအုံအပျက်အစီးများအကြားမှ သေဆုံးသူရုပ်အလောင်းတစ်လောင်း ထပ်မံရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သဖြင့် အဆိုပါ ဇွန်လ ၂၄ ရက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးရသည့် အရပ်သား ၅ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ ယင်းသို့ လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ ဗုံးကြဲခံရမှုများကြောင့် ကျောက်မဲမြို့မဈေးကြီးအပါအဝင် ဆိုင်ခန်းများ ပိတ်သိမ်းခဲ့ရပြီး မြို့ခံအချို့လည်း ဘေးလွတ်ရာမြို့များသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-06-25 |title=ကျောက်မဲမြို့လယ်ခေါင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးသူ ငါးဦးရှိလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64525/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>စစ်တပ်သည် ကျောက်မဲမြို့ ရပ်ကွက်(၆) ကို ဩဂုတ် ၄ ရက် နံနက်၁၀နာရီခွဲခန့်တွင် လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးထပ်မံကြဲချသည်။ယင်းမတိုင်မီ ဇွန်လ ၂၄ရက်၊ ၂၇ရက်၊၂၉ရက်၊ ဇူလိုင်လ ၆ရက်၊ဇူလိုင်လ ၈ရက်၊ ဇူလ်ိုင်လ ၁၉ ရက် တို့တွင်လည်း စစ်တပ်က ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ရှစ်ဦးထက်မနည်းသေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀ဦးခန့် ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-08-04 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/08/05/129620/ |access-date=2026-05-16 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> စစ်တပ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက် တွင် ကျောက်မဲမြို့ကို အပြည့်အဝ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ထိုသို့ ထိန်းချုပ်ပြီးသည့်တိုင် လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများသည် မြို့ပေါ်ဧရိယာများကိုသာ ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများကိုမူ စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲခန့်တွင် ကျောက်မဲ–မိုင်းလုံလမ်းပိုင်းအနီးရှိ မန်စင် (ခ) ပဇီကျေးရွာအုပ်စု၊ [[မိုက်ဟုန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|မိုက်ဟုန်းရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် အမျိုးသား ၄ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၅ ဦး စုစုပေါင်း ဒေသခံပြည်သူ ၁၀ ဦး ထိမှန်သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့နေအိမ် ၆ လုံးလည်း ထိမှန်ပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း PSLF/TNLA သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲတွင် စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် ကလေးအပါအဝင် ဒေသခံ ၁၀ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/727834 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA ကစတင်ထိုးစစ်ဆင်သည့် ၂၀၂၄ ဇွန် ၂၅ ရက်ကစ၍ TNLA ပြန်ဆုတ်ခွာသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလဆန်းအထိ စစ်တပ်က ကျောက်မဲမြို့ဆေးရုံ၊ ရဲစခန်း၊ စာသင်ကျောင်းများ နှင့် လူစည်ကားရာ ရပ်ကွက်များအား မကြာခဏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တစ်နှစ်အတွင်း အရပ်သား  ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ထုအရေအတွက်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသပ်သပ်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရခြင်းများဖြစ်ပြီး အခြားအကြောင်းအရာများမပါပေ။ == ကျဆုံးမှုများ == စစ်တပ်သည် ၂၁ရက်တာ တန်ပြန်ထိုးစစ်အတွင်း ရန်သူ့ထံမှ အလောင်း ၆၁ လောင်း၊ လက်နက် ၄၁ လက်နှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော်ဘက်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ယခင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးစာရင်းကိုမူ နှစ်ဖက်စလုံးက မထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပေ။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 91i3us29rnqnv8agsx2xj5wjm27s59v 0 286452 1045531 1038207 2026-07-31T10:22:08Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045531 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | map_type = Myanmar | latitude = 22.7554 | longitude = 95.5398 | map_size = 250 | map_caption = စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စိုင်ပြင်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = စိုင်ပြင် | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက် – ၁၆ ရက် | place = [[စိုင်ပြင်မြို့]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | result = တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ခြင်း | combatant1 = [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|23px|border]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]] (အမှတ် ၁ ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာန) | combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲတပ်ဖွဲ့]] | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = ၁၁ ဦးသေဆုံး | notes = "Operation OTT" (အိုးထိမ်းတွင်း စာသင်ကျောင်းဗုံးကြဲခံရမှုအတွက် သွေးကြွေးဆပ်ခြင်း) }} '''စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့မှ ၁၆ ရက်နေ့အထိ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]] ရှိ [[စိုင်ပြင်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနချုပ်က ဦးဆောင်ကာ "'''Operation OTT'''" အမည်ဖြင့် ဆင်နွှဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စိုင်ပြင်တွင် စစ်တပ်နှင့်ပူးပေါင်းသူများအား အရေးယူမည်ဟု သတိပေး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6a12bd46b4daf45662204d18 |access-date=2026-05-24 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ဒီပဲယင်း၊ စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို NUG လက်အောက်ခံတပ်များ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/147607 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း== စိုင်ပြင်မြို့သည် ယခင်က [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ စိုင်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ စိုင်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းရှိ [[စိုင်ပြင်ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|စိုင်ပြင်]]၊ [[စိုင်ပြင် (မြောက်)ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|စိုင်ပြင် (မြောက်)]] နှင့် [[စိုင်ပြင် (တောင်)ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|စိုင်ပြင် (တောင်)]] ကျေးရွာများကို စုစည်း၍ ရပ်ကွက် (၅) ခုပါဝင်သော "[[စိုင်ပြင်မြို့]]" အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။စိုင်ပြင်မြို့သည် မြို့တစ်မြို့အတွက် လိုအပ်သော ရေ၊ လျှပ်စစ်မီးစသည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် မြို့ပြအင်္ဂါရပ်များဖြင့် ပြည့်စုံမှုရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://7day.news/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8-----127242|title=စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ မော်လူးနှင့် စိုင်ပြင်ကို မြို့အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|date=၂၃ မေ ၂၀၂၀|accessdate=၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၀|author=7Day News|work=7Day News|archivedate=13 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713030111/https://7day.news/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8-----127242}}</ref> စိုင်ပြင်မြို့သည် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] (နမခ) အခြေစိုက်ရာ [[မုံရွာမြို့]]နှင့် မိုင် ၄၀ ကျော်ဝေးပြီး မုံရွာ- ရေဦး လမ်းမကြီးဘေး တွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-05-19 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း စစ်ရေးဖိအားတိုးလာနေချိန် စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်များသိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/78511/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == {{main|အိုးထိမ်းတွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} စိုင်ပြင်ရဲစခန်းအား [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနချုပ်မှ ရဲဘော်အင်အား ၆၀ ခန့်ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှသ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် စစ်သုံ့ပန်းအချို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ရာ၊ ၎င်းတို့ထဲတွင် သေဆုံး/ဒဏ်ရာရရှိထားသူများ၏ မိသားစုဝင်များ၊ အထူးသဖြင့် အသက် ၅ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးလည်း ပါဝင်ကြောင်း အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-05-19 |title=စိုင်ပြင်မြို့ရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး စိုင်ပြင်မြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://yktnews.com/2026/05/250034/ |access-date=2026-05-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=24 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260524113920/https://yktnews.com/2026/05/250034/ |url-status=dead }}</ref> တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အဆိုပါ ရဲစခန်းသည် ရဲလုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက်သာမက စစ်တပ်၏ တပ်စွဲရာနေရာတစ်ခုအဖြစ်လည်း အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်သည်။အထူးသဖြင့် ဒေသတွင်း ပြည်သူလူထုအား လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည့် သတင်းအချက်အလက်များ စုဆောင်းပေးခြင်း၊ ပစ်မှတ်များ ချပေးခြင်းတို့တွင် အဓိကကျသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု တော်လှန်ရေးအဖွဲ့က စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ဤစခန်းမှ ပေးပို့သည့် သတင်းအချက်အလက်များကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့က ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးထိန်းကွင်း (အိုးတိန်တွင်း) ရွာ စာသင်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ကျောင်းသား/သူ ၂၂ ဦး၊ ဆရာမ ၂ ဦး စုစုပေါင်း ၂၄ ဦး သေဆုံးကာ ၁၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်အတွက် "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးဖြင့် လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့က တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-05-20 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို PDF ​တွေသိမ်းပိုက်ရှင်းလင်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/20/157586/ |access-date=2026-05-24 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ == စိုင်ပြင်ရဲစခန်းအား တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင် စစ်တပ်သည် [[ဘုတလင်မြို့]]မှတစ်ဆင့် စိုင်ပြင်မြို့ဘက်သို့ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ မေလ ၂၁ ရက်နေ့အထိ စစ်တပ်၏ မြေပြင်စစ်ကြောင်းများအပြင် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များ၊ တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်များ၊ ပါရာမော်တာများနှင့် ဒရုန်းများကို အသုံးပြု၍ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် [[ပဲပြစ်တော (အနောက်)ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|ပဲပြစ်တော]] (အနောက်)၊ ဆိပ်သာကန်၊ ကွမ်းအုံ၊ မြင်သာ၊ နတ်ရွာ၊ အုပ်ဖို၊ ကြို့ကုန်း၊ ဘီရှူး၊ လက်ပံ အပါအဝင် ဘုတလင်-စိုင်ပြင် လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၁၅ ရွာခန့်မှ ဒေသခံပြည်သူ နှစ်သောင်းကျော်မှာ ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်။ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူများ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-22 |title=ဘုတလင်-စိုင်ပြင်လမ်းမှာ စစ်ကြောင်းထိုး ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံသောင်းချီ စစ်ပြေးနေရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/22/myanmar-military-conflict-thousands-displaced-budalin/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] b5lngujucui0l4mkadsdsyuvm90fjrg 0 286651 1045524 1034158 2026-07-31T09:59:21Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045524 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 22.8481 | longitude = 95.9686 | map_size = 250 | map_caption = မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဥ့်ကူးမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = စဉ့်ကူးမြို့ | date = ၂၀၂၄ ဇွန်လ ၂၅ ရက် - ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက် | place = [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်|စဥ့်ကူးမြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | result = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက မြို့ကို စတင်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး၊ တပ်မတော်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၉ရက်တွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည် | status = | combatant1 = * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] | combatant2 = * ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်-မန္တလေး * မိုးကုတ်ဗျူဟာ (အမှတ် ၁၂၂၂ တပ်ရင်း) * မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ | casualties1 = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စစ်ကောင်စီအရာရှိကြီးများအပါအဝင် ၂၈ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရ | casualties2 = ၂၂ဦးသေဆုံး(စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်) | notes = တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ပထမဆုံးသိမ်းပိုက်ခဲ့သည့်မြို့ဖြစ်သည်။ }} '''စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စဉ့်ကူးမြို့|စဥ့်ကူးမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် စဉ့်ကူးမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) လက်အောက်ခံ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် [[တပ်မတော်]] တို့အကြား အပြိုင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ (၃) နှစ်သက်တမ်းသာရှိသေးသည့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ]]၏ စဉ့်ကူးမြို့ သိမ်းပိုက်နိုင်မှုသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှ ပထမဦးဆုံးမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်မှု အဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။သို့သော် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနေဖြင့် စဥ့်ကူးမြို့ကို တစ်နှစ်နှင့် ငါးလကျော်ကြာသာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထံ ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-27 |title=စဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်ကောင်စီရေကြောင်းမှ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်သော်လည်း အထိနာ၍ ပြန်ဆုတ်သွား |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/27/94154/ |access-date=2026-05-27 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့သိမ်းပြီးနောက် မန္တလေးတိုင်းထဲက တိုက်ပွဲတွေဘယ်ကိုဦးတည်နေလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crg71mg8yy4o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == စဉ့်ကူးမြို့နယ်သည် မန္တလေးမြို့၏ မြောက်ဘက် မိုင် ၄၀ ကျော် အကွာ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည့်အတွက် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအရ အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့၏ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အရှေ့ဘက်တွင် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်တို့နှင့် ထိစပ်နေပြီး မြစ်ကြောင်းနှင့် ကုန်းလမ်းကြောင်းများကို ပူးတွဲထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အချက်အချာနေရာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့မှစတင်ကာ "[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]" နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ယင်းစစ်ဆင်ရေးအပါအဝင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များ]]နှင့် ပူးပေါင်း၍လည်း ရှမ်း-မန်းစစ်ဆင်ရေးကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် ဟန်ချက်ညီ စတင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းသို့ စတင်ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-07-14 |title=စဉ့်ကူးမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရေး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့က ဆက်လက် ထိုးစစ်ဆင်နေဆဲဖြစ်ပြီး သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ကြိုးစားနေဆဲ |url=https://yktnews.com/2024/07/173087/ |access-date=2026-05-26 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804203822/https://yktnews.com/2024/07/173087/ |url-status=dead }}</ref> ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မတ္တရာမြို့နယ်အတွင်း စစ်တပ်စခန်း ၂၅ ခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်-မန္တလေး (MDY-PDF) က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စဥ့်ကူးမြို့နယ် အတွင်းရှိ စစ်စခန်း ၁၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း MDY-PDF က ထုတ်ပြန်သည်။ ထိုသို့သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာတွင် ရွှေပြည်ရဲစခန်း၊ လက်ပန်လှရဲစခန်း၊ ကျည်တောက်ပေါက်တပ်စခန်း၊ ကန်တောင်တပ်စခန်းနှင့် ပင်လယ်ကြီးတပ်စခန်းတို့ ပါဝင်ပြီး ယခင်သိမ်းပိုက်ထားသည့် တပ်စခန်း ၆ ခု အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၁ ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-08 |title=စဉ့်ကူးမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း ၁၁ ခုကို MDY-PDF သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/singu-mdy-pdf-military-camp-07082024131427.html |access-date=2026-05-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် ဒုတပ်မှူး အပါအဝင် ၁၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး လက်နက်ချခဲ့သည့် ပျူစောထီး တပ်ဖွဲ့ဝင်များလည်း ရှိသည်။တပ်မတော်(လေ)သည် စဥ့်ကူးမြို့နယ်အား လေကြောင်းကို အသုံးပြု၍ မြို့လက်မလွတ်ရရေး ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲစစ်ဆင်ရေး ရုပ်သံမှတ်တမ်းကို မန္တလေး-PDF ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/662856 |access-date=2026-05-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ထိုသို့သော တိုက်ခိုက်မှုများကြားထဲမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၁၇ ရက် တွင် မန္တလေးတိုင်း စဉ့်ကူးမြို့နယ်ထဲရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း အားလုံးနှင့် စဉ့်ကူးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီကင်းစင်သော မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်-မန္တလေး (MDY-PDF) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက် တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-20 |title=စဉ့်ကူးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း MDY-PDF ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-sigu-07202024051839.html |access-date=2026-05-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ထင်ရှားဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း၊ စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်ဘက်မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူး၊ ဗိုလ်ကြီး၊ တပ်သားနှင့် ပျူစောထီး စုစုပေါင်း ၂၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း မိုးကုတ်ဗျူဟာ အမှတ် (၁၂၂၂) တပ်ရင်းက သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ အဆိုပါ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံများအား စဥ့်ကူးမြို့မှ ဧရာဝတီမြစ်ကိုဖြတ်ပြီး ထွက်ပြေးလာစဉ် အမှတ် (၁၂၂၂) တပ်ရင်းက ဇူလိုင် ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/07/21/27914|title=စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီးနှင့် ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် ၂၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ|work=Mizzima Burmese|access-date=၂၇ မေ ၂၀၂၆|date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}</ref> {| class="wikitable" |+ စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများ စာရင်း (ဇူလိုင် ၁၈၊ ၂၀၂၄) ! အဆင့်/ရာထူး !! အမည် !! တပ်ရင်း/ဌာန |- | ဒုဗိုလ်မှူးကြီး || အောင်မင်းကို || ခမရ (၇၀၃) တပ်ရင်းမှူး |- | ဗိုလ်မှူး || အောင်ကျော်ဇင် || စဥ့်ကူးမြို့နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင် |- | ဗိုလ်ကြီး || ထက်ကျော် || ခမရ (၇၀၈) တပ်စုမှူး |- | ဗိုလ်ကြီး || ဌေးလင်းကျော် || ခမရ (၇၀၈) |- | ဗိုလ်ကြီး || အေးကို || ခလရ (၉၃) |- | ဗိုလ်ကြီး || ထွန်းနိုင် || ခမရ (၇၀၈) တပ်စုမှူး |- | ရဲမှူး || ကျော်မြင့်ဦး || လက်ပန်လှနယ်မြေရဲစခန်း |- | ဒုရဲမှူး || ရွှေသိမ်းမောင် || စဥ့်ကူးမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ တပ်ဖွဲ့မှူး |- | ပျူစောထီးခေါင်းဆောင် || ငနိုင် || ရေတော် |- | ပျူစောထီးခေါင်းဆောင် || ထွန်းလင်း || ဒိုးပင်ကုန်း၊ ဇီးပင်ကုန်း |} == စစ်တပ်၏တန်ပြန်ထိုးစစ် (၂၀၂၅) == {{main|သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} စစ်တပ်သည် စဉ့်ကူးမြို့ ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ဆင်နွဲခဲ့သည်။[[သပိတ်ကျင်းမြို့]]နှင့် ၎င်းဒေသတစ်ဝိုက်အား ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]] ရှိ ဖယောင်းတောင်သတ္တုတွင်းဒေသအား ဩဂုတ် ၂၄ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ အယ်လ်ဖာဘိလပ်မြေစက်ရုံတစ်ဝိုက်အား ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ [[ဆည်တော်ကြီးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်|ဆည်တော်ကြီးကျေးရွာ]]နှင့် ရေလှောင်တမံအား နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်တွင်လည်းကောင်း မြေပြင်/ဝေဟင် စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် တစ်နေရာပြီးတစ်နေရာ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-12-14 |title=စစ်တပ်ရဲ့ စဥ့်ကူးမြို့နယ်တန်ပြန်ထိုးစစ် |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2025/12/15/142634/ |access-date=2026-05-27 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ထို့နောက် စစ်တပ်သည် စဉ့်ကူးမြို့ နှင့် [[လက်ပန်လှရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်|လက်ပန်လှကျေးရွာ]] ဒေသတို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် သပိတ်ကျင်း-ဝါးဖြူတောင်မှတစ်ဆင့် ဇရပ်ကွင်းသို့ စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး၊စစ်ကြောင်းများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ဇရပ်ကွင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ဆက်၍ လိပ်ကျ၊ ချောင်းကြီးနှင့် နွယ်ရုံတစ်ဝိုက်ကိုလည်းကောင်း၊ရတနာသိင်္ဂီ-နားခါ-ပျဉ်းချောင်း-လမင်းသာ လမ်းကြောင်း၊ ပန်းတင်-မြကန်သာ လမ်းကြောင်း၊ မတ္တရာ-စဉ့်ကူးမြို့လမ်းမကြီး ဘယ်/ညာ မှ တရော်ပင်-ညောင်ဝန်း-သာယာကုန်း လမ်းကြောင်းနှင့် ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း ကျောက်ငနွား-ရေတော်-ရွှေလှေ လမ်းကြောင်းတို့ဖြင့် စစ်ကြောင်းများခွဲ၍ လက်ပန်လှ ကျေးရွာတစ်ဝိုက်ကို ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊စဉ့်ကူးမြို့တစ်မြို့လုံးအား ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင်လည်းကောင်း ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=PDF များ ယာယီစိုးမိုးခဲ့သည့် စဥ့်ကူးမြို့နှင့် လက်ပန်လှကျေးရွာ ဒေသတစ်ဝိုက်ကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/308531 |access-date=2026-05-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> စစ်တပ်စစ်ကြောင်းများအနေဖြင့် စဉ့်ကူးမြို့နှင့် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိရေး တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲကြီးငယ် အကြိမ် ၅၀ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုတိုက်ပွဲများအတွင်း ရန်သူ့ထံမှ အလောင်း ၂၂ လောင်း၊ လက်နက်မျိုးစုံ ၄၇ လက် ရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်ဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊တိုက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့ဘက်မှလည်း အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ကျဆုံးခဲ့သည်ဟုလည်း ထုတ်ပြတ်ချက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-10 |title=MDY-PDFနဲ့ စစ်တပ် အားပြိုင်နေတဲ့ ရွှေတွင်းတွေရှိတဲ့ စဥ့်ကူးမြို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c20kpzr447vo |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> === ဧရာဝတီတံတား (ရတနာသိင်္ခ) ဖျက်ဆီးခံရမှု === မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်၍ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက စစ်ကောင်စီ၏ ထိုးစစ်ကို ပိတ်ဆို့တားဆီးရန်အတွက် ရွှေဘို-ကျောက်မြောင်း-စဥ့်ကူး-မန္တလေးသွားကားလမ်းပေါ်ရှိ ဧရာဝတီတံတား (ရတနာသိင်္ခ) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်၊ နံနက် ၆ နာရီ ၁၀ မိနစ်ခန့်တွင် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါတံတားသည် သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊ စဥ့်ကူးမြို့နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ကျောက်မြောင်းမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အဓိကလမ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အရေးပါသည့် သံကူကွန်ကရစ်တံတားဖြစ်သည်။တံတားမိုင်းခွဲခံရမှုကြောင့် ရေလယ်တိုင်အမှတ် RP4 နှင့် RP5 အကြားနှင့် RP6-A2 ချဉ်းကပ်လမ်းနေရာများ ကျိုးကျပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် အဆိုပါတံတားမှာ အရှည် ၂၄၈၀ ပေရှိသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် စဥ့်ကူးမြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲကာလ၌ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက စစ်ရေးအရ အရေးပါသော လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး စဉ့်ကူးမြို့နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်မြောင်းမြို့သို့ဆက်သွယ်ထားသည့် ဧရာဝတီတံတား(ရတနာသိင်္ခ)အား PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများနှင့်ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/76427 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဧရာဝတီတံတား(ရတနာသိင်္ခ) နေရာတစ်ဝိုက်ကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/308598 |access-date=2026-05-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] kcxa1ch45xvh4yebyr6ioi19m0jslr4 0 286731 1045467 1043303 2026-07-31T05:59:01Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045467 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|ကျောင်းသားလက်ရုံးတပ်တော်}} {{Infobox militant organization | name = ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော်<br/>Student's Revolutionary Force | image = [[File:Flag of the Student's Revolutionary Force (Myanmar).svg|frameless]]<br/>အလံတော်<br/>[[File:Logo of the Student's Revolutionary Force (Myanmar).svg|frameless|120px|upright=0.75]]<br/>တံဆိပ် | other_name = SRF | founding_leader = | leader = ကိုစံတင်ထွန်း (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ) | foundation = {{Start date|2021|10|21|df=yes}} | dates = ၂၀၂၁ – လက်ရှိ | branch = [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) <br/>(NUG COC အောက်ရှိ ဒေသခံတပ်ဖွဲ့) | dissolved = | merger = | split = | predecessor = | merged = | successor = | country = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | allegiance = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] (NUG) <br/>([[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)|MOD]]) | ideology = ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီရရှိရေး<br/>စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေး | clans = | allies = * {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]] * {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|BPLA]] * [[ချင်းညီနောင်]] * {{flagicon image|Spring Revolution Alliance Flag.svg}} [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|SRA]] * {{flagicon image|Logo of Yaw Defense Force.jpg}} [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်|YDF]] * ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးတပ်ဦး (PRF) * ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်တပ်တော် (PDO/PDA) * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|PLA]] | opponents = {{flagdeco|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]] | battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခ (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] }} '''ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော်''' ({{lang-en|Student's Revolutionary Force}}၊ အတိုကောက် '''SRF''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းကင်းမြို့နယ်]]တွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေသော [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ကို [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]အပြီး၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ကျောင်းသားလူငယ်များဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-05-26 |title=မင်းကင်းမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် စစ်ကြောင်းကို ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်မှု စစ်သားများ ထိခိုက်မှုရှိ၊ သရက်ချောင်းမြို့ပေါ်မှ ထွက်လာသော စစ်ကြောင်းကိုလည်း ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက် |url=https://yktnews.com/2026/05/250569/ |access-date=2026-05-28 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=28 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528092522/https://yktnews.com/2026/05/250569/ |url-status=dead }}</ref> == သမိုင်းကြောင်းနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ == ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းကင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံသော ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များကို ဒေသခံမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဖော်ဆောင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တပ်တော်၏ ခေါင်းဆောင်မှာ စံတင်ထွန်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော်၏ လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့များအနက် အမှတ် (၅၁၈) တပ်ရင်းသည် ထင်ရှားကာ အဆိုပါတပ်ရင်းသည် မဟာမိတ်ဖြစ်သော အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) နှင့် ပူးပေါင်း၍ အမှတ် (၁၆) ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (ကပစ ၁၆) အနီးတွင် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ကိုင်းတောမရဲစခန်းနှင့် ရဲကင်းစခန်းများကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်သည့် ကိုင်းတောမရဲစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွင်လည်း ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်တပ်တော် (PDA)၊ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးတပ်ဦး (PRF)၊ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) အမှတ် (၈၁၅) တပ်ဖွဲ့ အနောက်မြောက်စစ်ဒေသ၊ ဗမာ့လွတ်မြောက်ရေးဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (BLDF)၊ Lighting Drone Force၊ ပခုက္ကူစုဖွဲ့မှုများဖြစ်ကြသော Young Force၊ PPDF၊ ThuRain၊ Hunter Pakokku၊ Earthquake၊ အညာမြေတပ်ပေါင်းစု၊ မြိုင်မြို့နယ်မှ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်ကြသည့် မြိုင်ပကဖ အမှတ် (၁) တပ်ရင်း တပ်ခွဲ (၄) စင်္ကြာအဖွဲ့၊ ပေါက်မြို့နယ် ပလဖ နှင့် Justice Revolution Force တို့နှင့်အတူ မဟာမိတ်အင်အားစုအဖြစ် ပူးပေါင်းတိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-07 |title=မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ကိုင်းတောမရဲစခန်းအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/07/95296/ |access-date=2026-05-28 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရုပ်သံ |first=အောင်ကောင်းလင်း in သတင်း {{!}} သတင်းတို {{!}} တိုက်ပွဲ {{!}} |title=လေးရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် မြိုင်၊ ကိုင်းတောမရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက် |url=https://www.myaelattathan.org/articles/%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA_%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA |access-date=2026-05-28 |website=www.myaelattathan.org |language=en |archive-date=15 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260215074447/https://www.myaelattathan.org/articles/%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA_%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA |url-status=dead }}</ref> == ထင်ရှားဖြစ်ရပ် == {{main|၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု}} ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၌ လှုပ်ရှားနေသော ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ မင်းကင်းမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (ပအဖ) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) ပူးပေါင်းတပ်များက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ရာ နောက်ဆက်တွဲ ဖမ်းဆီးမှုများအပါအဝင် ဖမ်းဆီးခံရသူ စုစုပေါင်း ၁၆ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ SRF အဖွဲ့သည် ၎င်းတို့လှုပ်ရှားရာ ဒေသအတွင်း ရပ်ကျေး ပကဖ ရဲဘော်များအား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်း၊ စင်ပြိုင်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်တရားစီရင်ရေး တည်ဆောက်ခြင်း၊ အဓမ္မစစ်မှုထမ်းခိုင်းခြင်း အပါအဝင် ပြစ်မှု အနည်းဆုံး ၈ မှုထက်မနည်း ကျူးလွန်ထားကြောင်း တိုင်ကြားချက်များရှိသဖြင့် ဥပဒေအတိုင်း ဖမ်းဆီးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း မြို့နယ် ပအဖ အဖွဲ့က စွပ်စွဲထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းစွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ SRF ဘက်ကမူ ၎င်းတို့အနေဖြင့် စင်ပြိုင်အုပ်ချုပ်ရေး တည်ဆောက်ခြင်းမရှိဘဲ ဒေသခံများတောင်းဆို၍ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး ဝန်းရံပေးနေခြင်းသာဖြစ်ကြောင်းနှင့် အဆိုပါအမှုများကို သမာသမတ်ကျသည့် ဥပဒေပညာရှင်များနှင့် တရားဝင်ဖြေရှင်းရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-05-27 |title=SRF ခေါင်းဆောင်နှင့် ၁၂ ဦးကို ပြစ်မှုကျူးလွန်သူဟု စွပ်စွဲပြီး NUG ဖမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/78701/ |access-date=2026-05-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်အရ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ စစ်ရေးကွပ်ကဲမှုစနစ် (Chain of Command - COC) အောက်သို့ တရားဝင် ဝင်ရောက်ကာ ကွပ်ကဲမှုခံယူခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း မင်းကင်းဒေသအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်းအကြား ပဋိပက္ခများကို ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းပြီးနောက် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ SRF ၏ အပြစ်မကျူးလွန်ထားသည့် ရဲဘော်များအားလုံးသည် NUG ၏ စစ်ရေး COC အောက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများကို PDF တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ စစ်ရေးကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်းက တမူးဒေသအခြေစိုက် [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (NLA) မှ NUG, MOD ၏ PDF လက်အောက်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ကဲ့သို့ပင် NUG အစိုးရအနေဖြင့် ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများကို တစ်ခုတည်းသော စစ်ရေးကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ စုစည်းမှုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NUG ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ SRF ရဲဘော်များတော်လှန်ရေး ဆက်လုပ်မည် |url=https://burmese.dvb.no/post/877958 |access-date=2026-05-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]] 7czhqmi4cj3pnau722bhkpr6ghgy0s0 0 286858 1045314 1034694 2026-07-30T16:07:13Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045314 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း | width = | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | image = Ann district in Rakhine state.svg | image_size = 280px | alt = အမ်းမြို့နယ်နှင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တည်နေရာပြမြေပုံ | caption = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရာ အမ်းမြို့နယ် ဝန်းကျင် စစ်ရေးပြမြေပုံ {{legend|#CC0000|အနီရောင်သည် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရာ အမ်းမြို့နယ် ဖြစ်သည်}} | date = ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ | place = [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | territory = အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (အပခ) ဌာနချုပ်တစ်ခုလုံးနှင့် အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဗျူဟာကုန်းများအားလုံးကို အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ | status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့ | combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}} * {{armed forces|Myanmar}} ** {{army|Myanmar}} ** {{air force|Myanmar}} | combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) | combatant3 = | commander1 = * ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး <small>(အပခ တိုင်းမှူး - စွန့်ခွာထွက်ပြေး)</small> * ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း <small>(တိုင်းဦးစီးချုပ် / ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး)</small> * ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း <small>(ဒုတိယတိုင်းမှူး)</small> | commander2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] <br>[[ညိုထွန်းအောင်]] | commander3 = | units1 ={{flagicon image|MM Western RMC Flag.svg}}[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နပခ) ကွပ်ကဲမှုအောက်ခံတပ်များ * ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ * လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပံ့ပိုးမှုတပ်ဖွဲ့များ | units2 = အာရက္ခတပ်တော် (AA) အထူးစစ်ကြောင်းများ | units3 = | strength1 = မသိရသေး | strength2 = မသိရသေး | strength3 = | casualties1 = များပြား (တိုင်းဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိုင်းမှူး အပါအဝင် အရာရှိ၊ စစ်သည် ရာချီ လက်နက်ချ/ဖမ်းဆီးခံရ) | casualties2 = မသိရသေး | casualties3 = | notes = မြန်မာ့စစ်သမိုင်းတွင် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ကျဆုံးသွားခဲ့သည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကြီး ဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း''' သို့မဟုတ် န'''ပခ ကျဆုံးခြင်း''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃ -လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[အမ်းမြို့နယ်]]ရှိ အဓိက အခြေစိုက်စစ်ဌာနချုပ်ကြီးဖြစ်သော [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နပခ) အား [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က လပေါင်းများစွာ ပိတ်ဆို့ ဖြတ်တောက်ကာ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မဟာဗျူဟာမြောက် တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-12-20 |title=အမ်းအခြေစိုက် ရခိုင်စစ်တိုင်းဌာနချုပ်ကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-aa-fighting-update/7908173.html |access-date=2026-05-30 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> ဤဖြစ်ရပ်သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လားရှိုးမြို့]]အခြေစိုက် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (ရမခ) ကျဆုံးပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]လက်ထက် မြန်မာ့စစ်သမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရသည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဖြစ်ရပ်အဖြစ် သမိုင်းတွင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း နပခ ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး (တိုင်းဦးစီးချုပ်) နှင့် ဒုတိုင်းမှူး အပါအဝင် အရာရှိကြီးများကို အာရက္ခတပ်တော်က သုံ့ပန်းအဖြစ် လက်ရဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-09-22 |title=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့ရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ထိန်လင်းအောင် သေဆုံးမှု ၉ လကြာမှ မိသားစုကို စစ်တပ်က တရားဝင်စာပေးပို့ အကြောင်းကြား |url=https://yktnews.com/2025/09/228691/ |access-date=2026-05-30 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=11 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011013143/https://yktnews.com/2025/09/228691/ |url-status=dead }}</ref> == စစ်ရေးဗျူဟာ နောက်ခံ == အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တည်ရှိရာ အမ်းမြို့သည် ရခိုင်ကုန်းတွင်းပိုင်းနှင့် အညာဒေသ (မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မင်းဘူးမြို့) ကို ချိတ်ဆက်ထားသည့် ကားလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရခိုင်စစ်မျက်နှာတစ်ခုလုံး၏ အဓိက စစ်ရေးအာရုံကြောနှင့် ထောက်ပို့ဝင်ပေါက်ကြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=AA ကိုတိုက်မနိုင်၍ နပခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ကျော်စွာဦး ဖယ်ရှားခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/69e99e67b4daf45662083e1d |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]]အခြေစိုက် အမှတ် (၉) စစ်ဆင်မှုကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ် (စကခ-၉) သိမ်းပိုက်ခံရပြီးနောက် ထိုစဉ်က နပခ တိုင်းမှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦးသည် ရာထူးမှ အနားပေးခြင်းခံခဲ့ရပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းက တိုင်းဦးစီးချုပ် (ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး) အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး က တိုင်းမှူးအသစ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာခဲ့သော်လည်း အောက်တိုဘာလတွင် အမ်းမြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာချိန်၌ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို စွန့်ခွာကာ ကျောက်ဖြူမြို့ရှိ ဓညဝတီရေတပ်ဌာနချုပ် နှင့် စစ်တွေမြို့ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်ခဲ့သဖြင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းကသာ အမ်းခရိုင်ခံစစ်ကို ဆက်လက်ဦးစီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-27 |title=ရခိုင်က ဗိုလ်မှူးချုပ်လေးဦး ကံကြမ္မာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex1nl9kj2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်နှင့် ဖမ်းဆီးရမိမှုများ == အာရက္ခတပ်တော်သည် နပခ အခြေစိုက်ရာ အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ တပ်စခန်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းများကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်မှ စတင်ကာ အရှိန်အဟုန်မြှင့် ပိတ်ဆို့ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူနှင့် လက်နက်ကြီးများ အမြောက်အမြားအသုံးပြုကာ ခုခံခဲ့သော်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စစ်ကူစစ်ကြောင်းများ အချိန်မီရောက်ရှိမလာနိုင်ခြင်း၊ ရောက်ရှိလာသည့် စစ်ကူများလည်း လမ်းခုလတ်တွင် ဝိုင်းပတ်ချေမှုန်းခံရခြင်းတို့ကြောင့် အပခ စစ်ဌာနချုပ်အတွင်း ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါး၊ ခဲယမ်းနှင့် သောက်သုံးရေများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-20 |title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို AA အပြီးသတ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-ann-12202024043138.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်သည် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော ရုံးခန်းမကြီးအထိ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲအတွင်း ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း - တိုင်းဦးစီးချုပ် (ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး)<ref>{{Cite web |title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်သန်းနှင့်တာဝန်ရှိသူများ သံတွဲမြို့အတွင်းရှိ သာသနိကအဆောက်အအုံများနှင့် ကျောင်းအပ်နှံနေမှုတို့အားကြည့်ရှုစစ်ဆေး {{!