ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 3600 1045558 1044481 2026-07-31T14:03:06Z EricOng77 132463 /* */ 1045558 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref> <ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အသံထွက်ပြောင်းလဲမှုနှင့် အသုံးအနှုန်းကွဲပြားမှုများကြောင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ သုတေသနပြုချက်များအရ အဆိုပါ အမည်ရင်းမြစ်များကို ခွဲခြားလေ့လာနိုင်သည်<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>။ "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး [[ပုဂံခေတ်]] ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာနှင့် ၁၂ ရာစု ကျောက်စာများတွင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟူသော စာလုံးပေါင်းဖြင့် စတင်တွေ့ရှိရသည်<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref>။ အဆိုပါ ဝေါဟာရဆင်းသက်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိကယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရှေးမြန်မာရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက မြန်မာဟူသော စကားလုံးသည် ကမ္ဘာဦးဦးက သက်ဆင်းလာသော "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ"၊ "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>။ခေတ်သစ်သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ ၎င်းသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား တို့၏ ဒေသခံစကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မြန်" နှင့် သန်မာထက်မြက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "မာ" ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခု ပေါင်းစပ်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>။ ဘာသာဗေဒ သဘောတရားအရ "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို လူသားတို့ နှုတ်ကပတ်ဖြင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref>။ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာလာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများက မြန်မာနိုင်ငံကို ဗမာအသံထွက်ကို အခြေခံ၍ "Burma" ဟုလည်းကောင်း၊ ဗမာလူမျိုးကို "Burmese" ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="ThantMyintU" />။ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြသဖြင့် လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဥပမာ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် "ဗမာပြည်သည် တို့ပြည်"၊ "ဗမာစာသည် တို့စာ" ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ တရားဝင်နိုင်ငံအမည်ကို "ပြည်တောင်စုဗမာနိုင်ငံတော်" (Union of Burma) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြန်သည်<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref>။ စာရေးရာတွင် 'မြန်မာ' ဟု အလေးအမြတ်ပြု ရေးသားကြသော်လည်း၊ နေ့စဉ် နှုတ်ကပတ် စကားပြောဆိုရာတွင်မူ အသံလွယ်ကူစေရန် 'ဗမာ' ဟုသာ ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုကြသဖြင့် 'မြန်မာ' နှင့် 'ဗမာ' သည် ရင်းမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော ဗမာ/မြန်မာ လူမျိုးကိုသာကိုယ်စားပြုသည့် တစ်လုံးတည်းသော ဝေါဟာရပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ ရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) အစိုးရက ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်းကာ အောက်ပါအတိုင်း ကမ္ဘာသိ တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref> - “မြန်မာ”ဟူသောအသုံးအနှုန်း ကို ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း အစရှိသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၃၅) မျိုးစလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံထားသည့် နိုင်ငံသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သော အမည် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ နိုင်ငံတကာတွင်လည်း "Burma" အစား "Myanmar" ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲသုံးစွဲစေခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)ဟူသောအသုံးအနှုန်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများထဲမှ အဓိကလူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုတည်း ကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးသတ်မှတ်ချက်အရ "ဗမာ" သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး၊ "မြန်မာ" ဆိုသည်မှာ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်ပါသည်<ref name="Dittmer" />။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" /> ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။ ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref> အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == ဗမာလူမျိုးများသည် ဘာသာဗေဒနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်–တိဗက်မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တရုတ်နှင့် တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာခဲ့ကြကြောင်းကို ခေတ်သစ်လူသားမျိုးနွယ်စု မျိုးရိုးဗီဇဗေဒ ဆိုင်ရာ သုတေသနများက သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ခံလျက်ရှိသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Y-Chromosome (Y-DNA) နှင့် မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Mitochondrial DNA (mtDNA) စစ်တမ်းများအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗီဇသည် မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များနှင့် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသားများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှု (Y-DNA) တွင် အရှေ့အာရှသားများနှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]]နွယ်ဝင်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O-M175 သည် ဗမာလူမျိုးများကြားတွင် အမြင့်မားဆုံး လွှမ်းမိုးထားသည်။ ၎င်းအောက်ရှိ မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်သော O2 (O-M122) ဗီဇသည် ဗမာတို့၏ မူလအစ မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဝင် ဖြစ်တည်မှုကို ထင်ဟပ်နေပြီး၊ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ်]] (Austroasiatic) အုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် O1b1a1a (O-M95) ဗီဇ သိသာစွာ ပါဝင်နေမှုက ဗမာတို့သည် မြန်မာမြေပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဒေသတွင်း မွန်နှင့် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးစု]]များနှင့် ကာလရှည်ကြာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (၂၁၂၁၊ ဇန်နဝါရီလ ၄). ''Genomic insights into the population history of Myanmar''. Nature. 431, 302–305.</ref><ref name="Karafet2005">Karafet, T. M., et al. (၂၀၀၅၊ မတ်လ ၁၈). ''Y-chromosomal haplogroups in East Asian populations''. Journal of Human Genetics, 50(4), 185-192.</ref>။ ထို့ပြင် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်းအရ ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup D (အထူးသဖြင့် D1a1) ကို ၁၀% မှ ၂၀% အထိ တွေ့ရှိရသဖြင့် [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိုက်ရိုက်တော်စပ်မှုရှိကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနေပြီး၊ ဤအချက်သည် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တိဗက်ကုန်းမြင့်မှ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟူသော သမိုင်းအယူအဆကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံနေသည်<ref name="Su2000">Su, B., et al. (၂၀၀၀၊ မတ်လ ၂၈). ''Y chromosome haplotypes reveal stayed migration of the Tibeto-Burman populations''. Anthropological Science, 108(1), 1-13.</ref><ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (၂၀၀၄၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆). ''Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture to southern China''. Nature, 431, 302-305.</ref>။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဗမာလူမျိုးများ၌ အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော Haplogroup C (အထူးသဖြင့် C2 သို့မဟုတ် C-M217) ဗီဇကို ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင် အနည်းငယ် တွေ့ရှိရသည်<ref name="Zhong2010">Zhong, H., et al. (၂၀၁၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၈). ''Extended Y-chromosome haplogroup distribution in the Maya-related populations''. Journal of Human Genetics, 55, 7-12.</ref><ref name="Hammer2006">Hammer, M. F., et al. (၂၀၀၆၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄). ''Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer lineages''. Journal of Human Genetics, 51(1), 47-58.</ref>။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ဤအမှတ်အသားသည် ၁၃ ရာစု [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု]]၏ အကျိုးဆက်ဟု ရိုးရှင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း<ref name="Weatherford2004">Weatherford, Jack. (၂၀၀၄၊ မတ်လ ၁၆). ''Genghis Khan and the Making of the Modern World''. Three Rivers Press.</ref>၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနအသစ်များအရ ဤအမှတ်အသားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များ မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် မူလကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မွန်ဂိုစစ်ပွဲများသည် ၎င်းအချိုးအစားကို အနည်းငယ် ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည့် အချက်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="Zerjal2003">Zerjal, T., et al. (၂၀၀၃၊ မတ်လ ၁၀). ''The Genetic Legacy of the Mongols''. American Journal of Human Genetics, 72(3), 717-721.</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပထဝီဝင်ဒေသအလိုက် ဗီဇကွဲပြားမှုကို လေ့လာရာတွင် အလယ်ပိုင်း အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ပုဂံခေတ်မှစ၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်-ဗမာ မူလအစဗီဇကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ DNA (Autosomal DNA) ကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ဗမာလူမျိုးများသည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်-ကဒိုင် မျိုးနွယ်စုများ]] (ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မူလမျိုးရိုး) နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးကပ်စွာ ရောနှောနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့ဖြစ်၍ ပုဂံအလွန် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]] ခေတ်များတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မြေပြန့်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်အခြေချလာမှုကြောင့် အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ရှမ်းအုပ်စုများ အပါအဝင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]နှင့် [[ကတူးလူမျိုး|ကတူး]]အနွယ်ဝင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့သည်<ref name="ThanTun1964">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၆၀–၁၆၈။</ref>။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အောက်မြန်မာပြည် အကြေဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော မွန်လူမျိုးများနှင့် ပေါင်းစည်းမှု အားကောင်းခဲ့သဖြင့် မွန်-ခမာ (ဩစထြိုအေးရှားတစ်) ဗီဇအလွှာ ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း သိသိသာသာ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့သော်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည့် အချက်မှာ အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်-ဗမာဗီဇ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း၊ မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) စစ်တမ်းများ၌ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများတွင် အတွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကိုသာ အဓိက တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Kivisild2002">Kivisild, T., et al. (၂copy၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ). ''The genetic heritage of the earliest settlers persists both in Indian tribal and caste populations''. American Journal of Human Genetics, 72(2), 313–332.</ref>။ ဤဗီဇဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ရသော် ရှေးဦးသမိုင်းတွင် မြောက်ဘက်အရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား ဖခင်ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသား အမျိုးသမီးများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြပြီး၊ ရလဒ်အနေဖြင့် ယနေ့ခေတ် အရှေ့တောင်အာရှဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာနှင့် ထူးခြားသည့် မျိုးရိုးဗီဇ ဝိသေသလက္ခဏာများ ရှိသည့် "ဗမာလူမျိုး" ဟူ၍ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] sf186l59p367t37h2w9x0rqwap85cv6 1045559 1045558 2026-07-31T14:12:47Z EricOng77 132463 1045559 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref> <ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref> "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref> "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" /> ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" /> == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" /> ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။ ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref> အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == ဗမာလူမျိုးများသည် ဘာသာဗေဒနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်–တိဗက်မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တရုတ်နှင့် တိဗက်ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာခဲ့ကြကြောင်းကို ခေတ်သစ်လူသားမျိုးနွယ်စု မျိုးရိုးဗီဇဗေဒ ဆိုင်ရာ သုတေသနများက သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ခံလျက်ရှိသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Y-Chromosome (Y-DNA) နှင့် မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုကို ဖော်ပြသည့် Mitochondrial DNA (mtDNA) စစ်တမ်းများအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဗီဇသည် မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များနှင့် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသားများ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှု (Y-DNA) တွင် အရှေ့အာရှသားများနှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]]နွယ်ဝင်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O-M175 သည် ဗမာလူမျိုးများကြားတွင် အမြင့်မားဆုံး လွှမ်းမိုးထားသည်။ ၎င်းအောက်ရှိ မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်သော O2 (O-M122) ဗီဇသည် ဗမာတို့၏ မူလအစ မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဝင် ဖြစ်တည်မှုကို ထင်ဟပ်နေပြီး၊ ဒေသခံ [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ်]] (Austroasiatic) အုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် O1b1a1a (O-M95) ဗီဇ သိသာစွာ ပါဝင်နေမှုက ဗမာတို့သည် မြန်မာမြေပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဒေသတွင်း မွန်နှင့် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းလူမျိုးစု]]များနှင့် ကာလရှည်ကြာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (၂၁၂၁၊ ဇန်နဝါရီလ ၄). ''Genomic insights into the population history of Myanmar''. Nature. 431, 302–305.</ref><ref name="Karafet2005">Karafet, T. M., et al. (၂၀၀၅၊ မတ်လ ၁၈). ''Y-chromosomal haplogroups in East Asian populations''. Journal of Human Genetics, 50(4), 185-192.</ref>။ ထို့ပြင် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်းအရ ဗမာလူမျိုးများတွင် Haplogroup D (အထူးသဖြင့် D1a1) ကို ၁၀% မှ ၂၀% အထိ တွေ့ရှိရသဖြင့် [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်လူမျိုးများ]]နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိုက်ရိုက်တော်စပ်မှုရှိကြောင်း ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနေပြီး၊ ဤအချက်သည် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် တိဗက်ကုန်းမြင့်မှ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟူသော သမိုင်းအယူအဆကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံနေသည်<ref name="Su2000">Su, B., et al. (၂၀၀၀၊ မတ်လ ၂၈). ''Y chromosome haplotypes reveal stayed migration of the Tibeto-Burman populations''. Anthropological Science, 108(1), 1-13.</ref><ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (၂၀၀၄၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆). ''Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture to southern China''. Nature, 431, 302-305.</ref>။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဗမာလူမျိုးများ၌ အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော Haplogroup C (အထူးသဖြင့် C2 သို့မဟုတ် C-M217) ဗီဇကို ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင် အနည်းငယ် တွေ့ရှိရသည်<ref name="Zhong2010">Zhong, H., et al. (၂၀၁၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၈). ''Extended Y-chromosome haplogroup distribution in the Maya-related populations''. Journal of Human Genetics, 55, 7-12.</ref><ref name="Hammer2006">Hammer, M. F., et al. (၂၀၀၆၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄). ''Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer lineages''. Journal of Human Genetics, 51(1), 47-58.</ref>။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ဤအမှတ်အသားသည် ၁၃ ရာစု [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု]]၏ အကျိုးဆက်ဟု ရိုးရှင်းစွာ ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း<ref name="Weatherford2004">Weatherford, Jack. (၂၀၀၄၊ မတ်လ ၁၆). ''Genghis Khan and the Making of the Modern World''. Three Rivers Press.</ref>၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနအသစ်များအရ ဤအမှတ်အသားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များ မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် မူလကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မွန်ဂိုစစ်ပွဲများသည် ၎င်းအချိုးအစားကို အနည်းငယ် ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည့် အချက်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်<ref name="Zerjal2003">Zerjal, T., et al. (၂၀၀၃၊ မတ်လ ၁၀). ''The Genetic Legacy of the Mongols''. American Journal of Human Genetics, 72(3), 717-721.</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပထဝီဝင်ဒေသအလိုက် ဗီဇကွဲပြားမှုကို လေ့လာရာတွင် အလယ်ပိုင်း အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ပုဂံခေတ်မှစ၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်-ဗမာ မူလအစဗီဇကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ DNA (Autosomal DNA) ကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ဗမာလူမျိုးများသည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်-ကဒိုင် မျိုးနွယ်စုများ]] (ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မူလမျိုးရိုး) နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးကပ်စွာ ရောနှောနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့ဖြစ်၍ ပုဂံအလွန် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]] ခေတ်များတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မြေပြန့်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်အခြေချလာမှုကြောင့် အညာဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် ရှမ်းအုပ်စုများ အပါအဝင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]နှင့် [[ကတူးလူမျိုး|ကတူး]]အနွယ်ဝင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ နက်ရှိုင်းစွာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့သည်<ref name="ThanTun1964">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၆၀–၁၆၈။</ref>။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အောက်မြန်မာပြည် အကြေဒေသ ဗမာလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော မွန်လူမျိုးများနှင့် ပေါင်းစည်းမှု အားကောင်းခဲ့သဖြင့် မွန်-ခမာ (ဩစထြိုအေးရှားတစ်) ဗီဇအလွှာ ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း သိသိသာသာ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရသည်<ref name="Wang2021" />။ သို့သော်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည့် အချက်မှာ အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်-ဗမာဗီဇ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း၊ မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) စစ်တမ်းများ၌ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများတွင် အတွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကိုသာ အဓိက တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Kivisild2002">Kivisild, T., et al. (၂copy၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ). ''The genetic heritage of the earliest settlers persists both in Indian tribal and caste populations''. American Journal of Human Genetics, 72(2), 313–332.</ref>။ ဤဗီဇဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ရသော် ရှေးဦးသမိုင်းတွင် မြောက်ဘက်အရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွား ဖခင်ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာ့မြေပြင်ရှိ ဌာနေတောင်ပိုင်းသား အမျိုးသမီးများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ကာ သွေးနှောပေါင်းစည်းခဲ့ကြပြီး၊ ရလဒ်အနေဖြင့် ယနေ့ခေတ် အရှေ့တောင်အာရှဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာနှင့် ထူးခြားသည့် မျိုးရိုးဗီဇ ဝိသေသလက္ခဏာများ ရှိသည့် "ဗမာလူမျိုး" ဟူ၍ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] ne9p4ijnetfrxlde4liqia9qep475ga 1045603 1045559 2026-07-31T17:27:39Z EricOng77 132463 /* မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ */ 1045603 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref> <ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref> "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref> "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" /> ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" /> == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] <ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဟု ယနေ့ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလသည် ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ Myanmar ISP]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ ထိုရှေးဦးလူသားများသည် လက်နက်ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။အလွန်အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ လူအစစ် (Modern Humans) များ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ရာသီဥတုမှာ ယနေ့ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name="ISP" /> ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင်ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော တိရစ္ဆာန်ပုံများ၊အရိုးကိုသာ ဖော်ပြထားသော ငါးပုံနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းကားများ ပါဝင်သည်။ ဗမာလူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များသည် အာဖရိကတိုက်မှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။<ref>Stringer, C. (2012). "Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth."</ref> ယင်းလူသားများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်များသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော အုပ်စုများအနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[file:Yellowrivermap.jpg |right|thumb|250px|မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ မြစ်ဝါ (Yellow River) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွား (Sino-Tibetan speakers) များ စတင်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China." Nature.</ref>နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွား အုပ်စုသည် ယနေ့ခေတ် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာသည်။အုပ်စုတခုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများအဖြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg |right|thumb|250px| ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ အချို့မှာမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် အဓိကဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရှေးဦးအုပ်စု ပျူလူမျိုးများသည် ဘီစီကာလများတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် မြို့ပြနိုင်ငံများ ထူထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ကျသောအုပ်စုမှာ ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန် ဒေသရှိ နန်ကျောက် နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). "Phases of Pre-Pagan Burma." Oxford University Press.</ref> အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ဗမာတို့သည် ဌာနီ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] များ၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ခေတ်သစ်ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, V. (2003). "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context."</ref>မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံ၍ စဉ်းစားဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ တိဗက်-တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဓလေ့ထုံးတမ်း အများအပြားကိုလည်း ယနေ့တိုင် ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="ISP" /> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]ကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းနှင့် ကရင် အစရှိသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန် အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း၊ အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စုကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။[[ပုဂံခေတ်|ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ပုဂံခေတ်) [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။[[တောင်ငူခေတ်|ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (တောင်ငူခေတ်): [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels. Cambridge University Press.</ref>[[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်)ကို[[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]]နှင့်တကွ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အာဏာသိမ်းမှု အကြိမ်ကြိမ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြန်သည်။]]<ref>BBC News. (2021). "Myanmar military take control of country in coup."</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများအကြား ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ WTO နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာလူမျိုးများ]]၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ သုတေသီများ ပူးပေါင်း၍ မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA)၊ ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် ခရိုမိုဆုန်းစုံ (Autosomal DNA) များကို လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014">Summerer, M., et al. (2014-01-29). "Large-scale mitochondrial DNA analysis in Southeast Asia reveals evolutionary effects of cultural isolation in the Dispersal of Sino-Tibetan populations". ''BMC Evolutionary Biology'', 14(1), 17. DOI:10.1186/1471-2148-14-17</ref> ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဖခင်နွယ် DNA လေ့လာချက်များအရ ဗမာအမျိုးသားများထံ၌ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်]] လူမျိုးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019">Kutanan, W., et al. (2019-09-12). "Paternal and maternal lineages reveal the origins and genetic structure of the Bamar and other ethnic groups in Myanmar". ''Scientific Reports'', 9(1), 13180. DOI:10.1038/s41598-019-49522-8</ref> Haplogroup O-M122 (O3)သည် ဗမာလူမျိုးများ၏ ဖခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး (၄၀% မှ ၅၀% ခန့်) ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြနေသည်။<ref name="Kutanan2019" />Haplogroup O1b1a1a (O-M95)ကို ဒုတိယ အများဆုံး (၂၀% မှ ၃၀% ခန့်) တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစောပိုင်းကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (ဥပမာ - [[မွန်လူမျိုး]]) မျိုးနွယ်စုဝင်များနှင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောနှောခဲ့သည့် အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref name="Mcardle2019">McArdle, A., et al. (2019-05-15). "Genome-wide insights into the population history of Myanmar". ''European Journal of Human Genetics'', 27(9), 1398-1409. DOI:10.1038/s41431-019-0428-2</ref> Haplogroup H နှင့် R1a ဗမာအမျိုးသားများ၏ ၅% မှ ၁၀% ခန့်တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နွယ်ဝင် Y-DNA များ ပါဝင်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" /> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Summerer M. နှင့် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗမာလူမျိုးများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA ကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014" />ဗမာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် DNA တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၌ အတွေ့များသော Haplogroup M (M7, M8, M9)၊ Haplogroup F နှင့် Haplogroup B တို့ အဓိက ပါဝင်ကြသည်။မိခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Maternal Diversity) သည် ဖခင်နွယ်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒေသခံ မွန်-ခမာ မိခင်မျိုးရိုးများနှင့် မြင့်မားစွာ သွေးနှောခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Summerer2014" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Liu D. နှင့် အဖွဲ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော Genome-wide လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ Genome တည်ဆောက်ပုံသည် [[အရှေ့အာရှ]] နွယ်ဝင် (တရုတ်/တိဗက်) မျိုးရိုးဗီဇနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နွယ်ဝင် (မွန်/ခမာ) မျိုးရိုးဗီဇတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိက ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။<ref name="Liu2021">Liu, D., et al. (2021-03-08). "Genomic insight into the population history of Bamar and other ethno-linguistic groups in Myanmar". ''Molecular Biology and Evolution'', 38(7), 2821-2834. DOI:10.1093/molbev/msab068</ref> == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] han7b7y2gk9kvhy1ggqq58ybjl9swp0 1045621 1045603 2026-08-01T03:12:45Z EricOng77 132463 1045621 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref> <ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref> "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref> "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" /> ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" /> == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ပြန့်နှံ့တည်ရှိမှု]] [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာလူမျိုးများ]] သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ဝင် တိဗက်-ဗမာနွယ် လူမျိုးနွယ်စုကြီးအနက် လူဦးရေ အများဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းထွန်း က ဗမာတို့သည် မနုဿဗေဒအရ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] (Mongoloid) မျိုးနွယ်ကြီးတွင် ပါဝင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1964">Than Tun (1964). ''Studies in Burmese History, Volume 1''. Maha Dagon Publishing.</ref> === ရှေးဦး ပထဝီနှင့် ခေတ်သစ်လူသားများ စတင်အခြေချခြင်း === ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကိရိယာများကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ စတင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [[Myanmar ISP]]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများ၌ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref name="ISP" /> [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ကြီးခရိုင်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင် ဆင်၊ ဝက်၊ သမင် ပုံများ၊ ငါးနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းများ ပါဝင်သည်။ === တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့၏ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာမှု သမိုင်း === [[File:Yellowrivermap.jpg|thumb|250px|တိဗက်-တရုတ်နွယ်တို့ မူလစတင်ရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်တွင် ခေတ်သစ်လူသားများသည် အာဖရိကတိုက်မှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်း၍ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Stringer2012">Stringer, C. (2012). ''Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth''. Holt Paperbacks.</ref> ၎င်းတို့အနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်း မြစ်ဝါမြစ် (Yellow River) ဝှမ်းတစ်လျှောက်၌ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ စတင်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Zhang2019">Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့ရာ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသော အုပ်စုသည် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသော အုပ်စုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg|thumb|250px|တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ချင်းဟိုင်ကုန်းပြင်မြင့်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဓိက အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ရှေးဦးအုပ်စု (ပျူလူမျိုးများ)သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ (BC) ကာလများကတည်းက ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]] ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။နှောင်းပိုင်းအုပ်စု (ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများ)သည် အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန်ဒေသရှိ [[နန်ကျောက်]] နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> === ပုဂံအခြေစိုက်ခြင်းနှင့် ဗမာနိုင်ငံတော်များ ထူထောင်ခြင်း === အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]] ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗမာတို့သည် ဒေသခံ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, V. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း နှင့် ကရင် စသည့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ စိန်ခေါ်မှု အများအပြားနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စု အင်ပါယာကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ === ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ခေတ်သစ်သမိုင်း === [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]] နှင့်တကွ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် စစ်အာဏာသိမ်းမှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]] ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]] ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။]]<ref name="BBC2021">BBC News (2021-02-01). "Myanmar military take control of country in coup".</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများအကြား တည်ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (WTO) နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာလူမျိုးများ]]၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ သုတေသီများ ပူးပေါင်း၍ မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA)၊ ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် ခရိုမိုဆုန်းစုံ (Autosomal DNA) များကို လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014">Summerer, M., et al. (2014-01-29). "Large-scale mitochondrial DNA analysis in Southeast Asia reveals evolutionary effects of cultural isolation in the Dispersal of Sino-Tibetan populations". ''BMC Evolutionary Biology'', 14(1), 17. DOI:10.1186/1471-2148-14-17</ref> ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဖခင်နွယ် DNA လေ့လာချက်များအရ ဗမာအမျိုးသားများထံ၌ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်]] လူမျိုးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019">Kutanan, W., et al. (2019-09-12). "Paternal and maternal lineages reveal the origins and genetic structure of the Bamar and other ethnic groups in Myanmar". ''Scientific Reports'', 9(1), 13180. DOI:10.1038/s41598-019-49522-8</ref> Haplogroup O-M122 (O3)သည် ဗမာလူမျိုးများ၏ ဖခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး (၄၀% မှ ၅၀% ခန့်) ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြနေသည်။<ref name="Kutanan2019" />Haplogroup O1b1a1a (O-M95)ကို ဒုတိယ အများဆုံး (၂၀% မှ ၃၀% ခန့်) တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစောပိုင်းကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (ဥပမာ - [[မွန်လူမျိုး]]) မျိုးနွယ်စုဝင်များနှင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောနှောခဲ့သည့် အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref name="Mcardle2019">McArdle, A., et al. (2019-05-15). "Genome-wide insights into the population history of Myanmar". ''European Journal of Human Genetics'', 27(9), 1398-1409. DOI:10.1038/s41431-019-0428-2</ref> Haplogroup H နှင့် R1a ဗမာအမျိုးသားများ၏ ၅% မှ ၁၀% ခန့်တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နွယ်ဝင် Y-DNA များ ပါဝင်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" /> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Summerer M. နှင့် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗမာလူမျိုးများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA ကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014" />ဗမာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် DNA တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၌ အတွေ့များသော Haplogroup M (M7, M8, M9)၊ Haplogroup F နှင့် Haplogroup B တို့ အဓိက ပါဝင်ကြသည်။မိခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Maternal Diversity) သည် ဖခင်နွယ်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒေသခံ မွန်-ခမာ မိခင်မျိုးရိုးများနှင့် မြင့်မားစွာ သွေးနှောခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Summerer2014" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Liu D. နှင့် အဖွဲ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော Genome-wide လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ Genome တည်ဆောက်ပုံသည် [[အရှေ့အာရှ]] နွယ်ဝင် (တရုတ်/တိဗက်) မျိုးရိုးဗီဇနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နွယ်ဝင် (မွန်/ခမာ) မျိုးရိုးဗီဇတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိက ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။<ref name="Liu2021">Liu, D., et al. (2021-03-08). "Genomic insight into the population history of Bamar and other ethno-linguistic groups in Myanmar". ''Molecular Biology and Evolution'', 38(7), 2821-2834. DOI:10.1093/molbev/msab068</ref> == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] 2vilnndoewjqesde3omo32gt0dxnh39 1045622 1045621 2026-08-01T03:23:23Z EricOng77 132463 /* မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ */ 1045622 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}} {{pp-move-indef}} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref> <ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref> {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Burmese family portrait.JPG | image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref> [[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]] ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref> "မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref> "ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" /> ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" /> == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ပြန့်နှံ့တည်ရှိမှု]] [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာလူမျိုးများ]] သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ဝင် တိဗက်-ဗမာနွယ် လူမျိုးနွယ်စုကြီးအနက် လူဦးရေ အများဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းထွန်း က ဗမာတို့သည် မနုဿဗေဒအရ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] (Mongoloid) မျိုးနွယ်ကြီးတွင် ပါဝင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1964">Than Tun (1964). ''Studies in Burmese History, Volume 1''. Maha Dagon Publishing.</ref> === ရှေးဦး ပထဝီနှင့် ခေတ်သစ်လူသားများ စတင်အခြေချခြင်း === ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုသော ဒေသတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀,၀၀၀ (လေးသိန်း) ခန့်ကပင် လက်နက်ကိရိယာများကို အသုံးပြုတတ်သော ရှေးဦးလူသားများ စတင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ရာသီဥတုမှာ ယခုထက် ပိုမိုအေးမြပြီး မိုးရွာသွန်းမှုမှာ သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့်အထိ ပိုမိုများပြားသဖြင့် "မိုးစွေကာလ" အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref name="ISP">"မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်း"၊ [[Myanmar ISP]]၊ ၈ ဇွန် ၂၀၁၃ တွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီး။</ref> လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှစ၍ အေးမြသော မြောက်လေကို ကာကွယ်ရန် တောင်စောင်းများရှိ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ဂူများ၌ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ခေတ်သစ်လူသား (Homo sapiens) များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref name="ISP" /> [[ရှမ်းပြည်နယ်]] တောင်ကြီးခရိုင်ရှိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] (Padah-Lin Caves) တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ခေတ်ဟောင်း လူသားများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် နံရံပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းပန်းချီများတွင် ဆင်၊ ဝက်၊ သမင် ပုံများ၊ ငါးနှင့် လက်ဝါးပုံများ၊ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံ ရှုခင်းများ ပါဝင်သည်။ === တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့၏ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာမှု သမိုင်း === [[File:Yellowrivermap.jpg|thumb|250px|တိဗက်-တရုတ်နွယ်တို့ မူလစတင်ရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]] လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်တွင် ခေတ်သစ်လူသားများသည် အာဖရိကတိုက်မှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်း၍ အာရှတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Stringer2012">Stringer, C. (2012). ''Lone Survivors: How We Came to Be the Only Humans on Earth''. Holt Paperbacks.</ref> ၎င်းတို့အနက် အရှေ့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသူများသည် ယနေ့ခေတ် အရှေ့အာရှသားများနှင့် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်း မြစ်ဝါမြစ် (Yellow River) ဝှမ်းတစ်လျှောက်၌ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ စတင်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Zhang2019">Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးနှစ်ခု ကွဲထွက်သွားခဲ့ရာ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသော အုပ်စုသည် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသော အုပ်စုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ [[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg|thumb|250px|တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ချင်းဟိုင်ကုန်းပြင်မြင့်]] တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဓိက အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ရှေးဦးအုပ်စု (ပျူလူမျိုးများ)သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ (BC) ကာလများကတည်းက ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]] ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။နှောင်းပိုင်းအုပ်စု (ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများ)သည် အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန်ဒေသရှိ [[နန်ကျောက်]] နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> === ပုဂံအခြေစိုက်ခြင်းနှင့် ဗမာနိုင်ငံတော်များ ထူထောင်ခြင်း === အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]] ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗမာတို့သည် ဒေသခံ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, V. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name="Luce1985" /> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း နှင့် ကရင် စသည့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ စိန်ခေါ်မှု အများအပြားနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိက ပြည်ထောင်စု အင်ပါယာကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ === ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ခေတ်သစ်သမိုင်း === [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲများ]] အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] နှင့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ၏ [[ပင်လုံစာချုပ်]] နှင့်တကွ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် စစ်အာဏာသိမ်းမှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။၁၉၆၂ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]] ကို တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် ၂၆ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]] ကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် ပျက်သုဉ်းခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းကာ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နဝတ၊ နအဖ]] အမည်များဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၀–၂၀၂၁ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ကူးပြောင်းကာ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်က ထပ်မံအာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။]]<ref name="BBC2021">BBC News (2021-02-01). "Myanmar military take control of country in coup".</ref> လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများအကြား တည်ရှိနေသော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (WTO) နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref> ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊ မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာလူမျိုးများ]]၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ သုတေသီများ ပူးပေါင်း၍ မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA)၊ ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် ခရိုမိုဆုန်းစုံ (Autosomal DNA) များကို လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014">Summerer, M., et al. (2014-01-29). "Large-scale mitochondrial DNA analysis in Southeast Asia reveals evolutionary effects of cultural isolation in the Dispersal of Sino-Tibetan populations". ''BMC Evolutionary Biology'', 14(1), 17. DOI:10.1186/1471-2148-14-17</ref> ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဖခင်နွယ် DNA လေ့လာချက်များအရ ဗမာအမျိုးသားများထံ၌ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်]] လူမျိုးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019">Kutanan, W., et al. (2019-09-12). "Paternal and maternal lineages reveal the origins and genetic structure of the Bamar and other ethnic groups in Myanmar". ''Scientific Reports'', 9(1), 13180. DOI:10.1038/s41598-019-49522-8</ref> Haplogroup O-M122 (O3)သည် ဗမာလူမျိုးများ၏ ဖခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး (၄၀% မှ ၅၀% ခန့်) ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြနေသည်။<ref name="Kutanan2019" />Haplogroup O1b1a1a (O-M95)ကို ဒုတိယ အများဆုံး (၂၀% မှ ၃၀% ခန့်) တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစောပိုင်းကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (ဥပမာ - [[မွန်လူမျိုး]]) မျိုးနွယ်စုဝင်များနှင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောနှောခဲ့သည့် အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref name="Mcardle2019">McArdle, A., et al. (2019-05-15). "Genome-wide insights into the population history of Myanmar". ''European Journal of Human Genetics'', 27(9), 1398-1409. DOI:10.1038/s41431-019-0428-2</ref> Haplogroup H နှင့် R1a ဗမာအမျိုးသားများ၏ ၅% မှ ၁၀% ခန့်တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နွယ်ဝင် Y-DNA များ ပါဝင်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" /> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Summerer M. နှင့် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗမာလူမျိုးများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA ကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014" />ဗမာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် DNA တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၌ အတွေ့များသော Haplogroup M (M7, M8, M9)၊ Haplogroup F နှင့် Haplogroup B တို့ အဓိက ပါဝင်ကြသည်။မိခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Maternal Diversity) သည် ဖခင်နွယ်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒေသခံ မွန်-ခမာ မိခင်မျိုးရိုးများနှင့် မြင့်မားစွာ သွေးနှောခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Summerer2014" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Liu D. နှင့် အဖွဲ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော Genome-wide လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ Genome တည်ဆောက်ပုံသည် [[အရှေ့အာရှ]] နွယ်ဝင် (တရုတ်/တိဗက်) မျိုးရိုးဗီဇနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နွယ်ဝင် (မွန်/ခမာ) မျိုးရိုးဗီဇတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိက ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။<ref name="Liu2021">Liu, D., et al. (2021-03-08). "Genomic insight into the population history of Bamar and other ethno-linguistic groups in Myanmar". ''Molecular Biology and Evolution'', 38(7), 2821-2834. DOI:10.1093/molbev/msab068</ref> === ဒေသအလိုက် ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA သုတေသန စိစစ်ချက် === အထက်မြန်မာပြည် (စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman / East Asian) ပင်မ DNA လွှမ်းမိုးမှု အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်သည်။အညာဒေသ ဗမာအမျိုးသားများထံတွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O3 (O-M122) နှင့် O1b2 တို့သည် ၇၅% မှ ၈၅% အထိ ပါဝင်နေသည်။<ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015). "Genetic landscape of ethnic populations in Myanmar". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084.</ref>စစ်ကိုင်းနှင့် ကလေးချောင်းဝှမ်း ဒေသအချို့ရှိ အညာဗမာများတွင် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရ်/အာသံ) နှင့် နယ်စပ် ထိစပ်မှု၊ သမိုင်းဝင် ပုဏ္ဏား/မြင်းသည်တော် သုံ့ပန်းများ ရောနှောခဲ့မှုကြောင့် South Asian Haplogroup R1a နှင့် H ရောနှောမှု ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင်အထိ တွေ့ရသည်။<ref name="Summerer2014" /> အောက်မြန်မာပြည် (ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်အပြင် မွန်-ခမာ (Austroasiatic) နှင့် တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai) သွေးရောနှောမှုများ ပိုမိုမြင့်မားစွာ ပါဝင်သည်။အောက်ပိုင်း ဗမာများတွင် တိဗက်-ဗမာ Haplogroup O3 အပြင်၊ ရှေးဒေသခံ မွန်လူမျိုးများနှင့် ရောနှောခဲ့မှုကို ပြသသော Haplogroup O1b1a1 (O-M95) (Austroasiatic Marker) ပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားသည်။<ref name="Kutanan2018">Kutanan, W., et al. (2018). "Genetic affinity between Austroasiatic-speaking Mon and Tibeto-Burman populations in Myanmar". ''Annals of Human Genetics'', 82(4), 223-239.</ref>ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ကိုလိုနီမတိုမီ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးကြောင့် အောက်ပိုင်း ဗမာများ၏ Autosomal DNA တွင် တောင်အာရှ (အိန္ဒိယ) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုနွယ် (Austronesian) မျိုးရိုးဗီဇ ရောနှောမှု ပမာဏသည် အညာဒေသထက် စိမ့်ဝင်မှု ပိုမိုစုံလင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2018" /> == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}} ယနေ့ခေတ် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ပင်မကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စာပေအနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြားမရအောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref> ဗမာလူမျိုးများသည် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဟူသော [[ရတနာသုံးပါး]]ကို အထွတ်အမြတ်ထား ကိုးကွယ်ကြပြီး ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ငါးပါးသီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းလောင်းလှူဒါန်းခြင်း၊ စေတီပုထိုးများသို့ သွားရောက်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း]]တရား အားထုတ်ခြင်းတို့ကို မြတ်နိုးစွာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရာသီအလိုက် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ဝါဆိုလပြည့်၊ သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲတော်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press. pp. 31–45.</ref> သို့သော်လည်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသော သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့၏ ယုံကြည်မှုတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဒြပ်ကွဲအဆင့်ဆင့် ရောနှောတည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ဗမာလူမျိုးစုတို့၏ ဘိုးဘေးများ (Proto-Burmans) သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများသို့ မဆင်းလာမီ တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေစဉ်က ကိုးကွယ်မှုမှာ သဘာဝလွန် အင်အားစုများကို ယုံကြည်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု နှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်မှု တို့အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။<ref name="Luce1985" />ရှေးဦးဗမာတို့သည် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်းနှင့် မိုးလေဝသကို အစိုးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသော နတ်များကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤယုံကြည်မှုသည် နောင်တွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သော မိရိုးဖလာနတ်များနှင့် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ် ယုံကြည်မှုများ၏ အစောပိုင်းပုံစံများ ဖြစ်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ကွယ်လွန်သွားသော သူများကို နတ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ပူဇော်သည့်ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။<ref>Elias, N. (1876). Introductory Sketch of the History of the Shans in Upper Burma and Western Yunnan.</ref> ဗမာတို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် လမ်းကြောင်းတွင် ရှိသော နန်ကျောက်ဒေသမှ ရောနှောပါဝင်လာသည့် မဟာယာနနွယ် အယူအဆများနှင့် လူသားနှင့် နတ်လောကကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးဟောင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ အတတ်ပညာများ ပါရှိနေခဲ့သည်။ နတ်များအတွက် တင်ဆက်ရမည့် ကန်တော့ပွဲ (အုန်း၊ ငှက်ပျော) ပြင်ဆင်ပုံနှင့် နတ်တို့၏ ကျေနပ်မှုကို ရယူကာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးအောင် ပြုလုပ်သည့် ယတြာအတတ်ပညာများ ပါဝင်သည်။ ဤအတတ်ပညာသည် ဗမာတို့ မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က နန်ကျောက် (ယူနန်) ဒေသမှ တန္တရ အယူအဆများနှင့် ပေါင်းစပ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုဂံခေတ်ဦးတွင် အထင်ရှားရှိခဲ့သော [[အရည်းကြီး]] အယူအဆများ၏ အခြေခံမူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ <ref name="Lieberman2003" /> ဗမာတို့သည် ပုဂံဒေသတွင် အခြေချပြီးနောက်မှသာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်နေသော [[ပျူ]] တို့ထံမှ [[ထေရဝါဒ]]အငွေ့အသက်များကို ပိုမိုထိတွေ့ခဲ့ရပြီး၊ [[မဟာယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားများ ရောထွေးနေသည့် အရောအနှော အယူဝါဒများ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ [[အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သထုံပြည်မှ ပင့်ဆောင်လာသော [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်၏ အဓိကဘာသာအဖြစ် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။<ref>Luce, G. H. (1969). Old Burma: Early Pagan. New York: J. J. Augustin.</ref> သို့သော်လည်း ထေရဝါဒဘာသာ ထွန်းကားလာသည့်တိုင်အောင် မဟာယာနနွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများသည် [[ညောင်ရမ်းခေတ်]] အထိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ပုဂံခေတ်တွင် [[ကျန်စစ်သား]]မင်းကြီး နန်းသစ်တည်၍ နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားဖြစ်သည့် [[ဗိဿနိုး]]နတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Harvey1925">Harvey, G. E. (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref>တောင်ငူမင်းဆက်များအတွင်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အားထားခဲ့ကြသည်။ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နတ်မေးစေခြင်း၊ ဗေဒင်ယတြာနှင့် အင်းအိုင်ခါးလှည့် အတတ်ပညာများကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။<ref>Lieberman, V. B. (1984). Burmese Administrative Cycles. Princeton University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် စင်ကြယ်သော ထေရဝါဒအယူအဆအပြင် ရှေးဟောင်းရိုးရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ဟိန္ဒူဗေဒင်ပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်နေသည့် "မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ကိုးကွယ်မှု" အဖြစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိလာခဲ့သည်။ === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာစကားနှင့်စာပေ == {{main|မြန်မာဘာသာစကား}} ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" /> === သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ === {{main|မြန်မာစာပေ}} ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref> == ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား == [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref> === ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) === ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref> [[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]] === အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) === အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref> အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။ === တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) === တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ [[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]] === ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) === ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref> [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref> [[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]] === မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ === ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ <blockquote> "နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့ ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင် နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။" </blockquote> <blockquote> "မြန်မာနွယ် ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့ မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ် ဖိုးထိုက်ပါဘိ။" </blockquote> ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]] === ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် === ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]] နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref> ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ [[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]] ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] pbmrfwzuwhaop3cqt6frg7dt5omn596 0 5074 1045625 873868 2026-08-01T05:28:18Z ~2026-39963-61 145736 /* ထူးခြားထင်ရှား */ 1045625 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ဖျာပုၚ်,ဖျာပုံမြို့ | native_name = Pyapon | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | website = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 =[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] | official_name = | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name2 = [[ဖျာပုံခရိုင်]] | subdivision_name3 = [[ဖျာပုံမြို့နယ်]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = 378423 | population_as_of 2024 = | coordinates = {{coord|16.2859731|95.6658123|region:MM|display=inline,title|format=dms}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] }} '''(ဖျာပုၚ်) ဖျာပုံမြို့'''သည် အခြားအောက်မြန်မာနိုင်ငံမြို့ရွာများ နည်းတူ မွန်တို့ဒေသဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ရှေးအခါမွန်တို့တန်ခိုးထွားစဉ်က ဟံသာဝတီမွန်နေပြည်တော်၏ အုပ်ချုပ်မှုတွင်ရှိခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် ပုသိမ် ၃၂ မြို့တွင်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။<ref>{{citation|url=http://ayeyarwadyreo.moe.edu.mm/?page_id=1005&lang=my|title=ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးပညာရေးမှူးရုံး ဖျာပုံမြို့နယ်ဒေသခံသတင်းအချက်အလက်|access-date=15 October 2020|archive-date=1 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301072421/http://ayeyarwadyreo.moe.edu.mm/?page_id=1005&lang=my|url-status=dead}}</ref> ဖျာပုံဟူသောအခေါ်အဝေါ်မှာ မွန်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး“ဖျာ”=ဈေး၊ဆိုင် ဖြစ်ပြီး “ပုံ”=ထမင်း ဖြစ်ကာ ထမင်းဆိုင်တန်းရှိရာအရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ထွက်ပါသည်။ ဖျာပုံ - ဗျာ-ဆိုင်၊ ပုင်-ထမင်း (ထမင်းဆိုင်)<ref>{{citation|url=http://www.myanmarbookshop.com/PDF/Contents/PALYaZaWinPyarPone.pdf|title=ဖျာပုံသမိုင်းစာအုပ်}}</ref> <ref>မြန်မာသမိုင်း နိဒါန်း - ဒေါက်တာ သန်းထွန်း</ref> == ထူးခြားထင်ရှား == ၁၈၇၈ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နှစ်စဉ် တန်ဆုန်းမုန်းလပြည့်ကျော်ရက်‌များတွင် ကပြသော [[ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမာယဏဇာတ်|ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမာယဏ]] သည် နာမည်ကျော်ကြားသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/multimedia/yarma-jataka-12132023011128.html ဖျာပုံမြို့က သက်တမ်းရှည်ရာမာယဏဇာတ်ဖျော်ဖြေမှု ထိန်းသိမ်းဖို့ခက်ခဲလာ] ၊ ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ RFA </ref> ဖျာပုံမုန့်ဟင်းခါး သည်လည်း နာမည်ကြီးသည်။ [[ဇော်ဂျီ (စာရေးဆရာ)|ဆရာဇော်ဂျီ]] မွေးဇာတိ ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== <references/> <br /> {{ဧရာဝတီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} <br /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] <br /> hq0fcervshx01ynk37bou3210yccuq3 0 16076 1045554 1016679 2026-07-31T12:30:49Z ~2026-42443-54 146340 /* */ 1045554 wikitext text/x-wiki 21. [듣기] "콤바인" ① 콤바인 ② 트랙터 ③ 경운기 ④ 이앙기 22. [듣기] "분뇨를 치워요." ① 분뇨를 치워요 ② 사료를 줘요 ③ 물ကို 줘요 ④ 풀을 베요 23. [듣기] "이 사람은 무엇을 하고 있습니까?" [ပုံ- ပျိုးပင်စိုက်နေသည့်ပုံ] ① 모종을 심고 있습니다. ② 잡초를 뽑고 있습니다. ③ 물ကို 주고 있습니다. ④ 비료를 뿌리고 있습니다. 24. [듣기] "이것은 무엇입니까?" [ပုံ- ပေါင်းသင်ပေါက်ဆိုး (Small Hoe)] ① 낫입니다 ② 호미입니다 ③ 괭이입니다 ④ 삽입니다 25. [듣기] "이 농기구의 이름이 뭐예요?" ① 낫이에요 ② 호미예요 ③ 괭이에요 ④ 삽이에요 26. [듣기] "사료를 어디에 옮길까요?" ① 축사 뒤쪽 창고로 옮기세요. ② 어제 다 옮겼어요. ③ 사료가 아주 맛있어요. ④ 소가 밥을 먹어요. 27. [듣기] "비닐하우스 온도가 너무 높은데 어떻게 할까요?" ① 환풍기를 틀어서 공기를 통하게 하세요. ② 내일 수확할 거예요. ③ 비닐하우스가 아주 커요. ④ 문을 꼭 닫으세요. 28. [듣기] "오늘 밭에 비료를 뿌릴까요?" ① 네, 밭 전체에 골고루 뿌려 주세요. ② 아니요, 비료를 샀어요. ③ 비료는 창고에 없어요. ④ 내일 시장에 가요. 29. [듣기] "농약을 칠 때 무엇을 조심해야 해요?" ① 마스크와 보호복을 꼭 착용하세요. ② 농약이 아주 비싸요. ③ 내일 아침에 치세요. ④ 밭이 아주 넓어요. 30. [듣기] "바르 씨, 축사 청소는 다 끝냈어요?" ① 네, 분뇨를 다 치우고 소독도 했어요. ② 아니요, 청소기가 고장 났어요. ③ 축사가 아주 깨끗해요. ④ 내일 아침 일찍 할게요. 31. [대화] 두 사람은 이제 무엇을 할 것입니까? (남: 잡초를 좀 뽑읍시다. 여: 네, 호미를 가져올게요.) ① 잡초 뽑기 ② 모종 심기 ③ 농약 치기 ④ 물 주기 32. [대화] 남자는 여자에게 무엇을 하라고 했습니까? (남: 수피카 씨, 축사 온도를 좀 확인해 주세요. 여: 네, 지금 바로 갈게요.) ① 축사 온도 확인 ② 사료 주기 ③ 분뇨 치우기 ④ 소독하기 33. [대화] 남자는 농기구를 어떻게 하라고 했습니까? (남: 농기구는 깨끗이 씻어서 창고에 두세요. 여: 네, 알겠습니다.) ① 씻어서 창고에 둡니다 ② 새로 삽니다 ③ 밭에 둡니다 ④ 버립니다 34. [대화] 두 사람은 무엇을 옮길 것입니까? (남: 비가 오기 전에 건초를 다 옮겨야 해요. 여: 네, 같이 옮깁시다.) ① 건초 ② 사료 ③ 농기구 ④ 상자 35. [대화] 여자가 준비해야 할 것이 아닌 것은 무엇입니까? (남: 농약을 칠 때는 마스크, 보호복, 장갑을 착용해야 해요.) ① 귀마개 ② 마스크 ③ 보호복 ④ 장갑 36. [대화] 두 사람은 오늘 무엇을 할 것입니까? (남: 오늘 오후에 토마토를 수확해서 상자에 담읍시다. 여: 네, 알겠습니다.) ① 토마토 수확 및 분류 ② 밭 갈기 ③ 비료 주기 ④ 농약 치기 37. [대화] 사료는 언제 옵니까? (여: 사료를 주문했는데 내일 오후에 배달될 거래요.) ① 내일 오후 ② 오늘 오후 ③ 내일 오전 ④ 모레 38. [대화] 여자는 왜 호미를 찾고 있습니까? (여: 호미가 어디 갔지? 잡초를 뽑아야 하는데...) ① 잡초를 뽑기 위해서 ② 모종을 심기 위해서 ③ 밭을 갈기 위해서 ④ 물ကို 주기 위해서 39. [대화] 남자가 제안한 방법은 무엇입니까? (남: 날씨가 너무 더우니까 지붕 위에 차광막도 설치합시다.) ① 차광막 설치 ② 환풍기 수리 ③ 물 주기 ④ 축사 청소 40. [대화] 두 사람이 일하는 곳은 어디입니까? (여: 소들이 밥을 잘 먹네요. 남: 네, 축사가 깨끗해서 그런가 봐요.) ① 축사 ② 비닐하우스 ③ 과수원 ④ 논 == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် (text-to-speech, TTS) == ယခုသင်ဖတ်ရှုနေတဲ့ စာပိုဒ်ကို သင့်ဘေးနားမှ တစ်စုံတစ်ယောက်က အသံထွက်ဖတ်ရှုပေးနေမယ်ဆိုရင် သင့်အတွက် အဆင်မပြေနိုင်ဘူးလား။ ဒီလိုသာဆိုရင် သင့်မျက်လုံးကို အနားပေးထားလို့ရသလို အခြားအလုပ်တစ်ခုခုကိုလည်း တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ကိုင်လို့ရနိုင်မယ်လေ။ ဥပမာ သင်မီးပူတိုက်နေတုန်း ဘေးနားက သင်ဖတ်ရှုလိုတဲ့ စာများကို ဖတ်ပေးနေမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် သင်လိုအပ်တဲ့အချိန်တိုင်း ဘေးနားမှာ စာဖတ်ပေးမယ့် လူတစ်ယောက်အမြဲရှိနေဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလေ။ ဒါတွေအားလုံးအဆင်ပြေသွားစေဖို့ စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်က ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဆိုတာဘာလဲ == ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနှင့် အခြားသော ကွန်ပျူတာဆက်စပ် ပစ္စည်းများပေါ်တွင် စာသားများကို အသံထွက်၍ ဖတ်ရှုပေးနိုင်သည့်စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဘာကြောင့်လိုအပ်တာလဲ == ဤစနစ်ကို မျက်မမြင်တွေ၊ အမြင်အာရုံအားနည်းနေသူတွေ၊ အဖိုးအဖွားတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ စာဖတ်ဖို့ အချိန်သီးသန့်မပေးနိုင်သူတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကြောင့်သော်လည်းကောင်း နေရာများစွာမှာ အလွန်အသုံးဝင်ပါတယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဘယ်လိုအသုံးချမလဲ == == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်ကို ဘယ်လိုအကောင်အထည်ဖော်လဲ == == အခြားနိုင်ငံများ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် အခြေအနေများ == == လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေမှု အခြေအနေများ == == ကျမ်းကိုး == [[:en:Category:Natural language processing|NLP]] [[Category:နည်းပညာ]] 7s3xltx2jod5qwknf8u3gdsce1c8x7x 1045555 1045554 2026-07-31T12:53:27Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-42443-54|~2026-42443-54]] ([[User talk:~2026-42443-54|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1016679 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{lead missing}} {{Cleanup}} }} == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် (text-to-speech, TTS) == ယခုသင်ဖတ်ရှုနေတဲ့ စာပိုဒ်ကို သင့်ဘေးနားမှ တစ်စုံတစ်ယောက်က အသံထွက်ဖတ်ရှုပေးနေမယ်ဆိုရင် သင့်အတွက် အဆင်မပြေနိုင်ဘူးလား။ ဒီလိုသာဆိုရင် သင့်မျက်လုံးကို အနားပေးထားလို့ရသလို အခြားအလုပ်တစ်ခုခုကိုလည်း တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ကိုင်လို့ရနိုင်မယ်လေ။ ဥပမာ သင်မီးပူတိုက်နေတုန်း ဘေးနားက သင်ဖတ်ရှုလိုတဲ့ စာများကို ဖတ်ပေးနေမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် သင်လိုအပ်တဲ့အချိန်တိုင်း ဘေးနားမှာ စာဖတ်ပေးမယ့် လူတစ်ယောက်အမြဲရှိနေဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလေ။ ဒါတွေအားလုံးအဆင်ပြေသွားစေဖို့ စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်က ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဆိုတာဘာလဲ == ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနှင့် အခြားသော ကွန်ပျူတာဆက်စပ် ပစ္စည်းများပေါ်တွင် စာသားများကို အသံထွက်၍ ဖတ်ရှုပေးနိုင်သည့်စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဘာကြောင့်လိုအပ်တာလဲ == ဤစနစ်ကို မျက်မမြင်တွေ၊ အမြင်အာရုံအားနည်းနေသူတွေ၊ အဖိုးအဖွားတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ စာဖတ်ဖို့ အချိန်သီးသန့်မပေးနိုင်သူတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကြောင့်သော်လည်းကောင်း နေရာများစွာမှာ အလွန်အသုံးဝင်ပါတယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဘယ်လိုအသုံးချမလဲ == == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်ကို ဘယ်လိုအကောင်အထည်ဖော်လဲ == == အခြားနိုင်ငံများ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် အခြေအနေများ == == လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေမှု အခြေအနေများ == == ကျမ်းကိုး == [[:en:Category:Natural language processing|NLP]] [[Category:နည်းပညာ]] kqxsi7dew8ikd0fo24xla7w71rx9c8z 1045556 1045555 2026-07-31T12:54:42Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နည်းပညာ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ဉာဏ်ရည်တု]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1045556 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{lead missing}} {{Cleanup}} }} == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် (text-to-speech, TTS) == ယခုသင်ဖတ်ရှုနေတဲ့ စာပိုဒ်ကို သင့်ဘေးနားမှ တစ်စုံတစ်ယောက်က အသံထွက်ဖတ်ရှုပေးနေမယ်ဆိုရင် သင့်အတွက် အဆင်မပြေနိုင်ဘူးလား။ ဒီလိုသာဆိုရင် သင့်မျက်လုံးကို အနားပေးထားလို့ရသလို အခြားအလုပ်တစ်ခုခုကိုလည်း တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ကိုင်လို့ရနိုင်မယ်လေ။ ဥပမာ သင်မီးပူတိုက်နေတုန်း ဘေးနားက သင်ဖတ်ရှုလိုတဲ့ စာများကို ဖတ်ပေးနေမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် သင်လိုအပ်တဲ့အချိန်တိုင်း ဘေးနားမှာ စာဖတ်ပေးမယ့် လူတစ်ယောက်အမြဲရှိနေဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလေ။ ဒါတွေအားလုံးအဆင်ပြေသွားစေဖို့ စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်က ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဆိုတာဘာလဲ == ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနှင့် အခြားသော ကွန်ပျူတာဆက်စပ် ပစ္စည်းများပေါ်တွင် စာသားများကို အသံထွက်၍ ဖတ်ရှုပေးနိုင်သည့်စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ဘာကြောင့်လိုအပ်တာလဲ == ဤစနစ်ကို မျက်မမြင်တွေ၊ အမြင်အာရုံအားနည်းနေသူတွေ၊ အဖိုးအဖွားတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ စာဖတ်ဖို့ အချိန်သီးသန့်မပေးနိုင်သူတွေအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကြောင့်သော်လည်းကောင်း နေရာများစွာမှာ အလွန်အသုံးဝင်ပါတယ်။ == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ် ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဘယ်လိုအသုံးချမလဲ == == စာသားမှအသံပြောင်းလဲပေးသောစနစ်ကို ဘယ်လိုအကောင်အထည်ဖော်လဲ == == အခြားနိုင်ငံများ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် အခြေအနေများ == == လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေမှု အခြေအနေများ == == ကျမ်းကိုး == [[:en:Category:Natural language processing|NLP]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] 45nbeq6eujf13qn9j6y2p99oiz4sqpj 0 17172 1045575 957485 2026-07-31T17:08:26Z EricOng77 132463 /* ဘာသာစကား */ 1045575 wikitext text/x-wiki '''အာချန်လူမျိုး သို့မဟုတ် မိုင်းသာလူမျိုး''' ({{zh|c={{linktext|阿昌族}}|p={{linktext|Āchāngzú}}}}) သည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကား]]ကိုပြောဆိုကြသူများဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသား ၁၃၅မျိုးတွင်လည်းတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသော တိုင်းရင်းသား ၅၆ အုပ်စုတွင်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။အာချန်လူမျိုးများကို [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် မိုင်းသာလူမျိုး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ငေါ့ချမ်းလူမျိုး]]ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ {{Infobox ethnic group |group= မိုင်းသာ/အာချန်/ငေါ့ချမ်း |image=Achang woman brocade dress - Yunnan Nationalities Museum - DSC04291.JPG |image_caption= မိုင်းသားအမျိုးသမီး ဝတ်စုံ | population = ~၂၉,၀၀၀ |popplace=[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တွင် အများဆုံးနေထိုင်၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် အနည်းငယ် |langs=[[အာချန်ဘာသာစကား|အာချန်]] |rels=[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |related=[[ဗမာလူမျိုး]]၊[[လီဆူလူမျိုး]]၊[[ယီ လူမျိုး]]၊အခြား တရုတ်-တိဗက်လူမျိုးများ }} အာချန် လူမျိုးများသည် တိဗက်-ဗမာမိသားစု၏ လိုလို-ဗမာအုပ်စုဝင် လူမျိုးစုများတွင်ပါဝင်ကြသည်<ref>Bradley, David. "The Lolo-Burmese Languages." In *The Sino-Tibetan Languages*, edited by Graham Thurgood and Randy J. LaPolla, Routledge, 2003, pp. 202–220.</ref>။ သို့သော်လည်း မူရင်းစာအရေးအသားစနစ် မရှိဘဲ တရုတ်အက္ခရာကို ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြု၍ ရေးသားသည်။ အာချန်လူမျိုး အများစုသည် [[တိုင်းလူဘာသာစကား]]ကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။<ref name=":0">{{Cite web |year=2003 |title=Achang Ethnic Minority |url=http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203064030/http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |archive-date=2007-02-03 |access-date=2007-01-21 |website=ChinaCulture.org |publisher=Ministry of Culture}}</ref> ==တိုင်းဆာ== မိုင်းသာလူမျိုးကို အချို့က တႆးသႃ ရှမ်းတရုတ်(ဝါ)တိုင်းဆာသျှမ်း(ဝါ)ပန်းပဲသျှမ်း(ဝါ)အာချန်သျှမ်း ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ်းခမ်းနယ်တွင် ၎င်းတို့ကို ရှမ်းတရုတ် ဟုခေါ်ကြ၍ ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းနယ်များတွင်မူ သျှမ်းမိုင်းသာဟုခေါ်ကြသည်။ သျှမ်းမိုင်းသာ (ရှမ်းတရုတ်) တို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနား၊နမ်းခမ်းနှင့် ကျိုင်းတုံဒေသတို့ ၄နေရာခွဲ၍ တွေ့ရသည်။ ရှမ်းပြည် အရှေ့မြောက်ပိုင်း နမ်းခမ်းနယ်၊ တရုတ်-မြန်မာ နယ်ခြားကျောက်တိုင်အမှတ် (၄၂) အနီး ရွှေလီမြစ် ဝဲယာ ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ကျေးရွာတို့ကား မိုင်းသာ တို့ အများဆုံး အခြေစိုက်ရာအရပ်များဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်နယ်အတွင်း၌လည်း နေထိုင်ကြသည်။ သျှမ်းမိုင်းသာတွင် မျိုးနွယ်စု ၅ခုပါဝင်သည်။ ၁။ တီမွန်း ၂။ တန်ကျိန်း ၃။တာပေါင်းထုံ(ပဒေါင်ကား) ၄။အာချန်(တာအချန်) ၅။လုရှီးအာချန် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုမျိုးနွယ်စု ၅ခုတို့သည် တစ်စုနှင့် တစ်စု ဘာသာစကား ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ မတူညီကြပေ။တီမွန်းမျိုးနွယ်စု၊ တန်ကျိန်းမျိုးနွယ်စု၊ တာပေါင်းထုံမျိုးနွယ်စုတို့သည် တစ်စုနှင့်တစ်ခု ဘာသာစကား၊ယဉ်ကျေးမှုများ နီးစပ်မှုရှိပြီး သျှာမ်းလူမျိုး ပို၍ဆန်ကြသည်။ အာချန်(တာအချန်)နှင့် လုရှီးအချန်သည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး နီးစပ်မှုရှိပြီး အထက်ပါမျိုးနွယ်စု၃ခုနှင့် များစွာ ကွဲပြားသည်။ ၁၉၃၁ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၉,၁၈၃ ဖြစ်လေသည်။ == ဘာသာစကား == အာချန်ဘာသာသည် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ ဘာသာစု]]အတွင်းတွင် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး [[ဗမာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာ]]နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်နွယ်နေသည်<ref>Ethnologue, "Achang". SIL International. Retrieved 2025-09-28.</ref>။ မိုင်းသာအမျိုးသမီးတို့၏ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုမှာ ဦးခေါင်းတွင် စစ်ကြိုခေတ်က မြန်မာအမျိုးသမီးများ ဆံထုံးကြီးကြီးထုံးထားဘိသကဲ့သို့ အဝတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်ထုံးဖွဲ့ထားကြသည်။ ၁၉၅၈ခုနစ် အိမ်၏ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်ပေါ်ရှိ အငြင်းပွားခဲ့ရသော ဖီမော်၊ ဂေါ်လန်၊ကန်ဖန် ရွာ၃ရွာသည် ထိုမိုင်းသာရှမ်းတို့ နေထိုင်သော ရွာများပင် ဖြစ်ကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> <ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေးသည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အဘိဓာန် စာအုပ်မှ</ref> <ref>阿昌之乡，张志品</ref><ref>Achang</ref> == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == [[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာလူမျိုးများ]] (တရုတ်နိုင်ငံတွင် အာချန်လူမျိုး - Achang ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်) ၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ မျိုးရိုးဗီဇ ပညာရှင်များသည် ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA) များကို အဓိကထား၍ သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Wen B. နှင့် အဖွဲ့၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ မိုင်းသာ (အာချန်) အမျိုးသားများထံ၌ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုများတွင် အဓိက တွေ့ရလေ့ရှိသော Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အများဆုံး (၇၀% ကျော်) ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (2004-09-16). "Genetic evidence supports demic expansion of Han culture". ''Nature'', 431(7006), 302-305. DOI:10.1038/nature02878</ref> ၎င်းအပြင် [[အရှေ့အာရှ]] မြောက်ပိုင်းနွယ်ဝင် Haplogroup D-M174 နှင့် C-M130 မျိုးရိုးဗီဇ အနည်းငယ်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဖခင်နွယ် ဘိုးဘေးများသည် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာစွာ ထောက်ပံ့ပေးနေသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသီ Ji F. နှင့် အဖွဲ့က ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအား လေ့လာခဲ့ရာ မိုင်းသာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA တွင် Haplogroup M (အထူးသဖြင့် M7, M8, M9) နှင့် Haplogroup F စသည့် အရှေ့အာရှ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ရောနှောနေသော မျိုးရိုးဗီဇလက္ခဏာများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name="Ji2009">Ji, F., et al. (2009-12-01). "Mitochondrial DNA diversity in Dai and Achang populations from Yunnan, China". ''Journal of Genetics and Genomics'', 36(12), 735-743. DOI:10.1016/S1673-8527(08)60166-4</ref>ဤသည်မှာ မိုင်းသာတို့သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာရာတွင် ဒေသခံ မွန်-ခမာ သို့မဟုတ် တိုင်-ကဒိုင် နွယ်ဝင် မိခင်မျိုးရိုးများနှင့်လည်း သွေးနှောမှု အနည်းငယ် ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်းဆိုနေသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်သိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ သုတေသီ Li Y. C. နှင့် အဖွဲ့သည် ယူနန်ဒေသရှိ မိုင်းသာ (အာချန်)၊ တိုင်လူးနှင့် ဂျိန်းဖော (Jingpo) တို့၏ DNA စစ်ချက်များကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015-05-15). "Genetic landscape of ethnic populations in Yunnan, Southwestern China". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084. DOI:10.1371/journal.pone.0127084</ref>သုတေသန စစ်ချက်အရ မိုင်းသာလူမျိုးတို့သည် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး|ဂျိန်းဖော]] နှင့် [[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|ဇိုင်ဝါး]] တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော်လည်း၊ ပထဝီဝင်အရ ဒေသတစ်ခုတည်းတွင် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး|တိုင် (Dai/Shan)]] လူမျိုးများနှင့်လည်း Auto-somal DNA အရ သွေးနှောရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] s7wvhtkedynfbbiimisqyqbrqbsd0lf 1045589 1045575 2026-07-31T17:15:35Z EricOng77 132463 /* အမည်နာမဆိုင်ရာ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒ အယူအဆများ */ 1045589 wikitext text/x-wiki '''အာချန်လူမျိုး သို့မဟုတ် မိုင်းသာလူမျိုး''' ({{zh|c={{linktext|阿昌族}}|p={{linktext|Āchāngzú}}}}) သည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကား]]ကိုပြောဆိုကြသူများဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသား ၁၃၅မျိုးတွင်လည်းတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသော တိုင်းရင်းသား ၅၆ အုပ်စုတွင်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။အာချန်လူမျိုးများကို [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် မိုင်းသာလူမျိုး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ငေါ့ချမ်းလူမျိုး]]ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ {{Infobox ethnic group |group= မိုင်းသာ/အာချန်/ငေါ့ချမ်း |image=Achang woman brocade dress - Yunnan Nationalities Museum - DSC04291.JPG |image_caption= မိုင်းသားအမျိုးသမီး ဝတ်စုံ | population = ~၂၉,၀၀၀ |popplace=[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တွင် အများဆုံးနေထိုင်၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် အနည်းငယ် |langs=[[အာချန်ဘာသာစကား|အာချန်]] |rels=[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |related=[[ဗမာလူမျိုး]]၊[[လီဆူလူမျိုး]]၊[[ယီ လူမျိုး]]၊အခြား တရုတ်-တိဗက်လူမျိုးများ }} အာချန် လူမျိုးများသည် တိဗက်-ဗမာမိသားစု၏ လိုလို-ဗမာအုပ်စုဝင် လူမျိုးစုများတွင်ပါဝင်ကြသည်<ref>Bradley, David. "The Lolo-Burmese Languages." In *The Sino-Tibetan Languages*, edited by Graham Thurgood and Randy J. LaPolla, Routledge, 2003, pp. 202–220.</ref>။ သို့သော်လည်း မူရင်းစာအရေးအသားစနစ် မရှိဘဲ တရုတ်အက္ခရာကို ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြု၍ ရေးသားသည်။ အာချန်လူမျိုး အများစုသည် [[တိုင်းလူဘာသာစကား]]ကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။<ref name=":0">{{Cite web |year=2003 |title=Achang Ethnic Minority |url=http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203064030/http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |archive-date=2007-02-03 |access-date=2007-01-21 |website=ChinaCulture.org |publisher=Ministry of Culture}}</ref> == အမည်နာမဆိုင်ရာ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒ အယူအဆများ == [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (အထူးသဖြင့် [[မိုင်းသုံ]]၊ [[မိုင်းမော်]] နှင့် [[ဟိုပန်]] ဒေသများ) နှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ယူနန်ပြည်နယ်]] နယ်စပ်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော မိုင်းသာ နှင့် တိုင်းဆာဟူသော အမည်နာမများအပေါ် သမိုင်း၊ ဘာသာဗေဒနှင့် မနုဿဗေဒ ပညာရှင်များအကြား ဘာသာစကားအုပ်စု အမျိုးအစားခွဲခြားမှုနှင့် ၎င်းတို့၏ စုပေါင်းအနွယ်ဝင်ဖြစ်မှု တို့နှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆ ကွဲလွဲမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Leach1954">Leach, E. R. (1954). ''Political Systems of Highland Burma: A Study of Kachin Social Structure''. London School of Economics.</ref> မိုင်းသာ အမည်မှာ ရှမ်းဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပြီး "မိုင်း" (Mong - နယ်/မြို့) နှင့် "သာ" (Tha - သံလွင်မြစ် သို့မဟုတ် သာမြစ်ဝှမ်း) တို့ ပေါင်းစပ်၍ "မိုင်းသာ/သာမြစ်ဝှမ်းဒေသသား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] တို့က သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက် မိုင်းမော်နှင့် ဟိုပန်ဒေသများမှ ဆင်းသက်လာသော အာချန် (Achang/Ngachang) လူမျိုးများကို ရည်ညွှန်း၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော အမည်ဖြစ်သည်။<ref name="Scott1900">Scott, J. G., & Hardiman, J. P. (1900). ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States'' (Vol. 1, Part 1). Government Printing.</ref>တိုင်းဆာ (Tai Sa / Tai Hsa)အမည်မှာ တိုင်-ကဒိုင် (Tai/Shan) အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ပြီး "တိုင်း" (Tai - တိုင်/ရှမ်းလူမျိုး) နှင့် "ဆာ" (Sa/Hsa - အာချန်လူမျိုးတို့အား တိုင်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဆိုသည့်အမည်) ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား လွှမ်းမိုးမှုခံထားရသော သို့မဟုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် အာချန်/မိုင်းသာ မျိုးနွယ်စုခွဲများကို အဓိက ရည်ညွှန်းသည်။<ref name="Hanson1906">Hanson, O. (1906). ''The Kachins: Their Customs and Traditions''. American Baptist Mission Press.</ref> မိုင်းသာ နှင့် တိုင်းဆာ တို့၏ အမည်နာမ ပဋိပက္ခတွင် အဓိက ကျသော အချက်မှာ ၎င်းတို့ ပြောဆိုသည့် ဘာသာစကား၏ မျိုးရိုးနွယ်ဖွား အုပ်စု ကွဲပြားမှု ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]] ဝင် လိုလို-ဗမာနွယ်ဝင် ခက်မအောက်တွင် ပါဝင်သည်။ ဇိုင်ဝါး၊ လော်ဝေါ်၊ လာချိဒ် ဘာသာစကားများနှင့် လွန်စွာ နီးစပ်သည်။<ref name="Bradley1997">Bradley, D. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics No. 14: Tibeto-Burman Languages of the Himalayas'', 1-71.</ref>တိုင်းဆာဟု ကိုယ်တိုင် ခံယူကြသူ အများစုသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် မိုင်းသာ/အာချန် မိခင်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ [[ရှမ်းလူမျိုး|တိုင်]] လူမျိုးများနှင့် အနီးကပ် နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် ရှမ်းဘာသာစကားမှ ဝေါဟာရပေါင်းများစွာကို မွေးစားသုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ အချို့သော တိုင်းဆာ အသိုက်အဝန်းများမှာမူ တိုင်-ကဒိုင် နွယ်ဝင် ရှမ်းဘာသာစကားကိုသာ အဓိက ပြောဆိုကြတော့သည်အထိ ဘာသာစကား အကူးအပြောင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name="Dai1992">Dai, Qingxia (1992). ''A Study of Achang Language'' (阿昌语研究). Central University for Nationalities Press.</ref> လူမှုဗေဒနှင့် မနုဿဗေဒ ပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသော E. R. Leach နှင့် Edmund Leach တို့၏ လေ့လာချက်များအရ မိုင်းသာ/တိုင်းဆာ လူအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှု နှစ်မျိုး စိမ့်ဝင်နေပုံကို တွေ့ရှိရသည်:<ref name="Leach1954" />တောင်ကုန်း တောင်တန်းများတွင် အဓိက နေထိုင်ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာ ဓလေ့များနှင့် နတ်ကိုးကွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။လွင်ပြင်နှင့် စိုက်ပျိုးရေး သင့်တော်သော စိမ့်စမ်းဒေသများတွင် အခြေချကြပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြကာ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာနှင့် ပွဲလမ်းသဘင် ဓလေ့များကို လိုက်နာကျင့်သုံးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ တရားဝင် တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး စာရင်းတွင် "မိုင်းသာ" နှင့် "တိုင်းဆာ" ကို သီးခြား တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စု နှစ်ခုအဖြစ် သီးသန့် ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="GovMyanmar">တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ။ "ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင် တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး စာရင်း"။</ref> သို့သော်လည်း ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ သုတေသန ပညာရှင်များ၏ သုံးသပ်ချက်အရ "မိုင်းသာ" နှင့် "တိုင်းဆာ" ဆိုသည်မှာ အနှစ်သာရအားဖြင့် အာချန် (Achang) ဟူသော ဘိုးဘေးတစ်ဦးတည်းမှ ဆင်းသက်လာသည့် လူမျိုးစုတစ်ခုတည်း၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် ပထဝီဝင် ရွှေ့ပြောင်းမှုဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမည်ကွဲများ (Ethnonyms) သာ ဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Zhuji2004">Zhu, J. (2004). "Ethnic Identity and Cultural Transformation among the Achang in the Sino-Myanmar Borderlands". ''Journal of Southeast Asian Studies'', 35(2), 245-263.</ref> == ဘာသာစကား == အာချန်ဘာသာသည် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ ဘာသာစု]]အတွင်းတွင် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး [[ဗမာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာ]]နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်နွယ်နေသည်<ref>Ethnologue, "Achang". SIL International. Retrieved 2025-09-28.</ref>။ မိုင်းသာအမျိုးသမီးတို့၏ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုမှာ ဦးခေါင်းတွင် စစ်ကြိုခေတ်က မြန်မာအမျိုးသမီးများ ဆံထုံးကြီးကြီးထုံးထားဘိသကဲ့သို့ အဝတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်ထုံးဖွဲ့ထားကြသည်။ ၁၉၅၈ခုနစ် အိမ်၏ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်ပေါ်ရှိ အငြင်းပွားခဲ့ရသော ဖီမော်၊ ဂေါ်လန်၊ကန်ဖန် ရွာ၃ရွာသည် ထိုမိုင်းသာရှမ်းတို့ နေထိုင်သော ရွာများပင် ဖြစ်ကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> <ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေးသည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အဘိဓာန် စာအုပ်မှ</ref> <ref>阿昌之乡，张志品</ref><ref>Achang</ref> == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == [[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာလူမျိုးများ]] (တရုတ်နိုင်ငံတွင် အာချန်လူမျိုး - Achang ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်) ၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ မျိုးရိုးဗီဇ ပညာရှင်များသည် ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA) များကို အဓိကထား၍ သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Wen B. နှင့် အဖွဲ့၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ မိုင်းသာ (အာချန်) အမျိုးသားများထံ၌ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုများတွင် အဓိက တွေ့ရလေ့ရှိသော Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အများဆုံး (၇၀% ကျော်) ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (2004-09-16). "Genetic evidence supports demic expansion of Han culture". ''Nature'', 431(7006), 302-305. DOI:10.1038/nature02878</ref> ၎င်းအပြင် [[အရှေ့အာရှ]] မြောက်ပိုင်းနွယ်ဝင် Haplogroup D-M174 နှင့် C-M130 မျိုးရိုးဗီဇ အနည်းငယ်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဖခင်နွယ် ဘိုးဘေးများသည် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာစွာ ထောက်ပံ့ပေးနေသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသီ Ji F. နှင့် အဖွဲ့က ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအား လေ့လာခဲ့ရာ မိုင်းသာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA တွင် Haplogroup M (အထူးသဖြင့် M7, M8, M9) နှင့် Haplogroup F စသည့် အရှေ့အာရှ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ရောနှောနေသော မျိုးရိုးဗီဇလက္ခဏာများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name="Ji2009">Ji, F., et al. (2009-12-01). "Mitochondrial DNA diversity in Dai and Achang populations from Yunnan, China". ''Journal of Genetics and Genomics'', 36(12), 735-743. DOI:10.1016/S1673-8527(08)60166-4</ref>ဤသည်မှာ မိုင်းသာတို့သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာရာတွင် ဒေသခံ မွန်-ခမာ သို့မဟုတ် တိုင်-ကဒိုင် နွယ်ဝင် မိခင်မျိုးရိုးများနှင့်လည်း သွေးနှောမှု အနည်းငယ် ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်းဆိုနေသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်သိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ သုတေသီ Li Y. C. နှင့် အဖွဲ့သည် ယူနန်ဒေသရှိ မိုင်းသာ (အာချန်)၊ တိုင်လူးနှင့် ဂျိန်းဖော (Jingpo) တို့၏ DNA စစ်ချက်များကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015-05-15). "Genetic landscape of ethnic populations in Yunnan, Southwestern China". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084. DOI:10.1371/journal.pone.0127084</ref>သုတေသန စစ်ချက်အရ မိုင်းသာလူမျိုးတို့သည် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး|ဂျိန်းဖော]] နှင့် [[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|ဇိုင်ဝါး]] တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော်လည်း၊ ပထဝီဝင်အရ ဒေသတစ်ခုတည်းတွင် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး|တိုင် (Dai/Shan)]] လူမျိုးများနှင့်လည်း Auto-somal DNA အရ သွေးနှောရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] 50undcrgmekljewbq8wzgll7jc75m0v 1045590 1045589 2026-07-31T17:15:51Z EricOng77 132463 /* အမည်နာမဆိုင်ရာ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒ အယူအဆများ */ 1045590 wikitext text/x-wiki '''အာချန်လူမျိုး သို့မဟုတ် မိုင်းသာလူမျိုး''' ({{zh|c={{linktext|阿昌族}}|p={{linktext|Āchāngzú}}}}) သည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကား]]ကိုပြောဆိုကြသူများဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသား ၁၃၅မျိုးတွင်လည်းတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသော တိုင်းရင်းသား ၅၆ အုပ်စုတွင်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။အာချန်လူမျိုးများကို [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် မိုင်းသာလူမျိုး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ငေါ့ချမ်းလူမျိုး]]ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ {{Infobox ethnic group |group= မိုင်းသာ/အာချန်/ငေါ့ချမ်း |image=Achang woman brocade dress - Yunnan Nationalities Museum - DSC04291.JPG |image_caption= မိုင်းသားအမျိုးသမီး ဝတ်စုံ | population = ~၂၉,၀၀၀ |popplace=[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တွင် အများဆုံးနေထိုင်၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် အနည်းငယ် |langs=[[အာချန်ဘာသာစကား|အာချန်]] |rels=[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |related=[[ဗမာလူမျိုး]]၊[[လီဆူလူမျိုး]]၊[[ယီ လူမျိုး]]၊အခြား တရုတ်-တိဗက်လူမျိုးများ }} အာချန် လူမျိုးများသည် တိဗက်-ဗမာမိသားစု၏ လိုလို-ဗမာအုပ်စုဝင် လူမျိုးစုများတွင်ပါဝင်ကြသည်<ref>Bradley, David. "The Lolo-Burmese Languages." In *The Sino-Tibetan Languages*, edited by Graham Thurgood and Randy J. LaPolla, Routledge, 2003, pp. 202–220.</ref>။ သို့သော်လည်း မူရင်းစာအရေးအသားစနစ် မရှိဘဲ တရုတ်အက္ခရာကို ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြု၍ ရေးသားသည်။ အာချန်လူမျိုး အများစုသည် [[တိုင်းလူဘာသာစကား]]ကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။<ref name=":0">{{Cite web |year=2003 |title=Achang Ethnic Minority |url=http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203064030/http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |archive-date=2007-02-03 |access-date=2007-01-21 |website=ChinaCulture.org |publisher=Ministry of Culture}}</ref> == အမည်နာမဆိုင်ရာ သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒ အယူအဆများ == [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (အထူးသဖြင့် [[မိုင်းသုံ]]၊ [[မိုင်းမော်]] နှင့် [[ဟိုပန်]] ဒေသများ) နှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ယူနန်ပြည်နယ်]] နယ်စပ်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော မိုင်းသာ နှင့် တိုင်းဆာဟူသော အမည်နာမများအပေါ် သမိုင်း၊ ဘာသာဗေဒနှင့် မနုဿဗေဒ ပညာရှင်များအကြား ဘာသာစကားအုပ်စု အမျိုးအစားခွဲခြားမှုနှင့် ၎င်းတို့၏ စုပေါင်းအနွယ်ဝင်ဖြစ်မှု တို့နှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆ ကွဲလွဲမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Leach1954">Leach, E. R. (1954). ''Political Systems of Highland Burma: A Study of Kachin Social Structure''. London School of Economics.</ref> မိုင်းသာ အမည်မှာ ရှမ်းဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပြီး "မိုင်း" (Mong - နယ်/မြို့) နှင့် "သာ" (Tha - သံလွင်မြစ် သို့မဟုတ် သာမြစ်ဝှမ်း) တို့ ပေါင်းစပ်၍ "မိုင်းသာ/သာမြစ်ဝှမ်းဒေသသား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] တို့က သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက် မိုင်းမော်နှင့် ဟိုပန်ဒေသများမှ ဆင်းသက်လာသော အာချန် (Achang/Ngachang) လူမျိုးများကို ရည်ညွှန်း၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော အမည်ဖြစ်သည်။<ref name="Scott1900">Scott, J. G., & Hardiman, J. P. (1900). ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States'' (Vol. 1, Part 1). Government Printing.</ref>တိုင်းဆာ (Tai Sa / Tai Hsa)အမည်မှာ တိုင်-ကဒိုင် (Tai/Shan) အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ပြီး "တိုင်း" (Tai - တိုင်/ရှမ်းလူမျိုး) နှင့် "ဆာ" (Sa/Hsa - အာချန်လူမျိုးတို့အား တိုင်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဆိုသည့်အမည်) ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား လွှမ်းမိုးမှုခံထားရသော သို့မဟုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် အာချန်/မိုင်းသာ မျိုးနွယ်စုခွဲများကို အဓိက ရည်ညွှန်းသည်။<ref name="Hanson1906">Hanson, O. (1906). ''The Kachins: Their Customs and Traditions''. American Baptist Mission Press.</ref> မိုင်းသာ နှင့် တိုင်းဆာ တို့၏ အမည်နာမ ပဋိပက္ခတွင် အဓိက ကျသော အချက်မှာ ၎င်းတို့ ပြောဆိုသည့် ဘာသာစကား၏ မျိုးရိုးနွယ်ဖွား အုပ်စု ကွဲပြားမှု ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒအရ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]] ဝင် လိုလို-ဗမာနွယ်ဝင် ခက်မအောက်တွင် ပါဝင်သည်။ ဇိုင်ဝါး၊ လော်ဝေါ်၊ လာချိဒ် ဘာသာစကားများနှင့် လွန်စွာ နီးစပ်သည်။<ref name="Bradley1997">Bradley, D. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics No. 14: Tibeto-Burman Languages of the Himalayas'', 1-71.</ref>တိုင်းဆာဟု ကိုယ်တိုင် ခံယူကြသူ အများစုသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် မိုင်းသာ/အာချန် မိခင်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ [[ရှမ်းလူမျိုး|တိုင်]] လူမျိုးများနှင့် အနီးကပ် နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် ရှမ်းဘာသာစကားမှ ဝေါဟာရပေါင်းများစွာကို မွေးစားသုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ အချို့သော တိုင်းဆာ အသိုက်အဝန်းများမှာမူ တိုင်-ကဒိုင် နွယ်ဝင် ရှမ်းဘာသာစကားကိုသာ အဓိက ပြောဆိုကြတော့သည်အထိ ဘာသာစကား အကူးအပြောင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name="Dai1992">Dai, Qingxia (1992). ''A Study of Achang Language'' (阿昌语研究). Central University for Nationalities Press.</ref> လူမှုဗေဒနှင့် မနုဿဗေဒ ပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသော E. R. Leach နှင့် Edmund Leach တို့၏ လေ့လာချက်များအရ မိုင်းသာ/တိုင်းဆာ လူအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှု နှစ်မျိုး စိမ့်ဝင်နေပုံကို တွေ့ရှိရသည်:<ref name="Leach1954" />တောင်ကုန်း တောင်တန်းများတွင် အဓိက နေထိုင်ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာ ဓလေ့များနှင့် နတ်ကိုးကွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။လွင်ပြင်နှင့် စိုက်ပျိုးရေး သင့်တော်သော စိမ့်စမ်းဒေသများတွင် အခြေချကြပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြကာ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာနှင့် ပွဲလမ်းသဘင် ဓလေ့များကို လိုက်နာကျင့်သုံးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ တရားဝင် တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး စာရင်းတွင် "မိုင်းသာ" နှင့် "တိုင်းဆာ" ကို သီးခြား တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စု နှစ်ခုအဖြစ် သီးသန့် ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="GovMyanmar">တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ။ "ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင် တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး စာရင်း"။</ref> သို့သော်လည်း ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ သုတေသန ပညာရှင်များ၏ သုံးသပ်ချက်အရ "မိုင်းသာ" နှင့် "တိုင်းဆာ" ဆိုသည်မှာ အနှစ်သာရအားဖြင့် အာချန် (Achang) ဟူသော ဘိုးဘေးတစ်ဦးတည်းမှ ဆင်းသက်လာသည့် လူမျိုးစုတစ်ခုတည်း၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် ပထဝီဝင် ရွှေ့ပြောင်းမှုဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမည်ကွဲများ (Ethnonyms) သာ ဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Zhuji2004">Zhu, J. (2004). "Ethnic Identity and Cultural Transformation among the Achang in the Sino-Myanmar Borderlands". ''Journal of Southeast Asian Studies'', 35(2), 245-263.</ref> == ဘာသာစကား == အာချန်ဘာသာသည် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ ဘာသာစု]]အတွင်းတွင် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး [[ဗမာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာ]]နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်နွယ်နေသည်<ref>Ethnologue, "Achang". SIL International. Retrieved 2025-09-28.</ref>။ မိုင်းသာအမျိုးသမီးတို့၏ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုမှာ ဦးခေါင်းတွင် စစ်ကြိုခေတ်က မြန်မာအမျိုးသမီးများ ဆံထုံးကြီးကြီးထုံးထားဘိသကဲ့သို့ အဝတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်ထုံးဖွဲ့ထားကြသည်။ ၁၉၅၈ခုနစ် အိမ်၏ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်ပေါ်ရှိ အငြင်းပွားခဲ့ရသော ဖီမော်၊ ဂေါ်လန်၊ကန်ဖန် ရွာ၃ရွာသည် ထိုမိုင်းသာရှမ်းတို့ နေထိုင်သော ရွာများပင် ဖြစ်ကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> <ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း ရေးသည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အဘိဓာန် စာအုပ်မှ</ref> <ref>阿昌之乡，张志品</ref><ref>Achang</ref> == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ == [[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာလူမျိုးများ]] (တရုတ်နိုင်ငံတွင် အာချန်လူမျိုး - Achang ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်) ၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ မျိုးရိုးဗီဇ ပညာရှင်များသည် ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA) များကို အဓိကထား၍ သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Wen B. နှင့် အဖွဲ့၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ မိုင်းသာ (အာချန်) အမျိုးသားများထံ၌ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုများတွင် အဓိက တွေ့ရလေ့ရှိသော Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အများဆုံး (၇၀% ကျော်) ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Wen2004">Wen, B., et al. (2004-09-16). "Genetic evidence supports demic expansion of Han culture". ''Nature'', 431(7006), 302-305. DOI:10.1038/nature02878</ref> ၎င်းအပြင် [[အရှေ့အာရှ]] မြောက်ပိုင်းနွယ်ဝင် Haplogroup D-M174 နှင့် C-M130 မျိုးရိုးဗီဇ အနည်းငယ်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဖခင်နွယ် ဘိုးဘေးများသည် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာစွာ ထောက်ပံ့ပေးနေသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသီ Ji F. နှင့် အဖွဲ့က ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအား လေ့လာခဲ့ရာ မိုင်းသာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA တွင် Haplogroup M (အထူးသဖြင့် M7, M8, M9) နှင့် Haplogroup F စသည့် အရှေ့အာရှ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ရောနှောနေသော မျိုးရိုးဗီဇလက္ခဏာများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name="Ji2009">Ji, F., et al. (2009-12-01). "Mitochondrial DNA diversity in Dai and Achang populations from Yunnan, China". ''Journal of Genetics and Genomics'', 36(12), 735-743. DOI:10.1016/S1673-8527(08)60166-4</ref>ဤသည်မှာ မိုင်းသာတို့သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာရာတွင် ဒေသခံ မွန်-ခမာ သို့မဟုတ် တိုင်-ကဒိုင် နွယ်ဝင် မိခင်မျိုးရိုးများနှင့်လည်း သွေးနှောမှု အနည်းငယ် ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်းဆိုနေသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်သိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ သုတေသီ Li Y. C. နှင့် အဖွဲ့သည် ယူနန်ဒေသရှိ မိုင်းသာ (အာချန်)၊ တိုင်လူးနှင့် ဂျိန်းဖော (Jingpo) တို့၏ DNA စစ်ချက်များကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015-05-15). "Genetic landscape of ethnic populations in Yunnan, Southwestern China". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084. DOI:10.1371/journal.pone.0127084</ref>သုတေသန စစ်ချက်အရ မိုင်းသာလူမျိုးတို့သည် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး|ဂျိန်းဖော]] နှင့် [[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|ဇိုင်ဝါး]] တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော်လည်း၊ ပထဝီဝင်အရ ဒေသတစ်ခုတည်းတွင် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး|တိုင် (Dai/Shan)]] လူမျိုးများနှင့်လည်း Auto-somal DNA အရ သွေးနှောရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] krfsfis2dpkjcgp3m17vmpv6cdqx3kv 0 21014 1045634 1045365 2026-08-01T08:31:35Z Khanh Pham Minh 146366 /* */ 1045634 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = ပေါက်တောမြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = Myanmar |pushpin_map_caption = ပေါက်တော တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = [[ရခိုင်]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[စစ်တွေခရိုင်|စစ်တွေ]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = ပေါက်တောမြို့နယ်<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 20.180984 |longEW = E |longd = 93.068169 |P-code = MMR012007701 }} '''ပေါက်တောမြို့'''သည် [[စစ်တွေခရိုင်]]၊ ပေါက်တောမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ [[စစ်တွေမြို့]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၅မိုင်ခန့် အကွာတွင် ရှိသော [[ကုလားတန်မြစ်]] ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်သည် စတုရန်း ၄၉၆ မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၀.၁၄ မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ စစ်တွေမှ [[မင်းပြားမြို့|အဉ္စနပူရမြို့]]သို့ သွားသော ရေလမ်း ကုန်းလမ်း နှစ်ခုလုံးပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။ မြို့နယ်တစ်ဝန်းတွင် [[ဆန်စပါး]] စိုက်ပျိုးသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် [[သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၉၅၆ ယောက်ခန့် ရှိသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၆)၊ စာမျက်နှာ (၄၁၂)</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် [[တပ်မတော်]]တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြယ်ပြီးနောက် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလ]] ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပေါက်တောမြို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |author=Hein Htoo Zan |date=2023-11-16 |title=AA Captures Town in Rakhine, Prompting Bombardment by Myanmar Military |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html |access-date=2023-11-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> တပ်မတော်က ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းတို့မှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး မြို့အား နောက်တစ်ရက်တွင် ပြန်လည်ရယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Myanmar junta retakes town captured by AA near Rakhine capital |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-retakes-town-captured-by-aa-near-rakhine-capital/ |access-date=18 November 2023 |website=Myanmar Now}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဝီရဌာနီမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=25 January 2024 |title=Arakan Army Captures Key Town From Junta in Myanmar’s Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |website=The Irrawaddy}}</ref> ==မြို့သမိုင်းကြောင်း== ဝီရဌာနီမြို့သည် ရှေးရခိုင်ဘုရင်မင်းများလက်ထက်ကပင်တည်ရှိခဲ့သော မြို့တစ်မြို့မဟုတ်ပဲ အင်္ဂလိပ် ခေတ်ဦးပိုင်းအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ခရစ် (၁၇၈၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်း အရေးနိမ့်ခဲ့ရပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်အဝှမ်း စစ်ဒဏ်ကြောင့် ဖရိုဖရဲဖြစ်ကာ ရမ္မာ၀တီ ရမ်းဗြဲဇင်ချောင်းကျွန်းရွာတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော ရွာစားကြီး ဦးစံဖြူနှင့် မယားမိမလှတို့ မိသားစု တစ်ခုလုံးသည် တောင်ရင်းကျွန်းအရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်။ အဆိုပါမိသားစုတို့သည် ယခုပေါက်တောအနီး သရွဲကျွန်းရွာနားရှိ ဦးမြဖော်အောင်၏ ကျွဲနွားစားကျက်များဖြစ်သော ပေါက်တောကွင်းကို ရခိုင် ငွေသားဒင်္ဂါး (၃၅) ပြားဖြင့် ဝယ်ယူ၍ ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။ စားကျက်များ တစ်ကွင်းလုံးတွင် ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသော ပေါက်ပင်ကြီးများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ ခရစ် (၁၇၈၇) ခုနှစ်တွင် ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။ ရပ်ရွာအမည်ကို ပေါက်ပင်ကြီးများ တည်ရှိရာကို အကြောင်းပြု၍၎င်း၊ သရွဲစားကျက်များကို အစွဲပြု၍၎င်း (သရွဲပေါက်တော) ဟု တွင်ခေါ်သည်။ ခရစ် (၁၈၂၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့ကသိမ်းယူလိုက်သည့်အခါ သရွဲပေါက်တောရွာမှာလည်း ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်ရသည်။ ကျွန်းရွာတည်ရှိရာ၏အရပ်ဝန်းကျင်သည် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအရ ဆိပ်ကမ်းကျသောနေရာကောင်း တစ်ခုဖြစ်၍ နောင်တွင် စည်ကားလာခရာ ခရစ် (၁၈၉၀) ပြည့်နှစ်တွင် ဤကျွန်းရွာကို အင်္ဂလိပ်မင်းတို့က နယ်ပိုင်ရုံးစိုက် အုပ်ချုပ်ရာ မြို့တစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်၍ (ပေါက်တောမြို့) ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ === မြို့နာမည် ပြောင်းလဲခြင်း === အာရက္ခဒေသရှိ [[မင်းပြားမြို့|အဉ္စနပူရမြို့]]နှင့် ပေါက်တောမြို့တို့၏ အမည်များကို အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရက သမိုင်းဝင်အမည်သစ်များဖြင့် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပြီး မြို့ဆိုင်းဘုတ်အသစ်များကို ၂၀၂၆ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်စိုက်ထူခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ချက်အရ မင်းပြားမြို့ကို “အဉ္စနပူရ” မြို့အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါက်တောမြို့ကို “ဝီရဌာနီ” မြို့အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/07/28/97840|title=မင်းပြားနှင့် ပေါက်တော မြို့အမည်များကို AA အမည်သစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်|access-date=28 July 2026|website=Mizzima|url-status=live}}</ref> ==တည်နေရာ၊ အကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေ== ဝီရဌာနီမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၀) ဒီဂရီ (၁၀) မိနစ် (၃၆) စက္ကန့်၊ အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၉၃) ဒီဂရီ (၁၄) မိနစ် (၁၈) စက္ကန့် အကြား၌ တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်၏မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြေပုံမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် စစ်တွေမြို့နယ်များနှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြို့နယ်တခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၄၀၃.၇၄-စတုရန်းမိုင် ရှိသည်။ ရပ်ကွက် (၅) ရပ်ကွက်၊ ကျွန်းရွာအုပ်စု (၅၃) အုပ်စုနှင့် ကျွန်းရွာပေါင်း (၁၇၈) ရွာ ပါဝင်သည်။ ဝီရဌာနီမြို့ပေါ်၏အကျယ်အဝန်းသည် ၀.၆၈ စတုရန်း မိုင်ရှိသည်။ ၁၉၉၉- ခုနှစ် စာရင်းအရ ရပ်ကွက် (၅) ရပ်ကွက်၌ မြို့ပေါ်လူဦးရေ ၁၄,၀၉၄- ဦးနေထိုင်ပြီး ကျွန်းရွာ (၁၇၈) ရွာ၌ လူဦးရေ ၁၂၃,၉၁၆-ဦး နေထိုင်သည်။ တစ်မြို့နယ်လုံး၏ လူဦးရေ စုစုပေါင်းသည် ၁၃၈,၀၁၀-ဦး ဖြစ်သည်။ ==မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရေဆင်း== ဝီရာဌာနီမြို့နယ်သည် ပင်လယ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်၏ (၁၁) ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့နယ်၌ ဖရုံကာကျွန်း (၃) ကျွန်း၊ တောင်ရင်းကျွန်း၊ ပြားကျွန်း၊ ဝင်းကျွန်း၊ ပြည်စိုးကြီးကျွန်း (ပြည်သူကြီးကျွန်း)၊ သလွန်တောင်ကျွန်း၊ စိုင်းတုတ်ကျွန်း၊ နန်းတက်ကျွန်း၊ ငပြီကျွန်းဟူ၍ ကျွန်းကြီး (၁၁) ကျွန်းဖြင့် ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖရုံကာကျွန်းသုံးကျွန်းနှင့် တောင်ရင်းကျွန်းမှအပ ကျန်သည့်ကျွန်းများမှာ မြေပြန့်လွင်ပြင် ကျွန်းများ ဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းများအကြားတွင် လှည့်ပတ်စီးဆင်းလျက်ရှိသောမြစ်ချောင်းများအနက် ပေါက်ဆိန်ကျမြစ်သည် တောင်ဘက် ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ မြို့နယ်၏ အလယ်ဗဟိုမှ စီးဆင်းနေသော ကျွဲကူးမြစ်မှာ မြောက်မှ တောင်အရပ်သို့ စီးဆင်းပြီး အနောက်တောင်ထောင့်အရပ်သို့ ကွေးညွတ်ကာ ဂစ္ဆပနဒီမြစ်၀နှင့် ပေါင်းဆုံလျှက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ ==အုပ်ချုပ်ရေး== ဝီရဌာနီမြို့ကို ခရစ် (၁၈၉၀) ပြည့်နှစ်တွင် မြို့တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းလျှက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကို စတင်သည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ အုပ်ချုပ်သောစနစ်သည် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်မင်းတို့ အုပ်ချုပ်သောနည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် အာရက္ခပြည်သူ့‌ော်လှန်ရေးအစိုးရမှ အုပ်ချုပ်ရေး စတင်လျှက် ရှိသည်။ ==စီးပွားရေး== ဝီရဌာနီမြို့နယ်၏ အဓိကစီးပွားရေးမှာ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုပင်ဖြစ်သည်။ (၁၉၉၈-၉၉) ခုနှစ် စာရင်းအရ မိုးစပါးစိုက်ပျိုးမြေဧက (၇၄၂၈၀) ရှိသည်။ ယင်းအပြင်အချို့မြေနေရာများ၌ ရာသီအလိုက် ပဲတောင့်၊ မိုးနှမ်း၊ နေကြာ၊ ငရုတ်၊ ပဲအမျိုးမျိုးတို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဝီရဌာနီမြို့နယ်သည် ပင်လယ်နှင့်နီးကပ်စွာတည်ရှိသဖြင့် ငါးပုဇွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ (၂၀၀၀) ပြည့်နှစ် စာရင်းအရ ဝီရဌာနီမြို့နယ်၌ ပုဇွန်မွေးမြူရေးဧက (၁၇၁၁၂) ဧကရှိသည်။ ထို့အပြင် ဖရုံကာကျွန်း သုံးကျွန်း၌ ငါးဖမ်းစခန်းများဖွင့်လှစ်ပြီး ငါးများကို နိုင်ငံခြားသို့ပင် တင်ပို့ရောင်းချသည်။ တတိယအနေဖြင့် နေလှမ်းဆား ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ (၁၉၉၇-၉၈) ခုနှစ်စာရင်းအရ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၌ နေလှမ်းဆားဧက (၇၃၈) ဧကရှိပြီး ဆားပိဿာချိန် သိန်းခြောက်ဆယ်ကျော် ထွက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ==ဘာသာရေး== ဝီရဌာနီမြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးအများစုမှာ [[ရခိုင်လူမျိုး]]များဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။ ဤမြို့နယ်၌ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဆင်းထု (ဉာဏ်တော်အကြီး) (၁၆) ဆူ၊ စေတီပုထိုး (၂၁) ဆူနှင့် (၁၉၉၉) ခုနှစ်စာရင်းအရ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၁၇၃) ကျောင်း၊ သီလရှင်ကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ ရဟန်းသံဃာပေါင်း (၇၈၂) ပါး၊ သီလရှင် (၄၅) ပါး ရှိကြောင်းသိရသည်။ အခြား ဘာသာဝင်များအဖြစ် ခရစ်ယာန်ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် မူဆလင်ဗလီ (၂၈) ခုရှိသည်။ ထင်ရှားသော ဘုရားပုထိုးစေတီများမှာ မြေငူကျွန်း၌ ဆံတော်သျှင်စေတီ၊ ပေါက်တောမြို့၌ လိုင်ရိုးတော်ဓာတ်၊ တိလောက မာရဇိန်ခေါ် တောင်းဖူးဘုရားကြီး၊ တောင်ညိုဂူတွင်းဘုရားများနှင့် အလယ်ဖရုံကာကျွန်း အူမတော်ဓာတ်၊ သျှင်ထီးမစေတီ၊ မာလာတော်ဓာတ်တို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသောကျွန်းများ၌လည်း ထင်ရှားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများ၊ ဓာတ်တော်များရှိပါသေးသည်။ ==ကျန်းမာရေး== ဝီရဌာနီမြို့သည် အင်္ဂလိပ်ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဆေးခန်းကို ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် မတွေ့ရပေ။ ယခင်ကအတိုင်း မြို့နယ်မှပြည်သူများမှာ ရခိုင်ဗိန္ဓောဆေးဆရာကြီးများထံ၌ ဆေးကုသမှုကို ခံယူကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်တောမြို့ပေါ်၌ ဆေးခန်းငယ်တစ်ခုရှိလာသည်။ ထိုဆေးခန်းမှာ ယခု လ-၀-က ရုံးအနီးဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦးမှာ ဝါးတန်းလျား အုတ်မိုးဖြစ်သည်။ ကုသရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကွန်ပေါင်တာ (ဆေးစပ်) တစ်ဦးနှင့် အလုပ်သမားတစ်ဦးသာ ရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးခန်းသည် အုတ်အဆောက်အဦးသို့ ပြောင်းလဲလာသည်။ ဆေးခန်း၌ ဆရာဝန်တစ်ဦး၊ ကွန်ပေါင်တာတစ်ဦး၊ အလုပ်သမား တစ်ဦးရှိလာသည်။ (၁၉၄၁) ခုနှစ်အရောက်တွင် စစ်တွေမြို့ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဝတ်လုံတော်ရ သူဌေးမင်းဦးရွှေသာမိသားစုတို့က မူလဆေးခန်း၏အောက်ဘက်တွင် အဆောင်သစ်တစ်ခုကို တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ (၁၉၈၅) ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံသစ်ကို ယခု မ-ယ-ကရုံး၏ အရှိမြောက်ဘက် နေရာသစ်သို့ပြောင်း၍ မြို့နယ်မှအလှူငွေဖြင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ဝီရဌာနီမြို့ပေါ်၌ ကုတင် (၁၆) လုံးဆန့် ဆေးရုံတစ်ရုံ၊ မြို့နယ်၌ ကျန်းမာရေးဌာန (၅) ခု၊ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (ကျောက်တောင်)၊ မိခင်နှင့် ကလေးကျန်းမာရေးဌာန (၁) ခု တည်ရှိသည်၊ ထို့အပြင် ရဟန်းသံဃာတော်များအတွက် သီးသန့်ဆေးကုနိုင်စေရန် သံဃဆေးကုသဆောင် တစ်ဆောင်ကို ပေါက်တောမြို့မ ဆရာတော်ကြီး ဦးနာရဒကဦးဆောင်၍ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ ယင်း၏အနီး၌ ကလေးသူငယ်များအတွက် ဆေးကုသဆောင် တစ်ဆောင်ကိုလည်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ဖြစ်သည်။ ==ပညာရေး== ပေါက်တောမြို့ပေါ်တွင် အင်္ဂလိပ်ခေတ်အတွင်းက စာသင်ကျောင်းတကျောင်းရှိခဲ့ကြောင်းကို စစ်တွေမြို့ ဂဇက်တီယာအရ သိရသည်။ ထိုစာသင်ကျောင်းမှာ မြို့ပေါ်၌တည်ရှိပြီး အလယ်တန်းပညာအဆင့်ထိ သင်ကြားနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် သဝင်ချောင်းရွာ၌လည်း အလယ်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ အခြားနယ်ကျွန်းအရပ်များ၌ အစိုးရစာသင်ကျောင်းမရှိသဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ပညာရေးကို အားထားခဲ့ရသည်။ ပေါက်တောမြို့၏ ပထမဦးဆုံး အလယ်တန်းကျောင်းတည်ရှိသော နေရာသည် ယခုပေါက်တောမြို့ အ-ထ-က ကျောင်းတည်ရှိနေရာဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်ကကျောင်းမှာ အုန်းမိုး၊ ဝါးခင်း၊ ဝါးထရံကာ အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် (၁၉၅၃) ခုနှစ်တွင် မူလကျောင်းဆောင်ကိုဖြိုဖျက်ပြီး အုတ်ဖြင့် နှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသစ် ဆောက်လုပ်စဉ်ကာလတွင် (ယခုပေါက်တောမြို့ ဧစေတီအရပ်) သို့ ခေတ္တရွေ့ပြောင်း၍ ဓမ္မာရုံ၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။ (၁၉၇၅) ခုနှစ်တွင် အလယ်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်းကျောင်းသို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ယခုအခါပေါက်တောမြို့နယ်၌ အထက်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း (၁၃၇) ကျောင်းရှိသည်။ ==မြို့တွင်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ== ပေါက်တောမြို့တွင်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ယခင်ကထက် တိုးတက်မှုရှိလာသည်။ ယခင်က လူသွားလမ်းများသည် ကျောက်ကြမ်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။ မြို့တွင်းတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို (၁၉၉၀-၉၁) ခုနှစ်တွင် အစိုးရအထောက်အပံ့ကျပ်ငွေ (၁၀) သိန်း၊ (၁၉၉၁-၉၂) ခုနှစ်တွင် (၂၃) သိန်း ခွင့်ပြုပေးရာ အဆိုပါငွေများဖြင့် ဦးဥတ္တမလမ်း ကွန်ကရစ်ခင်းလုပ်ငန်း၊ မင်းစောမွန်လမ်းအား ကွန်ကရစ်ခင်းလုပ်ငန်း၊ ဦးမြဝါလမ်းအား ရေနုတ်မြောင်းလုပ်ငန်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့မှ ခွင့်ပြုငွေများဖြင့် ကတ္တရာလမ်းခင်းရာ ဦးဥတ္တမလမ်း၌ ပေ (၂၈၀၀) ပေ။ မင်းစောမွန်လမ်း၌ (၉၁၀) ပေ၊ ဗိုလ်ချင်းပျံလမ်း၌ (၇၉၀) ပေ အသီးသီးကို ကတ္တရာခင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ပေါက်တောမြို့သည် ယခင်က သောက်သုံးရေနှင့် ပတ်သက်၍ အခက်အခဲများစွာရှိသည်။ (၁၉၉၀) ပြည်နှစ်မှစ၍ လူထုလုပ်အား (၆.၅) သိန်း၊ အစိုးရမှထည့်ဝင်ငွေ (၁၅.၅) သိန်း ငွေကြေးဖြင့် တဖက်ပိတ်ဆည်ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (၁၉၉၅-၉၆) ခုနှစ်အရောက်တွင် အစိုးရမှ ခွင့်ပြုငွေသိန်း (၂၀) ဖြင့် ခြောက်လက်မအရွယ် ပီဗွီစီပိုက်လုံး (၄၀၀) ကိုဝယ်ယူ၍ ဆည်မှမြို့ထဲသို့ ရေပေးဝေရန် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ နောက်ထပ်လိုအပ်သော (၃) လက်မခွဲအရွယ် ပိုက်လုံးများကို ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးစနစ်ဖြင့် ဝယ်ယူကာ နေအိမ်ခြံဝင်းထဲအရောက် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရေဂါလံ (၂၀၀) ဝင်သော အုတ်ရေကန်ငယ် (၆) လုံးကိုလည်း မြို့နေရာအနှံ့ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} *ကျော်ဇောလှ၊ ရသေ့တောင်။ ။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုရှိသော ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ပေါက်တောရွှေမြေ မဂ္ဂဇင်း (၁) *မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ ပေါက်တောမြို့နယ် အခြေခံအချက်အလက်များ (၁၉၉၉-ခုနှစ်) {{ရခိုင်ပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] nscgcnszvq44qgxizgohyhfbanq8d7j 0 24991 1045585 943653 2026-07-31T17:13:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဖောင်ကြီး (အရှေ့)]] စာမျက်နှာကို [[ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943653 wikitext text/x-wiki '''ဖောင်ကြီး (အရှေ့)''' {{Infobox settlement |official_name = ဖောင်ကြီး (အရှေ့) |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ဖောင်ကြီး (အရှေ့) တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Hpaung Gyi (East)<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.33455 |longEW = E |longd = 96.17638 |P-code = 152449 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 948v7w94dp7p5wngncqxm10pxlapxi0 0 25002 1045611 942894 2026-07-31T23:01:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045611 wikitext text/x-wiki {{split}} '''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကော့မှူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Nyaung Kone<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.53496 |longEW = E |longd = 95.90539 |P-code = 158459 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တွံတေးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Ah Twin Yae Kyaw<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = |longEW = E |longd = |P-code = 150358 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[တွံတေးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kyun Ka lay<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.78079 |longEW = E |longd = 96.08214 |P-code = 156245 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကျောက်တန်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Pan Taw<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 16.62170 |longEW = E |longd = 96.37505 |P-code = 159089 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} '''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Ah Twin Pa Dan<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = |longEW = E |longd = |P-code = 150350 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 0mpegkm3c23e2pgnp3ygygd56cn2mlf 0 25047 1045592 943958 2026-07-31T17:16:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ရဲမွန်]] စာမျက်နှာကို [[ရဲမွန်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943958 wikitext text/x-wiki '''ရဲမွန်''' {{Infobox settlement |official_name = ရဲမွန် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရဲမွန် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Ye Mun<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.14158 |longEW = E |longd = 96.28540 |P-code = 163625 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] g83k5swp5frqro5efka9swgxvzfmxx0 0 25052 1045570 943224 2026-07-31T16:58:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဇရပ်ကွင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဇရပ်ကွင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943224 wikitext text/x-wiki '''ဇရပ်ကွင်း''' {{Infobox settlement |official_name = ဇရပ်ကွင်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ဇရပ်ကွင်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Za Yat Kwin<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.15188 |longEW = E |longd = 96.31343 |P-code = 163909 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] fiaixqqufck0d6i9pzrgfdy5679yem0 0 25056 1045581 944261 2026-07-31T17:11:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[အင်းတိုင်]] စာမျက်နှာကို [[အင်းတိုင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 944261 wikitext text/x-wiki '''အင်းတိုင်''' {{Infobox settlement |official_name = အင်းတိုင် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = အင်းတိုင် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Inn Taing<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.11530 |longEW = E |longd = 96.32280 |P-code = 153135 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] iiaqb19fch662o84md2lfiy82ifsibz 0 25065 1045577 943154 2026-07-31T17:10:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[စာဘူးတောင်းရွာ]] စာမျက်နှာကို [[စာဘူးတောင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943154 wikitext text/x-wiki '''စာဘူးတောင်း''' {{Infobox settlement |official_name = စာဘူးတောင်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = စာဘူးတောင်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Sar Bu Taung<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.21390 |longEW = E |longd = 96.23390 |P-code = 159865 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] bh81aaovrqpmxmnoycgbcp5j4gehamz 0 25086 1045614 943204 2026-07-31T23:03:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဆားတလင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဆားတလင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943204 wikitext text/x-wiki '''ဆားတလင်း''' {{Infobox settlement |official_name = ဆားတလင်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ဆားတလင်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Sar Ta Lin<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.06240 |longEW = E |longd = 96.30789 |P-code = 159930 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] cx7bv829zlu5p8ejnh0xlysisy99g7b 0 25135 1045597 943748 2026-07-31T17:19:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[မင်းကုန်း]] စာမျက်နှာကို [[မင်းကုန်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943748 wikitext text/x-wiki '''မင်းကုန်း''' {{Infobox settlement |official_name = မင်းကုန်း |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မင်းကုန်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Min Kone<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.35190 |longEW = E |longd = 96.21030 |P-code = 157661 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 7cb6n1w00suyvut50l1n148srm2s6n4 0 25139 1045607 943097 2026-07-31T22:59:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ငါးဆူတောင်]] စာမျက်နှာကို [[ငါးဆူတောင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 943097 wikitext text/x-wiki '''ငါးဆူတောင်''' {{Infobox settlement |official_name = ငါးဆူတောင် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ငါးဆူတောင် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Ngar Su Taung<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.19796 |longEW = E |longd = 96.17533 |P-code = 158329 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] okqo8yj0r59f7kd7qdmsb5cpsdfj055 0 48305 1045623 1021137 2026-08-01T04:44:22Z ~2026-42329-85 146359 /* ကိုးကား */ 1045623 wikitext text/x-wiki '''ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် အရှင်ပညာဝရ''' သည် သာသနဓဇဓမ္မာစရိယဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည့်အပြင် နယ်လှည့်သာသနာပြုဓမ္မကထိကအဖြစ် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[သိမ်ဇရပ်မြို့]] ဓမ္မဒူတ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်တွင်သာမက မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်များ ဟောကြားပို့ချလျက်ရှိသည်။<ref>[http://vimeo.com/37074447 Worrying for the Burmese Buddhist to be swallowed up (Sar Taung Sayadaw) on Vimeo<!-- Bot generated title -->]</ref> အမျိုးစောင့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် အရှင်ပညာဝရ က ၎င်းကိုယ်တိုင်စတင်ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ကြောင်းမိန့်ကြားခဲ့သည်။ <ref>ရန်ကုန်တိုင်း၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ အမှတ် (၁၃) ရပ်ကွက်၊ ပန်းခြံကျောင်းလမ်း၊ ပဏ္ဍိတရာမ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ၂၇-၁၀-၂၀၁၅ တရားပွဲမှ</ref> ယင်းအပြင် မဟော်သဓာ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လှည်းကူးမြို့နယ်၌ စတင်တည်ထောင်၍ အခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား ဗုဒ္ဓတရားတော်နှင့်အညီ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စေရေး နေ့စဉ်သင်ကြားပေးခြင်း၊ ပညာထူးချွန်သော လူရည်မွန်များဖြစ်အောင် ကြိုးစားလေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နှစ်စဉ် အခြေခံပညာတက္ကသိုလ်ဝင်တန်း Grade-12 ဖြေဆိုပြီးသော မဟော်သဓာ ကျောင်းသား/ကျောင်းသူများကို စာမေးပွဲဖြေဆိုပြီးသည့်ရက်မှစ၍ ကိုရင်၊ သီလရှင် ဝတ်ကုသိုလ်ပြု၍ (၅)ရက်တရားစခန်းအား အခမဲ့ ကျင်းပပေးလျှက်ရှိသည်။ ==ကိုးကား== <references/> == အခြားကြည့်ရန် == * [http://www.mediafire.com/view/gnxcc0v8sh86w48/NI+Law+PDF.pdf မျိုးစောင့် ဥပဒေ pdf file]{{Dead link|date=May 2022 }} * [http://vimeo.com/37074447 ဆားတောင်ဆရာတော် ဦးပညာဝရ Worrying for the Burmese Buddhist to be swallowed up] * [https://www.youtube.com/watch?v=ky6DUJYfniA ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် ဦးပညာဝရ] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]] 03x9bj67p5eln9y9cxc33hdbyuqu5ce 3 50577 1045551 1044879 2026-07-31T12:00:05Z Font8388608 136669 [[Special:Contributions/~2026-41860-98|~2026-41860-98]] ([[User talk:~2026-41860-98|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1044879|1044879]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် Revert vandalism 1045551 wikitext text/x-wiki {{archives}} == English wekipedia Thae Su Nyein == Hello Ninjastrikers; Please take a look at Thae Su Nyein's article. I don't know what happened. I can't do anything. Thae Su Nyein's article is sent to draft. Please help me.I don't understand why this is showing up. [[အသုံးပြုသူ:U Naing Oo|U Naing Oo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:U Naing Oo|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၇၊ ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:U Naing Oo|U Naing Oo]], @[[အသုံးပြုသူ:Osgdgdggd|Osgdgdggd]]: အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ မူဝါဒတွေအရ ထင်ရှားအရေးပါခြင်းမရှိတဲ့ ဆောင်းပါးကို ထပ်ခါတလဲလဲ ဖန်တီးတာ၊ အကောင့်ပွားတွေ သုံးပြီး ဖန်တီးတာကြောင့် ပိတ်ပင်ခံထားရတာဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၄၉၊ ၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == Myanmar Wikipedia Name Change == Myanmar wikiမှာ ‌‌ေဆာင်းပါးခါင်းစဉ်ကမှား‌ေနလို့ ပြန်ပြင်လို့ရလားဗျာ့ အကိုနင်ဂျာ။ [[ဂျီရာဝက် ဆူထိဝါနိချာဆာ]] ထိုင်းနာမည်ကိုဘာသာပြန်တာ လွဲသွားလို့ [[အသုံးပြုသူ:Naing Naing Kyaw Aung|Naing Naing Kyaw Aung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Naing Naing Kyaw Aung|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၅၊ ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Naing Naing Kyaw Aung|Naing Naing Kyaw Aung]] စာမျက်နှာအပေါ်နားက "ရွှေ့ရန်" ကိုနှိပ်ပြီး ဆောင်းပါးအမည် ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၁၅၊ ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == ဆွေးနွေးခြင်း == အကိုရေ [[အလ္လာဟ်၏ နာမတော် ၉၉ မျိုး]] နဲ့ ၎င်း ထဲမှာပါသမျှ အသေးစိတ် data တွေတိုင်းမှာ info book template ပြန်ထည့်ပေးစေချင်ပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ၎င်းကို [[ဆရာဇင်နောင်နောင်သက်]] မှကိုယ်တိုင် ဘာသာပြန်၊ပြစု ပြီး ကျမ်းကိုးရေးသားထားတာဖြစ်လို့ ဆရာရဲ့နာမည်ကတော့ လေးစားမှုအေနနဲ့ ပြန်ပါစေချင်ပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူရေးထားတာကို ကျွန်တော်က အနီးစပ်ဆုံးရေးသားထားမို့ပါ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Burmese Editor|Burmese Editor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Burmese Editor|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၄၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Burmese Editor|Burmese Editor]]: Infobox book တမ်းပလိတ်က စာအုပ်အကြောင်းရေးတဲ့ ဆောင်းပါးတွေမှာ အသုံးပြုဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်အကြောင်းမဟုတ်တဲ့ ဆောင်းပါးမှာသုံးထားတာမို့ ဖယ်လိုက်တာပါ။ စာအုပ်တစ်အုပ်မှာ ပါတဲ့ အကြောင်းအရာကို ကိုးကားဖော်ပြချင်တာမျိုးဆိုရင် cite book တမ်းပလိတ်ကိုသာ သုံးရမှာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၂၂:၅၁၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::ဒါဆိုရင် အကိုပဲ ပြန်လုပ်ပေးလို့ရလားခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Burmese Editor|Burmese Editor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Burmese Editor|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) == ကုဒ်မှားနေခြင်း == ဒကာကြီး သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်းမှာ ကုဒ်မှားနေသလားလို့ပါ။ * {{Wikisource}} [[အသုံးပြုသူ:Tejinda|Tejinda]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Tejinda|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၂၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :Fixed. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၅:၅၅၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) == Need help with cross-wiki abuse == Hello, we have [[:en:Wikipedia:Administrators'_noticeboard/Incidents#Foreign-language_legal_threat?|found an abuser]] you've dealt with in mywiki before and I thought you might know something about them. Thanks so much. [[အသုံးပြုသူ:ChildrenWillListen|ChildrenWillListen]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ChildrenWillListen|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၂၀၊ ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) == hello, can you please link " ဒုတိယမြောက် ဗေဟမ် " article to " Wilhelm II as Burmese Wikipage? == I already finished all the parts about him but I can't add via "Add interlanguage links". Please check and help me to add. @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Auld Den 2|Auld Den 2]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Auld Den 2|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၂၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :{{done}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၀:၅၈၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျေးဇူးပါဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Auld Den 2|Auld Den 2]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Auld Den 2|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၉၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) == Help me to Complete this Article == hi Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]], actually I do not understand Burmese script but wanted create this article. It will be helpful. [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၇၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၅၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == VisualEditor citation tool == Hi Ninjastrikers, I'm Johannes from the [[:m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] team. We are currently working on technical improvements to references. We are especially looking at changes to support newcomer editors to add references whenever they are adding content to Wikipedia articles (or creating new articles). As part of our work we would like to support smaller and medium-sized wikis to activate [[:mw:Citoid|Citoid]] and the [[:mw:VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] which allow VE users to automatically create references or manually create references using standard citation temples. These features are currently used on ~130 Wikimedia projects (including all major ones like English Wikipedia). You are probably aware of them because you've edited on major wikis, but just in case: [[:en:Help:VisualEditor#Adding a new reference]] shows some screenshots. We would like to run a test on mywiki to measure how citation usage changes (hopefully increases) with those features activated – especially among newcomer editors. We could either do the necessary work (e.g. updating some citation templates / creating some mediawiki pages on mywiki) ourselves or support local admins to do it – whatever you prefer. : If the test confirms that VisualEditor users are more likely to add references when creating / editing an article with those features activated, we'll increase our efforts to support other projects to enable the feature. We would probably do the required changes beginning of December (once we've everything in place to measure differences in citation usage on mywiki) if you agree with the test. Thanks, [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၇၊ ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :Hi Johannes, :Thanks for reaching out. I agree that having Citoid and the VisualEditor citation tool activated on mywiki would be very beneficial. We would be happy to participate in this test to improve reference usage. :Regarding the implementation, we would prefer if your team could handle the necessary technical work. This would be a great help to us. Please let us know if you need any specific permissions or local coordination from our side. The timeline to begin in early December works well for us. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၇:၀၂၊ ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::Thanks for your reply! We're happy to do the technical work. We don't need specific permissions, I'll probably just involve my [[User:Johannnes89|volunteer account]] for the necessary edits in MediaWiki namespace. ::There are two things we would like to know: ::* Which templates would you like to use as default templates in VisualEditor citations? ::** According to our data {{tl|cite web}}, {{tl|cite book}}, {{tl|cite news}}, {{tl|cite journal}} are the most used templates on mywiki – many projects are using those four as default templates (e.g. enwiki [https://en.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Cite-tool-definition.json]) ::** Other projects (e.g. dewiki [https://de.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Cite-tool-definition.json]) just use their local cite web & cite book equivalent -> in that case VE will automatically use cite book for most news/journal sources. ::** Some projects use a single default template (e.g. plwiki [https://pl.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Cite-tool-definition.json]) which would be {{tl|ကိုးကားခြင်း}} on mywiki ::* Could you provide me with ~10 popular Burmese online sources? We would like to test some links in order to make sure there won't be issues with the automatic reference creation. ::[[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၄၃၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::We'll set up Citoid and the VisualEditor citation tool this week. Any updates on my questions? :) [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::::Hi, sorry for the late reply. To answer your questions, ::::* {{tl|cite web}}, {{tl|cite book}}, {{tl|cite news}}, {{tl|cite journal}} will be the default tempates. ::::* {{tl|ကိုးကားခြင်း}} may requires some update, therefore it will not be the default template for a while. ::::* The followings may be considered as the popular Burmese online sources. ::::** [https://www.bbc.com/burmese BBC Burmese], [https://www.dvb.no/ DVB], [https://news-eleven.com/ Eleven Media], [https://xinhuamyanmar.com/ Xinhua Myanmar], [https://burma.irrawaddy.com/ Irrawaddy], [https://bur.mizzima.com/ Mizzima], [https://www.mdn.gov.mm/my/home Myanmar Digital News], [https://myanmar-now.org/mm/ Myanmar Now], [https://www.rfa.org/burmese/ RFA Burmese], [https://voiceofmyanmarnews.com/ VOM], [https://onenewstvchannel.com/ One News] and [https://www.moi.gov.mm/ Ministry of Information]. ::::Please let me know if you need any other information. Thanks! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::::Thanks! I've added TemplateData to the four templates [https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA:Cite_web/doc&diff=prev&oldid=957506][https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA:Cite_journal/doc&diff=prev&oldid=957566][https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA:Cite_news/doc&diff=prev&oldid=957573][https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA:Cite_book/doc&diff=prev&oldid=957575] and created [[မီဒီယာဝီကီ:Cite-tool-definition.json]] and [[မီဒီယာဝီကီ:Citoid-template-type-map.json]] in order to enable Citoid and the VE citation tool. :::::I've also tested the links you mentioned and auto-generation worked [https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%B0:Johannes_Richter_(WMDE)/Test]. Let me know if you observe anything not working as expected. [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၅၊ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::::::The results are looking good! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၃၉၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::::::Thanks for your feedback! We'll continue to monitor how VisualEditor users engage with the new tool. We have noticed that some parts of the citation interface aren't translated from English to Burmese and we were wondering if that might be an issue to some users? :::::::Would it be possible for you to translate these three messages [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=cite-ve-dialog-reference-placeholder&group=ext-cite-visualeditor&language=my&filter=&optional=1&action=translate][https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=cite-ve-dialogbutton-citation-educationpopup-text&group=ext-cite-visualeditor&language=my&filter=&optional=1&action=translate][https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=cite-ve-reference-input-placeholder&group=ext-cite-visualeditor&language=my&filter=&optional=1&action=translate] and the 20 messages in this group [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-citoid&language=my&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate]? Our could you point me to another venue, where I could ask other mywiki editors to consider translating these messages? Thanks you! [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၂၊ ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::Sorry for the late reply. The messages are now translated to Burmese. Please let me know if anything else needed. Thanks! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၂၈၊ ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :::::::::Thank you very much for your help! Your translations will be live on mywiki on Thursday. We're already seeing VisualEditor users using the new citation features and are hoping that the translations help users less comfortable with English menu labels to use them too! [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) == Help == Hello, I recently created [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. Can you help me improve it? You said I know English. [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၃၈၊ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) == Update accurate infomation == Hello Ninjastriker, I like to update Nyo Saw, recent accurate information from reliable source. Like to request do not revert. [[အသုံးပြုသူ:Banyarsp|Banyarsp]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Banyarsp|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၃၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်) ဆောင်းပါးအား Draft Space သို့ ရွှေ့ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံခြင်း == ဆရာ @Ninjastrikers ခင်ဗျာ - ကျွန်တော် ရေးသားခဲ့တဲ့ "အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)" ဆောင်းပါးကို A7 အရ ဖျက်ပစ်လိုက်တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ Test page မဟုတ်ဘဲ နည်းပညာရှင်တစ်ဦးရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို စနစ်တကျ ရေးသားဖို့ ကြိုးစားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆောင်းပါးရှင်မှာ PRLog သတင်း၊ UN-backed APCICT/ESCAP အသိအမှတ်ပြုမှုနဲ့ ICANN Membership စတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ အထောက်အထားတွေ ရှိနေပါတယ်။ ဒါတွေကို ကိုးကားချက်အဖြစ် ပိုမိုခိုင်မာအောင် ထည့်သွင်းတည်းဖြတ်ချင်ပါသဖြင့် ဖျက်လိုက်တဲ့စာသားတွေကို Draft:အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်) အနေနဲ့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းပေးပါရန် (Restore to Draft space) မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါတယ်။ Draft မှာ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးမှသာ Review ပြန်တင်ပါ့မယ်ခင်ဗျာ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MM TechEditor|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၆၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == You've got mail == {{You've got mail}} လူကြီးမင်း Ninjastrikers ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် MM TechEditor ပါ။ "အောင်မြင့်မြတ်" ဆောင်းပါးအား မူကြမ်းစာမျက်နှာ (Draft Space) သို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံထားသော အီးမေးလ်တစ်စောင် ပေးပို့ထားပါသဖြင့် အားလပ်သည့်အချိန်တွင် စစ်ဆေးပေးပါရန် လေးစားစွာဖြင့် အသိပေးအပ်ပါသည်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MM TechEditor|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၁၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]], ဆောင်းပါးပါ အကြောင်းအရာဟာ မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ ထင်ရှားအရေးပါမှု မူဝါဒနဲ့ ကိုက်ညီခြင်းမရှိတဲ့အတွက် ဖျက်ပစ်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ အတ္ထုပ္ပတ္တိဆောင်းပါးတစ်ခုကို ထားရှိဖို့ဆိုရင် အကြောင်းအရာဟာ [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါခြင်း]] ရှိရမှာဖြစ်ပြီး အဲဒီထင်ရှားအရေးပါမှုကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ဖို့အတွက် စိ[[ဝီကီပီးဒီးယား:V|စစ်အတည်ပြုနိုင်တဲ့]] [[ဝီကီပီးဒီးယား:RS|ခိုင်လုံတဲ့ ကိုးကားချက်တွေ]] ရှိရပါမယ်။ ဖျက်ပစ်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဟာ သာမန် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်အကြောင်း ဖြစ်နေပြီး ကိုးကားပြုထားတဲ့ ရင်းမြစ်တွေမှာ ထင်ရှားအရေးပါခြင်းကို လွှမ်းခြုံဖော်ပြနိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ ရင်းမြစ်များသာ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် [[WP:AUTOBIO|ပင်ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ]]လည်း ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းမှာ မဟုတ်ပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၄၈၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == 'ဦးမြကြိုင်' ဆောင်းပါးအတွက် မေတ္တာရပ်ခံခြင်း == "Dear Admin Ninjastrikes ခင်ဗျာ... ကျွန်တော်/ကျွန်မ ရေးသားခဲ့တဲ့ 'ဦးမြကြိုင်' ဆောင်းပါးကို မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်း (G11/G12) အတွက် ပြန်လည်သုံးသပ်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ ဦးမြကြိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အင်္ဂလိပ်စာပေလောကတွင် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် တက်ကြွစွာ သင်ကြားပြသနေသူဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းဖော်ထုတ်ခဲ့သည့် Condense of Composition (COC) နည်းစနစ်သည် ကျောင်းသားလူငယ်များအကြား အလွန်ထင်ရှားပါသည်။ ၎င်းသည် လယ်တီဝိပဿနာအဖွဲ့ချုပ်ကဲ့သို့ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းကြီးတွင်လည်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် လူသိများသူ (Public Figure) တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ ဆောင်းပါးကို ဖျက်ပစ်လိုက်သည့်အချိန်တွင် ကျွန်တော်/ကျွန်မအနေဖြင့် ခိုင်မာသော အကိုးအကားများ (7Day TV အင်တာဗျူးနှင့် အခြားရင်းမြစ်များ) ကို ဖြည့်စွက်ပြင်ဆင်နေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤဆောင်းပါးကို Draft (မူကြမ်း) ကဏ္ဍသို့ ပြောင်းရွှေ့ပေးပါရန် သို့မဟုတ် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုပါရန် လေးစားစွာ တောင်းဆိုအပ်ပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများနှင့်အညီ အကိုးအကားများကို အပြည့်အစုံ ပြန်လည်ဖြည့်စွက်ပါမည်။ ကူညီပေးမှုအတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။" [[အသုံးပြုသူ:မောင်ချမ်းမြေ့|မောင်ချမ်းမြေ့]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မောင်ချမ်းမြေ့|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၂၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == သဲစုညိမ်း ဆောင်းပါးကိစ္စ == သဲစုညိမ်းရဲ့ဆောင်းပါကိုဘာလို့ဖျက်ပစ်ရတာလည်းဗျာ့ မြန်မာwiki မှာက‌ျတာ့မဖျက်သင့်ဘူးထင်ပါတယ် အကြောင်းပြချက်ပေးပါ [[အသုံးပြုသူ:Loganandjayce|Loganandjayce]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Loganandjayce|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၃၃၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Loganandjayce|Loganandjayce]]; [[သဲစုညိမ်း]] စာမျက်နှာကို [[M:GS|Global Sysop]] တစ်ယောက်က [https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%B0%E1%80%B8:%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8&logid=433017 Spam အကြောင်းပြချက်နဲ့ ဖျက်သွားတာ]ပါ။ အကြောင်းရင်းကတော့ အင်္ဂလိပ်ဝီကီ အပါအဝင် တခြားဝီကီတွေမှာ သဲစုညိမ်း စာမျက်နှာတွေကို မူဝါဒနဲ့ မကိုက်ညီဘဲ တောက်လျောက် ထပ်တလဲလဲ ဖန်တီးခဲ့ကြတာမို့ပါ။ သက်ဆိုင်ရာဝီကီမှာ ဖျက်ခံရတယ်ဆိုရင် ဘာကြောင့် ဖျက်ခံရသလဲ၊ ဘာတွေ ပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတာကို သိအောင်လုပ်ပြီးမှ မူဝါဒတွေနဲ့အညီ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သင့်တာပါ။ ဒါပေမယ့် အသုံးပြုသူ အကောင့်များစွာ သုံးပြီး [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q131363032&action=history ဝီကီတွေမှာ ထပ်တလဲလဲ ဖန်တီးခဲ့ကြခြင်း]က ဖျက်ခံရခြင်းရဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်း Spam လုပ်ဆောင်ချက် ဖြစ်နေတာပါ။ ဒါကြောင့် အကြံပေးရရင် ဆောင်းပါးကို ဆက်ပြီး မဖန်တီးပါနဲ့။ Draft: အမည်ညွှန်းမှာ အရင်ဖန်တီးပါ။ Review တင်ပါ။ အဲဒီအဆင့်မှာ မအောင်မြင်ခဲ့ရင်တော့ ဆက်မကြိုးစားသင့်တော့ပါဘူး။ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေရင် အကောင့်တွေ၊ အိုင်ပီတွေ တောက်လျှောက်အပိတ်ခံရနိုင်သလို ဆောင်းပါးအမည်ကိုလည်း Blacklist အနေနဲ့ ဝင်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၅၄၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-22625-67|&#126;2026-22625-67]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-22625-67|talk]]) ၁၇:၄၈၊ ၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ၂၀:၀၆၊ ၂၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> 2fgxhe3ns7o8q5kwc5km37ygni8ojmt 0 51510 1045636 1044745 2026-08-01T10:38:08Z Ayechan990 146367 1045636 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |predecessor7 = ''ရာထူးစတင်'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်|ကို်ါ်ါိကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဉ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ ၁၂ နှစ် နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]]: ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။[https://www.sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf]{{Dead link|date=July 2026 }} * အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ: ၂၄-၁၀-၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်းဒေသကြီး(သို့)ပြည်နယ်များ၏ အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://www.npnewsmm.com/news/6566ee9ea11dfb3de92905c5] * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ === * စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။ {| class="wikitable" style="width:100%;" !စဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !မှတ်ချက် |- | ၁။ | {{အလံ|China}} | [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]] | ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> | (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။ |ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ် |- | ၂။ | {{အလံ|Turkmenistan}} | [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]] | ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US |archive-date=17 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517233126/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;" |+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ''' |- !rowspan="2" style="width:5%;" | အနိုင်ရသူ !rowspan="2" style="width:20%;" | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း !rowspan="2" style="width:25%;" | ပါတီ !colspan="3" | ထောက်ခံမဲ !rowspan="2" style="width:10%;" | မဲရာခိုင်နှုန်း |- ! style="width:10%;" | ဆန္ဒမဲ !! style="width:10%;" | ကြိုတင်မဲ !! style="width:10%;" | စုစုပေါင်း |- | [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]] | ဦးညိုစော | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | ၈၇၂ | ၆၁၅ | '''၁,၄၈၇''' | ၉၇.၅၇% |- | | ဦးဝင်းကျော်သူ | [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] | ၃၃ | ၄ | ၃၇ | ၂.၄၃% |- ! colspan="3" | စုစုပေါင်း ! ၉၀၅ ! ၆၁၉ ! ၁,၅၂၄ ! ၁၀၀% |} === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅|archive-date=30 April 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260430132701/https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|url-status=dead}}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf] ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] tso4gsab40vjaw3paxkszwdidtz1bqz 1045637 1045636 2026-08-01T10:54:27Z Mrjohn156 146369 updated photo 1045637 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Vice President Nyo Saw.jpg|alt=ဒုသမ္မတ ညိုစော|thumb|Vice President Nyo Saw]] [[thumb]] {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |predecessor7 = ''ရာထူးစတင်'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်|ကို်ါ်ါိကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဉ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ ၁၂ နှစ် နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]]: ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။[https://www.sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf]{{Dead link|date=July 2026 }} * အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ: ၂၄-၁၀-၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်းဒေသကြီး(သို့)ပြည်နယ်များ၏ အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://www.npnewsmm.com/news/6566ee9ea11dfb3de92905c5] * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ === * စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။ {| class="wikitable" style="width:100%;" !စဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !မှတ်ချက် |- | ၁။ | {{အလံ|China}} | [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]] | ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> | (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။ |ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ် |- | ၂။ | {{အလံ|Turkmenistan}} | [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]] | ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US |archive-date=17 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517233126/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;" |+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ''' |- !rowspan="2" style="width:5%;" | အနိုင်ရသူ !rowspan="2" style="width:20%;" | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း !rowspan="2" style="width:25%;" | ပါတီ !colspan="3" | ထောက်ခံမဲ !rowspan="2" style="width:10%;" | မဲရာခိုင်နှုန်း |- ! style="width:10%;" | ဆန္ဒမဲ !! style="width:10%;" | ကြိုတင်မဲ !! style="width:10%;" | စုစုပေါင်း |- | [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]] | ဦးညိုစော | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | ၈၇၂ | ၆၁၅ | '''၁,၄၈၇''' | ၉၇.၅၇% |- | | ဦးဝင်းကျော်သူ | [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] | ၃၃ | ၄ | ၃၇ | ၂.၄၃% |- ! colspan="3" | စုစုပေါင်း ! ၉၀၅ ! ၆၁၉ ! ၁,၅၂၄ ! ၁၀၀% |} === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅|archive-date=30 April 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260430132701/https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|url-status=dead}}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf] ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 0b4u36u4q90p83eylmhdsuex2lw0ynk 3 68433 1045557 1040706 2026-07-31T13:16:05Z Dr Lotus Black 31011 /* ဆောင်းပါးများကို ရွေ့ပြောင်းခြင်း */ အပိုင်းသစ် 1045557 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ ကြိုဆိုပါ၏! == [[File:Mr. Smiley Face.svg||thumb|300px|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] <div class="borderc6 backgroundc2" style="border-style:solid;border-width:medium;padding:0.3em 0.5em;color:lightgrey"> <!--{{<includeonly>subst:</includeonly>void|{{error:not substituted|welcome}}}}--> <div class="lang-en" lang="en" style="color:black"> မင်္ဂလာပါ {{PAGENAME}}။ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယားမှ]] ကြိုဆိုပါတယ်။ ဝီကီရဲ့ [[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]ကို ဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ *အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia ဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီဘယ်လိုစသုံးရမယ်ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]]စာမျက်နှာမှာကြည့်ပါ။ တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို_တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ *စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ် ။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ *ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ ဝီကီမှာ အပီအပြင်ပျော်ရွှင်ပါစေဗျား။ (ဝီကီရောင်းရင်းများ) ---- Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> </div> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၅၇၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) ==သင် ရေးသားထားသော [[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး]] ဆောင်းပါး== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။</p><!---<p>You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.</p> --->|width=20%|align=right}} မင်္ဂလာပါ။ '''[[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး]]''' အမည်ရှိတဲ့ စာမျက်နှာအသစ်ကို သင်ဖန်တီးလိုက်တာကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပါဝင်ရေးသားမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားဟာ သင်ကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ခေါင်းစဉ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှာ '''[[:တရားဂုဏ်တော်]]''' အမည်နဲ့ စာမျက်နှာတစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တူညီနေတဲ့အတွက် သင့်ဆောင်းပါးကို [[WP:A10|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဤသည်မှာ သင့်အပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ သုံးသပ်ချက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ မှတ်သားစေလိုပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တိုးတက်လာစေဖို့ သင်ဆက်လက် ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအကြောင်းအရာဟာ သင်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါက [[:တရားဂုဏ်တော်]] မှာ ဆက်လက်ရေးသားပြီး ကူညီနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါက [[Talk:တရားဂုဏ်တော်|ဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ ဝင်ရောက်ရေးသားနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် သင်ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးသည် သီးသန့်ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆပါက၊ [[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားက သင်၏ နောက်ထပ် ပါဝင်ရေးသားမှုများကို မျှော်လင့်နေပါသည်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၃၄၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) ==သင် ရေးသားထားသော [[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး]] ဆောင်းပါး== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။</p><!---<p>You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.</p> --->|width=20%|align=right}} မင်္ဂလာပါ။ '''[[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး]]''' အမည်ရှိတဲ့ စာမျက်နှာအသစ်ကို သင်ဖန်တီးလိုက်တာကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပါဝင်ရေးသားမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားဟာ သင်ကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ခေါင်းစဉ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှာ '''[[:ဘုရားဂုဏ်တော်]]''' အမည်နဲ့ စာမျက်နှာတစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တူညီနေတဲ့အတွက် သင့်ဆောင်းပါးကို [[WP:A10|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဤသည်မှာ သင့်အပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ သုံးသပ်ချက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ မှတ်သားစေလိုပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တိုးတက်လာစေဖို့ သင်ဆက်လက် ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအကြောင်းအရာဟာ သင်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါက [[:ဘုရားဂုဏ်တော်]] မှာ ဆက်လက်ရေးသားပြီး ကူညီနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါက [[Talk:ဘုရားဂုဏ်တော်|ဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ ဝင်ရောက်ရေးသားနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် သင်ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးသည် သီးသန့်ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆပါက၊ [[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားက သင်၏ နောက်ထပ် ပါဝင်ရေးသားမှုများကို မျှော်လင့်နေပါသည်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၄၄၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) == FYI == ဆောင်းပါးသစ်တစ်ခုကို မရေးသားခင်မှာ အကြောင်းအရာတူ ဆောင်းပါးရှိ/မရှိကို အရင် [[Special:Search|ရှာဖွေကြည့်ပါ]]။ အကြောင်းအရာတူ ဆောင်းပါးဆိုရင်တော့ [[WP:A10|ဖျက်ပစ်ခြင်း]] ခံရနိုင်ပါတယ်။ [[Wikipedia:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] ကို ဖတ်ရှုကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါရစေ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၃၀၊ ၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == citing sources == မြန်မာစာပေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ ကိုးကားစာအုပ်ကို ရည်ညွှန်းတဲ့နေရာမှာ စာအုပ်အမည် တစ်ခုထဲ မဟုတ်ဘဲ ရေးသားသူ၊ ထုတ်ဝေခုနှစ်၊ အကြိမ်၊ ထုတ်ဝေတဲ့ စာအုပ်တိုက်၊ စာမျက်နှာ စတဲ့ အချက်တွေကို ဖြစ်နိုင်ရန် ထည့်သွင်းပေးပါက ပိုပြီးပြည့်စုံပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးတစ်ခုအတွက် ကိုးကားချက်ဟာ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ ရင်းမြစ်ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကိုးကားစာအုပ်အကြောင်းအပြည့်အစုံ ထည့်စေချင်ပါတယ်။ တမ်းပလိတ်သုံးပြီးထည့်ဖို့ဆိုရင် [[Template:Cite book]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ နမူနာအနေနဲ့ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] ဆောင်းပါးမှာ သုံးထားတဲ့ ကိုးကားချက်ကို ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == [[ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း)]] နှင့် [[ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း]] == အစ်ကိုရေးထားတဲ့ [[ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း)]] နဲ့ [[ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း]] စာမျက်နှာနှစ်ခုကို ဖျက်ပစ်ဖို့ အဆိုပြုထားပါတယ်။ [[Wikipedia:ဖျက်ပစ်ရမည့်ဆောင်းပါးများ#ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း) နှင့် ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း|ဒီမှာ]] ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၄၄၊ ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ်နှင့် မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] '''[[:File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မည်သည့်လိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်ကိုလည်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ [[:File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။<!-- Template:Di-no source no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၃၈၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ်နှင့် မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] '''[[:File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မည်သည့်လိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်ကိုလည်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ [[:File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။<!-- Template:Di-no source no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == အရှင်ဝီရိယ.jpg နှင့် မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpeg == အကို Ninja Striker ရေ ကျွန်တော် ဘယ်ကပြန်ပြောရမယ်မှန်း မသိလို့ ဒီကပဲ ရေးလိုက်ပါတယ်။ အရှင်ဝီရီယ.jpg ကို facebook ရဲ့ ဓမ္မရေချမ်းစင် Page ဆီက အကူအညီတောင်းပြီး ပုံကို တောင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒိ page ကပဲ ပုံကို ပို့ပေးခဲ့တာပါ။<br /><br /> မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရားပုံကတော့ ဘယ် page က save ခဲ့မှန်း မမှတ်မိတော့ပါဘူး။ အစ်ကို ပြောသလို မူပိုင်ခွင့် အခြေအနေ နှင့် ရင်းမြစ်တွေကို အကိုပဲ သင့်သလို ကြည့်လုပ်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော် အဲ့ဒါတွေ ဘယ်လိုလုပ်ရမယ်ဆိုတာလဲ သိပ်နားမလည်ပါဘူး။ နောက်အချိန်ရရင်တော့ လေ့လာပါ့မယ်။ အခု စာမေးပွဲ တစ်ဖက်နဲ့မို့လို့ အကိုပဲ ကြည့်စီစဉ်လိုက်ပါ။ ကျေးဇူးပါ အကိုနင်ဂျာ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၀၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) :ဓာတ်ပုံတင်မယ်ဆိုရင် '''ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံ''' ဖြစ်ရင် အကောင်းဆုံးပါ။ အခြားတစ်နေရာကနေ ရရှိလာတဲ့ပုံကို တင်မယ်ဆိုရင် မူပိုင်ခွင့်ပြဿနာရှိလာနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားမှာပဲ အသုံးပြုနိုင်ဖို့ ခွင့်ပြုချက်ပေးထားတဲ့ပုံမျိုးဆို တင်ခွင့်မပြုပါဘူး။ အခုနှစ်ပုံဟာ အခြားတစ်နေရာက ရယူထားပြီး ရင်းမြစ်၊ မူရင်းပိုင်ရှင် မသိနိုင်တဲ့ပုံတွေ ဖြစ်နေတာကြောင့် မူပိုင်ခွင့်၊ ရင်းမြစ် သတ်မှတ်ပေးနိုင်ဖို့ အခက်အခဲရှိတဲ့အတွက် နှစ်ပုံလုံးကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၄၃၊ ၉ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) ==File:Mg Kyi Thant.jpg ၏ ဖိုင်မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] [[:File:Mg Kyi Thant.jpg]] ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ လက်ခံနိုင်သော လိုင်စင်အခြေအနေနှင့် ခိုင်မာသော ရင်းမြစ်ကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် မကြာမီ ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည်ဖြစ်သည်။ [[:File:Mg Kyi Thant.jpg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သိရှိလိုသည့် မေးခွန်းများရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ စာမျက်နှာ]]တွင် ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ပူးပေါင်းပါဝင်သည့်အတွက် ထပ်မံကျေးဇူးတင်ပါသည်။<!-- Template:Di-no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၅:၅၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) :သက်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ပုံကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တင်တဲ့အခါမှာ ပုံတစ်ခုလုံးဟာ [[WP:IUP|ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးထားတဲ့ပုံ]] ဖြစ်ရပါမယ်။ ရှိနှင့်ပြီး ပုံကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားတဲ့ပုံကို ''ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု'' (own work) အဖြစ် သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ စာအုပ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ပုံကို လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်း ဆောင်းပါးမှာ ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ [[:en:WP:NFC#UULP|အခမဲ့မဟုတ်သော အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်း]]မှာလည်း အကျုံးမဝင်ပါဘူး။ ပုံမတင်မီ သိလိုတဲ့ မရှင်းတဲ့အချက်တွေရှိရင် [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ စာမျက်နှာ]] ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော့ရဲ့ [[User talk:Ninjastrikers|ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၄၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == [[:ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ]] အား ဖျက်ပစ်ရန် အဆိုပြုထားခြင်း == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ]]''' သည် [[WP:PGLIST|ဝီကီပီးဒီးယား၏ မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ]]အရ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ပါဝင်ရန် သင့်လျော်မှုရှိမရှိ သို့မဟုတ် [[Wikipedia:Deletion policy|ဖျက်ပစ်ရန်]]အတွက် ဆွေးနွေးချက်တစ်ခု ပြုလုပ်နေပါသည်။ ဆောင်းပါးအား [[Wikipedia:ဖျက်ပစ်ရမည့်ဆောင်းပါးများ#ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ|ဤနေရာတွင်]] အများသဘောဆန္ဒကောက်ခံလျက် ဆွေးနွေးလျက်ရှိပြီး မည်သူမဆို ပါဝင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။ အဆိုပြုထားချက်တွင် သက်ဆိုင်သော မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များအား ရှင်းပြထားပါသည်။ ဆွေးနွေးနေစဉ်ကာလအတွင်း အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် ဆောင်းပါးအား တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဆောင်းပါးစာမျက်နှာထိပ်ဆုံးရှိ ဖျက်ပစ်ရန် အသိပေးချက်အား မဖယ်ရှားပါနှင့်။<!-- Template:afd-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၁:၀၃၊ ၂၉ ဧပြီ ၂၀၁၇ (UTC) ==Barnstar for you!== {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#fdffe7;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | {{#ifeq:{{{3}}}|alt|[[file:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]}} |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''The {{GENDER:{{PAGENAME}}|Working Man's|Working Woman's|Working Wikipedian's}} Barnstar''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | Thanks for your contributions in Myanmar Wikipedia. [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၈၊ ၂၇ မေ ၂၀၁၇ (UTC) |} == Interwiki Links (link to English Wikipedia and other Wikipedias) == Languages at left lower corner⇒Add links⇒ Language:English (enwiki)⇒Page:xxxxx⇒link with page⇒Comfirm. [[File:Lightbulb.png|16px]] This is how we link pages between Myanmar and other Wikis. [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၈၊ ၃ ဇွန် ၂၀၁၇ (UTC) :အခုလို ပြောပြပေးတာကျေးဇူးပါ။ နောက်ဆောင်းပါးတွေကျရင် စမ်းကြည့်မယ်။[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၃ ဇွန် ၂၀၁၇ (UTC) == Barnstar For You == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:BuddhismBarnstarProposal4.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''The Buddhism Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | For your work in creating articles for Buddhism, you deserve this! [[User:NayiMuu|<span style="background:#74DF00"><span style="color:#FFFFFF">'''Nayi'''</span></span><span style="color:#86B404">'''Muu^®'''</span>]]^{[[User talk:NayiMuu|<span style="color:#86B404"> talk</span>]]} ၀၉:၃၈၊ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) |} :ပျော်တယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၅၊ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) == မြန်မာနာမည်လေး သုံးဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ် == ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်တွေကို အင်္ဂလိပ်လို နာမည်တပ်မယ့် အစား မြန်မာလိုလေး အသံဖလှယ်ပြီး သုံးပေးရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ အသံထွက်ရတာ အခက်အခဲ ရှိရင် Google မှာ အင်္ဂလိပ်နာမည် နဲ့ Pronunciation လို့ ရိုက်ရှာလိုက်ရင် အသံထွက်ထားတဲ့ နေရာတွေ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ YouTube, [http://www.forvo.com Forvo] နဲ့ [http://www.howtopronounce.com HowToPronounce] Website တွေမှာလည်း ရှာကြည့်လို့ရပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Zawthet|Zawthet]] ([[User talk:Zawthet|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၂၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့ပါ။ နောက်ဆောင်းပါးတွေကျ လုပ်လိုက်ပါ့မယ်။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၈၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) ::ဆောင်းပါးတွေကို ရွေ့ပြောင်းတဲ့အခါ English name ကနေ မြန်မာလိုပြောင်းရင် ပြန်ညွန်း redirect မချန်ပဲ ရွေ့ပြောင်းစေချင်ပါတယ်။ မလိုအပ်ဘဲ name space တွေ ရှုပ်ပွမနေတော့ဘူးပေါ့ဗျာ။ [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၉၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) :::redirect မချန်ပဲ ပြောင်းတာက admin တွေပဲ ရတာထင်တယ်။ user တွေမှာ အဲဒီ right မရှိဘူးထင်တယ်။ --<font style="white-space:nowrap;text-shadow:blue 0em 0em 0.8em,green -0.8em -0.8em 0.9em,black 0.7em 0.7em 0.8em;color:#000000">[[User:Phyo WP|'''ဖြိုးWP''']] [[User talk:Phyo WP|<small>''(ဆွေးနွေးရန်)''</small>]] </font> ၁၅:၁၅၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) ပြန်ညွှန်းမချန်ဘဲ ရွှေ့မရဘူး။ အက်ဒမင်တွေကပဲ ပြန်ညွှန်းစာမျက်နှာတွေကို ဖျက်ပေးမှ ရမှာ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၅၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) == ESEAP Conference == Hello ခင်မောင်မောင်လွင်, Scholarship applications for '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is now open! '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is a regional conference for Wikimedia communities around the ESEAP regions. ESEAP stands for East, Southeast Asia, and Pacific. Taking place in Bali, Indonesia on 5-6 May 2018, this is the first regional conference for the Wikimedia communities around the regions. Full scholarships are subject to quotas, maximum two people per country and your country is eligible to apply, visit [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Attend|this page]]. We also accept [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Submissions|submissions]] of several formats, including: *'''Workshop & Tutorial''': these are presentations with a focus on practical work directed either to acquiring a specific skill or doing a specific task. Sessions are 55 minutes led by the presenters in a classroom space suitable for laptops and work. *'''Posters''': A2-size format to give news, share your community event/program, set out an idea, propose a concept, or explain a problem. The poster itself must be uploaded to Wikimedia Commons with a suitable license. *'''Short Presentation/Sharing talks''': 10-15 minutes presentation on certain topic. Deadline for submissions and scholarship applications is on 15 March 2018. If you have any question, don't hesitate to contact me or send your e-mail to eseap@wikimedia.or.id. Best regards, [[User:Wirjadisastra|Wirjadisastra]] ([[User talk:Wirjadisastra|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၄၂၊ ၁၄ မတ် ၂၀၁၈ (UTC) == စာအုပ်မျက်နှာဖုံးပုံများ == ကိုခင်မောင်မောင်လွင်ရေ .. [[:commons:File:ရတနာသုံးပါး.png|စာအုပ်မျက်နှာဖုံးပုံတစ်ခု]]ကို high resolution နဲ့ Commons မှာတင်ထားတာတွေ့တယ်။ ဖျက်ခံရလိမ့်မယ်နော်။ မြန်မာဝီကီဖက်ကို ပုံအသေးပြောင်းပြီး ပြန်တင်လိုက်ပါ။ commons က ပုံကို deletion request တင်လိုက်ပါ။ ပုံအသေးပြောင်းဖို့ အဆင်မပြေရင်လည်း ဒီအတိုင်းပဲ ပြောင်းတင်လိုက်ပါ။ ပြန်ပြင်ပေးပါ့မယ်။ စာအုပ်ပုံတွေရဲ့ အကျဉ်းချုပ် အတွက် {{Tlx|Non-free use rationale book cover}} တမ်းပလိတ်နဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြည့်ပေးရင် ပိုအဆင်ပြေပါမယ်။ နမူနာကို [[:File:Pyu Reader Front Cover Second Printing.jpeg|ဒီပုံမှာ]] ကြည့်ကြည့်ပါ။ အဆင်ပြေပါစေ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၈၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) :မနေ့က Deletion request တင်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖျက်မပေးသေးဘူး။[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) == မဂ်လာပါ == ဆာယိုနာဒါး[[User:Wonnral|Wonnral]] ([[User talk:Wonnral|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) :{{ping|Wonnral}} မင်္ဂလာပါ။ こんにちは。　[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၉၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) == International School Yangon: Burmese name == Hi! Re: [[:en:International School Yangon]] I found a Burmese name here https://www.isyedu.org/uploaded/template/images/logo.svg Should the article be moved to its Burmese title? [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[User talk:WhisperToMe|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၅၊ ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) :Yes, bro. Thanks. [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၂၂၊ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) == File:Kawa Bridge.PNG ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] '''[[:File:Kawa Bridge.PNG]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ဖိုင်အကြောင်း ဖော်ပြချက်စာမျက်နှာတွင် မည်သူဖန်တီးခဲ့သည်ဆိုသော အကြောင်းအရာ မပါဝင်သည့်အတွက် [[မူပိုင်ခွင့်]] အခြေအနေသည် မပြတ်မသား ဖြစ်နေပါသည်။ အကယ်၍ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ [[:File:Kawa Bridge.PNG|ဖိုင်အကြောင်း ဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]အား ပြင်ဆင်ပြီး လိုအပ်သော အချက်အလက်များ ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ '''[[WP:IUP#Adding images|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပြီး ဝီကီပီးဒီးယားသို့ မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာပါ။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သိလိုသည့် မေးခွန်းများရှိပါက [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ]]တွင် ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးတင်ပါသည်။<!-- Template:Di-no source-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၁၃၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) ==အသုံးမပြုထားသော မူပိုင်ခွင့်ရှိ ပုံ File:ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ.jpg== [[File:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|left|⚠|link=]] '''[[:File:ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ.jpg]]''' ကို တင်ခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ပုံအကြောင်း စာမျက်နှာမှာ လက်ရှိဖော်ပြထားချက်အရ ပုံဟာ အခမဲ့မဟုတ်ဘဲ မူပိုင်ခွင့်ရှိနေပြီး ဝီကီပီးဒီးယားပေါ်တွင် [[WP:FU|တရားမျှတစွာ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း]] ခိုင်လုံမှသာ အသုံးပြုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝီကီပီးဒီးယားရှိ မည်သည့်ဆောင်းပါးတွင်မှာမှ ပုံကို အသုံးပြုထားခြင်း မရှိပါ။ အကယ်၍ ဆောင်းပါးတစ်ခုမှာ ယခင်က အသုံးပြုထားခဲ့ပါက ဆောင်းပါးသို့ သွားရောက်၍ ပုံအား အဘယ်ကြောင့် ဖယ်ရှားခဲ့သည်ကို ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ အသုံးဝင်နိုင်သည်ဟု ယူဆပါက ပုံကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းနိုင်ပါတယ်။ မည်သည့် '''ဆောင်ပါးများ'''တွင်မှ အသုံးပြုထားခြင်း မရှိတဲ့ အခမဲ့မဟုတ်သည့် မူပိုင်ခွင့်ရှိ ပုံများကို [[WP:CSD#F5|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက် အပိုင်း F5]] မှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း ခုနစ်ရက်အကြာတွင် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။<!-- Template:Di-orphaned fair use-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၂၂၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၁၉ (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၄:၃၃၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19352606 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၅:၀၉၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19395159 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၉:၀၁၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19433228 --> == ပဉ္စာနန္တရိယကံ == [[ပဉ္စာနန္တရိယကံ]] ဆောင်းပါးလေးတစ်ချက်လောက် ပြန်ကြည့်ပေးပါဦး bro! အဇာတသတ်က လောဟကုမ္ဘီ ငရဲပဲကျတာဆိုတော့ သူ အဲ့ကံမြောက်မမြောက်လေးတစ်ချက်လောက်၊ ကျွန်တော့်မှာ ကိုးကားစရာ စာအုပ်လောလောဆယ်မရှိလို့၊ :) [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၆၊ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :sorry! ဒေဝဒတ်နဲ့ရောပြီး ဘုရားကိုပဲ အာရုံရောက်သွားလို့ ဖခင်သတ်တာမေ့နေတာ ဟီး!!! [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၆၊ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :::No Problem!!! Thank bro....[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၂၊ ၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) Buddhism မှာ ဘုရား အကြောင်း မပါတာ ဘာကြောင့် ဘုရားဆိုတာ ထည့်ရေးထားတာလဲ။ Gautam ကို နောက်တာလား။--[[အသုံးပြုသူ:T-Dharma|T-Dharma]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:T-Dharma|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၉၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :{{ping|T-Dharma}} အစ်ကိုလား အစ်မလားတော့ မသိဘူး။ သာကိုပြောချင်တာလဲ မသိဘူး။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၉၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC) ==မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း== အသင်းက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးတဲ့ အသင်းမဟုတ်တဲ့အတွက် ဖယ်လိုက်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ {{unsigned2|10:24, 13 December 2020|မျိုးကြည်သာ}} :ဟုတ်ကဲ့ပါ။ {{ping|မျိုးကြည်သာ}} ဆွေးနွေးချက်တွေမှာ စကားပြောပြီးရင် '''Tide Key''' လေးခုချန်ခဲ့ရင် ကိုယ့်ရဲ့လက်မှတ် ကျန်ခဲ့ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) == သိလိုပါသည် == မိဘအုပ်ထိမ်းသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား အလိုတူ၍ပေါင်းသင်းသောမိန်းမယား (မိန်းမ ၂၀ အနက်မှ ၁၂ ခုမြောက်မယား) အဖြစ်ဖြင့်ပေါင်းသင်းလိုပါက သူမ၏မိဘတို့အားအသိပေးရန်လိုပါသလား။ [[အသုံးပြုသူ:Jim Maung|Jim Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jim Maung|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၂၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၁ (UTC) == category looping == ..နိုင်ငံရှိ မြစ်များ ကဏ္ဍတွေလုပ်တဲ့အခါ ကဏ္ဍနာမည်ကိုပဲ အောက်မှာ ပြန်ထည့်ရင် looping ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ([https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%80%8D:%E1%80%82%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8&oldid=671018 ဥပမာ]) အဲဒီအစား သူနဲ့သက်ဆိုင်ရာ တဆင့်မြင့် ကဏ္ဍတွေကိုပဲ ထည့်သင့်ပါတယ်။ ဥပမာ [[:ကဏ္ဍ:ပီရူးနိုင်ငံ၏ မြစ်များ]] ကဏ္ဍစာမျက်နှာကို တဆင့်မြင့်ကဏ္ဍတွေ ဖြစ်တဲ့ [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် မြစ်များ]] နဲ့ [[:ကဏ္ဍ:ပီရူးနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] စတဲ့ ကဏ္ဍအောက်တွေမှာ ထည့်သင့်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၃၄၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) :Thanks!!![[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) == [[WP:NCPI]] == Hi. As I've said before, you're kindly encouraged to refer [[WP:NCPI|the naming convention]] whenever you encountered Pali names. Pls consider using transliteration - representing alphabets for alphabets - for Pali words as per WP:NCPI. Thank you. ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၀၈:၀၃၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC) :Thank bro for your advice.[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၂၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]], [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] and [[:en:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater]] in Burmese Wikipedia? They do not need to be long. Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Multituberculata|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၁၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၂ (UTC) :{{ping|Multituberculata}}Yes, I will try to write that articles when I have time.[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၃၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၂ (UTC) == Autopatrolled granted == [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]] Hi ခင်မောင်မောင်လွင်, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers. Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them. Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၃၅၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) ::{{ping|Ninjastrikers}}ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၃၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ၀၆:၂၄၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Barnstar for you! == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" | rowspan="2" style="vertical-align:middle;" |[[ဖိုင်:Japan Barnstar.png|103x103px|frameless]] | rowspan="2" | | style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" |'''The Japan Barnstar''' |- | style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |For your significant contributions to topics related to Japan. [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|🌐 Pho Sai®️]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၄၊ ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) |} :@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ကျေးဇူးပါ။ おおきに。 [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၇၊ ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) == Help == Hello, I recently created [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article and I need your help in improving it as I do not speak Burmese. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၃၊ ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၀၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == Regarding deletion request == ဆောင်းပါးတွေကို ဖျက်ဖို့ တောင်းဆိုတဲ့အခါ လင့်ခ်တွေကို အရင် စစ်ဆေးပေးစေချင်ပါတယ်။ နို့မို့ဆိုရင် ဖျက်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဆီကို လင့်ခ်ချိတ်ထားတဲ့ နေရာတွေမှာ လင့်ခ်နီပြီး အချိတ်အဆက်ပြတ်သွားနိုင်တာမို့ပါ။ ဥပမာ [https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%B0%E1%80%B8:%E1%80%98%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B2/%E1%80%96%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8_%E1%80%94%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 ဒီဆောင်းပါး]ကို ဗလာလုပ်လိုက်ပေမယ့် သူ့ဆီကို ချိတ်ထားတဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။ ဒါကြောင့် incoming link တွေ စစ်ပြီးမှ deletion request လုပ်စေချင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၃၉၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့။ နောက်အခါတွေကျရင် စစ်ပြီးလုပ်လိုက်ပါမယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၁၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) == မြန်မာဗန်းစကားများ == မြန်မာဗန်းစကားတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆောင်းပါးသစ်တွေ ဖန်တီးပေးတာ ကျေးဇူးပါ။ ဒါပေမယ့် ဆောင်းပါးတွေက စာတစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်းလောက်ပဲ ရှိတာရယ်၊ နောင်မှာလဲ ထပ်ဖြည့်ရေးဖို့ အလားအလာ နည်းတာရယ်ကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးအစား မြန်မာ ဝစ်ရှင်နရီဖက်မှာ အဘိဓာန်ပုံစံနဲ့ ရေးတာက ပိုသင့်တော်ပါလိမ့်မယ်ဗျ။ ဥပမာ [[ဇယားကိုက်သည်]] အစား [[:my:wikt:ဇယားကိုက်]] ဆိုတာမျိုးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၂၊ ၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == ဆောင်းပါးများကို ရွေ့ပြောင်းခြင်း == ဆောင်းပါးများကို move လုပ်တဲ့အခါ မူလစာမျက်နှာနာမည်ကို စာသားမရှိတော့ဘဲ ဗလာအဖြစ် ကျန်နေခဲ့အောင် လုပ်ထားတာ သတိထားမိပါတယ်။ ဗလာလုပ်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးနာမည်ကို ဖျက်ပစ်ဖို့ လိုအပ်ရင် ဖျက်လို့ရအောင် {Delete} တမ်းပလိတ်ကို ထည့်သွင်းစေလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) mr37x26decl0wm746w8z6b72znkkki6 1045567 1045557 2026-07-31T16:52:09Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆောင်းပါးများကို ရွေ့ပြောင်းခြင်း */ 1045567 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ ကြိုဆိုပါ၏! == [[File:Mr. Smiley Face.svg||thumb|300px|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] <div class="borderc6 backgroundc2" style="border-style:solid;border-width:medium;padding:0.3em 0.5em;color:lightgrey"> <!--{{<includeonly>subst:</includeonly>void|{{error:not substituted|welcome}}}}--> <div class="lang-en" lang="en" style="color:black"> မင်္ဂလာပါ {{PAGENAME}}။ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယားမှ]] ကြိုဆိုပါတယ်။ ဝီကီရဲ့ [[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]ကို ဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ *အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia ဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီဘယ်လိုစသုံးရမယ်ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]]စာမျက်နှာမှာကြည့်ပါ။ တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို_တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ *စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ် ။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ *ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ ဝီကီမှာ အပီအပြင်ပျော်ရွှင်ပါစေဗျား။ (ဝီကီရောင်းရင်းများ) ---- Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> </div> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၅၇၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) ==သင် ရေးသားထားသော [[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး]] ဆောင်းပါး== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။</p><!---<p>You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.</p> --->|width=20%|align=right}} မင်္ဂလာပါ။ '''[[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး]]''' အမည်ရှိတဲ့ စာမျက်နှာအသစ်ကို သင်ဖန်တီးလိုက်တာကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပါဝင်ရေးသားမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားဟာ သင်ကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ခေါင်းစဉ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှာ '''[[:တရားဂုဏ်တော်]]''' အမည်နဲ့ စာမျက်နှာတစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တူညီနေတဲ့အတွက် သင့်ဆောင်းပါးကို [[WP:A10|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဤသည်မှာ သင့်အပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ သုံးသပ်ချက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ မှတ်သားစေလိုပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တိုးတက်လာစေဖို့ သင်ဆက်လက် ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအကြောင်းအရာဟာ သင်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါက [[:တရားဂုဏ်တော်]] မှာ ဆက်လက်ရေးသားပြီး ကူညီနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါက [[Talk:တရားဂုဏ်တော်|ဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ ဝင်ရောက်ရေးသားနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် သင်ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးသည် သီးသန့်ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆပါက၊ [[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားက သင်၏ နောက်ထပ် ပါဝင်ရေးသားမှုများကို မျှော်လင့်နေပါသည်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၃၄၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) ==သင် ရေးသားထားသော [[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး]] ဆောင်းပါး== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။</p><!---<p>You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.</p> --->|width=20%|align=right}} မင်္ဂလာပါ။ '''[[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး]]''' အမည်ရှိတဲ့ စာမျက်နှာအသစ်ကို သင်ဖန်တီးလိုက်တာကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပါဝင်ရေးသားမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားဟာ သင်ကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ခေါင်းစဉ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှာ '''[[:ဘုရားဂုဏ်တော်]]''' အမည်နဲ့ စာမျက်နှာတစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တူညီနေတဲ့အတွက် သင့်ဆောင်းပါးကို [[WP:A10|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဤသည်မှာ သင့်အပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ သုံးသပ်ချက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ မှတ်သားစေလိုပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တိုးတက်လာစေဖို့ သင်ဆက်လက် ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအကြောင်းအရာဟာ သင်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါက [[:ဘုရားဂုဏ်တော်]] မှာ ဆက်လက်ရေးသားပြီး ကူညီနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါက [[Talk:ဘုရားဂုဏ်တော်|ဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ ဝင်ရောက်ရေးသားနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် သင်ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးသည် သီးသန့်ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆပါက၊ [[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားက သင်၏ နောက်ထပ် ပါဝင်ရေးသားမှုများကို မျှော်လင့်နေပါသည်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၄၄၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) == FYI == ဆောင်းပါးသစ်တစ်ခုကို မရေးသားခင်မှာ အကြောင်းအရာတူ ဆောင်းပါးရှိ/မရှိကို အရင် [[Special:Search|ရှာဖွေကြည့်ပါ]]။ အကြောင်းအရာတူ ဆောင်းပါးဆိုရင်တော့ [[WP:A10|ဖျက်ပစ်ခြင်း]] ခံရနိုင်ပါတယ်။ [[Wikipedia:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] ကို ဖတ်ရှုကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါရစေ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၃၀၊ ၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == citing sources == မြန်မာစာပေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ ကိုးကားစာအုပ်ကို ရည်ညွှန်းတဲ့နေရာမှာ စာအုပ်အမည် တစ်ခုထဲ မဟုတ်ဘဲ ရေးသားသူ၊ ထုတ်ဝေခုနှစ်၊ အကြိမ်၊ ထုတ်ဝေတဲ့ စာအုပ်တိုက်၊ စာမျက်နှာ စတဲ့ အချက်တွေကို ဖြစ်နိုင်ရန် ထည့်သွင်းပေးပါက ပိုပြီးပြည့်စုံပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးတစ်ခုအတွက် ကိုးကားချက်ဟာ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ ရင်းမြစ်ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကိုးကားစာအုပ်အကြောင်းအပြည့်အစုံ ထည့်စေချင်ပါတယ်။ တမ်းပလိတ်သုံးပြီးထည့်ဖို့ဆိုရင် [[Template:Cite book]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ နမူနာအနေနဲ့ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] ဆောင်းပါးမှာ သုံးထားတဲ့ ကိုးကားချက်ကို ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == [[ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း)]] နှင့် [[ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း]] == အစ်ကိုရေးထားတဲ့ [[ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း)]] နဲ့ [[ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း]] စာမျက်နှာနှစ်ခုကို ဖျက်ပစ်ဖို့ အဆိုပြုထားပါတယ်။ [[Wikipedia:ဖျက်ပစ်ရမည့်ဆောင်းပါးများ#ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း) နှင့် ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း|ဒီမှာ]] ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၄၄၊ ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ်နှင့် မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] '''[[:File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မည်သည့်လိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်ကိုလည်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ [[:File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။<!-- Template:Di-no source no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၃၈၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ်နှင့် မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] '''[[:File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မည်သည့်လိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်ကိုလည်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ [[:File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။<!-- Template:Di-no source no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == အရှင်ဝီရိယ.jpg နှင့် မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpeg == အကို Ninja Striker ရေ ကျွန်တော် ဘယ်ကပြန်ပြောရမယ်မှန်း မသိလို့ ဒီကပဲ ရေးလိုက်ပါတယ်။ အရှင်ဝီရီယ.jpg ကို facebook ရဲ့ ဓမ္မရေချမ်းစင် Page ဆီက အကူအညီတောင်းပြီး ပုံကို တောင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒိ page ကပဲ ပုံကို ပို့ပေးခဲ့တာပါ။<br /><br /> မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရားပုံကတော့ ဘယ် page က save ခဲ့မှန်း မမှတ်မိတော့ပါဘူး။ အစ်ကို ပြောသလို မူပိုင်ခွင့် အခြေအနေ နှင့် ရင်းမြစ်တွေကို အကိုပဲ သင့်သလို ကြည့်လုပ်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော် အဲ့ဒါတွေ ဘယ်လိုလုပ်ရမယ်ဆိုတာလဲ သိပ်နားမလည်ပါဘူး။ နောက်အချိန်ရရင်တော့ လေ့လာပါ့မယ်။ အခု စာမေးပွဲ တစ်ဖက်နဲ့မို့လို့ အကိုပဲ ကြည့်စီစဉ်လိုက်ပါ။ ကျေးဇူးပါ အကိုနင်ဂျာ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၀၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) :ဓာတ်ပုံတင်မယ်ဆိုရင် '''ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံ''' ဖြစ်ရင် အကောင်းဆုံးပါ။ အခြားတစ်နေရာကနေ ရရှိလာတဲ့ပုံကို တင်မယ်ဆိုရင် မူပိုင်ခွင့်ပြဿနာရှိလာနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားမှာပဲ အသုံးပြုနိုင်ဖို့ ခွင့်ပြုချက်ပေးထားတဲ့ပုံမျိုးဆို တင်ခွင့်မပြုပါဘူး။ အခုနှစ်ပုံဟာ အခြားတစ်နေရာက ရယူထားပြီး ရင်းမြစ်၊ မူရင်းပိုင်ရှင် မသိနိုင်တဲ့ပုံတွေ ဖြစ်နေတာကြောင့် မူပိုင်ခွင့်၊ ရင်းမြစ် သတ်မှတ်ပေးနိုင်ဖို့ အခက်အခဲရှိတဲ့အတွက် နှစ်ပုံလုံးကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၄၃၊ ၉ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) ==File:Mg Kyi Thant.jpg ၏ ဖိုင်မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] [[:File:Mg Kyi Thant.jpg]] ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ လက်ခံနိုင်သော လိုင်စင်အခြေအနေနှင့် ခိုင်မာသော ရင်းမြစ်ကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် မကြာမီ ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည်ဖြစ်သည်။ [[:File:Mg Kyi Thant.jpg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သိရှိလိုသည့် မေးခွန်းများရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ စာမျက်နှာ]]တွင် ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ပူးပေါင်းပါဝင်သည့်အတွက် ထပ်မံကျေးဇူးတင်ပါသည်။<!-- Template:Di-no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၅:၅၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) :သက်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ပုံကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တင်တဲ့အခါမှာ ပုံတစ်ခုလုံးဟာ [[WP:IUP|ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးထားတဲ့ပုံ]] ဖြစ်ရပါမယ်။ ရှိနှင့်ပြီး ပုံကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားတဲ့ပုံကို ''ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု'' (own work) အဖြစ် သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ စာအုပ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ပုံကို လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်း ဆောင်းပါးမှာ ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ [[:en:WP:NFC#UULP|အခမဲ့မဟုတ်သော အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်း]]မှာလည်း အကျုံးမဝင်ပါဘူး။ ပုံမတင်မီ သိလိုတဲ့ မရှင်းတဲ့အချက်တွေရှိရင် [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ စာမျက်နှာ]] ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော့ရဲ့ [[User talk:Ninjastrikers|ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၄၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == [[:ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ]] အား ဖျက်ပစ်ရန် အဆိုပြုထားခြင်း == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ]]''' သည် [[WP:PGLIST|ဝီကီပီးဒီးယား၏ မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ]]အရ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ပါဝင်ရန် သင့်လျော်မှုရှိမရှိ သို့မဟုတ် [[Wikipedia:Deletion policy|ဖျက်ပစ်ရန်]]အတွက် ဆွေးနွေးချက်တစ်ခု ပြုလုပ်နေပါသည်။ ဆောင်းပါးအား [[Wikipedia:ဖျက်ပစ်ရမည့်ဆောင်းပါးများ#ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ|ဤနေရာတွင်]] အများသဘောဆန္ဒကောက်ခံလျက် ဆွေးနွေးလျက်ရှိပြီး မည်သူမဆို ပါဝင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။ အဆိုပြုထားချက်တွင် သက်ဆိုင်သော မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များအား ရှင်းပြထားပါသည်။ ဆွေးနွေးနေစဉ်ကာလအတွင်း အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် ဆောင်းပါးအား တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဆောင်းပါးစာမျက်နှာထိပ်ဆုံးရှိ ဖျက်ပစ်ရန် အသိပေးချက်အား မဖယ်ရှားပါနှင့်။<!-- Template:afd-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၁:၀၃၊ ၂၉ ဧပြီ ၂၀၁၇ (UTC) ==Barnstar for you!== {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#fdffe7;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | {{#ifeq:{{{3}}}|alt|[[file:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]}} |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''The {{GENDER:{{PAGENAME}}|Working Man's|Working Woman's|Working Wikipedian's}} Barnstar''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | Thanks for your contributions in Myanmar Wikipedia. [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၈၊ ၂၇ မေ ၂၀၁၇ (UTC) |} == Interwiki Links (link to English Wikipedia and other Wikipedias) == Languages at left lower corner⇒Add links⇒ Language:English (enwiki)⇒Page:xxxxx⇒link with page⇒Comfirm. [[File:Lightbulb.png|16px]] This is how we link pages between Myanmar and other Wikis. [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၈၊ ၃ ဇွန် ၂၀၁၇ (UTC) :အခုလို ပြောပြပေးတာကျေးဇူးပါ။ နောက်ဆောင်းပါးတွေကျရင် စမ်းကြည့်မယ်။[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၃ ဇွန် ၂၀၁၇ (UTC) == Barnstar For You == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:BuddhismBarnstarProposal4.