ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
ဗမာလူမျိုး
0
3600
1046427
1046241
2026-08-04T07:56:11Z
Chenzeyan29
141880
/* နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ */
1046427
wikitext
text/x-wiki
{{pp-semi-indef}}
{{pp-move-indef}}
'''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref>
<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref>
{{Infobox ethnic group
| group = ဗမာလူမျိုး
| name =
| flag =
| flag_caption =
| image = Burmese family portrait.JPG
| image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ
| image_alt =
| image_upright =
| total = <!-- total population worldwide -->
| total_year = <!-- year of total population -->
| total_source =
| total_ref = <!-- references supporting total population -->
| genealogy =
| regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr>
{{flatlist|
*{{flag|Thailand}}
*{{flag|Malaysia}}
*{{flag|Singapore}}
*{{flag|United States}}
*{{flag|China}}
*{{flag|Australia}}
*{{flag|Japan}}
}}
| region1 = {{flagcountry|Thailand}}
| pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref>
| region4 = {{flagcountry|Japan}}
| pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref>
| region3 = {{flagcountry|Australia}}
| pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref>
| region2 = {{flagcountry|Singapore}}
| pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref>
| languages = [[ဗမာဘာသာစကား]]
| religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ်
| related_groups = {{flatlist|
*[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]
*[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]
*[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]
* [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]]
* [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]]
*[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]]
* အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}}
| footnotes =
}}
သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref>
[[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]]
ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref>
== အမည်ရင်းမြစ် ==
"မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>
"မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>
"ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" />
ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" />
== နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ ==
ဗမာလူမျိုးများ သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားပြောမိသားစု ဝင် တိဗက်-ဗမာနွယ် လူမျိုးနွယ်စုကြီးအနက် လူဦးရေ အများဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းထွန်း က ဗမာတို့သည် မနုဿဗေဒအရ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] (Mongoloid) မျိုးနွယ်ကြီးတွင် ပါဝင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1964">Than Tun (1964). ''Studies in Burmese History, Volume 1''. Maha Dagon Publishing.</ref>
[[File:Yellowrivermap.jpg|thumb|250px|တိဗက်-တရုတ်နွယ်တို့ မူလစတင်ရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]]
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်း မြစ်ဝါမြစ် (Yellow River) ဝှမ်းတစ်လျှောက်၌ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ စတင်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Zhang2019">Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးများ ကွဲထွက်သွားခဲ့ရာ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသော အုပ်စုသည် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသော အုပ်စုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။
[[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg|thumb|250px|တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ချင်းဟိုင်ကုန်းပြင်မြင့်]]
တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဓိက အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ရှေးဦးအုပ်စု (ပျူလူမျိုးများ)သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ (BC) ကာလများကတည်းက ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြရာ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]] ကို ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး နှောင်းပိုင်းအုပ်စု (ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများ)သည် အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန်ဒေသရှိ [[နန်ကျောက်]] နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]] ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗမာတို့သည် ဒေသခံ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, V. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref>
မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name="Luce1985" /> မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့ကြပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဓိက ပြည်ထောင်စု အင်ပါယာကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
== မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း ==
ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref>
တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref>
ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref>
ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊
မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref>
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ ==
ဗမာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ သုတေသီများ ပူးပေါင်း၍ မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA)၊ ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် ခရိုမိုဆုန်းစုံ (Autosomal DNA) များကို လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014">Summerer, M., et al. (2014-01-29). "Large-scale mitochondrial DNA analysis in Southeast Asia reveals evolutionary effects of cultural isolation in the Dispersal of Sino-Tibetan populations". ''BMC Evolutionary Biology'', 14(1), 17. DOI:10.1186/1471-2148-14-17</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဖခင်နွယ် DNA လေ့လာချက်များအရ ဗမာအမျိုးသားများထံ၌ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်]] လူမျိုးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019">Kutanan, W., et al. (2019-09-12). "Paternal and maternal lineages reveal the origins and genetic structure of the Bamar and other ethnic groups in Myanmar". ''Scientific Reports'', 9(1), 13180. DOI:10.1038/s41598-019-49522-8</ref> Haplogroup O-M122 (O3) သည် ဗမာလူမျိုးများ၏ ဖခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး (၄၀% မှ ၅၀% ခန့်) ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြနေသည်။<ref name="Kutanan2019" /> Haplogroup O1b1a1a (O-M95) ကို ဒုတိယ အများဆုံး (၂၀% မှ ၃၀% ခန့်) တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစောပိုင်းကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (ဥပမာ - [[မွန်လူမျိုး]]) မျိုးနွယ်စုဝင်များနှင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောနှောခဲ့သည့် အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref name="Mcardle2019">McArdle, A., et al. (2019-05-15). "Genome-wide insights into the population history of Myanmar". ''European Journal of Human Genetics'', 27(9), 1398-1409. DOI:10.1038/s41431-019-0428-2</ref> Haplogroup H နှင့် R1a ဗမာအမျိုးသားများ၏ ၅% မှ ၁၀% ခန့်တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နွယ်ဝင် Y-DNA များ ပါဝင်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" />
ထို့အပြင် ဗမာအမျိုးသားများ၏ Y-DNA တွင် မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂို]] ကုန်းပြင်မြင့်နွယ် လူမျိုးများတွင် အတွေ့များသော Haplogroup C-M217 (C3) ကို ပမာဏအနည်းငယ် (၁% မှ ၃% ဝန်းကျင်) တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" /><ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015-05-19). "Genetic landscape of ethnic populations in Myanmar". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084. DOI:10.1371/journal.pone.0127084</ref> သုတေသီများက ဤ Haplogroup C ပါဝင်မှုကို [[ပုဂံခေတ်]] အနှောင်းပိုင်း [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုတို့၏ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် သမိုင်းဖြစ်စဉ်များ]]၊ မွန်ဂို-ယွမ် မင်းဆက်တပ်များ၏ အရှေ့တောင်အာရှသို့ စစ်ချီမှုများနှင့် အာလ်တေးယစ်နွယ် တပ်ဖွဲ့များ ရောနှောစိမ့်ဝင်ခဲ့မှုဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇအထောက်အထားအဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Li2015" />
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Summerer M. နှင့် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗမာလူမျိုးများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA ကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014" /> ဗမာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် DNA တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၌ အတွေ့များသော Haplogroup M (M7, M8, M9)၊ Haplogroup F နှင့် Haplogroup B တို့ အဓိက ပါဝင်ကြသည်။ မိခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Maternal Diversity) သည် ဖခင်နွယ်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒေသခံ မွန်-ခမာ မိခင်မျိုးရိုးများနှင့် မြင့်မားစွာ သွေးနှောခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Summerer2014" />
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Liu D. နှင့် အဖွဲ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော Genome-wide လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ Genome တည်ဆောက်ပုံသည် [[အရှေ့အာရှ]] နွယ်ဝင် (တရုတ်/တိဗက်) မျိုးရိုးဗီဇနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နွယ်ဝင် (မွန်/ခမာ) မျိုးရိုးဗီဇတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိက ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။<ref name="Liu2021">Liu, D., et al. (2021-03-08). "Genomic insight into the population history of Bamar and other ethno-linguistic groups in Myanmar". ''Molecular Biology and Evolution'', 38(7), 2821-2834. DOI:10.1093/molbev/msab068</ref>
=== ဒေသအလိုက် ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA သုတေသန စိစစ်ချက် ===
အထက်မြန်မာပြည် (စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman / East Asian) ပင်မ DNA လွှမ်းမိုးမှု အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်သည်။အညာဒေသ ဗမာအမျိုးသားများထံတွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O3 (O-M122) နှင့် O1b2 တို့သည် ၇၅% မှ ၈၅% အထိ ပါဝင်နေသည်။<ref name="Li2015" />စစ်ကိုင်းနှင့် ကလေးချောင်းဝှမ်း ဒေသအချို့ရှိ အညာဗမာများတွင် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရ်/အာသံ) နှင့် နယ်စပ် ထိစပ်မှု၊ သမိုင်းဝင် ပုဏ္ဏား/မြင်းသည်တော် သုံ့ပန်းများ ရောနှောခဲ့မှုကြောင့် South Asian Haplogroup R1a နှင့် H ရောနှောမှု ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင်အထိ တွေ့ရသည်။<ref name="Summerer2014" />
အောက်မြန်မာပြည် (ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်အပြင် မွန်-ခမာ (Austroasiatic) နှင့် တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai) သွေးရောနှောမှုများ ပိုမိုမြင့်မားစွာ ပါဝင်သည်။အောက်ပိုင်း ဗမာများတွင် တိဗက်-ဗမာ Haplogroup O3 အပြင်၊ ရှေးဒေသခံ မွန်လူမျိုးများနှင့် ရောနှောခဲ့မှုကို ပြသသော Haplogroup O1b1a1 (O-M95) (Austroasiatic Marker) ပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားသည်။<ref name="Kutanan2018">Kutanan, W., et al. (2018). "Genetic affinity between Austroasiatic-speaking Mon and Tibeto-Burman populations in Myanmar". ''Annals of Human Genetics'', 82(4), 223-239.</ref>ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ကိုလိုနီမတိုမီ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးကြောင့် အောက်ပိုင်း ဗမာများ၏ Autosomal DNA တွင် တောင်အာရှ (အိန္ဒိယ) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုနွယ် (Austronesian) မျိုးရိုးဗီဇ ရောနှောမှု ပမာဏသည် အညာဒေသထက် စိမ့်ဝင်မှု ပိုမိုစုံလင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2018" />
== ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ ==
===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု===
{{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}}
{{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}}