}} Information and Public Relations Department |url=http://www.moi.gov.mm/iprd/news/151327 |access-date=2026-05-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ (အလုပ်သင်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း OTS-21 ဆင်း) နှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း - ဒုတိယတိုင်းမှူး၊ (စစ်တက္ကသိုလ် DSA-41 ဆင်း) တို့သည် အာရက္ခတပ်တော်၏ သုံ့ပန်းအဖြစ် လက်ရဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-21 |title=ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းအနှစ်ချုပ်-အေအေ က နပခနနဲ့ အမ်း ကို သိမ်းအပြီး ဒုတိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0mvx4w8gkdo |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုင်းဦးစီးချုပ်၏ ထွက်ဆိုချက် ရုပ်သံ == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် ညပိုင်းတွင် အာရက္ခတပ်တော် သတင်းပြန်ကြားရေးဌာန (AA Info Desk) မှ ဖမ်းဆီးရမိထားသည့် တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း၏ ထွက်ဆိုချက် ရုပ်သံဖိုင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပြောကြားချက်တွင် အစွမ်းကုန်ခုခံခဲ့သော်လည်း ရိက္ခာနှင့် သောက်ရေပြတ်တောက်မှု၊ အာရက္ခတပ်တော်၏ တိုက်ခိုက်မှုစွမ်းရည်မြင့်မားမှုတို့ကြောင့် စစ်ရှုံးကာ အဖမ်းခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ထို့အပြင် ၎င်းက စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် စစ်ရှုံးနေသည်ကို လက်ခံရန်၊ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်နှင့် လက်အောက်ခံစစ်သည်များအနေဖြင့် ခေါင်းဆောင်မှုမပီသသူများအောက်တွင် အသေမခံဘဲ လက်နက်ချကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် နပခ တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းနှင့် အင်တာဗျူး |url=https://burmese.narinjara.com/interview/detail/676e1a3b9c40c37584983e80 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုများ == အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကြီးတစ်ခုလုံး ကျဆုံးသွားခြင်းသည် စစ်ကောင်စီအတွက် ရခိုင်စစ်မျက်နှာတွင် အကြီးမားဆုံးသော စစ်ရေးအထိနာမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲကြောင့် အာရက္ခတပ်တော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို စစ်ရေးအရ အပြည့်အဝ စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်မည့် ဗျူဟာမြောက် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-20 |title=အမ်း - စစ်ကောင်စီလက်လွှတ်လိုက်ရပြန်တဲ့ ရခိုင်စစ်တိုင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rl56xkm1mo |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း]] * [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏_ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] igskw3c4xlk92p7vjtdqiq8j02lbeub 0 287009 1045461 1035417 2026-07-31T05:39:50Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045461 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | width = | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | image = | image_size = | alt = | caption = | date = ဇန်နဝါရီလဆန်း – ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ထုတ်ပြန်) | place = [[ကျောက်တော်မြို့]]နှင့် ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | territory = [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ကျောက်တော်မြို့အခြေစိုက် စကခ (၉)၊ တပ်ရင်းစခန်းအားလုံးနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ မြို့တစ်ခုလုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ | status = AA အောင်ပွဲ | combatant1 = {{flagicon|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * အမှတ် (၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၉) * ခမရ (၅၃၉) (ကန်စောက်အခြေစိုက်) * ခမရ (၃၇၄) * ခမရ (၃၇၆) * ခမရ (၃၇၅) * အမတ (၃၇၇) (အမြောက်တပ်) * တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်း * စစ်ကောင်စီ ရေတပ် (Navy) | combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) | commander1 = | commander2 = | strength1 = မသိရ | strength2 = မသိရ | casualties1 = * စစ်သား ၅၀၀ ကျော် လက်နက်ချအလင်းဝင် * ဇက်သင်္ဘော/စစ်သင်္ဘော ၃ စီး နစ်မြုပ်/ပျက်စီး * စစ်သားအများအပြား သေဆုံး | casualties2 = မသိရ | notes = '''လက်နက်ချမှုများ:''' တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာစခန်းမှ စစ်သား ၂၀၀ ကျော်နှင့် ကန်စောက်အခြေစိုက် ခမရ (၅၃၉) တပ်ရင်းမှ စစ်သား ၃၀၀ ခန့် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် အလင်းဝင်ခဲ့သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာပြင် အတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့]]ရှိ [[တပ်မတော်]] ၏ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၊ ခြေမြန်တပ်ရင်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းစခန်းအားလုံးကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပိတ်ဆို့ထိုးစစ်ဆင် ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းမှ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်တစ်ခုလုံးရှိ တပ်စခန်းအားလုံးကို AA က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ကာ အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |first=မိုးဦး |date=2024-01-31 |title=ကျောက်တော်မြို့ တပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48697/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-11-13 |title=အာရက္ခ နှင့် ပလက်ဝဒေသစစ်ဆင်ရေး (၁) နှစ်ပြည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80-%E1%80%9D%E1%80%92-%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%81%81-%E1%80%94-%E1%80%85-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%80 |access-date=2026-06-01 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/02/14/15301|title=ကျောက်တော်မှ သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် လက်နက်ခဲယမ်းများ AA ထုတ်ပြန်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> == နောက်ခံဖြစ်စဉ် == {{main|မီးဝတိုက်ပွဲ}} ကျောက်တော်မြို့နယ်သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး စစ်ရေးအရ အလွန်အချက်အချာကျသဖြင့် တပ်မတော် က [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၉) တပ်မဌာနချုပ် အပြင် ခြေမြန်တပ်ရင်းများစွာနှင့် အမြောက်တပ်ရင်းတို့ကို အခိုင်အမာ အခြေစိုက်ချထားခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစတင်ကာ ရခိုင်စစ်မျက်နှာ ထိုးစစ်ဆင်မှုအတွင်း ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တပ်စခန်းများကို ဗျူဟာမြောက် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းတွင် ပလက်ဝ-ကျောက်တော်အစပ်ရှိ အရေးပါသော "မီးဝဗျူဟာကုန်း" ကို ၄ ရက်တာ တိုက်ပွဲဖြင့် AA က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၃) ရက်နေ့၊ ညနေ (၆) နာရီခန့်အချိန်တွင် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက် ကျောက်တော်မြို့သိမ်းထိုးစစ်ကို အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်၀"ခန်ခတောင်ဗျူဟာစခန်း" နှင့် “မီး၀ဗျူဟာကုန်း”ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဆက်လက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a3115010fa4056ded17f35 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်နှင့် စခန်းများအဆင့်ဆင့် ပြိုလဲခြင်း == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းကို သိမ်းပိုက်သည့်ကာလနှင့် တစ်ပြိုင်တည်းမှာပင် ကျောက်တော်မြို့နယ် တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်းကုန်းကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား အင်အား ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-01 |title=ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို AA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47625/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်းအားတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA) နှင့်အတူ လက်တွဲ၍  ယောကာကွယ်ရေးတပ် - YDF လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကို သိမ်းပိုက်ရာတွင် AAနှင့်အတူ လက်တွဲ၍ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ပူးပေါင်းပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a164a1b0ed913fb8e75c29 |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> ထို့နောက် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်အခြေစိုက် အမြောက်တပ်စခန်းဖြစ်သော အမတ (၃၇၇) ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် ကန်စောက်အခြေစိုက် ခမရ (၅၃၉) တပ်ရင်းစခန်းကို AA က ထပ်မံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ အဆိုပါတပ်ရင်းမှ စစ်ကောင်စီတပ်သားအင်အား ၃၀၀ ခန့်သည် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် ထပ်မံလက်နက်ချ အလင်းဝင်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တော်ကန်စောက် ၅၃၉ တပ်ရင်းကို AA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65a692fbcd6cb1917ee05e2a |access-date=2026-06-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite news |last=MAWKUN |date=2024-01-15 |title=ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့မှာ တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေ - MAWKUN |url=https://mawkun.com/15jan2024-1st/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207184347/https://mawkun.com/15jan2024-1st/ |archive-date=7 February 2024 |access-date=2026-06-01 |work=MAWKUN |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |first=မိုးဦး |date=2024-01-31 |title=ကျောက်တော်မြို့ တပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48697/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-08 |title=ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ တောင်ရှည်တောင် ဗျူဟာစခန်းမှ စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချအညံ့ခံ၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းကို AA က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်၊ လက်နက် ခဲယမ်း အများအပြား သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/139066/ |access-date=2026-06-01 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=20 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240220093715/https://yktnews.com/2024/01/139066/ |url-status=dead }}</ref> ထို့နောက် မြို့အနီးရှိ အဓိကတပ်စခန်းများဖြစ်သော ခမရ (၃၇၄) တပ်ရင်းကို လေကြောင်းပစ်ကူများရှိနေသည့်ကြားမှ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တော် (၃၇၄) တပ်ရင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် အပြီးသိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103142 |access-date=2026-06-01 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>၊ ခမရ (၃၇၆) တပ်ရင်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်အခြေစိုက် စကခ (၉) ဌာနချုပ်ကို AA က အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ရာ စစ်ကောင်စီက ဇက်ရေယာဉ် နှစ်စီးဖြင့် စစ်ကူလာပို့ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း AA ၏ လက်နက်ကြီး ထိမှန်မှုကြောင့် စစ်ကူမပို့နိုင်ဘဲ နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ပြေးခဲ့ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် နေ့လယ်ပိုင်း၌ ကျောက်တော်အခြေစိုက် အမှတ် (၉) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၉) ဌာနချုပ်ကြီးနှင့် ခမရ (၃၇၅) တပ်ရင်းတို့ကို အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-30 |title=ကျောက်တော်မြို့က စစ်ကောင်စီ တပ်ရင်းတစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-kyauktaw-seized-military-rakhine-01302024144146.html |access-date=2026-06-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |first=ရောင်နီ |date=2024-02-08 |title=စကခ (၉) လက်အောက်ခံ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၁၀ ရင်းလုံး AA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49077/ |access-date=2026-06-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ရေကြောင်းကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှု == တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့သည် တပ်ဆုတ်ပြီး စစ်ကောင်စီ ရေတပ်ပိုင် ဇက်ရေယာဉ် သုံးစီးဖြင့် ကုလားတန်မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ထွက်ပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ ရေတပ်ယာဉ်များကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ကာ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နှင့် ၈ ရက်နေ့များတွင် အပေါက်ဝရွာအနီး မြစ်ကြောင်းအတွင်း၌ စစ်သင်္ဘော/ဇက်ရေယာဉ် နှစ်စီး ထိမှန်ကာ ကုလားတန်မြစ်အတွင်း နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပြီး ကျန်တစ်စီးမှာလည်း ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-06-01 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> == မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အခြေအနေ == အာရက္ခတပ်တော်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တော်မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက် ညပိုင်းတွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စကခ (၉) ဌာနချုပ်ရှေ့၊ ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး၊ မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်၊ သမဝါယမရုံး၊ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနရုံး၊ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံ (ကျောက်တော်)၊ မြို့နယ်တရားရုံး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနရုံး၊ မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရုံးနှင့် ကစ္ဆပနဒီတံတား စသည့် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာရုံးများနှင့် အထောက်အထားအဆောက်အအုံများအားလုံးတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များ စနစ်တကျ နေရာယူစိုးမိုးထားသည့် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများကို ထုတ်ပြန်ကာ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးကို လွှဲပြောင်းရယူထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/02/14/15071|title=ကျောက်တော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြင်ကွင်းများ AA ထုတ်ပြန်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျောက်တော်မြို့နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 3y2qjwnpoow508gxkhamletopq5ev4z 0 287250 1045459 1035901 2026-07-31T05:30:24Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045459 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.889757 | longitude = 93.53347 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျီခါးမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကျီခါး | place = [[ကျီခါးမြို့]]၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | date = ၁၉ မေ ၂၀၂၄ – ၁၁ မေ ၂၀၂၆ | result = ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အောင်မြင်ပြီး ၂နှစ်အကြာတွင် ပြန်လည် လက်လွှတ်ခဲ့ရသည် | combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * [[တပ်မတော်]] ** [[ခလရ (၂၆၉)|ခလရ - ၂၆၉]] (တပ်ခွဲ) * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * [[File:Flag of Zomi Re-unification Organisation.svg|23px|border]] [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA) | combatant2 = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ * [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) * [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (CDF) | commander1 = တပ်မတော် | commander2 = CNA | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = ရဲ ၂ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ | casualties2 = ၂ ဦး သေဆုံး၊ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ | notes = ကျီခါးမြို့ (အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်) ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ကျော်နှင့် ကျေးရွာ ၁၅ ရွာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]၊ မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ [[ကျီခါးမြို့]]ကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆင်ရေး စတင်ခဲ့ပြီး မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကျီခါးမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျီခါးမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/652645 |access-date=2026-06-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-05-19 |title=ကျီခါးမြို့ ကို ချင်းပြည်တော်လှန်ရေးအစိုးရတပ်များက သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲနေကာ မကြာမီ သတင်းကောင်းကြားရမည်ဟုဆို |url=https://yktnews.com/2024/05/163287/ |access-date=2026-06-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=18 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118193226/https://yktnews.com/2024/05/163287/ |url-status=dead }}</ref> == နောက်ခံနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေ == ကျီခါးမြို့သည် အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်၊ လူဦးရေ ၃,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်သည့် နယ်စပ်မြို့ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျီခါးမြို့နှင့် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာတွင် အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ ကျော်၊ လူဦးရေ ၈,၀၀၀ ခန့်ရှိသော တွန်းဇံမြို့ တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့များတွင် တပ်စွဲထားသော တပ်များသည် [[တီးတိန်မြို့]]အခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း [[ခလရ (၂၆၉)|ခလရ - ၂၆၉]] ၏ တပ်ခွဲများ ဖြစ်ကြသည်။ယင်းအပြင် တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးဒေသဝန်းကျင်တွင် စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်|ဇိုမီးတော်လှန်ရေးအဖွဲ့]] (ZRA) ကလည်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-21 |title=ချင်းပြည်နယ် ကျီခါးမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သိမ်းယူ |url=https://burmese.voanews.com/a/7620394.html |access-date=2026-06-04 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် မြို့သိမ်းခြင်း == [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) အပါအဝင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကျီခါးနှင့် တွန်းဇံရှိ စစ်တပ်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းပူးပေါင်းတပ်များက ကျီခါးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ကျီခါးမြို့မှ ဆုတ်ခွာလာသော တပ်သားအချို့သည် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာရှိ တွန်းဇံမြို့သို့ သွားရောက်ပူးပေါင်းကာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များကို ဆက်လက်ခုခံခဲ့ကြသည်။တပ်မတော် သည် တွန်းဇံမြို့ကို လက်မလွှတ်ရရေးအတွက် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ရဟတ်ယာဉ်များအသုံးပြု၍ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့လည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ် ကျီခါးမြို့ကို ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/tonzang-kyekha-chin-revolutionary-occupied-05202024023752.html |access-date=2026-06-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == စစ်ဘေးဒုက္ခသည် အခြေအနေ == တိုက်ပွဲများနှင့် လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုများကြောင့် တွန်းဇံမြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး မြို့ခံအချို့မှာမူ မြို့တွင်း၌ ပိတ်မိနေခဲ့သဖြင့် ဒေသခံလူငယ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများက ဘေးလွတ်ရာသို့ ကယ်ထုတ်ခဲ့ရသည်။ တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့ ကားလမ်းဘေးရှိ [[တွီးထန်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|တွီးထန်]]၊ နာဇန်၊ [[ဖိုင်တူရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|ဖိုင်တူ]] ကျေးရွာများအပါအဝင် ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၁၅ ရွာခန့်မှ ဒေသခံပြည်သူ ၈,၀၀၀ ကျော်သည် တောတောင်များထဲသို့လည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယနယ်စပ်နှင့် [[ကလေးမြို့]]ဘက်သို့လည်းကောင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် နေအိမ်အများအပြားလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-05-20 |title=တွန်းဇံမြို့ရှိ မြို့မရဲစခန်းနှင့် တပ်စခန်းအပါဝင် ကျီးခါးမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=https://ayartimes.com/?p=37115 |access-date=2026-06-04 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> == မြို့ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ခြင်း == {{main|တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖလမ်းမြို့ အား [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] ဖြင့် တပ်မတော်က အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖလမ်း - သိုင်းငင်း - တီးတိန် - တွန်းဇံမြို့ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်ကြောင်းများခွဲ၍ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ထိုးစစ် ကို ဆက်လက် ဆင်နွဲခဲ့သည်။တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် သိုင်းငင်းလမ်းဆုံ၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကနေဒီတောင် နှင့် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[တီးတိန်မြို့]]သို့ ရောက်ရှိစုဖွဲ့ နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဆက်လက်၍ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ (CDF၊ CNA၊ PDF) စိုးမိုးထားသည့် [[တွန်းဇံမြို့]]ကို ထိုးစစ်ဖြင့် ချီတက်ခဲ့ရာ မေလ ၁၁ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၅၀၄ တောင်ကုန်း၊ မေလ ၁၂ ရက်တွင် [[မောင်ကင်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|မောင်ကင်ရွာ]]နှင့် [[တွာလ်မူးရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|တွာလ်မူးရွာ]]၊ မေလ ၁၄ ရက်တွင် [[ဂမ်ငိုင်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဂမ်ငိုင်ရွာ]]၊ မေလ ၁၆ ရက်တွင် [[လွမ့်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|လွမ့်ဇန်ရွာ]]နှင့် [[ဗျာလ်ကျင်းရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|ဗျာလ်ကျင်းရွာ]]၊ မေလ ၁၇ ရက်တွင် [[တပ်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|တပ်ဇန်ရွာ]]၊ မေလ ၁၉ ရက်တွင် [[တုံးတွောင်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|တုံးထောင်ရွာ]]နှင့် ပွိုင့်-၁၉၈၅ တောင်ကုန်းတို့ကို အသီးသီး ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် တွန်းဇံမြို့ မှနေ၍ ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အပြီးတိုင်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။စစ်တပ်သည် တွန်းဇံမြို့ မသိမ်းပိုက်နိုင်မီ ကျီခါးမြို့တို့ကို မေလ ၁၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီတွင် သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ထိုမြို့တွင် စစ်ရေးစုဖွဲ့ပြင်ဆင်ပြီးနောက် မေလ ၁၁ ရက် တွင် တွန်းဇံကို တီးတိန်မြို့ဘက် နှင့်အပြိုင် စတင်စစ်ကြောင်းထိုးလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-06-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေများ == တပ်မတော်သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများဖြင့် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ဟားခါးမြို့]]၊ [[ထန်တလန်မြို့]]၊ [[ဖလမ်းမြို့]]၊ [[တီးတိန်မြို့]]၊ [[တွန်းဇံမြို့]]နှင့် [[ကျီခါးမြို့]] စသည့် ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တွန်းဇံမြို့ကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်က ထပ်မံလက်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-115064 |access-date=2026-06-04 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ထို့ကြောင့် ဟားခါး - ဖလမ်း - တီးတိန် - တွန်းဇံ - ကျီခါး လမ်းကြောင်းနှင့် [[ကလေးမြို့|ကလေး]] - ဖလမ်း - ဟားခါး လမ်းကြောင်းများသည် ပြန်လည်ပွင့်သွားခဲ့ပြီး [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]မှတစ်ဆင့် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မြို့များသို့ ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်မည့် အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မေရီခိုင် |date=2026-05-20 |title=တွန်းဇံမြို့မှ ချင်းပူးပေါင်းတပ်များ ဆုတ်ခွာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2026/05/20/413414.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] iujynev0zy63nhmfo7ykhfqcc583rn2 0 287284 1045490 1044872 2026-07-31T07:48:12Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045490 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.4931 | longitude = 98.7411 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ချင်းရွှေဟော်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ချင်းရွှေဟော် | place = [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]၊ [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | date = ၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ | result = မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ အောင်မြင်ပြီး မြို့ကို အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်။ | combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}}[[တပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲတပ်ဖွဲ့]] * [[ပယ်ဆောက်ချိန်]]ပြည်သူ့စစ်များ | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] * [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]] | commander1 = မသိရှိရ | commander2 = မသိရှိရ | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = စစ်သားနှင့် ရဲ အချို့ သေဆုံးပြီး သုံ့ပန်း ၁၈ ဦးထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ပထမဆုံးရက်တွင် မြို့နှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] အတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]] ရှိ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့ဖြစ်သော [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]ကို [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစောဆုံး မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအခြေအနေ == ချင်းရွှေဟော်မြို့သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်း တည်ရှိရာ မြို့ဖြစ်သည်။ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ လင်ချန်းခရိုင်၊ မိန်းတိန်မြို့နှင့် ကပ်လျက် တည်ရှိပြီး မန္တလေးမြို့မှ ၂၈၂ မိုင်၊ [[လားရှိုးမြို့]]မှ ၈၅ မိုင်၊ [[သိန္နီမြို့]]မှ ၅၃ မိုင်၊ [[ကွမ်းလုံမြို့]]မှ ၉ မိုင်နှင့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|"ဝ" ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[ဟိုပန်မြို့]]မှ ၃ မိုင်ခန့်သာ ကွာဝေးသည်။ အဆိုပါမြို့သည် ဆန်ကွဲ၊ ရော်ဘာ၊ လက်ဖက်ခြောက်၊ ကြံနှင့် ဝဥများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ အဓိကတင်ပို့ပြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများ၊ သံထည်နှင့် ဆေးဝါးများကို ပြန်လည်တင်သွင်းရာ အရေးပါသော နယ်စပ်စီးပွားရေး ဗဟိုချက် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းရွှေဟော်ကုန်သွယ်ရေးစခန်း {{!}} Commerce |url=https://commerce.gov.mm/my/content/%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8 |access-date=2026-06-04 |website=commerce.gov.mm}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ချင်းရွှေဟော်မြို့အတွင်း၌ တရုတ်နိုင်ငံက အလိုရှိနေသည့် "[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|ကျားဖြန့်]]" ခေါ် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်သည့် ရာဇဝတ်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် လောင်းကစားရုံများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့မှုကို အကြောင်းပြပြီး ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့က အဆိုပါ ရာဇဝတ်မှုလုပ်ငန်းများ ပပျောက်ရေးနှင့် ထိုလုပ်ငန်းများကို နောက်ကွယ်မှ ကာကွယ်ပေးထားသူများကို နှိမ်နင်းရေးအတွက် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2023-10-27 |title=ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ်သိမ်းပိုက်၊ တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရေးပြတ်တောက် |url=https://www.daweiwatch.com/27/10/2023/66313/ |access-date=2026-06-04 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း == ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ နံနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်တွင် ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ထုတ်ပြန်ချက်နှင့်အတူ MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ချင်းရွှေဟော်မြို့ရှိ စစ်တပ်စခန်းများ နှင့် ရဲကင်းစခန်းတစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဝင်ရောက်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ချင်းရွှေဟော်တစ်မြို့လုံးကို အပြီးသတ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2023-10-27 |title=ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/9698/ |access-date=2026-06-04 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်သည့် အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တစ်ရက်တည်းမှာပင် MNDAA သည် ချင်းရွှေဟော်မြို့အပါအဝင် ကိုးကန့်တိုက်နယ်၊ မုံးကိုးဒေသနှင့် မူပန် (သိန္နီ) ခရိုင်အတွင်းရှိ စစ်တပ် စခန်းကြီး၊ စခန်းငယ် စုစုပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို တပြိုင်နက်တည်း ထိုးစစ်ဆင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2023-10-30 |title=MNDAA ချင်းရွှေဟော်မြို့ ကို ထိန်းချုပ်ထား |url=https://burmese.shannews.org/archives/37585 |access-date=2026-06-04 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> === အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တိုက်ပွဲ အချိန်မှတ်တမ်းနှင့် စခန်းသိမ်းဆည်းရမိမှုများ === ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်သည့် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများနှင့် စခန်းသိမ်းပိုက်နိုင်မှုများမှာ ထိုနေ့ နံနက် ၃ နာရီ ၅၀ မိနစ်တွင် ကိုးကန့်တိုက်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းရွှေဟော်ဒေသ၌ တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ချင်းရွှေဟော်တံတားရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို ဦးစွာ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နံနက် ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း တည်ရှိရာ ကြာမိန်ခုတ်ဒေသကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ်တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နံနက် ၇ နာရီ ၄၀ မိနစ်အချိန်၌ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ဟိုပန်တာချန်ခုတ်စခန်း၊ ချင်းရွှေဟော်နယ်စပ်ဂိတ်၊ မာလူအိုက်ဖိုင်စခန်း၊ ပိုက်ထာပေါက်ပေါက်စခန်းနှင့် နန်တောင်ဟော်တောင်ကုန်း စသည့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တပြိုင်နက်တည်း တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့သည့်အပြင်၊ကွမ်းလုံ နှင့် ဟိုပန် အကြား   ဆက်သွယ်ထားသည့် ဖောင်ဆိပ် နမ့်တိန်ချောင်းတံတား ကိုလည်း ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Operation 1027 (၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး)ကို ဆင်နွှဲလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ် (၃) ဖွဲ့ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/653b2f9dd7fb8da1adedf1b7 |access-date=2026-06-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-13 |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်လပြည့် ရက်စွဲမှတ်တမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c032my447j5o |access-date=2026-06-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ကွမ်လုံ နှင့် ဟိုပန် အကြား ဆက်သွယ်ထားသည့် ဖောင်ဆိပ် နမ့်တိန်ချောင်းတံတား ဖောက်ခွဲ ခံရ |url=https://news-eleven.com/article/283094 |access-date=2026-06-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=MNDAAတစ်နေ့အတွင်းအာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီနှင့် ကိုးကန့်ရုပ်သေးအဖွဲ့တို့၏ တပ်စခန်းပေါင်း(၃၀)ကျော်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး ချင်းရွှေဟော်မြို့ကိုပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/10/mndaa_50.html |access-date=2026-06-04 |website=MNDAAတစ်နေ့အတွင်းအာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီနှင့် ကိုးကန့်ရုပ်သေးအဖွဲ့တို့၏ တပ်စခန်းပေါင်း(၃၀)ကျော်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး ချင်းရွှေဟော်မြို့ကိုပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့}}</ref> == တိုက်ပွဲအပြီး အခြေအနေ == မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် မြို့တွင်းရှိ လောင်းကစားရုံများနှင့် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်မှု (ကျားဖြန့်) လုပ်ငန်းခွင်များသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဝန်ထမ်းများနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းဝင်များကို လိုက်လံဖမ်းဆီး ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြို့ပုံမှန်ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်ဘေးရှောင်မြို့ခံ ပြည်သူများကို နေအိမ်များသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးနှင့် အိမ်များ စစ်ဆေးခွင့်ပြုခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်မီး ပြန်လည်ရရှိရေးနှင့် နယ်စပ်ဂိတ် လုံခြုံရေးအတွက် MNDAA တပ်ဖွဲ့များက အပြည့်အဝ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-31 |title=ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပြန်လည် လည်ပတ်ရန် MNDAA က စတင်စီစဉ်၊ မြို့တွင်းသို့ ပြည်သူတချို့ကို ပြန်လည် ဝင်ခွင့်ပြုပြီး သန့်ရှင်းရေးနှင့်အိမ်များ စစ်ဆေးခွင့်ပြု |url=https://yktnews.com/2023/10/128978/ |access-date=2026-06-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ချင်းရွှေဟော်၊ ဖောင်းဆိုင်၊ ကြူကုတ် စသည့်နေရာသုံးခုအား အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် လက်လွှတ်ခဲ့ရကြောင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ချင်းရွှေဟော်၊ ဖောင်းဆိုင်၊ ကြူကုတ် နေရာများအား အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် လက်လွှတ်ခဲ့ရဟု နစကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/283406 |access-date=2026-06-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော ကိုးကန့်ဒေသရှိ ချင်းရွှေဟော်ဂိတ်၊ ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်၊ မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်နှင့် မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်တို့ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ရက်မှ မတ်လ ၃ ရက်နေ့အထိ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကူမင်းမြို့၌ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် စစ်ကောင်စီနှင့် မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့တို့ လေးကြိမ်မြောက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲအပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် MNDAA ဘက်က ချင်းရွှေဟော်နယ်စပ်ဂိတ်နှင့် ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်တို့ကို လူဝင်လူထွက်နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်နိုင်ရန် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တရုတ် - မြန်မာနယ်စပ် ချင်းရွှေဟော်ဂိတ်ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် |url=https://burmese.dvb.no/post/643163 |access-date=2026-06-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> သို့ရာတွင် တပ်မတော် က [[လားရှိုးမြို့]]အနီးမှစ၍ သွားလာခွင့်များ ကန့်သတ်ပိတ်ဆို့ထားခြင်း၊ မန္တလေး-မူဆယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ အဓိကကျသော ကျောက်မဲနှင့် သီပေါကြားရှိ ကျင်သီတံတား၊ သီပေါနှင့် လားရှိုးကြားရှိ စဉ့်အင်တံတားများ မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံထားရပြီး ပြန်လည်ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးခြင်းတို့ကြောင့် လမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်ကာ ချင်းရွှေဟော်ဂိတ် ပြန်ဖွင့်သော်လည်း ကုန်သွယ်မှုများ အမှန်တကယ် ပြုလုပ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် နယ်စပ်ကုန်သည်များသည် လမ်းခရီးဝေးလံပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် ပိုမိုမြင့်မားသည့် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]] - [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]] လမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲအသုံးပြု၍ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=အောင်နိုင် |date=2024-03-14 |title=တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခုကို MNDAA ပြန်ဖွင့်ပေး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50139/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် တွင် ကိုးကန့်တပ်ဘက်က တရုတ် - မြန်မာနယ်စပ် ချင်းရွှေဟော်ဂိတ် မှနေ၍ နေ့စဉ်ကုန်တင်ကားရာချီ၍ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေပြန်လုပ်နေပြီဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-01-05 |title=ချင်းရွှေဟော်ဂိတ် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြန်စ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g0xv79w0do |access-date=2026-06-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ထိုသို့ ထုတ်ပြန်ပြီး နောက်တစ်ရက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၅ ရက် တွင် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး [[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ် မစ္စတာမာကျားတို့ နေပြည်တော် တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး အရေးပါသည့် တရုတ်-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးအားလုံးနီးပါး နှင့် နယ်စပ်ဂိတ်များ ပြန်ဖွင့်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Htwe |first=Lway |date=2026-01-08 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဂိတ်တွေ ပြန်ဖွင့်ဖို့ စစ်ကောင်စီနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://shwepheemyay.org/%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/military-council-meets-with-china-to-discuss-reopening-china-myanmar-border-gates/ |access-date=2026-06-04 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}</ref> === တိုက်ပွဲမတိုင်မီ ကုန်သွယ်မှု ပမာဏ နှိုင်းယှဉ်ချက် === [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ တိုက်ပွဲများ မဖြစ်ပွားမီ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း နယ်စပ်စခန်းများ၏ ကုန်သွယ်မှုအခြေအနေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-26 |title=ချင်းရွှေဟော်နဲ့ မူဆယ်နယ်စပ်ဂိတ် ပြန်ဖွင့်ပေမယ့် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး မဖြစ်နိုင်သေး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-myanmar-border-gate-03262024013956.html |access-date=2026-06-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်း !! ကာလအပိုင်းအခြား !! ပို့ကုန်တန်ဖိုး (အမေရိကန်ဒေါ်လာ) !! သွင်းကုန်တန်ဖိုး (အမေရိကန်ဒေါ်လာ) |- | '''[[မူဆယ်မြို့|မူဆယ်နယ်စပ်စခန်း]]''' || ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၁ ရက် - ၂၄ ရက် || ၂၄.၁၃၁ သန်း || ၃၀.၃၅၃ သန်း |- | '''[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်နယ်စပ်စခန်း]]''' || ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၄ ရက် - ၂၄ ရက် || ၆.၈၃၇ သန်း || ၂၃.၁၁၁ သန်း |} ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အဆိုပါ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်များ၏ ကုန်သွယ်မှုကိန်းဂဏန်းများကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိတော့ပေ။သို့သော် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန စာရင်းများအရ မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး တွင် ပို့ကုန်တင်ပို့မှုမှာ ၂၀၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ် ဧပြီ ၁ ရက်မှ မတ်လ ၁ ရက်နေ့အထိ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၉၇၂ ဒသမ ၃၅၈ သန်း တင်ပို့ထားပြီး ပြီးခဲ့သည့် ဘဏ္ဍာနှစ် ကာလတူတွင် ဒေါ်လာ ၂၂၈၀ ဒသမ ၅၀၅ သန်း တင်ပို့ထားသောကြောင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဒေါ်လာ ၃၀၈ ဒသမ ၁၄၇ သန်း ကျဆင်းသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-03-14 |title=ချင်းရွှေဟော်ဂိတ် ပြန်ဖွင့်သော်လည်း ကုန်သွယ်မှု မလုပ်နိုင် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/03/14/380883.html |access-date=2026-06-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] ryd5o2hlz821x0dz4hzkh8kl93g57b8 0 288011 1045478 1041936 2026-07-31T07:10:20Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045478 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.7823 | longitude = 94.1442 | map_size = 250 | map_caption = စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခမ်းပါတ်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ခမ်းပါတ် | date = ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ - ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ | place = [[ခမ်းပါတ်မြို့]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | result = ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များက ၂ နှစ်ခွဲကျော် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် စစ်တပ်က ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ထားသည် | status = | combatant1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}([[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) * CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma | combatant2 = * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနောက်ပိုင်း NUG အတွက် ဒုတိယမြောက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ်ကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူများ အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ }} '''ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးခရိုင်]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့]] တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲသည် KIA စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် အမှတ်(၁) စစ်ဒေသ၊ တမူးခရိုင် ကွပ်ကဲမှုအစီအစဉ်ဖြင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) နှင့် တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက် တွင် တော်လှန်ရေးတပ်များထံမှ စစ်တပ်က ပြန်လည် ရယူထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ်မြို့ကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ထပ်မံ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/130081/ |access-date=2026-06-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-11-07 |title=KIA၊ PDFနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များက ခမ်းပတ်မြို့ကိုအပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု NUG စစ်ရုံးချုပ်ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/11/07/87072/ |access-date=2026-06-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ခမ်းပါတ်မြို့သည် ကလေးမြို့နှင့် မိုင် ၃၀ ကျော်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် တမူးမြို့နှင့် မိုင် ၄၀ ကျော်အကွာ၊ အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ် ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မဟာဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် အိန္ဒိယနယ်စပ်အနီး၌ တည်ရှိသောကြောင့် ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကလေး- တမူး ကုန်သွယ်​​ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို တပ်မ​တော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312831 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ခမ်းပါတ်မြို့ ကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူသော အမှတ် (၁) စစ်ဒေသလှုပ်ရှားမှုနယ်မြေ အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသည်။ အဆိုပါဒေသသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) တပ်ရင်းများနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) များကို လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရာ အဓိကဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲများအစသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် နေ့က ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်းအနားဖြတ်သွားသော ခမ်းပတ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် နှင့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-07-27 |title=ခမ်းပတ်တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နဲ့ချီတဲ့ဒေသခံတွေ အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cekyrpv4p3vo |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်း နှင့် ရဲစခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်ကစပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် ရက်သတ္တပါတ်အကြာ တိုက်ပွဲများ ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။သို့သော် စစ်တပ်၏ အပြင်းအထန် ခုခံမှုကြောင့် တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ကို ထပ်မံ ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-07 |title=ခမ်းပတ်ကို ထိုးစစ်ပြန်ဆင်သည့် စစ်ကောင်စီတပ်က သုံ့ပန်းများကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46589/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် KIA ဦးဆောင်သော စစ်ကြောင်းများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ နေရာအများအပြားကို တစ်ပြိုင်တည်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ခမ်းပါတ်မြို့ ကို ဝိုင်းပတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် တမူးခရိုင် တပ်ရင်း (၂)၊ စစ်ဒေသအထူးတပ်ရင်း (၂)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ လက်နက်ကြီးအဖွဲ့၊ ရှေ့တန်းကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့တို့အပြင် CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma (ကူကီးအဖွဲ့) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် ရှင်းလင်းမှုများ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ခမ်းပတ်မြို့ကို အပြည့်အဝ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း NUG က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ် သိမ်းပိုက်ရရှိမှု သတင်းမှတ်တမ်း |url=https://www.youtube.com/watch?v=o42Qj2hLwPQ |access-date=2026-06-15}}</ref> စစ်တပ်ထောက်ခံ သတင်းဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည့် [[People Media]] သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းပေါ်ရှိ၊ ခမ်းပတ်မြို့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့များ စခန်းအသီးသီး ဆုတ်ခွာသွားမှုကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက် ညပိုင်းအချိန် တွင် ဖြစ်သည်ဟု သတင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲရလဒ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းပိုက်မှုသည် ကောလင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် NUG အတွက် ဒုတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခမ်းပါတ် မြို့ပေါ်တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံများသည် မြန်မာပြည်ဘက်ခြမ်းရှိ နီးစပ်ရာ လုံခြုံမည့် နေရာများသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ယင်းအပြင် မြို့သည် စစ်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်လာပြီး၊နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုအနေဖြင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့သွားခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ခမ်းပတ်မြို့တွင် ၂ နှစ်နီးပါးပိတ်ထားသော ဖုန်းလိုင်းများ အချိန်ပိုင်းဖြင့် ပြန်ဖွင့်ပေး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110312 |access-date=2026-06-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-11 |title=ခမ်းပတ်မြို့ ပြန်ရရန် ကြိုးပမ်းသည့် စစ်တပ်က မိဘမဲ့ကျောင်းကို စီးနင်း၊ ၃၆ ဦး ဖမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46705/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == စစ်တပ်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၆) == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ စိုးမိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည့် ခါမ်းပါတ်မြို့ကို စစ်တပ်က ၂ နှစ် နှင့် ၇ လနီးပါးအကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးသည် ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး နှင့် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်ရေးကို စစ်တပ်က ရည်ရွယ်ချက်ခဲ့သည်။ခမ်းပါတ်မြို့ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်တပ်သည် ကလေးမြို့ဘက်နှင့် တမူးမြို့ဘက် တို့မှနေ၍ စစ်ကြောင်းများဖြင့် ထိုးဖောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ အရှေ့ခုံသာ၊ [[(၅၆) မိုင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|၅၆ မိုင်ရွာ]] နှင့် [[(၅၅) မိုင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|၅၅ မိုင်ကျေးရွာ]]များကိုလည်းကောင်း၊ တမူးဘက်မှ ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းများက [[နန်းမွန်းတားရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းမွတ်တား]]၊ [[ရန်လင်းဖိုင်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ရန်လင်းဖိုင်]] နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ စခန်းများကိုလည်းကောင်း အသီးသီး သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၃ ရက်တွင် [[ရာဇဂြိုဟ်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရာဇဂြိုဟ်ကျေးရွာ]]နှင့် [[ရာဇဂြိုဟ် တာတမံ|ရေလှောင်တမံ]]၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် [[ရန်မျိုးအောင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရန်မျိုးအောင်]]၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်တွင် [[စော်ဘွားရေရှင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|စော်ဘွားရေရှင်]]၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် [[ကျွန်းတောရေရှင်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကျွန်းတောရေရှင်ကျေးရွာ]]တို့ကို ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=PDF များယာယီစိုးမိုးထားသော ရာဇဂြိုဟ်ကျေးရွာနှင့် ရာဇဂြိုဟ်ရေလှောင်တမံကို တပ်မ​တော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/312688 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ဆက်လက်၍ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ခွန်နိုင်းနှင့် [[နန်းခေါက်ခေါက်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းခေါက်ခေါက်]] ကျေးရွာများကိုလည်းကောင်း၊ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[နန်ကတိတ်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းကတိတ်ကျေးရွာ]]နှင့် ခါမ်းပါတ်မြို့ကိုပါ အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါတိုက်ပွဲများအတွင်း တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ မြို့၏မြောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ကလေး- တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ခါမ်းပါတ်မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ ကလေး-တမူးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84215 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 9tndg3m8jyfs7l88lktv097oath9iob 0 288132 1045341 1039743 2026-07-30T21:36:50Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045341 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၆ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | date = ၆ မတ် - ၁၅ မတ် ၂၀၂၆ | place = [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] (အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ) | result = * NLA ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်အပါအဝင် ၉ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ * ၄ ဦး အစောပိုင်းတွင် လွတ်မြောက် * ကိုဇီးကွက်နှင့် ကျန် ၅ ဦး မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက် * NLA သည် SRA မှ နုတ်ထွက်ပြီး NUG ကွပ်ကဲမှုအောက် PDF အဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်း | status = ဖြေရှင်းပြီးစီး | combatant1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ | combatant2 = [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|NLA]] {{small|(SRA အဖွဲ့ဝင်)}} | commander1 = အမှတ်(၁)စစ်ဒေသ | commander2 = ကိုဇီးကွက် | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = ၉ ဦး | casualties1 =မသိရှိရ | casualties2 = ၉ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ (နောက်ပိုင်း ပြန်လည်လွတ်မြောက်) | notes = BPLA ခေါင်းဆောင် [[မောင်ဆောင်းခ]] နှင့် SRA ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုမင်းဟန်ထက် တို့က NUG/MOD စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းခဲ့သော်လည်း ပြေလည်မှု မရခဲ့ကြပေ။ }} '''၂၀၂၆ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]] (SRA) အဖွဲ့ဝင် တမူးမြို့နယ်အခြေစိုက် [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (NLA) မှ ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်နှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=SRA အဖွဲ့ဝင် ရဲဘော်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု NUG နှင့် ညှိနှိုင်းနေ |url=https://burmese.dvb.no/post/749291 |access-date=2026-06-17 |website=နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်တော် (NLA) ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်နဲ့ ရဲဘော်အချို့ကို NUG အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့အတွက် NUG ကာ… |language=en}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဖမ်းဆီးရခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းတို့၏ တိကျသော အကြောင်းအရင်းများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ လျှို့ဝှက်ထားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် တပ်ဖွဲ့များ စတင်ဖွဲ့စည်းပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလတွင် တမူးမြို့နယ်အခြေစိုက် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) အနေဖြင့် နယ်မြေကျော်လွန် သွားလာမှုများပြုလုပ်ရာတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသအပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာနယ်မြေတာဝန်ရှိသူများထံသို့ ခရီးသွားလာခွင့် တင်ပြတောင်းခံပြီးမှသာလျှင် သွားလာခွင့်ရရှိသည့် စည်းမျဉ်းများဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ဤသို့ဖြင့် နှစ်ဖက်အဖွဲ့တို့သည် မြေပြင်တွင် ပွတ်တိုက်မှုများနှင့် တင်းမာမှုများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=TM MEDIA |date=2026-03-07 |title=NLA အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အဖမ်းဆီးခံရတဲ့အကြောင်း အင်တာဗျူး |url=https://www.youtube.com/watch?v=TDUfM5lcKIY |access-date=2026-06-17}}</ref> ဖမ်းဆီးမှုကို အမှတ်(၁)စစ်ဒေသ လက်အောက်ခံ တပ်များက ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသသည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော စစ်ရေးကွပ်ကဲမှု နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့ ပါဝင်သည်။ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ ပထမဆုံးစစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် C3C ဗဟိုကွပ်ကဲရေးနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခေါင်လွန်း မှ တာဝန်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ထိုစစ်ဒေသ တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များအပြင် မြို့နယ်၊ တိုက်နယ်၊ ကျေးရွာအဆင့် ပကဖများအပြင်၊ အညာဒေသမှ ရာနှင့်ချီသည့် PDF တပ်ရင်းများလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-15 |title=R.ခေါင်လွမ်း - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာသမား၊ KIA စစ်ဦးစီးချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cxe9eyd8m49o |access-date=2026-06-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် တမူးမြို့နယ်အခြေစိုက် NLA မှ ဦးစီးခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်အပါအဝင် ရဲဘော် ၉ ဦးကို အမှတ် (၁) စစ်ဒေသအတွင်း NUG လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့များက ဖမ်းဆီးပြီး လက်နက်များ သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2026/03/246108/|title=စစ်ကိုင်း၊ တမူးအခြေစိုက် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (NLA) က PDF တပ်ရင်းများအဖြစ် NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုကို ခံယူ|work=[[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|ရန်ကုန် ခေတ်သစ်]]|access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆|archive-date=17 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617105714/https://yktnews.com/2026/03/246108/|url-status=dead}}</ref> ယင်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ SRA အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (BPLA) ခေါင်းဆောင် မောင်ဆောင်းခနှင့် SRA ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုမင်းဟန်ထက်တို့က NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မောင်ဆောင်းခက “SRA အနေနဲ့ကတော့ MOD စစ်ရုံးချုပ်နဲ့ တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနေပါတယ်။ သူတို့ဘက်က အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းပေးပါ့မယ်လို့ ပြောထားတဲ့အတွက် စောင့်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ရေးသားခဲ့သည်။ဖမ်းဆီးခံရသူ ၉ ဦးအနက် ၄ ဦးမှာ အစောပိုင်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး၊ ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက်အပါအဝင် ကျန် ၅ ဦးကို မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ပေးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ် မဖြစ်ပွားမီ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က NUG နှင့် SRA တို့ စစ်ရေးကိစ္စရပ်များ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ယခုကဲ့သို့ ဖမ်းဆီးမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/03/07/84147|title=ဖမ်းဆီးခံရသည့် ရဲဘော်များအရေး MOD စစ်ရုံးချုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးနေဟု SRA ဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်များ == အဆိုပါဖြစ်စဉ်ပြီးနောက် NLA အဖွဲ့သည် ၎င်းတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် SRA မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၅ ရက်အကြာ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် NUG ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ တရားဝင် ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းကာ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ၏ တပ်ရင်းများအဖြစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-27 |title=တမူးဒေသအခြေစိုက် NLAတပ်က NUGရဲ့ PDFတပ်ရင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/27/152413/ |access-date=2026-06-17 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများ]] e5rdc4aw9t7lrhe247qol5ck84ezjiu 0 288396 1045351 1043762 2026-07-30T23:07:33Z Naingli 144794 1045351 wikitext text/x-wiki == ဒေါ်လှကလေးစိန် ( အငြိမ့်မင်းသမီး ) == <table class="infobox" style="width: 28em; border-collapse: collapse; background-color: #f9fbfd; border: 1px solid #d0d7de; border-radius: 8px; font-size: 90%; font-family: sans-serif; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0, 0, 0, 0.05); overflow: hidden; text-align: left;"> <!-- ခေါင်းစဉ်အပိုင်း --> <thead> <tr> <th colspan="2" style="background: linear-gradient(135deg, #1e3a8a, #3b82f6); color: #ffffff; text-align: center; padding: 14px; font-size: 125%; font-weight: bold; letter-spacing: 0.5px;"> ဒေါ်လှကလေးစိန် </th> </tr> </thead> <tbody> <!-- အချက်အလက်များ --> <tr style="border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> <th style="background-color: #eff6ff; color: #1e3a8a; padding: 10px 12px; width: 35%; font-weight: 600;">ငယ်နာမည်</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155;">ဒေါ်လှကြီး</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> <th style="background-color: #eff6ff; color: #1e3a8a; padding: 10px 12px; font-weight: 600;">အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155;">အဆိုတော်၊ အငြိမ့်မင်းသမီး၊ ပညာပေး</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> <th style="background-color: #eff6ff; color: #1e3a8a; padding: 10px 12px; font-weight: 600;">ထင်ရှားသော ဘွဲ့</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #1d4ed8; font-weight: 500;">ဂီတမယ်</td> </tr> <tr style="border-bottom: 1px solid #e2e8f0;"> <th style="background-color: #eff6ff; color: #1e3a8a; padding: 10px 12px; font-weight: 600; vertical-align: top;">ကျော်ကြားသော သီချင်းများ</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155;"> <ul style="margin: 0; padding-left: 18px; line-height: 1.5;"> <li>မောင်မောင်ဆိုလေ ထီးရိုးရှည်</li> <li>အပျိုကြီးသက်တော်ရှည်</li> <li>ဦးထင်ပေါ်</li> <li>သာသနာပိုင်သွားလျောက်ချေ</li> <li>ရဲစိတ်ရဲမာန်</li> <li>တမန်တော်</li> </ul> </td> </tr> <tr> <th style="background-color: #eff6ff; color: #1e3a8a; padding: 10px 12px; font-weight: 600;">လုပ်ငန်းနယ်ပယ်</th> <td style="padding: 10px 12px; color: #334155;">အနုပညာ၊ ပညာရေး (မန္တလေးပန်တျာ)</td> </tr> </tbody> </table> ဒေါ်လှကလေးစိန် (ငယ်နာမည်: ဒေါ်လှကြီး) သည် မြန်မာ့ရိုးရာ အငြိမ့်လောကနှင့် မဟာဂီတလောကတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ထိပ်တန်းအနုပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် အက၊ အဆို နှစ်ဘက်လုံးတွင် ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သူဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် မဟာဂီတသီချင်းများကို ပိုင်နိုင်စွာ သီဆိုနိုင်မှုကြောင့် 'ဂီတမယ်' ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ == ဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အနုပညာခရီး == ဒေါ်လှကလေးစိန်သည် ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာကို ဝါသနာပါခဲ့ပြီး အသက် ၉ နှစ်အရွယ်မှစတင်ကာ အငြိမ့်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ အနုပညာသက်တမ်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ရှည်လျားခဲ့သည်။ ပညာသင်ယူမှု: ဖခင်ဖြစ်သူ ဘာဂျာဆရာ ဆရာခန့်၏ အားပေးမှုဖြင့် ငယ်စဉ်ကပင် ဆရာဘကြီး၊ စိန်ဗေဒါ ဦးမောင်ကလေး၊ စန္ဒရား ဆရာမောင်၊ ပတ္တလား ဆရာဘကလေး၊ ရုပ်သေးဆရာ ဦးထွန်းအိုင်၊ ဆရာထူး၊ ဒေါ်စောမြဧကြည်နှင့် ဒေါ်အောင်ကြည်တို့ထံတွင် အဆို၊ အက ပညာရပ်များကို စနစ်တကျ သင်ကြားခဲ့သည်။ == အနုပညာသက်တမ်း == အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းသမီး ဥက္ကလာဧကြည်ထံ၌ အကသင်ရင်း ရှေ့ထွက်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ ဦးချစ်ဖွယ်၊ ဒေါ်စိန်သုံတို့၏ စန္ဒရားအငြိမ့်ကြီးတွင် ပွဲဦးထွက် ကပြခဲ့သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်တည်ထောင်သော အငြိမ့်၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သူမနှင့်အတူ ညီမဖြစ်သူ မတင်ရွှေက မင်းသမီးအဖြစ် တွဲဖက်ကပြလေ့ရှိသည်။ ထင်ရှားမှု: မြန်မာ့အငြိမ့်မိခင်ကြီး လေဘာတီမမြရင်နှင့်လည်း အငြိမ့်တွဲ၍ ကပြခဲ့ဖူးသည်။ == ဓာတ်ပြားနှင့် ဂီတလောက == ဒေါ်လှကလေးစိန်သည် အကကောင်းရုံသာမက ဓာတ်ပြားလောက၌လည်း အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူမသီဆိုခဲ့သော သီချင်းများအနက် ထင်ရှားသည့်သီချင်းအချို့မှာ - မောင်မောင်ဆိုလေ ထီးရိုးရှည် အပျိုကြီးသက်တော်ရှည် ဦးထင်ပေါ် သာသနာပိုင်သွားလျောက်ချေ ရဲစိတ်ရဲမာန် တမန်တော် == နောက်ပိုင်းကာလနှင့် အမွေအနှစ် == အနုပညာလောကမှ အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးပန်တျာကျောင်းတွင် မိန်းကလေးအဆိုနည်းပြအဖြစ် ဒေါ်ဩဘာသောင်း (အကနည်းပြ) နှင့်အတူ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ == စီးပွားရေး == ဒေါ်လှကလေးစိန်၏ အမည်ဖြင့် နာမည်ကြီးသည့် မန္တလေးထိုးမုန့်လုပ်ငန်းကို ညီမများက လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ စီးပွားရေးနယ်ပယ်တွင်လည်း လှကလေးစိန်ထိုးမုန့် မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) jyiqzibkclbx1al6wq2yn34w19s2euo 3 288515 1045465 1045098 2026-07-31T05:52:31Z Dr Lotus Black 31011 အသိပေးခြင်း 1045465 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Naingli ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၃၊ ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆== [[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်ုပ်ကတော့ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီက သင်ဟာ [[:ထွေးလေး]]&nbsp;မှ&nbsp; အကြောင်းအရာများကို တည်းဖြတ်မှုပြုလုပ်တဲ့အပေါ်မှာ အရေးပါတဲ့ ကိုးကားချက်တွေကို ဖယ်ရှားပစ်ပြီး တည်းဖြတ်လိုက်တာကို သတိပြုမိလိုက်ပါတယ်။ နောင်အခါ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သင်ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုများမှာ လုံလောက်တဲ့ [[H:ES|တည်းဖြတ်ခြင်း အတိုချုပ်]]နဲ့ ကိုးကားချက်များထည့်သွင်း ဖော်ပြပေးနိုင်ရင် အခြားသူတွေအတွက် အကူအညီဖြစ်မှာပါ။ ဒါဟာ မှားယွင်းပြုလုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုရင် မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပြီးပါပြီ။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်မှုတွေ လုပ်လိုတဲ့အခါ လမ်းညွန်ချက်များဖြစ်တဲ့ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဝီကီပီးဒီးယားက ဘာမဟုတ်ဘူးလဲ]]၊[[ဝီကီပီးဒီးယား:သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ]]၊ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ခိုင်လုံသော ရင်းမြစ်များ]]တွေကို အထူးလိုက်နာဆောင်ရွက်ကြရပါတယ် ။ ကျွန်ုပ် အမှားပြုလုပ်မိတယ်လို့ သင်ယူဆခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုရင် ဆွေးနွေးချက်ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၈၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ==ကြည်ကြည်ဌေး== [[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ။ [[:ကြည်ကြည်ဌေး]] မှာ သင်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ တည်းဖြတ်မှု တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် ယင်းထက်ပိုတဲ့ [[Special:Contributions/Naingli|သင့်ရဲ့ မကြာသေးမီက ဆောင်ရွက်ချက်များ]]က အပြုသဘောမဆောင်တဲ့အတွက် [[အကူအညီ:နောက်ပြန်ပြင်ခြင်း|နောက်ပြန်ပြင်ပြီး]]ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အသိပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ [[WP:PG|မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ]]ကို ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်လာစေဖို့ ကျေးဇူးပြုပြီး အချိန်ယူ လေ့လာပေးပါ။ [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|ဤ စွယ်စုံကျမ်းကို တည်ဆောက်တာနဲ့]]ပတ်သက်တဲ့ နောက်ထပ် အချက်အလက်တွေကို ဖော်ပြထားတဲ့ [[အကူအညီ:စတင်ခြင်း|ကြိုဆိုရေး စာမျက်နှာ]]မှာ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို ရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။ စမ်းသပ်တည်းဖြတ်မှုများကို ပြုလုပ်လိုပါက ကျေးဇူးပြု၍ စမ်းသပ်ရန် [[Wikipedia:Sandbox|သဲပုံ]] ကို အသုံးပြုပါ။ အမှားအယွင်းတစ်ခုကို ကျွန်ုပ်ပြုလုပ်ခဲ့မိတယ်လို့ သင်ယူဆပါက၊ ဒါမှမဟုတ် မေးစရာ မေးခွန်းများ ရှိပါက [[User_talk:Dr Lotus Black|ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]]မှာ စာတို ချန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။ သင်ထည့်သွင်းလိုက်တဲ့အကြောင်းအရာတွေက အကိုးအကားမဲ့နေပါတယ်။ <!-- Template:uw-disruptive1 --> [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ==အသိပေးခြင်း== ဝီကီမှာ ဆောင်းပါးတွေ တည်းဖြတ်ပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် မြန်မာဝီကီရဲ့ စံနှုန်းများကို လိုက်နာပြီး တည်းဖြတ်ပေးစေလိုပါတယ်။ Infobox template တွေ သုံးထားတာကို [https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%8C%E1%80%B1%E1%80%B8&diff=prev&oldid=1045462|ကိုယ်ပိုင်ဒီဇိုင်းတွေနဲ့ ကြည့်ကောင်းအောင် အသစ်အဆန်းထွင်တာမျိုး] လုပ်လို့ အဆင်မပြေပါဘူး။ အဲသလို လုပ်ချင်ရင် အများဆန္ဒနဲ့ သဘောတူပြီးမှ ရှိသမျှ biography ဆောင်းပါးတိုင်းမှာ လိုက်ပြောင်းရမှာပါ။ ကျနော် ပြောထားတာတွေကို Reply လည်း မပြန်ဘူး၊ ပြန်လည် ဆွေးနွေးတာမျိုးလည်း မရှိဘူးဆိုရင် မြန်မာဝီကီမှာ မိတ်ဆွေရဲ့ တည်းဖြတ်နိုင်စွမ်းကို စိတ်မကောင်းစွာနဲ့ ကန့်သတ်ရပါလိမ့်မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) n4xm6nmtlpblhmiyr35qujf70gts3zt 0 288945 1045548 1042287 2026-07-31T11:29:13Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045548 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | date = ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ | place = [[ဆမီးမြို့]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | coordinates = {{coord|21.1961|N|93.6331|E|display=inline,title}} | map_type = Myanmar | latitude = 21.1961 | longitude = 93.6331 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဆမီးမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ဆမီး | result = ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) အောင်မြင် (မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်) | combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] | combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (AA) * ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ပလက်ဝ (CDF-Paletwa) | commander1 = မသိရှိရ | commander2 = မသိရှိရ | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ဆမီးမြို့အား ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ တွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]ရှိ [[ဆမီးမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ပလက်ဝ (CDF-Paletwa) တို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆမီးမြို့ပေါ် စစ်ဆင်ရေးတိုက်ပွဲများကို CDF – ပလက်ဝ စတင်ဖော်ဆောင် – Khonumthung Media Group |url=https://khonumthung.org/%E1%80%86%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/ |access-date=2026-07-04 |website=khonumthung.org}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == ဆမီးမြို့သည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ မဟာဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] သည် ၎င်းတို့ နယ်မြေအတွင်းမှ AA တပ်ဖွဲ့များ ဝင်ရောက်လာခြင်းကို တားဆီးရန်အတွက် ဆမီးမြို့တွင် ဗျူဟာအဆင့် စခန်းကုန်းတစ်ခုကို အခိုင်အမာ တည်ဆောက်၍ ကာကွယ်ထားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=စွယ်တော် |date=2025-01-07 |title=ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတခုလုံး စစ်ကောင်စီလက်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/01/07/395511.html |access-date=2026-07-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများနှင့် ဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၂) == ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ မစတင်မီ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် မြို့၏ လုံခြုံရေးကို စမ်းသပ်တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့၊ ည ၈ နာရီခွဲအချိန်ခန့်တွင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ပလက်ဝ (CDF-Paletwa) နှင့် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) တို့ ပူးပေါင်း၍ ဆမီးမြို့အဝင်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လုံခြုံရေးဂိတ်အား ဝင်ရောက်စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆမီးမြို့အဝင်ဂိတ်ကို ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်စီး၊ စစ်ကောင်စီဘက်က ၆ ဦးသေ |url=https://burmese.dvb.no/post/525788 |access-date=2026-07-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> အဆိုပါတိုက်ပွဲမှာ မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤစီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း CDF-Paletwa က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ အထိအခိုက်မရှိဘဲ လုံခြုံစွာ ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများအပေါ် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ စစ်ရေးဖိအားပေးမှု တစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ကာ နောင်တွင် ဖြစ်ပွားလာမည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အဓိကကျသော ရှေ့ပြေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်ကာလသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ် အရှိန်အဟုန်မြင့်တက်နေချိန်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=LuLu |first=DeJay |date=2022-04-04 |title=ချင်းပြည်နယ်၊ ဆမီးမြို့အဝင်ရှိ စစ်ကောင်စီဂိတ်ကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်တိုက်၊ စစ်သား ၆ ဦးသေဆုံးပြီး ဒဏ်ရာရသူများရှိ |url=https://yktnews.com/2022/04/14008/ |access-date=2026-07-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907090635/https://yktnews.com/2022/04/14008/ |url-status=dead }}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဆမီးဗျူဟာကုန်းအား စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။နယ်မြေခံဗျူဟာကုန်း က လက်နက်ကြီးများ၊ လေကြောင်းပစ်ကူများဖြင့် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သော်လည်း AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်၀မြို့နယ် ဆမီးဗျူဟာကုန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA)တိုက်ခိုက်နေ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/657ddf5f43af4b751791a97a |access-date=2026-07-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် CDF-Paletwa နှင့် လင်းယုန်တပ်ဖွဲ့ တို့က ဆမီးမြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းငယ်များကို စတင်စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် AA က ပလက်ဝမြို့ရှိ [[ခလရ (၂၈၉)]] တပ်ရင်းနှင့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] ဖြင့် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဆမီးဗျူဟာစခန်းကုန်းအား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ ဆမီးမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=MPM |date=2023-12-19 |title=ပလက်၀မြို့နယ် ဆမီးဗျူဟာကုန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) တိုက်ခိုက်နေ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%81%80%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA-%E1%80%86%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%97%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%9F%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-04 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref> '''မှတ်ချက်။''' ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းမီဒီယာများနှင့် သတင်းရင်းမြစ်အချို့တွင် ရက်စွဲဖော်ပြမှု ကွဲလွဲမှုများ ရှိနေပါသည်။ အချို့သော သတင်းရင်းမြစ်များက ပလက်ဝမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) သိမ်းပိုက်သည့်နေ့ဖြစ်သော ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့ကို ဆမီးမြို့သိမ်းနေ့အဖြစ် သုံးနှုန်းဖော်ပြကြသည်။ သို့သော်လည်း အခြားသော သတင်းရင်းမြစ်များနှင့် ဒေသခံအချက်အလက်များအရ ဆမီးမြို့ပေါ်ရှိ အခိုင်အမာ ဗျူဟာစခန်းကုန်းကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြီးသတ်ရှင်းလင်း၍ မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့်နေ့မှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2023-12-16 |title=ဆမီးမြို့တွင်းတိုက်ပွဲကြောင့် မြို့ခံ ၇,၀၀၀ နီးပါး စစ်ဘေးရှောင်ရ - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2023/12/16/9437 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101131926/https://bur.mizzima.com/2023/12/16/9437 |archive-date=1 January 2026 |access-date=2026-07-04 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US |url-status=live }}</ref> == လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း == တိုက်ပွဲများကြောင့် ဆမီးမြို့နေ လူဦးရေ ၇,၀၀၀ မှ ၈,၀၀၀ နီးပါးသည် နီးစပ်ရာ ကျေးရွာများ၊ တောတောင်များအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ မြို့ခံများမှာ ပစ္စည်းဥစ္စာများယူဆောင်ချိန်မရဘဲ ထွက်ပြေးခဲ့ရသဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာ၊ နေရာထိုင်ခင်းနှင့် ဆေးဝါးများ အရေးပေါ်လိုအပ်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-17 |title=ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆမီးမြို့မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတာကြောင့် မြို့ခံအားလုံးနီးပါး ထွက်ပြေးနေရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-aa-battle-12172023025411.html |access-date=2026-07-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆) == ဆမီးမြို့ကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-07-04 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဆမီးမြို့ပေါ်ရှိ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးအား စစ်ကောင်စီက ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အဆိုပါရုံးမှာ တစ်ညလုံးနီးပါး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး အနီးနားရှိ လူနေအိမ်များလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုအပြီးနောက်ပိုင်း ဆက်သွယ်ရေးဖုန်းလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့သဖြင့် အသေးစိတ်အခြေအနေများကို အတည်ပြုရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်၀မြို့နယ်ဆမီးမြို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6786d179d2ce1360cb5aae72?fbclid=IwY2xjawHz0dpleHRuA2FlbQIxMQABHQ7hfkVqG2egLo4VPDkIc7tn-rTnTly1VyT03AC0CXdVaIODF7uOVujZZw_aem_0MIVldXn49WfXJ0wEvMzGQ |access-date=2026-07-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင်လည်း ဆမီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဝါရူးကျေးရွာနှင့် [[ကယက်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|ကယက်ကျေးရွာ]]ကြား လမ်းကြောင်းတစ်ခုအား ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အရပ်သားခရီးသွားတစ်ဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဗုံးမကြဲမီ Y-12 လေယာဉ်ဖြင့် ကင်းထောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်ဝခရိုင်၊ ဆမီးမြို့နယ်ရှိ ခရီးသွားလာသည့်နေရာကို စစ်အုပ်စုဗုံးကြဲ၍ ခရီးသွားတစ်ဦးသေ၊ နှစ်ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6a192c4d287787ea228ba1a1 |access-date=2026-07-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> မြို့၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဏ္ဍတွင်လည်း အလွန်အမင်း အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆမီးမြို့တိုက်နယ်ဆေးရုံတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက တာဝန်ယူကုသပေးနေသော်လည်း ခွဲစိတ်ကုသမှုအတွက် လိုအပ်သော ဓာတ်မှန်နှင့် အာထရာဆောင်းစက်များ မရှိခြင်း၊ ဆရာဝန်နှင့် ဆေးဝါးများ လုံလောက်စွာ မရရှိခြင်းတို့ကြောင့် အချိန်မီဆေးကုသမှု မရယူနိုင်ဘဲ သေဆုံးသူများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဒေသခံများအနေဖြင့် ဆေးဝါးများကို ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှတစ်ဆင့် ဝယ်ယူနေရသော်လည်း ဈေးနှုန်းမြင့်မားမှုကြောင့် အခက်အခဲရှိနေသည်။ လက်ရှိတွင် ဆမီးမြို့၌ လူဦးရေ တစ်ထောင်ခန့်သာ နေထိုင်တော့ပြီး အများစုမှာ ရခိုင်လူမျိုးများဖြစ်ကာ မြို့ခံပြည်သူအများစုမှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=MPM |date=2025-01-20 |title=ဆမီးမြို့ပေါ်က ပြည်သူများ ဆေးကုသမှုပိုင်း အခက်အခဲကြုံတွေ့နေကြရ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%86%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB/ |access-date=2026-07-04 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 3i4yysham2jgrr8d8hw6d40zzcp5s7b 0 289169 1045355 1044666 2026-07-30T23:25:26Z Naingli 144794 1045355 wikitext text/x-wiki == စန်းစန်းဝင်း (သရုပ်ဆောင်/ဒါရိုက်တာ) == <table style="width:100%; max-width:450px; margin:0 auto; background: linear-gradient(135deg, #FF758C 0%, #FF7EB3 100%); border-radius: 16px; border-collapse: separate; border-spacing: 0; box-shadow: 0 8px 25px rgba(255, 117, 140, 0.35); font-family: 'Pyidaungsu', 'Myanmar Text', sans-serif; overflow: hidden; color: #2D3748;"> <!-- Header --> <tr> <th colspan="2" style="background: linear-gradient(135deg, #FF5E62 0%, #FF9966 100%); color: #FFFFFF; padding: 22px 15px; text-align: center; font-size: 24px; font-weight: bold; letter-spacing: 0.5px; text-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.15);"> စန်းစန်းဝင်း </th> </tr> <!-- Content Rows --> <tr style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85);"> <td style="padding: 14px 18px; font-weight: bold; color: #D53F8C; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4); width: 35%;">မွေးရပ်မြေ</td> <td style="padding: 14px 18px; color: #2D3748; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4); width: 65%;">ကော့မှူးမြို့နယ်၊ ရွာသစ်ကြီးဝိုင်း</td> </tr> <tr style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.65);"> <td style="padding: 14px 18px; font-weight: bold; color: #D53F8C; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4);">လုပ်ကိုင်သည့်အလုပ်</td> <td style="padding: 14px 18px; color: #2D3748; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4);">သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ</td> </tr> <tr style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85);"> <td style="padding: 14px 18px; font-weight: bold; color: #D53F8C; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4);">လှုပ်ရှားသည့်ကာလ</td> <td style="padding: 14px 18px; color: #2D3748; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4);">အသက် ၁၇ နှစ်မှစ၍</td> </tr> <tr style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.65);"> <td style="padding: 14px 18px; font-weight: bold; color: #D53F8C; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4);">အိမ်ထောင်ဖက်</td> <td style="padding: 14px 18px; color: #2D3748; border-bottom: 1px solid rgba(255, 182, 193, 0.4);">ဦးခင်မောင်ချင်း</td> </tr> <tr style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85);"> <td style="padding: 14px 18px; font-weight: bold; color: #D53F8C; vertical-align: top;">ထင်ရှားသောလက်ရာများ</td> <td style="padding: 14px 18px; color: #2D3748; line-height: 1.6;"> သီတင်းကျွတ်တော့မည်၊<br> လူစွမ်းကောင်းခုနစ်ယောက်၊<br> မိစမ်း၊<br> မယ်မင်းကြီးမ </td> </tr> </table> '''စန်းစန်းဝင်း''' သည် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်]]လောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သော [[မြန်မာ]] သရုပ်ဆောင်နှင့် ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာနှင့် ငယ်ဘဝ == စန်းစန်းဝင်းသည် အဖ ဦးကိုကြီးနှင့် အမိ ဒေါ်စိန်ရင်တို့မှ မွေးဖွားသော သမီးရတနာ လေးယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ [[ကော့မှူးမြို့နယ်]]၊ ရွာသစ်ကြီးဝိုင်းတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းကပင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ အလံပြဘုရားလမ်းရှိ အာဇာနည်သားဖွားခန်းပိုင်ရှင် ဦးချစ်ဖေနှင့် ဒေါ်ခင်ညွန့် (ဒေါ်ခင်မေညွှန့်) တို့မှ သမီးအရင်းကဲ့သို့ မွေးစားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဦးချစ်ဖေနှင့် ဒေါ်ခင်မေညွှန့်တို့၏ မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် ဒုတိယမြောက်သမီး လည်းဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ် ကျောင်းသူဘဝမှစ၍ [[ရုပ်ရှင်]]အနုပညာအပေါ် ထူးခြားသော ဝါသနာပါမှုရှိခဲ့ရာ အသက် (၁၇) နှစ်အရွယ်တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ခြေစုံပစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ စန်းစန်းဝင်းဘဝကို ဖန်တီးတည်ထောင်ရန် ရုပ်ရှင်နယ်အတွင်း ခြေချခဲ့သော သူမ၏ သတ္တိနှင့် ဝါသနာမှာ လေးနက်စွာ ချီးကျူးဖွယ် ဖြစ်သည်။ == အနုပညာခရီးလမ်းနှင့် ထင်ရှားသောခြေလှမ်းများ == လက်ထောက်မင်းသမီးကဲ့သို့သော ဇာတ်ဖြည့်အဓိကနေရာများမှနေ၍ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတို့တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရင်း ရုပ်ရှင်ပညာ၏ ရင်ခွင်နို့ကို သောက်စို့ခဲ့သည်မှာ အချိန်ပိုင်း၊ ကာလပိုင်းအားဖြင့် ကြာညောင်းခဲ့သည်။ အရောင်ထွက်နေသော သူမ၏ အရည်အသွေးများသည် မဝေးတော့သော တနေ့ဝယ် တလက်လက် တောက်ပလာခဲ့သည်။ ဗဟိုရုပ်ရှင်မှ တခေတ်ပြောင်းပြီးတွင် ပါဝင်ခဲ့ရာ ထိုဇာတ်ကားတွင် သူမ၏ အမူအရာကို ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်ပိုင်ရှင် ဦးမြဟန်က သဘောကျနှစ်သက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒါရိုက်တာ စိုးမင်း၏ ''သီတင်းကျွတ်တော့မည်'' ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့ရပြီး ယင်းဇာတ်ကားသည် သူမအတွက် အောင်မြင်မှုတံခါးကို ပထမဆုံးဖွင့်ပေးခဲ့သော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ''လူစွမ်းကောင်းခုနစ်ယောက်'' ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင် တင်ညွန့်၊ [[ရွှေဘ]] တို့နှင့်အတူ ပထမဆုံးအကြိမ် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ကာ ပရိသတ်၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို ပိုမိုရရှိခဲ့သည်။ သူမသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ရိုက်ကူးခြင်းအပြင် အနုပညာအပေါ် မြတ်နိုးမှုကြောင့် သာဂိနှင့် တွဲဖက်၍ ''သာဂိ-မိစမ်း'' ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်ပဒေသာကပွဲကို လည်းကောင်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဗန္ဓုလကျော်စိန်နှင့် တွဲဖက်၍ နယ်လှည့်ပြဇာတ်များကို လည်းကောင်း တည်ထောင်ကပြခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးခဲ့သည့် ''မိစမ်း'' ဇာတ်ကားသည် သူမ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ == အနုပညာရပ်ဝန်းမှ ထူးခြားချက်များနှင့် အကယ်ဒမီ၏ အရိပ်အောက်မှ == စန်းစန်းဝင်းသည် ဇာတ်ရုပ်တိုင်းကို ပီပြင်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်သူဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ''မယ်မင်းကြီးမ'' ဇာတ်ကားတွင် [[ဝါဝါဝင်းရွှေ]] အား ပါးရိုက်သည့်အခန်းကဏ္ဍမှာ သူမ၏ သရုပ်ဆောင်စွမ်းပကားကို ပီပြင်စွာ ပေါ်လွင်စေသည်။ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု|အကယ်ဒမီဆု]] စကာတင်စာရင်းသို့ အကြိမ်ကြိမ်ဝင်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ကံမပါဘဲ လွဲချော်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် သူမအတွက် အကယ်ဒမီထက် ပရိသတ်၏ ချစ်ခင်လေးစားသော မေတ္တာတရားကသာ အဖိုးတန်ဆုံးဆုလာဘ်အဖြစ် ခံယူထားသူဖြစ်သည်။ == ကိုယ်ပိုင်ဘဝနှင့် ရပ်တည်ချက် == အနုပညာလောကတွင် အောင်မြင်မှုများနှင့်အတူ မိသားစုဘဝ၏ အနိမ့်အမြင့်များကိုလည်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးခင်မောင်ချင်းနှင့်အတူ အနုပညာလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်ထောင်ရေး အဆင်မပြေမှုများနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့် ခွဲခွာခဲ့ရသည်။ အဆိုပါကာလများတွင် သူမသည် စိတ်ဖိစီးမှုများကို ဖဲရိုက်ခြင်း၊ လေးကောင်ဂျင်ကစားခြင်းတို့ဖြင့် ဖြေဖျောက်ခဲ့ရမှုများရှိခဲ့ရာ ယင်းအချက်ကို ရိုးသားစွာပင် ဝန်ခံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် သူမ၏ စိတ်ရင်းအမှန်မှာ ကြည်လင်ပြီး မှန်ကန်စွာပြောဆိုတတ်သည့်အတွက် တစ်ခါတစ်ရံ လူအများ၏ အထင်အမြင်လွဲမှားမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ == ထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများ (စာရင်းအကျဉ်း) == သူမ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများအနက် ထင်ရှားသည်တို့မှာ- <div style="width:100%; max-width:650px; margin:auto; background: linear-gradient(135deg, #FF512F 0%, #DD2476 100%); border-radius: 20px; overflow: hidden; box-shadow: 0 12px 30px rgba(0,0,0,0.25); font-family: 'Pyidaungsu', sans-serif; color: #FFFFFF;"> <!-- Header --> <div style="padding: 28px 20px; text-align: center; background: rgba(0, 0, 0, 0.2); backdrop-filter: blur(8px); border-bottom: 2px solid rgba(255, 255, 255, 0.15);"> <div style="font-size: 28px; font-weight: bold; letter-spacing: 0.5px; text-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.3);">စန်းစန်းဝင်း</div> <div style="font-size: 15px; font-weight: 500; opacity: 0.95; margin-top: 6px;">ထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများ (စာရင်းအကျဉ်း)</div> </div> <!-- Intro Text --> <div style="padding: 18px 22px; font-size: 15px; background: rgba(255, 255, 255, 0.08); line-height: 1.6; border-bottom: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.15);"> သူမ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများအနက် ထင်ရှားသည်တို့မှာ- </div> <!-- Movies Grid Container --> <div style="padding: 20px; background: rgba(0, 0, 0, 0.1);"> <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; max-height: 380px; overflow-y: auto; padding-right: 4px;"> <!-- Movie Chip Template (Repeated for all movies) --> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1); transition: all 0.3s ease;"> သီတင်းကျွတ်တော့မည် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> လူစွမ်းကောင်းခုနစ်ယောက် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဒီကောင်မလေး </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> အိပ်မက်နိုင်ငံ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ခိုးသားလေးဆယ် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မြ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> တိုင်းလုံ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ထာဝစဉ် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ရင်ပွင့်လေသောအခါ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ပြေးမလွတ် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဆောင်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ကြုံရဆုံရ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> စောမြတ်မွန် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ချစ်မိလေသောကြောင့် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ထွေးညို </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ပြည်ပန်းညို </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မွှေးလေပြီဖြစ်သော ချယ်ရီပန်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> သစ္စာမိုးဦး </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဆိတ်မြည်သံ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> လျော်ကြေးဖူးစာ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> သူ့အလှည့် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> တစ်ခွန်းသူ့ကိုပြောလိုက်ပါ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မောင်မယ်စုံညီ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> လကမ္ဘာသို့ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> သွေးကိုဖွဲ့သောမေတ္တာ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဂျမ်းဘုံ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မောင်မောင်နဲ့သိင်္ဂီ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> တင်မောင်ဆွေနှင့်မိုးစန္ဒာ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ချဉ်သီးနဲ့ဆား </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> အညံ့ပန်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မိစမ်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> အချစ်ဆုံးမုန်းသူ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ယဉ်မင်းပိုက် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ကျောက်မဲအကျဉ်းသား </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> သီတာသောင်ခြေဦး </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ပုလဲငုံ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ပုလဲတစ်လုံးရွဲတစ်လုံး </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ခင် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မြေ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> တိမ်ဦးလေပြည်မောင့်ကိုစေ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မြေမြေချင်းခြေမြင် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဒူးမထောက်စတမ်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ပန်းချင်သူပျို့ချစ်ဦးရယ် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ပုလဲအရောင်မမှိန် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ကိုယ့်ရင်ထဲမှာမင်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ထမင်းဆီဆမ်းရွှေလင်ပန်း </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဖဲမြှပ်ရာ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> မယ်မင်းကြီးမ </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဂျင်ကလေးတိုးမောင် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ကျွန်မသိပါတယ် </div> <div style="background: rgba(255, 255, 255, 0.18); padding: 8px 14px; border-radius: 20px; font-size: 13px; backdrop-filter: blur(4px); border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3); box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);"> ဝမ်းနည်းရမှာလား၊ ဝမ်းသာရမှာလား မိသိန်းကြည် </div> </div> </div> <!