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''The Buddhism Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | For your work in creating articles for Buddhism, you deserve this! [[User:NayiMuu|<span style="background:#74DF00"><span style="color:#FFFFFF">'''Nayi'''</span></span><span style="color:#86B404">'''Muu^®'''</span>]]^{[[User talk:NayiMuu|<span style="color:#86B404"> talk</span>]]} ၀၉:၃၈၊ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) |} :ပျော်တယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၅၊ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) == မြန်မာနာမည်လေး သုံးဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ် == ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်တွေကို အင်္ဂလိပ်လို နာမည်တပ်မယ့် အစား မြန်မာလိုလေး အသံဖလှယ်ပြီး သုံးပေးရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ အသံထွက်ရတာ အခက်အခဲ ရှိရင် Google မှာ အင်္ဂလိပ်နာမည် နဲ့ Pronunciation လို့ ရိုက်ရှာလိုက်ရင် အသံထွက်ထားတဲ့ နေရာတွေ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ YouTube, [http://www.forvo.com Forvo] နဲ့ [http://www.howtopronounce.com HowToPronounce] Website တွေမှာလည်း ရှာကြည့်လို့ရပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Zawthet|Zawthet]] ([[User talk:Zawthet|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၂၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့ပါ။ နောက်ဆောင်းပါးတွေကျ လုပ်လိုက်ပါ့မယ်။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၈၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) ::ဆောင်းပါးတွေကို ရွေ့ပြောင်းတဲ့အခါ English name ကနေ မြန်မာလိုပြောင်းရင် ပြန်ညွန်း redirect မချန်ပဲ ရွေ့ပြောင်းစေချင်ပါတယ်။ မလိုအပ်ဘဲ name space တွေ ရှုပ်ပွမနေတော့ဘူးပေါ့ဗျာ။ [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၉၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) :::redirect မချန်ပဲ ပြောင်းတာက admin တွေပဲ ရတာထင်တယ်။ user တွေမှာ အဲဒီ right မရှိဘူးထင်တယ်။ --<font style="white-space:nowrap;text-shadow:blue 0em 0em 0.8em,green -0.8em -0.8em 0.9em,black 0.7em 0.7em 0.8em;color:#000000">[[User:Phyo WP|'''ဖြိုးWP''']] [[User talk:Phyo WP|<small>''(ဆွေးနွေးရန်)''</small>]] </font> ၁၅:၁၅၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) ပြန်ညွှန်းမချန်ဘဲ ရွှေ့မရဘူး။ အက်ဒမင်တွေကပဲ ပြန်ညွှန်းစာမျက်နှာတွေကို ဖျက်ပေးမှ ရမှာ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၅၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) == ESEAP Conference == Hello ခင်မောင်မောင်လွင်, Scholarship applications for '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is now open! '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is a regional conference for Wikimedia communities around the ESEAP regions. ESEAP stands for East, Southeast Asia, and Pacific. Taking place in Bali, Indonesia on 5-6 May 2018, this is the first regional conference for the Wikimedia communities around the regions. Full scholarships are subject to quotas, maximum two people per country and your country is eligible to apply, visit [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Attend|this page]]. We also accept [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Submissions|submissions]] of several formats, including: *'''Workshop & Tutorial''': these are presentations with a focus on practical work directed either to acquiring a specific skill or doing a specific task. Sessions are 55 minutes led by the presenters in a classroom space suitable for laptops and work. *'''Posters''': A2-size format to give news, share your community event/program, set out an idea, propose a concept, or explain a problem. The poster itself must be uploaded to Wikimedia Commons with a suitable license. *'''Short Presentation/Sharing talks''': 10-15 minutes presentation on certain topic. Deadline for submissions and scholarship applications is on 15 March 2018. If you have any question, don't hesitate to contact me or send your e-mail to eseap@wikimedia.or.id. Best regards, [[User:Wirjadisastra|Wirjadisastra]] ([[User talk:Wirjadisastra|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၄၂၊ ၁၄ မတ် ၂၀၁၈ (UTC) == စာအုပ်မျက်နှာဖုံးပုံများ == ကိုခင်မောင်မောင်လွင်ရေ .. [[:commons:File:ရတနာသုံးပါး.png|စာအုပ်မျက်နှာဖုံးပုံတစ်ခု]]ကို high resolution နဲ့ Commons မှာတင်ထားတာတွေ့တယ်။ ဖျက်ခံရလိမ့်မယ်နော်။ မြန်မာဝီကီဖက်ကို ပုံအသေးပြောင်းပြီး ပြန်တင်လိုက်ပါ။ commons က ပုံကို deletion request တင်လိုက်ပါ။ ပုံအသေးပြောင်းဖို့ အဆင်မပြေရင်လည်း ဒီအတိုင်းပဲ ပြောင်းတင်လိုက်ပါ။ ပြန်ပြင်ပေးပါ့မယ်။ စာအုပ်ပုံတွေရဲ့ အကျဉ်းချုပ် အတွက် {{Tlx|Non-free use rationale book cover}} တမ်းပလိတ်နဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြည့်ပေးရင် ပိုအဆင်ပြေပါမယ်။ နမူနာကို [[:File:Pyu Reader Front Cover Second Printing.jpeg|ဒီပုံမှာ]] ကြည့်ကြည့်ပါ။ အဆင်ပြေပါစေ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၈၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) :မနေ့က Deletion request တင်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖျက်မပေးသေးဘူး။[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) == မဂ်လာပါ == ဆာယိုနာဒါး[[User:Wonnral|Wonnral]] ([[User talk:Wonnral|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) :{{ping|Wonnral}} မင်္ဂလာပါ။ こんにちは。　[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၉၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) == International School Yangon: Burmese name == Hi! Re: [[:en:International School Yangon]] I found a Burmese name here https://www.isyedu.org/uploaded/template/images/logo.svg Should the article be moved to its Burmese title? [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[User talk:WhisperToMe|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၅၊ ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) :Yes, bro. Thanks. [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၂၂၊ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) == File:Kawa Bridge.PNG ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] '''[[:File:Kawa Bridge.PNG]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ဖိုင်အကြောင်း ဖော်ပြချက်စာမျက်နှာတွင် မည်သူဖန်တီးခဲ့သည်ဆိုသော အကြောင်းအရာ မပါဝင်သည့်အတွက် [[မူပိုင်ခွင့်]] အခြေအနေသည် မပြတ်မသား ဖြစ်နေပါသည်။ အကယ်၍ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ [[:File:Kawa Bridge.PNG|ဖိုင်အကြောင်း ဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]အား ပြင်ဆင်ပြီး လိုအပ်သော အချက်အလက်များ ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ '''[[WP:IUP#Adding images|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပြီး ဝီကီပီးဒီးယားသို့ မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာပါ။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သိလိုသည့် မေးခွန်းများရှိပါက [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ]]တွင် ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးတင်ပါသည်။<!-- Template:Di-no source-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၁၃၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) ==အသုံးမပြုထားသော မူပိုင်ခွင့်ရှိ ပုံ File:ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ.jpg== [[File:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|left|⚠|link=]] '''[[:File:ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ.jpg]]''' ကို တင်ခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ပုံအကြောင်း စာမျက်နှာမှာ လက်ရှိဖော်ပြထားချက်အရ ပုံဟာ အခမဲ့မဟုတ်ဘဲ မူပိုင်ခွင့်ရှိနေပြီး ဝီကီပီးဒီးယားပေါ်တွင် [[WP:FU|တရားမျှတစွာ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း]] ခိုင်လုံမှသာ အသုံးပြုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝီကီပီးဒီးယားရှိ မည်သည့်ဆောင်းပါးတွင်မှာမှ ပုံကို အသုံးပြုထားခြင်း မရှိပါ။ အကယ်၍ ဆောင်းပါးတစ်ခုမှာ ယခင်က အသုံးပြုထားခဲ့ပါက ဆောင်းပါးသို့ သွားရောက်၍ ပုံအား အဘယ်ကြောင့် ဖယ်ရှားခဲ့သည်ကို ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ အသုံးဝင်နိုင်သည်ဟု ယူဆပါက ပုံကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းနိုင်ပါတယ်။ မည်သည့် '''ဆောင်ပါးများ'''တွင်မှ အသုံးပြုထားခြင်း မရှိတဲ့ အခမဲ့မဟုတ်သည့် မူပိုင်ခွင့်ရှိ ပုံများကို [[WP:CSD#F5|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက် အပိုင်း F5]] မှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း ခုနစ်ရက်အကြာတွင် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။<!-- Template:Di-orphaned fair use-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၂၂၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၁၉ (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၄:၃၃၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19352606 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၅:၀၉၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19395159 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၉:၀၁၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19433228 --> == ပဉ္စာနန္တရိယကံ == [[ပဉ္စာနန္တရိယကံ]] ဆောင်းပါးလေးတစ်ချက်လောက် ပြန်ကြည့်ပေးပါဦး bro! အဇာတသတ်က လောဟကုမ္ဘီ ငရဲပဲကျတာဆိုတော့ သူ အဲ့ကံမြောက်မမြောက်လေးတစ်ချက်လောက်၊ ကျွန်တော့်မှာ ကိုးကားစရာ စာအုပ်လောလောဆယ်မရှိလို့၊ :) [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၆၊ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :sorry! ဒေဝဒတ်နဲ့ရောပြီး ဘုရားကိုပဲ အာရုံရောက်သွားလို့ ဖခင်သတ်တာမေ့နေတာ ဟီး!!! [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၆၊ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :::No Problem!!! Thank bro....[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၂၊ ၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) Buddhism မှာ ဘုရား အကြောင်း မပါတာ ဘာကြောင့် ဘုရားဆိုတာ ထည့်ရေးထားတာလဲ။ Gautam ကို နောက်တာလား။--[[အသုံးပြုသူ:T-Dharma|T-Dharma]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:T-Dharma|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၉၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :{{ping|T-Dharma}} အစ်ကိုလား အစ်မလားတော့ မသိဘူး။ သာကိုပြောချင်တာလဲ မသိဘူး။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၉၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC) ==မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း== အသင်းက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးတဲ့ အသင်းမဟုတ်တဲ့အတွက် ဖယ်လိုက်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ {{unsigned2|10:24, 13 December 2020|မျိုးကြည်သာ}} :ဟုတ်ကဲ့ပါ။ {{ping|မျိုးကြည်သာ}} ဆွေးနွေးချက်တွေမှာ စကားပြောပြီးရင် '''Tide Key''' လေးခုချန်ခဲ့ရင် ကိုယ့်ရဲ့လက်မှတ် ကျန်ခဲ့ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) == သိလိုပါသည် == မိဘအုပ်ထိမ်းသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား အလိုတူ၍ပေါင်းသင်းသောမိန်းမယား (မိန်းမ ၂၀ အနက်မှ ၁၂ ခုမြောက်မယား) အဖြစ်ဖြင့်ပေါင်းသင်းလိုပါက သူမ၏မိဘတို့အားအသိပေးရန်လိုပါသလား။ [[အသုံးပြုသူ:Jim Maung|Jim Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jim Maung|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၂၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၁ (UTC) == category looping == ..နိုင်ငံရှိ မြစ်များ ကဏ္ဍတွေလုပ်တဲ့အခါ ကဏ္ဍနာမည်ကိုပဲ အောက်မှာ ပြန်ထည့်ရင် looping ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ([https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%80%8D:%E1%80%82%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8&oldid=671018 ဥပမာ]) အဲဒီအစား သူနဲ့သက်ဆိုင်ရာ တဆင့်မြင့် ကဏ္ဍတွေကိုပဲ ထည့်သင့်ပါတယ်။ ဥပမာ [[:ကဏ္ဍ:ပီရူးနိုင်ငံ၏ မြစ်များ]] ကဏ္ဍစာမျက်နှာကို တဆင့်မြင့်ကဏ္ဍတွေ ဖြစ်တဲ့ [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် မြစ်များ]] နဲ့ [[:ကဏ္ဍ:ပီရူးနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] စတဲ့ ကဏ္ဍအောက်တွေမှာ ထည့်သင့်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၃၄၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) :Thanks!!![[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) == [[WP:NCPI]] == Hi. As I've said before, you're kindly encouraged to refer [[WP:NCPI|the naming convention]] whenever you encountered Pali names. Pls consider using transliteration - representing alphabets for alphabets - for Pali words as per WP:NCPI. Thank you. ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၀၈:၀၃၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC) :Thank bro for your advice.[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၂၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]], [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] and [[:en:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater]] in Burmese Wikipedia? They do not need to be long. Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Multituberculata|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၁၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၂ (UTC) :{{ping|Multituberculata}}Yes, I will try to write that articles when I have time.[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၃၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၂ (UTC) == Autopatrolled granted == [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]] Hi ခင်မောင်မောင်လွင်, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers. Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them. Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၃၅၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) ::{{ping|Ninjastrikers}}ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၃၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ၀၆:၂၄၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Barnstar for you! == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" | rowspan="2" style="vertical-align:middle;" |[[ဖိုင်:Japan Barnstar.png|103x103px|frameless]] | rowspan="2" | | style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" |'''The Japan Barnstar''' |- | style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |For your significant contributions to topics related to Japan. [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|🌐 Pho Sai®️]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၄၊ ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) |} :@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ကျေးဇူးပါ။ おおきに。 [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၇၊ ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) == Help == Hello, I recently created [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article and I need your help in improving it as I do not speak Burmese. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၃၊ ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၀၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == Regarding deletion request == ဆောင်းပါးတွေကို ဖျက်ဖို့ တောင်းဆိုတဲ့အခါ လင့်ခ်တွေကို အရင် စစ်ဆေးပေးစေချင်ပါတယ်။ နို့မို့ဆိုရင် ဖျက်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဆီကို လင့်ခ်ချိတ်ထားတဲ့ နေရာတွေမှာ လင့်ခ်နီပြီး အချိတ်အဆက်ပြတ်သွားနိုင်တာမို့ပါ။ ဥပမာ [https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%B0%E1%80%B8:%E1%80%98%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B2/%E1%80%96%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8_%E1%80%94%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 ဒီဆောင်းပါး]ကို ဗလာလုပ်လိုက်ပေမယ့် သူ့ဆီကို ချိတ်ထားတဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။ ဒါကြောင့် incoming link တွေ စစ်ပြီးမှ deletion request လုပ်စေချင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၃၉၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့။ နောက်အခါတွေကျရင် စစ်ပြီးလုပ်လိုက်ပါမယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၁၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) == မြန်မာဗန်းစကားများ == မြန်မာဗန်းစကားတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆောင်းပါးသစ်တွေ ဖန်တီးပေးတာ ကျေးဇူးပါ။ ဒါပေမယ့် ဆောင်းပါးတွေက စာတစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်းလောက်ပဲ ရှိတာရယ်၊ နောင်မှာလဲ ထပ်ဖြည့်ရေးဖို့ အလားအလာ နည်းတာရယ်ကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးအစား မြန်မာ ဝစ်ရှင်နရီဖက်မှာ အဘိဓာန်ပုံစံနဲ့ ရေးတာက ပိုသင့်တော်ပါလိမ့်မယ်ဗျ။ ဥပမာ [[ဇယားကိုက်သည်]] အစား [[:my:wikt:ဇယားကိုက်]] ဆိုတာမျိုးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၀၈၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၂၊ ၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == ဆောင်းပါးများကို ရွေ့ပြောင်းခြင်း == ဆောင်းပါးများကို move လုပ်တဲ့အခါ မူလစာမျက်နှာနာမည်ကို စာသားမရှိတော့ဘဲ ဗလာအဖြစ် ကျန်နေခဲ့အောင် လုပ်ထားတာ သတိထားမိပါတယ်။ ဗလာလုပ်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးနာမည်ကို ဖျက်ပစ်ဖို့ လိုအပ်ရင် ဖျက်လို့ရအောင် {Delete} တမ်းပလိတ်ကို ထည့်သွင်းစေလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့။ နောက်ကျ လုပ်လိုက်ပါမယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 3u91v4mqlag0hg1t7ludqorvr3hgewv 10 213786 1045564 1027430 2026-07-31T15:22:31Z ~2026-40330-51 145831 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1045564 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ်(၁)၊(၂))}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်မှူးကြီး [[အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | | |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂ |rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |?? | |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း {{small|(၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃အထိ ရဲချုပ်အဖြစ် ပူးတွဲထမ်း​ဆောင်)}} |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀မတ် ၂၀၁၁ |၂၀၁၃ | |- |ဗိုလ်ချုပ် [[မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တင်​အောင်ချစ်]] |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၀၁၂ | |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |ဦး[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=3|၇ |rowspan=3|ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |ဒေါက်တာဒေါ်[[ခင်စန်းရီ]] |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|12|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |? | |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ​ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဒေါက်တာ ​အောင်မြတ်ဦး |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- | | | | |- |၁၁ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး​သောင်းတင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |၁၄ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |ဇူလိုင် ၂၀၁၂ | |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |၁၇ |ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[ဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |၁၈ |အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၁၉ |အမှတ် (၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|6|18}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၁ |rowspan=3|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦးထင်​အောင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|8|12|2013|7|25}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)၊ အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦး[[မော်သာထွေး]] |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၃ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၄ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဒေါ်[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ [[သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |? | |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ဇင်|ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာမောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၃၀ |rowspan=2|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်အေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၃၂ |ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဒေါက်တာလင်းအောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=6|၃၃ |rowspan=6|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁ - ၆) |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2| |rowspan=2| |- |ဦးချန်မောင် |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦးသန့်ရှင်း | |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ | |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ | | |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2|{{age in days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |} svjycov676tc1jkpuvtl5u123piseji 1045565 1045564 2026-07-31T15:28:08Z ~2026-40330-51 145831 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1045565 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|​ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |[[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|2|13}} |- |[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေ]] |၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|24|2016|3|30}} |- |၄ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2012|8|27|2014|7|29}} |- |[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ဦးရဲထွဋ်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |၆ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်လှိုင်|ဦးမြင့်လှိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ဦးကျော်လွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၀ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)|ဦးဝင်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၁ |rowspan=3|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[သိန်းထွန်း|ဦးသိန်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[မြတ်ဟိန်း|ဦးမြတ်ဟိန်း]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|2|13|2015|8|12}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦဇေယျာအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |​[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါက်တာ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၁၃ |[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းထွန်း|ဦးဝင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၄ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန)}} |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|12|2|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သိန်းထိုက်|ဦးသိန်းထိုက်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​[[မြင့်အောင်၊ ဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြင့်​အောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အုန်းမြင့်|ဦးအုန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၁၇ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၁၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန| ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဌေးအောင်|ဦးဌေးအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|12|2|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|8|27|2013|7|25}} |- |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၂၁ |rowspan=4|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2012|9|7|2013|7|25}} |- |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2013|7|25|2015|8|12}} |- |[[ဉာဏ်ထွန်းအောင်|ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဌေး|ဦးသန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |[[ဇေယျာအောင်|ဦးဇေယျာအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |၂၃ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110164924/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement.html?start=28|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၄ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြအေး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ မြအေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|11|29}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2013|2|13|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖေသက်ခင်|ဒေါက်တာ ဖေသက်ခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2011|3|30|2014|7|29}} |- |[[သန်းအောင်|ဒေါက်တာ သန်းအောင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|8|1|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[အေးမြင့်ကြူ|ဦးအေးမြင့်ကြူ]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |{{age in years and days|2011|3|30|2013|1|16}} |- |[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဦးဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in years and days|2013|1|31|2014|6|19}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2014|6|25|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|27}} |- |[[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကိုကိုဦး]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|12|9}} |- |[[ခင်စန်းရီ|ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စန်းရီ]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|12|18|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |[[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို]] |၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2015|8|14|2016|3|30}} |- |၃၀ |[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးတင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၂ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၂) |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၃ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၃) |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၄ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၄) |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၅ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၅) |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in years and days|2012|9|7|2015|8|12}} |- |၃၆ |သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၆) |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2012|9|7|2016|3|30}} |- |၃၇ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[ထွန်းရှင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဒေါက်တာ ထွန်းရှင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|title=Union govt announces reshuffle|last=Shwe Yinn Mar Oo|date=15 August 2011|publisher=Myanmar Times|accessdate=15 April 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.is/20120913063117/http://www.mmtimes.com/2011/news/588/news58808.html|archivedate=13 September 2012}}</ref> |{{age in years and days|2011|3|30|2011|8|10}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2011|8|10|2011|12|2}} |- | - |အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2011|12|2}} |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|​(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|8|28}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=7| - |rowspan=7|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန {{small|(​နောင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ (၅)နှင့် (၆))}} |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[စိုးမောင်|ဦးစိုးမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |[[ကျော်စွာခိုင်|ဦးကျော်စွာခိုင်]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၁၁ |၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|8|10|2012|1|6}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၇ သြဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2012|8|27|2012|9|7}} |- | - |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |[[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} |} <ref>{{cite news|url=https://globaljusticecenter.net/documents/Burma.SanctionsComparision.June2011.pdf|title=New Cabinet Members}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190734/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/842-2012-09-07-08-37-51.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref><ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121110190153/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/841-2012-09-07-08-27-37.html|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> {{reflist}} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်မှူးကြီး [[အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | | |- |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2015|8|17|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂ |rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇံမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |?? | |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ​ကျော်​ကျော်ထွန်း {{small|(၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃အထိ ရဲချုပ်အဖြစ် ပူးတွဲထမ်း​ဆောင်)}} |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=4|၃ |rowspan=4|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း |၃၀မတ် ၂၀၁၁ |၂၀၁၃ | |- |ဗိုလ်ချုပ် [[မောင်မောင်အုန်း]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|6|18}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တင်​အောင်ချစ်]] |၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၄ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2014|7|29|2015|8|12}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2015|8|12|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၄ |rowspan=5|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၀၁၂ | |- |[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမျိုးမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|7|9}} |- |ဦးသန့်​​ကျော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|29|2016|3|30}} |- |ဦးဇင်​ယော် |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|8|29|2013|8|7}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|8|13|2016|3|30}} |- |rowspan=3|၅ |rowspan=3|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|8|28}} |- |ဦးပိုက်​ထွေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2012|8|27|2015|8|12}} |- |ဦး[[ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)|ရဲထွဋ်]] |၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၂<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20121005083359/http://www.ministryofinformation.gov.mm/index.php/announcement/790-2012-08-31-13-36-37.html|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|31|2014|8|1}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦးခင်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=3|၇ |rowspan=3|ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးဝင်းသန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2012|7|9|2012|9|7}} |- |​ဒေါက်တာ ​မောင်​မောင်သိမ်း |၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးတင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး[[ကျော်လွင်၊ ဦး|ကျော်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |rowspan=5|၉ |rowspan=5|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန |ဒေါက်တာ ကံဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဆက်​အောင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |ဒေါက်တာဒေါ်[[ခင်စန်းရီ]] |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|12|2014|2|13}} |- |​ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- |​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |? | |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ​ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |​ဒေါက်တာ ​အောင်မြတ်ဦး |၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- | | | | |- |၁၁ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=2|၁၂ |rowspan=2|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးတင့်လွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦး​သောင်းတင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘုန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |​ဒေါ်စုစုလှိုင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |၁၄ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်သိန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​[[ဝင်းမော်ထွန်း (ဝဏ္ဏကျော်ထင်)|ဒေါ်ဝင်း​မော်ထွန်း]] |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2013|2|5|2015|8|12}} |- |ဦးထင်​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2013|7|25|2015|3|30}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |ဇူလိုင် ၂၀၁၂ | |- |ဦးဇင်​ယော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|8|7|2016|3|30}} |- |၁၇ |ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန |ဦး[[ဌေးအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |၁၈ |အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသိန်းအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၁၉ |အမှတ် (၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမျိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |rowspan=3|၂၀ |rowspan=3|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦးသောင်းလွင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|6|18}} |- |ဦးမြင့်သိန်း |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၁ |rowspan=3|[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |ဦးထင်​အောင် |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|8|12|2013|7|25}} |- |ဦးမြင့်​ဇော် |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |? | |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​ယခင် အမှတ်(၁)၊ အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်​ဇော် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၃ |{{age in days|2012|9|12|2013|8|7}} |- |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|9|12|2016|3|30}} |- |ဦး[[မော်သာထွေး]] |၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|11|21|2016|3|30}} |- |rowspan=6|၂၃ |rowspan=6|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကြူ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |ဦးဘရွှေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​​ဒေါက်တာ စန်းလွင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|2|13}} |- |​ဒေါက်တာ​ဇော်မင်း​အောင် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​[[မျိုးမြင့် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမျိုးမြင့်]] |၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၂ |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|7|9|2014|6|18}} |- |ဦးသန့်ရှင်း |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2014|6|18|2016|3|30}} |- |rowspan=5|၂၄ |rowspan=5|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဒေါ်[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |{{age in days|2011|3|30|2013|7|25}} |- |​ဒေါက်တာ ​ဒေါ်သိန်းသိန်း​ဌေး |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ [[သန်းအောင်]] |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |? | |- |rowspan=2|၂၅ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန္ဒာခင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2011|3|30|2016|3|30}} |- |ဦးသန်း​ဆွေ |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၆ |rowspan=2|သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးအေးမြင့်မောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ဇင်|ဒေါ်သက်သက်ဇင်]] |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}}<ref>{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/kmn/kmn_data/kmn_2016/kmn_03_2016/kmn_30_03_2016.pdf|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြတိုက်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပ|work=၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ၃၀ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၈)|access-date=၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၁၆}}</ref> |- |rowspan=2|၂၇ |rowspan=2|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာမောင်မောင်ဌေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |{{age in days|2011|3|30|2015|8|12}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |{{age in days|2012|8|28|2014|6|25}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|ကိုကိုဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးဘ​ရွှေ |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |​ဒေါက်တာ​ ​အောင်​ကျော်မြတ် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2013|7|25|2016|3|30}} |- |rowspan=2|၂၉ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်ကျော်ဝင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2011|3|30|2014|8|6}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြင့် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=2|၃၀ |rowspan=2|[[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အေးမြင့်ကြူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|7}} |- |ဦးသောင်းထိုက် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |{{age in days|2012|8|27|2016|3|30}} |- |၃၁ |[[မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်အေး |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |? | |- |၃၂ |ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန {{small|(ယခင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန)}} |ဒေါက်တာလင်းအောင် |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |? | |- |rowspan=6|၃၃ |rowspan=6|[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] (၁ - ၆) |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2| |rowspan=2| |- |ဦးချန်မောင် |- |ဦး​အောင်သိမ်း |၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ | | |- |​ဒေါက်တာ ဝင်းမြင့် |၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၃ |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ |{{age in days|2013|7|25|2014|8|6}} |- |ဦးသန့်ရှင်း | |၁၈ ဇွန် ၂၀၁၄ | |- |ဦး​ကျော်​ကျော်ဝင်း |၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၄ | | |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ဖျက်သိမ်း)}} |ဦးဟန်စိန် |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |rowspan=2|၆ ဧပြီ ၂၀၁၂ |rowspan=2|{{age in days|2011|3|30|2012|4|6}} |- |ဦးချန်မောင် |- | - |[[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမြင့်ဇော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |- | - |[[အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[အောင်သန်းဦး (ဝန်ကြီး)|အောင်သန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{age in days|2011|3|30|2012|9|5}} |} rbz0w72duojq2omlwol03fh4jyooltv 0 216706 1045566 764075 2026-07-31T15:51:50Z Dr Lotus Black 31011 1045566 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = ပန်းပွင့်သော အပင် | fossil_range = Late Valanginian – [[:en:Holocene|present]], {{fossilrange|134|0}} | image = Flower poster 2.jpg | image_caption = ကွဲပြားသည့် ပန်းပွင့်သောအပင်များ | taxon = Angiosperms | authority = | subdivision_ranks = Groups (APG IV){{sfn|APG|2016}} | subdivision = [[Basal angiosperms]] * [[Amborellales]] * [[Nymphaeales]] * [[Austrobaileyales]] [[Core angiosperms]] *Clades ** [[magnoliids]] ** [[monocots]] ** [[eudicots]] *မျိုးစဉ်များ ** [[Chloranthales]] ** [[Ceratophyllales]] | synonyms = *Anthophyta <small>Cronquist</small>{{sfn|Cronquist|1960}} * Angiospermae <small>[[:en:John Lindley|Lindl.]]</small> * Magnoliophyta <small>[[:en:Arthur J. Cronquist|Cronquist]], [[Takht.]] & [[W.Zimm.]]</small><ref>{{Cite web | vauthors = Reveal JL |date=2011 |orig-year=or later |title=Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – M |url=http://www.plantsystematics.org/reveal/pbio/fam/allspgfileM.html |access-date=28 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130827073817/http://www.plantsystematics.org/reveal/pbio/fam/allspgfileM.html |archive-date=27 August 2013 |url-status=dead }}</ref> * Magnolicae <small>Takht.</small>{{sfn|Takhtajan|1964}} }} '''ပန်းပွင့်သော အပင်များ''' ('''Angiosperms''') သို့မဟုတ် '''Angiospermae''' ({{IPAc-en|ˌ|æ|n|dʒ|i|oʊ|ˈ|s|p|ɜːr|m|iː}}),<ref name="Lindley">{{cite book | vauthors = Lindley J | year=1830 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/31944#page/21/mode/1up| title=Introduction to the Natural System of Botany | location=London | publisher= Longman, Rees, Orme, Brown, and Green | pages=xxxvi | no-pp=true }}</ref><ref name="Cantino">{{cite journal | vauthors = Cantino PD, Doyle JA, Graham SW, Judd WS, Olmstead RG, Soltis DE, Soltis PS, Donoghue MJ | author-link6=Douglas E. Soltis |author-link7 = Pamela S. Soltis | year=2007 | title= Towards a phylogenetic nomenclature of ''Tracheophyta'' | journal=Taxon | volume=56 | issue=3 | pages= E1–E44 | doi=10.2307/25065865|jstor=25065865 }}</ref> သည် ကုန်းမြေတွင် ပေါက်ရောက်သောအပင်များ (Embryophyte) ဖြစ်ကြပြီး [[မျိုးစဉ်]] (order) ၆၄ ခု၊ [[မျိုးရင်း]] (Family) ၄၁၆ ခု၊ [[မျိုးစု]] (Genus) ၁၃၀၀၀ နှင့် [[မျိုးစိတ်]] (species) ၃၀၀၀၀၀၀ ရှိသော အပင်များဖြစ်ကြသည်။<ref name="Christenhusz-Byng2016">{{cite journal | vauthors = Christenhusz MJ, Byng JW | year = 2016 | title = The number of known plants species in the world and its annual increase | journal = Phytotaxa | volume = 261 | pages = 201–217 | url = http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598 | doi = 10.11646/phytotaxa.261.3.1 | issue = 3 | doi-access = free }}</ref> ပန်းပွင့်သောအပင်များသည် [[အစေ့ထုတ် အပင်]]များ (Spermatophyte) ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite journal | vauthors = De La Torre AR, Li Z, Van de Peer Y, Ingvarsson PK | title = Contrasting Rates of Molecular Evolution and Patterns of Selection among Gymnosperms and Flowering Plants | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 34 | issue = 6 | pages = 1363–1377 | date = June 2017 | pmid = 28333233 | pmc = 5435085 | doi = 10.1093/molbev/msx069 | url = }}</ref> ပန်းပွင့်သောအပင်များသည် အစေ့ထုတ်အပင်တမျိုးဖြစ်သော gymnosperm မှ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၀၀ မီလီယံအကြာက ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်။ အစောဆုံး ပန်းပွင့်သောအပင်၏ ဝတ်မှုန်မှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၃၄ မီလီယံအကြာက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတွေ့ရသည်။ ယင်းတို့သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၁၂၀ အကြာတွင် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ကိုနီဖာပင် (Conifer) များကို အစားထိုးကာ လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၆၀ မှ ၁၀၀ ကြား၌ လွှမ်းမိုးသောအပင်များအဖြစ် ပေါက်ရောက်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ပန်းပွင့်သော အပင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အပင်များ]] {{Plant-stub}} lob0v9a5hxro8t1lztscxcpc1moz92r 14 257810 1045626 1045545 2026-08-01T06:15:37Z Laitei 74257 Added notice. 1045626 wikitext text/x-wiki {{Mbox | type = notice | image = | header = အရေးကြီးအသိပေးချက် (Important Notice) | text = '''ဤကဏ္ဍ (Category) ကို ဝှက်ထားခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုလုပ်ကြပါရန်။'''<br /> ဤကဏ္ဍသည် မရာဘာသာစကား (Mara Language) ဖြင့် ရေးသားထားသော သို့မဟုတ် ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများကို စနစ်တကျ စုစည်းထိန်းသိမ်းရန် အလွန်အရေးပါသော ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ မလိုအပ်ဘဲ ဝှက်ထားခြင်း (hidden category) သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားခြင်းများ မပြုလုပ်ကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ | style = border-left: 10px solid #d73a49; background-color: #fef6f6; }} 64en84wlf1r5nj8z5sny6yj0jc8nrtb 0 259612 1045552 1021359 2026-07-31T12:02:15Z ~2026-42326-90 146337 /* အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန် */ 1045552 wikitext text/x-wiki {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} '''ပုရေဇာတပစ္စည်း'''<ref>ပုရေဇာတပစ္စယ (ပု) [ပုရေဇာတ+ပစ္စယ] (၁) ပုရေဇာတပစ္စည်း။ (၁) ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယောတိ ဧတ္ထ ပုရေဇာတံ နာမ ယဿ ပစ္စယော ဟောတိ၊ တတော ပုရိမတရံ ဇာတံ ဇာတိက္ခဏံ အတိက္ကမိတွာ ဌိတိက္ခဏပတ္တံ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇၁(၄၁၅။) ဆ ဝတ္ထူနိ ဆ အာရမ္မဏာနိ စာတိ ဣမေ ပစ္စယုပ္ပန္နတော ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တမာနဘာဝေန ဥပကာရကော ပုရေဇာတပစ္စယော။ ဝိဘာဝိနီ၊၂၄၃။ (၂) ပုရေဇာတပစ္စည်း အရာ။ (၂) ပုရေဇာတပစ္စယေ(ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၁၂)တိ ပုရေဇာတပစ္စယဝိသယေ။ ဝိမတိ၊၂၊၃၀၃။ (၃) ဦးစွာပဌမဖြစ်သောအကြောင်း တရား။ (ဝတ္ထုရုပ်(၆)ပါး အာရုံ(၆)ပါးတို့သည် ပစ္စယုပ္ပန်တို့မဖြစ် (မဥပါဒ်မီ) ရှေ့ဦးစွာဖြစ်(ဥပါဒ်)ကြ၍ ဖြစ်နေဆဲ အရှိတရား အနေဖြင့် ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် ပုရေဇာတ ပစ္စည်းမည်၏။ [[ပဋိသန္ဓိ|ပဋိသန္ဓေ]]အခါမရနိုင်၊ ပဝတ္တိ အခါ၌သာ ရနိုင်သည်။ ထိုသို့ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ဋ္ဌီခဏ၌ ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်သော နာမ်တရားတို့ဖြစ်ကြသည်။) (၃) ပုရေဇာတပစ္စယေနာ (ဝိ၊၅၊၁၇၃)တိ ဣမိနာ ပဌမံ ဥပ္ပန္နဿ ပစ္စယဘာဝံ ပုစ္ဆတိ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၂၁၂။ (ပဌမန္တိ) ဣမိနာ ပုရေဇာတပစ္စယေနာတိ ဧတ္ထ ပုရေဇာတော ပဌမတ္တောတိ ဒဿေတိ။ ပါစိတ်၊ ယော။ ၆၁၃။</ref> ဆိုသည်မှာ မြတ်[[ဗုဒ္ဓ]]၏ [[အဘိဓမ္မာ]]ဒေသနာတော်ဖြစ်သော [[ပဋ္ဌာန်း]]ကျမ်းလာ ၂၄ ပစ္စည်းတွင် ၁၀ ခုမြောက်သော ပစ္စည်း[[တရား]] ဖြစ်သည်။ "ပုရေ" ဆိုသည်မှာ ရှေ့က၊ "ဇာတ" ဆိုသည်မှာ ဖြစ်နှင့်သောဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး '''ရှေ့က ဖြစ်နှင့်နှင့်သော [[ရုပ်]]တရားများက နောက်မှဖြစ်ပေါ်လာသော [[နာမ်တရား]]များအား ကျေးဇူးပြုသည့် သတ္တိ'''ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ===ဥပမာ - နေနှင့် လ=== ပုရေဇာတပစ္စည်း၏ သဘောတရားကို ရင်းမြစ်များတွင် '''နေနှင့် လ''' ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ ကမ္ဘာဦးကာလတွင် အလင်းရောင်ကို မှီ၍ အလုပ်လုပ်ကြမည့် သတ္တဝါများ မပေါ်ပေါက်မီ နေနှင့် လတို့သည် ရှေ့ဦးစွာ ဖြစ်နှင့်နှင့်ရသည်။ ထိုသို့ ရှေ့က ဖြစ်နှင့်နှင့်သော နေနှင့် လတို့က နောက်မှဖြစ်ပေါ်လာသော သတ္တဝါတို့အား အလင်းပေးခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ပင် ပုရေဇာတပစ္စည်းသည်လည်း ကျေးဇူးပြုသည်။ ထို့ပြင် '''မိဘနှင့် သားသမီး''' ဥပမာအရ မိဘသည် သားသမီးထက် အရင် ဖြစ်နှင့်နှင့်မှသာ သားသမီးကို ကျေးဇူးပြုနိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ===ပုရေဇာတပစ္စည်း အမျိုးအစားများ=== ပုရေဇာတပစ္စည်းကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်, - * '''ဝတ္ထုပုရေဇာတ:''' ရှေ့၌ ဖြစ်နှင့်နှင့်သော [[ဝတ္ထုရုပ်]] ၆-ပါး (မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ [[ဟဒယဝတ္ထု]]) တို့က နောက်မှဖြစ်သော စိတ်၊ [[စေတသိက်]] နာမ်တရားတို့အား မှီရာအဖြစ် ကျေးဇူးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ * '''အာရမ္မဏပုရေဇာတ:''' ရှေ့၌ ဖြစ်နှင့်နှင့်သော [[အာရုံ]] ၅-ပါး (အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ) တို့က နောက်မှဖြစ်သော စိတ်၊ စေတသိက် နာမ်တရားတို့အား အာရုံအဖြစ် ကျေးဇူးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ===ကျေးဇူးပြုပုံ သဘောတရား=== ပုရေဇာတပစ္စည်းသည် ကျေးဇူးပြုရာတွင် အချိန်ကာလအားဖြင့် အင်မတန် သိမ်မွေ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မြင်သိစိတ် ([[စက္ခုဝိညာဏ်|စက္ခုဝိညာဉ်]]) ဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက် [[မျက်စိအကြည်]] (စက္ခုပသာဒ) နှင့် မြင်အပ်သောအဆင်း ([[ရူပါရုံ]]) တို့သည် '''မြင်သိစိတ် မဖြစ်မီ အနည်းငယ်ကလေးမျှ ရှေ့က ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ရသည်'''။ ထိုသို့ ရှေ့က ဖြစ်နှင့်နှင့်ပြီး တည်ရှိနေသော ရုပ်တရားများကသာ နောက်မှဖြစ်ပေါ်လာမည့် နာမ်တရားများအား ဆွဲမှီရာအဖြစ် ကျေးဇူးပြုနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ===အနှစ်ချုပ်=== ပုရေဇာတပစ္စည်းကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ အာရုံသိမြင်မှု ဖြစ်စဉ်တိုင်းတွင် '''ရုပ်တရားများက ရှေ့ကဖြစ်နှင့်ပြီး နာမ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် မည်သို့ ထောက်ပံ့နေသည်'''ကို သိမြင်နိုင်သည်။ ဤပစ္စည်းသည် လောကီ[[ကာမဂုဏ်]] အာရုံခြောက်ပါးနှင့် ဝတ္ထုရုပ်များအပေါ် မက်မောတွယ်တာမှု ကင်းဝေးစေရန်နှင့် ရုပ်နှင့် နာမ်တို့၏ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပုံကို နားလည်စေရန် လမ်းညွှန်ပြသထားသော တရားတော် ဖြစ်ပါသည်။<ref>အခြေပြုပဋ္ဌာန်း တရားတော်-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ</ref> ==ပုရေဇာတသတ္တိ== ဆိုင်ရာပစ္စယုပ္ပန်အား မှီရာအဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ အာရုံအဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ကျေးဇူးပြုဘို့ရာ ထိုပစ္စယုပ္ပန်တို့မဖြစ်မှီ ရှေးဥုးစွာ ဖြစ်စေနိုင်သော သတ္တိသည် ပုရေဇာတပစ္စည်းမည်၏။ “ရှေးကဖြစ်နှင့်”ဟု ဆိုသော်လည်း ဖြစ်နှင့်၍ ချုပ်သွားပြီးလည်းမဟုတ်ရ, နောက်၌ ပုရေဇာတတ္ထိဟု လာလတံ့ဖြစ်ရကား အတ္ထိ သဘောအားဖြင့် ဌီအခိုက်၌ ထင်ရှားတည်ရှိရမည်၏။ ဤပုရေဇာတသည် ကမ္ဘာဥုးကစ၍ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော နေလနှင့်တူ၏-ဟု ရှေးဆရာတို့ ဥပမာပြကြ၏။ “ကမ္ဘာဥုးကစ၍ ပေါ်ထွန်းခဲ့သောနေသည် ယခုတိုင်အောင် ထင်ရှားရှိလျက် နေလထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်သူများအား အလင်းရောင်ပေး၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထို့အတူ ပစ္စယုပ္ပန်တို့ ရှေးဥုးစွာဥပါဒ်ပြီးလျှင် မချုပ်သေးဘဲ ဌီအခိုက်၌တည်လျက် မိမိနောက်မှ ဥပါဒ်သော စိတ်[[စေတသိက်]]အား ကျေးဇူးပြုနိုင်သော သတ္တိ” ဟု ဆိုလိုသည်။ ==ပုရေဇာတ ၂မျိုး== (က) ဝတ္ထုပုရေဇာတ (ဝတ္ထုပုရေဇာတနိဿယနှင့်တူ) (ခ) အာရမ္မဏပုရေဇာတ ==ဝတ္ထုပုရေဇာတ== ၁-ဝတ္ထုရုပ်လည်းဟုတ်၏၊ ၂-ပစ္စယုန်တရားတို့ မဖြစ်မှီ ရှေးဦးစွာဖြစ်နှင့်သော ကြောင့် ပုရေဇာတလည်းဟုတ်၏၊ ဤနှစ်ချက်နှင့် ညီသောတရားသာလျှင် ဝတ္ထုပုရေဇာတစ္စည်းတပ်နိုင်၏။ ထို့ ကြောင့် စက္ခုဝတ္ထုစသော ဝတ္ထုရုပ် ၆ ပါးသာလျှင် ဤဝတ္ထုပုရေဇာတသတ္တိရှိသည်။ (ပုရေဇာတဟူရာ၌ ပစ္စယုပ္ပန်တို့မဖြစ်မှီ ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ရုံမျှကို မမှတ်ရ, အတ္ထိပစ္စည်း၌ ပုရေဇာတတ္ထိဟု လာလတံ့ဖြစ်သောကြောင့် “ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပေါ်ဥပါဒ် ပြီး၍ အတ္ထိသဘောအားဖြင့် ဌီအခိုက်အတန့်၌ ထင်ရှားရှိနေသော မချုပ်သေးသောတရားကို ပုရေဇာတဟုမှတ် ယူရမည်) <ref>(သုံးချက်စုဘာဋီ ၁၉၆)</ref> {| class="wikitable" |ပစ္စည်း |ပစ္စယုပ္ပန် |ပစ္စနိက် |- |အတီတဘဝင်နှင့်အတူဖြစ်သော စက္ခုဝတ္ထု သောတဝတ္ထု ဃာနဝတ္ထု ဇိဝှါဝတ္ထု ကာယဝတ္ထု ပဋိသန္ဓေစသည့် ရှေးရှေးစိတ်နှင့် အတူဖြစ်သော, နိရောသမာပတ်မှ ထသောအခါ ရှေ့စိတ္တက္ခဏတစ်ချက်ခန့် ကာလ၌ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု သေခါနီးအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေတွက်သော၁၇ချက်မြောက်စိတ်နှင့် အတူဖြစ်သော ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါး |စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ၂ သောတဝိညာဏ်စိတ် ၂ ဃာနဝိညာဏ်စိတ် ၂ ဇိဝှါဝိညာဏ်စိတ် ၂ ကာယဝိညာဏ်စိတ် ၂ မနောဓာတ် ၃၊ အရူပဝိပါက် ၄ ကြဉ် မနောဝိညာဏဓာတ် ၇၂ |အရူပဘုံ၌ ဖြစ်သော စိတ်+ စေတသိက် နှင့် ရုပ်အားလုံး |} ==အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်း== ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ပဉ္စာရုံသာ အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်း တတ်သည်ဟု ထင်မှတ်ဘွယ်ရှိ၏။ သို့သော် “စက္ခုံ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော အနတ္တတော ဝိပဿန္တိ” စသော ပဥှာဝါရပါဠိတော် အလိုအားဖြင့်ကား ပစ္စုပ္ပန်စက္ခုပသာဒကို အာရုံပြု၍ ဝိပဿနာရှုရာ၌ ထိုပစ္စုပ္ပန်စက္ခုပသာဒသည် ပုရေဇာတလည်း ဟုတ်၏။ အာရုံဟုတ်သောကြောင့် အာရမ္မဏပုရေဇာတလည်း ဟုတ်သည်။ သောတပသာဒစသော ပသာဒရုပ် များနှင့် ဘာဝဇီဝိတရုပ်များလည်း ဤနည်းပင်တည်း။ (အနိပ္ဖန္နရုပ်တို့မှာ ပရမတ္ထအစစ် မဟုတ်ကြသဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ဟု ဧကန်မဆို၍ ဤအာရမ္မဏပုရေဇာတ မဖြစ်နိုင်ကြတော့ပြီ။) ==ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ== ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံကို အာရုံပြု၍ စက္ခုဒွါရဝီထိဖြစ်ရာ၌ ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံသည် ပစ္စည်း, စက္ခုဝိညာဏ်နှင့်တကွ စက္ခုဒွါရဝီထိစိတ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်။ သဒ္ဒါရုံစသည်ကို အာရုံပြု၍ သောတဒွါရိက ဝီထိစိတ်စသည်ဖြစ်ရာ၌လည်း နည်းတူ။ စက္ခုဝတ္ထုကို အာရုံပြု၍ ဝိပဿနာရှုရာ၌ ပစ္စပ္ပန်စက္ခုဝတ္ထုသည် ပစ္စည်း, ဝိပဿနာရှုသော မနောဒွါရိက ဇောဝီထိသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ မိမိ၏ ပစ္စုပ္ပန်စက္ခုဝတ္ထုကို သာယာလျှင် လောဘဇော၊ နှလုံးမသာယာလျှင် ဒေါသဇော၊ ယုံးမှားလျှင် ပျံလွင့်လျှင် ဝိစိကိစ္ဆာ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်ဇောတို့အား ကျေးဇူးပြုသည်။ သောတဝတ္ထုစသည်ကို အာရုံပြုရာ၌လည်း ဤနည်းပင်။ ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံကို အာရုံပြု၍ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ် ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံကို အာရုံပြု၍ ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဉ်ဖြစ်ရာ၌ ထိုရူပသဒ္ဒစသည့် အာရုံတို့က ပစ္စည်း, အဘိညာဉ်စိတ်က ပစ္စယုပ္ပန်။ “ငါ၏ကိုယ်သည် စိတ်၏အလား လျင်မြန်စွာ သွားစေနိုင်ပါစေသား” ဟု ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်မှုကို ပြုရာ၌ ခန္ဓာကို၌ တည်ရှိသော ပစ္စုပ္ပန်နိပ္ဖန္နရုပ် တစ်ခုခုသည် ပစ္စည်း, ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ဟန်ကိုသိလေ။ <ref>(သုံးချက်စုဘာဋီ ၁၉၆)</ref> ==အာရမ္မဏပုရေဇာတပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်== {| class="wikitable" |ပစ္စည်း |ပစ္စယုပ္ပန် |ပစ္စနိက် |- |ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် - ၁၈ |ဒွေပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ မနောဓာတ်သုံးခု (မြဲ) <nowiki>---------------------</nowiki> ကျန်ကာမစိတ် ၄၁၊ ဘိညာဉ် ၂ (ရံခါ) အပ္ပမညာကြဉ် စေ ၅၀ |ဒွေပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀၊ မနောဓာတ်သုံးခုကြဉ် ကျန်ကာမစိတ် ၄၁၊ ဘိညာဉ် ၂ (ရံခါ) <nowiki>----------------------</nowiki> မဟဂ္ဂုတ် ၂၇၊ လောကုတ် ၈၊ စေ ၅၂ (မြဲ) |} မဟဂ္ဂုတ်လောကုတ္တရာတို့မှာ ဤနိပ္ဖန္နရုပ်ကို အာရုံမပြု (ကသိုဏ်းပညတ် စသည်ကိုသာ အာရုံပြု) သောကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်တွင် မပါဝင်နိုင်ကြ။ <ref name="ဆရာတော် ဦးဂရုဓမ္မ">{{cite book |title= ကုသလကာရီ ပဋ္ဌာန်းပဉှာဝါရ ပို့ချချက် |author= ဆရာတော် ဦးဂရုဓမ္မ |date= |pages= }}</ref> ===ပြင်ပလင့်များ=== * {{wikisource-inline|အခြေပြုပဋ္ဌာန်း တရားတော်}} === ကိုးကား === {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ]] [[ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ]] [[Category:ဝိပဿနာ]] nz07spw5jxv40a4uf0a2pzj8gkn2lx3 3 272296 1045628 882985 2026-08-01T08:11:49Z Cabayi 9662 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aaronbrick]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Baron corvo]] သို့ Cabayiက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Aaronbrick|Aaronbrick]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Baron corvo|Baron corvo]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 882985 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Aaronbrick ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၅၊ ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) lcqt7uq1r6rwryvn758glmciil25izh 0 289443 1045560 1044014 2026-07-31T14:59:01Z ~2026-40330-51 145831 /* အစိုးရအဖွဲ့ */ 1045560 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name= ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ |flag=Flag of Myanmar (1974–2010).svg |flag_border=true |jurisdiction= [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]] |incumbent= ၂၀၀၃ – ၂၀၀၄ |image=KhinNyunt cropped.jpg |image_size=x85px |image2= |image_size2= |caption=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့် |date_formed= ၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |date_dissolved= ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |state_head= [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] {{small|([[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နယက]]ဥက္ကဋ္ဌ)}} |government_head= [[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]] |deputy_government_head= |current_number= |political_party= [[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election= |previous= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ ဒုတိယအစိုးရ]] |successor= [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းအစိုးရ]] |opposition_cabinet= }} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်အစိုးရ'''သည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နယက) မှ နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် အစိုးရအဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ပိုမိုထိရောက်အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အလို့ငှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်အား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးလိုက်သောအခါ ပေါ်ပေါက်လာသော အစိုးရဖြစ်သည်။ နယက၏ ဒုတိယအစိုးရအဖွဲ့လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအများစုမှာ ယခင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများဖြစ်သည်။ == အစိုးရအဖွဲ့ == {| class="wikitable" | rowspan="2" |'''စဉ်''' | rowspan="2" |'''ရာထူး''' | rowspan="2" |'''အမည်''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |[[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |rowspan=2|၃ |rowspan=2|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် ညွန့်တင် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|9|18}} |- |[[ဌေးဦး|ဗိုလ်ချုပ် ဌေးဦး]] |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |- |၄ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)|ဦးအောင်သောင်း]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၅ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောလွင် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဝင်းအောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးဝင်းအောင်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|9|18}} |- |[[ဉာဏ်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ် ဉာဏ်ဝင်း]] |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |- |၇ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိုးသာ|ဦးစိုးသာ]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် လှမြင့်ဆွေ |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|9|18}} |- |[[သိန်းဆွေ|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဆွေ]] |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |- |၉ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးတင်ဝင်း |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဌေးဦး|ဗိုလ်ချုပ် ဌေးဦး]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|9|18}} |- |[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]] |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |- |၁၁ |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်မင်း|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မင်း]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၁၂ |[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လွန်းသီ (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် လွန်းသီ]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၁၃ |[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသန်းအောင် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၁၄ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာ​ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်မြင့် (ဆရာဝန်၊ ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကျော်မြင့်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |rowspan=2|၁၅ |rowspan=2|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ပြည့်စုံ |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|9|18}} |- |[[တင်နိုင်သိန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်နိုင်သိန်း]] |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |- |၁၆ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၁၇ |[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၁၈ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လှထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် လှထွန်း]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၁၉ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[မြင့်မောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ မြင့်မောင်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၀ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောထွန်း |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၁ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသောင်း |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၂ |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကြည်အောင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ကြည်အောင်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၃ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၄ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်ဆန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်း]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်​ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းညွန့်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၆ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၇ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ အေးမြင့်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၈ |[[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန|သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းအောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းအောင်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၂၉ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[တင်လှိုင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး တင်လှိုင်]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၃၀ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန|သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် အုန်းမြင့် |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၃၁ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]] |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |၃၂ |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန| မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်သိမ်း |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |rowspan=5|၃၃ |rowspan=5|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီး]] |ဦးသန်းရွှေ |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|10|19}} |- |ဦးကိုလေး |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|2|5}} |- |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဆွေ |၂၅ သြဂုတ် ၂၀၀၃ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2003|8|25|2004|9|18}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ပြည့်စုံ |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |- |ဦးတင်ဝင်း |၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|9|18|2004|10|19}} |} <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2003-SPDC_Laws-bu%2Ben.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2004-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> == ဆက်စပ် == * [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] 4jo5l3yw2ycvwfsdyq09amvdhan1j7a 0 289483 1045561 1044158 2026-07-31T14:59:48Z ~2026-40330-51 145831 /* အစိုးရအဖွဲ့ */ 1045561 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name= ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ |flag=Flag of Myanmar (1974–2010).svg |flag_border=true |jurisdiction= [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]] |incumbent= ၂၀၀၄ – ၂၀၀၇ |image=SoeWin cropped.jpg |image_size=x85px |image2= |image_size2= |caption=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း |date_formed= ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |date_dissolved= ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |state_head= [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] {{small|([[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နယက]]ဥက္ကဋ္ဌ)}} |government_head=*[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] *[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] {{small|(​ခေတ္တပူးတွဲ)}} |deputy_government_head= |current_number= |political_party= [[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election= |previous= [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်အစိုးရ]] |successor= [[ဦးသိန်းစိန်၏ ပထမအစိုးရ]] |opposition_cabinet= }} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းအစိုးရ'''သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်အား ရာထူးမှ ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း (နောင်အခါ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး) အား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးလိုက်သောအခါ ပေါ်ပေါက်လာသော အစိုးရဖြစ်သည်။ နယက၏ တတိယအစိုးရအဖွဲ့လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအများစုမှာ ယခင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများဖြစ်သည်။ == အစိုးရအဖွဲ့ == {| class="wikitable" | rowspan="2" |'''စဉ်''' | rowspan="2" |'''ရာထူး''' | rowspan="2" |'''အမည်''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=2|၁ |rowspan=2|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|12}} |- |[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] {{small|(​ခေတ္တပူးတွဲ)}} |၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၇ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၃ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဌေးဦး|ဗိုလ်ချုပ် ဌေးဦး]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၄ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)|ဦးအောင်သောင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၅ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောလွင် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၆ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဉာဏ်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ် ဉာဏ်ဝင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၇ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိုးသာ|ဦးစိုးသာ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းဆွေ|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဆွေ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးတင်ဝင်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}} |- |ဦးသောင်း |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|11|5|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ် |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၁၁ |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်မင်း|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၂ |[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လွန်းသီ (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် လွန်းသီ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသန်းအောင် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}} |- |[[ချမ်းငြိမ်း|ဒေါက်တာ ချမ်းငြိမ်း]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2005|8|10|2007|10|24}} |- |၁၄ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာ​ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်မြင့် (ဆရာဝန်၊ ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကျော်မြင့်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၅ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်နိုင်သိန်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင် |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၁၇ |[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၈ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လှထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် လှထွန်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၉ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[မြင့်မောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ မြင့်မောင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၀ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောထွန်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၁ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသောင်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကြည်အောင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ကြည်အောင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဗိုလ်ချုပ် ခင်အောင်မြင့်]] |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၂၃ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၂၄ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်ဆန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်​ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းညွန့်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၆ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(​ယခင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]] |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၂၇ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(​ယခင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်မြင့်|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်မြင့်]] |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၂၈ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ အေးမြင့်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၉ |[[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန|သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းအောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းအောင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၃၀ |rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[တင်လှိုင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး တင်လှိုင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}} |- |[[မောင်ဦး|ဗိုလ်ချုပ် မောင်ဦး]] |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|11|5|2007|10|24}} |- |၃၁ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန|သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် အုန်းမြင့် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၃၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၃၃ |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန| မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်သိမ်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=3|၃၄ |rowspan=3|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီး]] |ဦးသန်းရွှေ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ပြည့်စုံ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}} |- |ဦးတင်ဝင်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}} |- | - |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(နောင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |} <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2004-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2005-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဥပဒေများနှင့် အမိန့်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2006-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2007-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=8330|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ ကြေညာချက်အမှတ် ၄/၂၀၀၇}}</ref> == ဆက်စပ် == * [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] g9gfrc0deuh20e3u9vgfjz4ypiybikj 1045562 1045561 2026-07-31T15:02:50Z ~2026-40330-51 145831 /* အစိုးရအဖွဲ့ */ 1045562 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name= ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ |flag=Flag of Myanmar (1974–2010).svg |flag_border=true |jurisdiction= [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]] |incumbent= ၂၀၀၄ – ၂၀၀၇ |image=SoeWin cropped.jpg |image_size=x85px |image2= |image_size2= |caption=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း |date_formed= ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |date_dissolved= ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |state_head= [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] {{small|([[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နယက]]ဥက္ကဋ္ဌ)}} |government_head=*[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] *[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] {{small|(​ခေတ္တပူးတွဲ)}} |deputy_government_head= |current_number= |political_party= [[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election= |previous= [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်အစိုးရ]] |successor= [[ဦးသိန်းစိန်၏ ပထမအစိုးရ]] |opposition_cabinet= }} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းအစိုးရ'''သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်အား ရာထူးမှ ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း (နောင်အခါ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး) အား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးလိုက်သောအခါ ပေါ်ပေါက်လာသော အစိုးရဖြစ်သည်။ နယက၏ တတိယအစိုးရအဖွဲ့လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအများစုမှာ ယခင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများဖြစ်သည်။ == အစိုးရအဖွဲ့ == {| class="wikitable" | rowspan="2" |'''စဉ်''' | rowspan="2" |'''ရာထူး''' | rowspan="2" |'''အမည်''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=2|၁ |rowspan=2|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|12}} |- |[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] {{small|(​ခေတ္တပူးတွဲ)}} |၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၇ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2007|2|8|2007|10|24}} |- |၂ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၃ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဌေးဦး|ဗိုလ်ချုပ် ဌေးဦး]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၄ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)|ဦးအောင်သောင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၅ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောလွင် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၆ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဉာဏ်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ် ဉာဏ်ဝင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၇ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိုးသာ|ဦးစိုးသာ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းဆွေ|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဆွေ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးတင်ဝင်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}} |- |ဦးသောင်း |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|11|5|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ် |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၁၁ |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်မင်း|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မင်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၂ |[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လွန်းသီ (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် လွန်းသီ]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၁၃ |rowspan=2|[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသန်းအောင် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}} |- |[[ချမ်းငြိမ်း|ဒေါက်တာ ချမ်းငြိမ်း]] |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2005|8|10|2007|10|24}} |- |၁၄ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာ​ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်မြင့် (ဆရာဝန်၊ ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကျော်မြင့်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၅ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်နိုင်သိန်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၁၆ |rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင် |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၁၇ |[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၈ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လှထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် လှထွန်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၁၉ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[မြင့်မောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ မြင့်မောင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၀ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောထွန်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၁ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသောင်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၂၂ |rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကြည်အောင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ကြည်အောင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဗိုလ်ချုပ် ခင်အောင်မြင့်]] |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၂၃ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၂၄ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်ဆန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်း]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်​ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းညွန့်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၆ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(​ယခင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]] |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၂၇ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(​ယခင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |[[ခင်မောင်မြင့်|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်မြင့်]] |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၂၈ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ အေးမြင့်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |၂၉ |[[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန|သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းအောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းအောင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၃၀ |rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[တင်လှိုင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး တင်လှိုင်]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}} |- |[[မောင်ဦး|ဗိုလ်ချုပ် မောင်ဦး]] |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|11|5|2007|10|24}} |- |၃၁ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန|သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် အုန်းမြင့် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=2|၃၂ |rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]] |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |- |ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}} |- |၃၃ |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန| မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်သိမ်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}} |- |rowspan=3|၃၄ |rowspan=3|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီး]] |ဦးသန်းရွှေ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}} |- |ဗိုလ်မှူးချုပ် ပြည့်စုံ |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅ |{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}} |- |ဦးတင်ဝင်း |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄ |{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}} |- | - |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(နောင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}} |ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ် |၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄ |၁၅ မေ ၂၀၀၆ |{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}} |} <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2004-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2005-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဥပဒေများနှင့် အမိန့်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2006-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2007-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=8330|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ ကြေညာချက်အမှတ် ၄/၂၀၀၇}}</ref> == ဆက်စပ် == * [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] j41n4qe4hmnyqtd49zuyj9j2rxmog5d 0 289487 1045563 1044192 2026-07-31T15:03:48Z ~2026-40330-51 145831 /* အစိုးရအဖွဲ့ */ 1045563 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name= ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ |flag=Flag of Myanmar.svg |flag_border=true |jurisdiction= [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]] |incumbent= ၂၀၀၇ – ၂၀၁၁ |image=President of Burma (9290471609) (cropped).jpg |image_size=x85px |image2= |image_size2= |caption=ဦးသိန်းစိန် |date_formed= ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |date_dissolved= ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |state_head= [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] {{small|([[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နယက]]ဥက္ကဋ္ဌ)}} |government_head=[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] |deputy_government_head= |current_number= |political_party= *[[တပ်မတော်]] (၂၀၁၀ ထိ) *[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (၂၀၁၀ မှစ၍) |opposition_party= |election= |previous= [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းအစိုးရ]] |successor= [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်၏ ဒုတိယအစိုးရ]] |opposition_cabinet= }} '''ဦးသိန်းစိန်၏ ပထမအစိုးရ'''သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်းအား ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန် (နောင်အခါ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး) အား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးလိုက်သောအခါ ပေါ်ပေါက်လာသော အစိုးရဖြစ်သည်။ နယက၏ စတုတ္ထအစိုးရအဖွဲ့လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအများစုမှာ ယခင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများဖြစ်သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က တပ်မတော်မှ အရာရှိများနှင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၀ ခုနှစ်၌ တပ်မတော်သား ဝန်ကြီးအားလုံးနီးပါး တပ်မတော်မှ အနားယူလိုက်ကြသည်။ == အစိုးရအဖွဲ့ == {| class="wikitable" | rowspan="2" |'''စဉ်''' | rowspan="2" |'''ရာထူး''' | rowspan="2" |'''အမည်''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၃ |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဌေးဦး|ဦးဌေးဦး]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၄ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)|ဦးအောင်သောင်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |rowspan=2|၅ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောလွင် |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၂၀ ဇွန် ၂၀၀၈ |{{age in years and days|2007|10|24|2008|6|20}} |- |[[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] |၂၀ ဇွန် ၂၀၀၈ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2008|6|20|2011|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဉာဏ်ဝင်း|ဦးဉာဏ်ဝင်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၇ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[စိုးသာ|ဦးစိုးသာ]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၈ |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းဆွေ|ဦးသိန်းဆွေ]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၉ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်ကြည်|ဦးအောင်ကြည်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၀ |[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးတင်ထွတ် |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၁ |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အောင်မင်း|ဦးအောင်မင်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၂ |[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လွန်းသီ (ဝန်ကြီး)|ဦးလွန်းသီ]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၃ |[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ချမ်းငြိမ်း|ဒေါက်တာ ချမ်းငြိမ်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၄ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာ​ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်မြင့် (ဆရာဝန်၊ ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကျော်မြင့်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၅ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[တင်နိုင်သိန်း|ဦးတင်နိုင်သိန်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၆ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးစိုးနိုင် |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၇ |[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသိန်းဇော် |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၈ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[လှထွန်း|ဦးလှထွန်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၁၉ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[မြင့်မောင်|သူရ ဦးမြင့်မောင်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် စောထွန်း |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ |{{age in years and days|2007|10|24|2009|2|3}} |- ||[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2009|2|3|2011|3|30}} |- |၂၁ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးသောင်း |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂၂ |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးခင်အောင်မြင့်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |rowspan=3|၂၃ |rowspan=3|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၂၀ ဇွန် ၂၀၀၈ |{{age in years and days|2007|10|24|2008|6|20}} |- |ဗိုလ်ချုပ် စောလွင် |၂၀ ဇွန် ၂၀၀၈ |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ |{{age in years and days|2008|6|20|2009|2|3}} |- |[[မောင်ဦး|ဦးမောင်ဦး]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2009|2|3|2011|3|30}} |- |၂၄ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ကျော်ဆန်း|ဦးကျော်ဆန်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်​ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဦးသိန်းညွန့်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂၆ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ဇော်မင်း|ဦးဇော်မင်း]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂၇ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[ခင်မောင်မြင့်|ဦးခင်မောင်မြင့်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂၈ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|သူရ ဦးအေးမြင့်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၂၉ |[[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန|သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[သိန်းအောင်|ဦးသိန်းအောင်]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၃၀ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |[[မောင်ဦး|ဦးမောင်ဦး]] |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၃၁ |[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန|သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးအုန်းမြင့် |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၃၂ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးမောင်မောင်ဆွေ |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |- |၃၃ |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန| မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] |ဦးမောင်မောင်သိမ်း |၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |{{age in years and days|2007|10|24|2011|3|30}} |} <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2007-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2008-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ နည်းဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2009-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref> == ဆက်စပ် == * [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] ex3zi5px5l5xvec9vdawlxvcswfx2pi 0 289493 1045620 1045236 2026-08-01T02:36:04Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045620 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရှိဇုအိုခခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|{{lang|ja|静岡県}}}}}} | official_name = | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|{{lang|ja|静岡県}}}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Shizuoka-ken}} | image_flag = Flag of Shizuoka Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Shizuoka Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_skyline = | image_map = Map of Japan with highlight on 22 Shizuoka prefecture.svg | coordinates = {{coord|34|55|N|138|19|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]] | seat1_type = Largest city | seat1 = [[Hamamatsu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 35 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yasutomo Suzuki]] | area_total_km2 = 7777.42 | area_water_percent = 2.6 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|13th]] | elevation_max_m = 3778 | elevation_max_point = [[Mount Fuji]] | population_footnotes = | population_total = 3555818 | population_as_of = 1 September 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|10th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 18,271 billion<br />[[US$]] 134.9 billion (2022) | iso_code = JP-22 | website = {{URL|www.pref.shizuoka.jp/a_foreign/english}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Japanese paradise flycatcher]] (''Terpsiphone atrocaudata'') | fish = | flower = [[Azalea]] (''Rhododendron'') | tree = [[Sweet osmanthus]] (''Osmanthus fragrans'' var. ''aurantiacus'') }} | population_blank2_title = Dialect | population_blank2 = [[Shizuoka dialect]] | anthem = {{ill|Shizuoka kenka|ja|静岡県歌|quote=y}} and {{ill|Fuji yo yume yo tomo yo|ja|富士よ夢よ友よ|quote=y}} }} '''ရှိဇုအိုခခရိုင်''' (静岡県, ရှိဇုအိုခခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Shizuoka-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 876|page=876}}; "Chūbu" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 126|page=126}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ရှိဇုအိုခခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၃,၅၅၅,၈၁၈ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၇၇၇.၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၀၀၂.၈၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် အရှေ့ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်မြောက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။ ရှိဇုအိုခမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဟမမဆွတ်မြို့သည် ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဖုဂျိမြို့၊ နုမဇုမြို့နှင့် အိဝတမြို့တို့ ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Shizuoka" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 876|page=876}}.</ref> ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပစိဖိတ်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဟမနကန်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။ ဖူဂျီတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံး မီးတောင်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံ၏ အမှတ်သင်္ကေတလည်း ဖြစ်သည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် ယမနရှိခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် ဟွန်ဒါ၊ ဆုဇုခိ၊ ယမဟစသည့် လုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ [[File:Mt.Fuji-Osezaki.jpg|thumb|နုမဇုမြို့မှ မြင်ရသည့် ဖူဂျီတောင်]] ==သမိုင်းကြောင်း== {{See also|ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် ယခင် တိုးတိုးမိပြည်နယ်၊ ဆုရုဂပြည်နယ်နှင့် အိဇုပြည်နယ်တို့ကို ပေါင်းစပ်ကာ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ ဆုရုဂပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် ရှည်လျားစွာ တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ကမ်းရိုးတန်းသည် ကျဉ်းမြောင်းလာပြီး မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင် ရှိသည်။{{Citation needed|date=August 2017}} ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ မြေဧရိယာ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဖုဂျိ - ဟခိုနဲ - အိဇုနှင့် မိနမိတောင်တန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ တန်းရူး - အိုခုမိခဝအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်လေးခု တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2012 |access-date=10 August 2014}}</ref> ===ရာသီဥတု=== ရှိဇုအိုခခရိုင်၏ အပူချိန်သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံးတွင် ၁၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၃၄ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) မှ ၃၀.၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၈၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) အထိ ပြောင်းလဲလေ့ရှိသည်။ ရှားပါးစွာ အနုတ် ၂.၂ (၂၈ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) သို့မဟုတ် ၃၃.၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၉၃ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) သို့ ရောက်ရှိခဲ့ဖူးသည်လည်း ရှိသည်။ နွေရာသီသည် နွေးထွေးပြီး များသောအားဖြင့် တိမ်ထူထပ်သည်။ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြ၍ လေတိုက်ကာ အများအားဖြင့် သာယာသည်။<ref>{{Cite web |title=Shizuoka Climate, Weather By Month, Average Temperature (Japan) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/143722/Average-Weather-in-Shizuoka-Japan-Year-Round |access-date=2026-02-24 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref> ===ဘေးအန္တရာယ်=== ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် ပြင်းအား ၆.၂ ရှိသည့် ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်သည် ရှိဇုအိုခမြို့မှ NNE အရပ်မျက်နှာ ၄၂ ကီလိုမီတာခန့် (၂၆ မိုင်) တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် နှစ် ၁၀၀ မှ ၁၅၀ အကြားတွင် ငလျင်ကြီးတစ်ကြိမ် လှုပ်ခတ်လေ့ရှိသည်။ :{{See also|တိုးခိုင်းငလျင်များ}} ===လူဦးရေဆိုင်ရာ=== [[File:Shizuoka prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ရှိဇုအိုခခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] ၂၀၂၀ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းအရ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၃,၆၃၅,၂၂၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။<ref>[https://toukei.pref.shizuoka.jp/jinkoushugyouhan/data/02-010/documents/r2sokuhou.pdf Shizuoka prefecture official statistics（令和2年国勢調査 静岡県の人口（速報値））]</ref> ===မြို့ပြဒေသများ=== ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၃၅ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် မြို့ကြီး ၂၃ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၂ ခု တို့ပါဝင်သည်။ <gallery mode="packed"> File:Nihondaira from shizuoka plain.JPG|[[ရှိဇုအိုခမြို့]] File:Hamamatsu City - panoramio (1).jpg|[[ဟမမဆွတ်မြို့]] File:Numazu and Mount Fuji.jpg|[[နုမဇုမြို့]] နှင့် [[ဖူဂျီတောင်]] File:Fujinomiya 20120909.jpg|[[ဖုဂျိနိုမိယမြို့]] File:Atami 20170211-1.jpg|[[အတမိမြို့]] </gallery> {{Location map+ | Japan Shizuoka Prefecture | AlternativeMap = Map of Shizuoka Prefecture Ja.svg | width = 750 | float = none | caption = Municipalities in Shizuoka Prefecture {{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} | places = {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Shizuoka (city)|Shizuoka]]&nbsp;(capital)</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">静岡市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Shizuoka, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.08 | lon_deg = 138.27 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Hamamatsu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">浜松市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Hamamatsu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.05 | lon_deg = 137.83 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Atami]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">熱海市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Atami, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.03 | lon_deg = 139.07 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Fuji, Shizuoka|Fuji]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">富士市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Fuji, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.2 | lon_deg = 138.69 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Fujieda, Shizuoka|Fujieda]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">藤枝市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Fujieda, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.89 | lon_deg = 138.2 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Fujinomiya, Shizuoka|Fujinomiya]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">富士宮市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Fujinomiya, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.29 | lon_deg = 138.55 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Fukuroi, Shizuoka|Fukuroi]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">袋井市</sub> | label_size = 120 | position = left | mark = Flag of Fukuroi Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.66 | lon_deg = 137.94 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Gotemba, Shizuoka|Gotemba]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">御殿場市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Gotenba, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.29 | lon_deg = 138.82 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Itō, Shizuoka|Itō]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">伊東市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Ito, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.91 | lon_deg = 139.08 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Iwata, Shizuoka|Iwata]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">磐田市</sub> | label_size = 120 | position = left | mark = Flag of Iwata Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.71 | lon_deg = 137.86 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Izu, Shizuoka|Izu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">伊豆市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Izu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.89 | lon_deg = 138.88 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Izunokuni]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">伊豆の国市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Izunokuni, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.01 | lon_deg = 138.99 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kakegawa, Shizuoka|Kakegawa]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">掛川市</sub> | label_size = 120 | position = left | mark = Flag of Kakegawa, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.78 | lon_deg = 138.06 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kikugawa]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">菊川市</sub> | label_size = 120 | position = left | mark = Flag of Kikugawa, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.7 | lon_deg = 138.11 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kosai, Shizuoka|Kosai]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">湖西市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kosai, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.68 | lon_deg = 137.52 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Makinohara]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">牧之原市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Makinohara, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.68 | lon_deg = 138.19 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Mishima, Shizuoka|Mishima]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">三島市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Mishima, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.13 | lon_deg = 138.95 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Numazu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">沼津市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Numazu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.95 | lon_deg = 138.82 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Omaezaki]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">御前崎市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Omaezaki, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.61 | lon_deg = 138.13 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Shimada, Shizuoka|Shimada]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">島田市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Shimada, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.83 | lon_deg = 138.12 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Shimoda, Shizuoka|Shimoda]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">下田市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Shimoda, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.66 | lon_deg = 138.93 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Susono, Shizuoka|Susono]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">裾野市</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Susono, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.21 | lon_deg = 138.86 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Yaizu, Shizuoka|Yaizu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">焼津市</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Yaizu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.81 | lon_deg = 138.32 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Higashiizu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">東伊豆町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Higashiizu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.79 | lon_deg = 139.03 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kawazu, Shizuoka|Kawazu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">河津町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kawazu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.74 | lon_deg = 138.98 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Minamiizu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">南伊豆町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Minamiizu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.62 | lon_deg = 138.84 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Matsuzaki, Shizuoka|Matsuzaki]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">松崎町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Matsuzaki, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.7 | lon_deg = 138.83 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nishiizu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">西伊豆町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nishiizu, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.78 | lon_deg = 138.83 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kannami]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">函南町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Kannami, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.08 | lon_deg = 139 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Kawanehon]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">川根本町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Kawanehon, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.14 | lon_deg = 138.04 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Yoshida, Shizuoka|Yoshida]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">吉田町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Yoshida, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.73 | lon_deg = 138.27 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Mori, Shizuoka|Mori]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">森町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Mori, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 34.87 | lon_deg = 137.95 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Nagaizumi]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">長泉町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Nagaizumi Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.14 | lon_deg = 138.88 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Oyama, Shizuoka|Oyama]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">小山町</sub> | label_size = 120 | position = right | mark = Flag of Oyama Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.35 | lon_deg = 138.87 }} {{Location map~ | Japan Shizuoka Prefecture | label = <sup style="display:block;position:relative;top:-5px;">[[Shimizu, Shizuoka|Shimizu]]</sup><sub style="display:block;position:relative;top:-5px;">清水町</sub> | label_size = 120 | mark = Flag of Shimizutown, Shizuoka.svg | marksize = 25 | lat_deg = 35.07 | lon_deg = 138.9 }} }} ===မြို့ကြီးများ=== {{See also|ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် မြို့ကြီး ၂၃ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Name ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Atami, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Atami]] |熱海市 |61.78 |34,233 |[[File:Atami in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fuji, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Fuji, Shizuoka|Fuji]] |富士市 |244.95 |245,015 |[[File:Fuji in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fujieda, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Fujieda, Shizuoka|Fujieda]] |藤枝市 |194.06 |145,032 |[[File:Fujieda in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fujinomiya, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Fujinomiya, Shizuoka|Fujinomiya]] |富士宮市 |389.08 |132,507 |[[File:Fujinomiya in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Fukuroi Shizuoka.svg|25x25px]] [[Fukuroi, Shizuoka|Fukuroi]] |袋井市 |108.33 |88,395 |[[File:Fukuroi in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Gotenba, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Gotemba, Shizuoka|Gotemba]] |御殿場市 |194.90 |88,370 |[[File:Gotenba in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Hamamatsu, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Hamamatsu]] |浜松市 |1,558.06 |780,128 |[[File:Hamamatsu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Ito, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Itō, Shizuoka|Itō]] |伊東市 |124.10 |63,343 |[[File:Ito in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Iwata Shizuoka.svg|25x25px]] [[Iwata, Shizuoka|Iwata]] |磐田市 |163.45 |166,672 |[[File:Iwata in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Izu, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Izu, Shizuoka|Izu]] |伊豆市 |363.97 |30,678 |[[File:Izu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Izunokuni, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Izunokuni]] |伊豆の国市 |94.62 |48,579 |[[File:Izunokuni in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kakegawa, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Kakegawa, Shizuoka|Kakegawa]] |掛川市 |265.69 |117,925 |[[File:Kakegawa in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kikugawa, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Kikugawa]] |菊川市 |94.19 |48,484 |[[File:Kikugawa in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kosai, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Kosai, Shizuoka|Kosai]] |湖西市 |86.56 |57,885 |[[File:Kosai in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Makinohara, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Makinohara]] |牧之原市 |111.69 |42,326 |[[File:Makinohara in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mishima, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Mishima, Shizuoka|Mishima]] |三島市 |62.02 |107,851 |[[File:Mishima in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Numazu, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Numazu]] |沼津市 |186.96 |189,486 |[[File:Numazu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Omaezaki, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Omaezaki]] |御前崎市 |65.56 |32,422 |[[File:Omaezaki in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shimada, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Shimada, Shizuoka|Shimada]] |島田市 |315.70 |93,724 |[[File:Shimada in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shimoda, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Shimoda, Shizuoka|Shimoda]] |下田市 |104.71 |19,670 |[[File:Shimoda in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shizuoka, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Shizuoka (city)|Shizuoka]] (capital) |静岡市 |1,411.90 |677,867 |[[File:Location of Shizuoka city Shizuoka prefecture Japan.