ယနေ့ခေတ် ဗမာလူမျိုးတို့၏ ပင်မ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူဦးရေ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့များ၊ စာပေနှင့် အနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍မရနိုင်လောက်အောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဒွန်တွဲဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref>သို့သော်လည်း မန္တရား၊ အင်းအိုင်၊ လက်ဖွဲ့နှင့် ဓာတ်ရိုက်ဓာတ်ဆင်များဖြင့် အနိစ္စတရားကို လွန်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ထွက်ရပ်ပေါက် ဝိဇ္ဇာယုံကြည်မှု သည်လည်း ဗမာတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထူးခြားသည့် ဒေသန္တရ လက္ခဏာတစ်ရပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။<ref>Ferguson, John P., and E. Michael Mendelson, "A Masters Theory of Theravada Buddhism", ''Monks, Bishops and Deacons'', 1981.</ref> ထို့အပြင်ဗုဒ္ဓဘာသာ မထွန်းကားမီ သမိုင်းမတင်မီ ကာလကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုသည်လည်း ဗမာတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း ယနေ့ထက်တိုင် ဆက်လက်၍ ဒွန်တွဲတည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E., ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes'', University of California Press, 1982.</ref>
ဗမာလူမျိုးအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ၁၉ ရာစုတွင် အမေရိကန် နှစ်ခြင်း သာသနာပြုဆရာကြီး [[ယုဒသန်|အက်ဒိုနိရမ် ဂျဒ်ဆန်]] (ဆရာယုဒသန် / Adoniram Judson) သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ မတိုင်မီနှင့် အပြီးတွင် ဗမာဘာသာစကားဖြင့် [[သမ္မာကျမ်းစာ]]ကို ပထမဆုံး ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကာ ဗမာလူမျိုး ခရစ်ယာန် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>Wayland, Francis, ''A Memoir of the Life and Labors of the Rev. Adoniram Judson'', Phillips, Sampson, and Co., 1853.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် နှစ်ခြင်း (Baptist)၊ [[ရောမကက်သလစ်ဂိုဏ်း|ရောမကက်သလစ်]] (Roman Catholic) နှင့် အန်ဂလီကန် (Anglican) အသင်းတော်များ၌ ပါဝင်သော ဗမာခရစ်ယာန်များသည် အဓိကအားဖြင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးများအတွင်း အစဉ်အဆက် သက်ဝင်ယုံကြည်လျက် ရှိကြသည်။
=== မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် ===
အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref>
ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref>
ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref>
ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။
သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref>
သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
== ဘာသာစကားနှင့်စာပေ ==
{{main|မြန်မာဘာသာစကား}}
ဗမာဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) မြန်မာစကား ({{lang-en|Burmese language}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအသီးသီးရှိသည့်အနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအကြားတွင်လည်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ပေါင်းကူးဘာသာစကား အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။
ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" />
=== သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
{{main|မြန်မာစာပေ}}
ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref>
== ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား ==
[[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။
ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref>
=== ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) ===
ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref>
[[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]]
=== အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) ===
အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref>
အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။
=== တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) ===
တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။
[[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]]
=== ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) ===
ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref>
[[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref>
[[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]]
=== မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ ===
ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
<blockquote>
"နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့
ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု
ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်
နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။"
</blockquote>
<blockquote>
"မြန်မာနွယ်
ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ
ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့
မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က
ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ်
ဖိုးထိုက်ပါဘိ။"
</blockquote>
ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
[[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]]
=== ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် ===
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
[[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]]
နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref>
ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
[[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]]
==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ==
* [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
*[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]]
* [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]]
* [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]]
* [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]]
* [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]]
*[[သခင်စိုး]]
*[[သခင်သန်းထွန်း]]
*[[ဦးကျော်ငြိမ်း]]
*[[ဒေါက်တာဘမော်]]
*[[ကိုဗဟိန်း]]
*[[ဦးဗဆွေ]]
*[[ဦးမြင့်သိန်း]]
*[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]]
*[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]]
*[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]]
*[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
* [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]]
* [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]]
* [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]]
*[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]]
*[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]
* [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]
* [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]]
* [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]]
*[[လင်းယုန်နီ]]
*[[ချစ်ဦးညို]]
*[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]]
*[[အောင်သင်း]]
*[[ဆရာစံ]]
*[[သခင်ဖိုးလှကြီး]]
*[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]]
*[[ဗိုလ်စံဖဲ]]
==ဗမာလူမျိုးစု==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။
# [[ကတူးလူမျိုး]]
# [[ကနန်းလူမျိုး]]
# [[ဆလုံလူမျိုး]]
# [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
# [[ဖွန်းလူမျိုး]]
# ဗမာလူမျိုး
# [[မြိတ်လူမျိုး]]
# [[ယဘိန်းလူမျိုး]]
# [[ယောလူမျိုး]]
ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref>
ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် —
#[[ဗမာလူမျိုး]]
#[[အင်းသားလူမျိုး]]
#[[ဖွန်းလူမျိုး]]
#[[တောင်ရိုး]]
#[[ရခိုင်]]
#[[ဓနု]]
#[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]]
#[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]]
<ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref>
== ကျမ်းကိုး ==
<references/>
* မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
{{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:ဗမာလူမျိုးစု]]
enfm5xqiijv2drk9psep5n977re0qr1
1046428
1046427
2026-08-04T07:58:55Z
Chenzeyan29
141880
/* ဘာသာစကားနှင့်စာပေ */
1046428
wikitext
text/x-wiki
{{pp-semi-indef}}
{{pp-move-indef}}
'''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref>
<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref>
{{Infobox ethnic group
| group = ဗမာလူမျိုး
| name =
| flag =
| flag_caption =
| image = Burmese family portrait.JPG
| image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ
| image_alt =
| image_upright =
| total = <!-- total population worldwide -->
| total_year = <!-- year of total population -->
| total_source =
| total_ref = <!-- references supporting total population -->
| genealogy =
| regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr>
{{flatlist|
*{{flag|Thailand}}
*{{flag|Malaysia}}
*{{flag|Singapore}}
*{{flag|United States}}
*{{flag|China}}
*{{flag|Australia}}
*{{flag|Japan}}
}}
| region1 = {{flagcountry|Thailand}}
| pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref>
| region4 = {{flagcountry|Japan}}
| pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref>
| region3 = {{flagcountry|Australia}}
| pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref>
| region2 = {{flagcountry|Singapore}}
| pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref>
| languages = [[ဗမာဘာသာစကား]]
| religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ်
| related_groups = {{flatlist|
*[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]
*[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]
*[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]
* [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]]
* [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]]
*[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]]
* အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}}
| footnotes =
}}
သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref>
[[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]]
ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref>
== အမည်ရင်းမြစ် ==
"မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>
"မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>
"ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" />
ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" />
== နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ ==
ဗမာလူမျိုးများ သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားပြောမိသားစု ဝင် တိဗက်-ဗမာနွယ် လူမျိုးနွယ်စုကြီးအနက် လူဦးရေ အများဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းထွန်း က ဗမာတို့သည် မနုဿဗေဒအရ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] (Mongoloid) မျိုးနွယ်ကြီးတွင် ပါဝင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1964">Than Tun (1964). ''Studies in Burmese History, Volume 1''. Maha Dagon Publishing.</ref>
[[File:Yellowrivermap.jpg|thumb|250px|တိဗက်-တရုတ်နွယ်တို့ မူလစတင်ရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]]
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်း မြစ်ဝါမြစ် (Yellow River) ဝှမ်းတစ်လျှောက်၌ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ စတင်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Zhang2019">Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးများ ကွဲထွက်သွားခဲ့ရာ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသော အုပ်စုသည် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသော အုပ်စုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။
[[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg|thumb|250px|တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ချင်းဟိုင်ကုန်းပြင်မြင့်]]
တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဓိက အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ရှေးဦးအုပ်စု (ပျူလူမျိုးများ)သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ (BC) ကာလများကတည်းက ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြရာ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]] ကို ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး နှောင်းပိုင်းအုပ်စု (ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများ)သည် အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန်ဒေသရှိ [[နန်ကျောက်]] နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]] ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗမာတို့သည် ဒေသခံ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, V. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref>
မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name="Luce1985" /> မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့ကြပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဓိက ပြည်ထောင်စု အင်ပါယာကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
== မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း ==
ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref>
တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref>
ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref>
ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊
မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref>
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ ==
ဗမာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ သုတေသီများ ပူးပေါင်း၍ မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA)၊ ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် ခရိုမိုဆုန်းစုံ (Autosomal DNA) များကို လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014">Summerer, M., et al. (2014-01-29). "Large-scale mitochondrial DNA analysis in Southeast Asia reveals evolutionary effects of cultural isolation in the Dispersal of Sino-Tibetan populations". ''BMC Evolutionary Biology'', 14(1), 17. DOI:10.1186/1471-2148-14-17</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဖခင်နွယ် DNA လေ့လာချက်များအရ ဗမာအမျိုးသားများထံ၌ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်]] လူမျိုးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019">Kutanan, W., et al. (2019-09-12). "Paternal and maternal lineages reveal the origins and genetic structure of the Bamar and other ethnic groups in Myanmar". ''Scientific Reports'', 9(1), 13180. DOI:10.1038/s41598-019-49522-8</ref> Haplogroup O-M122 (O3) သည် ဗမာလူမျိုးများ၏ ဖခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး (၄၀% မှ ၅၀% ခန့်) ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြနေသည်။<ref name="Kutanan2019" /> Haplogroup O1b1a1a (O-M95) ကို ဒုတိယ အများဆုံး (၂၀% မှ ၃၀% ခန့်) တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစောပိုင်းကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (ဥပမာ - [[မွန်လူမျိုး]]) မျိုးနွယ်စုဝင်များနှင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောနှောခဲ့သည့် အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref name="Mcardle2019">McArdle, A., et al. (2019-05-15). "Genome-wide insights into the population history of Myanmar". ''European Journal of Human Genetics'', 27(9), 1398-1409. DOI:10.1038/s41431-019-0428-2</ref> Haplogroup H နှင့် R1a ဗမာအမျိုးသားများ၏ ၅% မှ ၁၀% ခန့်တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နွယ်ဝင် Y-DNA များ ပါဝင်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" />
ထို့အပြင် ဗမာအမျိုးသားများ၏ Y-DNA တွင် မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂို]] ကုန်းပြင်မြင့်နွယ် လူမျိုးများတွင် အတွေ့များသော Haplogroup C-M217 (C3) ကို ပမာဏအနည်းငယ် (၁% မှ ၃% ဝန်းကျင်) တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" /><ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015-05-19). "Genetic landscape of ethnic populations in Myanmar". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084. DOI:10.1371/journal.pone.0127084</ref> သုတေသီများက ဤ Haplogroup C ပါဝင်မှုကို [[ပုဂံခေတ်]] အနှောင်းပိုင်း [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုတို့၏ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် သမိုင်းဖြစ်စဉ်များ]]၊ မွန်ဂို-ယွမ် မင်းဆက်တပ်များ၏ အရှေ့တောင်အာရှသို့ စစ်ချီမှုများနှင့် အာလ်တေးယစ်နွယ် တပ်ဖွဲ့များ ရောနှောစိမ့်ဝင်ခဲ့မှုဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇအထောက်အထားအဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Li2015" />
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Summerer M. နှင့် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗမာလူမျိုးများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA ကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014" /> ဗမာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် DNA တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၌ အတွေ့များသော Haplogroup M (M7, M8, M9)၊ Haplogroup F နှင့် Haplogroup B တို့ အဓိက ပါဝင်ကြသည်။ မိခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Maternal Diversity) သည် ဖခင်နွယ်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒေသခံ မွန်-ခမာ မိခင်မျိုးရိုးများနှင့် မြင့်မားစွာ သွေးနှောခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Summerer2014" />
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Liu D. နှင့် အဖွဲ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော Genome-wide လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ Genome တည်ဆောက်ပုံသည် [[အရှေ့အာရှ]] နွယ်ဝင် (တရုတ်/တိဗက်) မျိုးရိုးဗီဇနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နွယ်ဝင် (မွန်/ခမာ) မျိုးရိုးဗီဇတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိက ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။<ref name="Liu2021">Liu, D., et al. (2021-03-08). "Genomic insight into the population history of Bamar and other ethno-linguistic groups in Myanmar". ''Molecular Biology and Evolution'', 38(7), 2821-2834. DOI:10.1093/molbev/msab068</ref>
=== ဒေသအလိုက် ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA သုတေသန စိစစ်ချက် ===
အထက်မြန်မာပြည် (စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman / East Asian) ပင်မ DNA လွှမ်းမိုးမှု အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်သည်။အညာဒေသ ဗမာအမျိုးသားများထံတွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O3 (O-M122) နှင့် O1b2 တို့သည် ၇၅% မှ ၈၅% အထိ ပါဝင်နေသည်။<ref name="Li2015" />စစ်ကိုင်းနှင့် ကလေးချောင်းဝှမ်း ဒေသအချို့ရှိ အညာဗမာများတွင် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရ်/အာသံ) နှင့် နယ်စပ် ထိစပ်မှု၊ သမိုင်းဝင် ပုဏ္ဏား/မြင်းသည်တော် သုံ့ပန်းများ ရောနှောခဲ့မှုကြောင့် South Asian Haplogroup R1a နှင့် H ရောနှောမှု ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင်အထိ တွေ့ရသည်။<ref name="Summerer2014" />
အောက်မြန်မာပြည် (ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်အပြင် မွန်-ခမာ (Austroasiatic) နှင့် တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai) သွေးရောနှောမှုများ ပိုမိုမြင့်မားစွာ ပါဝင်သည်။အောက်ပိုင်း ဗမာများတွင် တိဗက်-ဗမာ Haplogroup O3 အပြင်၊ ရှေးဒေသခံ မွန်လူမျိုးများနှင့် ရောနှောခဲ့မှုကို ပြသသော Haplogroup O1b1a1 (O-M95) (Austroasiatic Marker) ပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားသည်။<ref name="Kutanan2018">Kutanan, W., et al. (2018). "Genetic affinity between Austroasiatic-speaking Mon and Tibeto-Burman populations in Myanmar". ''Annals of Human Genetics'', 82(4), 223-239.</ref>ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ကိုလိုနီမတိုမီ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးကြောင့် အောက်ပိုင်း ဗမာများ၏ Autosomal DNA တွင် တောင်အာရှ (အိန္ဒိယ) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုနွယ် (Austronesian) မျိုးရိုးဗီဇ ရောနှောမှု ပမာဏသည် အညာဒေသထက် စိမ့်ဝင်မှု ပိုမိုစုံလင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2018" />
== ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ ==
===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု===
{{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}}
{{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}}
ယနေ့ခေတ် ဗမာလူမျိုးတို့၏ ပင်မ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူဦးရေ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့များ၊ စာပေနှင့် အနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍မရနိုင်လောက်အောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဒွန်တွဲဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref>သို့သော်လည်း မန္တရား၊ အင်းအိုင်၊ လက်ဖွဲ့နှင့် ဓာတ်ရိုက်ဓာတ်ဆင်များဖြင့် အနိစ္စတရားကို လွန်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ထွက်ရပ်ပေါက် ဝိဇ္ဇာယုံကြည်မှု သည်လည်း ဗမာတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထူးခြားသည့် ဒေသန္တရ လက္ခဏာတစ်ရပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။<ref>Ferguson, John P., and E. Michael Mendelson, "A Masters Theory of Theravada Buddhism", ''Monks, Bishops and Deacons'', 1981.</ref> ထို့အပြင်ဗုဒ္ဓဘာသာ မထွန်းကားမီ သမိုင်းမတင်မီ ကာလကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုသည်လည်း ဗမာတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း ယနေ့ထက်တိုင် ဆက်လက်၍ ဒွန်တွဲတည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E., ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes'', University of California Press, 1982.</ref>
ဗမာလူမျိုးအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ၁၉ ရာစုတွင် အမေရိကန် နှစ်ခြင်း သာသနာပြုဆရာကြီး [[ယုဒသန်|အက်ဒိုနိရမ် ဂျဒ်ဆန်]] (ဆရာယုဒသန် / Adoniram Judson) သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ မတိုင်မီနှင့် အပြီးတွင် ဗမာဘာသာစကားဖြင့် [[သမ္မာကျမ်းစာ]]ကို ပထမဆုံး ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကာ ဗမာလူမျိုး ခရစ်ယာန် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>Wayland, Francis, ''A Memoir of the Life and Labors of the Rev. Adoniram Judson'', Phillips, Sampson, and Co., 1853.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် နှစ်ခြင်း (Baptist)၊ [[ရောမကက်သလစ်ဂိုဏ်း|ရောမကက်သလစ်]] (Roman Catholic) နှင့် အန်ဂလီကန် (Anglican) အသင်းတော်များ၌ ပါဝင်သော ဗမာခရစ်ယာန်များသည် အဓိကအားဖြင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးများအတွင်း အစဉ်အဆက် သက်ဝင်ယုံကြည်လျက် ရှိကြသည်။
=== မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် ===
အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref>
ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref>
ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref>
ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။
သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref>
သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။
== ဘာသာစကားနှင့်စာပေ ==
ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" />
[[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ပြန့်နှံ့တည်ရှိမှု]]
=== သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
{{main|မြန်မာစာပေ}}
ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref>
== ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား ==
[[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။
ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref>
=== ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) ===
ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref>
[[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]]
=== အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) ===
အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref>
အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။
=== တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) ===
တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။
[[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]]
=== ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) ===
ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref>
[[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref>
[[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]]
=== မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ ===
ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
<blockquote>
"နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့
ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု
ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်
နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။"
</blockquote>
<blockquote>
"မြန်မာနွယ်
ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ
ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့
မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က
ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ်
ဖိုးထိုက်ပါဘိ။"
</blockquote>
ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
[[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]]
=== ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် ===
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
[[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]]
နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref>
ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
[[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]]