-- Footer --> <div style="padding: 14px 20px; text-align: center; background: rgba(0, 0, 0, 0.2); font-size: 13px; opacity: 0.9; border-top: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.15);"> စသည်တို့ဖြစ်သည်။ </div> </div> == ကိုးကား == <references /> * စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ''ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ'' စာအုပ်။ [[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာများ]] [[Category:ကော့မှူးမြို့နယ်ဖွားများ]] 1uy9pb5ryn90rj1cj0lrd2vm4oqzpzm 0 289213 1045261 1043903 2026-07-30T13:19:11Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045261 wikitext text/x-wiki '''သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု''' ({{lang-en|Natural language processing - NLP}}) (သို့မဟုတ်) '''လူသားဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု''' ဆိုသည်မှာ လူသားတို့ အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ကွန်ပျူတာဖြင့် စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာ ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် "[[သဘာဝဘာသာစကား]]" (Natural Language) ဆိုသည်မှာ လူသားတို့အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန်အတွက် သမိုင်းအစဉ်အဆက် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာသည့် [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာစကား]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်စကား]]၊ [[ဂျပန်ဘာသာစကား|ဂျပန်စကား]] စသည့် လူသားဘာသာစကားများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကွန်ပျူတာကုဒ်များ ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည့် [[C++]], [[ဂျာဗား (ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား)|Java]], [[Python (programming language)|Python]] စသော စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားသည့် "[[ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား|ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်မင်း ဘာသာစကားများ]]" (Formal/Programming Languages) နှင့် ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ ဤနည်းပညာသည် [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ|ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရပ်]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) နည်းပညာနှင့်လည်း တိုက်ရိုက် ဆက်နွှယ်နေပါသည်။ NLP ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကွန်ပျူတာများအား လူသားတို့၏ ဘာသာစကားကို နားလည်ခြင်း၊ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အချက်အလက် ရှာဖွေထုတ်ယူခြင်း၊ ဗဟုသုတများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်း၊ [[ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ]]နှင့် အထွေထွေ [[ဘာသာဗေဒ]] ပညာရပ်များနှင့်လည်း များစွာ သက်ဆိုင်ပါသည်။<ref name="nlpintro">{{cite book |last=Eisenstein |first=Jacob |date=October 1, 2019 |title=Introduction to Natural Language Processing |url=https://mitpress.mit.edu/9780262042840/introduction-to-natural-language-processing/ |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-04284-0 |location= |page=1}}</ref> NLP စနစ်တစ်ခု၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် - * စကားပြောသံကို ကွန်ပျူတာက မှတ်မိအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း (Speech Recognition) * စာသားများကို အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း (Text Classification) * သဘာဝဘာသာစကားကို နားလည်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း (Natural Language Understanding) * သဘာဝဘာသာစကားကို ပြန်လည် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း (Natural Language Generation) == သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံ == သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု နည်းပညာသည် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက စတင် မြစ်ဖျားခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NLP |url=https://cs.stanford.edu/people/eroberts/courses/soco/projects/2004-05/nlp/overview_history.html}}</ref> ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလန် ကျူးရင်း (Alan Turing) က "Computing Machinery and Intelligence" အမည်ရှိ ဆောင်းပါးတစ်စောင်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းဆောင်းပါးတွင် စက်ပစ္စည်းများ၏ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးကို တိုင်းတာရန်အတွက် ယခုအခါ "ကျူးရင်း စစ်ဆေးမှု" (Turing test) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် စံနှုန်းတစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဤစစ်ဆေးမှုကို [[ဉာဏ်ရည်တု]] နည်းပညာနှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ပြီး ပြဿနာတစ်ခုအနေဖြင့် အတိအကျ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသေးသော်လည်း၊ သူအဆိုပြုခဲ့သည့် စစ်ဆေးမှုတွင် သဘာဝဘာသာစကားကို အလိုအလျောက် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ ပါဝင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ === သင်္ကေတအခြေပြု သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (Symbolic NLP) - ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းအထိ === [[ဖိုင်:AST_Document.svg|class=skin-invert-image|thumb|စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုကို Abstract Syntax Tree အဖြစ် ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း]] သင်္ကေတအခြေပြု NLP (Symbolic NLP) ၏ အခြေခံသဘောတရားကို ဂျွန်ဆားလ် (John Searle) ၏ "တရုတ်စာအခန်း" (Chinese room) စိတ်ကူးပုံဖော် စမ်းသပ်ချက်ဖြင့် ထင်ရှားစွာ သရုပ်ဖော်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းသဘောတရားမှာ ကွန်ပျူတာတစ်ခုအား မေးခွန်းနှင့် ကိုက်ညီမည့် အဖြေများပါဝင်သော စည်းကမ်းချက်များ (ဥပမာ- တရုတ်စကားပြောလမ်းညွှန်စာအုပ်) ပေးထားပါက၊ ကွန်ပျူတာသည် မိမိထံရောက်ရှိလာသော အချက်အလက်များကို ထိုစည်းကမ်းချက်များနှင့် တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီး အသုံးချခြင်းဖြင့် လူသားတို့၏ ဘာသာစကားကို နားလည်သကဲ့သို့ (သို့မဟုတ် အခြား NLP လုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်သကဲ့သို့) ပုံတူမျိုးပွား လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ * '''၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဂျော့ခ်ျတောင်း စမ်းသပ်ချက် (Georgetown experiment) ၌ ရုရှားဘာသာစကား စာကြောင်း ၆၀ ကျော်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသို့ အလိုအလျောက် အပြည့်အဝ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သုတေသီများက နောက်ထပ် ၃ နှစ်မှ ၅ နှစ်အတွင်း စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း (Machine Translation) ပြဿနာကို အပြီးသတ် ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |author=Hutchins, J. |year=2005 |title=The history of machine translation in a nutshell |url=http://www.hutchinsweb.me.uk/Nutshell-2005.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713103044/http://www.hutchinsweb.me.uk/Nutshell-2005.pdf |archive-date=2019-07-13 |access-date=2019-02-04}}{{self-published source|date=December 2013}}</ref> သို့သော်လည်း လက်တွေ့တိုးတက်မှုမှာ အလွန်နှေးကွေးခဲ့ပြီး ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိလာသော ALPAC အစီရင်ခံစာ၌ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာ သုတေသနပြုမှုသည် မျှော်မှန်းချက်များကို ပြည့်မီအောင် မစွမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက် စက်ဖြင့်ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း လုပ်ငန်းများအတွက် ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့မှု သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအနှောင်းပိုင်း ပထမဆုံးသော ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု စက်မှုဘာသာပြန်စနစ်များ (Statistical Machine Translation Systems) ပေါ်ပေါက်မလာခင်အထိ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် စက်ဖြင့်ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း သုတေသနလုပ်ငန်းများ လုံးဝနီးပါး ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။ (သို့သော် ဂျပန်နှင့် ဥရောပကဲ့သို့ အခြားဒေသများတွင်မူ သုတေသနအချို့ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>"ALPAC: the (in)famous report", John Hutchins, MT News International, no. 14, June 1996, pp. 9–12.</ref>) * '''၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ထူးခြားစွာ အောင်မြင်ခဲ့သော NLP စနစ်အချို့ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ကန့်သတ်ထားသော ဝေါဟာရများဖြင့် ဂျီသြမေတြီပုံစံကမ္ဘာငယ်လေး (Blocks Worlds) ထဲတွင် လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် SHRDLU အမည်ရှိ သဘာဝဘာသာစကားစနစ်နှင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အတွင်း ဂျိုးဇက် ဝိုက်ဇင်ဘမ်း (Joseph Weizenbaum) ရေးသားခဲ့သော ရော်ဂျာရီယန် စိတ်ဓာတ်ရေးရာ ကုထုံးပညာရှင်အဖြစ် ပုံတူဖန်တီးထားသည့် ELIZA စနစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ELIZA စနစ်သည် လူသားတို့၏ အတွေးအခေါ် သို့မဟုတ် ခံစားချက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အနည်းငယ်မျှသာ အသုံးပြုထားသော်လည်း လူသားအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုနေသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ရသော အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်မှုများကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ စမ်းသပ်သူ (လူနာ) က ELIZA တွင် သိုလှောင်ထားသော အလွန်နည်းပါးသည့် ဗဟုသုတအခြေခံထက် ကျော်လွန်ပြီး ပြောဆိုလာသည့်အခါတွင်မူ ယေဘုယျဆန်သော တုံ့ပြန်မှုမျိုးကိုသာ ပေးနိုင်တော့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ကျွန်တော့်ခေါင်းကိုက်နေတယ်" ဟု ပြောပါက ELIZA က "မင်းခေါင်းကိုက်နေတယ်လို့ ဘာလို့ပြောတာလဲ" ဟု ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်သည့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်ကာလက ရော့စ် ကွီလီယန် (Ross Quillian) ၏ သဘာဝဘာသာစကားဆိုင်ရာ အောင်မြင်သော သုတေသနလုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ဝေါဟာရလုံးရေ ၂၀ မျှသာ အသုံးပြုပြသနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ထိုအချိန်က ကွန်ပျူတာ၏ မှတ်ဉာဏ် (Memory) ထဲတွင် ထိုမျှသာ ဆံ့ဝင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Harvnb|Crevier|1993|pp=146–148}}, see also {{Harvnb|Buchanan|2005|p=56}}: "Early programs were necessarily limited in scope by the size and speed of memory"</ref> * '''၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ပရိုဂရမ်မာ အများအပြားသည် ပြင်ပကမ္ဘာမှ အချက်အလက်များကို ကွန်ပျူတာ နားလည်နိုင်သော အချက်အလက်ပုံစံအဖြစ် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပေးသည့် "သဘောတရားအခြေခံ အလွှာအဆင့်ဆင့်ဆိုင်ရာစနစ်များ" (Conceptual Ontologies) ကို စတင်ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ထင်ရှားသော နမူနာများမှာ MARGIE (Schank, 1975)၊ SAM (Cullingford, 1978)၊ PAM (Wilensky, 1978)၊ TaleSpin (Meehan, 1976)၊ QUALM (Lehnert, 1977)၊ Politics (Carbonell, 1979) နှင့် Plot Units (Lehnert 1981) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤကာလအတွင်းမှာပင် PARRY ကဲ့သို့သော ကနဦး စကားပြောစက်ရုပ် (Chatterbots) များကို စတင်ရေးသားခဲ့ကြသည်။ * '''၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းသည် NLP တွင် သင်္ကေတအခြေပြု နည်းလမ်းများ (Symbolic Methods) အရှိန်အဟုန်အကောင်းဆုံး ရွှေခေတ်ကာလ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က အဓိကအာရုံစိုက်ခဲ့သော နယ်ပယ်များတွင် စည်းကမ်းချက်အခြေပြု စာကြောင်းခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း သုတေသနများ (ဥပမာ- Generative Grammar ကို ကွန်ပျူတာတွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် မွေးဖွားလာသော HPSG စနစ်)၊ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံစနစ် (Morphology) (ဥပမာ- အဆင့်နှစ်ဆင့် စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံစနစ်<ref>{{citation|last=Koskenniemi|first=Kimmo|title=Two-level morphology: A general computational model of word-form recognition and production|url=http://www.ling.helsinki.fi/~koskenni/doc/Two-LevelMorphology.pdf|year=1983|publisher=Department of General Linguistics, [[University of Helsinki]]|author-link=Kimmo Koskenniemi|access-date=2020-08-20|archive-date=2018-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181221032913/http://www.ling.helsinki.fi/~koskenni/doc/Two-LevelMorphology.pdf}}</ref>)၊ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Semantics) (ဥပမာ- Lesk Algorithm)၊ ညွှန်းဆိုမှုစနစ် (Reference) (ဥပမာ- Centering Theory အတွင်းရှိ လေ့လာမှုများ<ref>Joshi, A. K., & Weinstein, S. (1981, August). [https://www.ijcai.org/Proceedings/81-1/Papers/071.pdf Control of Inference: Role of Some Aspects of Discourse Structure-Centering]. In ''IJCAI'' (pp. 385–387).</ref>) နှင့် သဘာဝဘာသာစကား နားလည်မှုဆိုင်ရာ အခြားနယ်ပယ်များ (ဥပမာ- Rhetorical Structure Theory) တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် Racter နှင့် Jabberwacky ကဲ့သို့သော စကားပြောစက်ရုပ်များကို ဆက်လက်ဖော်ထုတ်သည့် အခြားသုတေသနလမ်းကြောင်းများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း (နောက်ပိုင်း ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုစနစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားစေရန် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည့်) အရေးကြီးသော တိုးတက်မှုတစ်ခုမှာ အရေအတွက်အခြေပြု အကဲဖြတ်ခြင်းစနစ် (Quantitative Evaluation) ကို ပိုမိုအလေးထား အသုံးပြုလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Guida |first1=G. |date=July 1986 |title=Evaluation of natural language processing systems: Issues and approaches |journal=Proceedings of the IEEE |volume=74 |issue=7 |pages=1026–1035 |bibcode=1986IEEEP..74.1026G |doi=10.1109/PROC.1986.13580 |issn=1558-2256 |s2cid=30688575 |last2=Mauri |first2=G.}}</ref> === ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (Statistical NLP) - ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ ယနေ့ခေတ်အထိ === ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှုစနစ် အများစုကို လူသားတို့ ကိုယ်တိုင် လက်ဖြင့် ရေးသားထားသော ရှုပ်ထွေးသည့် စည်းကမ်းချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အနှောင်းပိုင်းမှ စတင်ကာ ဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု ကဏ္ဍတွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) Algorithm များကို စတင်မိတ်ဆက် အသုံးပြုခဲ့သဖြင့် ကြီးမားသော တော်လှန်ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ကူးပြောင်းလာခြင်းသည် ကွန်ပျူတာများ၏ တွက်ချက်နိုင်စွမ်းအား ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်း (မိုး၏နိယာမ - Moore's law ကိုကြည့်ပါ) နှင့် နာအွန် ချုမ်းစကီး (Chomsky) ၏ ဘာသာဗေဒ သီအိုရီများ (ဥပမာ- ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းမှု သဒ္ဒါသီအိုရီ) လွှမ်းမိုးမှု လျော့ကျလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ချုမ်းစကီး၏ သီအိုရီ အခြေခံများသည် စက်သင်ယူမှုစနစ်ဖြင့် ဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် "ဘာသာစကား အချက်အလက်စုဆောင်းမှုအခြေပြု ဘာသာဗေဒ" (Corpus Linguistics) နည်းလမ်းကို အားမပေးခဲ့ပေ။<ref>Chomskyan linguistics encourages the investigation of "[[Corner case|corner cases]]" that stress the limits of its theoretical models (comparable to [[Pathological (mathematics)|pathological]] phenomena in mathematics), typically created using [[Thought experiment|thought experiments]], rather than the systematic investigation of typical phenomena that occur in real-world data, as is the case in [[corpus linguistics]]. The creation and use of such [[Text corpus|corpora]] of real-world data is a fundamental part of machine-learning algorithms for natural language processing. In addition, theoretical underpinnings of Chomskyan linguistics such as the so-called "[[poverty of the stimulus]]" argument entail that general learning algorithms, as are typically used in machine learning, cannot be successful in language processing. As a result, the Chomskyan paradigm discouraged the application of such models to language processing.</ref> * '''၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှုတွင် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု နည်းလမ်းများ၏ ကနဦး ထူးခြားသော အောင်မြင်မှု အများစုသည် စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း (Machine Translation) နယ်ပယ်တွင် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် IBM Research ၏ IBM စာကြောင်း ညှိနှိုင်းမှုမော်ဒယ်များ (IBM alignment models) ကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်များသည် ကနေဒါ လွှတ်တော်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့က အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းစဉ် အားလုံးကို တရားဝင် ဘာသာစကားအားလုံးသို့ ဘာသာပြန်ဆိုရမည်ဟူသော ဥပဒေများကြောင့် ပေါ်ထွက်လာသည့် ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံး စာသားအချက်အလက်စုကြီး (Multilingual Textual Corpora) ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စနစ်အများစုမှာ ၎င်းတို့ လုပ်ဆောင်ရန် သီးသန့်ရည်ရွယ် တည်ဆောက်ထားသော ဘာသာစကား အချက်အလက်စုများအပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေခဲ့ရသည်။ ဤသို့ မှီခိုနေရခြင်းသည် နည်းပညာကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နှင့် ထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်မှု အပိုင်းတွင် အဓိက အကန့်အသတ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အလားတူစနစ်များအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အချက်အလက် ပမာဏ အကန့်အသတ်ရှိသော နေရာများတွင် ထိရောက်စွာ သင်ယူနိုင်မည့် နည်းလမ်းများ ရှာဖွေရေးအတွက် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အလေးထား လုပ်ဆောင်လာကြသည်။ * '''၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းမှ စတင်ကာ အင်တာနက် ကွန်ရက်ကြီး ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ပြုပြင်မွမ်းမံထားခြင်း မရှိသော (အညွှန်းတပ်မထားသော) ဘာသာစကား အချက်အလက် အကြမ်း အမြောက်အမြားကို ရရှိလာနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများသည် လမ်းညွှန်မှုမဲ့ စက်သင်ယူမှုစနစ် (Unsupervised Learning) နှင့် လမ်းညွှန်မှုတစ်ဝက်တစ်ပျက် စက်သင်ယူမှုစနစ် (Semi-supervised Learning) များဆီသို့ ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။ ဤစနစ်များသည် လူသားတို့က အဖြေများကို လက်ဖြင့် အညွှန်းတပ်ပေးထားခြင်း မရှိသည့် အချက်အလက်များမှ သော်လည်းကောင်း၊ အညွှန်းတပ်ထားသော အချက်အလက်နှင့် အညွှန်းမတပ်ထားသော အချက်အလက် နှစ်မျိုးလုံးကို တွဲဖက်၍သော်လည်းကောင်း အလိုအလျောက် သင်ယူနိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် လမ်းညွှန်မှုပါသော စက်သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning) ထက် များစွာ ပိုမိုခက်ခဲပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် အချက်အလက် ပမာဏတစ်ခုပေါ်တွင် တွက်ချက်ရာ၌ တိကျမှု ပိုမိုနည်းပါးလေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း အင်တာနက်စာမျက်နှာတစ်ခုလုံးရှိ အကြောင်းအရာများ အပါအဝင် အညွှန်းမတပ်ထားသော အချက်အလက် အမြောက်အမြားကို အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်ခြင်းကြောင့်၊ အသုံးပြုသည့် စနစ်သည် လက်တွေ့ကျကျနှင့် အချိန်တိုတိုအတွင်း တွက်ချက်နိုင်စွမ်းရှိပါက နိမ့်ကျသော ထိရောက်မှုကို အချက်အလက် ပမာဏအင်အားဖြင့် ပြန်လည်ကာမိစေနိုင်သည်။ * '''၂၀၀၃ ခုနှစ်''' ထိုခေတ်ကာလက အကောင်းဆုံး ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု စနစ်ဖြစ်သည့် စကားလုံး n-gram မော်ဒယ် (Word n-gram model) ကို ဘန်ဂျီအို (Bengio) နှင့် အဖွဲ့က တီထွင်လိုက်သော အလွှာစုံ ပါဆက်ထရွန် စနစ် (Multi-layer Perceptron) က သာလွန်ကျော်ဖြတ်သွားခဲ့သည်။ ၎င်းစနစ်သည် ဝှက်ထားသောအလွှာ (Hidden Layer) တစ်ခုတည်း ပါဝင်ပြီး စကားလုံးအချို့၏ ရှေ့နောက်အကြောင်းအရာ အလျားကို အသုံးပြုကာ စကားလုံးပေါင်း ၁၄ သန်းအထိ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသော စနစ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Bengio |first1=Yoshua |date=March 1, 2003 |title=A neural probabilistic language model |url=https://dl.acm.org/doi/10.5555/944919.944966 |journal=The Journal of Machine Learning Research |volume=3 |pages=1137–1155 |via=ACM Digital Library |first2=Réjean |last2=Ducharme |first3=Pascal |last3=Vincent |first4=Christian |last4=Janvin}}</ref> * '''၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်''' တိုမတ်စ် မီကိုလော့ဗ် (Tomáš Mikolov - ထိုစဉ်က Brno နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်းသား) နှင့် အဖွဲ့သည် ဝှက်ထားသောအလွှာတစ်ခုတည်း ပါဝင်သည့် ရိုးရှင်းသော ထပ်တလဲလဲဖြစ် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက် (Simple Recurrent Neural Network) ကို [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်]]ဖန်တီးမှု (Language Modeling)<ref>{{cite book |last1=Mikolov |first1=Tomáš |date=26 September 2010 |title=Interspeech 2010 |last2=Karafiát |first2=Martin |last3=Burget |first3=Lukáš |last4=Černocký |first4=Jan |last5=Khudanpur |first5=Sanjeev |journal=Proceedings of the 11th Annual Conference of the International Speech Communication Association, INTERSPEECH 2010 |pages=1045–1048 |language=en |chapter=Recurrent neural network based language model |doi=10.21437/Interspeech.2010-343 |chapter-url=https://gwern.net/doc/ai/nn/rnn/2010-mikolov.pdf |s2cid=17048224}}</ref> တွင် အသုံးချခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် Word2vec စနစ်ကို ဆက်လက် တီထွင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု ကဏ္ဍ၌ အချက်အလက်များကို ကိုယ်စားပြုသင်ယူခြင်း (Representation Learning) နှင့် (ဝှက်ထားသောအလွှာ အများအပြား ပါဝင်သည့်) နက်ရှိုင်းသော အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်ပုံစံ (Deep Neural Network-style) စက်သင်ယူမှု နည်းလမ်းများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် အဆိုပါ နည်းပညာများသည် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်]]ဖန်တီးမှုနှင့် စာကြောင်းခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု ကဲ့သို့သော သဘာဝဘာသာစကားဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း အမြောက်အမြားတွင် အကောင်းဆုံးသော ရလဒ်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="goldberg:nnlp17">{{cite journal |last=Goldberg |first=Yoav |year=2016 |title=A Primer on Neural Network Models for Natural Language Processing |journal=Journal of Artificial Intelligence Research |volume=57 |pages=345–420 |arxiv=1807.10854 |doi=10.1613/jair.4992 |s2cid=8273530 |doi-access=free}}</ref><ref name="goodfellow:book16">{{cite book |last1=Goodfellow |first1=Ian |year=2016 |title=Deep Learning |url=http://www.deeplearningbook.org/ |last2=Bengio |first2=Yoshua |last3=Courville |first3=Aaron |publisher=MIT Press}}</ref> ဤနည်းပညာသည် ဆေးပညာနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကဏ္ဍများတွင် ပိုမိုအရေးပါလာပြီး၊ လူနာများအား ကုသမှု ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် အဆင့်မြှင့်တင်ရာတွင် သော်လည်းကောင်း၊ လူနာ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်များကို ကာကွယ်ရာတွင် သော်လည်းကောင်း၊ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် လေ့လာရန် ခက်ခဲသော လျှပ်စစ်ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်းများ (Electronic Health Records) ထဲရှိ ဆရာဝန်များ၏ မှတ်စုများနှင့် စာသားများကို ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာ လေ့လာရန်အတွက် NLP က များစွာ အထောက်အကူပြုလျက် ရှိသည်။<ref name="jozefowicz:lm16">{{cite book |last1=Jozefowicz |first1=Rafal |year=2016 |title=Exploring the Limits of Language Modeling |last2=Vinyals |first2=Oriol |last3=Schuster |first3=Mike |last4=Shazeer |first4=Noam |last5=Wu |first5=Yonghui |bibcode=2016arXiv160202410J |arxiv=1602.02410}}</ref><ref name="choe:emnlp16">{{cite journal |last1=Choe |first1=Do Kook |title=Parsing as Language Modeling |url=https://aclanthology.coli.uni-saarland.de/papers/D16-1257/d16-1257 |journal=Emnlp 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181023034804/https://aclanthology.coli.uni-saarland.de/papers/D16-1257/d16-1257 |archive-date=2018-10-23 |access-date=2018-10-22 |first2=Eugene |last2=Charniak}}</ref><ref name="vinyals:nips15">{{cite journal |last1=Vinyals |first1=Oriol |display-authors=1 |year=2014 |title=Grammar as a Foreign Language |url=https://papers.nips.cc/paper/5635-grammar-as-a-foreign-language.pdf |journal=Nips2015 |arxiv=1412.7449 |bibcode=2014arXiv1412.7449V |last2=Kaiser |first2=Lukasz}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Turchin |first1=Alexander |date=2021-03-19 |title=Using Natural Language Processing to Measure and Improve Quality of Diabetes Care: A Systematic Review |journal=Journal of Diabetes Science and Technology |language=en |volume=15 |issue=3 |pages=553–560 |doi=10.1177/19322968211000831 |issn=1932-2968 |pmc=8120048 |pmid=33736486 |last2=Florez Builes |first2=Luisa F.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Lee |first1=Jennifer |date=2022-06-10 |title=Prevalence of Sensitive Terms in Clinical Notes Using Natural Language Processing Techniques: Observational Study |journal=JMIR Medical Informatics |language=en |volume=10 |issue=6 |doi=10.2196/38482 |issn=2291-9694 |pmc=9233261 |pmid=35687381 |doi-access=free |article-number=e38482 |last2=Yang |first2=Samuel |last3=Holland-Hall |first3=Cynthia |last4=Sezgin |first4=Emre |last5=Gill |first5=Manjot |last6=Linwood |first6=Simon |last7=Huang |first7=Yungui |last8=Hoffman |first8=Jeffrey}}</ref> == အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းများ - သင်္ကေတအခြေပြုနည်းလမ်း၊ ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းနှင့် [[အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်]]နည်းလမ်းများ == သမိုင်းကြောင်းအရ အထွေထွေဉာဏ်ရည်တု (AI) ကဏ္ဍနှင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (NLP) ကဏ္ဍနှစ်ခုလုံးတွင် အစောဆုံး စတင်အသုံးပြုခဲ့သည့် နည်းလမ်းမှာ သင်္ကေတအခြေပြုနည်းလမ်း (Symbolic approach) ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သင်္ကေတများကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် စည်းကမ်းချက်များကို လူကိုယ်တိုင် အပင်ပန်းခံ ရေးသားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းကို အဘိဓာန်တွင် ရှာဖွေတိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးသည့် စနစ်နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သဒ္ဒါစည်းကမ်းများကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် စကားလုံးများ၏ အခြေခံရင်းမြစ်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် ဗေဒင်ကိန်းဂဏန်းကဲ့သို့ မှန်းဆချက်စည်းကမ်းများ (Heuristic rules for stemming) ကို ဖန်တီးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="winograd:shrdlu71">{{cite thesis|last=Winograd|first=Terry|year=1971|title=Procedures as a Representation for Data in a Computer Program for Understanding Natural Language|url=http://hci.stanford.edu/winograd/shrdlu/|access-date=12 July 2026|archive-date=16 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200816033418/http://hci.stanford.edu/winograd/shrdlu/|url-status=dead}}</ref><ref name="schank77">{{cite book |last1=Schank |first1=Roger C. |year=1977 |title=Scripts, Plans, Goals, and Understanding: An Inquiry Into Human Knowledge Structures |url=https://archive.org/details/scriptsplansgoal0000scha |last2=Abelson |first2=Robert P. |publisher=Erlbaum |isbn=0-470-99033-3 |location=Hillsdale}}</ref> အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းနှင့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်း နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်သော [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]နည်းလမ်းများ (Machine learning approaches) သည် သင်္ကေတအခြေပြုနည်းလမ်းထက် အောက်ပါအတိုင်း များစွာ ပိုမိုအားသာချက်ရှိပါသည် - * ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းနှင့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်းများသည် စာသားအချက်အလက်စုကြီးများ (Corpus) ဆီမှ ထုတ်နုတ်ရရှိသော အသုံးအများဆုံး အခြေအနေများကို ပိုမိုအာရုံစိုက် လေ့လာကြသည်။ စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်း (Rule-based approach) တွင်မူ အသုံးနည်းသော အခြေအနေနှင့် အသုံးများသော အခြေအနေ နှစ်ခုလုံးအတွက် စည်းကမ်းချက်များကို တန်းတူရည်တူ ထည့်သွင်းရေးသားပေးရန် လိုအပ်သည်။ * ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်း သို့မဟုတ် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်းများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်|ဘာသာစကားမော်ဒယ်များ]] (Language models) သည် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စိမ်းနေသော အချက်အလက်များ (ဥပမာ- ယခင်က မမြင်ဖူးသော စကားလုံး သို့မဟုတ် ဝါကျတည်ဆောက်ပုံများ) နှင့် မှားယွင်းနေသော အချက်အလက်များ (ဥပမာ- စာလုံးပေါင်းမှားခြင်း သို့မဟုတ် စကားလုံးအချို့ မတော်တဆ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း) ကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိပြီး တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုများပြားသည်။ * ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု (Probabilistic) ဘာသာစကားမော်ဒယ်များသည် ပမာဏပိုမိုကြီးမားလာလေလေ တိကျမှု ပိုမိုမြင့်မားလာလေလေ ဖြစ်သည်။ စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များတွင်မူ စည်းကမ်းချက် အရေအတွက်နှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများကို တိုးမြှင့်မှသာ တိကျမှု အနည်းငယ် တက်လာနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် နောက်ဆုံးတွင် စနစ်တစ်ခုလုံးကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် ပြဿနာများ (Intractability problems) ဆီသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။ စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များကို အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည် - * [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်|ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှု]]နည်းလမ်းများကို အောင်မြင်စွာ အသုံးချနိုင်ရန်အတွက် လေ့ကျင့်ပေးမည့် ဒေတာအချက်အလက် (Training data) ပမာဏ မလုံလောက်သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် Apertium စနစ်ကဲ့သို့သော အရင်းအမြစ်နည်းပါးသည့် ဘာသာစကားများ (Low-resource languages) ကို စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ * NLP လုပ်ငန်းစဉ်လမ်းကြောင်းများ (NLP pipelines) တွင် ရှေ့ပြေးပြင်ဆင်မှုလုပ်ငန်းများ (Preprocessing) အတွက် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စာသားများကို အစိတ်အပိုင်းအသေးလေးများအဖြစ် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Tokenization) ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ * NLP လုပ်ငန်းစဉ်လမ်းကြောင်းများမှ ထွက်ပေါ်လာသော ရလဒ်များကို နောက်ဆက်တွဲ ပြုပြင်မွမ်းမံရန်နှင့် ပြောင်းလဲရန် (Post-processing) အတွက် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာချက်များထဲမှ ဗဟုသုတနှင့် အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း (Knowledge extraction) ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ === ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်း (Statistical approach) === ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းသည် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ၏ ဆောင်းရာသီ (AI winter) ဟုခေါ်သော သုတေသနများ အေးခဲရပ်ဆိုင်းနေသည့် ကာလကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုဆောင်းရာသီကာလသည် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်းများ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="johnson:eacl:ilcl09">[http://www.aclweb.org/anthology/W09-0103 Mark Johnson. How the statistical revolution changes (computational) linguistics.] Proceedings of the EACL 2009 Workshop on the Interaction between Linguistics and Computational Linguistics.</ref><ref name="resnik:langlog11">[http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=2946 Philip Resnik. Four revolutions.] Language Log, February 5, 2011.</ref> "အကယ်၍... သို့ဖြစ်လျှင်" (If-then) ဟူသော ပုံသေစည်းကမ်းချက်စနစ်များကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အစောဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်ပင်ပုံစံများ (Decision trees) သည် ရှေးဟောင်း စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်းများနှင့် အလွန်တူညီနေသေးသည်။ စကားလုံး ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား အညွှန်းတပ်ခြင်း (Part-of-speech tagging) လုပ်ငန်းတွင် ဝှက်ထားသော မာကော့ဗ်မော်ဒယ်များ (Hidden Markov models) ကို စတင်ထည့်သွင်း အသုံးချနိုင်ခဲ့သည့် အချိန်မှသာ ရှေးဟောင်း စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်းများ၏ ခေတ်စနစ် အပြီးသတ် ချုပ်ငြိမ်းသွားခဲ့သည်။ === အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်းများ === ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းများ (Statistical methods) ၏ အဓိကအားနည်းချက်မှာ ရှုပ်ထွေးဆန်းပြားသော အချက်အလက်အင်္ဂါရပ်များကို လူကိုယ်တိုင် စနစ်တကျ စီမံဖန်တီးပေးရခြင်း (Feature engineering) ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစတင်၍<ref>{{Cite web |last=Socher |first=Richard |title=Deep Learning For NLP-ACL 2012 Tutorial |url=https://www.socher.org/index.php/Main/DeepLearningForNLP-ACL2012Tutorial |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414054126/https://www.socher.org/index.php/Main/DeepLearningForNLP-ACL2012Tutorial |archive-date=2021-04-14 |access-date=2020-08-17 |website=www.socher.org}} This was an early Deep Learning tutorial at the ACL 2012 and met with both interest and (at the time) skepticism by most participants. Until then, neural learning was basically rejected because of its lack of statistical interpretability. Until 2015, deep learning had evolved into the major framework of NLP. [Link is broken, try http://web.stanford.edu/class/cs224n/]</ref> အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်အခြေပြုနည်းလမ်းများသည် ရှေးရိုးသုံး ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းများ၏နေရာတွင် အစားထိုးကာ ပိုမိုခေတ်စားလာခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းများသည် စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများကို ဖမ်းယူနိုင်ရန်အတွက် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒကွန်ရက်များ (Semantic networks)<ref>{{cite book |last1=Segev |first1=Elad |date=2022 |title=Semantic Network Analysis in Social Sciences |url=https://www.routledge.com/Semantic-Network-Analysis-in-Social-Sciences/Segev/p/book/9780367636524 |publisher=Routledge |isbn=978-0-367-63652-4 |location=London |access-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205140726/https://www.routledge.com/Semantic-Network-Analysis-in-Social-Sciences/Segev/p/book/9780367636524 |archive-date=5 December 2021 |url-status=live}}</ref> နှင့် စကားလုံးမြှုပ်နှံမှုစနစ် (Word embeddings) များကို အသုံးပြုကြသည်။ ထို့ကြောင့် စကားလုံး ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား အညွှန်းတပ်ခြင်း (Part-of-speech tagging) နှင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Dependency parsing) ကဲ့သို့သော ကြားခံလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်ရန် မလိုအပ်တော့ပေ။ ထိုစဉ်က အသစ်ထွင်ခဲ့သော အစီအစဉ်လိုက်ပြောင်းလဲခြင်းစနစ် (Sequence-to-sequence transformations) ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်သုံး စက်မှုဘာသာပြန်စနစ် (Neural machine translation) သည် ယခင်က ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုစက်မှုဘာသာပြန်စနစ်တွင် မဖြစ်မနေလိုအပ်ခဲ့သော စကားလုံးအနက်ညှိခြင်း (Word alignment) ကဲ့သို့သော ကြားခံအဆင့်များကို လုံးဝအသုံးမလိုတော့အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ == အများဆုံးလုပ်ဆောင်လေ့ရှိသော NLP လုပ်ငန်းစဉ်များ == အောက်ပါတို့သည် သဘာဝဘာသာစကားစီမံဆောင်ရွက်မှုကဏ္ဍတွင် အများဆုံး သုတေသနပြုလုပ်လေ့ရှိသော လုပ်ငန်းစဉ်အချို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်အချို့ကို ပြင်ပကမ္ဘာတွင် တိုက်ရိုက်လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ပြီး အချို့လုပ်ငန်းစဉ်များကိုမူ ပိုမိုကြီးမားသော လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးများကို ဖြေရှင်းရာတွင် အထောက်အကူပြုမည့် ကြားခံလုပ်ငန်းစဉ်ငယ်များအဖြစ် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ သဘာဝဘာသာစကားစီမံဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များသည် အချင်းချင်း အလွန်နီးကပ်စွာ ဆက်နွှယ်နေသော်လည်း လေ့လာရလွယ်ကူစေရန်အတွက် ၎င်းတို့ကို ကဏ္ဍအလိုက် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ခွဲခြားထားသော ကဏ္ဍများကို အောက်တွင် ဖော်ပြပေးထားပါသည်။ === စာသားနှင့် စကားပြောသံ စီမံဆောင်ရွက်မှု === [[ဖိုင်:Hebrew_stop_words_word_cloud.png|thumb|ဟီဘရူးဘာသာစကားရှိ Stop words များကို စကားလုံးတိမ်တိုက် ဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားပုံ]] '''စာလုံးပုံရိပ်ဖတ်စနစ် (Optical character recognition - OCR)''' * ဤစနစ်သည် စာရိုက်နှိပ်ထားသော စာသားများပါဝင်သည့် ပုံရိပ် (Image) တစ်ခုကို ကွန်ပျူတာထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးလိုက်သည့်အခါ၊ ၎င်းပုံရိပ်ထဲမှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာက အလိုအလျောက် မှတ်မိဖတ်ရှုပြီး တည်းဖြတ်၍ရသော စာသားအစစ်အမှန် (Text) အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤနည်းပညာကို ကတ်ပြားများ၊ စာရွက်စာတမ်းများနှင့် လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်များကို ဖုန်းကင်မရာဖြင့် ဖတ်ရှုဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ '''စကားပြောသံကို စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း (Speech recognition)''' * ဤစနစ်သည် လူတစ်ဦး သို့မဟုတ် လူအများ ဆက်တိုက်ပြောဆိုထားသည့် အသံဖိုင် (Sound clip) ကို နားထောင်ပြီး ၎င်းစကားပြောသံများကို စာသားအဖြစ်သို့ အလိုအလျောက် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စာသားကို အသံပြောင်းသည့်စနစ် (Text-to-speech) ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာတွင် အလွန်တရာ ဖြေရှင်းရခက်ခဲသောကြောင့် "AI-complete" (ဉာဏ်ရည်တု အပြည့်အဝရမှသာ ဖြေရှင်းနိုင်မည့် ပြဿနာ) ဟု အလွတ်သဘော တင်စားခေါ်ဆိုကြသည့် ပြဿနာရပ်ကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ * လူသားတို့သည် သဘာဝအတိုင်း စကားပြောသည့်အခါ စကားလုံးတစ်လုံးနှင့်တစ်လုံးကြားတွင် ရပ်နားလေ့မရှိဘဲ ဆက်တိုက်ပြောဆိုကြသဖြင့် စကားပြောသံကို စကားလုံးအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Speech segmentation) လုပ်ငန်းစဉ်ကို မဖြစ်မနေ ကြားခံလုပ်ဆောင်ပေးရသည်။ ထို့ပြင် ဘာသာစကားအများစုတွင် ရှေ့စကားလုံးနှင့် နောက်စကားလုံးတို့၏ အသံများသည် အချင်းချင်း ရောယှက်ပေါင်းစပ်သွားလေ့ရှိသောကြောင့် (၎င်းကို Coarticulation ဟု ခေါ်သည်)၊ လှိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော အင်နာလော့အသံလှိုင်း (Analog signal) များကို တိကျပြတ်သားသော ဒီဂျစ်တယ်စာလုံးများအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် အလွန်ခက်ခဲလှသည်။ ထို့အပြင် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးသည် ဒေသန္တရလေသံ (Accent) နှင့် စကားပြောနှုန်း မတူညီကြသော်လည်း၊ စကားပြောသံဖတ်စနစ်သည် ထိုကွဲပြားခြားနားလှသော အသံပေါင်းစုံကို နားလည်ပြီး တူညီသော စာသားအဓိပ္ပာယ်ထွက်အောင် တိကျစွာ မှတ်မိနိုင်စွမ်း ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ '''စကားပြောသံကို စကားလုံးအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Speech segmentation)''' * ဤစနစ်သည် လူသားတို့ ပြောဆိုထားသည့် အသံဖိုင်ကို နားထောင်ပြီး ၎င်းအသံလှိုင်းထဲမှ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို သီးခြားစီ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်တောက်သွားအောင် ခွဲထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စကားပြောသံကို စာသားအဖြစ်ပြောင်းလဲခြင်း (Speech recognition) ၏ ကြားခံလုပ်ငန်းငယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းနှင့် တစ်စုတစ်စည်းတည်း တွဲဖက်လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ '''စာသားကို စကားပြောသံအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း (Text-to-speech)''' * ဤစနစ်သည် ကွန်ပျူတာထဲရှိ စာသားများကို စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာပြီး လူသားတို့ အသံထွက် ပြောဆိုသကဲ့သို့ သဘာဝကျသော စကားပြောသံအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ စာသားကို အသံပြောင်းပေးသည့် ဤနည်းပညာသည် မျက်စိမမြင်ရသူများနှင့် အမြင်အာရုံ ချို့တဲ့သူများ စာပေဖတ်ရှုနိုင်စေရန် သို့မဟုတ် ဖုန်းနှင့် ကွန်ပျူတာများကို အသံဖြင့် အလွယ်တကူ အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ကြီးမားသော အထောက်အကူပြု ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် သုံးစွဲနိုင်ပါသည်။<ref>{{Citation|last1=Yi|first1=Chucai|title=Assistive Text Reading from Complex Background for Blind Persons|date=2012|work=Camera-Based Document Analysis and Recognition|pages=15–28|publisher=Springer Berlin Heidelberg|language=en|citeseerx=10.1.1.668.869|doi=10.1007/978-3-642-29364-1_2|isbn=978-3-642-29363-4|last2=Tian|first2=Yingli|author2-link=Yingli Tian|series=Lecture Notes in Computer Science|volume=7139}}</ref> '''စကားလုံးအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Word segmentation / Tokenization)''' * တိုကင်ပြုလုပ်ခြင်း (Tokenization) ဆိုသည်မှာ စာသားများကို ကွန်ပျူတာက ပိုမိုကိုင်တွယ်ရ လွယ်ကူစေရန်အတွက် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ သို့မဟုတ် စကားလုံးအပိုင်းအစလေးများအဖြစ် စနစ်တကျ ပိုင်းဖြတ်ပေးသည့် စာသားစီမံဆောင်ရွက်မှု နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာကို လုပ်ဆောင်ပြီးပါက အဓိက အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခု ရရှိလာမည်ဖြစ်သည် - ၎င်းတို့မှာ '''စကားလုံးအညွှန်း''' (Word index) နှင့် '''တိုကင်ခွဲထားသောစာသား''' (Tokenized text) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''စကားလုံးအညွှန်း''' ဆိုသည်မှာ ထပ်မနေသော စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို သီးသန့်ကိန်းဂဏန်း ကုဒ်နံပါတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးထားသည့် စာရင်း ဖြစ်သည်။ '''တိုကင်ခွဲထားသောစာသား''' တွင်မူ မူလစာသားထဲရှိ စကားလုံးများနေရာတွင် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသော ကိန်းဂဏန်းကုဒ် (Numerical token) များဖြင့် အစားထိုးလဲလှယ်ပေးလိုက်သည်။ အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းတိုကင်များကို [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]]နည်းလမ်း (Deep learning methods) အမျိုးမျိုးတွင် သင်္ချာနည်းအရ တွက်ချက်ရန်အတွက် ဆက်လက်အသုံးပြုကြသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-01-11 |title=Natural Language Processing (NLP) - A Complete Guide |url=https://www.deeplearning.ai/resources/natural-language-processing/ |access-date=2024-05-05 |website=www.deeplearning.ai |language=en}}</ref> * အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကဲ့သို့ စာလုံးများအတွက်မူ စကားလုံးတစ်လုံးနှင့်တစ်လုံးကြားတွင် "Space" ပါဝင်ပြီးသားဖြစ်၍ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် အလွန်လွယ်ကူလှသည်။ သို့သော်လည်း [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]၊ [[ဂျပန်ဘာသာစကား|ဂျပန်]]နှင့် [[ထိုင်းဘာသာစကား]]ကဲ့သို့သော စာရေးစနစ်များတွင်မူ စကားလုံးများအကြား ထင်ရှားသော စာလုံးခြားသင်္ကေတများ ( Spaces ) မသုံးဘဲ ဆက်တိုက်ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါ ဘာသာစကားများအတွက် စာသားများကို စကားလုံးအလိုက် မှန်ကန်စွာ ပိုင်းဖြတ်နိုင်ရန်မှာ ထိုဘာသာစကား၏ ဝေါဟာရဗဟုသုတနှင့် စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ (Morphology) တို့ကို အထူးတလည် နားလည်ထားရန် လိုအပ်သဖြင့် အလွန်အရေးကြီးပြီး ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အချက်အလက်တူးဖော်ခြင်း (Data mining) ကဏ္ဍ၌ စကားလုံးအိတ်ပုံစံ (Bag of words - BOW) တည်ဆောက်ခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းစဉ်များတွင်လည်း ဤနည်းလမ်းကို အသုံးချကြသည်။<ref>{{Cite journal |last= |first= |date=25 June 2024 |title=GeeksforGeeks. (n.d.). Tokenization in natural language processing (NLP). GeeksforGeeks. |url=https://www.geeksforgeeks.org/nlp/tokenization-in-natural-language-processing-nlp/ |journal=Geeksforgeeks |pages= |doi=}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Torabi |first1=Mohhamadreza |title=Integrating data augmentation and BERT-based deep learning for predicting alpha-glucosidase inhibitors derived from Black Cohosh |journal=Scientific Reports |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=1–15 |doi=10.1038/s41598-025-14699-1 |pmc=12391535 |last2=Ghasemi |first2=Fahimeh}}</ref> === စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း === [[ဖိုင်:Eustagger_euskal_lematizatzailearen_adibidea.png|thumb|ဘတ်စ်ခ် (Basque) ဘာသာစကားရှိ စကားလုံးများကို အခြေခံအနက်ဖွင့်ပုံစံပြောင်းလဲခြင်း (Lemmatization)]] '''မူလစကားလုံးပုံစံသို့ ပြောင်းလဲခြင်း (Lemmatization)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စကားလုံးများ၏ အဆုံးတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနေသော ဝိဘတ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲများကို ဖယ်ရှားပြီး၊ အဘိဓာန်တွင် ရှာဖွေနိုင်သည့် မူလအခြေခံစကားလုံးပုံစံ (Lemma) သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စကားလုံးများကို စံနှုန်းတစ်ခုတည်းအတွင်းသို့ ရောက်ရှိစေရန် လျှော့ချပေးသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားနည်းလမ်းများနှင့် မတူညီသည့်အချက်မှာ ဤနည်းလမ်းသည် စကားလုံးများကို မူလအစစ်အမှန်ပုံစံသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲရန်အတွက် အဘိဓာန် (Dictionary) သို့မဟုတ် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အသုံးပြု၍ စနစ်တကျ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2020-12-06 |title=What is Natural Language Processing? Intro to NLP in Machine Learning |url=https://www.gyansetu.in/what-is-natural-language-processing/ |access-date=2021-01-09 |website=GyanSetu! |language=en-US}}</ref> * မြန်မာဘာသာစကားတွင် ဥပမာပြရလျှင် "သွားခဲ့သည်"၊ "သွားနေသည်"၊ "သွားလိမ့်မည်" စသည့် စကားလုံးများမှ နောက်ဆက်တွဲများကို ဖြုတ်ချ၍ အခြေခံစကားလုံးဖြစ်သည့် "သွား" ဟူ၍ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ယူခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ '''စကားလုံးအစိတ်အပိုင်းအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Morphological segmentation)''' * ဤစနစ်သည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်မှုရှိသော အသေးငယ်ဆုံးသော စကားလုံးအစိတ်အပိုင်းလေးများ (Morphemes) အဖြစ် သီးခြားစီ ခွဲထုတ်ပြီး၊ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုချင်းစီ၏ အမျိုးအစားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ခက်ခဲနက်နဲမှုသည် လေ့လာနေသော ဘာသာစကား၏ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ (Morphology) ရှုပ်ထွေးမှုအပေါ်တွင် များစွာ တည်မှီနေသည်။ * အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသည် စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ (အထူးသဖြင့် ဝိဘတ်ပြောင်းလဲမှုပုံစံ) အလွန်ရိုးရှင်းသောကြောင့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို လုံးဝကျော်ဖြတ်သွားလေ့ရှိပြီး စကားလုံးတစ်လုံး၏ ပြောင်းလဲနေသော ပုံစံအားလုံး (ဥပမာ- "open, opens, opened, opening") ကို သီးခြားစကားလုံးများအဖြစ် တိုက်ရိုက် သတ်မှတ်သုံးစွဲနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း စကားလုံးတစ်ခုတည်းတွင် အစိတ်အပိုင်းများစွာကို ဆက်တိုက်ကပ်၍ သုံးစွဲလေ့ရှိသော (Highly agglutinated) တူရကီဘာသာစကား သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသုံး မိတေး (Meitei) ဘာသာစကားများနှင့် မြန်မာဘာသာစကားကဲ့သို့သော နေရာမျိုးတွင်မူ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ အဆိုပါဘာသာစကားများတွင် အဘိဓာန်၌ပါသော မူလစကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီမှနေ၍ နောက်ဆက်တွဲ ဝိဘတ်များစွာ ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော စကားလုံးပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးအစားပေါင်း ထောင်ချီ၍ ရှိနေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite journal |last1=Kishorjit |first1=N. |year=2012 |title=Manipuri Morpheme Identification |url=http://aclweb.org/anthology//W/W12/W12-5008.pdf |journal=Proceedings of the 3rd Workshop on South and Southeast Asian Natural Language Processing (SANLP) |location=COLING 2012, Mumbai, December 2012 |pages=95–108 |last2=Vidya |first2=Raj RK. |last3=Nirmal |first3=Y. |last4=Sivaji |first4=B.