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Susono, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Susono]] |裾野市 |138.12 |51,216 |[[File:Susono in Shizuoka Prefecture Ja.svg|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yaizu, Shizuoka.svg|25x25px]] [[Yaizu]] |焼津市 |70.31 |133,916 |[[File:基礎自治体位置図 22212.svg|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များ=== ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Name ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |District ! rowspan="2" |Map |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Higashiizu, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Higashiizu]] |東伊豆町 |77.83 |12,155 |[[Kamo District, Shizuoka|Kamo District]] |[[File:Higashiizu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kannami, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Kannami]] |函南町 |65.16 |37,782 |[[Tagata District, Shizuoka|Tagata District]] |[[File:基礎自治体位置図 22325.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kawanehon, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Kawanehon]] |川根本町 |496.88 |6,731 |[[Haibara District, Shizuoka|Haibara District]] |[[File:Kawanehon in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Kawazu, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Kawazu, Shizuoka|Kawazu]] |河津町 |100.79 |7,203 |[[Kamo District, Shizuoka|Kamo District]] |[[File:Kawazu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Matsuzaki, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuzaki, Shizuoka|Matsuzaki]] |松崎町 |85.23 |6,563 |[[Kamo District, Shizuoka|Kamo District]] |[[File:Matsuzaki in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Minamiizu, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiizu]] |南伊豆町 |110.58 |8,231 |[[Kamo District, Shizuoka|Kamo District]] |[[File:Minamiizu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Mori, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Mori, Shizuoka|Mori]] |森町 |133.91 |18,306 |[[Shūchi District, Shizuoka|Shūchi District]] |[[File:基礎自治体位置図 22461.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Nagaizumi Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaizumi]] |長泉町 |26.63 |43,568 |[[Suntō District, Shizuoka|Suntō District]] |[[File:Nagaizumi in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Nishiizu, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Nishiizu]] |西伊豆町 |105.52 |7,798 |[[Kamo District, Shizuoka|Kamo District]] |[[File:Nishiizu in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Oyama Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Oyama, Shizuoka|Oyama]] |小山町 |135.74 |18,458 |[[Suntō District, Shizuoka|Suntō District]] |[[File:基礎自治体位置図 22344.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Shimizutown, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Shimizu, Shizuoka|Shimizu]] |清水町 |8.81 |32,453 |[[Suntō District, Shizuoka|Suntō District]] |[[File:Shimizu town in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[File:Flag of Yoshida, Shizuoka.svg|frameless|25x25px]] [[Yoshida, Shizuoka|Yoshida]] |吉田町 |20.73 |29,593 |[[Haibara District, Shizuoka|Haibara District]] |[[File:Yoshida in Shizuoka Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{Main|ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် ရှေးယခင်က ဂျပန်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် "ရှောဂွန်း" တို့ ထီးနန်းစိုက်ရာနေရာနှင့် လက်ဖက်စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ တိုကျိုနှင့် နဂိုယမြို့အကြား ဆုရုဂပင်လယ်အော်တစ်လျှောက် သမိုင်းဝင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှိဇုအိုခမြို့တည်ရှိရာ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းနေရာသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လက်ဖက်ထွက်ရှိမှုများပြားပြီး တူနာငါးများလည်း ထွက်ရှိသည်။ ===မော်တော်ဆိုင်ကယ်=== ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် များစွာသောအဓိကကျသည့် စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ဟွန်ဒါ၊ ယမဟနှင့် ဆုဇုခိတို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းကုမ္ပဏီတို့သည် လက်ရှိအချိန်အထိ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် လုပ်ငန်းများကို လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ရှိဇုအိုခခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံး မော်တော်ဆိုင်ကယ်ထုတ်လုပ်မှု၏ ၂၈ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name="Shizuoka_Pref_official_website">{{Cite web |url=http://www.pref.shizuoka.jp/a_foreign/english/glance/business.html |title=Shizuoka Prefecture official website, Industry in Shizuoka. |access-date=8 January 2023 |archive-date=10 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210210005416/http://www.pref.shizuoka.jp/a_foreign/english/glance/business.html |url-status=dead }}</ref> ===ဂီတတူရိယာများ=== ယမဟနှင့် ခဝအိတို့သည် ကမ္ဘာသိစန္ဒရားကုန်တံဆိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယမဟသည် ကမ္ဘာ့စန္ဒရားဈေးကွက်၏ အကြီးဆုံးဝေစုကို ရရှိထားသည်။ ခဝအိသည် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံး ဝေစုကို ရရှိထားသည်။ ထိုကုမ္ပဏီနှစ်ခုစလုံးသည် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင်ပင် လုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Shizuoka_Pref_official_website" /><ref name="Kyoto_Univ_of_Art">[http://g.kyoto-art.ac.jp/reports/1131/ (In Japanese) Kyoto University of Arts, Musical instruments industry in Hamamatsu, Shizuoka prefecture.]</ref> ယမဟနှင့် ရိုလန့် (Roland) တို့သည် လျှပ်စစ်ဂီတတူရိယာများ၏ အဓိကတံဆိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ လျှပ်စစ်စန္ဒရားဈေးကွက်တွင် ယမဟသည် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ရိုလန့်သည် ဒုတိယမြောက်နှင့် ခဝအိသည် တတိယမြောက်အကြီးဆုံးဈေးကွက်ဝေစုကို ရရှိထားသည်။ ရိုလန့်နှင့် ယမဟတို့သည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်သုံး အရည်အသွေးမြင့် လျှပ်စစ်စန္ဒရားများနှင့် ဒရမ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ရှိဇုအိခခရိုင်တွင်ပင် လေမှုတ်တူရိယာများနှင့် ဂီတာများကိုလည်း ထုတ်လုပ်သည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် တူရိယာပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ ၂၀၀ ခန့် ရှိသည်။ တူရိယာပစ္စည်းများအများစုကို အထူးသဖြင့် ဟမမဆွတ်မြို့တွင် ထုတ်လုပ်ကြသည်။<ref name="Kyoto_Univ_of_Art" /> <gallery mode="packed" widths="140"> File:YAMAHA (headquarters 3).jpg|ယမဟရုံးချုပ် File:Yamaha Motor HQ new bldg 250922.jpg|ယမဟမော်တာရုံးချုပ် File:SUZUKI-MotorHQ.jpg|ဆုဇုခိရုံးချုပ် File:2025 Yamaha YZF-R9.jpg|ယမဟမော်တော်ဆိုင်ကယ် File:Suzuki GW250 2011 Tokyo Motor Show.jpg|ဆုဇုခိမော်တော်ဆိုင်ကယ် File:PRESTIGE 680 (28998149032).jpg|Yamaha [[Yacht]] File:Yamaha Outboard Motors 001.JPG|Yamaha [[outboard motor]]s File:SUZUKI MARINE, Engine DF90AT, Outboard motor,.jpg|Suzuki outboard motors File:Yamaha grand piano, Piano Recital 2012.jpg|Yamaha grand piano File:Matt Bellamy Lollapalooza 2007.jpg|Kawai grand piano File:Yamaha P-140S top view.jpg|Yamaha electronic piano File:Roland D-50 Front (tweaked image).jpg|[[Roland D-50]] synthesizer File:TR-808 - MIM, Phoenix (2019-08-30 14.59.26 by Bryan Pocius) (cropped).jpg|[[Roland TR-808]]. An iconic drum machine by [[Roland Corporation|Roland]]. File:Yamaha guitars, NAMM 2011.jpg|Yamaha [[acoustic guitar]]s File:Yamaha SG1802, Guitar-Day 2010.jpg|Yamaha [[electric guitar]]s File:Musical instruments on display at the MIM (14165208240).jpg|Yamaha wind instruments </gallery> ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== [[File:Series-N700a-Mt.Fuji.jpg|thumb|Tōkaidō Shinkansen]] [[File:Series313-3100-V13.jpg|thumb|Minobu Line]] [[File:Series3000-Sunzu-Line.jpg|thumb|Izuhakone Railway]] [[File:Gakunan-Type7000-7001.jpg|thumb|Gakunan Railway]] [[File:JNR C11 190 20120805.jpg|thumb|[[Ōigawa Railway]]]] * [[Enshū Railway Line|Enshū Railway]] * [[Gakunan Railway Line|Gakunan Railway]] * [[Izuhakone Railway]] ** [[Daiyūzan Line]] ** [[Sunzu Line]] * [[Izu Kyūkō Line|Izukyū]] * [[JR Central]] ** [[Tōkaidō Shinkansen]] ** [[Iida Line]] ** [[Gotenba Line]] ** [[Minobu Line]] ** [[Tōkaidō Line]] (Atami–[[Toyohashi]]) * [[JR East]] ** [[Tōkaidō Line]] ([[Atami]]–[[Odawara]]) ** [[Itō Line]] * [[Ōigawa Railway]] * [[Shizuoka Railway]] * [[Tenryū Hamanako Railroad]] === ကားလမ်းများ === ==== အဝေးပြေးလမ်းများ==== * [[Chūbu-Ōdan Expressway]] * [[Izu-Jūkan Expressway]] * [[San-en Nanshin Expressway]] * [[Shin-Tōmei Expressway]] * [[Tōmei Expressway]] ==== တိုးဂိတ်လမ်းများ ==== * Fujinomiya Road * Nishi-Fuji Road * Shizuoka East-West Road * Shizuoka South-North Road * West Fuji Road (not a toll road anymore as of 2012) ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမများ ==== {{Div col}} * [[Japan National Route 1|National Route 1]] * [[Japan National Route 42|National Route 42]] * [[Japan National Route 52|National Route 52]] * [[Japan National Route 135|National Route 135]] * [[Japan National Route 136|National Route 136]] * [[Japan National Route 138|National Route 138]] * [[Japan National Route 139|National Route 139]] * [[Japan National Route 149|National Route 149]] * [[Japan National Route 150|National Route 150]] * [[Japan National Route 152|National Route 152]] * [[Japan National Route 246|National Route 246]] * [[Japan National Route 257|National Route 257]] * [[Japan National Route 301|National Route 301]] * [[Japan National Route 362|National Route 362]] * [[Japan National Route 414|National Route 414]] * [[Japan National Route 469|National Route 469]] * [[Japan National Route 473|National Route 473]] * [[Japan National Route 474|National Route 474]] {{Div col end}} === လေဆိပ်များ=== [[File:Fujisan-Shizuoka airport,Makinohara-city,Japan.jpg|thumb|ရှိဇုအိုခလေဆိပ်]] * [[ရှိဇုအိုခလေဆိပ်]] === ဆိပ်ကမ်းများ=== * ရှိမိဇုဆိပ်ကမ်း * အတမိဆိပ်ကမ်းနှင့် ရှိမိုဒဆိပ်ကမ်း – အဓိကအားဖြင့် အိဇုကျွန်းသို့သွားမည့် ဖယ်ရီများ ပြေးဆွဲသည်။ * နုမဇုဆိပ်ကမ်း ==ပညာရေး== === တက္ကသိုလ်များ === '''နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်များ''' * [[Graduate University for Advanced Studies (Japan)|Graduate University for Advanced Studies]] (Mishima Campus, [[National Institute of Genetics]]) * [[Hamamatsu University School of Medicine]] * [[Shizuoka University]] '''အများပိုင်တက္ကသိုလ်များ''' * [[Shizuoka University of Art and Culture]] * [[University of Shizuoka]] '''ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ်များ''' * [[Fuji Tokoha University]] * [[Hamamatsu University]] * [[Hamamatsu Gakuin University]] * [[Juntendo University]] (Mishima Campus) * [[Nihon University]] (Mishima Campus) * [[Seirei Christopher University]] * [[Shizuoka Eiwa Gakuin University]] * [[Shizuoka Institute of Science and Technology]] * [[Shizuoka Sangyo University]] * [[Shizuoka University of Welfare]] * [[Tokai University]] (Shimizu and Numazu Campuses) * [[Tokoha Gakuen University]] * [[Tokyo Women's Medical University]] (Daito Campus) === အထက်တန်းကျောင်းများ === {{expand section|date=October 2015}} * [[Hamana High School]] * [[Hiryū High School]] * Numazu Commercial High School * [[Shizuoka Gakuen Junior and Senior High School]] * Shizuoka Prefectural High School * [[Shizuoka Prefectural Susono High School]] ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== {{See also|ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း}} === ပြတိုက်များ === * {{ill|Museum of Natural and Environmental History, Shizuoka|ja|ふじのくに地球環境史ミュージアム|species|SPMN}} * [[Shizuoka Prefectural Museum of Art]] === အပန်းဖြေဥယျာဉ်များ === * Air Park Japan Air Self-Defense Force Hamamatsu Public Information Building)<ref>{{Cite web |url=https://planetyze.com/en/japan/shizuoka/air-park-japan-air-self-defense-force-hamamatsu-public-information-building/information |title=About Air Park Japan Air Self-Defense Force Hamamatsu Public Information Building – Shizuoka Travel Guide {{!}} Planetyze|website=Planetyze|language=en|access-date=17 November 2017}}</ref> * Shimizu Sushi Museum<ref>{{Cite web |url=https://planetyze.com/en/japan/shizuoka/shimizu-sushi-museum/information |title=About Shimizu Sushi Museum – Shizuoka Travel Guide {{!}} Planetyze|website=Planetyze|language=en|access-date=17 November 2017}}</ref> === ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ === [[File:Hamamatsu festival 3.JPG|thumb|A kite festival in Hamamatsu, May 2013]] * Daidogei World Cup in central [[Shizuoka City]], held in November * Enshu Daimyo Festival in [[Iwata, Shizuoka|Iwata]], held in April * [[Mishima, Shizuoka|Mishima]] Festival, held in August * [[Numazu]] Festival, held in July * Shimizu Port Festival, held on 5 to 7 August * Shimoda Black Ship Festival, held in May * Shizuoka Festival, held in April <gallery mode="packed"> File:Fujinomiya Hongu Sengen Taisha Honden.jpg|[[Fujisan Hongū Sengen Taisha]] [[Fujinomiya, Shizuoka|Fujinomiya]] File:181124 Shuzenji Onsen Izu Shizuoka pref Japan01s3.jpg|Shuzenji Onsen [[Izu, Shizuoka|Izu]] File:Sunpu-castle tatsumi-yagura.JPG|[[Sunpu Castle]] [[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]] [[Aoi-ku, Shizuoka|Aoi-ku]] File:Hamamatsu.JPG|[[Hamamatsu Castle]] [[Hamamatsu]] [[Naka-ku, Hamamatsu|<nowiki/>]] [[Chūō-ku, Hamamatsu|Chūō-ku]] File:Kakegawa castle.jpg|[[Kakegawa Castle]] [[Kakegawa, Shizuoka|Kakegawa]] File:静岡県立美術館-1.JPG|[[Shizuoka Prefectural Museum of Art]] [[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]] [[Suruga-ku, Shizuoka|Suruga-ku]] File:LakeSanaru2.JPG|Lake Sanaru [[Hamamatsu]] [[Nishi-ku, Hamamatsu|Nishi-ku]] File:BentenjimaKaihinkoenHamamatsu1.jpg|[[Lake Hamana]] [[Hamamatsu]] [[Nishi-ku, Hamamatsu|Nishi-ku]] File:Beach in Atami City with sea bathers.jpg|Atami Sun Beach [[Atami, Shizuoka|Atami]] File:Prunus lannesiana cv. Kawazu-zakura 05.jpg|Kawazu Cherry blossom [[Kamo District, Shizuoka|Kamo District]] [[Kawazu, Shizuoka|Kawazu]] File:Mt Fuji at Mihonomatsubara.jpg|[[Miho no Matsubara]] [[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]] [[Shimizu-ku, Shizuoka|Shimizu-ku]] File:富士サファリパーク ライオン2 Fuji-safari-park-Lion2.jpg|Fuji Safari Park [[Susono, Shizuoka|Susono]] File:Hanahaku2014-4.JPG|Hamanako Garden Park [[Hamamatsu]] [[Nishi-ku, Hamamatsu|Nishi-ku]] File:Snowtown Yeti.JPG|Snowtown Yeti & [[Mount Fuji]] [[Susono, Shizuoka|Susono]] File:Haiden of Kunozan Toshogu.jpg|[[Kunōzan Tōshō-gū]] [[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]] [[Suruga-ku, Shizuoka|Suruga-ku]] File:Jogasaki Coast 20111016 b.jpg|Jogasaki Coast [[Itō, Shizuoka|Itō]] </gallery> ==ထင်ရှားသူများ== [[:en:Motoo Kimura|ခိမုရမိုတိုအို]] (木村 資生, 1924–1994) ==ပြင်ပလင့်== {{Commons category|Shizuoka prefecture}} * [http://www.pref.shizuoka.jp/a_foreign/english/ Official Shizuoka Prefecture website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117023413/http://www.pref.shizuoka.jp/a_foreign/english/ |date=17 November 2017 }} * [http://www.shizuoka-guide.com/english/index.html Official Shizuoka Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171202173652/http://shizuoka-guide.com/english/index.html |date=2 December 2017 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] dhd3ew5a7aed7crzihh7ic1knr5lo0x 0 289840 1045619 1045491 2026-08-01T01:36:30Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 3 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1045619 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations |မြန်မာ-အီရန် |Myanmar |Iran |map=Myanmar Iran.svg |filetype=png |mission1= သံအမတ်ကြီး |mission2= သံအမတ်ကြီး }} '''မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[အီရန်]]နိုင်ငံတို့အကြား တည်ရှိသည့် နိုင်ငံခြားရေး ဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ထူထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အီရန်နိုင်ငံသည် ၄၆ နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ် ပြုလုပ်ထားသည့် နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Diplomatic Relations with Myanmar – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260728010201/https://www.mofa.gov.mm/deplomatic-relations-with-myanmar/ |archive-date=28 July 2026 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM |url-status=live }}</ref> == သံတမန် ဆက်ဆံရေး == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်းကာလများတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပုံမှန်အဆင့်သာရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်မစ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း အီရန်တွင် [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ|အယာတိုလာ ခိုမေနီ]] ဦးဆောင်သည့် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံစနစ် ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေများကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးပုံစံ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အသီးသီးရင်ဆိုင်နေရခြင်းနှင့် အနောက်အုပ်စု၏ ဖိအားများကို ခံစားကြရခြင်းတို့က နိုင်ငံရေးအရ ဘုံတူညီချက်များ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့ပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများအတွက် အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Susan Soh |first=Daniel Swift |date=2026-01-28 |title=Iran Fuels Repression in Myanmar |url=https://www.fdd.org/analysis/2026/01/28/iran-fuels-repression-in-myanmar/ |access-date=2026-07-31 |website=FDD |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran’s Shadow Fleet Is Fueling the Myanmar Junta’s Air War {{!}} Iran Watch |url=https://www.iranwatch.org/news-brief/irans-shadow-fleet-fueling-myanmar-juntas-air-war |access-date=2026-07-31 |website=www.iranwatch.org}}</ref> စီးပွားရေးနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် အီရန်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အရင်းအမြစ်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် မြင့်မားသောနိုင်ငံ ဖြစ်သော်လည်း ဘဏ်စနစ်နှင့် ငွေပေးချေမှု အခက်အခဲများ၊ ပထဝီအနေအထားအရ ကွာဝေးမှုကြောင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးမှာ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NATIONAL TRADE SITUATION OF MYANMAR IN 2020-2021 FICAL YEAR TO 2024-2025 FICAL YEAR (UP TO APRIL MONTHLY) (OVERSEA + BORDER) {{!}} Commerce |url=https://commerce.gov.mm/my/node/31206 |access-date=2026-07-31 |website=commerce.gov.mm}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာမှ အီရန်သို့ ပို့ကုန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၅ သန်းခန့်နှင့် အီရန်မှ မြန်မာသို့ သွင်းကုန် ၁.၂ သန်းခန်ရှိ့သာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပို့ကုန် ၂.၁ သန်းနှင့် သွင်းကုန် ၀.၈ သန်းခန့်အထိ အသီးသီး ရှိခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် မြန်မာဘက်မှ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို တင်ပို့ပြီး အီရန်ဘက်မှ စွမ်းအင်နှင့် ဓာတုပစ္စည်းများ၊ လူသုံးကုန်နှင့် ဆေးဝါးများကို အပြန်အလှန် ကုန်သွယ်ခဲ့ကြသည်။ကုလသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး COMTRADE ဒေတာဘေ့စ်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ အီရန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့သည့် ပို့ကုန်ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃၅ သန်း ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ မြန်မာ-အီရန် ပို့ကုန်ဆိုင်ရာ အချက်အလက် စာရင်းဇယားများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် နောက်ဆုံး အပ်ဒိတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar Exports to Iran - 2026 Data 2027 Forecast 2010-2025 Historical |url=https://tradingeconomics.com/myanmar/exports/iran |access-date=2026-07-31 |website=tradingeconomics.com}}</ref> သို့သော် မျက်မှောက်ကာလများတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် သမားရိုးကျ ကုန်သွယ်ရေးထက် ကာကွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဘက်သို့ ဦးတည်လာကြောင်း နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများနှင့် လေ့လာဆန်းစစ်သူများက ဖော်ပြကြသည်။ နိုင်ငံတကာ၏ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသော မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ပိတ်ဆို့မှုများအောက်တွင် စစ်ဘက်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အီရန်တို့အကြား ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ အပြန်အလှန် စေလွှတ်ခြင်းများ ရှိလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဇော်ဦး အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူချုပ်ထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံ (၁၁-၈-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC-3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250815143619/https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC-3/ |archive-date=15 August 2025 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးမှ အီရန်သံအမတ်ကြီးအား သွားရောက်တွေ့ဆုံ (၂၅-၂-၂၀၂၅ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC-44/ |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm}}</ref> လက်ရှိတွင် နှစ်နိုင်ငံသည် သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဆက်ဆံလျက်ရှိပြီး သံတမန်ရေးရာ တာဝန်များကို အပြန်အလှန် ပူးတွဲဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ မြန်မာဘက်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးက အီရန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး၊ အီရန်ဘက်မှလည်း ဗန်ကောက်မြို့အခြေစိုက် အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲထမ်းဆောင်စေလျက် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=မစ္စတာ နာစီရာဒင် ဟေဒါရီ အား မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုချက်ကို သဘောတူ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/mccttaa-naaciiraadng-hedrii-aaa-mnmaaniungngnchiungraa-aiirnacclaammcsmmttniungngn-snamttkiiaphc |access-date=2026-07-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> မြန်မာနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (ACD) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သည့်အလျောက် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ စင်မြင့်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ထိုင်း၊ နီပေါနှင့် ကာတာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ သီးခြားစီတွေ့ဆုံ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiikhupnng-pnnytheaangcuwnkii-uusnche-thiung-niipenng-kaattaa-kiuycaaly |access-date=2026-07-31 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ပါဝင်တက်ရောက် {{!}} Embassy of The Republic of the Union of Myanmar, Ottawa(Canada) |url=https://meottawa.org/%e1%80%a1%e1%80%ae%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%81%8a-%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%9f%e1%80%ae%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc/ |access-date=2026-07-31 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနှင့် အီရန် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးတက်ခိုင်မာစေရေး၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ကိစ္စရပ်များအား နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ တီဟီရန်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/293016 |access-date=2026-07-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အဆင့်မြင့် ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံမှုများ == ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (ACD) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေသည် တီဟီရန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာအလီဘာဂယ်ရီကာနီနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ သီးခြားတွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ခိုင်မာရေးနှင့် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိစ္စရပ်များကို အမြင်ချင်းဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=(၁၉) ကြိမ်မြောက် အေစီဒီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးအတွင်း ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေသည် အီရန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တီဟီရန်မြို့၌ နှစ်နိုင်ငံသီးခြားတွေ့ဆုံ (၂၃-၆-၂၀၂၄ ရက်) – Ministry of Foreign Affairs |url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%81%81%e1%81%89-%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%92%e1%80%ae-%e1%80%94%e1%80%ad/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922115509/https://www.mofa.gov.mm/%e1%81%81%e1%81%89-%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%92%e1%80%ae-%e1%80%94%e1%80%ad/ |archive-date=22 September 2024 |access-date=2026-07-31 |website=www.mofa.gov.mm |language=my-MM |url-status=live }}</ref> ထို့ပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပပြုလုပ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ် ခရီးစဥ်အတွင်း နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]သည် [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်နိုင်ငံ သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-07-31 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ယင်းအပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်မှ ၅ ရက်အထိ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]နှင့် အဖွဲ့သည် အီရန်နိုင်ငံအစိုးရ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ [[၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] ကြောင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သော [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အီရန်နိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲနှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်း]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အယာတိုလာ]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ နိုင်ငံတော်ဈာပန အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ရန် အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး၊ဇူလိုင် ၃ ရက် ညနေပိုင်းတွင် တီဟီရန်မြို့ရှိ Imam Khomeini Mosalla ဗလီ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်ဈာပန အခမ်းအနားသို့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ထို့နောက် အီရန်သမ္မတ Dr. Masoud Pezeshkian၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တရားသူကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့အား တွေ့ဆုံကာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရကိုယ်စား ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် စာနာထောက်ထားကြောင်း သတင်းစကား ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်စန်း အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်း (Supreme Leader) အယာတိုလာ ဆေယဒ်အလီ ခါမေနီ၏ ဈာပနအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/pnnytheaangcuwnkii-uuttngaeaangcn-aiirnacclaammc-smmttniungngne-akiiakaiphcsuu |access-date=2026-07-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> == စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးနှင့် ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပိုမိုနီးကပ်လာခဲ့သည်ဟု သုံးသပ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2022-01-23 |title=မြန်မာ-အီရန် စစ်ရေးဆက်စပ်မှုရှိနေလား |url=https://burmese.voanews.com/a/iran-myanmar-military/6408788.html |access-date=2026-07-31 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>ယင်းမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ အီရန်ပိုင် ကုန်တင်လေယာဉ်များ ဆင်းသက်ပျံသန်းနေမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတကာ၏ လက်နက်ရောင်းချမှု ပိတ်ပင်ခံထားရသည့် မြန်မာစစ်တပ်ကို အီရန်နိုင်ငံက စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ရောင်းချခြင်းအပါအဝင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များ မြင့်တက်လာကြောင်း Asia Times မဂ္ဂဇင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ၎င်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဒုတိယ သို့မဟုတ် တတိယအကြိမ်မြောက် ခရီးစဉ်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသတွင်းသံတမန်များကို ကိုးကား၍ ထိုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် အဆိုပါမဂ္ဂဇင်းက ရေးသားခဲ့သည်။ လေကြောင်းပျံသန်းမှု မှတ်တမ်းများအရ အီရန်နိုင်ငံ Qeshm Fars ကုန်တင်လေကြောင်းလိုင်းပိုင် 'EP-FAA' ဟု မှတ်ပုံတင်ထားသည့် လေယာဉ်တစ်စင်းသည် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က နေပြည်တော်သို့ ပျံသန်းရောက်ရှိခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်တွင် အီရန်က ၎င်းတို့ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော စစ်သွေးကြွအုပ်စုများထံ လက်နက်များ တင်ပို့ပေးနေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံက အဆိုပါ Qeshm Fars လေကြောင်းလိုင်းကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဒဏ်ခတ်အရေးယူခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{Cite web |last=Hutt |first=David |date=2022-01-20 |title=What is Iran's Revolutionary Guard doing in Myanmar? |url=https://asiatimes.com/2022/01/what-is-irans-revolutionary-guard-doing-in-myanmar/ |access-date=2026-07-31 |website=Asia Times |language=en-US}}</ref> နေပြည်တော်သို့ အီရန်လေယာဉ်များ ဆိုက်ရောက်နေခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]နှင့် အီရန်အာဏာပိုင်များဘက်မှ တစ်စုံတစ်ရာ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးသကဲ့သို့ အီရန်မီဒီယာများတွင်လည်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လအတန်ကြာက သွားရောက်ခဲ့သူများအပါအဝင် ဇန်နဝါရီလလယ်ပိုင်းက သွားရောက်ခဲ့သည့် အီရန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ အမည်စာရင်းကို ရရှိထားကြောင်း Asia Times က ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ အမည်မဖော်လိုသည့် အီရန်ရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး၏ အဆိုအရ အဆိုပါစာရင်းတွင် ပါဝင်သူများမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်အပါအဝင် စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ နေပြည်တော်သို့ ပျံသန်းနေသည့် အီရန်လေယာဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများကမူ တီဟီရန်အနေဖြင့် မြန်မာစစ်အုပ်စုအား ပဲ့ထိန်းဒုံးများ ရောင်းချရန် ကမ်းလှမ်းနေခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ထိုသို့ဖြစ်လာပါက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့ကို စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဇင်မာအောင်|ဒေါ်ဇင်မာအောင်]] ကလည်း ဤသည်မှာ စစ်ဘက်နည်းပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုအဖြစ် နားလည်ကြောင်းနှင့် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့အကြား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှုများသည် မြန်မာပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုအတွက်သာမက ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ လုံခြုံရေးအတွက်ပါ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း Asia Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2022-01-19 |title=မြန်မာနိုင်ငံမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ဘာလုပ်နေသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10165/ |access-date=2026-07-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ-အီရန် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တိုးတက်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် အရေးပါသည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ်ကို [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ထိုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်သည် (၁၉) ကြိမ်မြောက် အာရှပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲအဖွဲ့ (အေစီဒီ) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် အီရန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေနှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အလီဘာဂယ်ရီကာနီတို့ သီးသန့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-24 |title=အီရန်-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး တိုးတက်အောင်လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/iran-myanmar-relations-junta-06242024044110.html |access-date=2026-07-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော [[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းဌာန]]၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးချက် တွင် အီရန်နိုင်ငံသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရှောင်ရှားလျက် မြန်မာစစ်တပ်ထံသို့ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ တန်ချိန် ၁၇၅,၀၀၀ ကျော်နှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာများကို လျှို့ဝှက်တင်ပို့ပေးနေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း "Reef" နှင့် "Noble" ဟု အမည်ရသော အီရန်ရေနံတင်သင်္ဘောကြီးများက အီရန်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာပြီး အီလက်ထရွန်နစ် အချက်ပြစနစ်များကို ဖုံးကွယ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အဆိုပါ လောင်စာဆီများကို သိုသိုသိပ်သိပ် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ အီရန်နိုင်ငံမှ အဓိကထောက်ပံ့ပေးနေသည့် ဂျက်လေယာဉ်ဆီများကြောင့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅ လအတွင်း အရပ်သားပြည်သူများ ရှိရာနေရာ ၁,၀၀၀ ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁,၇၂၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာက စွပ်စွဲရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Finch |first=Gavin |date=2026-01-26 |title=Iranian ships deliver jet fuel, urea to Myanmar junta |url=https://www.reuters.com/graphics/IRAN-MYANMAR/JET-FUEL/jnpwkonqrpw/ |access-date=2026-07-31 |work=Reuters |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော Conflict Armament Research (CAR) ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိချက် တွင်လည်း အီရန်နိုင်ငံထုတ် လူမဲ့လေယာဉ် (UAV) တစ်စင်းတွင် တွေ့ရှိရသည့် အင်ဂျင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံထားရသော မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်အရ ချိတ်ဆက်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းက အီရတ်-ဆီးရီးယား နယ်စပ်အနီးရှိ အမေရိကန်ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ စစ်စခန်းတစ်ခု တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည့် အီရန်နိုင်ငံထုတ် "Sayyad-107" အမျိုးအစား တစ်ဖက်သတ် တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်း၏ အကြွင်းအကျန်များကို CAR သုတေသီများက စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းမှာ အီရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြား ကုန်စည်နှင့် နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှု ဆက်နွှယ်နေပုံကို ရှားရှားပါးပါး ဖော်ပြခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Research |first=Conflict Armament |date=2026-04-20 |title=Iranian drone motors traced to sanctioned Myanmar company |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/04b2c943f37e4312897b077fd7d6163a |access-date=2026-07-31 |website=ArcGIS StoryMaps |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International - AI) က ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများနှင့် အချက်အလက်များကို ကိုးကား၍ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ခံထားရသည့် အီရန်နိုင်ငံမှ လေယာဉ်လောင်စာဆီတင်သင်္ဘောများသည် ရေဒါလမ်းကြောင်းများကို ဖျောက်၍ ရန်ကုန်မြို့၊ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ယင်း AI အဖွဲ့က "တစ္ဆေသင်္ဘောများ" ဟု သုံးနှုန်းဖော်ပြခဲ့သည့် အီရန်သင်္ဘောလေးစင်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ သယ်ဆောင်လာမှု ၉ ခေါက်ကို ရန်ကုန်မြို့ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ တင်ပို့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအချက်အလက်များနှင့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများကို စိစစ်ချက်များအရ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်အနေဖြင့် လေယာဉ်ဆီရရှိရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွှားကာ အဆိုပါ "တစ္ဆေသင်္ဘောများ" ၏ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် မှီခိုအားထားနေရကြောင်း AI က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=မြန်မာကို လေယာဉ်ဆီတိုက်ရိုက်တင်သွင်းနေတဲ့ အီရန်က သင်္ဘောတွေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy12n3939lo |access-date=2026-07-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|အီရန်]] [[Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:မြန်မာ-အီရန် ဆက်ဆံရေး]] 5ilwn3l73e8u6hm1nx25hot5t9560ux 3 289849 1045553 2026-07-31T12:18:29Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045553 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42326-90 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၈၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) a3n0xlqk1crwaykef4rn574l58rfpsh 0 289850 1045568 2026-07-31T16:56:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - အင်းတိုင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|အင်းတိုင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045568 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - အင်းတိုင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|အင်းတိုင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 9a0gyrszfm1lcldvsjslv3ctv7mv3nh 1045569 1045568 2026-07-31T16:57:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045569 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - အင်းတိုင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဇရပ်ကွင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဇရပ်ကွင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} qe0sj2z76z8curbdfnc1qy4erzwhkmc 1045573 1045569 2026-07-31T17:02:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1045573 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - အင်းတိုင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|အင်းတိုင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 9a0gyrszfm1lcldvsjslv3ctv7mv3nh 1045574 1045573 2026-07-31T17:05:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045574 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - အင်းတိုင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတိုင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|အင်းတိုင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 4g1w6gukmoun9gtrg17znar8japaxj1 0 289852 1045576 2026-07-31T17:09:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - စာဘူးတောင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[စာဘူးတောင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|စာဘူးတောင်းရွာ]] ရှိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045576 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - စာဘူးတောင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[စာဘူးတောင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|စာဘူးတောင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၃၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} s0wr03g9adcd9tdv7mr17m50qw6g5st 1045580 1045576 2026-07-31T17:11:09Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045580 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - စာဘူးတောင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[စာဘူးတောင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|စာဘူးတောင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၃၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.211398485316835| 96.2284780454143|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} qpwpy11lprmqlupiksnmegoe1rzwvgb 0 289855 1045584 2026-07-31T17:13:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ဖောင်ကြီး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ]]..