==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ==
* [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
*[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]]
* [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]]
* [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]]
* [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]]
* [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]]
*[[သခင်စိုး]]
*[[သခင်သန်းထွန်း]]
*[[ဦးကျော်ငြိမ်း]]
*[[ဒေါက်တာဘမော်]]
*[[ကိုဗဟိန်း]]
*[[ဦးဗဆွေ]]
*[[ဦးမြင့်သိန်း]]
*[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]]
*[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]]
*[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]]
*[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
* [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]]
* [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]]
* [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]]
*[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]]
*[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]
* [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]
* [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]]
* [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]]
*[[လင်းယုန်နီ]]
*[[ချစ်ဦးညို]]
*[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]]
*[[အောင်သင်း]]
*[[ဆရာစံ]]
*[[သခင်ဖိုးလှကြီး]]
*[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]]
*[[ဗိုလ်စံဖဲ]]
==ဗမာလူမျိုးစု==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။
# [[ကတူးလူမျိုး]]
# [[ကနန်းလူမျိုး]]
# [[ဆလုံလူမျိုး]]
# [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
# [[ဖွန်းလူမျိုး]]
# ဗမာလူမျိုး
# [[မြိတ်လူမျိုး]]
# [[ယဘိန်းလူမျိုး]]
# [[ယောလူမျိုး]]
ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref>
ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် —
#[[ဗမာလူမျိုး]]
#[[အင်းသားလူမျိုး]]
#[[ဖွန်းလူမျိုး]]
#[[တောင်ရိုး]]
#[[ရခိုင်]]
#[[ဓနု]]
#[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]]
#[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]]
<ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref>
== ကျမ်းကိုး ==
<references/>
* မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
{{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:ဗမာလူမျိုးစု]]
lqvcpdc464g2yvqhpa8vq45ll4glu0y
1046429
1046428
2026-08-04T08:12:09Z
Chenzeyan29
141880
/* ဝတ်စားဆင်ယင်မှု */
1046429
wikitext
text/x-wiki
{{pp-semi-indef}}
{{pp-move-indef}}
'''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}} သို့မဟုတ် ''Burmans''၊ {{IPAc-en|b|ə|ˈ|m|ɑː|r}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်နွှယ်မှုများအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]] လူမျိုးအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၆၈.၇၈% (အကြမ်းဖျင်း ၃၆ သန်းခန့်မျှ) ရှိကြပြီး၊ ဗမာလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော [[မြန်မာဘာသာစကား]]ကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] ပုဒ်မ ၄၅၀ အရ ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{cite book |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း |year=2008 |chapter=အခန်း (၁၅) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များ |pages=စာ-၁၇၁ |quote=ပုဒ်မ ၄၅၀။ မြန်မာဘာသာစကားသည် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။}}</ref>
<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref>
{{Infobox ethnic group
| group = ဗမာလူမျိုး
| name =
| flag =
| flag_caption =
| image = Burmese family portrait.JPG
| image_caption = အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ၂၀ ရာစုအလှည့်တွင် ဗမာမိသားစုပုံ
| image_alt =
| image_upright =
| total = <!-- total population worldwide -->
| total_year = <!-- year of total population -->
| total_source =
| total_ref = <!-- references supporting total population -->
| genealogy =
| regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr>
{{flatlist|
*{{flag|Thailand}}
*{{flag|Malaysia}}
*{{flag|Singapore}}
*{{flag|United States}}
*{{flag|China}}
*{{flag|Australia}}
*{{flag|Japan}}
}}
| region1 = {{flagcountry|Thailand}}
| pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref>
| region4 = {{flagcountry|Japan}}
| pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref>
| region3 = {{flagcountry|Australia}}
| pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref>
| region2 = {{flagcountry|Singapore}}
| pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref>
| languages = [[ဗမာဘာသာစကား]]
| religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]]<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ်
| related_groups = {{flatlist|
*[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]
*[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]
*[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]
* [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]]
* [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]]
*[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]]
* အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}}
| footnotes =
}}
သမိုင်းဦးကာလက တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြင့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် [[ပုဂံ]] မင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံအင်ပါယာ]]၊ [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]] နှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်အင်ပါယာ]] စသည့် ထင်ရှားသော အင်ပါယာကြီးများကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗမာတို့၏ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာစက်သည် မြန်မာ့ပထဝီဝင် နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများအပေါ်တွင်သာမက အိမ်နီးချင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများအထိပါ ခေတ်အဆက်ဆက် ကျယ်ပြန့်စွာ ဩဇာညောင်းခဲ့သည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref><ref name="Harvey1925">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Longmans, Green and Co.</ref>
[[File:Burmese chess players, by Max Ferrars late 1890s.jpg|thumb|ဗမာလူမျိုးအမျိုးသားနှစ်ယောက်]]
ဗမာလူမျိုး အများစုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး မိရိုးဖလာ [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု|နတ်ကိုးကွယ်မှု]] နှင့်လည်း ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည်။ ဗမာတို့၏ ဗိသုကာအတတ်၊ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင်လည်း သိသာထင်ရှားစွာ ရောယှက်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref name="HtinAung1967">Htin Aung, Maung (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ထို့အပြင် သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ကိုယ်ပိုင် လူမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများ နှင့် ရိုးရာပွဲတော်များ (ဥပမာ - [[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်]]၊ [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်]]) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ယနေ့တိုင် အရှိန်အဝါကြီးမားစွာ တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="Spiro1982">Spiro, Melford E. (1982). ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes''. University of California Press.</ref><ref name="CulturalBurma">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉)၊ "ဗမာလူမျိုးနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု"။</ref>
== အမည်ရင်းမြစ် ==
"မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း အသံထွက်နှင့် အသုံးအနှုန်း ရောထွေးမှုများ သမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိခဲ့သည်။<ref name="ThantMyintU">{{cite book |last1=Thant Myint-U |title=The Making of Modern Burma |url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than/page/85 85]–88}}</ref>
"မြန်မာ" ဟူသော စကားလုံးကို သမိုင်းတွင် အစောဆုံး ကျောက်စာအထောက်အထားအဖြစ် ၁၂ ရာစု [[ပုဂံခေတ်]] ကျောက်စာများ (ဥပမာ- ခရစ်နှစ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်ထိုး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကျောက်စာ) တင် "မြမ္မာ" (Mranma) ဟု စတင်တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Luce">{{cite book |last1=Luce |first1=G.H. |title=Old Burma-Early Pagan |publisher=J.J. Augustin |year=1969 |pages=98–102}}</ref> ၎င်း၏ ဆင်းသက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ယူဆချက် (၂) ခု ရှိသည်။ရာဇဝင်ဆိုင်ရာ ယူဆချက်အရ ရှေးမြန်မာ ရာဇဝင်ဆရာများနှင့် ပါဠိစာပေပညာရှင်များက ကမ္ဘာဦး "ဗြဟ္မာ" (Brahma) လူသားများဟူသော ပုဒ်မှ ရွေ့လျောကာ "ဗြမ္မာ"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် "မြမ္မာ" နှင့် "မြန်မာ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |last1=တွန်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ ဦးထွန်းညို |title=မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ |year=၂၀၀၃ |pages=၃၅–၄၀}}</ref>ခေတ်သစ် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များကမူ မြန်မာဟူသည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးဖြစ်သည့် လျင်မြန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မြန်" နှင့် သန်မာခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "မာ" တို့ ပေါင်းစပ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="ThanTun">{{cite book |last1=Than Tun |title=Studies in Burmese History, Volume 1 |publisher=Maha Dagon Publishing |year=၁၉၆၄ |pages=၅၂–၆၀}}</ref>
"ဗမာ" (Bamar) ဆိုသည်မှာ "မြန်မာ" (Mranma) ဟူသော စကားလုံးကို နှုတ်ကပတ်ပြောဆိုရာ၌ အသံလွယ်ကူအောင် ရွေ့လျောခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည့် စကားပြောအသုံးအနှုန်း (Colloquial form) မျှသာ ဖြစ်သည်။<ref name="Wheatley">{{cite journal |last1=Wheatley |first1=Julian K. |title=Burmese as a Western Tibeto-Burman Language |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=၅ |year=၁၉၈၀ |pages=၄၁–၄၇}}</ref> ဗမာစကားတွင် အက္ခရာ "မြ" (Mr-) သံသည် ကာလကြာသောအခါ အသံပေါ့ပါးသွားပြီး "ဗ" (B-) သံသို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသဖြင့် ရေးတော့ "မြန်မာ"၊ ဖတ်တော့ "ဗမာ" ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ၏ "Burma" နှင့် "Burmese" အမည်များမှာလည်း ဤ "ဗမာ" အသံထွက်ကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ThantMyintU" />
ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ကာလများတွင် "မြန်မာ" နှင့် "ဗမာ" ကို ဒွန်တွဲသုံးစွဲခဲ့ကြ၍ လူမျိုးစုအမည်နှင့် နိုင်ငံအမည်အကြား ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="Silverstein">{{cite book |last1=Silverstein |first1=Josef |title=Burma: Military Rule and the Politics of National Development |publisher=Ayer Company Publishers |year=၁၉၇၇ |pages=၁၂–၁၈}}</ref> ထိုရှုပ်ထွေးမှုကို ရှင်းလင်းရန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဥပဒေအမှတ် (၁၅/၈၉) "အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်စိုက်ထူခြင်း ဥပဒေ" ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Dittmer">{{cite book |last1=Dittmer |first1=Lowell |title=Burma Or Myanmar?: The Struggle for National Identity |publisher=World Scientific |year=၂၀၁၀ |pages=၂–၅}}</ref>မြန်မာ (Myanmar)ဟူသောအမည်အား တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးစလုံးနှင့် နိုင်ငံသား အားလုံးကို ခြုံငုံလွှမ်းခြုံသည့် တရားဝင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ အမည်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Burma" အစား "Myanmar" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ဗမာ (Bamar/Burman)သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများအနက် အဓိက လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည့် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် ဗမာလူမျိုးတစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ညွှန်းရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးအရ "ဗမာ" သည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ်စု တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုပြီး "မြန်မာ" သည် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံသားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံခေါ်ဆိုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်။<ref name="Dittmer" />
== နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ ==