}}</ref> '''စကားလုံးဝါစင်္ဂအမျိုးအစား အညွှန်းတပ်ခြင်း (Part-of-speech tagging)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ခုအတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို ကြည့်ရှုပြီး ၎င်းတို့သည် နာမ်၊ နာမ်စား၊ ကြိယာ၊ နာမဝိသေသန စသည့် မည်သည့်သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား (Part of speech - POS) ဖြစ်သည်ကို တိကျစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားတစ်ခုတွင် စကားလုံးအတော်များများ (အထူးသဖြင့် အသုံးများသော စကားလုံးများ) သည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အပေါ် မူတည်ပြီး စကားလုံးအမျိုးအစား အများအပြားအဖြစ် ကူးပြောင်းအသုံးတော်ခံနိုင်သည်။ * ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာလုံး "book" သည် နာမ်အဖြစ် ("the book on the table" - စာအုပ်) သုံးနိုင်သကဲ့သို့ ကြိယာအဖြစ် ("to book a flight" - ကြိုတင်မှာယူသည်) လည်း သုံးနိုင်သည်။ ထို့အတူ "set" ဟူသော စကားလုံးသည် နာမ်၊ ကြိယာ သို့မဟုတ် နာမဝိသေသန ဖြစ်နိုင်ပြီး "out" ဆိုလျှင် အနည်းဆုံး မတူညီသော သဒ္ဒါအမျိုးအစား ၅ မျိုးအထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင်လည်း '''<nowiki/>'က'<nowiki/>''' ဟူသော စကားလုံးသည် ကြိယာအဖြစ် ('''<nowiki/>'သူ ကသည်။'<nowiki/>''' - ကခုန်သည်) သုံးနိုင်သကဲ့သို့၊ ကတ္တားဝိဘတ် (နောက်ဆက်တွဲ သဒ္ဒါစကားလုံး) အနေဖြင့် '''<nowiki/>'သူက ကျောင်းသား ဖြစ်သည်။'''' - လူပုဂ္ဂိုလ်ကို ညွှန်းဆိုသည်) လည်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် စနစ်သည် ဝါကျတစ်ခုချင်းစီ၏ ရှေ့နောက်စကားစပ်ကို ကြည့်ရှုကာ စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်မှန်ကို တိကျစွာ ဖော်ထုတ်ရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။ '''စကားလုံးရင်းမြစ် ရှာဖွေခြင်း (Stemming)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲနေသော (သို့မဟုတ် တွဲဖက်နောက်ဆက်တွဲများကြောင့် ရှည်လျားနေသော) စကားလုံးများကို ၎င်းတို့၏ အခြေခံ ပင်မမြစ်ဖျားခံရာ စာလုံးပုံစံ (Root/Stem) သို့ စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း ဖြတ်တောက်လျှော့ချပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာလုံး "closed"၊ "closing"၊ "closes" စသည့် စကားလုံးများအားလုံးကို ၎င်းတို့၏ ပင်မရင်းမြစ် "close" ဟူသော စာလုံးပုံစံသို့ ဖြတ်တောက်ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ * '''မြန်မာဘာသာစကားတွင်မူ''' စကားလုံးနောက်၌ ကပ်ပါလာတတ်သည့် ပစ္စည်းများ၊ ဝိဘတ်များနှင့် ကူညီကြိယာများကို ဖြတ်တောက်ရာတွင် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် "စားခဲ့သည်"၊ "စားနေသည်"၊ "စားကြစို့" စသည့် စကားလုံးများမှ နောက်ဆက်တွဲများကို ဖြတ်တောက်ပြီး ပင်မအခြေခံအဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သော '''"စား"''' ဟူသည့် ကြိယာရင်းမြစ်ကို ထုတ်ယူခြင်း ဖြစ်သည်။ * စကားလုံးရင်းမြစ် ရှာဖွေခြင်း (Stemming) သည် စာလုံးအဓိပ္ပာယ်အခြေခံ ရှာဖွေခြင်း (Lemmatization) နှင့် ရလဒ်ချင်း ဆင်တူသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အဘိဓာန် (Lexicon) ကို အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးဖြတ်တောက်မှုဆိုင်ရာ စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားသော ပုံသေစည်းကမ်းချက်များ (Rules/Algorithms) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံ၍ စာလုံးအဆုံးသတ်များကို စက်မှုဆန်ဆန် ဖြတ်တောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဘိဓာန်ထဲ၌ သီးခြားအဓိပ္ပာယ်မရှိသော စာလုံးအကြွင်းအကျန်များ ထွက်ပေါ်လာတတ်သည့် အားနည်းချက် ရှိသည်။ (ဥပမာ- အင်္ဂလိပ်စာလုံး "studies" ကို ဖြတ်တောက်ရာတွင် အဘိဓာန်၌ အဓိပ္ပာယ်မရှိသည့် "studi" ဟူသော စာလုံးပုံစံမျိုး ထွက်လာတတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) === ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း === '''သဒ္ဒါစည်းကမ်းချက် ပျိုးထောင်ခြင်း<ref>{{cite journal |last1=Klein |first1=Dan |year=2002 |title=Natural language grammar induction using a constituent-context model |url=http://papers.nips.cc/paper/1945-natural-language-grammar-induction-using-a-constituent-context-model.pdf |journal=Advances in Neural Information Processing Systems |last2=Manning |first2=Christopher D.}}</ref> (Grammar induction)''' ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ဘာသာစကားတစ်ခု၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သဒ္ဒါစနစ်ကို အတိအကျ ဖော်ပြနိုင်မည့် ပုံသေ သဒ္ဒါစည်းကမ်းချက်စနစ် (Formal grammar) တစ်ခုကို ကွန်ပျူတာက အလိုအလျောက် ရှာဖွေဖော်ထုတ် တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ '''ဝါကျအဆုံးသတ် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Sentence breaking / Sentence boundary disambiguation)''' ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြား (Chunk of text) ထဲမှ ဝါကျတစ်ခုနှင့်တစ်ခုကြား နယ်နိမိတ် သို့မဟုတ် ဝါကျအဆုံးသတ်များကို တိကျစွာ ရှာဖွေပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်စာတွင် ဝါကျအဆုံးသတ်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် အစက် (Periods - ".") သို့မဟုတ် အခြားပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်သင်္ကေတများဖြင့် မှတ်သားလေ့ရှိသော်လည်း၊ အဆိုပါသင်္ကေတများသည် အခြားနေရာများ (ဥပမာ- စာလုံးအက္ခရာအကျဉ်းများ ဖော်ပြခြင်း) တွင်လည်း အသုံးပြုနေသောကြောင့် ဝါကျအစစ်အမှန် ပြီးဆုံးခြင်း ဟုတ်မဟုတ်ကို စနစ်တကျ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးရသည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင်မူ "။" (ပုဒ်မ) သင်္ကေတကို ကြည့်၍ ဝါကျအဆုံးသတ်ကို ခွဲခြားရသည်။ '''ဝါကျခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Parsing)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော ဝါကျတစ်ခု၏ သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံသစ်ပင် (Parse tree) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ လူသားတို့အသုံးပြုသည့် သဘာဝဘာသာစကားများ၏ သဒ္ဒါစနစ်သည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အပေါ် မူတည်၍ အဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားဝေဝါးတတ်သဖြင့် ပုံမှန်ဝါကျတစ်ခုတွင်ပင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ခွဲမ်းစိပ်ဖြာမှုပုံစံ အမြောက်အမြား ရှိနေနိုင်သည်။ အံ့ဩစရာကောင်းသည်မှာ သာမန်ဝါကျတစ်ကြောင်းအတွက်ပင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံပေါင်း ထောင်ချီ၍ ရှိနေနိုင်ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ အများစုမှာ လူသားတစ်ဦးအတွက် လုံးဝ အဓိပ္ပာယ်မရှိသော ပုံစံများ ဖြစ်နေတတ်သည်။ * ဝါကျခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Parsing) တွင် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း နည်းလမ်းနှစ်မျိုး ရှိပါသည် - ** '''မှီခိုမှုအခြေပြု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Dependency parsing):''' ဤနည်းလမ်းသည် ဝါကျတစ်ခုအတွင်းရှိ စကားလုံးအချင်းချင်း ဆက်နွှယ်မှုအပေါ်တွင်သာ အဓိကအာရုံစိုက်ပြီး ပင်မကံပုဒ် (Primary objects) နှင့် ကြိယာပုဒ် (Predicates) ကဲ့သို့သော အစိတ်အပိုင်းများကို အမှတ်အသားပြု ခွဲခြားပေးသည်။ ** '''အစိတ်အပိုင်းအခြေပြု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Constituency parsing):''' ဤနည်းလမ်းသည် ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု ရှေ့နောက်ကင်းလွတ်သဒ္ဒါစနစ် (Probabilistic context-free grammar - PCFG) ကို အသုံးပြု၍ ဝါကျ၏ သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံသစ်ပင်ကြီးတစ်ခုလုံးကို အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ပေးခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်သည်။ === စကားလုံးအဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Lexical semantics - စာသားနောက်ခံအတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်) === [[ဖိုင်:Entity_Linking_-_Example_of_pipeline.png|thumb|An entity linking pipeline]] '''စကားလုံးအဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Lexical semantics)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ရှေ့နောက်စကားစပ် (Context) အတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ ကွန်ပျူတာသုံး တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အမှန် (Computational meaning) မှာ မည်သို့ဖြစ်သည်ကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''ဖြန့်ကျက်မှုအခြေပြု အဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Distributional semantics)''' * ဤစနစ်သည် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (Data) ထဲမှနေ၍ စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုမှုပုံစံ (Semantic representations) များကို စက်က အလိုအလျောက် မည်သို့လေ့လာသင်ယူနိုင်မည်နည်း ဟူသောအချက်ကို လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''အမည်နာမများအား ခွဲခြားမှတ်မိခြင်း (Named entity recognition - NER)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအဆက်မပြတ် စီးဆင်းလာမှု (Stream of text) အတွင်းရှိ မည်သည့်အချက်အလက်များသည် လူပုဂ္ဂိုလ်၊ နေရာဒေသ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်း စသည့် ကိုယ်ပိုင်နာမ် (Proper names) များ ဖြစ်ကြသည်ကို ခွဲခြားပေးပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မည်သည့်အမျိုးအစား ဖြစ်သည် (ဥပမာ- လူပုဂ္ဂိုလ်၊ တည်နေရာ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီ/အဖွဲ့အစည်း) ကိုပါ တိကျစွာ သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ * အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကဲ့သို့ စာရေးစနစ်များတွင် စာလုံးကြီး (Capitalization) ဖြင့် ရေးသားခြင်းသည် အမည်နာမများကို ရှာဖွေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အမည်နာမ၏ အမျိုးအစား (လူလား၊ နေရာလား) ကို တိကျစွာ မခွဲခြားပေးနိုင်သည့်အပြင်၊ အမြဲတမ်းလည်း မမှန်ကန် သို့မဟုတ် မလုံလောက်နိုင်ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ဝါကျတစ်ကြောင်း၏ အစဦးဆုံး စာလုံးကိုလည်း စာလုံးကြီးဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး ကိုယ်ပိုင်နာမ်အမည်များသည် စကားလုံးအတော်များများအထိ ရှည်လျားနိုင်ကာ အချို့စာလုံးများကိုသာ စာလုံးကြီးဖြင့် ရေးသားထားတတ်သည်။ ထို့အပြင် အနောက်တိုင်းစာရေးစနစ်မဟုတ်သော အခြားဘာသာစကားအများစု (ဥပမာ- မြန်မာ၊ တရုတ် သို့မဟုတ် အာရပ်) တွင် စာလုံးကြီး/စာလုံးသေး ဟူ၍ လုံးဝမရှိကြဘဲ၊ စာလုံးကြီးစနစ်ရှိသော ဘာသာစကားအချို့တွင်လည်း အမည်နာမများကို ခွဲခြားရန်အတွက် ၎င်းစနစ်ကို ပုံမှန်တစိုက်မတ်မတ် အသုံးမပြုကြပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားသည် အမည်နာမ ဟုတ်ဟုတ် မဟုတ်ဟုတ် နာမ် (Nouns) အားလုံးကို စာလုံးကြီးဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး၊ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်ဘာသာစကားများတွင်မူ နာမဝိသေသနအဖြစ် အသုံးတော်ခံသော အမည်နာမများကို စာလုံးကြီးဖြင့် မရေးသားကြပေ။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို တိုကင်အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း (Token classification) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite journal |last1=Kariampuzha |first1=William |date=2023 |title=Precision information extraction for rare disease epidemiology at scale |journal=Journal of Translational Medicine |language=en |volume=21 |issue=1 |page=157 |doi=10.1186/s12967-023-04011-y |pmc=9972634 |pmid=36855134 |doi-access=free |last2=Alyea |first2=Gioconda |last3=Qu |first3=Sue |last4=Sanjak |first4=Jaleal |last5=Mathé |first5=Ewy |last6=Sid |first6=Eric |last7=Chatelaine |first7=Haley |last8=Yadaw |first8=Arjun |last9=Xu |first9=Yanji |last10=Zhu |first10=Qian}}</ref> '''စိတ်ခံစားမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Sentiment analysis)''' * စိတ်ခံစားမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း ဆိုသည်မှာ စာသားများအတွင်း ဖော်ပြထားသော စိတ်ခံစားမှု သို့မဟုတ် လေသံကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာသည် ရေးသားထားသော စာသားကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး ၎င်းစာသားသည် အကောင်းမြင်သဘော (Positive)၊ အဆိုးမြင်သဘော (Negative) သို့မဟုတ် ကြားနေသဘော (Neutral) မည်သည့် စိတ်ခံစားမှုကို ဖော်ပြနေသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ * စိတ်ခံစားမှုကို အမျိုးအစားခွဲခြားသည့် မော်ဒယ် (Models) များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံး n-grams များ၊ စကားလုံးကြိမ်နှုန်းနှင့် ပြောင်းပြန်စာရွက်စာတမ်းကြိမ်နှုန်း အင်္ဂါရပ်များ (TF-IDF features)၊ လူကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားသော အင်္ဂါရပ်များကို အသုံးပြုကြသည် သို့မဟုတ် စာသားအစီအစဉ်များအတွင်းရှိ ရေရှည်နှင့် ရေတိုဆက်နွှယ်မှု နှစ်မျိုးလုံးကို မှတ်မိနိုင်စွမ်းရှိစေရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည့် Deep learning models ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်ကြသည်။ စိတ်ခံစားမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်းကို အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ရက်နှင့် ပလက်ဖောင်းအမျိုးမျိုးပေါ်ရှိ သုံးစွဲသူများ၏ ကုန်ပစ္စည်းသုံးသပ်ချက် ဝေဖန်ချက် (Customer reviews) များကို အလိုအလျောက် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းကဏ္ဍ အမြောက်အမြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လက်တွေ့အသုံးချလျက် ရှိသည်။<ref name=":0" /> '''နည်းပညာသုံး ဝေါဟာရများ ထုတ်ယူခြင်း (Terminology extraction)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပေးထားသော စာသားအချက်အလက်စုကြီး (Corpus) ထဲမှနေ၍ ဆက်စပ်မှုရှိသော နည်းပညာသုံး ဝေါဟာရများနှင့် အခေါ်အဝေါ်များကို ကွန်ပျူတာက အလိုအလျောက် ရှာဖွေထုတ်ယူပေးရန် ဖြစ်သည်။ '''စကားလုံးအဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားမှု ဖြေရှင်းခြင်း (Word-sense disambiguation - WSD)''' * ဘာသာစကားတစ်ခုတွင် စကားလုံးအတော်များများ၌ အဓိပ္ပာယ်တစ်ခုထက်မက ရှိနေတတ်ကြသဖြင့်၊ ကွန်ပျူတာသည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အတွင်း အကိုက်ညီဆုံးနှင့် အဓိပ္ပာယ်အရှိဆုံး ဖြစ်မည့် အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို တိကျစွာ ရွေးချယ်ပေးရသည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်သည်။ ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံးများနှင့် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် စာရင်းများကို အဘိဓာန် သို့မဟုတ် WordNet ကဲ့သို့သော အွန်လိုင်း သတင်းအချက်အလက် အရင်းအမြစ်များဆီမှ ရယူအသုံးပြုကြသည်။ '''အမည်နာမ ချိတ်ဆက်ခြင်း (Entity linking)''' * ဝါကျအတွင်းရှိ စကားလုံးအတော်များများ (အထူးသဖြင့် ကိုယ်ပိုင်နာမ်များ) သည် ပြင်သစ်ကမ္ဘာရှိ တကယ့် အမည်နာမများနှင့် သက်ဆိုင်နေတတ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အတွင်း ညွှန်းဆိုထားသော အဆိုပါစကားလုံးသည် မည်သည့်ထင်ရှားကျော်ကြားသူ၊ မည်သည့်နေရာဒေသ သို့မဟုတ် မည်သည့်ကုမ္ပဏီအဖွဲ့အစည်း (Entity) ကို အတိအကျ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်ကို ရွေးချယ်ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ === ဆက်နွှယ်မှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Relational semantics - ဝါကျတစ်ကြောင်းချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်) === '''ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှု ထုတ်ယူခြင်း (Relationship extraction)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြား (Chunk of text) ထဲမှနေ၍ ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသော အမည်နာမများ (Named entities) အကြား မည်သို့ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေကြသည်ကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပေးထားသော စာသားကို ဖတ်ရှုပြီး "မည်သူက မည်သူနှင့် အိမ်ထောင်ပြုထားသနည်း" သို့မဟုတ် "မည်သူက မည်သည့်ကုမ္ပဏီတွင် အလုပ်လုပ်သနည်း" စသည့် ဆက်စပ်မှုများကို ရှာဖွေပေးသည်။ '''အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Semantic parsing)''' * ဤစနစ်သည် စာသားတစ်ခု (ပုံမှန်အားဖြင့် ဝါကျတစ်ကြောင်း) ကို ရယူပြီး ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အမှန်ကို ကွန်ပျူတာ နားလည်နိုင်သော ပုံသေကိုယ်စားပြုစနစ် (Formal representation) အဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရုပ်ပြဂရပ်ဖ်ပုံစံ (ဥပမာ- AMR ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု) သို့မဟုတ် သင်္ချာနည်းကျ ယုတ္တိဗေဒစနစ် (ဥပမာ- DRT ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု) များဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဤစိန်ခေါ်မှုတွင် အခြေခံကျသော အခြားအဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ NLP လုပ်ငန်းစဉ်အချို့ (ဥပမာ- ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း၊ စကားလုံးအဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားမှုဖြေရှင်းခြင်း) ပါဝင်လေ့ရှိပြီး စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး၏ အကြောင်းအရာကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာလေ့လာသည့် စကားပြောဆိုမှု/စာသားခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Discourse analysis) အထိလည်း တိုးချဲ့အသုံးချနိုင်သည်။ '''ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း (Semantic role labelling)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ကြောင်းချင်းစီကို ကြည့်ရှုပြီး အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကြိယာအမျိုးအစားနှင့် အပြုအမူပုံစံများ (Semantic predicates / Verbal frames) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းအပြုအမူတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများအလိုက် (ဥပမာ- မည်သူက ပြုလုပ်သူ (Agent) ဖြစ်သည်၊ မည်သူက အပြုခံရသူ (Patient) ဖြစ်သည် စသည်ဖြင့်) တိကျစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ === စာသားနှင့် စကားပြောဆိုမှုဗေဒ (Discourse - ဝါကျတစ်ကြောင်းထက်ကျော်လွန်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်) === '''ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်း (Coreference resolution)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ကြောင်း သို့မဟုတ် စာသားအမြောက်အမြားကို ကြည့်ရှုပြီး မည်သည့်စကားလုံးများ ("Mentions") သည် ပြင်ပကမ္ဘာရှိ တူညီသောအရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် တူညီသောပုဂ္ဂိုလ် ("Entities") ကို ရည်ညွှန်းနေကြသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ နာမ်စားညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်း (Anaphora resolution) သည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ထင်ရှားသော နမူနာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အနက်အဓိပ္ပာယ် ပေါ်လွင်စေရန် နာမ်စား (Pronouns) များကို ၎င်းတို့ ရည်ညွှန်းသည့် နာမ် သို့မဟုတ် အမည်များနှင့် အတိအကျ ပြန်လည်တွဲဖက်ပေးသည်။ * ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ညွှန်းဆိုပြသသော အသုံးအနှုန်းများအကြား ဆက်စပ်နေသည့် "ပေါင်းကူးဆက်နွှယ်မှုများ" (Bridging relationships) ကို ရှာဖွေခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "သူသည် ဂျွန်၏အိမ်ထဲသို့ ရှေ့တံခါးမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်" ဟူသော ဝါကျတွင် "ရှေ့တံခါး" သည် ညွှန်းဆိုပြသသော အသုံးအနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကွန်ပျူတာက ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရမည့် ပေါင်းကူးဆက်နွှယ်မှုမှာ ၎င်းတံခါးသည် အခြားအဆောက်အအုံတစ်ခုခု၏ တံခါးမဟုတ်ဘဲ "ဂျွန်၏အိမ်၏ ရှေ့တံခါး" ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်အလက်အစစ်အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။ '''စာသားနှင့် စကားပြောဆိုမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Discourse analysis)''' * ဤကဏ္ဍတွင် ဆက်စပ်နေသော လုပ်ငန်းစဉ်အချို့ ပါဝင်သည်။ ပထမလုပ်ငန်းစဉ်မှာ စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Discourse parsing) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဆက်စပ်နေသော စာသားတစ်ခု၏ တည်ဆောက်ပုံကို ရှာဖွေပေးသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဝါကျတစ်ကြောင်းနှင့်တစ်ကြောင်းကြား ရှိနေသည့် ဆက်စပ်မှုသဘောသဘာဝများ (ဥပမာ- အသေးစိတ်ချဲ့ထွင်ရှင်းလင်းခြင်း၊ အကြောင်းပြချက်ပေးခြင်း၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖော်ပြခြင်း) ကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုမှာ စာသားတစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သော "စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ" (Speech acts) ကို မှတ်မိခွဲခြားခြင်း ဖြစ်သည်။ (ဥပမာ- ဟုတ်မဟုတ် မေးခွန်း၊ အကြောင်းအရာမေးခွန်း၊ သာမန်ပြောဆိုချက် သို့မဟုတ် အခိုင်အမာပြောဆိုချက် စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း ဖြစ်သည်။) '''သွယ်ဝိုက်သော ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း (Implicit semantic role labelling)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ကြောင်းအတွင်းရှိ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကြိယာအမျိုးအစားများနှင့် ၎င်းဝါကျထဲတွင် အထင်အရှား ပါဝင်နေသည့် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများကို ရှာဖွေခွဲခြားသည် (အထက်ပါ "ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း" ကို ကြည့်ပါ)။ ထို့နောက် ၎င်းဝါကျထဲတွင် တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော်လည်း သွယ်ဝိုက်၍ ပါဝင်နေသည့် အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများကို ထပ်မံရှာဖွေသည်။ ၎င်းတို့ကို စာသား၏ အခြားနေရာတစ်ခုခုတွင် အထင်အရှား ဖော်ပြထားသော အချက်အလက်များနှင့် လုံးဝသတ်မှတ်ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော အချက်အလက်များဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားပြီး၊ အခြားနေရာတွင် ပါဝင်နေသော အချက်အလက်များကို လက်ရှိဝါကျနောက်ခံနှင့် တိုက်ဆိုင်ကာ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖြေရှင်းပေးသည်။ ဤလုပ်ငန်းနှင့် အလွန်နီးစပ်သော အခြားလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ Zero anaphora resolution ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ကတ္တား သို့မဟုတ် ကံပုဒ်များကို မြှုပ်၍ ရေးသားလေ့ရှိသော ဘာသာစကားများ (Pro-drop languages - ဥပမာ- မြန်မာ၊ ဂျပန်ဘာသာစကားများ) အတွက် ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်းကို တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်ပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။ '''စာသားချင်း ဆီလျော်မှု ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ခြင်း (Recognizing textual entailment)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအပိုင်းအစ နှစ်ခုကို ရယူပြီး၊ စာသားတစ်ခု မှန်ကန်နေခြင်းသည် အခြားစာသားတစ်ခုကိုလည်း မှန်ကန်စေရန် တိုက်ရိုက်အကြောင်းပြချက် (Entails) ဖြစ်နေပါသလား၊ သို့မဟုတ် အခြားစာသား၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဓိပ္ပာယ်ကို မှန်ကန်စေပါသလား၊ သို့မဟုတ် အခြားစာသားကို မှန်သည်ဖြစ်စေ မှားသည်ဖြစ်စေ ဖြစ်ခွင့်ပေးထားပါသလား စသည်ဖြင့် စာသားနှစ်ခု၏ ဆက်စပ်ထွက်ပေါ်လာမည့် ယုတ္တိဗေဒကို ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="rte:11">PASCAL Recognizing Textual Entailment Challenge (RTE-7) https://tac.nist.gov//2011/RTE/</ref> '''အကြောင်းအရာအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်းနှင့် မှတ်မိခြင်း (Topic segmentation and recognition)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြားကို ဖတ်ရှုပြီး ၎င်းတို့ကို သီးသန့်အကြောင်းအရာ (Topic) တစ်ခုချင်းစီအလိုက် စာပိုဒ်ကဏ္ဍများအဖြစ် အပိုင်းပိုင်း ခွဲထုတ်ပေးကာ၊ ၎င်းခွဲထုတ်လိုက်သော ကဏ္ဍတစ်ခုချင်းစီသည် မည်သည့်အကြောင်းအရာကို ဖော်ပြနေသည်ကိုပါ အလိုအလျောက် သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''ဆွေးနွေးတင်ပြချက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်တူးဖော်ခြင်း (Argument mining)''' ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်များ၏ အကူအညီဖြင့် သဘာဝဘာသာစကား စာသားများထဲမှနေ၍ အချက်အလက် အခြေအတင် ဆွေးနွေးတင်ပြချက် တည်ဆောက်ပုံများ (Argumentative structures) ကို အလိုအလျောက် ရှာဖွေထုတ်ယူပြီး ဖော်ထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Lippi |first1=Marco |date=2016-04-20 |title=Argumentation Mining: State of the Art and Emerging Trends |url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/2850417 |journal=ACM Transactions on Internet Technology |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=1–25 |doi=10.1145/2850417 |hdl=11585/523460 |issn=1533-5399 |s2cid=9561587 |hdl-access=free |last2=Torroni |first2=Paolo}}</ref> အဆိုပါ ဆွေးနွေးတင်ပြချက် တည်ဆောက်ပုံများတွင် အခြေခံအကြောင်းရင်းခံများ (Premise)၊ ကောက်ချက်များ (Conclusions)၊ ဆွေးနွေးတင်ပြချက်စနစ်နှင့် ပင်မဆွေးနွေးချက်နှင့် နောက်ဆက်တွဲဆွေးနွေးချက်တို့အကြား ဆက်နွှယ်မှုများ၊ သို့မဟုတ် စကားပြောဆိုမှုအတွင်းရှိ ပင်မဆွေးနွေးချက်နှင့် တန်ပြန်ချေပချက် (Counter-argument) တို့အကြား ဆက်စပ်မှုများ ပါဝင်ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Argument Mining – IJCAI2016 Tutorial |url=https://www.i3s.unice.fr/~villata/tutorialIJCAI2016.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418083659/https://www.i3s.unice.fr/~villata/tutorialIJCAI2016.html |archive-date=2021-04-18 |access-date=2021-03-09 |website=www.i3s.unice.fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=NLP Approaches to Computational Argumentation – ACL 2016, Berlin |url=http://acl2016tutorial.arg.tech/ |access-date=2021-03-09 |language=en-GB}}</ref> === အဆင့်မြင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု အသုံးချလုပ်ငန်းများ (Higher-level NLP applications) === [[ဖိုင်:Use_of_Firefox'_'Translate_selection_to_English'_machine_translation_on_Commons_talk_meta_pages_02.png|thumb|Machine translation in Firefox]] '''အလိုအလျောက် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြခြင်း (Automatic summarization / Text summarization)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြား (Chunk of text) ကို ဖတ်ရှုပြီး ဖတ်ရှုရလွယ်ကူကာ အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်သော အကျဉ်းချုပ်ကို အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာကို သုတေသနစာတမ်းများ သို့မဟုတ် သတင်းစာများရှိ စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍမှ ဆောင်းပါးများကဲ့သို့ ပုံစံသတ်မှတ်ချက်ရှိပြီးသား စာသားများကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြရန်အတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ '''သဒ္ဒါအမှား ပြင်ဆင်ခြင်း (Grammatical error correction)''' * သဒ္ဒါအမှားများကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု အဆင့်အားလုံး (အသံဗေဒ/အက္ခရာအရေးအသား၊ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒနှင့် အသုံးချဘာသာဗေဒ) ပါဝင်သဖြင့် ဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာအကွာအဝေး အလွန်ကျယ်ပြန့်သည်။ အင်္ဂလိပ်စာကို ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုနေသူ သို့မဟုတ် လေ့လာနေသူ သန်းပေါင်းရာချီအပေါ် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိသဖြင့် ဤနည်းပညာသည် အလွန်အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိလှသည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက ဤနယ်ပယ်တွင် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရမည့် သုတေသနလုပ်ငန်း အမြောက်အမြား ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Administration |title=Centre for Language Technology (CLT) |url=https://www.mq.edu.au/research/research-centres-groups-and-facilities/innovative-technologies/centres/centre-for-language-technology-clt |access-date=2021-01-11 |website=Macquarie University |language=en-au |archive-date=13 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113024726/https://www.mq.edu.au/research/research-centres-groups-and-facilities/innovative-technologies/centres/centre-for-language-technology-clt |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Shared Task: Grammatical Error Correction |url=https://www.comp.nus.edu.sg/~nlp/conll13st.html |access-date=2021-01-11 |website=www.comp.nus.edu.sg}}</ref><ref>{{Cite web |title=Shared Task: Grammatical Error Correction |url=https://www.comp.nus.edu.sg/~nlp/conll14st.html |access-date=2021-01-11 |website=www.comp.nus.edu.sg}}</ref> အက္ခရာအရေးအသား၊ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများတွင် GPT-2 ကဲ့သို့သော အစွမ်းထက်သည့် အာရုံကြောကွန်ရက်သုံး ဘာသာစကားမော်ဒယ်များ တိုးတက်လာမှုကြောင့်၊ ဤပြဿနာကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကတည်းက အများအားဖြင့် ဖြေရှင်းပြီးသား ပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲလ်အမျိုးမျိုး (ဥပမာ- Grammarly ကဲ့သို့သော စနစ်များ) တွင် ထည့်သွင်းရောင်းချနေပြီ ဖြစ်သည်။ '''ယုတ္တိဗေဒဘာသာစကားသို့ ပြောင်းလဲခြင်း (Logic translation)''' * ဤစနစ်သည် လူသားတို့ပြောဆိုသော သဘာဝဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသည့် စာသားများကို ကွန်ပျူတာသင်္ချာနည်းကျ ပုံသေယုတ္တိဗေဒစနစ် (Formal logic) သို့ ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''စက်မှုဘာသာပြန်စနစ် (Machine translation - MT)''' * ဤစနစ်သည် လူသားဘာသာစကားတစ်ခုမှ အခြားလူသားဘာသာစကားတစ်ခုသို့ စာသားများကို အလိုအလျောက် ပြန်ဆိုပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် အခက်ခဲဆုံး ပြဿနာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး "AI-complete" (ဉာဏ်ရည်တု အပြည့်အဝရမှသာ ဖြေရှင်းနိုင်မည့် ပြဿနာ) အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ အကြောင်းမှာ ဘာသာပြန်ခြင်းကို မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် လူသားတို့ ပိုင်ဆိုင်ထားသော အသိပညာ ဗဟုသုတအမျိုးအစားအားလုံး (သဒ္ဒါစနစ်၊ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒနှင့် ပြင်ပကမ္ဘာမှ တကယ့်အချက်အလက်များ) ကို ကွန်ပျူတာက သိရှိနားလည်ထားရန် လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ '''သဘာဝဘာသာစကားကို နားလည်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း (Natural language understanding - NLU)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြားကို ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်များက ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်မည့် ပထမအဆင့် ယုတ္တိဗေဒတည်ဆောက်ပုံများ (First-order logic structures) ကဲ့သို့သော ပုံသေကိုယ်စားပြုစနစ်များသို့ ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ သဘာဝဘာသာစကားကို နားလည်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း (NLU) တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် သဘာဝဘာသာစကားအယူအဆများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားသော အသုံးအနှုန်းများဆီမှ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အဓိပ္ပာယ်အမြောက်အမြားထဲမှနေ၍ အမှန်တကယ် ဆိုလိုရင်းဖြစ်သော စိတ်ကူးအဓိပ္ပာယ်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးရသည်။ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ မေတာမော်ဒယ်များ (Language metamodels) နှင့် ဗဟုသုတအလွှာအဆင့်ဆင့်စနစ်များ (Ontologies) ကို မိတ်ဆက်တည်ဆောက်ခြင်းသည် ထိရောက်သော်လည်း လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက်အပေါ် အခြေခံသော ဖြေရှင်းနည်းများ ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် သဘာဝဘာသာစကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သွယ်ဝိုက်သောယူဆချက်များ (ဥပမာ- ကမ္ဘာပိတ်ယူဆချက် (Closed-world assumption) နှင့် ကမ္ဘာဖွင့်ယူဆချက် သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန်ကျသော ဟုတ်/မဟုတ် နှင့် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော မှန်/မှား) နှင့် ရောထွေးမှုမရှိစေဘဲ အတိအကျ ပုံသေဖော်ထုတ်နိုင်ရန် မျှော်မှန်းလုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။<ref>{{cite journal |last1=Duan |first1=Yucong |year=2011 |title=Formalizing Semantic of Natural Language through Conceptualization from Existence |url=http://www.ijimt.org/abstract/100-E00187.htm |journal=International Journal of Innovation, Management and Technology |volume=2 |issue=1 |pages=37–42 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111009135952/http://www.ijimt.org/abstract/100-E00187.htm |archive-date=2011-10-09 |last2=Cruz |first2=Christophe}}</ref> '''သဘာဝဘာသာစကားကို ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း (Natural language generation - NLG)''' * ဤစနစ်သည် ကွန်ပျူတာဒေတာဘေ့စ်များထဲရှိ အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များကို လူသားတို့ ဖတ်ရှုရလွယ်ကူသော ဘာသာစကားအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲ ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''စာအုပ်များ အလိုအလျောက် ရေးသားထုတ်လုပ်ခြင်း (Book generation)''' * ဤလုပ်ငန်းသည် စင်စစ်အားဖြင့် NLP သီးသန့်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု မဟုတ်သော်လည်း သဘာဝဘာသာစကား ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း (NLG) နှင့် အခြား NLP လုပ်ငန်းစဉ်များကို တိုးချဲ့ကာ စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးကို အစအဆုံး ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ် (Rule-based system) ကို အသုံးပြု၍ ပထမဆုံး စက်မှုဖန်တီးမှုစာအုပ် ဖြစ်သော "Racter, The policeman's beard is half-constructed" ကို ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=U B U W E B :: Racter |url=http://www.ubu.com/historical/racter/index.html |access-date=2020-08-17 |website=www.ubu.com}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အာရုံကြောကွန်ရက်ဖြင့် ပထမဆုံး ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည့် "1 the Road" စာအုပ်သည် စကားလုံးပေါင်း သန်း ၆၀ ကျော် ပါဝင်ပြီး ၎င်းကို ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်အဖြစ် ဈေးကွက်တင်ခဲ့သည်။ ဤစနစ်နှစ်ခုလုံးသည် အခြေခံအားဖြင့် ဆန်းပြားသော်လည်း အတွင်းစိတ်အဓိပ္ပာယ် လုံးဝမပါဝင်သော (Semantics-free) ဘာသာစကားမော်ဒယ်များသာ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်မူ သိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ပထမဆုံး စက်မှုဖန်တီးမှုစာအုပ် ဖြစ်သော "Beta Writer, Lithium-Ion Batteries, Springer, Cham" ကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Writer |first=Beta |date=2019 |title=Lithium-Ion Batteries |isbn=978-3-030-16799-8 |language=en-gb |doi=10.1007/978-3-030-16800-1 |s2cid=155818532}}</ref> ၎င်းစာအုပ်သည် ယခင်စာအုပ်များနှင့်မတူဘဲ တကယ့်ပြင်ပကမ္ဘာမှ အချက်အလက်အစစ်အမှန်များအပေါ် အခြေခံထားပြီး စာသားအကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြခြင်း နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ '''စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တုစနစ် (Document AI)''' * စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တု ပလက်ဖောင်း (Document AI platform) သည် NLP နည်းပညာ၏ အပေါ်တွင် ထပ်ဆင့်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဉာဏ်ရည်တု၊ စက်သင်ယူမှု သို့မဟုတ် NLP ဆိုင်ရာ ကြိုတင်အတွေ့အကြုံ လုံးဝမရှိသော သာမန်အသုံးပြုသူများကိုပင် မတူညီသော စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစားများထဲမှ မိမိတို့လိုအပ်သည့် သီးသန့်အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူနိုင်စေရန် ကွန်ပျူတာကို အလွယ်တကူ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနိုင်သည်။ NLP စွမ်းအင်သုံး Document AI သည် နည်းပညာပိုင်း ကျွမ်းကျင်မှုမရှိသော လုပ်ငန်းခွင်အဖွဲ့များ (ဥပမာ- ရှေ့နေများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ခွဲမ်းစိပ်ဖြာသူများနှင့် စာရင်းကိုင်များ) အနေဖြင့် စာရွက်စာတမ်းများထဲတွင် ဝှက်ကွယ်နေသည့် အချက်အလက်များကို လျင်မြန်စွာ ရှာဖွေကြည့်ရှုနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=11 April 2019 |title=Document Understanding AI on Google Cloud (Cloud Next '19) – YouTube |url=https://www.youtube.com/watch?v=7dtl650D0y0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113024419/https://www.youtube.com/watch?v=7dtl650D0y0&feature=youtu.be |archive-date=13 January 2026 |access-date=2021-01-11 |website=www.youtube.com |url-status=bot: unknown }}</ref> '''အပြန်အလှန် စကားပြောဆိုမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Dialogue management)''' * ဤစနစ်သည် လူသားတစ်ဦးနှင့် အပြန်အလှန် စကားပြောဆို ဆက်သွယ်နိုင်ရန်အတွက် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားသော ကွန်ပျူတာစနစ်များ (ဥပမာ- Chatbots များနှင့် Voice assistants များ) ဖြစ်ကြသည်။ '''မေးခွန်းနှင့်အဖြေစနစ် (Question answering)''' * ဤစနစ်သည် လူသားဘာသာစကားဖြင့် မေးမြန်းထားသော မေးခွန်းတစ်ခုကို ဖတ်ရှုပြီး ၎င်းနှင့်ကိုက်ညီမည့် အဖြေမှန်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်မေးခွန်းများတွင် အတိအကျ မှန်ကန်သော အဖြေတစ်ခု ရှိတတ်ကြသော်လည်း (ဥပမာ- "ကနေဒါနိုင်ငံ၏ မြို့တော်မှာ ဘာလဲ?")၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဖြေအတိအကျမရှိဘဲ ကျယ်ပြန့်စွာ တွေးတောရသော မေးခွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းတွက်ချက်ကြသည် (ဥပမာ- "ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ?")