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045584 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဖောင်ကြီး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၁၈၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} cx4qeth6v2j04irfzywpvtalb6as6jx 1045588 1045584 2026-07-31T17:14:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045588 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဖောင်ကြီး''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဖောင်ကြီးအရှေ့ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၁၈၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.332196680808412| 96.19197579193845|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} cjmkb56xvksm7gybhlo7kq1dreykt5e 0 289857 1045591 2026-07-31T17:15:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ရဲမွန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ရဲမွန်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ရဲမွန်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045591 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ရဲမွန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ရဲမွန်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ရဲမွန်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၈၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} q2mkj4up0m5jdko1n8o9zr53a4hmxcf 1045595 1045591 2026-07-31T17:17:33Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045595 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ရဲမွန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ရဲမွန်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ရဲမွန်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၈၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.138334989836064| 96.28857235223985|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} o6gtz87mjziddo89iz8t3y4v32zb66p 0 289859 1045596 2026-07-31T17:18:35Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - မင်းကုန်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းကုန်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မင်းကုန်းရွာ]] ရှိ အခြေခံ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045596 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - မင်းကုန်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းကုန်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မင်းကုန်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၃၁၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 06rxjdua8hjxtd7rfdshm0zwnjscp2j 1045600 1045596 2026-07-31T17:22:00Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045600 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - မင်းကုန်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းကုန်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မင်းကုန်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၃၁၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} cnapwceos1xglu9phd4hato2vjqgi8a 0 289861 1045601 2026-07-31T17:23:26Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ဒါးပိန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045601 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဒါးပိန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} gjcn3kuex36xq0nftptu485a1iswr7x 1045602 1045601 2026-07-31T17:25:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045602 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဒါးပိန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၆၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.02943829851249| 96.3688165721609|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} c5ckwynkum4wslb7r4eotkjtdvl5y9z 0 289862 1045604 2026-07-31T22:58:41Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ဆားတလင်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားတလင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဆားတလင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045604 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဆားတလင်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားတလင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဆားတလင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၀၆၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} kuze8b75vxbkbbu6szfgbpskpxttzlp 1045617 1045604 2026-07-31T23:06:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045617 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ဆားတလင်း ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားတလင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဆားတလင်းရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၀၆၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.058487967317685| 96.30689494928407|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} rahosp5bzk8e4cnr49f7uinne1gvraj 0 289863 1045605 2026-07-31T22:58:43Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''xxxxxxx''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကလေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကျွန်းကလေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045605 wikitext text/x-wiki '''xxxxxxx''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကလေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကျွန်းကလေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၄၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} f9lgacxbb7c6pwkd7y36sqto752ly5e 1045613 1045605 2026-07-31T23:03:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045613 wikitext text/x-wiki '''xxxxxxx''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကလေးရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကျွန်းကလေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၄၆၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.084604728458956| 96.1923454548602|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} pgwyy4yb22yd9hu20brdognqndz3k53 0 289864 1045606 2026-07-31T22:58:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.ထ.က - ငါးဆူတောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ငါးဆူတောင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ငါးဆူတောင်ရွာ]] ရှိ အခြ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045606 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ငါးဆူတောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ငါးဆူတောင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ငါးဆူတောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၆၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|xxxxxxx|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} t4hrvg5kon7uvkyb60683mr8eksgm2o 1045610 1045606 2026-07-31T23:00:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1045610 wikitext text/x-wiki '''အ.ထ.က - ငါးဆူတောင်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ငါးဆူတောင်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ငါးဆူတောင်ရွာ]] ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၆၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|17.196919899269158| 96.17651603343579|format=dms|region:MM|display=inline,title}} [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} gh0zz1uqz7qrkqam614vy98mqgmmj9y 0 289866 1045612 2026-07-31T23:01:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = န..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1045612 wikitext text/x-wiki '''ကျွန်းကလေး''' {{Infobox settlement |official_name = ကျွန်းကလေး |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ကျွန်းကလေး တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =Kyun Ka Lay<ref>GAD, Feb 2011.</ref> |latNS = N |latd = 17.08670 |longEW = E |longd = 96.20000 |P-code = 156243 }} ==ကိုးကား== <references/> {{ရန်ကုန်တိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{Yangon-geo-stub}} fzia82g4vq0190k6o83lok1mzva6j5y 2 289868 1045618 2026-08-01T00:07:30Z Dr Lotus Black 31011 admin tracking links 1045618 wikitext text/x-wiki '''Speedy Deletion''' >> [[:ကဏ္ဍ:မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်များ]] </br> '''Uncategorized pages'''>> [[:အထူး:ကဏ္ဍမခွဲထားသောစာမျက်နှာများ]]</br> '''Uncategorized categories'''>> [[:အထူး:ကဏ္ဍမခွဲထားသောစာမျက်နှာများ]]</br> l8lh2epnuuszdlvhejj2udj4ztvkh6t 3 289869 1045624 2026-08-01T05:20:13Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045624 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-42329-85 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၂၀၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) p3jced5r1kdib692k5mp01jzxsum1tm 0 289870 1045627 2026-08-01T08:08:50Z Chenzeyan29 141880 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365850007|Jews]]" 1045627 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=Jews|native_name={{Script/Hebrew|יְהוּדִים{{popdf}}}}&nbsp;({{lang|he-Latn|Yehudim}})|native_name_lang=he|rawimage=[[File:Star of David.svg|100px]]|image=|image_caption=The [[Star of David]], a common symbol of the Jewish people|total='''15.2 million'''<br/>'''Enlarged population (includes anyone with a Jewish parent):'''<br />'''20 million'''{{efn|The global core Jewish population was estimated at approximately 15,263,500 in 2022. Including individuals who identify as partly Jewish and anyone with one or two Jewish parents increases the estimate to 20,028,800. Adding individuals with a Jewish background but without Jewish parents, and non-Jewish household members living with Jews, yields an enlarged estimate of 22,720,400.<ref>{{Cite book |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-33406-1 |title=American Jewish Year Book 2022 |date=2023 |volume=122 |language=en |doi=10.1007/978-3-031-33406-1|isbn=978-3-031-33405-4 }}</ref>}}|total_year=2022|total_source=estimate|total_ref=<ref name="JDB">{{cite report |editor1-last=Dashefsky |editor1-first=Arnold |editor-link1=Arnold Dashefsky |editor2-last=Della-Pergola |editor2-first=Sergio |editor-link2=Sergio Della Pergola |editor3-last=Sheskin |editor3-first=Ira |date=2021 |title=World Jewish Population |url=https://www.jewishdatabank.org/api/download/?studyId=1185&mediaId=bjdb%5c2021_World_Jewish_Population_AJYB_(DellaPergola)_DB_Public.pdf |publisher=[[Berman Jewish DataBank]] |access-date=4 September 2023}}</ref> [[File:Jewish people around the world.svg|center|frameless|260x260px]]|region1=Israel (incl. [[Israeli-occupied territories|occupied territories]])|pop1=7,300,000–7,455,200|ref1=<ref name="TOI2">{{Cite news |date=2 October 2024 |title=World's Jewish population hits 15.8 million, on eve of Rosh Hashanah |url=https://www.timesofisrael.com/worlds-jewish-population-hits-15-8-million-on-eve-of-rosh-hashanah/ |work=[[The Times of Israel]]}}</ref>|region2=United States|pop2=6,300,000–7,500,000|ref2=<ref name="TOI2"/>|region3=France|pop3=438,500–550,000|ref3=<ref name="TOI2"/>|region4=Canada|pop4=400,000–450,000|ref4=<ref name="TOI2"/>|region5=United Kingdom|pop5=312,000–330,000|ref5=<ref name="JDB"/><ref name="TOI">{{cite news |url=https://www.timesofisrael.com/global-jewish-population-hits-15-7-million-ahead-of-new-year-46-of-them-in-israel/amp/ |title=Global Jewish population hits 15.7 million ahead of new year, 46% of them in Israel |work=[[The Times of Israel]]}}</ref>|region6=Argentina|pop6=171,000–240,000|ref6=<ref name="JDB"/><ref name="TOI"/>|region7=Russia|pop7=132,000–290,000|ref7=<ref name="JDB"/><ref name="TOI"/>|region8=Germany|pop8=125,000–175,000|ref8=<ref name="JDB"/><ref name="TOI"/>|region9=Australia|pop9=117,200–130,000|ref9=<ref name="JDB"/><ref name="TOI"/>|region10=Brazil|pop10=90,000–120,000|ref10=<ref name="Cohen-2001" /><ref name="TOI"/>|region11=South Africa|pop11=51,000–75,000|ref11=<ref name="JDB"/>|region12=Ukraine|pop12=40,000–90,000|ref12=<ref name="Cohen-2001" />|region13=Hungary|pop13=46,500–75,000|ref13=<ref name="Cohen-2001" />|region14=Mexico|pop14=40,000–45,000|ref14=<ref name="Cohen-2001" />|region15=Netherlands|pop15=29,700–43,000|ref15=<ref name="Cohen-2001" />|region16=Belgium|pop16=28,800–35,000|ref16=<ref name="Cohen-2001" />|region17=Italy|pop17=27,000–34,000|ref17=<ref name="Cohen-2001" />|region18=Switzerland|pop18=18,800–22,000|ref18=<ref name="Cohen-2001" />|region19=Uruguay|pop19=16,300–20,000|ref19=<ref name="Cohen-2001" />|region20=Chile|pop20=15,800–20,000|ref20=<ref name="Cohen-2001" />|region21=Sweden|pop21=14,900–20,000|ref21=<ref name="Cohen-2001" />|region22=Turkey|pop22=14,300–17,500|ref22=<ref name="Cohen-2001" />|region23=Spain|pop23=12,900–16,000|ref23=<ref name="Cohen-2001" />|region24=Austria|pop24=10,300–14,000|ref24=<ref name="Cohen-2001" />|region25=Panama|pop25=10,000–11,000|ref25=<ref name="Cohen-2001" />|languages={{plainlist| * '''Predominantly spoken:'''<ref name=Languages>{{cite web|url=http://www.bh.org.il/links.aspx |title=Links |access-date=2 April 2012 |publisher=[[Beth Hatefutsoth]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326102214/http://www.bh.org.il/links/jewishlangs.asp |archive-date=26 March 2009 }}</ref> * {{hlist|[[Modern Hebrew]]|[[English language|English]]|[[Russian language|Russian]]|[[French language|French]]|[[Spanish language|Spanish]]}} * '''Historical:''' * {{hlist|[[Yiddish]]|[[Judaeo-Spanish|Ladino]]|[[Judeo-Arabic]]|[[Jewish languages|others]]}} * '''Sacred:''' * {{hlist|[[Biblical Hebrew]]|[[Biblical Aramaic]]|[[Talmudic Aramaic]]}} }}|religions=Majority: {{ubl| [[Judaism]] |Minority:<br /> [[Jewish atheism|Irreligion]]<ref>{{Cite news |title=New Poll Shows Atheism on Rise, With Jews Found to Be Least Religious |language=en |work=Haaretz |url=https://www.haaretz.com/jewish/2012-08-20/ty-article/jews-least-observant-intl-poll-finds/0000017f-e2b6-d7b2-a77f-e3b7be450000 |url-status=live |access-date=25 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719095822/https://www.haaretz.com/jewish/jews-least-observant-int-l-poll-finds-1.5287579 |archive-date=19 July 2018}}</ref>}}|related-c={{plainlist| * [[Samaritans]],<ref>{{Cite book |title=Genes, Polymorphisms and the Making of Societies: How Genetic Behavioral Traits Influence Human Cultures |last=Kiaris|first= Hippokratis|publisher=Universal Publishers|year=2012 |isbn=978-1-61233-093-8 |page=21}}</ref><ref name="evolutsioon" /><ref name=DigitalSamaritans>{{Cite book |title=Digital Samaritans: Rhetorical Delivery and Engagement in the Digital Humanities |last=Ridolfo |first=Jim |publisher=University of Michigan Press |year=2015 |isbn=978-0-472-07280-4 |page=69}}</ref> [[Arabs]],<ref name="evolutsioon">{{cite journal |last1=Shen |first1=Peidong |last2=Lavi |first2=Tal |last3=Kivisild |first3=Toomas |last4=Chou |first4=Vivian |last5=Sengun |first5=Deniz |last6=Gefel |first6=Dov |last7=Shpirer |first7=Issac |last8=Woolf |first8=Eilon |last9=Hillel |first9=Jossi |last10=Feldman |first10=Marcus W. |last11=Oefner |first11=Peter J. |title=Reconstruction of patrilineages and matrilineages of Samaritans and other Israeli populations from Y-Chromosome and mitochondrial DNA sequence Variation |journal=Human Mutation |date=September 2004 |volume=24 |issue=3 |pages=248–260 |doi=10.1002/humu.20077 |pmid=15300852 |s2cid=1571356 | issn = 1059-7794 }}</ref><ref>{{cite news|title=Studies Show Jews' Genetic Similarity|first= Nicholas|last= Wade|date=9 June 2010|url=https://www.nytimes.com/2010/06/10/science/10jews.html |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Nebel |first1=Almut |last2=Filon |first2=Dvora |last3=Weiss |first3=Deborah A. |last4=Weale |first4=Michael |last5=Faerman |first5=Marina |last6=Oppenheim |first6=Ariella |last7=Thomas |first7=Mark G. |title=High-resolution Y chromosome haplotypes of Israeli and Palestinian Arabs reveal geographic substructure and substantial overlap with haplotypes of Jews |journal=[[Human Genetics]] |date=December 2000 |volume=107 |issue=6 |pages=630–641 |doi=10.1007/s004390000426 |pmid=11153918 |s2cid=8136092}}</ref><ref name="sciencedaily">{{cite web |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2000/05/000509003653.htm |title=Jews Are the Genetic Brothers of Palestinians, Syrians, and Lebanese |publisher=Sciencedaily.com |date=9 May 2000 |access-date=12 April 2013}}</ref> [[Assyrian people|Assyrians]],<ref name="Abraham 2010">{{cite journal |last1=Atzmon |first1=Gil |last2=Hao |first2=Li |last3=Pe'er |first3=Itsik |last4=Velez |first4=Christopher |last5=Pearlman |first5=Alexander |last6=Palamara |first6=Pier Francesco |last7=Morrow |first7=Bernice |last8=Friedman |first8=Eitan |last9=Oddoux |first9=Carole |last10=Burns |first10=Edward |last11=Ostrer |first11=Harry |title=Abraham's Children in the Genome Era: Major Jewish Diaspora Populations Comprise Distinct Genetic Clusters with Shared Middle Eastern Ancestry |journal=[[The American Journal of Human Genetics]] |date=June 2010 |volume=86 |issue=6 |pages=850–859 |doi=10.1016/j.ajhg.2010.04.015 |pmid=20560205 |pmc=3032072}}</ref> and [[Genetic studies of Jews|others]] }}}} '''ဂျူးလူမျိုးများ''' ( {{Langx|he|{{Script/Hebr|יְהוּדִים}}}} <span>:</span> <span lang="he" dir="rtl"><templatestyles src="Script/styles_hebrew.css" /><bdi class="script-hebrew" dir="rtl" style="font-size:125%;">יְהוּדִים</bdi></span> [[Category:Articles containing Hebrew-language text]] ၊ {{Small|[[ISO 259#ISO 259-2|ISO 259-2]]:}} {{Transliteration|he|''Yehudim''}} ၊ {{Small|[[Modern Hebrew|Israeli pronunciation]]:}} {{IPA|he|jehuˈdim|}} ) သို့မဟုတ် '''ဂျူးများသည်''' ရှေးခေတ်အစ္စရေးနှင့် ယုဒပြည်ရှိ အစ္စရေးလူမျိုးများ မှ ဆင်းသက်လာသော ဘာသာရေးအုပ်စု <ref name="Jews-are-ethnoreligious-group" /> နှင့် [[လူမျိုး]] တစ်မျိုး <ref name="Nicholson20022" /> ဖြစ်သည်။ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် ရိုးရာအစဉ်အလာအရ [[ဂျူးဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ဂျူးဘာသာသည် လူမျိုးရေးဘာသာတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ၊ ဂျူးဘာသာသည် လူမျိုးရေးဘာသာ တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ဂျူးလူမျိုးတိုင်းသည် ဂျူးဘာသာဝင်များမဟုတ်ပါ။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ဂျူးဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာသူများကို ရှေးယခင်ကတည်းက ကူးပြောင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် အရ ဂျူးလူမျိုး၏ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ <ref name="KrauszTulea2" /> အစ္စရေး သို့မဟုတ် ဧသရေလ လူမျိုးများသည် [[သံခေတ်]] အတွင်း တောင်ပိုင်းလီဗင့် တွင် အစ္စရေး နှင့် ယုဒ နိုင်ငံများကို တည်ထောင်ရန် ကြိုတင်တည်ရှိနေသော ခါ နာန်လူမျိုးများ မှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။ မူလက ဂျူးလူမျိုးဆိုသည် ယုဒပြည်တွင် နေထိုင်သူများကို ရည်ညွှန်းပြီး တစ်ပါး အမျိုးသားများ နှင့် ရှမာရိလူမျိုးများ နှင့် ခွဲခြားထားသည်။ ဟေဗြဲကျမ်းစာ အရ ဤဒေသတွင် နေထိုင်သူများသည် ယာကုပ်၏ စတုတ္ထမြောက်သား ယုဒ မှဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သော ယုဒအနွယ် များဖြစ်ကြသည်။ ဗင်္ယာမိန်အနွယ်သည် ယုဒပြည်တွင် နောက်ထပ်အရေးပါသော လူဦးရေစာရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး ဂျူးလူမျိုးများကိုလည်း သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၆ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဂျူးဘာသာသည် ခေတ်သစ်ပညာရှင်များက Yahwism ( Yahweh အတွက်) ဟုခေါ်ဆိုသော အစ္စရေးဘာသာမှ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသော ဂျူးလူမျိုးများက ဘုရားသခင် နှင့် ဂျူးလူမျိုးတို့အကြား မောရှေပဋိညာဉ် ၏ ဖော်ပြချက်ဟု ယုံကြည်သော ဓမ္မပညာရှိသည်။ ဗာဗုလုန်သို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရ ပြီးနောက်ပိုင်း ဂျူးလူမျိုးများဆိုသည်မှာ ဂျူးဘာသာကို လိုက်နာသူများ၊ <ref name="Encyclopedia Britannica" /> အစ္စရေး သို့မဟုတ် ဧသရေလ လူမျိုးများ၏ သားစဉ်မြေးဆက်များ၊ ယု ဒပြည်၏ နိုင်ငံသားများ၊ သို့မဟုတ် ယုဒပြည်နယ်၏ မဟာမိတ်များကို ရည်ညွှန်းသည်။ <ref name="Cohen-2001"></ref> [[ဟဲလင်နစ်စတစ်ခေတ်|ဟယ်လင်နစ်ခေတ်]] အတွင်း မြေထဲပင်လယ်ဒေသအတွင်း ဂျူးလူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနောက်တွင် ဂျူး-ရောမစစ်ပွဲများ ကဲ့သို့သော အဖြစ်အပျက်များကြောင့် လူဦးရေပြောင်းရွှေ့မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဂျူးသမိုင်း ၊ အမှတ်အသား နှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပေါ် ၎င်းတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထိန်းသိမ်းထားသော ကွဲပြားသော ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းများ ပါဝင်သည့် ဂျူးဒိုင်ယာစပိုရာ ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အဆိုပါထောင်စုနှစ်များတွင် ဂျူးလူမျိုးများ နေထိုင်သော အသိုက်အဝန်းများသည် ၎င်းတို့၏ဘိုးဘေးများ အခြေချနေထိုင်သည့်နေရာအလိုက် အဓိက လူမျိုးစုခွဲ သုံးခုအဖြစ် ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည် - ''အက်ရှ်ကန်နာဇင်း'' ( အလယ် နှင့် အရှေ့ဥရောပ )၊ ''ဆက်ဖာဒင်း'' ( [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်|အိုင်ဘေးရီးယန်းကျွန်းဆွယ်]] ) နှင့် မီ ''ဇရာဟင်'' ( [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] နှင့် မြောက်အာဖရိက )။ ဤအဓိကအုပ်စုကြီးသုံးခုသည် ကမ္ဘာ့ဂျူးလူမျိုးအများစုကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း၊ ထိုအုပ်စုသုံးခုအပြင် အခြားဂျူးအုပ်စုငယ်များလည်း ရှိပါသည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]] မတိုင်မီက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဂျူးလူဦးရေသည် ၁၆.၇သန်း အထိ အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်က ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၀.၇% ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဥရောပတိုက်ရှိ ဂျူးလူဦးရေ၆သန်းခန့်သည် နာဇီဂျာမနီတပ်တို့၏ Holocaust ဟုလူသိများသော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွင် စနစ်တကျ သတ်ဖြတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်နောက်ပိုင်း ဂျူး လူဦးရေသည် တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ [[Category:Articles containing potentially dated statements from 2021]] [[Category:All articles containing potentially dated statements]] သို့ရောက်သောအခါ <sup class="plainlinks noexcerpt noprint asof-tag update" style="display:none;">[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jews&action=edit &#x5B; အပ်ဒိတ် &#x5D;]</sup> ၁၅.၂ သန်းဟု ခန့်မှန်းထားသည်။&nbsp;လူဦးရေဗေဒပညာရှင် Sergio Della Pergola <ref name="JDB" /> မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်ဂျူးလူဦးရေသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၀.၂% အောက်တွင်ရှိနေသည်ဟုပြောကြားထားသည်။ {{Efn|The exact world Jewish population, however, is difficult to measure. In addition to issues with census methodology, disputes among proponents of ''[[halakhic]]'', secular, political, and ancestral identification factors regarding [[who is a Jew]] may affect the figure considerably depending on the source.<ref name="Pfeffer">{{cite news|url=https://www.haaretz.com/hasen/spages/903585.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090319024731/http://www.haaretz.com/hasen/spages/903585.html |archive-date=19 March 2009 |title=Jewish Agency: 13.2 million Jews worldwide on eve of Rosh Hashanah, 5768 |access-date=24 January 2009 |last=Pfeffer |first=Anshel |date=12 September 2007 |newspaper=Haaretz }}</ref>}} ယနေ့တွင် ဂျူးလူမျိုး ၈၅% ကျော်သည် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]] သို့မဟုတ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏လူဦးရေ ၇၃.၉% မှာ ဂျူးလူမျိုးများဖြစ်ပြီး ဂျူးလူဦးရေ ၂.၅% ကျော်ရှိသော တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ <ref name="JDB" /> သမိုင်းတစ်လျှောက် ဂျူးလူမျိုးများသည် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ၊ <ref name="Daly2013" /> ဒဿနိကဗေဒ၊ [53] ကျင့်ဝတ် ၊ စာပေ၊ [52] အုပ်ချုပ်မှု ၊ <ref name="Daly2013" /> ] စီးပွားရေး၊ အနုပညာ ၊ ဂီတ ၊ ဟာသ ၊ ပြဇာတ် ၊ ] ရုပ်ရှင် ၊ ဗိသုကာပညာ ၊ <ref name="Daly2013" /> အစားအစာ ၊ ဆေးပညာ ၊ အပါအဝင် သမိုင်းကြောင်းအရနှင့် ခေတ်သစ်ကာလ <ref name="Daly2013" /> လူသားမျိုးနွယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုတွင် သိသိသာသာ လွှမ်းမိုး ပံ့ပိုးကူညီခဲ့ကြသည်။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာအပေါ် တွင်လည်း သွယ်ဝှက် နက်ရှိုင်းသော လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေများသည် ဂျူးလူမျိုးများသည် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် သိသာထင်ရှားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ pfpnd2gxdpmmswy44pv3a2vhyndicnh 1045630 1045627 2026-08-01T08:14:53Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1045630 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဂျူးလူမျိုးများ<br />Jews | native_name = {{script|Hebr|‌ယְהוּדִים}} (Yehudim) | image = Jewish people collage (2023).jpg | caption = ထင်ရှားသော ဂျူးလူမျိုးများ | regions = {{plainlist| * [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]: ၁၅,၇၀၀,၀၀၀ (ကမ္ဘာ့ဂျူးလူဦးရေ၏ ၄၆%)<ref name="Sergio2023">DellaPergola, Sergio (2023). "World Jewish Population, 2023". ''Berman Jewish DataBank''.</ref> * [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]: ၇,၃၀၀,၀၀၀ * [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]: ၄၄၀,၀၀၀ * [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]: ၃၉၈,၀၀၀ * [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]: ၃၁၂,၀၀၀ * [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]]: ၁၇၁,၀၀၀ * [[ရုရှားနိုင်ငံ]]: ၁၃၂,၀၀၀ }} | pop = ၁၅.၇ သန်းခန့် (ကမ္ဘာတစ်ဝန်း)<ref name="Sergio2023" /> | langs = [[ဟီဘရူးဘာသာစကား|ဟီဘရူး]] (Hebrew)၊ [[ယစ်ဒစ်ရှ်ဘာသာစကား|ယစ်ဒစ်ရှ်]] (Yiddish)၊ [[လာဒီနိုဘာသာစကား|လာဒီနို]] (Ladino)၊ အာရဗီ၊ အင်္ဂလိပ် နှင့် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ | rels = [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) | related = [[ဆီးမိုက်လူမျိုးများ|ဆီးမိုက်]] (Semitic peoples)၊ [[အာရပ်လူမျိုးများ|အာရပ်]]၊ [[အာရမီးယန်းလူမျိုးများ|အာရမီးယန်း]] }} '''ဂျူးလူမျိုးများ''' ({{lang-he|יְהוּדִים|translit=Yehudim}}) သည် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ရှိ [[ခါနန်]] ဒေသ (ယနေ့ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပါလက်စတိုင်း]] နယ်မြေများ) မှ စတင်ဆင်းသက်လာသော [[လူမျိုးစု-ဘာသာရေးအုပ်စု]] (Ethnoreligious group) နှင့် [[လူမျိုးစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Day2010">Day, John (2010). ''In Search of Pre-Exilic Israel''. Continuum International Publishing Group. pp. 48–51.</ref> ဂျူးလူမျိုးများ၏ အထောက်အထား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး အခြေခံသည် [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) နှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ဂျူးလူမျိုး အနွယ်ဝင်ဖြစ်ခြင်းသည် ဘာသာရေး သက်ဝင်ယုံကြည်မှု တစ်ခုတည်းအပေါ်၌ မမူတည်ဘဲ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များအပေါ်၌ပါ အခြေခံသည်။<ref name="Efron2014">Efron, Noah (2014). ''A Chosen People: The History and Future of the Jewish People''. Basic Books.</ref> သမိုင်းကြောင်းအရ ဂျူးတို့သည် [[အာဗြဟံ]] (Abraham)၊ [[ဣဇာက်]] (Isaac) နှင့် [[ယာကုပ်]] (Jacob) တို့မှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး၊ ရှေးခေတ် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ (ရှေးခေတ်)|အစ္စရေး]] နှင့် [[ယုဒနိုင်ငံ]] တို့တွင်အခြေချနေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Finkelstein2001">Finkelstein, Israel; Silberman, Neil Asher (2001). ''The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts''. Touchstone.</ref> အေဒီ ၁ ရာစုတွင် [[ရောမအင်ပါယာ]] ၏ တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ဂျူးအများစုသည် မိခင်မြေမှနယ်လှည့်၍ ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပြန့်လွင့်နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။<ref name="Barclay1996">Barclay, John M. G. (1996). ''Jews in the Mediterranean Diaspora: From Alexander to Trajan (323 BCE – 117 CE)''. T&T Clark.</ref> ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြစဉ်အတွင်း အဓိက ဂျူးမျိုးနွယ်ခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားသွားခဲ့ရာ [[အက်ရှ်ကနက်ဇီ ဂျူးများ]] (Ashkenazi Jews - ဥရောပအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း)၊ [[ဆီဖာဒီ ဂျူးများ]] (Sephardic Jews - အိဘေရီးယန်းကျွန်းဆွယ်နှင့် မြေထဲပင်လယ်) နှင့် [[မစ်ဇရာဟီ ဂျူးများ]] (Mizrachi Jews - အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိက) တို့သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name="Ostrer2012">Ostrer, Harry (2012). ''Legacy: A Genetic History of the Jewish People''. Oxford University Press.</ref> [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ကာလအတွင်း [[နာဇီဂျာမနီ]] တို့၏ [[ဂျူးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု]] (Holocaust) ကြောင့် ဂျူးလူဦးရေ ၆ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name="Dawidowicz1975">Dawidowicz, Lucy S. (1975). ''The War Against the Jews: 1933–1945''. Bantam Books.</ref> ထို့နောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဘိုးဘေးများ၏ မြေဖြစ်သော ပဋိညာဉ်နယ်မြေ၌ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] ကို တရားဝင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဂျူးလူဦးရေ ၁၅.၇ သန်းခန့် ရှိပြီး အများစုသည် အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် အခြေချ နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။<ref name="Sergio2023" /> 5jk8asyhoe3hmqxq5p973hswjbq50cj 1045631 1045630 2026-08-01T08:16:02Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1045631 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဂျူးလူမျိုးများ<br />Jews | native_name = {{script|Hebr|‌ယְהוּדִים}} (Yehudim) | image = Jewish people collage (2023).jpg | caption = ထင်ရှားသော ဂျူးလူမျိုးများ | regions = {{plainlist| * [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]: ၁၅,၇၀၀,၀၀၀ (ကမ္ဘာ့ဂျူးလူဦးရေ၏ ၄၆%)<ref name="Sergio2023">DellaPergola, Sergio (2023). "World Jewish Population, 2023". ''Berman Jewish DataBank''.</ref> * [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]: ၇,၃၀၀,၀၀၀ * [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]: ၄၄၀,၀၀၀ * [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]: ၃၉၈,၀၀၀ * [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]: ၃၁၂,၀၀၀ * [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]]: ၁၇၁,၀၀၀ * [[ရုရှားနိုင်ငံ]]: ၁၃၂,၀၀၀ }} | pop = ၁၅.၇ သန်းခန့် (ကမ္ဘာတစ်ဝန်း)<ref name="Sergio2023" /> | langs = [[ဟီဘရူးဘာသာစကား|ဟီဘရူး]] (Hebrew)၊ [[ယစ်ဒစ်ရှ်ဘာသာစကား|ယစ်ဒစ်ရှ်]] (Yiddish)၊ [[လာဒီနိုဘာသာစကား|လာဒီနို]] (Ladino)၊ အာရဗီ၊ အင်္ဂလိပ် နှင့် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ | rels = [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) | related = [[ဆီးမိုက်လူမျိုးများ|ဆီးမိုက်]] (Semitic peoples)၊ [[အာရပ်လူမျိုးများ|အာရပ်]]၊ [[အာရမီးယန်းလူမျိုးများ|အာရမီးယန်း]] }} '''ဂျူးလူမျိုးများ''' ({{lang-he|יְהוּדִים|translit=Yehudim}}) သည် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ရှိ [[ခါနန်]] ဒေသ (ယနေ့ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပါလက်စတိုင်း]] နယ်မြေများ) မှ စတင်ဆင်းသက်လာသော လူမျိုးစု-ဘာသာရေးအုပ်စု (Ethnoreligious group) နှင့် [[လူမျိုးစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Day2010">Day, John (2010). ''In Search of Pre-Exilic Israel''. Continuum International Publishing Group. pp. 48–51.</ref> ဂျူးလူမျိုးများ၏ အထောက်အထား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး အခြေခံသည် [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) နှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ဂျူးလူမျိုး အနွယ်ဝင်ဖြစ်ခြင်းသည် ဘာသာရေး သက်ဝင်ယုံကြည်မှု တစ်ခုတည်းအပေါ်၌ မမူတည်ဘဲ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များအပေါ်၌ပါ အခြေခံသည်။<ref name="Efron2014">Efron, Noah (2014). ''A Chosen People: The History and Future of the Jewish People''. Basic Books.</ref> သမိုင်းကြောင်းအရ ဂျူးတို့သည် [[အာဗြဟံ]] (Abraham)၊ [[ဣဇာက်]] (Isaac) နှင့် [[ယာကုပ်]] (Jacob) တို့မှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး၊ ရှေးခေတ် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ (ရှေးခေတ်)|အစ္စရေး]] နှင့် [[ယုဒနိုင်ငံ]] တို့တွင်အခြေချနေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Finkelstein2001">Finkelstein, Israel; Silberman, Neil Asher (2001). ''The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts''. Touchstone.</ref> အေဒီ ၁ ရာစုတွင် [[ရောမအင်ပါယာ]] ၏ တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ဂျူးအများစုသည် မိခင်မြေမှနယ်လှည့်၍ ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပြန့်လွင့်နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။<ref name="Barclay1996">Barclay, John M. G. (1996). ''Jews in the Mediterranean Diaspora: From Alexander to Trajan (323 BCE – 117 CE)''. T&T Clark.</ref> ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြစဉ်အတွင်း အဓိက ဂျူးမျိုးနွယ်ခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားသွားခဲ့ရာ [[အက်ရှ်ကနက်ဇီ ဂျူးများ]] (Ashkenazi Jews - ဥရောပအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း)၊ [[ဆီဖာဒီ ဂျူးများ]] (Sephardic Jews - အိဘေရီးယန်းကျွန်းဆွယ်နှင့် မြေထဲပင်လယ်) နှင့် [[မစ်ဇရာဟီ ဂျူးများ]] (Mizrachi Jews - အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိက) တို့သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name="Ostrer2012">Ostrer, Harry (2012). ''Legacy: A Genetic History of the Jewish People''. Oxford University Press.</ref> [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ကာလအတွင်း [[နာဇီဂျာမနီ]] တို့၏ [[ဂျူး သုတ်သင်ရေး စီမံကိန်း|ဂျူးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု]] (Holocaust) ကြောင့် ဂျူးလူဦးရေ ၆ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name="Dawidowicz1975">Dawidowicz, Lucy S. (1975). ''The War Against the Jews: 1933–1945''. Bantam Books.</ref> ထို့နောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဘိုးဘေးများ၏ မြေဖြစ်သော ပဋိညာဉ်နယ်မြေ၌ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] ကို တရားဝင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဂျူးလူဦးရေ ၁၅.၇ သန်းခန့် ရှိပြီး အများစုသည် အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် အခြေချ နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။<ref name="Sergio2023" /> 8ju1ytbzhrupqm2y81zrzwmqzrue047 1045632 1045631 2026-08-01T08:18:24Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1045632 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဂျူးလူမျိုးများ<br />Jews | native_name = {{script|Hebr|‌הוּדִים}} (Yehudim) | image = File:Star of David.svg | caption = | regions = {{plainlist| * [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]: ၁၅,၇၀၀,၀၀၀ (ကမ္ဘာ့ဂျူးလူဦးရေ၏ ၄၆%)<ref name="Sergio2023">DellaPergola, Sergio (2023). "World Jewish Population, 2023". ''Berman Jewish DataBank''.</ref> * [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]: ၇,၃၀၀,၀၀၀ * [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]: ၄၄၀,၀၀၀ * [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]: ၃၉၈,၀၀၀ * [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]: ၃၁၂,၀၀၀ * [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]]: ၁၇၁,၀၀၀ * [[ရုရှားနိုင်ငံ]]: ၁၃၂,၀၀၀ }} | pop = ၁၅.၇ သန်းခန့် (ကမ္ဘာတစ်ဝန်း)<ref name="Sergio2023" /> | langs = [[ဟီဘရူးဘာသာစကား|ဟီဘရူး]] (Hebrew)၊ [[ယစ်ဒစ်ရှ်ဘာသာစကား|ယစ်ဒစ်ရှ်]] (Yiddish)၊ [[လာဒီနိုဘာသာစကား|လာဒီနို]] (Ladino)၊ အာရဗီ၊ အင်္ဂလိပ် နှင့် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ | rels = [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) | related = [[ဆီးမိုက်လူမျိုးများ|ဆီးမိုက်]] (Semitic peoples)၊ [[အာရပ်လူမျိုးများ|အာရပ်]]၊ [[အာရမီးယန်းလူမျိုးများ|အာရမီးယန်း]] }} '''ဂျူးလူမျိုးများ''' ({{lang-he|יְהוּדִים|translit=Yehudim}}) သည် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ရှိ [[ခါနန်]] ဒေသ (ယနေ့ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပါလက်စတိုင်း]] နယ်မြေများ) မှ စတင်ဆင်းသက်လာသော လူမျိုးစု-ဘာသာရေးအုပ်စု (Ethnoreligious group) နှင့် [[လူမျိုးစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Day2010">Day, John (2010). ''In Search of Pre-Exilic Israel''. Continuum International Publishing Group. pp. 48–51.</ref> ဂျူးလူမျိုးများ၏ အထောက်အထား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး အခြေခံသည် [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) နှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ဂျူးလူမျိုး အနွယ်ဝင်ဖြစ်ခြင်းသည် ဘာသာရေး သက်ဝင်ယုံကြည်မှု တစ်ခုတည်းအပေါ်၌ မမူတည်ဘဲ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များအပေါ်၌ပါ အခြေခံသည်။<ref name="Efron2014">Efron, Noah (2014). ''A Chosen People: The History and Future of the Jewish People''. Basic Books.</ref> သမိုင်းကြောင်းအရ ဂျူးတို့သည် [[အာဗြဟံ]] (Abraham)၊ [[ဣဇာက်]] (Isaac) နှင့် [[ယာကုပ်]] (Jacob) တို့မှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး၊ ရှေးခေတ် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ (ရှေးခေတ်)|အစ္စရေး]] နှင့် [[ယုဒနိုင်ငံ]] တို့တွင်အခြေချနေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Finkelstein2001">Finkelstein, Israel; Silberman, Neil Asher (2001). ''The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts''. Touchstone.</ref> အေဒီ ၁ ရာစုတွင် [[ရောမအင်ပါယာ]] ၏ တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ဂျူးအများစုသည် မိခင်မြေမှနယ်လှည့်၍ ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပြန့်လွင့်နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။<ref name="Barclay1996">Barclay, John M. G. (1996). ''Jews in the Mediterranean Diaspora: From Alexander to Trajan (323 BCE – 117 CE)''. T&T Clark.</ref> ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြစဉ်အတွင်း အဓိက ဂျူးမျိုးနွယ်ခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားသွားခဲ့ရာ [[အက်ရှ်ကနက်ဇီ ဂျူးများ]] (Ashkenazi Jews - ဥရောပအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း)၊ [[ဆီဖာဒီ ဂျူးများ]] (Sephardic Jews - အိဘေရီးယန်းကျွန်းဆွယ်နှင့် မြေထဲပင်လယ်) နှင့် [[မစ်ဇရာဟီ ဂျူးများ]] (Mizrachi Jews - အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိက) တို့သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name="Ostrer2012">Ostrer, Harry (2012). ''Legacy: A Genetic History of the Jewish People''. Oxford University Press.</ref> [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ကာလအတွင်း [[နာဇီဂျာမနီ]] တို့၏ [[ဂျူး သုတ်သင်ရေး စီမံကိန်း|ဂျူးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု]] (Holocaust) ကြောင့် ဂျူးလူဦးရေ ၆ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name="Dawidowicz1975">Dawidowicz, Lucy S. (1975). ''The War Against the Jews: 1933–1945''. Bantam Books.</ref> ထို့နောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဘိုးဘေးများ၏ မြေဖြစ်သော ပဋိညာဉ်နယ်မြေ၌ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] ကို တရားဝင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဂျူးလူဦးရေ ၁၅.၇ သန်းခန့် ရှိပြီး အများစုသည် အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် အခြေချ နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။<ref name="Sergio2023" /> nqj41y99mqdl73liym1blrzzk7o0ia6 1045633 1045632 2026-08-01T08:23:53Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1045633 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဂျူးလူမျိုးများ<br />Jews | native_name = {{script|Hebr|‌הוּדִים}} (Yehudim) | image = File:Star of David.svg | caption = | regions = {{plainlist| * [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]]: ၁၅,၇၀၀,၀၀၀ (ကမ္ဘာ့ဂျူးလူဦးရေ၏ ၄၆%)<ref name="Sergio2023">DellaPergola, Sergio (2023). "World Jewish Population, 2023". ''Berman Jewish DataBank''.</ref> * [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]: ၇,၃၀၀,၀၀၀ * [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]: ၄၄၀,၀၀၀ * [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]: ၃၉၈,၀၀၀ * [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]: ၃၁၂,၀၀၀ * [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]]: ၁၇၁,၀၀၀ * [[ရုရှားနိုင်ငံ]]: ၁၃၂,၀၀၀ }} | pop = ၁၅.၇ သန်းခန့် (ကမ္ဘာတစ်ဝန်း)<ref name="Sergio2023" /> | langs = [[ဟီဘရူးဘာသာစကား|ဟီဘရူး]] (Hebrew)၊ [[ယစ်ဒစ်ရှ်ဘာသာစကား|ယစ်ဒစ်ရှ်]] (Yiddish)၊ [[လာဒီနိုဘာသာစကား|လာဒီနို]] (Ladino)၊ အာရဗီ၊ အင်္ဂလိပ် နှင့် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ | rels = [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) | related = [[ဆီးမိုက်လူမျိုးများ|ဆီးမိုက်]] (Semitic peoples)၊ [[အာရပ်လူမျိုးများ|အာရပ်]]၊ [[အာရမီးယန်းလူမျိုးများ|အာရမီးယန်း]] }} '''ဂျူးလူမျိုးများ''' ({{lang-he|יְהוּדִים|translit=Yehudim}}) သည် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ရှိ [[ခါနန်]] ဒေသ (ယနေ့ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပါလက်စတိုင်း]] နယ်မြေများ) မှ စတင်ဆင်းသက်လာသော လူမျိုးစု-ဘာသာရေးအုပ်စု (Ethnoreligious group) နှင့် [[လူမျိုးစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Day2010">Day, John (2010). ''In Search of Pre-Exilic Israel''. Continuum International Publishing Group. pp. 48–51.</ref> ဂျူးလူမျိုးများ၏ အထောက်အထား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး အခြေခံသည် [[ဂျူးဘာသာ]] (Judaism) နှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ဂျူးလူမျိုး အနွယ်ဝင်ဖြစ်ခြင်းသည် ဘာသာရေး သက်ဝင်ယုံကြည်မှု တစ်ခုတည်းအပေါ်၌ မမူတည်ဘဲ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များအပေါ်၌ပါ အခြေခံသည်။<ref name="Efron2014">Efron, Noah (2014). ''A Chosen People: The History and Future of the Jewish People''. Basic Books.</ref> သမိုင်းကြောင်းအရ ဂျူးတို့သည် [[အာဗြဟံ]] (Abraham)၊ [[ဣဇာက်]] (Isaac) နှင့် [[ယာကုပ်]] (Jacob) တို့မှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး၊ ရှေးခေတ် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ (ရှေးခေတ်)|အစ္စရေး]] နှင့် [[ယုဒနိုင်ငံ]] တို့တွင်အခြေချနေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Finkelstein2001">Finkelstein, Israel; Silberman, Neil Asher (2001). ''The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts''. Touchstone.</ref> အေဒီ ၁ ရာစုတွင် [[ရောမအင်ပါယာ]] ၏ တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ဂျူးအများစုသည် မိခင်မြေမှနယ်လှည့်၍ ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပြန့်လွင့်နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။<ref name="Barclay1996">Barclay, John M. G. (1996). ''Jews in the Mediterranean Diaspora: From Alexander to Trajan (323 BCE – 117 CE)''. T&T Clark.</ref> ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြစဉ်အတွင်း အဓိက ဂျူးမျိုးနွယ်ခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားသွားခဲ့ရာ [[အက်ရှ်ကနက်ဇီ ဂျူးများ]] (Ashkenazi Jews - ဥရောပအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း)၊ [[ဆီဖာဒီ ဂျူးများ]] (Sephardic Jews - အိဘေရီးယန်းကျွန်းဆွယ်နှင့် မြေထဲပင်လယ်) နှင့် [[မစ်ဇရာဟီ ဂျူးများ]] (Mizrachi Jews - အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိက) တို့သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name="Ostrer2012">Ostrer, Harry (2012). ''Legacy: A Genetic History of the Jewish People''. Oxford University Press.</ref> [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] ကာလအတွင်း [[နာဇီဂျာမနီ]] တို့၏ [[ဂျူး သုတ်သင်ရေး စီမံကိန်း|ဂျူးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု]] (Holocaust) ကြောင့် ဂျူးလူဦးရေ ၆ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name="Dawidowicz1975">Dawidowicz, Lucy S. (1975). ''The War Against the Jews: 1933–1945''. Bantam Books.</ref> ထို့နောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရှေးဘိုးဘေးများ၏ မြေဖြစ်သော ပဋိညာဉ်နယ်မြေ၌ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] ကို တရားဝင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဂျူးလူဦးရေ ၁၅.၇ သန်းခန့် ရှိပြီး အများစုသည် အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့တွင် အခြေချ နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။<ref name="Sergio2023" /> == သမိုင်းကြောင်း == [[ဂျူးလူမျိုးများ|ဂျူးလူမျိုးများ]]၏ သမိုင်းကြောင်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ခန့်က [[အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] ရှေးခေတ် [[ခါနန်]] (Canaan) ပြည်မှ စတင်ခဲ့ပြီး ဘာသာရေး၊ ပထဝီဝင်နှင့် သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုများစွာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသော သမိုင်းတစ်ကွေ့ဖြစ်သည်။<ref name="Finkelstein2001">Finkelstein, Israel; Silberman, Neil Asher (2001). ''The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts''. Touchstone.</ref> === ရှေးဘိုးဘေးများခေတ်နှင့် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း === [[သမ္မာကျမ်းစာ]] မှတ်တမ်းများအရ ဂျူးတို့၏ ဘိုးဘေးများမှာ [[အာဗြဟံ]] (Abraham)၊ ၎င်း၏သား [[ဣဇာက်]] (Isaac) နှင့် မြေးဖြစ်သူ [[ယာကုပ်]] (Jacob) တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Day2010">Day, John (2010). ''In Search of Pre-Exilic Israel''. Continuum International Publishing Group. pp. 48–51.</ref> ယာကုပ်၏ အမည်ကို ဘုရားသခင်က '''ဣသရေလ''' (အစ္စရေး) ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ သား ၁၂ ဦးမှတစ်ဆင့် "ဣသရေလ (အစ္စရေး) ၁၂ မျိုးနွယ်" ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ အစာခေါင်းပါးမှုကြောင့် ဣသရေလ အမျိုးသားတို့သည် [[အဲဂုတ္တုပြည်]] (Egypt) သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ကာလကြာမြင့်သောအခါ ကျေးကျွန်အဖြစ် စေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် [[မောရှေ]] (Moses) ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခဲ့ကြပြီး (Exodus) စီနဝါတောင်တွင် ဘုရားသခင်ထံမှ [[ပညတ်တော်ဆယ်ပါး]] ကို လက်ခံရရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="Redford1992">Redford, Donald B. (1992). ''Egypt, Canaan, and Israel in Ancient Times''. Princeton University Press.</ref> === ဣသရေလ တိုင်းပြည်နှင့် ယုဒနိုင်ငံတော်များ === ခါနန်ပြည်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဣသရေလတို့သည် [[ဒါဝိဒ်]]မင်းကြီး (King David) လက်ထက်တွင် စည်းလုံးသော ဣသရေလ တိုင်းပြည်ကို ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး [[ယေရုရှလင်]] (Jerusalem) မြို့ကို မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဒါဝိဒ်၏သား [[ရှောလမွန်]]မင်းကြီး (King Solomon) သည် ယေရုရှလင်မြို့တွင် "ပထမဗိမာန်တော်" ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="Coogan2009">Coogan, Michael D. (2009). ''A Brief Introduction to the Old Testament''. Oxford University Press.</ref> ရှောလမွန်မင်း သေဆုံးပြီးနောက် တိုင်းပြည်သည် နှစ်ပိုင်း ကွဲသွားခဲ့သည်။မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံသည် အာရှုရိ (Assyria) တို့၏ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဘီစီ ၇၂၂ တွင် ခံခဲ့ရသည်။တောင်ပိုင်း ယုဒနိုင်ငံ သည် ဘီစီ ၅၈၆ တွင် ဗာဗုလုန်ဘုရင် [[နေဗုခဒ်နေဇာ]] (Nebuchadnezzar II) ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရပြီး ပထမဗိမာန်တော် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရကာ ဂျူးအများစု [[ဗာဗုလုန်]] သို့ သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည် (ဗာဗုလုန်သုံ့ပန်းခေတ်)။<ref name="Grabbe2004">Grabbe, Lester L. (2004). ''A History of the Jews and Judaism in the Second Temple Period''. T&T Clark.</ref> === ဒုတိယဗိမာန်တော်ခေတ်နှင့် ပြန့်လွင့်ခြင်း === ပါရသ (Persia) ဘုရင် ကုရုမင်း (Cyrus the Great) က ဗာဗုလုန်ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် ဂျူးတို့အား ယေရုရှလင်သို့ ပြန်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး "ဒုတိယဗိမာန်တော်" ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဂရိနှင့် [[ရောမအင်ပါယာ]] တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။အေဒီ ၇၀ တွင် ရောမစစ်သူကြီး တိတု (Titus) က ဂျူးတို့၏ တော်လှန်ရေးကို နှိမ်နင်းရင်း ဒုတိယဗိမာန်တော်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။အေဒီ ၁၃၅ တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဘားခုတ်ဗျ (Bar Kokhba) တော်လှန်ရေး ပျက်စီးပြီးနောက် ရောမတို့သည် ဂျူးအများစုအား ယေရုရှလင်မှ နှင်ထုတ်ခဲ့ပြီး နယ်မြေအမည်ကို "ပါလက်စတိုင်း" ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သဖြင့် ဂျူးတို့သည် ဥရောပ၊ အာရှနှင့် မြောက်အာဖရိက ဒေသများသို့ ကမ္ဘာအနှံ့ ပြန့်လွင့်နေထိုင်ခဲ့ကြရသည် (Jewish Diaspora)။<ref name="Barclay1996">Barclay, John M. G. (1996). ''Jews in the Mediterranean Diaspora: From Alexander to Trajan''. T&T Clark.</ref> === အလယ်ခေတ်မှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် ဂျူးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု === ဥရောပတွင် ပြန့်လွင့်နေထိုင်ကြစဉ်အတွင်း ဂျူးတို့သည် ဘာသာရေးနှင့် လူမျိုးရေး ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ၊ နှင်ထုတ်ခံရမှုများကို ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး အမှတ်သညာကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[နာဇီဂျာမနီ]] နှင့် ၎င်း၏ မဟာမိတ်တို့သည် ဥရောပရှိ ဂျူးလူမျိုးများအား စနစ်တကျ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်သည့် [[ဂျူးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ဟိုလိုကော့စ်]] (Holocaust) အစီအစဉ်ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့ရာ ဂျူးလူဦးရေ ၆ သန်းခန့် (ထိုစဉ်က ဥရောပဂျူးလူဦးရေ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံ) သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name="Dawidowicz1975">Dawidowicz, Lucy S. (1975). ''The War Against the Jews: 1933–1945''. Bantam Books.</ref> === ဇိအုန်ဝါဒနှင့် အစ္စရေး (ဣသရေလ) နိုင်ငံ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း === ၁၉ ရာစုအကုန်တွင် [[သက်အိုဒို ဟာဇယ်]] (Theodor Herzl) ဦးဆောင်သော [[ဇိအုန်ဝါဒ]] (Zionism) လှုပ်ရှားမှု ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရှေးဘိုးဘေးတို့၏ နယ်မြေသို့ ဂျူးများ ပြန်လည်အခြေချရေးကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် [[ကုလသမဂ္ဂ]] က ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေကို ဂျူးနိုင်ငံနှင့် အာရပ်နိုင်ငံဟူ၍ ခွဲဝေရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] (ဣသရေလပြည်) ကို တရားဝင် ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Sachar2007">Sachar, Howard M. (2007). ''A History of Israel: From the Rise of Zionism to Our Time''. Alfred A. Knopf.</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} 0l49i36wodvx7ekb21u5z8foepmttg7 3 289871 1045629 2026-08-01T08:11:49Z Cabayi 9662 [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aaronbrick]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Baron corvo]] သို့ Cabayiက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Aaronbrick|Aaronbrick]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Baron corvo|Baron corvo]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း 1045629 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Baron corvo]] 496hhzg32o3rspmp82q0nror2b026zq 3 289872 1045635 2026-08-01T09:20:38Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045635 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khanh Pham Minh ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၀၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) emk51uxkkdzz0917a9sjv1gqwhaxtve 3 289873 1045638 2026-08-01T11:20:51Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045638 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mrjohn156 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၂၀၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 3ul1lqjqix85htl5tiddaylgf5ymkdt 3 289874 1045639 2026-08-01T11:21:01Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1045639 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ayechan990 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၂၁၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 8mu6fgnjqbu0ltpcwop7wml744gatx3