ဗမာလူမျိုးများ သည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားပြောမိသားစု ဝင် တိဗက်-ဗမာနွယ် လူမျိုးနွယ်စုကြီးအနက် လူဦးရေ အများဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းထွန်း က ဗမာတို့သည် မနုဿဗေဒအရ [[မွန်ဂိုလွိုက်]] (Mongoloid) မျိုးနွယ်ကြီးတွင် ပါဝင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name="ThanTun1964">Than Tun (1964). ''Studies in Burmese History, Volume 1''. Maha Dagon Publishing.</ref>
[[File:Yellowrivermap.jpg|thumb|250px|တိဗက်-တရုတ်နွယ်တို့ မူလစတင်ရာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသ]]
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ မှ ၉,၀၀၀ ခန့်တွင် တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်း မြစ်ဝါမြစ် (Yellow River) ဝှမ်းတစ်လျှောက်၌ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဖွားများ၏ ဘိုးဘေးများ စတင်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Zhang2019">Zhang, M., et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အုပ်စုကြီးများ ကွဲထွက်သွားခဲ့ရာ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသော အုပ်စုသည် ဟန်တရုတ်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ ချင်းဟိုင်-ကန်စု (Qinghai-Gansu) ကုန်းမြင့်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသော အုပ်စုမှာ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။
[[File:Qinghai Tibet Railway Tibet China 西藏 青藏铁路 - panoramio (4).jpg|thumb|250px|တိဗက်-ဗမာနွယ်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ချင်းဟိုင်ကုန်းပြင်မြင့်]]
တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အဓိက အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ရှေးဦးအုပ်စု (ပျူလူမျိုးများ)သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ (BC) ကာလများကတည်းက ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြရာ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]] ကို ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး နှောင်းပိုင်းအုပ်စု (ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများ)သည် အေဒီ ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည် ယူနန်ဒေသရှိ [[နန်ကျောက်]] နိုင်ငံ၏ လက်အောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce1985">Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ဗမာတို့သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ကို ကျော်ဖြတ်၍ ဧရာဝတီမြစ်ကွေ့ရှိ [[ပုဂံ]] ဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗမာတို့သည် ဒေသခံ ပျူလူမျိုးများနှင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့်လည်းကောင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံရင်း ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ပုံစံကို စတင်ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Lieberman2003">Lieberman, V. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref>
မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ နှင့် ပျူတို့၏ နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုမီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name="Luce1985" /> မြန်မာတို့သည် ၁၁ ရာစုခန့်မှစ၍ [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့ကြပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဓိက ပြည်ထောင်စု အင်ပါယာကြီး သုံးခုကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
== မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း ==
ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘွားများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်ကပင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်း (洮河流域) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ထိုဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း အသုံးအဆောင်များသည် ခေတ်ပြိုင်တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရေချိန်ညီသော အဆင့်မြင့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့ကို ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဟု အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် သက်သေအထောက်အထား အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref>
တရုတ်တို့၏ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုနှင့် လူမျိုးစုအချင်းအချင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် အဆိုပါ လူမျိုးစုများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါးကြာမြင့်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်အတွင်း မိမိတို့၏ မူလယဉ်ကျေးမှုများ တိမ်ကောခဲ့ရပြီး၊ လွတ်လပ်စွာ အခြေချနိုင်ရေးအတွက် လမ်းခရီးတစ်လျှောက် တွေ့ကြုံရသော အခြားလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောခဲ့ကြရသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref>
ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များသည် မူလကပင် မြင်းစီးအတတ်နှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတတ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်လှသည့် စစ်သည်တော်မျိုးရိုးများ ဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်တူ [[နန်ကျောက်]] (南诏) အင်ပါယာ၏ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများတွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခေတ်ပြိုင်တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]] မှတ်တမ်းဖြစ်သော မန်ရှူး (Manshu) ကျမ်းတွင် နန်ကျောက်တို့သည် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော မျိုးနွယ်စုများကို စစ်ရေးအရ အသုံးချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ အဆိုပါမှတ်တမ်းများက ရှေ့ပြေးဗမာတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို သက်သေခံလျက်ရှိသည်။<ref>Fan Chuo, "Manshu" (Book of the Southern Barbarians), Tang Dynasty.</ref> သို့သော် နန်ကျောက်အင်ပါယာ၏ ရေရှည်စစ်ရေးခိုင်းစေမှုများအပေါ် မကျေနပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည့်အပြင် နဂိုကပင် လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်အလျောက် ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီတွင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေအတွင်းမှ အုပ်စုလိုက် စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နန်ကျောက်တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းကင်းထောက်စစ်သည်များအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်သို့ ရောက်ဖူးပြီး ဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့၏ မျိုးနွယ်စုများ ရေရှည်ရှင်သန် အခြေစိုက်နိုင်မည့် ဒေသကို ဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တော်တို့၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပူပြင်းစိုစွတ်ပြီး [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးများရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့သော်လည်း ရောဂါဘယ ကင်းရှင်းပြီး အချက်အချာကျသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref><ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref> ဤရွှေ့ပြောင်းလာသူ အုပ်စုများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးကျွမ်းကျင်သော စစ်သည်တော် ယောက်ျားသားများ အဓိကပါဝင်ပြီး ဒေသခံ ပျူအမျိုးသမီးများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThantMyintU">Thant Myint-U, "The River of Lost Footsteps", Faber & Faber (2006).</ref>
ဗမာတို့သည် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းကို စုန်ဆင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းသို့ အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဗျူဟာမြောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Lieberman, Victor. (2003). ''Strange Parallels''. Cambridge University Press.</ref> ထို့နောက် စစ်ရေးအရ အသာစီးရသူများဖြစ်သည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးမြေအချက်အချာကျသည့် [[ကျောက်ဆည်]]နှင့် [[မင်းဘူး]]ဒေသများကို မွန်၊ သက်၊ ပလောင် နှင့် ပျူ တို့ထံမှ ရယူကာ အင်ပါယာထူထောင်ရန် ရိက္ခာအင်အားစုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> ဆက်သွယ်ရေး၊ ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု အကောင်းဆုံး ဗဟိုချက်ဖြစ်သော [[ပုဂံ]]ကို မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။အေဒီ ၁၁ ရာစုတွင် [[ပုဂံ]]၌ အခြေချနိုင်ခဲ့သော ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းသည် ထိုခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် ကွာခြားမှုများ ရှိနေခဲ့သော်လည်း၊ အခြေချနေထိုင်ပြီးနောက်တွင် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အိန္ဒိယ ဒေသမှ ဝင်ရောက်လာသော ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာ ပညာရပ်များကို၊
မိမိတို့၏ မူလဓလေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပိုမိုသစ်လွင် ကောင်းမွန်သော "ပုဂံယဉ်ကျေးမှု" ကို တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဇစ်မြစ်ကို လေ့လာရာတွင် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ရှေ့ပြေးဗမာဘိုးဘေး (Proto-Burmans) များနှင့် ဒေသခံ [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] များ ပေါင်းစပ်မှုကို အခြေခံအကျဆုံး အချက်အဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
ဗမာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မူလယဉ်ကျေးမှုအချို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ရောက်ရာအရပ်ရှိ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံရောနှောရာတွင် အတုယူရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲယူခဲ့ကြသည်။<ref>သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ။ (၂၀၀၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ အင်းဝစာအုပ်တိုက်။</ref> တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် [[ပုဂံ]]တွင် အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ ရာစုက ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခေတ်ပြိုင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားမှု ရှိနေခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1985). ''Phases of Pre-Pagan Burma''. Oxford University Press.</ref>
သို့သော်လည်း ဗမာတို့သည် ရောနှောလာသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအပေါ်တွင် လူနေမှုစနစ်နှင့် မကိုက်ညီသည်များကို ဖယ်ထုတ်ပြီး လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Htin Aung, Maung. (1967). ''A History of Burma''. Columbia University Press.</ref> [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]] တို့ထံမှ ဆည်မြောင်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] တို့ထံမှ စာပေနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံများကို ရယူကာ ပိုမိုခိုင်မာသော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref>
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်ရေးတွင်သာမက နယ်မြေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း ထက်မြက်သူများဖြစ်၍ တောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ [[ရွှေဘို]]၊ [[မုံရွာ]]၊ [[ပခုက္ကူ]]၊ [[စစ်ကိုင်း]] နှင့် [[မန္တလေး]] ဒေသများတွင် လယ်ယာများ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် [[ကွမ်း]]၊ [[ထန်း]] စသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ပြီး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး အရပ်များတွင် [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]] တို့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာ<ref>ကျော်သက်၊ ဒေါက်တာ။ (၁၉၆၁)။ ''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း''။</ref> ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးကို စုစည်းစိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး လူဦးရေ အလျင်အမြန် တိုးပွားလာကာ နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သော အင်ပါယာကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဗမာတို့သည် အေဒီ ၁၁ ရာစုအတွင်းမှာပင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ဗိသုကာ၊ စာပေနှင့် အနုပညာရပ်များကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထင်ရှားသော ပုဂံအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများ ==
ဗမာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ သုတေသီများ ပူးပေါင်း၍ မိခင်မှဆင်းသက်သော မိုတိုကွန်ဒရီးယား (mtDNA)၊ ဖခင်မှဆင်းသက်သော Y-အမျိုးသားခရိုမိုဆုန်း (Y-DNA) နှင့် ခရိုမိုဆုန်းစုံ (Autosomal DNA) များကို လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014">Summerer, M., et al. (2014-01-29). "Large-scale mitochondrial DNA analysis in Southeast Asia reveals evolutionary effects of cultural isolation in the Dispersal of Sino-Tibetan populations". ''BMC Evolutionary Biology'', 14(1), 17. DOI:10.1186/1471-2148-14-17</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဖခင်နွယ် DNA လေ့လာချက်များအရ ဗမာအမျိုးသားများထံ၌ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်]] လူမျိုးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် Y-DNA Haplogroup O3 (O-M122) မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019">Kutanan, W., et al. (2019-09-12). "Paternal and maternal lineages reveal the origins and genetic structure of the Bamar and other ethnic groups in Myanmar". ''Scientific Reports'', 9(1), 13180. DOI:10.1038/s41598-019-49522-8</ref> Haplogroup O-M122 (O3) သည် ဗမာလူမျိုးများ၏ ဖခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇတွင် အများဆုံး (၄၀% မှ ၅၀% ခန့်) ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ မျိုးရိုးဗီဇ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြနေသည်။<ref name="Kutanan2019" /> Haplogroup O1b1a1a (O-M95) ကို ဒုတိယ အများဆုံး (၂၀% မှ ၃၀% ခန့်) တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစောပိုင်းကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] (ဥပမာ - [[မွန်လူမျိုး]]) မျိုးနွယ်စုဝင်များနှင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောနှောခဲ့သည့် အထောက်အထား ဖြစ်သည်။<ref name="Mcardle2019">McArdle, A., et al. (2019-05-15). "Genome-wide insights into the population history of Myanmar". ''European Journal of Human Genetics'', 27(9), 1398-1409. DOI:10.1038/s41431-019-0428-2</ref> Haplogroup H နှင့် R1a ဗမာအမျိုးသားများ၏ ၅% မှ ၁၀% ခန့်တွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နွယ်ဝင် Y-DNA များ ပါဝင်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" />