။ '''စာသားမှ ပုံရိပ်ဖန်တီးခြင်း (Text-to-image generation)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော ပုံရိပ်တစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်စာသားကို ဖတ်ရှုပြီး၊ ၎င်းဖော်ပြချက်နှင့် အတိအကျ ကိုက်ညီမည့် ပုံရိပ် (Image) တစ်ခုကို အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Robertson |first=Adi |date=2022-04-06 |title=OpenAI's DALL-E AI image generator can now edit pictures, too |url=https://www.theverge.com/2022/4/6/23012123/openai-clip-dalle-2-ai-text-to-image-generator-testing |access-date=2022-06-07 |website=The Verge |language=en}}</ref> '''စာသားမှ မြင်ကွင်းဖန်တီးခြင်း (Text-to-scene generation)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော မြင်ကွင်းတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်စာသားကို အခြေခံ၍ ၎င်းမြင်ကွင်း၏ သုံးဖက်မြင်မော်ဒယ် (3D model of the scene) တစ်ခုကို အလိုအလျောက် တည်ဆောက်ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=The Stanford Natural Language Processing Group |url=https://nlp.stanford.edu/projects/text2scene.shtml |access-date=2022-06-07 |website=nlp.stanford.edu}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Coyne |first1=Bob |date=2001-08-01 |title=Proceedings of the 28th annual conference on Computer graphics and interactive techniques |last2=Sproat |first2=Richard |publisher=Association for Computing Machinery |isbn=978-1-58113-374-5 |series=SIGGRAPH '01 |location=New York, NY, USA |pages=487–496 |chapter=WordsEye |doi=10.1145/383259.383316 |chapter-url=https://doi.org/10.1145/383259.383316 |s2cid=3842372}}</ref> '''စာသားမှ ဗီဒီယိုဖန်တီးခြင်း (Text-to-video)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော ဗီဒီယိုတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်စာသားကို ဖတ်ရှုပြီး၊ ၎င်းဖော်ပြချက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် ဗီဒီယို (Video) တစ်ခုကို အလိုအလျောက် ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-11-02 |title=Google announces AI advances in text-to-video, language translation, more |url=https://venturebeat.com/ai/google-announces-ai-advances-in-text-to-video-language-translation-more/ |access-date=2022-11-09 |website=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vincent |first=James |date=2022-09-29 |title=Meta's new text-to-video AI generator is like DALL-E for video |url=https://www.theverge.com/2022/9/29/23378210/meta-text-to-video-ai-generation-make-a-video-model-dall-e |access-date=2022-11-09 |website=The Verge |language=en-US}}</ref> == ယေဘုယျ ဦးတည်ချက်များနှင့် (ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော) အနာဂတ်လမ်းကြောင်းများ (General tendencies and future directions) == ဤနယ်ပယ်တွင် ရေရှည်ဖြစ်ထွန်းခဲ့သော ဖြစ်စဉ်များအပေါ် အခြေခံ၍ NLP ၏ အနာဂတ်ဦးတည်ချက်များကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်သည်။ CoNLL Shared Tasks ၏ ရေရှည်သုတေသန စီးရီးများအရ ဦးတည်ချက် သုံးခုကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်<ref>{{Cite web |title=Previous shared tasks {{!}} CoNLL |url=https://www.conll.org/previous-tasks |access-date=2021-01-11 |website=www.conll.org}}</ref> - * '''သဘာဝဘာသာစကား၏ ပိုမိုနက်ရှိုင်းပြီး စိတ္တဇဆန်သော "သိမြင်မှု" (Cognitive) ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခြင်း:''' (၁၉၉၉-၂၀၀၁ တွင် အပေါ်ယံစာကြောင်းခွဲခြင်း၊ ၂၀၀၂-၀၃ တွင် အမည်နာမများအား ခွဲခြားမှတ်မိခြင်း၊ ၂၀၀၆-၀၉/၂၀၁၇-၁၈ တွင် မှီခိုမှုဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ ၂၀၀၄-၀၅/၂၀၀၈-၀၉ တွင် ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း၊ ၂၀၁၁-၁၂ တွင် ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှုဖြေရှင်းခြင်း၊ ၂၀၁၅-၁၆ တွင် စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း၊ ၂၀၁၉ တွင် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။) * '''ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံးစနစ် (Multilinguality) နှင့် ပုံစံမျိုးစုံသုံးစနစ် (Multimodality) များအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု တိုးပွားလာခြင်း:''' (၁၉၉၉ ကတည်းက အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၊ ၂၀၀၂ မှစ၍ စပိန်နှင့် ဒတ်ခ်ျ၊ ၂၀၀၃ မှစ၍ ဂျာမန်၊ ၂၀၀၆ မှစ၍ ဘူဂေးရီးယား၊ ဒိန်းမတ်၊ ဂျပန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဆလိုဗေးနီးယား၊ ဆွီဒင်နှင့် တူရကီ၊ ၂၀၀၇ မှစ၍ ဘတ်စ်ခ်၊ ကာတာလန်၊ တရုတ်၊ ဂရိ၊ ဟန်ဂေရီ၊ အီတလီ၊ တူရကီ၊ ၂၀၀၉ မှစ၍ ချက်၊ ၂၀၁၂ မှစ၍ အာရပ်၊ ၂၀၁၇ တွင် ဘာသာစကား ၄၀ ကျော်၊ ၂၀၁၈ တွင် ဘာသာစကား ၆၀ ကျော်မှ ၁၀၀ ကျော်အထိ တိုးချဲ့ သုတေသနပြုလာနိုင်ခဲ့သည်။) * '''သင်္ကေတအခြေပြု ကိုယ်စားပြုစနစ်များကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း:''' (စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များမှတစ်ဆင့် လမ်းညွှန်မှုပါသော စက်သင်ယူမှုစနစ်များဆီသို့၊ ၎င်းမှတစ်ဆင့် လမ်းညွှန်မှုအားနည်းသော စက်သင်ယူမှုနည်းလမ်းများ၊ အချက်အလက်များကို ကိုယ်စားပြုသင်ယူခြင်း (Representation learning) နှင့် အစမှအဆုံး တိုက်ရိုက်တွက်ချက်သော စနစ်များ (End-to-end systems) ဆီသို့ ကူးပြောင်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။) === သိမြင်နားလည်မှုစွမ်းရည် (Cognition) === အဆင့်မြင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (NLP) အသုံးချလုပ်ငန်း အများစုတွင် လူသားတို့၏ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော အပြုအမူများနှင့် သဘာဝဘာသာစကားကို အမှန်တကယ် နားလည်သဘောပေါက်သည့် ပုံစံမျိုးကို တုပလုပ်ဆောင်သော အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ကြသည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပြောရလျှင် ပိုမိုအဆင့်မြင့်လာသော သိမြင်နားလည်မှုဆိုင်ရာ အပြုအမူများကို နည်းပညာအရ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်အောင် ဖန်တီးခြင်းသည် NLP ၏ အဓိက တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့် လမ်းကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည် (အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော CoNLL shared tasks များ၏ ဦးတည်ချက်များကို ကြည့်ပါ)။ "သိမြင်နားလည်မှုစွမ်းရည်" (Cognition) ဆိုသည်မှာ "အတွေးအခေါ်၊ အတွေ့အကြုံနှင့် အာရုံခံစားမှုများမှတစ်ဆင့် ဗဟုသုတနှင့် နားလည်သဘောပေါက်မှုများကို ရယူဆည်းပူးသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက် သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းစဉ်" ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Cognition |url=https://www.lexico.com/definition/cognition |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715113427/https://www.lexico.com/definition/cognition |archive-date=July 15, 2020 |access-date=6 May 2020 |website=Lexico |publisher=[[Oxford University Press]] and [[Dictionary.com]]}}</ref> သိမြင်မှုသိပ္ပာယ်ပညာရပ် (Cognitive science) ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ စိတ်နှင့် ၎င်း၏လုပ်ငန်းစဉ်များကို နယ်ပယ်စုံပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်၍ သိပ္ပာယ်နည်းကျ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=8 August 2014 |title=Ask the Cognitive Scientist |url=http://www.aft.org/newspubs/periodicals/ae/summer2002/willingham.cfm |website=American Federation of Teachers |quote=Cognitive science is an interdisciplinary field of researchers from Linguistics, psychology, neuroscience, philosophy, computer science, and anthropology that seek to understand the mind.}}</ref> သိမြင်မှုဘာသာဗေဒ (Cognitive linguistics) ဆိုသည်မှာ စိတ်ပညာနှင့် ဘာသာဗေဒ နယ်ပယ်နှစ်ခုလုံးမှ ဗဟုသုတနှင့် သုတေသနများကို ပေါင်းစပ်ထားသော ဘာသာဗေဒ၏ နယ်ပယ်စုံခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last=Robinson |first=Peter |year=2008 |title=Handbook of Cognitive Linguistics and Second Language Acquisition |publisher=Routledge |isbn=978-0-805-85352-0 |pages=3–8}}</ref> အထူးသဖြင့် သင်္ကေတအခြေပြု NLP (Symbolic NLP) ခေတ်ကာလအတွင်း၌ ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ နယ်ပယ်သည် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများနှင့် အလွန်ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျော့ခ်ျ လေကော့ဗ် (George Lakoff) သည် သိမြင်မှုသိပ္ပာယ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အမြင်နှင့် သိမြင်မှုဘာသာဗေဒ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များကို အသုံးပြု၍<ref>{{Cite book |last=Lakoff |first=George |year=1999 |title=Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind and Its Challenge to Western Philosophy; Appendix: The Neural Theory of Language Paradigm |publisher=New York Basic Books |isbn=978-0-465-05674-3 |pages=569–583}}</ref> NLP အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ တည်ဆောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းတစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိကအချက် နှစ်ချက်ဖြင့် အဆိုပြုခဲ့သည် - # '''သဘောတရားအခြေခံ တင်စားချက်သီအိုရီ (Theory of conceptual metaphor) ကို အသုံးချခြင်း''' လေကော့ဗ်က ဤသီအိုရီကို "စိတ်ကူးတစ်ခုအား အခြားစိတ်ကူးတစ်ခု၏ အသုံးအနှုန်းများဖြင့် နားလည်ခြင်း" ဟု ရှင်းပြထားပြီး ၎င်းသည် စာရေးသူ၏ ဆိုလိုရင်းရည်ရွယ်ချက်ကို သိရှိစေရန် အထောက်အကူပြုသည်။<ref>{{Cite book |last=Strauss |first=Claudia |year=1999 |title=A Cognitive Theory of Cultural Meaning |url=https://archive.org/details/cognitivetheoryo0000stra |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-59541-4 |pages=[https://archive.org/details/cognitivetheoryo0000stra/page/156 156]–164}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "big" (ကြီးမားသော) ကို နှိုင်းယှဉ်မှုတစ်ခုတွင် အသုံးပြုသည့်အခါ ("That is a big tree" - ထိုအပင်သည် ကြီးမားသောအပင် ဖြစ်သည်) စာရေးသူသည် ၎င်းအပင်သည် အခြားအပင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သို့မဟုတ် မိမိအတွေ့အကြုံအရ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ထွားကျိုင်းကြီးမားသည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းကို တင်စားချက်အဖြစ် သုံးစွဲသည့်အခါတွင်မူ ("Tomorrow is a big day" - မနက်ဖြန်သည် နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်သည်) စာရေးသူသည် အရေးကြီးမှုသဘောကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအပြင် "She is a big person" (သူမသည် ကြီးမြတ်သူ/ကြီးမားသူ ဖြစ်သည်) ဟူသော အခြားအသုံးအနှုန်းများ၏ နောက်ကွယ်မှ ရည်ရွယ်ချက်မှာမူ နောက်ထပ် အချက်အလက်များ ထပ်မံမရရှိပါက လူသားတစ်ဦးအတွက်ဖြစ်စေ၊ သိမြင်မှုအခြေပြု NLP စနစ်အတွက်ဖြစ်စေ အဓိပ္ပာယ် အနည်းငယ် ဝေဝါးနေဦးမည် ဖြစ်သည်။ # '''စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာသား၊ ဝါကျ သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခု၏ ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ်ကို တိုင်းတာခြင်း''' ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမည့် စာသား၏ ရှေ့နှင့်နောက်တွင် ပါရှိသော အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ၎င်းစာသား၏ "ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ် တိုင်းတာမှုနှုန်း" (Relative measure of meaning) ကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု ရှေ့နောက်ကင်းလွတ်သဒ္ဒါစနစ် (PCFG) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများဖြင့် လုပ်ဆောင်သည်။ အဆိုပါ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များအတွက် သင်္ချာညီမျှခြင်းကို [https://worldwide.espacenet.com/patent/search/family/055314712/publication/US9269353B1?q=pn%3DUS9269353 အမေရိကန် မူပိုင်ခွင့်အမှတ် ၉၂၆၉၃၅၃] ([https://worldwide.espacenet.com/patent/search/family/055314712/publication/US9269353B1?q=pn%3DUS9269353 US Patent 9269353]) တွင် အောက်ပါအတိုင်း တင်ပြထားသည်<ref>{{cite patent|country=US|number=9269353|status=patent}}</ref> - :: <math> {RMM(token_N)} = {PMM(token_N)} \times \frac{1}{2d} \left (\sum_{i=-d}^d {((PMM(token_{N})} \times {PF(token_{N-i},token_N,token_{N+i}))_i}\right ) </math> :: ''ယင်းညီမျှခြင်းတွင် -'' :::* '''RMM''' သည် ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ် တိုင်းတာမှုနှုန်း (Relative measure of meaning) ဖြစ်သည်။ :::* '''token''' သည် စာသားအပိုင်းအစ၊ ဝါကျ၊ စာသားစု သို့မဟုတ် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ ဖြစ်သည်။ :::* '''N''' သည် ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာနေသော တိုကင် (Tokens) အရေအတွက် ဖြစ်သည်။ :::* '''PMM''' သည် ဘာသာစကားအချက်အလက်စု (Corpora) အပေါ် အခြေခံ၍ တွက်ချက်ထားသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်နိုင်ခြေနှုန်း ဖြစ်သည်။ :::* '''d''' သည် တိုကင်ပေါင်း N အရေအတွက်အတွင်း အဆိုပါတိုကင် တည်ရှိနေသော သုညမဟုတ်သည့် တည်နေရာ (Location) ဖြစ်သည်။ :::* '''PF''' သည် ထိုဘာသာစကားအတွက် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားသော ဖြစ်တန်စွမ်း လုပ်ဆောင်ချက် (Probability function) ဖြစ်သည်။ သိမြင်မှုဘာသာဗေဒနှင့် ဆက်နွှယ်မှုများသည် NLP ၏ သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်များဖြစ်သော်လည်း ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုစနစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းဆွေးနွေးမှု နည်းပါးသွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နည်းပညာအရ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ စံနမူနာမော်ဒယ်များ (Cognitive models) ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် သိမြင်မှုသဒ္ဒါ (Cognitive grammar)<ref>{{Cite web |title=Universal Conceptual Cognitive Annotation (UCCA) |url=https://universalconceptualcognitiveannotation.github.io/ |access-date=2021-01-11 |website=Universal Conceptual Cognitive Annotation (UCCA) |language=en-US}}</ref>၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာအခြေပြုသဒ္ဒါ (Functional grammar)<ref>Rodríguez, F. C., & Mairal-Usón, R. (2016). [https://www.redalyc.org/pdf/1345/134549291020.pdf Building an RRG computational grammar]. ''Onomazein'', (34), 86–117.</ref>၊ တည်ဆောက်ပုံအခြေပြုသဒ္ဒါ (Construction grammar)<ref>{{Cite web |title=Fluid Construction Grammar – A fully operational processing system for construction grammars |url=https://www.fcg-net.org/ |access-date=2021-01-11 |language=en-US |archive-date=14 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260714032001/https://fcg-net.org/ |url-status=dead }}</ref>၊ ကွန်ပျူတာသုံး စိတ်ပညာဘာသာဗေဒနှင့် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ အာရုံကြောသိပ္ပာယ်ပညာရပ် (ဥပမာ- ACT-R) စသည့် မူဘောင်အမျိုးမျိုးအတွင်း ဆက်လက်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ACL Member Portal {{!}} The Association for Computational Linguistics Member Portal |url=https://www.aclweb.org/portal/ |access-date=2021-01-11 |website=www.aclweb.org}}</ref> သို့သော် ၎င်းတို့သည် ပင်မရေစီးကြောင်း NLP နယ်ပယ် (ACL ၏ အဓိကညီလာခံကြီးများတွင် ပါဝင်မှုအပေါ် တိုင်းတာချက်အရ) တွင် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ လက်ခံခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မကြာသေးမီကမှ သိမြင်မှုအခြေပြု NLP ၏ အတွေးအခေါ်များကို နည်းပညာ၏ အလုပ်လုပ်ပုံကို ပြန်လည်ရှင်းပြနိုင်စွမ်း (Explainability) ရရှိစေရန်အတွက် "သိမြင်မှုအခြေပြု ဉာဏ်ရည်တု"<ref>{{Cite web |title=Chunks and Rules |url=https://www.w3.org/Data/demos/chunks/chunks.html |access-date=2021-01-11 |website=W3C |language=en}}</ref> (Cognitive AI) ဟူသော အယူအဆအောက်တွင် ပြန်လည်အသက်သွင်းလာခဲ့သည်။ ထို့အတူ သိမြင်မှုအခြေပြု NLP ၏ အတွေးအခေါ်များသည် ပုံစံမျိုးစုံသုံး နည်းပညာ (Multimodal NLP) ဆိုင်ရာ အာရုံကြောကွန်ရက် မော်ဒယ်များတွင်လည်း (အထင်အရှား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလေ့ မရှိသော်လည်း<ref>{{Cite journal |last1=Socher |first1=Richard |year=2014 |title=Grounded Compositional Semantics for Finding and Describing Images with Sentences |journal=Transactions of the Association for Computational Linguistics |volume=2 |pages=207–218 |doi=10.1162/tacl_a_00177 |s2cid=2317858 |doi-access=free |last2=Karpathy |first2=Andrej |last3=Le |first3=Quoc V. |last4=Manning |first4=Christopher D. |last5=Ng |first5=Andrew Y.}}</ref>) သဘာဝအတိုင်း ကိန်းဝပ်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ တိုးတက်လာမှု၊ အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး|ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ]] (Large language models) ကို အသုံးပြုထားသည့်<ref>{{Cite arXiv|title=Language models show human-like content effects on reasoning, Dasgupta, Lampinen et al|eprint=2207.07051|language=en|last1=Dasgupta|first1=Ishita|last2=Lampinen|first2=Andrew K.|last3=Chan|first3=Stephanie C. Y.|last4=Creswell|first4=Antonia|last5=Kumaran|first5=Dharshan|last6=McClelland|first6=James L.|last7=Hill|first7=Felix|year=2022|class=cs.CL}}</ref> ကိရိယာများနှင့် နည်းပညာများ၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်ကောလိပ် (University College London) မှ ဗြိတိန်အာရုံကြောသိပ္ပာယ်ပညာရှင်နှင့် သီအိုရီပညာရှင် ကားလ် ဂျေ ဖရစ္စတန် (Karl J. Friston) ၏ စွမ်းအင်လွတ်နိယာမ (Free energy principle)<ref>{{Cite book |last=Friston |first=Karl J. |year=2022 |title=Active Inference: The Free Energy Principle in Mind, Brain, and Behavior; Chapter 4 The Generative Models of Active Inference |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-36997-8}}</ref> အပေါ် အခြေခံထားသော အထွေထွေဉာဏ်ရည်တု (Artificial general intelligence - AGI) ဆိုင်ရာ အနာဂတ်ဦးတည်ချက်သစ်များတွင်လည်း ဤသိမြင်မှုအယူအဆများကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] * [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] * [[ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}} == နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" />{{Refbegin}} * {{Cite journal |last1=Bates |first1=M |year=1995 |title=Models of natural language understanding |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |volume=92 |issue=22 |pages=9977–9982 |bibcode=1995PNAS...92.9977B |doi=10.1073/pnas.92.22.9977 |pmc=40721 |pmid=7479812 |doi-access=free}} * Steven Bird, Ewan Klein, and Edward Loper (2009). ''Natural Language Processing with Python''. O'Reilly Media. {{ISBN|978-0-596-51649-9}}. * [[Kenna Hughes-Castleberry]], "A Murder Mystery Puzzle: The literary puzzle ''[[Cain's Jawbone]]'', which has stumped humans for decades, reveals the limitations of natural-language-processing algorithms", ''[[Scientific American]]'', vol. 329, no. 4 (November 2023), pp.&nbsp;81–82. "This murder mystery competition has revealed that although NLP ([[natural-language processing]]) models are capable of incredible feats, their abilities are very much limited by the amount of [[context (linguistics)|context]] they receive. This [...] could cause [difficulties] for researchers who hope to use them to do things such as analyze [[ancient language]]s. In some cases, there are few historical records on long-gone [[civilization]]s to serve as [[training data]] for such a purpose." (p.&nbsp;82.) * Daniel Jurafsky and James H. Martin (2008). ''Speech and Language Processing'', 2nd edition. Pearson Prentice Hall. {{ISBN|978-0-13-187321-6}}. * Mohamed Zakaria Kurdi (2016). ''Natural Language Processing and Computational Linguistics: speech, morphology, and syntax'', Volume 1. ISTE-Wiley. {{ISBN|978-1848218482}}. * Mohamed Zakaria Kurdi (2017). ''Natural Language Processing and Computational Linguistics: semantics, discourse, and applications'', Volume 2. ISTE-Wiley. {{ISBN|978-1848219212}}. * Christopher D. Manning, Prabhakar Raghavan, and Hinrich Schütze (2008). ''Introduction to Information Retrieval''. Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-86571-5}}. [http://nlp.stanford.edu/IR-book/ Official html and pdf versions available without charge.] * Christopher D. Manning and Hinrich Schütze (1999). ''Foundations of Statistical Natural Language Processing''. The MIT Press. {{ISBN|978-0-262-13360-9}}. * David M. W. Powers and Christopher C. R. Turk (1989). ''Machine Learning of Natural Language''. Springer-Verlag. {{ISBN|978-0-387-19557-5}}. {{Refend}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Commons category-inline}} [[ကဏ္ဍ:သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] [[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ]] supd2wn207lk6pkuey9lhr6piwywh85 100 289744 1045369 1045081 2026-07-31T04:00:29Z Salai Rungtoi 22844 1045369 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=30|content= <!-- All news items below this line --> '''အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု''' *ကေပေါ့ပ်ဂီတအဖွဲ့ [[ဘီတီအက်စ်|BTS]] သည် [[ဂရမ်မီဆု]]အသစ်အဖြစ် ထည့်သွင်းထားသော အာရှပေါ့ပ်ဂီတဖျော်ဖြေမှုဆု ရွေးချယ်ရာတွင် အင်္ဂလိပ်စကားဖြင့် သီဆိုထားသည့် သီချင်းများ မပါဝင်ရဟူသည့် ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ၂၀၂၇ ဂရမ်မီဆုများအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရာတွင် ၎င်းတို့၏ သီချင်းများကို မတင်သွင်းတော့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/817928 (DVB)] <!-- All news items above this line -->}} lqtma5aa176vz5ukpc1ju7waiv32dcs 0 289780 1045477 1045240 2026-07-31T07:04:13Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045477 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ခနဂဝခရိုင် | official_name = | native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}} | image_skyline = {{multiple image | perrow = 1/2/2/1 | border = infobox | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = Yokohama (52978652484).jpg | caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]] | image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg | caption2 = [[Odawara Castle]] | image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg | caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach | image4 = Budda kamakura.jpg | caption4 = [[Kōtoku-in]] | image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg | caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]] | image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg | caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]] }} | image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg | coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]] | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Yokohama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011) | area_total_km2 = 2,415.83 | area_water_percent = 2.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]] | elevation_max_m = 1675 | elevation_max_point = [[Mount Hiru]] | population_footnotes = | population_total = 9,201,825 | population_as_of = February 29, 2020 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]] | population_density_km2 = 3,770 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022) | iso_code = JP-14 | website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}} | module = {{Infobox place symbols|embedded=yes | country = Japan | bird = [[Common gull]] (''Larus canus'') | fish = | flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'') | tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'') }} | population_blank2_title = Dialect | population_blank2 = [[Kanagawa dialect]] | anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]] }} '''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့်နေရာများ== ==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး== ====ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ka4tf2sn4o2fyu2qfoue4cyknqustaw 3 289782 1045252 2026-07-30T12:15:10Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045252 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42162-09 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၅၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 3cirzgy7n05irjrvarknvzi1o4xwciq 3 289783 1045253 2026-07-30T12:15:19Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045253 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42184-07 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၅၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) e5qmvn8kjgj4ub7puxbra1acscgb0ed 10 289784 1045254 2026-07-30T12:15:23Z Dr Lotus Black 31011 "{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B= {{Ambox | name = Disputed | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | small = {{{small|}}} | type = content | image = [[File:System-search.svg|45px|link=|alt=]] | class = ambox-disputed | issue = ဤ{{{what|ဆောင်းပါး}}}၏ အချက်အလက်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045254 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B= {{Ambox | name = Disputed | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | small = {{{small|}}} | type = content | image = [[File:System-search.svg|45px|link=|alt=]] | class = ambox-disputed | issue = ဤ{{{what|ဆောင်းပါး}}}၏ အချက်အလက်မှန်ကန်တိကျမှုသည် '''[[:en:Wikipedia:Accuracy dispute|အငြင်းပွားဖွယ်]]'''ဖြစ်သည်။ {{#if:{{{details|}}}|{{{details|}}}}} | talk = {{{talkpage|{{{talk|{{{discuss|{{{1|အငြင်းပွား}}}}}}}}}}}} | fix = ကျေးဇူးပြု၍ အငြင်းပွားဖွယ် အချက်အလက်များသည် [[ဝီကီပီးဒီးယား:ခိုင်လုံသော ရင်းမြစ်များ|ခိုင်လုံသောရင်းမြစ်များ]]မှ ဖြစ်ပါစေ။ | removalnotice = yes | date = {{{date|}}} | cat = | all = }} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> fzlce5h5fti2a4f997637m0o8d73dq2 3 289785 1045255 2026-07-30T12:15:29Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045255 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42283-99 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၅၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 9o9nwt06zbw16vnxcn8mqztxdsn5kkh 10 289786 1045256 2026-07-30T12:18:02Z Dr Lotus Black 31011 စာမျက်နှာကို [[တမ်းပလိတ်:Disputed]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1045256 wikitext text/x-wiki #Redirect[[တမ်းပလိတ်:Disputed]] fugaqzyyfhuek7a9rwrusvsrz1hpqtp 0 289787 1045279 2026-07-30T15:13:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကံကောင်းဟောင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရေကျော်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045279 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကံကောင်းဟောင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရေကျော်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၅၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 48koh55vggr3qe873nhpky3641frra5 1045283 1045279 2026-07-30T15:15:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045283 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကံကောင်းဟောင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရေကျော်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၇၅၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ipn73qwb6tkq8fb3hby8l47hephpq91 0 289788 1045282 2026-07-30T15:14:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ရေကျော်''' {{Infobox settlement |official_name = ရေကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivis..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045282 wikitext text/x-wiki '''ရေကျော်''' {{Infobox settlement |official_name = ရေကျော် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေကျော် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Yae Kyaw<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.88532 |longEW = E |longd = 96.75800 |P-code = 163257 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} tgfzwocmbxn7879l1lr4m9cqsmi9nlh 0 289789 1045284 2026-07-30T15:16:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) အိုးဝ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[အိုးဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|အိုးဝရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျော..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045284 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) အိုးဝ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[အိုးဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|အိုးဝရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} by18fifhna30zxtc0iaiqexphri836v 1045288 1045284 2026-07-30T15:18:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045288 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) အိုးဝ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[အိုးဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|အိုးဝရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hzlmarfitq59eq43stigqpyxln5k3eg 0 289791 1045289 2026-07-30T15:19:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ကင်မွန်းခြုံ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကင်မွန်းခြုံရွာ]] ရှိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045289 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကင်မွန်းခြုံ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကင်မွန်းခြုံရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} simu20snvbq7sllgr13txje6sezqp31 1045294 1045289 2026-07-30T15:22:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045294 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ကင်မွန်းခြုံ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကင်မွန်းခြုံရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.913975576366415| 96.76928376414399|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lgifwv2s9cl2kuz2030x6y6pruwpccj 0 289793 1045295 2026-07-30T15:23:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က (ခွဲ) ဘိုကလေး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုကလေးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ဘိုကလေးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045295 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ဘိုကလေး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုကလေးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ဘိုကလေးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hh4wiq4ywb3gnw5fkkatxsu6l5u3kil 1045299 1045295 2026-07-30T15:26:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045299 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (ခွဲ) ဘိုကလေး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဘိုကလေးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ဘိုကလေးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.83329417255759| 96.74999402716098|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} q6x25p48sp3a2j7915hot0uehf2cn66 0 289795 1045300 2026-07-30T15:28:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - သက္ကယ်ကုန်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[သက္ကယ်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|သက္ကယ်ကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045300 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သက္ကယ်ကုန်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[သက္ကယ်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|သက္ကယ်ကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o21y9cv4midpt91bheksntmrys6rk1x 1045305 1045300 2026-07-30T15:31:26Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045305 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - သက္ကယ်ကုန်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[သက္ကယ်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|သက္ကယ်ကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.963307736548973| 96.59471964132547|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} e0zxkdpw3tdt5a55enyya5w0pnd028y 0 289797 1045306 2026-07-30T15:32:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ကြာထုံး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြာထုံးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကြာထုံးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045306 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကြာထုံး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြာထုံးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကြာထုံးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ge8zqdhbp7goxe0ceobl1aqvlrdv78r 1045309 1045306 2026-07-30T15:34:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045309 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကြာထုံး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြာထုံးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကြာထုံးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.98079049331965| 96.62569073435533|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} auspdduh3rp7w9374cex5k9gx0qpqiq 0 289798 1045308 2026-07-30T15:33:43Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ကြာတုံး''' {{Infobox settlement |official_name = ကြာထုံး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကြာထုံးရွာ၏ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်င..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045308 wikitext text/x-wiki '''ကြာတုံး''' {{Infobox settlement |official_name = ကြာထုံး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကြာထုံးရွာ၏ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Pa Lu Kan<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.97805 |longEW = E |longd = 96.62888 |P-code = 158948 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} en7dvgj9w5zyezb0t2n1z1dyyeuppt7 3 289799 1045321 2026-07-30T17:16:04Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045321 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42168-83 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) oxfg8ng6unr9sviti6eok0xj1w8qwkz 0 289800 1045331 2026-07-30T20:15:58Z Naingli 144794 "== မြို့တော် မောင်ယဉ်အောင် == '''မြို့တော် မောင်ယဉ်အောင်''' (အသက် ၆၁ နှစ်) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ထင်ရှားသော ပြဇာတ်နှင့် [[ရုပ်ရှင်]] ဒါ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045331 wikitext text/x-wiki == မြို့တော် မောင်ယဉ်အောင် == '''မြို့တော် မောင်ယဉ်အောင်''' (အသက် ၆၁ နှစ်) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ထင်ရှားသော ပြဇာတ်နှင့် [[ရုပ်ရှင်]] ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ == ကိုယ်ရေးအကျဉ်းနှင့် မိသားစုနောက်ခံ == ဆရာမောင်ယဉ်အောင်သည် ဇာတ်သဘင်မိသားစုမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဇာတ်ထောင်သူ [[ဦးသန်းငွေ]] ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဦးလေးများမှာ [[ဦးသက်ရှည်]]၊ [[ဦးသက်ဖေ (မြို့တော်မြစိန်)]]၊ [[ဦးသန်းရွှေ (မြို့တော်သိန်းအောင်)]] နှင့် [[ဦးသန်းစိန် (ဦးပေါစံ)]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ငယ်စဉ်က ဇာတ်ပွဲများနှင့် ကျောင်းပညာရေးကို တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသဖြင့် [[မန္တလေးမြို့]]တွင် ပန်းချီပညာကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ == ဇာတ်သဘင်နှင့် ပြဇာတ်ဘဝ == ဆရာမောင်ယဉ်အောင်သည် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ပန်းချီဆရာအဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ပြဇာတ်များကို ကိုယ်တိုင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၎င်းရေးသားတင်ဆက်ခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ပြဇာတ်များနှင့် အနုပညာလက်ရာများမှာ- * '''ဤမြေမှ သည်တောင်တန်း''' * '''မိုးကြိုသည့်ပန်း''' ([[တောင်ပြုန်းပွဲတော်|တောင်ပြုန်း]]တွင် စတင်တင်ဆက်ခဲ့သည်) * '''မိုးလား တိမ်လား မြူလား''' (နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ တက်ရောက်ကြည့်ရှုခဲ့သည့် ပြဇာတ်) * '''မြန်မာတို့ ပုဂံ''' (စာရေးဆရာ [[ဇော်ဂျီ]]၏ ဂုဏ်ပြုပွဲအဖြစ် [[သုဝဏ္ဏဇာတ်ရုံကြီး]]တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်) * '''ကောက်ပင် တစ်ရေးနိုး''' == ရုပ်ရှင်လောကနှင့် အကယ်ဒမီဆုများ == ဇာတ်သဘင်မှသည် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ကူးပြောင်းလာပြီးနောက် အောင်မြင်သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ === ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မယ် (၂၀၀၇) === အညာတပေါင်းပွဲတော် [[ရွှေစာရံဘုရား]]ကို ဇာတ်အိမ်တည်ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားကြီးဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်ကားဖြင့် ဒါရိုက်တာမောင်ယဉ်အောင်သည် '''အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆု'''ကို ရရှိခဲ့ပြီး သရုပ်ဆောင် [[ကျော်ရဲအောင်]] (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှင့် [[မိုးဒီ]] (အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု) တို့လည်း အကယ်ဒမီဆုများ ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ === နောင်တွင် ဥဒါန်းတွင်စေသတည်း (၂၀၁၈) === [[မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]တွင် ကျင်းပရန် ရေးသားခဲ့ဖူးသည့် ၄ ခန်းရပ် ပြဇာတ်ကို အခြေခံ၍ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော် ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်ကားတွင် [[လူမင်း]]၊ [[ရန်အောင်]]၊ [[ဖိုးချစ်]]၊ [[ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်]]၊ [[အေးမြတ်သူ]] နှင့် [[ရတနာဗိုလ်]] တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး [[အေးမြတ်သူ]] သည် '''အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု'''ကို ရရှိခဲ့သည်။ == ကိုးကား == <references /> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဂိုး-လှအုန်း ရေစားသား‌သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ အုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [[မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်]] * [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်]] 2dvr8pi14uki1l0rclt3xl162q6hqlq 0 289801 1045338 2026-07-30T21:31:11Z Naingli 144794 "{{Infobox person | name = ခင်စိုးပိုင် | native_name = | image = | caption = | occupation = [[သရုပ်ဆောင်]]၊ [[ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ]] | years_active = ၁၉၈၅–လက်ရှိ | awards = မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045338 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ခင်စိုးပိုင် | native_name = | image = | caption = | occupation = [[သရုပ်ဆောင်]]၊ [[ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ]] | years_active = ၁၉၈၅–လက်ရှိ | awards = [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (၁၉၈၅ - အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု) }} **ခင်စိုးပိုင်** သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ထင်ရှားသော [[ရုပ်ရှင်]] [[သရုပ်ဆောင်]] တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် [[ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ]] နှင့် ဗီလိန် (ငြိုငြင်ဖွယ်ဇာတ်ရုပ်) များဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားသူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဒါရိုက်တာ [[ဝင်းဖေ]] ရိုက်ကူးခဲ့သော [[ပန်းသီတဲ့ကြိုး]] ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် [[သရုပ်ဆောင်]]ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အတွက် ပထမဆုံးရိုက်ကူးသည့် ရုပ်ရှင်နှင့်ပင် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆုရရှိချိန်တွင် ဗိုက်ကြီးနေသည့်အချိန်ဖြစ်သဖြင့် ရှက်ရှက်နှင့် တက်ယူခဲ့ရကြောင်းနှင့် ဒါရိုက်တာ [[ဦးနန္ဒ]] ရိုက်ကူးသည့် [[ရင်သွေးဟူက]] ဇာတ်ကားတွင်လည်း အကယ်ဒမီရမည်ဟု ထင်ကြေးပေးခံရလွန်ရာမှ လွဲချော်ခဲ့ဖူးကြောင်း သိရသည်။ ## အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများနှင့် သရုပ်ဆောင်ဘဝ [[မို့မို့မြင့်အောင်]] [[ရုပ်ရှင်]]ခေတ်တွင် သူမရှေ့က စီနီယာဘန့်နေရာ [[သရုပ်ဆောင်]]သူ [[စန္ဒရားခင်နုနု]] နားပြီးသည့်နောက် [[မို့မို့မြင့်အောင်]] နှင့် ပင်တိုင် တစ်ဦးတည်းသော "မိန်းမလှဗီလိန်" ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မင်းသမီးတို့ခေတ်တုန်းက မင်းသမီးတွေသာ လူစုံပြောင်းသွားသော်လည်း ဗီလိန်ဆိုလျှင် သူမတစ်ဦးတည်းသာ တောက်လျှောက်လုပ်ခဲ့ရပြီး [[မို့မို့မြင့်အောင်]] က သူမကို အမြဲခေါ်ခေါ်ပြီး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ [[ဗီဒီယို]]ကားများတွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခွင့်ရခဲ့ပြီး၊ [[ရုပ်ရှင်]]ကားကြီးများတွင်မူ ဇာတ်ပို့အနက် ပီပီပြင်ပြင် အစွမ်းပြခွင့်ရသည့်ကားများရှိသလို တချို့ကားများတွင် ဇာတ်ရံသဘောသာ ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ [[ပါပိမ]] [[ရုပ်မြင်သံကြား]] ဇာတ်လမ်းရိုက်ကူးခဲ့မှုကြောင့် ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့ဖူးပြီး၊ ဦးသုခ ရိုက်ကူးသည့် ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်း [[တစ်ပါးသီလ]] တွင်မူ ခေါင်းဆောင်အအနေဖြင့် ရိုက်ကူးခွင့်ရခဲ့သည်။ သူမသည် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးကို အကန်ကာရိုက်တာ၊ အနင်းကာရိုက်တာမျိုးဖြင့် သရုပ်ဆောင်သူဖြစ်သောကြောင့် သူမ၏ရုပ်ရှင်များတွင် တွဲဖက်ပါဝင်ခဲ့သည့် မင်းသမီးများစာရင်းကိုသာ အဓိကဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် [[မူပိုင်ချစ်သူ]]၊ [[ရင်သွေးဟူက]] ရုပ်ရှင်များဖြင့်လည်း ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ပေးပွဲတွင် အကယ်ဒမီပွဲတက်ရန် နောက်တိုးစာရင်းထဲမှသာ ဖိတ်ကြားခြင်းခံရသည့်အပေါ် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိကြောင်းနှင့် "ခင်စိုးပိုင်ဆိုတာကို မေ့နေကြပြီလား၊ သေသွားပြီလို့ သတ်မှတ်ထားတာလား" ဟု ရင်ဖွင့်ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ## ပါဝင်ခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်များ * **ပန်းသီတဲ့ကြိုး** (၁၉၈၅) (ဒါရိုက်တာ - [[ဝင်းဖေ]]၊ သရုပ်ဆောင်များ - [[နေအောင်]]၊ [[ခင်သီတာထွန်း]]၊ [[လွှမ်းမိုး]]၊ [[ထွန်းဝေ]]) - ၁၉၈၅ ခုနှစ် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု * **သံမဏိလိပ်ပြာ** (ဒါရိုက်တာ/သရုပ်ဆောင် - [[ဆွေဇင်ထိုက္]]) * **သင်္ကြန်မိုး** ([[ခင်သန္းႏု]]) - အထူးဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် * **မေတ္တာကြိုးမျှင်** ([[ခင်သီတာထွန်း]]) - အထူးဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် * **မှီရာအချစ်နဲ့ လိုက်ခဲ့ပါ** ([[ခိုင်ခငြ္ဦး]]) * **ကြည်မင်းနဲ့သျှုန္သျှုန္** ([[တင်နီလာဝင်း]]) * **အစဉ်သဖြင့်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မူပိုင်ချစ်သူ** ([[ကျော်သူ]]၊ [[မေသန်းနု]]၊ [[ခင်စိုးပိုင်]]) * **ခုနှစ်ဖော်မောင်နှံ** ([[မော်စ့်]]) * **ငယ်သူမို့မသိပါ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **လွမ်းလို့က်န်ရစ္မွာ အားနာပါတယ္ေလ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]၊ [[စိုးမြတ်သူဇာ]]) * **ချစ်သဲဖြူ** ([[မေဆွီ]]) * **ကျမချစ်မိ အပြစ်ရှိသည်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **သချွတ်ပန်း** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **နော်ရင်မွှေး** ([[စိုးမြတ်သူဇာ]]) * **မသုဓမ္မစာရီ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **သရဖူ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ရင်သွေးဟူက** ([[ရဲအောင်]]၊ [[မို့မို့မြင့်အောင်]]၊ [[ခင်စိုးပိုင်]]) * **ဝေမလိုနဲ့ကြွေ ကြွေမလိုနဲ့ဝေ** ([[မေသန်းနု]]) * **လက်ဦးဆရာ** ([[တင့်တင့်ထွန်း]]) * **မလွမ်းချင်ဘူး သီရိပစ္စယာ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ချစ်ရည်စား** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မိန်းမလည်သိန်းကြွယ်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မိုးပေါ်ကဒေါင်းမ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ပြန်မခေါ်ချင်တော့ဘူး** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မဟေသီ မဟုတ်တဲ့ဒေဝီ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မြတ်မြတ်နှလုံးသား** ([[စိုးမြတ်သူဇာ]]၊ [[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **ဘယ်ကလာတဲ့အချစ်လဲ** ([[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **အချစ်အိမ်ကလေး** ([[နန္ဒာလှိုင်]]) * **ဘယ်ရပ်ဌာနေ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မောင့်မူပိုင်ရှင်** ([[ထွန်းအိန္ဒြာဗို]]) * **ကောင်းကင်ထက်ကပန်းတစ်ပွင့်** ([[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **သွေး*** (မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုံတင်ပြသခြင်းမရှိ/ အဓိကဇာတ်ဆောင် [[ယုမိစံ]]၏ အိမ်ထိန်းနေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့) * **မေ့မရတဲ့နေ့များ** ([[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **ဒီကောင်ဘယ်သူတုန်း** ([[နေတိုး]]၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]) * **ဝင်္ကပါအချစ်နှင့် သူ၏ချစ်ကိုကိုျခစ်** ([[နေတိုး]]၊ [[မင်းမော်ကွန်း]]၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]) * **ကိုပါ** ([[စည်သူပလပ်ကျွတ်]]၊ [[စံရတီမိုးမြင့်]]) * **ခွေးတစ်ကောင်၏ အခြားတစ်ဖက်** (ဇာတ်လမ်းတွဲ - သားဖြစ်သူ [[ကြည်ဖြူအောင်]] ပါဝင်) ## ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ * **ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာနှင့် မိသားစု:** ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် လမ်းခွဲပြီးချိန်မှစ၍ ယနေ့အထိ မျက်နှာတစ်ခါမှ မမြင်ဖူးတော့ဘဲ စီးပွားရေးမကောင်းချိန်တွင် သားများကို ၎င်းတို့အဖေက ကြည့်ရှုပေးခဲ့သည်။ သူမ၏ သားဖြစ်သူ [[ကြည်ဖြူအောင်]] ပါဝင်သည့် ရိုက်ကွင်းတိုင်းသို့ ထမင်းဟင်းကိုယ်တိုင်ချက်ပြုတ်ပို့ပေးကာ နောက်မှနေ၍ ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။ * **ဘဝကြုံတွေ့ခဲ့ရမှုများ:** အပျော်တမ်း နှစ်လုံးထီကစားရင်းမှ လောဘတက်ကာ ရုန်းမထွက်နိုင်ဘဲ ဘဏ်စာအုပ်ထဲရှိ ပိုက်ဆံများနှင့် စုဆောင်းထားသမျှ ရွှေများပါ ကုန်ဆုံးကာ ဘဝပျက်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သွားမှသာ စိတ်နာကာ ရပ်ပစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမွေကိစ္စကြောင့် မောင်နှမများက တစ်မျိုးမြင်ကာ လစ်လျူရှုခံခဲ့ရပြီး အခုချိန်ထိ မောင်နှမမရှိသလို ရပ်တည်ကာ ဥပေက္ခာပြုခံထားရကြောင်း၊ မိမိကံအရမ်းဆိုးသော်လည်း ညီအစ်ကိုမောင်နှမနှင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ပေးဆပ်ရ서 ခံနိုင်ရည်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ရင်ဖွင့်ဖူးသည်။ * **အနုပညာရှင်များအပေါ် ခံစားချက်:** ရုပ်ရှင်လောကတွင် အလုပ်တွေအများကြီးလုပ်ခဲ့သော်လည်း နာရေးဖြစ်ပါက ဖုန်းတောင်မကိုင်ကြတော့ကြောင်း၊ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံများ သေဆုံးသည့်အခါ ပို့ပေးမည့်သူပင် မရှိသည်ကို မြင်ရသည်မှာ စိတ်ထဲလုံးဝမကောင်းကြောင်း၊ "ဘိုကလေးစိန်မို့လို့လား.. လာပို့တဲ့သူ မရှိရအောင်" ဟုဆိုကာ ခံစားချက်များကို ရင်ဖွင့်ခဲ့ဖူးသည်။ "မင်းသမီး ဖြစ်မှ မဟုတ်ဘူး၊ သရုပ်ဆောင်ကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်ဖို့က အရေးကြီးတယ်" ဟု ခံယူထားသူ ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == <references /> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဂိုး-လှအုန်း ရေစားသား‌သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ အုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) fwx1flvojxy303nsprbzhfhyhvj8qkl 1045339 1045338 2026-07-30T21:33:53Z Naingli 144794 1045339 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ခင်စိုးပိုင် | native_name = | image = | caption = | occupation = [[သရုပ်ဆောင်]]၊ [[ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ]] | years_active = ၁၉၈၅–လက်ရှိ | awards = [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (၁၉၈၅ - အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု) }} ==ခင်စိုးပိုင်== ခင်စိုးပိုင် သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ထင်ရှားသော [[ရုပ်ရှင်]] [[သရုပ်ဆောင်]] တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် [[ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ]] နှင့် ဗီလိန် (ငြိုငြင်ဖွယ်ဇာတ်ရုပ်) များဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားသူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဒါရိုက်တာ [[ဝင်းဖေ]] ရိုက်ကူးခဲ့သော [[ပန်းသီတဲ့ကြိုး]] ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် [[သရုပ်ဆောင်]]ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အတွက် ပထမဆုံးရိုက်ကူးသည့် ရုပ်ရှင်နှင့်ပင် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆုရရှိချိန်တွင် ဗိုက်ကြီးနေသည့်အချိန်ဖြစ်သဖြင့် ရှက်ရှက်နှင့် တက်ယူခဲ့ရကြောင်းနှင့် ဒါရိုက်တာ [[ဦးနန္ဒ]] ရိုက်ကူးသည့် [[ရင်သွေးဟူက]] ဇာတ်ကားတွင်လည်း အကယ်ဒမီရမည်ဟု ထင်ကြေးပေးခံရလွန်ရာမှ လွဲချော်ခဲ့ဖူးကြောင်း သိရသည်။ ==အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများနှင့် သရုပ်ဆောင်ဘဝ== [[မို့မို့မြင့်အောင်]] [[ရုပ်ရှင်]]ခေတ်တွင် သူမရှေ့က စီနီယာဘန့်နေရာ [[သရုပ်ဆောင်]]သူ [[စန္ဒရားခင်နုနု]] နားပြီးသည့်နောက် [[မို့မို့မြင့်အောင်]] နှင့် ပင်တိုင် တစ်ဦးတည်းသော "မိန်းမလှဗီလိန်" ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မင်းသမီးတို့ခေတ်တုန်းက မင်းသမီးတွေသာ လူစုံပြောင်းသွားသော်လည်း ဗီလိန်ဆိုလျှင် သူမတစ်ဦးတည်းသာ တောက်လျှောက်လုပ်ခဲ့ရပြီး [[မို့မို့မြင့်အောင်]] က သူမကို အမြဲခေါ်ခေါ်ပြီး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ [[ဗီဒီယို]]ကားများတွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခွင့်ရခဲ့ပြီး၊ [[ရုပ်ရှင်]]ကားကြီးများတွင်မူ ဇာတ်ပို့အနက် ပီပီပြင်ပြင် အစွမ်းပြခွင့်ရသည့်ကားများရှိသလို တချို့ကားများတွင် ဇာတ်ရံသဘောသာ ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ [[ပါပိမ]] [[ရုပ်မြင်သံကြား]] ဇာတ်လမ်းရိုက်ကူးခဲ့မှုကြောင့် ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့ဖူးပြီး၊ ဦးသုခ ရိုက်ကူးသည့် ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်း [[တစ်ပါးသီလ]] တွင်မူ ခေါင်းဆောင်အအနေဖြင့် ရိုက်ကူးခွင့်ရခဲ့သည်။ သူမသည် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးကို အကန်ကာရိုက်တာ၊ အနင်းကာရိုက်တာမျိုးဖြင့် သရုပ်ဆောင်သူဖြစ်သောကြောင့် သူမ၏ရုပ်ရှင်များတွင် တွဲဖက်ပါဝင်ခဲ့သည့် မင်းသမီးများစာရင်းကိုသာ အဓိကဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် [[မူပိုင်ချစ်သူ]]၊ [[ရင်သွေးဟူက]] ရုပ်ရှင်များဖြင့်လည်း ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]]ပေးပွဲတွင် အကယ်ဒမီပွဲတက်ရန် နောက်တိုးစာရင်းထဲမှသာ ဖိတ်ကြားခြင်းခံရသည့်အပေါ် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိကြောင်းနှင့် "ခင်စိုးပိုင်ဆိုတာကို မေ့နေကြပြီလား၊ သေသွားပြီလို့ သတ်မှတ်ထားတာလား" ဟု ရင်ဖွင့်ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ==ပါဝင်ခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်များ= * **ပန်းသီတဲ့ကြိုး** (၁၉၈၅) (ဒါရိုက်တာ - [[ဝင်းဖေ]]၊ သရုပ်ဆောင်များ - [[နေအောင်]]၊ [[ခင်သီတာထွန်း]]၊ [[လွှမ်းမိုး]]၊ [[ထွန်းဝေ]]) - ၁၉၈၅ ခုနှစ် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆု * **သံမဏိလိပ်ပြာ** (ဒါရိုက်တာ/သရုပ်ဆောင် - [[ဆွေဇင်ထိုက်]]) * **သင်္ကြန်မိုး** ([[ခင်သန်းနု]]) - အထူးဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် * **မေတ္တာကြိုးမျှင်** ([[ခင်သီတာထွန်း]]) - အထူးဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် * **မှီရာအချစ်နဲ့ လိုက်ခဲ့ပါ** ([[ခိုင်ခင်ဦး]]) * **အစဉ်သဖြင့်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ခပ်စိမ်းစိမ်းနေပါ့မယ်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မူပိုင်ချစ်သူ** ([[ကျော်သူ]]၊ [[မေသန်းနု]]၊ [[ခင်စိုးပိုင်]]) * **ခုနှစ်ဖော်မောင်နှံ** ([[မော်စ့်]]) * **ငယ်သူမို့မသိပါ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ချစ်သဲဖြူ** ([[မေဆွီ]]) * **ကျမချစ်မိ အပြစ်ရှိသည်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **သချွတ်ပန်း** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **နော်ရင်မွှေး** ([[စိုးမြတ်သူဇာ]]) * **မသုဓမ္မစာရီ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **သရဖူ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ရင်သွေးဟူက** ([[ရဲအောင်]]၊ [[မို့မို့မြင့်အောင်]]၊ [[ခင်စိုးပိုင်]]) * **ဝေမလိုနဲ့ကြွေ ကြွေမလိုနဲ့ဝေ** ([[မေသန်းနု]]) * **လက်ဦးဆရာ** ([[တင့်တင့်ထွန်း]]) * **မလွမ်းချင်ဘူး သီရိပစ္စယာ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ချစ်ရည်စား** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မိန်းမလည်သိန်းကြွယ်** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မိုးပေါ်ကဒေါင်းမ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **ပြန်မခေါ်ချင်တော့ဘူး** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မဟေသီ မဟုတ်တဲ့ဒေဝီ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မြတ်မြတ်နှလုံးသား** ([[စိုးမြတ်သူဇာ]]၊ [[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **ဘယ်ကလာတဲ့အချစ်လဲ** ([[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **အချစ်အိမ်ကလေး** ([[နန္ဒာလှိုင်]]) * **ဘယ်ရပ်ဌာနေ** ([[မို့မို့မြင့်အောင်]]) * **မောင့်မူပိုင်ရှင်** ([[ထွန်းအိန္ဒြာဗို]]) * **ကောင်းကင်ထက်ကပန်းတစ်ပွင့်** ([[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **သွေး*** (မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုံတင်ပြသခြင်းမရှိ/ အဓိကဇာတ်ဆောင် [[ယုမိစံ]]၏ အိမ်ထိန်းနေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့) * **မေ့မရတဲ့နေ့များ** ([[ထက်ထက်မိုးဦး]]) * **ဒီကောင်ဘယ်သူတုန်း** ([[နေတိုး]]၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]) * **ဝင်္ကပါအချစ်နှင့် သူ၏ချစ်ကိုကိုျခစ်** ([[နေတိုး]]၊ [[မင်းမော်ကွန်း]]၊ [[အိန္ဒြာကျော်ဇင်]]) * **ကိုပါ** ([[စည်သူပလပ်ကျွတ်]]၊ [[စံရတီမိုးမြင့်]]) * **ခွေးတစ်ကောင်၏ အခြားတစ်ဖက်** (ဇာတ်လမ်းတွဲ - သားဖြစ်သူ [[ကြည်ဖြူအောင်]] ပါဝင်) ==ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ== * **ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာနှင့် မိသားစု:** ခင်ပွန်းဟောင်းနှင့် လမ်းခွဲပြီးချိန်မှစ၍ ယနေ့အထိ မျက်နှာတစ်ခါမှ မမြင်ဖူးတော့ဘဲ စီးပွားရေးမကောင်းချိန်တွင် သားများကို ၎င်းတို့အဖေက ကြည့်ရှုပေးခဲ့သည်။ သူမ၏ သားဖြစ်သူ [[ကြည်ဖြူအောင်]] ပါဝင်သည့် ရိုက်ကွင်းတိုင်းသို့ ထမင်းဟင်းကိုယ်တိုင်ချက်ပြုတ်ပို့ပေးကာ နောက်မှနေ၍ ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။ * **ဘဝကြုံတွေ့ခဲ့ရမှုများ:** အပျော်တမ်း နှစ်လုံးထီကစားရင်းမှ လောဘတက်ကာ ရုန်းမထွက်နိုင်ဘဲ ဘဏ်စာအုပ်ထဲရှိ ပိုက်ဆံများနှင့် စုဆောင်းထားသမျှ ရွှေများပါ ကုန်ဆုံးကာ ဘဝပျက်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သွားမှသာ စိတ်နာကာ ရပ်ပစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမွေကိစ္စကြောင့် မောင်နှမများက တစ်မျိုးမြင်ကာ လစ်လျူရှုခံခဲ့ရပြီး အခုချိန်ထိ မောင်နှမမရှိသလို ရပ်တည်ကာ ဥပေက္ခာပြုခံထားရကြောင်း၊ မိမိကံအရမ်းဆိုးသော်လည်း ညီအစ်ကိုမောင်နှမနှင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ပေးဆပ်ရ서 ခံနိုင်ရည်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ရင်ဖွင့်ဖူးသည်။ * **အနုပညာရှင်များအပေါ် ခံစားချက်:** ရုပ်ရှင်လောကတွင် အလုပ်တွေအများကြီးလုပ်ခဲ့သော်လည်း နာရေးဖြစ်ပါက ဖုန်းတောင်မကိုင်ကြတော့ကြောင်း၊ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံများ သေဆုံးသည့်အခါ ပို့ပေးမည့်သူပင် မရှိသည်ကို မြင်ရသည်မှာ စိတ်ထဲလုံးဝမကောင်းကြောင်း၊ "ဘိုကလေးစိန်မို့လို့လား.. လာပို့တဲ့သူ မရှိရအောင်" ဟုဆိုကာ ခံစားချက်များကို ရင်ဖွင့်ခဲ့ဖူးသည်။ "မင်းသမီး ဖြစ်မှ မဟုတ်ဘူး၊ သရုပ်ဆောင်ကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်ဖို့က အရေးကြီးတယ်" ဟု ခံယူထားသူ ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == <references /> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဂိုး-လှအုန်း ရေစားသား‌သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်များ အုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) qrandn0mkdbxiscfu49r3j1z3volqbz 3 289802 1045366 2026-07-31T03:17:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045366 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42291-84 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) nz8ef2o74sxxghjmr3of35h08xfjdzx 3 289803 1045367 2026-07-31T03:17:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045367 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nyohtet49 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) le4r20f128k0s3b28g3x928hdl2ewlg 100 289804 1045370 2026-07-31T04:02:15Z Salai Rungtoi 22844 " {{Current events|year=2026|month=07|day=31|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045370 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=31|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} opk77nfecjhgpiphbx7hqmiw6hztm4b 0 289805 1045371 2026-07-31T04:14:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ရေကျော် ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရေကျော်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045371 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရေကျော် ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရေကျော်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8a8bxe8z9y046zi48sms16sv59iokdv 1045372 1045371 2026-07-31T04:15:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045372 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ရေကျော် ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရေကျော်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} j4grvdzwuazd1nl6yzs6vfiuddto7wk 0 289806 1045374 2026-07-31T04:16:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ကြူတောဝ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြူတောဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကြူတောဝရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045374 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကြူတောဝ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြူတောဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကြူတောဝရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၆၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4l0gs7i74p9n83teb3p9y3j4wbv6yen 1045377 1045374 2026-07-31T04:18:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045377 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကြူတောဝ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြူတောဝရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကြူတောဝရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၆၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} c6u7qq1uvtc7xld7aaogwtuqk4mts1h 0 289808 1045379 2026-07-31T04:20:14Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ညောင်ကုန်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ညောင်ကုန်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045379 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ညောင်ကုန်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ညောင်ကုန်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၇၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} bvza6xlrqtbz09awtfsu9pgeta29mk0 1045382 1045379 2026-07-31T04:21:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045382 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ညောင်ကုန်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ကုန်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ညောင်ကုန်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၇၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.978976064132294| 96.49680906086147|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8955zkam6ae96iyof3adu746fukq9dv 0 289809 1045381 2026-07-31T04:21:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ညောင်ကုန်း''' {{Infobox settlement |official_name = ညောင်ကုန်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ညောင်ကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = န..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045381 wikitext text/x-wiki '''ညောင်ကုန်း''' {{Infobox settlement |official_name = ညောင်ကုန်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ညောင်ကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kywe Da Lin<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.97677 |longEW = E |longd = 96.49902 |P-code = 156365 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} s50bmv5bnuzhs33ysafdoux6nwa6z58 0 289810 1045384 2026-07-31T04:22:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ကျွဲဒလင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲဒလင်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကျွဲဒလင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045384 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကျွဲဒလင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲဒလင်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကျွဲဒလင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} nlhhpg5i1wr3qix9xqw1kj85qvjesmx 1045388 1045384 2026-07-31T04:25:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045388 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ကျွဲဒလင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျွဲဒလင်းရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကျွဲဒလင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.984867463200892| 96.506913077754|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} r0zztupv4f0t3x4y5zwhndgktmxzg3d 0 289812 1045389 2026-07-31T04:26:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ပလူ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ပလူရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ပလူရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045389 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ပလူ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ပလူရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ပလူရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} dmvgybitmmoseizrs6t2124o9p5y1gz 1045394 1045389 2026-07-31T04:29:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045394 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ပလူ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ပလူရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ပလူရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} d0lgh7bj47ga9l9gvm7z2hvoakechia 0 289814 1045395 2026-07-31T04:30:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က - ညောင်ပင်သာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ညောင်ပင်သာရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045395 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ညောင်ပင်သာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ညောင်ပင်သာရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} sqp3zkiyof4nvy2hgpb69m1sfl71go7 1045396 1045395 2026-07-31T04:31:09Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045396 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က - ညောင်ပင်သာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ညောင်ပင်သာရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.9298635155403| 96.70937338264687|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 07x5gtczifati090abofxnqexmpbeb5 0 289816 1045400 2026-07-31T04:33:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ပုဂံတောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ပုဂံတောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ပုဂံတောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045400 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ပုဂံတောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ပုဂံတောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ပုဂံတောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4l93uxys7ejaywuf9zuktxob8m73so7 1045404 1045400 2026-07-31T04:35:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045404 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ပုဂံတောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ပုဂံတောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ပုဂံတောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.851153764169467| 96.36689411407421|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 97tc7stl9psl508dd5j984z0hjmbxbm 0 289818 1045407 2026-07-31T04:37:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရှေ့ခမတ်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှေ့ခမတ်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရှေ့ခမတ်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045407 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရှေ့ခမတ်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှေ့ခမတ်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရှေ့ခမတ်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} e9zifag2kws1ilyjynsjg6vbii6nfp1 1045408 1045407 2026-07-31T04:38:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045408 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရှေ့ခမတ်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှေ့ခမတ်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရှေ့ခမတ်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} aubjwgkwzjvy9d69nl35r1bex8qjpau 0 289819 1045409 2026-07-31T04:38:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေဘိုစု''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုစုရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရွှေဘိုစုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045409 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေဘိုစု''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုစုရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရွှေဘိုစုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 9h1czyet388p2ld3ebd6bq68cxo0vbm 1045412 1045409 2026-07-31T04:41:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045412 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေဘိုစု''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုစုရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရွှေဘိုစုရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.866475582634553| 96.5972355181764|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} ohs59y4zi3qxc9d5ym1qrvzh7fzuqw4 0 289820 1045411 2026-07-31T04:39:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ရွှေဘိုစု''' {{Infobox settlement |official_name = ရွှေဘိုစု |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရွှေဘိုစု တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045411 wikitext text/x-wiki '''ရွှေဘိုစု''' {{Infobox settlement |official_name = ရွှေဘိုစု |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရွှေဘိုစု တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Bagan Taung<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.86714 |longEW = E |longd = 96.59686 |P-code = 150695 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 834nt0ki3rzlwn5lce1lphbrw03r447 0 289821 1045413 2026-07-31T04:42:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေလှေ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေလှေရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရွှေလှေရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045413 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေလှေ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေလှေရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရွှေလှေရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} t2ky962ups7s3d47rnmskjkag44faxv 1045416 1045413 2026-07-31T04:43:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045416 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရွှေလှေ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေလှေရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရွှေလှေရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.974507628337175| 96.41396076434994|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} p838lhhaktyepndnyp9h46uol8x6fov 0 289823 1045418 2026-07-31T04:45:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) စွယ်ကတော့''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[စွယ်ကတော့ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|စွယ်ကတော့ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045418 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စွယ်ကတော့''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[စွယ်ကတော့ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|စွယ်ကတော့ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} k87lzokt0g6xm20exywxut58mz61wu2 1045421 1045418 2026-07-31T04:46:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045421 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စွယ်ကတော့''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[စွယ်ကတော့ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|စွယ်ကတော့ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.85622930046039| 96.42326750347151|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} he1jo5l1dp6axfm8bjhj7jttpa8xk3y 0 289825 1045423 2026-07-31T04:47:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျီနီချောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျီနီချောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကျီနီချောင်ရွာ]] ရှိ အခြ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045423 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကျီနီချောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျီနီချောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကျီနီချောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} m0e7hjo6fi46n0cusi075s966inhhvz 1045426 1045423 2026-07-31T04:49:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045426 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကျီနီချောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျီနီချောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကျီနီချောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.939909380954166| 96.67168556644242|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} fd8dy47v5fyxsrvaspvym6jnkqsju16 0 289827 1045428 2026-07-31T04:50:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကံသာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကံသာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကံသာရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045428 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကံသာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကံသာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကံသာရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2fok3wwtujew3kkdseu1k8vpduhzr7c 1045429 1045428 2026-07-31T04:51:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045429 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကံသာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကံသာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကံသာရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} hyoyzchapuoax0scyge4702q2v41gtb 0 289828 1045430 2026-07-31T04:52:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) စခန်းကြီး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[စခန်းကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|စခန်းကြီးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045430 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စခန်းကြီး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[စခန်းကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|စခန်းကြီးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 01kydaa5fqrc33brnd5k1drozoqdha9 1045433 1045430 2026-07-31T04:53:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045433 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) စခန်းကြီး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[စခန်းကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|စခန်းကြီးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.96144899324513| 96.70677691550733|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} t6y0i394j2sq1jwl0dfys6fvujvutdb 0 289830 1045435 2026-07-31T04:54:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရိုးကြီး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရိုးကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရိုးကြီးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045435 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရိုးကြီး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရိုးကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရိုးကြီးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} mkwtnuff3psjc6rut9ot29w8asrvcab 1045438 1045435 2026-07-31T04:55:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045438 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရိုးကြီး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရိုးကြီးရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ရိုးကြီးရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၉၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.841092360044247| 96.48095875049685|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 7cdv7os3oqpz15ezoo7tsylqp0ovyus 0 289831 1045437 2026-07-31T04:55:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ရိုးကြီး''' {{Infobox settlement |official_name = ရိုးကြီး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရိုးကြီး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045437 wikitext text/x-wiki '''ရိုးကြီး''' {{Infobox settlement |official_name = ရိုးကြီး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရိုးကြီး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Yoe Gyi<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.84133 |longEW = E |longd = 96.48076 |P-code = 163699 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} dplfoz6tisafqnt8n6xktm9x9w9we77 0 289832 1045440 2026-07-31T04:56:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကံညီနောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကံညီနောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကံညီနောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045440 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကံညီနောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကံညီနောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကံညီနောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} gyisnl6mc36krrez6j7pp6lgaksyniv 1045441 1045440 2026-07-31T04:58:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045441 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ညီနောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကန်ညီနောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကန်ညီနောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} l04vxeimt6myhukoy0x3wzokm1ucz1c 1045442 1045441 2026-07-31T04:58:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045442 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ညီနောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကန်ညီနောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကန်ညီနောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} pyljplvy54dfzyr3q3vpw010ttji3c5 1045443 1045442 2026-07-31T04:58:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အ.လ.က (ခွဲ) ကံညီနောင်]] စာမျက်နှာကို [[အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ညီနောင်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1045442 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ညီနောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ကန်ညီနောင်ရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|ကန်ညီနောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၄၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} pyljplvy54dfzyr3q3vpw010ttji3c5 0 289834 1045446 2026-07-31T05:00:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အောင်ချမ်းသာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|အောင်ချမ်းသာရွာ]]ရှိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045446 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အောင်ချမ်းသာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|အောင်ချမ်းသာရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} iw766iidzbprp6zqac98qokv7go9ejs 1045449 1045446 2026-07-31T05:01:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045449 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အောင်ချမ်းသာ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခရမ်းမြို့နယ်]]၊ [[အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ခရမ်းမြို့နယ်|အောင်ချမ်းသာရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/kayan-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16.848990164154646| 96.72848339420342|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} np7qmobm7mjhx4rpl7evbzv8nh1npu5 0 289835 1045448 2026-07-31T05:00:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အောင်ချမ်းသာ''' {{Infobox settlement |official_name = အောင်ချမ်းသာ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အောင်ချမ်းသာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdi..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045448 wikitext text/x-wiki '''အောင်ချမ်းသာ''' {{Infobox settlement |official_name = အောင်ချမ်းသာ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အောင်ချမ်းသာ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ခရမ်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Aung Chan Thar<ref name="GAD, Feb 2011">GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.84632 |longEW = E |longd = 96.73111 |P-code = 150565 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} m5xtpohocur8w5yb85k1n4inwieobfb 0 289836 1045452 2026-07-31T05:11:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - လှည်းကူး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045452 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - လှည်းကူး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၁၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} pm5wytz1hc0dntc4z7dmmpkcgmtypki 1045453 1045452 2026-07-31T05:14:02Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045453 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - လှည်းကူး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၁၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.097746500690373| 96.21794223179762|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} nnz41llx4uwwtl42ccrj07wkqgr2brk 1045454 1045453 2026-07-31T05:17:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045454 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - လှည်းကူး ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၁၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} lbigyssxrpgdrjsnae9dpsilym4py9n 0 289837 1045456 2026-07-31T05:21:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''(မြို့မ) အ.ထ.က - လှည်းကူး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ရိပ်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045456 wikitext text/x-wiki '''(မြို့မ) အ.ထ.က - လှည်းကူး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ရိပ်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၇၇၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 1z328v5pagau98galif09jp8l8fmyub 1045458 1045456 2026-07-31T05:23:33Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045458 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က (မြို့မ) လှည်းကူး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[လှည်းကူးမြို့]]၊ ရိပ်သာရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၇၇၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.098128825451198| 96.21778786807181|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} b2m9cjijovsa4eo771ctpk643x8ej9t 1 289838 1045471 2026-07-31T06:21:56Z ~2026-42387-51 146324 /* */ အပိုင်းသစ် 1045471 wikitext text/x-wiki == == ရှင်မာကု ရဲ့ သမိုင်‌ေ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-42387-51|&#126;2026-42387-51]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-42387-51|talk]]) ၀၆:၂၁၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) kqdon4eyi0cc94ah6izidmxf1pgqa1q 3 289839 1045479 2026-07-31T07:17:43Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045479 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42387-51 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 16f9cb0e37lugl1k3a1jpjhy48q3h1x 0 289840 1045489 2026-07-31T07:43:16Z Zawzawaungthwin 100038 '''မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[အီရန်]]နိုင်ငံတို့အကြား တည်ရှိသည့် နိုင်ငံခြားရေး ဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် 1045489 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations |မြန်မာ-အီရန် |Myanmar |Iran |map=Myanmar Iran.svg |filetype=png |mission1= သံအမတ်ကြီး |mission2= သံအမတ်ကြီး }} '''မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[အီရန်]]နိုင်ငံတို့အကြား တည်ရှိသည့် နိုင်ငံခြားရေး ဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ထူထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အီရန်နိုင်ငံသည် ၄၆ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ပြုလုပ်ထားသည့် နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20260728010201/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=2026-07-28 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}</ref> == သံတမန် ဆက်ဆံရေး == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်းကာလများတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပုံမှန်အဆင့်သာရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်မစ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း အီရန်တွင် [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ|အယာတိုလာ ခိုမေနီ]] ဦးဆောင်သည့် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံစနစ် ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေများကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးပုံစံ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အသီးသီးရင်ဆိုင်နေရခြင်းနှင့် အနောက်အုပ်စု၏ ဖိအားများကို ခံစားကြရခြင်းတို့က နိုင်ငံရေးအရ ဘုံတူညီချက်များ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့ပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများအတွက် အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Susan Soh |first=Daniel Swift |date=2026-01-28 |title=Iran Fuels Repression in Myanmar |url=https://www.fdd.org/analysis/2026/01/28/iran-fuels-repression-in-myanmar/ |access-date=2026-07-31 |website=FDD |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran’s Shadow Fleet Is Fueling the Myanmar Junta’s Air War {{!}} Iran Watch |url=https://www.iranwatch.org/news-brief/irans-shadow-fleet-fueling-myanmar-juntas-air-war |access-date=2026-07-31 |website=www.iranwatch.org}}</ref> စီးပွားရေးနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် အီရန်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အရင်းအမြစ်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် မြင့်မားသောနိုင်ငံ ဖြစ်သော်လည်း ဘဏ်စနစ်နှင့် ငွေပေးချေမှု အခက်အခဲများ၊ ပထဝီအနေအထားအရ ကွာဝေးမှုကြောင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးမှာ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=The Observatory of Economic Complexity |url=https://oec.world/en/profile/[...bespoke] |access-date=2026-07-31 |website=The Observatory of Economic Complexity |language=en}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာမှ အီရန်သို့ ပို့ကုန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၅ သန်းခန့်နှင့် အီရန်မှ မြန်မာသို့ သွင်းကုန် ၁.၂ သန်းခန်ရှိ့သာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပို့ကုန် ၂.၁ သန်းနှင့် သွင်းကုန် ၀.၈ သန်းခန့်အထိ အသီးသီး ရှိခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် မြန်မာဘက်မှ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို တင်ပို့ပြီး အီရန်ဘက်မှ စွမ်းအင်နှင့် ဓာတုပစ္စည်းများ၊ လူသုံးကုန်နှင့် ဆေးဝါးများကို အပြန်အလှန် ကုန်သွယ်ခဲ့ကြသည်။ကုလသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး COMTRADE ဒေတာဘေ့စ်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ အီရန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့သည့် ပို့ကုန်ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃၅ သန်း ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ မြန်မာ-အီရန် ပို့ကုန်ဆိုင်ရာ အချက်အလက် စာရင်းဇယားများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် နောက်ဆုံး အပ်ဒိတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar Exports to Iran - 2026 Data 2027 Forecast 2010-2025 Historical |url=https://tradingeconomics.com/myanmar/exports/iran |access-date=2026-07-31 |website=tradingeconomics.com}}</ref> သို့သော် မျက်မှောက်ကာလများတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် သမားရိုးကျ ကုန်သွယ်ရေးထက် ကာကွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဘက်သို့ ဦးတည်လာကြောင်း နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများနှင့် လေ့လာဆန်းစစ်သူများက ဖော်ပြကြသည်။ နိုင်ငံတကာ၏ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသော မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ပိတ်ဆို့မှုများအောက်တွင် စစ်ဘက်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အီရန်တို့အကြား ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ အပြန်အလှန် စေလွှတ်ခြင်းများ ရှိလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦး အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူချုပ်ထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံ (၁၁-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC-3/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20250815143619/https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC-3/ |archive-date=2025-08-15 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးမှ အီရန်သံအမတ်ကြီးအား သွားရောက်တွေ့ဆုံ (၂၅-၂-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC-44/ |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref> လက်ရှိတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံလျက်ရှိပြီး သံတမန်ရေးရာ တာဝန်များကို အပြန်အလှန် ပူးတွဲဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ မြန်မာဘက်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးက အီရန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး၊ အီရန်ဘက်မှလည်း ဗန်ကောက်မြို့အခြေစိုက် အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲထမ်းဆောင်စေလျက် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=မစ္စတာ နာစီရာဒင် ဟေဒါရီ အား မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုချက်ကို သဘောတူ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/mccttaa-naaciiraadng-hedrii-aaa-mnmaaniungngnchiungraa-aiirnacclaammcsmmttniungngn-snamttkiiaphc |access-date=2026-07-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> မြန်မာနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (ACD) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သည့်အလျောက် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ စင်မြင့်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ထိုင်း၊ နီပေါနှင့် ကာတာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ သီးခြားစီတွေ့ဆုံ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiikhupnng-pnnytheaangcuwnkii-uusnche-thiung-niipenng-kaattaa-kiuycaaly |access-date=2026-07-31 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ပါဝင်တက်ရောက် {{!}} Embassy of The Republic of the Union of Myanmar, Ottawa(Canada) |url=https://meottawa.org/%e1%80%a1%e1%80%ae%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%81%8a-%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%9f%e1%80%ae%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc/ |access-date=2026-07-31 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနှင့် အီရန် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးတက်ခိုင်မာစေရေး၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ကိစ္စရပ်များအား နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ တီဟီရန်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/293016 |access-date=2026-07-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အဆင့်မြင့် ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံမှုများ == ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (ACD) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေသည် တီဟီရန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာအလီဘာဂယ်ရီကာနီနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ သီးခြားတွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ခိုင်မာရေးနှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိစ္စရပ်များကို အမြင်ချင်းဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=(၁၉) ကြိမ်မြောက် အေစီဒီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးအတွင်း ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေသည် အီရန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ နှစ်နိုင်ငံသီးခြားတွေ့ဆုံ (၂၃-၆-၂၀၂၄ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%81%81%e1%81%89-%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%92%e1%80%ae-%e1%80%94%e1%80%ad/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20240922115509/https://www.mofa.gov.mm/%e1%81%81%e1%81%89-%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%92%e1%80%ae-%e1%80%94%e1%80%ad/ |archive-date=2024-09-22 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}</ref> ထို့ပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပပြုလုပ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ် ခရီးစဥ်အတွင်း နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]သည် [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်နိုင်ငံ သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ယင်းအပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်မှ ၅ ရက်အထိ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]နှင့် အဖွဲ့သည် အီရန်နိုင်ငံအစိုးရ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ [[၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] ကြောင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သော [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အီရန်နိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲနှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်း]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အယာတိုလာ]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ နိုင်ငံတော်ဈာပန အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ရန် အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး၊ဇူလိုင် ၃ ရက် ညနေပိုင်းတွင် တီဟီရန်မြို့ရှိ Imam Khomeini Mosalla ဗလီ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်ဈာပန အခမ်းအနားသို့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ထို့နောက် အီရန်သမ္မတ Dr. Masoud Pezeshkian၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တရားသူကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့အား တွေ့ဆုံကာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရကိုယ်စား ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် စာနာထောက်ထားကြောင်း သတင်းစကား ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်စန်း အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်း (Supreme Leader) အယာတိုလာ ဆေယဒ်အလီ ခါမေနီ၏ ဈာပနအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/pnnytheaangcuwnkii-uuttngaeaangcn-aiirnacclaammc-smmttniungngne-akiiakaiphcsuu |access-date=2026-07-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> == စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးနှင့် ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပိုမိုနီးကပ်လာခဲ့သည်ဟု သုံးသပ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2022-01-23 |title=မြန်မာ-အီရန် စစ်ရေးဆက်စပ်မှုရှိနေလား |url=https://burmese.voanews.com/a/iran-myanmar-military/6408788.html |access-date=2026-07-31 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>ယင်းမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ အီရန်ပိုင် ကုန်တင်လေယာဉ်များ ဆင်းသက်ပျံသန်းနေမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတကာ၏ လက်နက်ရောင်းချမှု ပိတ်ပင်ခံထားရသည့် မြန်မာစစ်တပ်ကို အီရန်နိုင်ငံက စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ရောင်းချခြင်းအပါအဝင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များ မြင့်တက်လာကြောင်း Asia Times မဂ္ဂဇင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ၎င်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဒုတိယ သို့မဟုတ် တတိယအကြိမ်မြောက် ခရီးစဉ်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသတွင်းသံတမန်များကို ကိုးကား၍ ထိုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် အဆိုပါမဂ္ဂဇင်းက ရေးသားခဲ့သည်။ လေကြောင်းပျံသန်းမှု မှတ်တမ်းများအရ အီရန်နိုင်ငံ Qeshm Fars ကုန်တင်လေကြောင်းလိုင်းပိုင် 'EP-FAA' ဟု မှတ်ပုံတင်ထားသည့် လေယာဉ်တစ်စင်းသည် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က နေပြည်တော်သို့ ပျံသန်းရောက်ရှိခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်တွင် အီရန်က ၎င်းတို့ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော စစ်သွေးကြွအုပ်စုများထံ လက်နက်များ တင်ပို့ပေးနေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံက အဆိုပါ Qeshm Fars လေကြောင်းလိုင်းကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဒဏ်ခတ်အရေးယူခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{Cite web |last=Hutt |first=David |date=2022-01-20 |title=What is Iran's Revolutionary Guard doing in Myanmar? |url=https://asiatimes.com/2022/01/what-is-irans-revolutionary-guard-doing-in-myanmar/ |access-date=2026-07-31 |website=Asia Times |language=en-US}}</ref> နေပြည်တော်သို့ အီရန်လေယာဉ်များ ဆိုက်ရောက်နေခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]နှင့် အီရန်အာဏာပိုင်များဘက်မှ တစ်စုံတစ်ရာ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးသကဲ့သို့ အီရန်မီဒီယာများတွင်လည်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လအတန်ကြာက သွားရောက်ခဲ့သူများအပါအဝင် ဇန်နဝါရီလလယ်ပိုင်းက သွားရောက်ခဲ့သည့် အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ အမည်စာရင်းကို ရရှိထားကြောင်း Asia Times က ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ အမည်မဖော်လိုသည့် အီရန်ရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး၏ အဆိုအရ အဆိုပါစာရင်းတွင် ပါဝင်သူများမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်အပါအဝင် စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ နေပြည်တော်သို့ ပျံသန်းနေသည့် အီရန်လေယာဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများကမူ တီဟီရန်အနေဖြင့် မြန်မာစစ်အုပ်စုအား ပဲ့ထိန်းဒုံးများ ရောင်းချရန် ကမ်းလှမ်းနေခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ထိုသို့ဖြစ်လာပါက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့ကို စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]] ကလည်း ဤသည်မှာ စစ်ဘက်နည်းပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုအဖြစ် နားလည်ကြောင်းနှင့် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့အကြား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှုများသည် မြန်မာပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုအတွက်သာမက ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ လုံခြုံရေးအတွက်ပါ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း Asia Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2022-01-19 |title=မြန်မာနိုင်ငံမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ဘာလုပ်နေသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10165/ |access-date=2026-07-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ-အီရန် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တိုးတက်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် အရေးပါသည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ်ကို [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ထိုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်သည် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် အီရန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေနှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အလီဘာဂယ်ရီကာနီတို့ သီးသန့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-24 |title=အီရန်-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်အောင်လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/iran-myanmar-relations-junta-06242024044110.html |access-date=2026-07-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော [[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းဌာန]]၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးချက် တွင် အီရန်နိုင်ငံသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရှောင်ရှားလျက် မြန်မာစစ်တပ်ထံသို့ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ တန်ချိန် ၁၇၅,၀၀၀ ကျော်နှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာများကို လျှို့ဝှက်တင်ပို့ပေးနေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း "Reef" နှင့် "Noble" ဟု အမည်ရသော အီရန်ရေနံတင်သင်္ဘောကြီးများက အီရန်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာပြီး အီလက်ထရွန်နစ် အချက်ပြစနစ်များကို ဖုံးကွယ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အဆိုပါ လောင်စာဆီများကို သိုသိုသိပ်သိပ် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ အီရန်နိုင်ငံမှ အဓိကထောက်ပံ့ပေးနေသည့် ဂျက်လေယာဉ်ဆီများကြောင့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅ လအတွင်း အရပ်သားပြည်သူများ ရှိရာနေရာ ၁,၀၀၀ ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁,၇၂၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာက စွပ်စွဲရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Finch |first=Gavin |date=2026-01-26 |title=Iranian ships deliver jet fuel, urea to Myanmar junta |url=https://www.reuters.com/graphics/IRAN-MYANMAR/JET-FUEL/jnpwkonqrpw/ |access-date=2026-07-31 |work=Reuters |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော Conflict Armament Research (CAR) ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိချက် တွင်လည်း အီရန်နိုင်ငံထုတ် လူမဲ့လေယာဉ် (UAV) တစ်စင်းတွင် တွေ့ရှိရသည့် အင်ဂျင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံထားရသော မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်အရ ချိတ်ဆက်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းက အီရတ်-ဆီးရီးယား နယ်စပ်အနီးရှိ အမေရိကန်ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ စစ်စခန်းတစ်ခု တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည့် အီရန်နိုင်ငံထုတ် "Sayyad-107" အမျိုးအစား တစ်ဖက်သတ် တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်း၏ အကြွင်းအကျန်များကို CAR သုတေသီများက စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းမှာ အီရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြား ကုန်စည်နှင့် နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှု ဆက်နွှယ်နေပုံကို ရှားရှားပါးပါး ဖော်ပြခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Research |first=Conflict Armament |date=2026-04-20 |title=Iranian drone motors traced to sanctioned Myanmar company |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/04b2c943f37e4312897b077fd7d6163a |access-date=2026-07-31 |website=ArcGIS StoryMaps |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International - AI) က ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများနှင့် အချက်အလက်များကို ကိုးကား၍ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ခံထားရသည့် အီရန်နိုင်ငံမှ လေယာဉ်လောင်စာဆီတင်သင်္ဘောများသည် ရေဒါလမ်းကြောင်းများကို ဖျောက်၍ ရန်ကုန်မြို့၊ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ယင်း AI အဖွဲ့က "တစ္ဆေသင်္ဘောများ" ဟု သုံးနှုန်းဖော်ပြခဲ့သည့် အီရန်သင်္ဘောလေးစင်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ သယ်ဆောင်လာမှု ၉ ခေါက်ကို ရန်ကုန်မြို့ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ တင်ပို့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအချက်အလက်များနှင့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို စိစစ်ချက်များအရ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်အနေဖြင့် လေယာဉ်ဆီရရှိရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွှားကာ အဆိုပါ "တစ္ဆေသင်္ဘောများ" ၏ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် မှီခိုအားထားနေရကြောင်း AI က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=မြန်မာကို လေယာဉ်ဆီတိုက်ရိုက်တင်သွင်းနေတဲ့ အီရန်က သင်္ဘောတွေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy12n3939lo |access-date=2026-07-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|အီရန်]] [[Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး]] bx0t97lbpkp2efxnpla6o4y2k5yt0mn 1045491 1045489 2026-07-31T07:49:06Z Zawzawaungthwin 100038 ကိုးကားချက် အသစ် ထည့်သွင်း 1045491 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations |မြန်မာ-အီရန် |Myanmar |Iran |map=Myanmar Iran.svg |filetype=png |mission1= သံအမတ်ကြီး |mission2= သံအမတ်ကြီး }} '''မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[အီရန်]]နိုင်ငံတို့အကြား တည်ရှိသည့် နိုင်ငံခြားရေး ဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ထူထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အီရန်နိုင်ငံသည် ၄၆ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ပြုလုပ်ထားသည့် နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20260728010201/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=2026-07-28 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}</ref> == သံတမန် ဆက်ဆံရေး == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်းကာလများတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပုံမှန်အဆင့်သာရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်မစ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း အီရန်တွင် [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ|အယာတိုလာ ခိုမေနီ]] ဦးဆောင်သည့် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံစနစ် ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေများကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးပုံစံ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အသီးသီးရင်ဆိုင်နေရခြင်းနှင့် အနောက်အုပ်စု၏ ဖိအားများကို ခံစားကြရခြင်းတို့က နိုင်ငံရေးအရ ဘုံတူညီချက်များ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့ပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများအတွက် အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Susan Soh |first=Daniel Swift |date=2026-01-28 |title=Iran Fuels Repression in Myanmar |url=https://www.fdd.org/analysis/2026/01/28/iran-fuels-repression-in-myanmar/ |access-date=2026-07-31 |website=FDD |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran’s Shadow Fleet Is Fueling the Myanmar Junta’s Air War {{!}} Iran Watch |url=https://www.iranwatch.org/news-brief/irans-shadow-fleet-fueling-myanmar-juntas-air-war |access-date=2026-07-31 |website=www.iranwatch.org}}</ref> စီးပွားရေးနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် အီရန်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အရင်းအမြစ်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် မြင့်မားသောနိုင်ငံ ဖြစ်သော်လည်း ဘဏ်စနစ်နှင့် ငွေပေးချေမှု အခက်အခဲများ၊ ပထဝီအနေအထားအရ ကွာဝေးမှုကြောင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးမှာ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NATIONAL TRADE SITUATION OF MYANMAR IN 2020-2021 FICAL YEAR TO 2024-2025 FICAL YEAR (UP TO APRIL MONTHLY) (OVERSEA + BORDER) {{!}} Commerce |url=https://commerce.gov.mm/my/node/31206 |access-date=2026-07-31 |website=commerce.gov.mm}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာမှ အီရန်သို့ ပို့ကုန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၅ သန်းခန့်နှင့် အီရန်မှ မြန်မာသို့ သွင်းကုန် ၁.၂ သန်းခန်ရှိ့သာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပို့ကုန် ၂.၁ သန်းနှင့် သွင်းကုန် ၀.၈ သန်းခန့်အထိ အသီးသီး ရှိခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် မြန်မာဘက်မှ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို တင်ပို့ပြီး အီရန်ဘက်မှ စွမ်းအင်နှင့် ဓာတုပစ္စည်းများ၊ လူသုံးကုန်နှင့် ဆေးဝါးများကို အပြန်အလှန် ကုန်သွယ်ခဲ့ကြသည်။ကုလသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး COMTRADE ဒေတာဘေ့စ်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ အီရန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့သည့် ပို့ကုန်ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃၅ သန်း ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ မြန်မာ-အီရန် ပို့ကုန်ဆိုင်ရာ အချက်အလက် စာရင်းဇယားများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် နောက်ဆုံး အပ်ဒိတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar Exports to Iran - 2026 Data 2027 Forecast 2010-2025 Historical |url=https://tradingeconomics.com/myanmar/exports/iran |access-date=2026-07-31 |website=tradingeconomics.com}}</ref> သို့သော် မျက်မှောက်ကာလများတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် သမားရိုးကျ ကုန်သွယ်ရေးထက် ကာကွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဘက်သို့ ဦးတည်လာကြောင်း နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများနှင့် လေ့လာဆန်းစစ်သူများက ဖော်ပြကြသည်။ နိုင်ငံတကာ၏ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသော မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ပိတ်ဆို့မှုများအောက်တွင် စစ်ဘက်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အီရန်တို့အကြား ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ အပြန်အလှန် စေလွှတ်ခြင်းများ ရှိလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦး အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူချုပ်ထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံ (၁၁-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC-3/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20250815143619/https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC-3/ |archive-date=2025-08-15 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးမှ အီရန်သံအမတ်ကြီးအား သွားရောက်တွေ့ဆုံ (၂၅-၂-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC-44/ |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref> လက်ရှိတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံလျက်ရှိပြီး သံတမန်ရေးရာ တာဝန်များကို အပြန်အလှန် ပူးတွဲဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ မြန်မာဘက်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးက အီရန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး၊ အီရန်ဘက်မှလည်း ဗန်ကောက်မြို့အခြေစိုက် အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲထမ်းဆောင်စေလျက် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=မစ္စတာ နာစီရာဒင် ဟေဒါရီ အား မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုချက်ကို သဘောတူ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/mccttaa-naaciiraadng-hedrii-aaa-mnmaaniungngnchiungraa-aiirnacclaammcsmmttniungngn-snamttkiiaphc |access-date=2026-07-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> မြန်မာနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (ACD) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သည့်အလျောက် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ စင်မြင့်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ထိုင်း၊ နီပေါနှင့် ကာတာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ သီးခြားစီတွေ့ဆုံ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiikhupnng-pnnytheaangcuwnkii-uusnche-thiung-niipenng-kaattaa-kiuycaaly |access-date=2026-07-31 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ပါဝင်တက်ရောက် {{!}} Embassy of The Republic of the Union of Myanmar, Ottawa(Canada) |url=https://meottawa.org/%e1%80%a1%e1%80%ae%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%81%8a-%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%9f%e1%80%ae%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc/ |access-date=2026-07-31 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနှင့် အီရန် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးတက်ခိုင်မာစေရေး၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ကိစ္စရပ်များအား နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ တီဟီရန်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/293016 |access-date=2026-07-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အဆင့်မြင့် ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံမှုများ == ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (ACD) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေသည် တီဟီရန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာအလီဘာဂယ်ရီကာနီနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ သီးခြားတွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ခိုင်မာရေးနှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိစ္စရပ်များကို အမြင်ချင်းဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=(၁၉) ကြိမ်မြောက် အေစီဒီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးအတွင်း ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေသည် အီရန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ နှစ်နိုင်ငံသီးခြားတွေ့ဆုံ (၂၃-၆-၂၀၂၄ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%81%81%e1%81%89-%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%92%e1%80%ae-%e1%80%94%e1%80%ad/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20240922115509/https://www.mofa.gov.mm/%e1%81%81%e1%81%89-%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%92%e1%80%ae-%e1%80%94%e1%80%ad/ |archive-date=2024-09-22 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM}}</ref> ထို့ပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပပြုလုပ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ် ခရီးစဥ်အတွင်း နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]သည် [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်နိုင်ငံ သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ယင်းအပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်မှ ၅ ရက်အထိ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]နှင့် အဖွဲ့သည် အီရန်နိုင်ငံအစိုးရ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ [[၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] ကြောင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သော [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အီရန်နိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲနှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်း]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အယာတိုလာ]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ နိုင်ငံတော်ဈာပန အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ရန် အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး၊ဇူလိုင် ၃ ရက် ညနေပိုင်းတွင် တီဟီရန်မြို့ရှိ Imam Khomeini Mosalla ဗလီ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်ဈာပန အခမ်းအနားသို့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ထို့နောက် အီရန်သမ္မတ Dr. Masoud Pezeshkian၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တရားသူကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့အား တွေ့ဆုံကာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရကိုယ်စား ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် စာနာထောက်ထားကြောင်း သတင်းစကား ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်စန်း အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်း (Supreme Leader) အယာတိုလာ ဆေယဒ်အလီ ခါမေနီ၏ ဈာပနအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/pnnytheaangcuwnkii-uuttngaeaangcn-aiirnacclaammc-smmttniungngne-akiiakaiphcsuu |access-date=2026-07-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> == စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးနှင့် ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပိုမိုနီးကပ်လာခဲ့သည်ဟု သုံးသပ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2022-01-23 |title=မြန်မာ-အီရန် စစ်ရေးဆက်စပ်မှုရှိနေလား |url=https://burmese.voanews.com/a/iran-myanmar-military/6408788.html |access-date=2026-07-31 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>ယင်းမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ အီရန်ပိုင် ကုန်တင်လေယာဉ်များ ဆင်းသက်ပျံသန်းနေမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတကာ၏ လက်နက်ရောင်းချမှု ပိတ်ပင်ခံထားရသည့် မြန်မာစစ်တပ်ကို အီရန်နိုင်ငံက စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ရောင်းချခြင်းအပါအဝင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များ မြင့်တက်လာကြောင်း Asia Times မဂ္ဂဇင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ၎င်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဒုတိယ သို့မဟုတ် တတိယအကြိမ်မြောက် ခရီးစဉ်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသတွင်းသံတမန်များကို ကိုးကား၍ ထိုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် အဆိုပါမဂ္ဂဇင်းက ရေးသားခဲ့သည်။ လေကြောင်းပျံသန်းမှု မှတ်တမ်းများအရ အီရန်နိုင်ငံ Qeshm Fars ကုန်တင်လေကြောင်းလိုင်းပိုင် 'EP-FAA' ဟု မှတ်ပုံတင်ထားသည့် လေယာဉ်တစ်စင်းသည် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က နေပြည်တော်သို့ ပျံသန်းရောက်ရှိခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်တွင် အီရန်က ၎င်းတို့ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော စစ်သွေးကြွအုပ်စုများထံ လက်နက်များ တင်ပို့ပေးနေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံက အဆိုပါ Qeshm Fars လေကြောင်းလိုင်းကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဒဏ်ခတ်အရေးယူခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{Cite web |last=Hutt |first=David |date=2022-01-20 |title=What is Iran's Revolutionary Guard doing in Myanmar? |url=https://asiatimes.com/2022/01/what-is-irans-revolutionary-guard-doing-in-myanmar/ |access-date=2026-07-31 |website=Asia Times |language=en-US}}</ref> နေပြည်တော်သို့ အီရန်လေယာဉ်များ ဆိုက်ရောက်နေခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]နှင့် အီရန်အာဏာပိုင်များဘက်မှ တစ်စုံတစ်ရာ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးသကဲ့သို့ အီရန်မီဒီယာများတွင်လည်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လအတန်ကြာက သွားရောက်ခဲ့သူများအပါအဝင် ဇန်နဝါရီလလယ်ပိုင်းက သွားရောက်ခဲ့သည့် အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ အမည်စာရင်းကို ရရှိထားကြောင်း Asia Times က ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ အမည်မဖော်လိုသည့် အီရန်ရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး၏ အဆိုအရ အဆိုပါစာရင်းတွင် ပါဝင်သူများမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်အပါအဝင် စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ နေပြည်တော်သို့ ပျံသန်းနေသည့် အီရန်လေယာဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများကမူ တီဟီရန်အနေဖြင့် မြန်မာစစ်အုပ်စုအား ပဲ့ထိန်းဒုံးများ ရောင်းချရန် ကမ်းလှမ်းနေခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ထိုသို့ဖြစ်လာပါက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့ကို စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]] ကလည်း ဤသည်မှာ စစ်ဘက်နည်းပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုအဖြစ် နားလည်ကြောင်းနှင့် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့အကြား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှုများသည် မြန်မာပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုအတွက်သာမက ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ လုံခြုံရေးအတွက်ပါ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း Asia Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2022-01-19 |title=မြန်မာနိုင်ငံမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ဘာလုပ်နေသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10165/ |access-date=2026-07-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ-အီရန် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တိုးတက်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် အရေးပါသည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ်ကို [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ထိုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်သည် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် အီရန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေနှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အလီဘာဂယ်ရီကာနီတို့ သီးသန့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-24 |title=အီရန်-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်အောင်လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/iran-myanmar-relations-junta-06242024044110.html |access-date=2026-07-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော [[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းဌာန]]၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးချက် တွင် အီရန်နိုင်ငံသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရှောင်ရှားလျက် မြန်မာစစ်တပ်ထံသို့ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ တန်ချိန် ၁၇၅,၀၀၀ ကျော်နှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာများကို လျှို့ဝှက်တင်ပို့ပေးနေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း "Reef" နှင့် "Noble" ဟု အမည်ရသော အီရန်ရေနံတင်သင်္ဘောကြီးများက အီရန်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာပြီး အီလက်ထရွန်နစ် အချက်ပြစနစ်များကို ဖုံးကွယ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အဆိုပါ လောင်စာဆီများကို သိုသိုသိပ်သိပ် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ အီရန်နိုင်ငံမှ အဓိကထောက်ပံ့ပေးနေသည့် ဂျက်လေယာဉ်ဆီများကြောင့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅ လအတွင်း အရပ်သားပြည်သူများ ရှိရာနေရာ ၁,၀၀၀ ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁,၇၂၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာက စွပ်စွဲရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Finch |first=Gavin |date=2026-01-26 |title=Iranian ships deliver jet fuel, urea to Myanmar junta |url=https://www.reuters.com/graphics/IRAN-MYANMAR/JET-FUEL/jnpwkonqrpw/ |access-date=2026-07-31 |work=Reuters |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော Conflict Armament Research (CAR) ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိချက် တွင်လည်း အီရန်နိုင်ငံထုတ် လူမဲ့လေယာဉ် (UAV) တစ်စင်းတွင် တွေ့ရှိရသည့် အင်ဂျင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံထားရသော မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်အရ ချိတ်ဆက်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းက အီရတ်-ဆီးရီးယား နယ်စပ်အနီးရှိ အမေရိကန်ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ စစ်စခန်းတစ်ခု တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည့် အီရန်နိုင်ငံထုတ် "Sayyad-107" အမျိုးအစား တစ်ဖက်သတ် တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်း၏ အကြွင်းအကျန်များကို CAR သုတေသီများက စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းမှာ အီရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြား ကုန်စည်နှင့် နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှု ဆက်နွှယ်နေပုံကို ရှားရှားပါးပါး ဖော်ပြခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Research |first=Conflict Armament |date=2026-04-20 |title=Iranian drone motors traced to sanctioned Myanmar company |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/04b2c943f37e4312897b077fd7d6163a |access-date=2026-07-31 |website=ArcGIS StoryMaps |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International - AI) က ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများနှင့် အချက်အလက်များကို ကိုးကား၍ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ခံထားရသည့် အီရန်နိုင်ငံမှ လေယာဉ်လောင်စာဆီတင်သင်္ဘောများသည် ရေဒါလမ်းကြောင်းများကို ဖျောက်၍ ရန်ကုန်မြို့၊ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ယင်း AI အဖွဲ့က "တစ္ဆေသင်္ဘောများ" ဟု သုံးနှုန်းဖော်ပြခဲ့သည့် အီရန်သင်္ဘောလေးစင်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ သယ်ဆောင်လာမှု ၉ ခေါက်ကို ရန်ကုန်မြို့ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ တင်ပို့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအချက်အလက်များနှင့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို စိစစ်ချက်များအရ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်အနေဖြင့် လေယာဉ်ဆီရရှိရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွှားကာ အဆိုပါ "တစ္ဆေသင်္ဘောများ" ၏ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် မှီခိုအားထားနေရကြောင်း AI က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=မြန်မာကို လေယာဉ်ဆီတိုက်ရိုက်တင်သွင်းနေတဲ့ အီရန်က သင်္ဘောတွေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy12n3939lo |access-date=2026-07-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|အီရန်]] [[Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး]] hed52ekbwrj79uov2g44p37ymr026yt 14 289841 1045495 2026-07-31T07:56:31Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး 1045495 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Bilateral relations of Iran}} [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|နှစ်နိုင်ငံ]] k4mjbuvwsp70zsyvv8j19ccg8dgwiow 14 289842 1045496 2026-07-31T07:58:35Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍ:မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး 1045496 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|အီရန်]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ]] nvlql5rg7n5nin8g6y1vqg11zgwuulw 3 289843 1045501 2026-07-31T08:17:50Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045501 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Luke3366 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) nt6zl74paxzjp7ek7b1kwvd2b7d983y 14 289844 1045502 2026-07-31T08:19:05Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ 1045502 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] 376d6anvxtjy3lk6xycjtf58mhx9ykc 14 289845 1045521 2026-07-31T09:10:42Z Laitei 74257 "<!-- မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများ -->" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045521 wikitext text/x-wiki <!-- မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများ --> hzfrwmwjzei8tt62cpx2bx7hf8cufew 0 289846 1045533 2026-07-31T10:24:40Z Laitei 74257 "{{Short description|ဗြိတိသျှ သာသနာပြုနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင် (၁၈၈၀–၁၉၄၄)}} {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox person | name = Reginald Arthur Lorrain | native_name = Tlôsaipaw | image = File:Reginald_A_Lorrain.jpg | birth_date = {{Birth date|1880|7..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045533 wikitext text/x-wiki {{Short description|ဗြိတိသျှ သာသနာပြုနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင် (၁၈၈၀–၁၉၄၄)}} {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox person | name = Reginald Arthur Lorrain | native_name = Tlôsaipaw | image = File:Reginald_A_Lorrain.jpg | birth_date = {{Birth date|1880|7|10}} | birth_place = လန်ဒန်မြို့၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ | death_date = {{Death year and age|1944|1880}} | death_place = | occupation = သာသနာပြု၊ ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်ဆိုသူ | known_for = [[Lakher Pioneer Mission]] ကို တည်ထောင်သူ၊ မရာလူမျိုးများအကြား ရှေ့ဆောင် သာသနာပြု | spouse = [[Maud Louisa Lorrain|မော့ဒ် လူဝီဇာ လော်ရိန်း]] }} '''ရက်ဂျီနယ် အာသာ လော်ရိန်း''' (Reginald Arthur Lorrain၊ ၁၀ ဇူလိုင် ၁၈၈၀ – ၁၉၄၄) သည် Lakher Pioneer Mission ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဗြိတိသျှ သာသနာပြု၊ ဘာသာဗေဒပညာရှင်နှင့် သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်ဆိုသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref name="MEC">Mara Evangelical Church. ''About MEC''.</ref> သူသည် [[မရာလူမျိုး|မရာလူမျိုးများ]]အကြား ရှေ့ဆောင်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းအတွက် လည်းကောင်း၊ [[မရာဘာသာစကား]]အတွက် လက်တင်အက္ခရာအခြေခံ စာရေးစနစ်ကို မိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ တရားဝင်ပညာရေးကို တည်ထောင်ပေးခြင်းနှင့် သူ၏ ဘာသာစကားနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုမှုလုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် ခေတ်သစ် မရာစာပေ၏ အုတ်မြစ်ကို ချမှတ်ပေးခဲ့ခြင်းတို့အတွက် အထူးထင်ရှားသည်။<ref name="Grammar">Lorrain, Reginald Arthur. ''Grammar and Dictionary of the Lakher Language''.</ref> ==ငယ်ဘဝ== ရက်ဂျီနယ် အာသာ လော်ရိန်းကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့တွင် ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref name="Grammar"/> သူသည် မီဇိုလူမျိုးများအကြား သာသနာပြုလုပ်ငန်းများဖြင့် ထင်ရှားသော သာသနာပြု [[James Herbert Lorrain|ဂျိမ်းစ် ဟားဘတ် လော်ရိန်း]]၏ ညီဖြစ်သည်။<ref name="Lloyd">Lloyd, J. Meirion. ''History of the Church in Mizoram''.</ref> သာသနာပြုလုပ်ငန်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ရက်ဂျီနယ်သည် ကနေဒါနိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ဘဝတစ်သက်တာကို ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းအတွက် မြှုပ်နှံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="Lloyd"/> ==Lakher Pioneer Mission== ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် လော်ရိန်းနှင့် သူ၏ဇနီး '''မော့ဒ် လူဝီဇာ လော်ရိန်း''' (Maud Louisa Lorrain) တို့သည် လန်ဒန်မြို့တွင် Lakher Pioneer Mission ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="Lloyd"/> ထိုခေတ်ကာလက ပရိုတက်စတင့် သာသနာပြုအများစုနှင့်မတူဘဲ၊ ဤသာသနာပြုအဖွဲ့ကို အခြေတကျရှိပြီးသား သာသနာပြုအသင်းအဖွဲ့တစ်ခုမှ ထောက်ပံ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စေတနာအလျောက် လှူဒါန်းငွေများဖြင့် ရပ်တည်သော သီးခြားလွတ်လပ်သည့် ယုံကြည်ခြင်းအခြေခံ သာသနာပြုအဖွဲ့အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင်၊ ၎င်းတို့ဇနီးမောင်နှံသည် ထိုစဉ်က "လက်ခါ" (Lakher) ဟု အများသိကြသော မရာလူမျိုးများအကြား သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ စတင်ရန် ယနေ့ခေတ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ဆာကော (Serkawr) သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="MEC"/> ==သာသနာပြု လုပ်ငန်း== လော်ရိန်းသည် သူ၏ဘဝအချိန်အများစုကို မရာလူမျိုးများအကြား စာတတ်မြောက်ရေးနှင့် ပညာရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ သူသည် မရာဘာသာစကားအတွက် ရောမအက္ခရာအခြေခံ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကို တီထွင်ဖော်ထုတ်ပြီး မြှင့်တင်ပေးခဲ့ကာ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ သင်ထောက်ကူပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းများ တည်ထောင်ခြင်းနှင့် ဒေသခံဆရာများကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="Grammar"/> သူသည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အခြားခရစ်ယာန်စာပေများကို မရာဘာသာစကားသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုလုပ်ငန်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် မရာ ဓမ္မသစ်ကျမ်းကို ထုတ်ဝေနိုင်ရန်နှင့် ထိုမှတစ်ဆင့် ပြီးပြည့်စုံသော သမ္မာကျမ်းစာတစ်အုပ်လုံးကို ထုတ်ဝေနိုင်ရန်အတွက် အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သည်။ ဧဝံဂေလိတရားဟောကြားခြင်းအပြင်၊ လော်ရိန်းသည် မရာဒေသတစ်ဝန်းလုံးတွင် စာတတ်မြောက်ရေး၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုအသိုက်အဝန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့ကိုပါ မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ==အမွေအနှစ်== Lakher Pioneer Mission မှ စတင်ခဲ့သော လုပ်ငန်းများသည် မရာလူမျိုးများအကြား ခရစ်ယာန်ဘာသာ တိုးတက်ပြန့်ပွားရေးကို အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် [[မရာ ဧဝံဂေလိ အသင်းတော်]]၊ [[မရာလဲန်း ဧဝံဂေလိ အသင်းတော်]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ အသင်းတော်]] (မရာလန်း) အစရှိသော မရာ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဂဏများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။<ref name="MEC"/> လော်ရိန်းကို ပညာရေး၊ စာတတ်မြောက်ရေးနှင့် သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်ဆိုမှုတို့တွင် သူ၏ စွမ်းဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများအတွက် မရာလူမျိုးများအကြား ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အမှတ်ရနေကြဆဲဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ လော်ရိန်း ဓမ္မကောလိပ်နှင့် သာသနာပြုလေ့လာရေးဗဟိုဌာန (Lorrain Theological College and Mission Studies Centre) ကို သူ့အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="FTEA">FTEA. ''A History of Churches in Myanmar''.</ref> ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== * [[James Herbert Lorrain|ဂျိမ်းစ် ဟားဘတ် လော်ရိန်း]] * [[မရာလူမျိုး]] * [[မရာဘာသာစကား]] * [[မရာ ဧဝံဂေလိ အသင်းတော်]] * Lakher Pioneer Mission ==ကိုးကား== {{reflist}} ==နောက်ထပ် ဖတ်ရှုရန်== * Lloyd, J. Meirion. ''History of the Church in Mizoram''. * FTEA. ''A History of Churches in Myanmar''. * Mara Evangelical Church. ''About MEC''. * Lorrain, Reginald Arthur. ''Grammar and Dictionary of the Lakher Language''. * Lorrain, Reginald Arthur. ''Lakher Primer''. {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၈၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၄၄ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ပရိုတက်စတင့် သာသနာပြုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်ဆိုသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန် သာသနာပြုများ]] [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန် သာသနာပြုများ]] [[ကဏ္ဍ:သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်ဆိုမှုနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မရာလူမျိုးများ]] 0vtq2z13r52xxyury4fz1lg2kgxapjc 3 289847 1045542 2026-07-31T11:18:11Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045542 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42328-97 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 6jla5nq9znuhg8mgvaabv3wnrwmm4ql 3 289848 1045543 2026-07-31T11:18:21Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045543 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် စိုလင်းအဂ်လိပ်သမဒ ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ofqiiac08c5xjw4iep7q81uijcm8x9n