ထို့အပြင် ဗမာအမျိုးသားများ၏ Y-DNA တွင် မြောက်အာရှနှင့် [[မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂို]] ကုန်းပြင်မြင့်နွယ် လူမျိုးများတွင် အတွေ့များသော Haplogroup C-M217 (C3) ကို ပမာဏအနည်းငယ် (၁% မှ ၃% ဝန်းကျင်) တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2019" /><ref name="Li2015">Li, Y. C., et al. (2015-05-19). "Genetic landscape of ethnic populations in Myanmar". ''PLOS ONE'', 10(5), e0127084. DOI:10.1371/journal.pone.0127084</ref> သုတေသီများက ဤ Haplogroup C ပါဝင်မှုကို [[ပုဂံခေတ်]] အနှောင်းပိုင်း [[မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ|မွန်ဂိုတို့၏ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် သမိုင်းဖြစ်စဉ်များ]]၊ မွန်ဂို-ယွမ် မင်းဆက်တပ်များ၏ အရှေ့တောင်အာရှသို့ စစ်ချီမှုများနှင့် အာလ်တေးယစ်နွယ် တပ်ဖွဲ့များ ရောနှောစိမ့်ဝင်ခဲ့မှုဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇအထောက်အထားအဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Li2015" />
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Summerer M. နှင့် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဗမာလူမျိုးများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားများ၏ မိခင်နွယ် မိုတိုကွန်ဒရီးယား DNA ကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Summerer2014" /> ဗမာလူမျိုးများ၏ မိခင်နွယ် DNA တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၌ အတွေ့များသော Haplogroup M (M7, M8, M9)၊ Haplogroup F နှင့် Haplogroup B တို့ အဓိက ပါဝင်ကြသည်။ မိခင်နွယ် မျိုးရိုးဗီဇ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Maternal Diversity) သည် ဖခင်နွယ်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒေသခံ မွန်-ခမာ မိခင်မျိုးရိုးများနှင့် မြင့်မားစွာ သွေးနှောခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုတေသီများက သုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Summerer2014" />
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သုတေသီ Liu D. နှင့် အဖွဲ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော Genome-wide လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ ဗမာလူမျိုးတို့၏ Genome တည်ဆောက်ပုံသည် [[အရှေ့အာရှ]] နွယ်ဝင် (တရုတ်/တိဗက်) မျိုးရိုးဗီဇနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နွယ်ဝင် (မွန်/ခမာ) မျိုးရိုးဗီဇတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အဓိက ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။<ref name="Liu2021">Liu, D., et al. (2021-03-08). "Genomic insight into the population history of Bamar and other ethno-linguistic groups in Myanmar". ''Molecular Biology and Evolution'', 38(7), 2821-2834. DOI:10.1093/molbev/msab068</ref>
=== ဒေသအလိုက် ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA သုတေသန စိစစ်ချက် ===
အထက်မြန်မာပြည် (စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman / East Asian) ပင်မ DNA လွှမ်းမိုးမှု အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်သည်။အညာဒေသ ဗမာအမျိုးသားများထံတွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်များ၏ အဓိက လက္ခဏာဖြစ်သော Haplogroup O3 (O-M122) နှင့် O1b2 တို့သည် ၇၅% မှ ၈၅% အထိ ပါဝင်နေသည်။<ref name="Li2015" />စစ်ကိုင်းနှင့် ကလေးချောင်းဝှမ်း ဒေသအချို့ရှိ အညာဗမာများတွင် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရ်/အာသံ) နှင့် နယ်စပ် ထိစပ်မှု၊ သမိုင်းဝင် ပုဏ္ဏား/မြင်းသည်တော် သုံ့ပန်းများ ရောနှောခဲ့မှုကြောင့် South Asian Haplogroup R1a နှင့် H ရောနှောမှု ၅% မှ ၁၀% ဝန်းကျင်အထိ တွေ့ရသည်။<ref name="Summerer2014" />
အောက်မြန်မာပြည် (ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးများ) ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ DNA တွင် တိဗက်-ဗမာနွယ်အပြင် မွန်-ခမာ (Austroasiatic) နှင့် တိုင်-ကဒိုင် (Tai-Kadai) သွေးရောနှောမှုများ ပိုမိုမြင့်မားစွာ ပါဝင်သည်။အောက်ပိုင်း ဗမာများတွင် တိဗက်-ဗမာ Haplogroup O3 အပြင်၊ ရှေးဒေသခံ မွန်လူမျိုးများနှင့် ရောနှောခဲ့မှုကို ပြသသော Haplogroup O1b1a1 (O-M95) (Austroasiatic Marker) ပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားသည်။<ref name="Kutanan2018">Kutanan, W., et al. (2018). "Genetic affinity between Austroasiatic-speaking Mon and Tibeto-Burman populations in Myanmar". ''Annals of Human Genetics'', 82(4), 223-239.</ref>ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ကိုလိုနီမတိုမီ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးကြောင့် အောက်ပိုင်း ဗမာများ၏ Autosomal DNA တွင် တောင်အာရှ (အိန္ဒိယ) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုနွယ် (Austronesian) မျိုးရိုးဗီဇ ရောနှောမှု ပမာဏသည် အညာဒေသထက် စိမ့်ဝင်မှု ပိုမိုစုံလင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2018" />
== ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ ==
===ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု===
{{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}}
{{main|မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု}}
ယနေ့ခေတ် ဗမာလူမျိုးတို့၏ ပင်မ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသည် [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဖြစ်သည်။ ဗမာလူဦးရေ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့များ၊ စာပေနှင့် အနုပညာတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍မရနိုင်လောက်အောင် နက်ရှိုင်းစွာ ဒွန်တွဲဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="Census2014">The Republic of the Union of Myanmar Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. (2016). ''The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Religion''. Census Report Volume 2-C. Nay Pyi Taw. pp. 11–15.</ref>သို့သော်လည်း မန္တရား၊ အင်းအိုင်၊ လက်ဖွဲ့နှင့် ဓာတ်ရိုက်ဓာတ်ဆင်များဖြင့် အနိစ္စတရားကို လွန်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ထွက်ရပ်ပေါက် ဝိဇ္ဇာယုံကြည်မှု သည်လည်း ဗမာတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထူးခြားသည့် ဒေသန္တရ လက္ခဏာတစ်ရပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။<ref>Ferguson, John P., and E. Michael Mendelson, "A Masters Theory of Theravada Buddhism", ''Monks, Bishops and Deacons'', 1981.</ref> ထို့အပြင်ဗုဒ္ဓဘာသာ မထွန်းကားမီ သမိုင်းမတင်မီ ကာလကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုသည်လည်း ဗမာတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း ယနေ့ထက်တိုင် ဆက်လက်၍ ဒွန်တွဲတည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>Spiro, Melford E., ''Buddhism and Society: A Great Tradition and Its Burmese Vicissitudes'', University of California Press, 1982.</ref>
ဗမာလူမျိုးအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ၁၉ ရာစုတွင် အမေရိကန် နှစ်ခြင်း သာသနာပြုဆရာကြီး [[ယုဒသန်|အက်ဒိုနိရမ် ဂျဒ်ဆန်]] (ဆရာယုဒသန် / Adoniram Judson) သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ မတိုင်မီနှင့် အပြီးတွင် ဗမာဘာသာစကားဖြင့် [[သမ္မာကျမ်းစာ]]ကို ပထမဆုံး ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကာ ဗမာလူမျိုး ခရစ်ယာန် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>Wayland, Francis, ''A Memoir of the Life and Labors of the Rev. Adoniram Judson'', Phillips, Sampson, and Co., 1853.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် နှစ်ခြင်း (Baptist)၊ [[ရောမကက်သလစ်ဂိုဏ်း|ရောမကက်သလစ်]] (Roman Catholic) နှင့် အန်ဂလီကန် (Anglican) အသင်းတော်များ၌ ပါဝင်သော ဗမာခရစ်ယာန်များသည် အဓိကအားဖြင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးများအတွင်း အစဉ်အဆက် သက်ဝင်ယုံကြည်လျက် ရှိကြသည်။
=== မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် ===
အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အိန္ဒိယမှ နက္ခတ်ဗေဒ နှင့် မြန်မာယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref>
ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref>
ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref>
ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။
သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref>
သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
ဗမာလူမျိုး တို့၏ ရိုးရာဝတ်စားဆင်ယင်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အပူပိုင်းဒေသ ရာသီဥတု၊ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဝင် နန်းတွင်း အစဉ်အလာများအပေါ် မူတည်၍ တီထွင်ဖန်တီးထားသော ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <ref>Ferrars, Max and Bertha, ''Burma'', Sampson Low, Marston and Company, 1900, pp. 60–65.</ref>
ခေတ်သစ် ဗမာလူမျိုးတို့၏ ပင်မ အမျိုးသား/အမျိုးသမီး ရိုးရာဝတ်စုံ၏ အခြေခံမှာ လုံချည် ဖြစ်သည်။ပုဆိုး သည် ဗမာအမျိုးသားများ ဝတ်ဆင်သော ခါးဝတ်လုံချည် ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အကွက်၊ အစင်း သို့မဟုတ် ရိုးရိုးခါးဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး၊ မင်္ဂလာဆောင်နှင့် အခမ်းအနားများတွင် မန္တလေးချိတ် သို့မဟုတ် သပွတ်အကွက် ပုဆိုးများကို တိုက်ပုံအင်္ကျီ၊ ခေါင်းပေါင်း တို့နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <ref>Fraser-Lu, Sylvia, ''Burmese Textiles'', The White Orchid Press, 1988.</ref>ထဘီသည် ဗမာအမျိုးသမီးများ ဝတ်ဆင်သော ခါးဝတ်ဖြစ်သည်။ အောက်နားတွင် အနားသတ် သို့မဟုတ် အနားစပါး ပါရှိလေ့ရှိပြီး၊ ရိုးရာ အချိတ်အဆင် များကို ပွဲလမ်းသဘောတူ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာအင်္ကျီမှာ ရင်ဖုံး သို့မဟုတ် ရင်စိ ရိုးရာအင်္ကျီ ဖြစ်သည်။ <ref>Fraser-Lu, Sylvia, ''Handwoven Textiles of South-East Asia'', Oxford University Press, 1988.</ref>
ကုန်းဘောင်ခေတ်နှင့် နန်းတွင်း ဝတ်စားဆင်ယင်မှု တွင်မူ အလျား ဧက ၁၅ မှ ၂၀ ခန့်ရှည်လျားသော တောင်ရှည်ပုဆိုးကို အမျိုးသားများ ခါးတွင် စည်းနှောင်၍ ပိုလျှံသော အစကို ပခုံးပေါ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခါးတွင် ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ <ref>Scott, J. George, ''The Burman: His Life and Notions'', Macmillan and Co., 1882.</ref>ကုန်းဘောင်ခေတ် နန်းတွင်းအမျိုးသမီးများသည် အနောက်သို့ ရှည်လျားစွာ တင်းစွဲသွားသော ပတ်ထဘီနှင့် ရင်ဖုံး အင်္ကျီများကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။လွန်းတစ်ရာ အချိတ်ကဲ့သို့ မန္တလေးနန်းတွင်း၌ ရက်လုပ်သော ရက်ကန်းစင် မျိုးစုံအချိတ် အဆင်များသည် မင်းစိုးရာဇာနှင့် ကုန်းဘောင်နန်းတွင်း အထက်တန်းလွှာတို့၏ သင်္ကေတ ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>Green, Alexandra, ''Burmese Visual Culture: Charisma and Sacred Fortune'', Hong Kong University Press, 2018.</ref>
ဗမာလူမျိုးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုသည် ရှေးဟောင်း နန်းတွင်းအဆင် တောင်ရှည်ပုဆိုးနှင့် လွန်းတရာအချိတ် တို့မှသည် ယနေ့ခေတ် လုံချည်၊ တိုက်ပုံနှင့် ရင်ဖုံးအင်္ကျီ အဖြစ် ရိုးရှင်းသေသပ်စွာ ပြောင်းလဲလာခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ရက်ကန်းအတတ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှု အနှစ်သာရကို မပျောက်ပျက်ဘဲ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားသည့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ပင်ဖြစ်သည်။
== ဘာသာစကားနှင့်စာပေ ==
ဗမာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အောက်ရှိ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကား]]ခွဲတွင် ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ အုပ်စု]]ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley">Bradley, David. (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". ''Papers in Southeast Asian Linguistics''. No. 14. pp. 1–72.</ref> ဗမာစကားသည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အသံနိမ့်အမြင့် ဖြင့် ခွဲခြားသည့် နိမ့်မြင့်သံသုံးဘာသာစကား အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး) နှင့် အောက်ပိုင်း (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ) တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ဗမာစကားသည် စံပြဗမာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝ ရှိသည်။ သို့သော် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ကွဲပြားနေသော ဒေသများဖြစ်သည့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရခိုင်စကား၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ထားဝယ်စကားနှင့် မြိတ်စကားတို့သည် ဗမာစကား၏ ဒေသန္တရစကားခွဲများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်းဗမာစကား၏ လေယူလေသိမ်းနှင့် အသံထွက်ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားကြသည်။<ref name="Bradley" />
[[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ပြန့်နှံ့တည်ရှိမှု]]
=== သမိုင်းကြောင်းနှင့် စာပေပေါ်ပေါက်လာပုံ ===
{{main|မြန်မာစာပေ}}
ဗမာစကားသည် သမိုင်းဦးကာလ မြောက်ဘက်အရပ်မှ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာမှုနှင့်အတူ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စာရေးသားမှုစနစ်အနေဖြင့် မူလက မိမိကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ မရှိသေးသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဒေသခံ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့် [[ပျူလူမျိုး|ပျူ]]တို့ထံမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး [[ဗြဟ္မီအက္ခရာ|ဗြဟ္မီအက္ခရာ]]နွယ်ဝင် ပလ္လဝ (Pallava) အက္ခရာကို အခြေခံကာ ကိုယ်ပိုင် [[မြန်မာအက္ခရာ|မြန်မာစာပေ]]ကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma, Early Pagan''. J.J. Augustin. pp. 98–105.</ref> သမိုင်းအရ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဗမာစာအရေးအသား အထောက်အထားမှာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော [[မြစေတီကျောက်စာ]] (ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၄၅–၅၀။</ref>
== ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေး အမှတ်အသား ==
[[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် လူမျိုးစုတစ်ခုလုံးနှင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမျိုးသားရေး လက္ခဏာများနှင့် ပြယုဂ်များအနက် "ဒေါင်းရုပ်" (ဥဒေါင်းငှက်) နှင့် "ခြင်္သေ့ရုပ်" တို့သည် အထင်ရှားဆုံးသော ဂုဏ်ဆောင်သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရာဇပလ္လင်များ ([[သီဟာသနပလ္လင်|သီဟာသနပလ္လင် (ခြင်္သေ့ပလ္လင်)]]) မှသည် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ငွေစက္ကူများအထိ အသုံးပြုခဲ့သော "ခြင်္သေ့ရုပ်" သည် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အာဏာစက် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရုံးသုံးသင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၄)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း''။ ရန်ကုန်: ဓမ္မစာပေ။</ref> သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်သူအစိုးရနှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းထက် "ဗမာလူမျိုးစုတစ်ခုလုံး၏ အသည်းနှလုံး၊ ရိုးရာဇာစ်မြစ်နှင့် ပြည်သူ့စိတ်ဓာတ်" ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အသားပေးဖော်ညွှန်းရာတွင်မူ "ဒေါင်းရုပ်" သည်သာလျှင် အဓိကအကျဆုံးသော ကမ္ပည်းအမှတ်အသား ဖြစ်သည်။
ဗမာလူမျိုးတို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်တွင် ဥဒေါင်းငှက်သည် တင့်တယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရှိခြင်းနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပြယုဂ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလာ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်များအနက် "မောရဇာတ်တော်" တွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ရွှေဥဒေါင်းမင်းဖြစ်၍ နေမင်းကို ပူဇော်ရှိခိုးသည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗမာတို့သည် ဒေါင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါအဖြစ် အစဉ်အဆက် တန်ဖိုးထားခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTun"/> ထို့ပြင် မြန်မာမင်းဆက်များကို "သူရိယဝံသ" (နေမင်း၏အနွယ်စု) ဟု အလေးအမြတ်ပြု ခေါ်ဆိုကြရာတွင် နေမင်း၏ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအဖြစ် ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Kala">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး''။</ref>
=== ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) ===
ပုဂံခေတ်သည် ဗမာတို့၏ အနုပညာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းဦးအစဖြစ်ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် ဗိသုကာလက်ရာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]]၏ မြေကန်ကျောက်စာ (သို့မဟုတ်) နန်းတည်ကျောက်စာများတွင် ၎င်း၏ဘုန်းလက်ရုံးကို ကျူးရင့်ရာ၌ "နေမင်းနှင့် ဥဒေါင်းမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသူ" ဟု တင်စားသုံးနှုန်းခဲ့သဖြင့်၊ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ဒေါင်းသည် မြန်မာ့တော်ဝင်မင်းစိုးရာဇာတို့၏ မြင့်မြတ်သော ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagán''. Locust Valley, N.Y.: Artibus Asiae.</ref>
[[File:Peacock Throne of Myanmar.jpg|thumb|၃၀၀px|ဥဒေါင်းပလ္လင်တော် (သို့မဟုတ်) မယုရာသနပလ္လင်သည် ရှေးမြန်မာဘုရင်များ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ရာဇပလ္လင် (၈) မျိုးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။]]
=== အင်းဝခေတ် (၁၄–၁၆ ရာစု) ===
အင်းဝခေတ် (ပထမအင်းဝခေတ်) တွင် ဗမာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု သိသိသာသာ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး၊ ဒေါင်းရုပ်သည် စာပေအလင်္ကာများနှင့် နန်းတွင်းအဆောင်အယောင်များတွင် ပိုမိုနေရာရလာခဲ့သည်။ အင်းဝဘုရင်များ၏ ရာဇပလ္လင်များနောက်ခံတွင် နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဒေါင်းရုပ်နှင့် ယုန်ရုပ်ကို လက်ဝဲလက်ယာ ထည့်သွင်းထုလုပ်သည့် "ဥဒေါင်းတံဆိပ်၊ ယုန်တံဆိပ်" စနစ်သည် အင်းဝခေတ်တွင် အခြေခိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ဦးကုလား။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး'' (ဒုတိယတွဲ)။</ref>
အင်းဝခေတ် စာဆိုအကျော်အမော် [[ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]နှင့် [[ရှင်မဟာသီလဝံသ]] တို့၏ ပျို့ကဗျာများတွင် ဗမာမင်းတို့၏ ဘုန်းတံခိုးကို "သူရိယဝံသ ဒေါင်းမင်းအနွယ်" ဟု ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသဖြင့် ဒေါင်းသည် လူမျိုး၏ အထက်တန်းကျသော ပြယုဂ်အဖြစ် စာပေ၌ ကမ္ပည်းတင်ခဲ့သည်။
=== တောင်ငူခေတ် (၁၆–၁၇ ရာစု) ===
တောင်ငူအင်ပါယာ (ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်) ခေတ် [[တပင်ရွှေထီး]]နှင့် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးတို့ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအင်အား ကြီးမားလာမှုနှင့်အတူ ဒေါင်းရုပ်ကို ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။
ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ကြီး၏ ရာဇပလ္လင်တော်များနှင့် တံခါးမကြီးများတွင် နေမင်းအနွယ်စုဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်များကို ရွှေချထုလုပ်ကြကြောင်း ခေတ်ပြိုင်ပေါ်တူဂီနှင့် ဥရောပခရီးသွားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Harvey">Harvey, G.E. (1925). ''History of Burma''. London: Longmans, Green and Co.</ref> တောင်ငူခေတ် တပ်မတော်စစ်ချီရာတွင် ရှေ့တန်းမှ စစ်သူကြီးအချို့၏ မြင်းကန္နားများနှင့် ကတ္တီပါရွှေချလံများတွင် ဒေါင်းမြီး (ဥဒေါင်းဖီး) များကို အမြတ်တနိုး ထိုးစိုက်ဆင်ယင်သည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။
[[File:State Seal of Mranma (Burma) of late Konbaung.jpg|thumb|၂၈၀px|ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း (မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်) တွင် သုံးစွဲခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဒေါင်းရုပ်ပါ တရားဝင် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တုံးတော် (State Seal)]]
=== ကုန်းဘောင်ခေတ် (၁၈–၁၉ ရာစု) ===
ဒေါင်းရုပ်ကို ဗမာလူမျိုးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာ လက္ခဏာအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဖြစ်၏။ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ တော်ဝင်တံဆိပ်တုံးများနှင့် အမိန့်ပြန်တမ်းများတွင် "ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းပုံ" ကို စတင်ခတ်နှိပ်ခဲ့သည်။<ref name="Symes">Symes, Michael. (1800). ''An Account of an Embassy to the Kingdom of Ava''. London.</ref>
[[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် "အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အမွေးအတောင် ဖြန့်ရစ်နေသည့် ကူးဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံ" ကို တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သလို၊ ရတနာပုံခေတ် သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် ငွေဒင်္ဂါးများကိုလည်း "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ဟု တရားဝင် ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် ဒေါင်းသည် ဗမာတို့၏ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာအဖြစ် သမိုင်းတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းဖြင့် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Robinson">Robinson, M. and Shaw, L.A. (1980). ''The Coins and Banknotes of Burma''. Manchester.</ref>
[[File:1 Pe - Myanmar ND (1853) Mindon Min. Peacock. vz.jpg|thumb|၃၀၀px|၁၈၅၃ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် တစ်ပဲတန် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" ၏ ရှေ့မျက်နှာစာ မြင်ကွင်း။]]
=== မင်းသုဝဏ်၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာ ===
ခေတ်သစ်မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် အမျိုးသားစာဆိုကြီး [[မင်းသုဝဏ်]]၏ "ရွှေဥဒေါင်း" ကဗျာတွင် ဗမာလူမျိုးစု၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် သမိုင်းဝင် အမှတ်အသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လှပကျစ်လျစ်စွာ ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
<blockquote>
"နေမင်းနွယ် ဆွေဘုရားရယ်တို့
ဝေတင့်တယ် အသရေခြားသည်ဟု
ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်
နိမိတ်မြင်က မင်္ဂလာရှိ။"
</blockquote>
<blockquote>
"မြန်မာနွယ်
ကမ္ဘာဝယ် ထင်အလင်းသာပ
ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါရံလို့
မြကဒဏ် သီဟာစိုးစဉ်က
ဒေါင်းအလံ စိုက်ကာထိုးကြတယ်
ဖိုးထိုက်ပါဘိ။"
</blockquote>
ဤကဗျာအရ ဗမာမင်းများသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို နေမင်းအနွယ်စု (သူရိယဝံသ) ဟု ခံယူကာ ဒေါင်းရုပ်ကို မင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် တရားဝင်အသုံးပြုခဲ့သည့် "ဒေါင်းဒင်္ဂါး" (ငွေများမှာတဲ့ တံဆိပ်တင်) နှင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် စစ်အင်အားတောင့်တင်းခဲ့စဉ်က လွှင့်ထူခဲ့သည့် "ဒေါင်းအလံ" အကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြလျက် ဒေါင်းသည် ဗမာနွယ်တို့၏ အမျိုးသားရေးမာန် ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
[[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|thumb|၂၅၀px|တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းလွှင့်ထူခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အလံ။ အဖြူရောင်နောက်ခံအလယ်တွင် ဗမာမင်းတို့၏ "သူရိယဝံသ" (နေမင်းအနွယ်) ဇာစ်မြစ်နှင့် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာကို ဖော်ညွှန်းသည့် ကန္နားစွင့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရစဉ်။]]
=== ကိုလိုနီခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တော်လှန်ရေးပြယုဂ် ===
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်း၍ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအောက် ကျရောက်ခဲ့ရသော်လည်း ဒေါင်းရုပ်သည် ဗမာလူမျိုးတို့၏ နှလုံးသားထဲမှ ပျောက်ပျက်မသွားခဲ့ပေ။ အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများသည် မိမိတို့၏ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို ပြသရန် ဒေါင်းရုပ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
[[File:Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|thumb|၂၅၀px|ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၉၃၉–၁၉၄၁ နှင့် ၁၉၄၅–၁၉၄၈) ကာလအတွင်း တရားဝင်သုံးစွဲခဲ့သော ဗမာနိုင်ငံတော်အလံ။ ဗြိတိသျှအပြာရောင်အလံ (Blue Ensign) ၏ လက်ယာဘက်စွန်းစက်ဝိုင်းအတွင်း၌ ဗမာလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးပြယုဂ်ဖြစ်သော အမြီးဖြန့် ကူးဒေါင်းရုပ်ကို ထည့်သွင်းပုံဖော်ထားသည်။]]
နန်းတွင်းသုံး အမြီးဖြန့်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းသော "ကူးဒေါင်း" အစား၊ ဗြိတိသျှအစိုးရကို အရှုံးမပေးဘဲ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆိုင်နေသည့် "ခွပ်ဒေါင်း" (ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ) အဖြစ် သမိုင်းဝင် ပြောင်းလဲ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="Nu">ဦးနု။ (၁၉၆၇)။ ''ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည်''။ ရန်ကုန်။</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဦးဆောင်သော ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (BDA) ၏ သွေးရောင်နောက်ခံ အလံတော်အလယ်တွင်လည်း ဒေါင်းရုပ်ကိုပင် ဗမာ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော်၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="BaMaw">Ba Maw, Dr. (1968). ''Breakout in Burma: Memoirs of a Revolution, 1939–1946''. Yale University Press.</ref>
ယနေ့ထက်တိုင်အောင် "ဒေါင်း" (အထူးသဖြင့် ခွပ်ဒေါင်းနှင့် ကူးဒေါင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့၏ မာန်မာန၊ စည်းလုံးမှု၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပြည်သူ့အမှတ်အသားအဖြစ် သမိုင်းအဆက်ဆက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
[[File:ABFSU Flag.svg|thumb|၂၅၀px|ကိုလိုနီခေတ် အမျိုးသားရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှစ၍ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့သော [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်]] (ဗကသ) ၏ တရားဝင် "ခွပ်ဒေါင်းအလံတော်"။ ခေါင်းမငုံ့တတ်သော ပြည်သူနှင့်ကျောင်းသားထု၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။]]
==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ==
* [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
*[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]]
* [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]]
* [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]]
* [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]]
* [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]]
*[[သခင်စိုး]]
*[[သခင်သန်းထွန်း]]
*[[ဦးကျော်ငြိမ်း]]
*[[ဒေါက်တာဘမော်]]
*[[ကိုဗဟိန်း]]
*[[ဦးဗဆွေ]]
*[[ဦးမြင့်သိန်း]]
*[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]]
*[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]]
*[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]]
*[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
* [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]]
* [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]]
* [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]]
*[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]]
*[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]
* [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]
* [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]]
* [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]]
*[[လင်းယုန်နီ]]
*[[ချစ်ဦးညို]]
*[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]]
*[[အောင်သင်း]]
*[[ဆရာစံ]]
*[[သခင်ဖိုးလှကြီး]]
*[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]]
*[[ဗိုလ်စံဖဲ]]
==ဗမာလူမျိုးစု==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။
# [[ကတူးလူမျိုး]]
# [[ကနန်းလူမျိုး]]
# [[ဆလုံလူမျိုး]]
# [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
# [[ဖွန်းလူမျိုး]]
# ဗမာလူမျိုး
# [[မြိတ်လူမျိုး]]
# [[ယဘိန်းလူမျိုး]]
# [[ယောလူမျိုး]]
ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref>
ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် —
#[[ဗမာလူမျိုး]]
#[[အင်းသားလူမျိုး]]
#[[ဖွန်းလူမျိုး]]
#[[တောင်ရိုး]]
#[[ရခိုင်]]
#[[ဓနု]]
#[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]]
#[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]]
<ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref>
== ကျမ်းကိုး ==
<references/>
* မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
{{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:ဗမာလူမျိုးစု]]
8nvof4oitzyjlqirs400bzuaf6bmrk2
မြိတ်မြို့
0
3666
1046287
1046198
2026-08-03T13:06:31Z
Luke3366
146326
1046287
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = မြိတ်မြို့
| native_name =
| other_name =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
| pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ
| seat =
| seat_type =
| settlement_type = [[ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့]]
| image_skyline = မြိတ်မြို့.jpg
| image_map =
| map_caption = မြိတ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ
| subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
| subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
| subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}}
| subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]]
| subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
| subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့နယ်]]
| area_total_km2 =
| population = 284,498
| population_as_of =
| population_density_km2 = auto
| coordinates_display =
| coordinates_region = MM
| latNS = N
| latd = 12
| latm = 26
| lats =
| longEW = E
| longd = 98
| longm = 36
| longs =
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ်
| website =
}}
[[File:MerguiArchipelagoMap.png|thumb|မြိတ်ကျွန်းစုမြေပုံ]]
[[File:မြိတ်.jpg|thumb|ကမ်းနားလမ်းရှိ We love Myeik ဆိုင်းဘုတ်]]
'''မြိတ်မြို့''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် [[မြိတ်မြို့နယ်]]၏ ခရိုင် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၈၄,၄၈၉ ဦး ရှိသည်။ ကျား ၁၃၉,၅၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၄,၈၉၇ ဦး ရှိသည်။ နေဝင်ရာ အနောက်အရပ်တွင် [[ပထော်ပထက်တောင်]]ဟု ခေါ်သော ကျွန်းညီနောင် ရှိသည်။ ရေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသော ကမ်းရိုးတန်းဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်နေရာအရ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ရော်ဘာ၊ ဆီအုန်းတို့ကိုလည်း စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြသည်။
မြိတ်မြို့သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အချက်အခြာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်မစီးပွားရေးမြို့အဖြစ်တည်ရှိသည်သာမက [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]၏ ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်က မြိတ်မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တံတိုင်းသဖွယ်ကာရံထားသည့်အတွက် သာမန်အားဖြင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ အထိုက်အလျောက်ကင်းလွတ်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။
မြိတ်ခရိုင်တစ်ခုလုံးလူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးရှိသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးရှိသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။
== တည်နေရာ ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၂ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်)၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၈ဒီဂရီ၃၆မိနစ်)တွင် တည်ရှိသည်။ မြိတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့် ၈၄ ပေတွင်ရှိသည်။ သေချာဆန်းစစ်မည်ဆိုလျှင် မြိတ်မြို့သည် ကုန်းမနှင့် အဆက်ပြတ်နေသော ကျွန်းလေးတစ်ခုဖြစ်သည်။
== သမိုင်း နောက်ခံ ==
ယိုးဒယား(ထိုင်း)နှင့် နယ်ချင်းဆက်စပ်နေသောကြောင့် မြိတ်မြို့မှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင် တို့၏ လက်အောက်သို့ အပြန်အလှန်ကျရောက်ခဲ့ပြီး မြိတ်ဒေသမှာလည်း စစ်တလင်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြိတ်ရာဇဝင်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သူ ဆရာကြီး ဦးကြီးစိန်က မြိတ်ရာဇဝင်ကို ပြုစုရသည်မှာ အလွန်ခဲယဉ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အေဒီ ၇၂၃ ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ ကျမိုင်း၊ ယခုအခေါ် ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) မင်းဆက်မှာ တနင်္သာရီတိုင်း အထိ တန်ခိုးထွားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမိုင်းအနွယ်ဝင်က ရမ္မာဝတီ (ပျော်ဖွယ်ရာပေါသောမြို့)ကို အေဒီ ၇၅၅၌ ကော့ဘိန်းအရပ်၌ တည်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ မြို့သက်တမ်း (၂၈)နှစ်ကြာလျှင် ကြက္ကလင်းမြို့ (ကံမော်)ကို ပြောင်းခဲ့၍ မြို့သက်တမ်း ၁၁၈ နှစ်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၉၀၁ ခုနှစ်၌ ထောင့်ကွာ (မြို့သက်တမ်း ၂၂၀) သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်များမှာ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး စိုးစံအုပ်ချုပ်နေသည့် (၁၁၁၂-၁၁၆၇) ကာလများအတွင်း ရှိနေပြီး အေဒီ ၁၁၅၂ ခုနှစ်က အောင်သာဝရမြို့ကို စိုးစံခဲ့သည့် ပရမရစာ မင်းလက်ထက်တွင် ကျမိုင်း (ချင်းမိုင်)မင်းဆက် သုဉ်းသွားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ပုဂံ၌ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၃ - ၁၂၁၀) စိုးစံဆဲ အဆိုပါ အဖြစ်အပျက်မှာ အေဒီ ၁၂၇၆ တွင် အောင်သာဝရမင်း (ဧကဒယ်ရာဇာ)က ခရင်းသေ အရပ်တွင် တနင်္သာရီမြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့၌ မြို့ရံ (၁၄)မြို့ ရှိခဲ့၍ သမုဒ္ဒရာကင်းမြို့ အဖြစ် သန်ထုပ်( သန္တုတ် - ယခု တောနောက်လယ်ကျေးရွာ)မြို့ကို အေဒီ ၁၂၇၇ တွင် စတင် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၂၇၆ မှ ၁၇၃၁ အထိ နှစ်ပေါင်း ၄၅၄ သည် တနင်္သာရီ ခေတ်ဖြစ်ပြီး မာရိတ်(မြိတ်)၏ ဖြစ်စဉ် မှာတော့ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ မာရိတ်မှာ ပရမရစာ မင်းသားငယ်၏ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) အစွဲပြု၍ မာရိတ်ကျွန်းဟု ခေါ်သည်။ မာ = မြင်း၊ ရိတ် = ခယ်တိုင်၊ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းအခေါ် (ယိုးဒယား ) စကား ဖြစ်သည်။ ကာလရွေ့လျားလာသဖြင့် မာရိတ်ကို မြန်မာအခေါ် မြိတ်မြို့ဟု ခေါ်တွင် ကြသည်။
[[File:မြိတ်မြို့ 2.jpg|thumb|နာရီစင်]]
[[File:မြိတ်မြို့ 3.jpg|thumb|မြို့အဝင်Welcome to Myeikဆိုင်းဘုတ်]]
== မြို့တည်ရခြင်းအကြောင်း ==
အေဒီ ၁၅၃၁ ၌ ဆင်တစ်သန်းရှင် (ယခု - လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[ဗီယင်ကျန်းမြို့|ဗီယန်ကျင်း]]) ၏ သားတော် ဗြိရာမသွန်တိဿ မင်းသားက တနင်္သာရီမြို့ကို သိမ်း၍ နှစ် ၂၀၀ ကြာသော် သန်းထုပ် (သန္တုတ်) မြို့ဆိပ်ကမ်းမှာ ရေတိမ်လာ၍ အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ ( ယခု သိမ်တော်ကြီး တောင်ခြေ)သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး မာရိတ်မြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ ရှေးကတည်းက ခယ်တောင်ခြေရင်း၌ တံငါလုပ်ကိုင် နေထိုင် ကြသော အိမ်ခြေ ၂၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့ကြီးကား ဆိပ်ကမ်းကင်းမြို့သာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြိတ်မြို့တွင် သင်္ဘောဆိပ်မြို့တည်ရန် ဒေသအသီးသီးမှ လူများခေါ်၍ နေရာချထားခဲ့ကာ မြစ်မရပ်၊ မြစ်ငယ်ရပ်၊ ထားဝယ်စု၊ တလိုင်းစု၊ ဈေးတန်း၊ ဈေးခေါင်း၊ ကန်ဖျား၊ ကန်ခေါင်း၊ ကန်ကြီး၊ အလယ်ကျွန်း၊ နောက်လယ်၊ သံဖို(သန်းဖို)၊ လှည်းထိန်စု၊ ဆိပ်ငယ်၊ စတိန်ရပ်(ဆိပ်ငယ်) စသည်ဖြင့် အစွဲပြု ဖြစ်လာခဲ့ ကြသည်။ မြိတ်ဒေသမှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင်တို့၏ အကြိမ်ကြိမ် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်မင်းတို့က ပြန်သိမ်းယူ ရသည်။ အေဒီ ၁၇၅၉ တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ ပြန်သိမ်းမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။
== မြန်မာမင်းလက်ထက် မြိတ်မြို့ ==
ဆိပ်ခံမြို့ငယ် မာရိတ်(မြိတ်)မှာ ကြွယ်ဝ တိုးတက်နေခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရား([[အလောင်းမင်းတရား|ဦးအောင်ဇေယျ]])၏ [[ရွှေဘိုမြို့|ရွှေဘို]]သည် [[မြိတ်မြို့|မာရိတ်မြို့]]မှ မိုင် ၅၅ဝခန့် ကွာဝေးသည်။ နယ်ချဲ့ကိုလိုနီများကလည်း အချက်အချာကျသော မြိတ်မြို့ကို မျက်စိ ကျနေခဲ့သည်။ ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းသားများ ဝင်ထွက်သွားလာ နေခဲ့ကြပြီး စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် အကွက်အကွင်းကောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင် နန်းစိုက်သည့် အင်းဝမြို့မှ ၅၁၅ မိုင်ဝေးသည့် မြိတ်မြို့ကို ၁၇၇၀ ပြည်နှစ်ရောက်မှ အပြီးသတ် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ခေမရာစာ မြို့ဝန်မင်းအဖြစ် ထမ်းရွက်စဉ် ကာလများအတွင်းမှ တရားဝင် မြိတ်မြို့ဟု တွင်သည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ် ရောက်သည့်အခါ [[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ]]၌ ကိုလိုနီပိုင်နက်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခံရသည်။ ထိုနောက်တွင် မြိတ်မြို့မှာ ကမ္ဘာရပ်ခြား စီးပွားရှာသမားများနှင့် ပင်လယ် ခရီးသည်တို့အတွက် မားဂွီး(Mergui) အမည်ဖြင့် ထင်ရှား လူသိများလာခဲ့သည်။ မားဂွီးအမည် မရမီကပင် "ဘိတ်မြို့နှင့် မြိတ်မြို့" ဟူ၍ နှစ်မည် ရှိနှင့် ပြီးဖြစ်သည်။ မားဂွီး ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို အာရပ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဒတ်ခ်ျ ဘာသာစကားတို့မှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ နိုင်ကြောင်း သုတေသီတို့ မှန်းဆထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများဖြစ်သည့် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီ ဒေသများသည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ အလွယ်တကူ ဝင်ထွက်ခဲ့၍ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဒဏ်ကို အစောဆုံး ခံစားခံရသည်။ နှစ် (၁၀၀)ကျော်တိုင်အောင် ကျွန်သက်ရှည်ခဲ့ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုကြီးနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ ကျွန်သက်ရှည်သော်လည်း မြိတ်မြို့သူ မြို့သားများ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ခဲ့သည့် သာဓက များစွာရှိသည်။
[[File:Thein Daw Gyi Pagoda, Myeik.jpg|thumb|သိမ်တော်ကြီးစေတီ]]
[[File:မြိတ်မြို့ 6.jpg|thumb|မြိတ်ခရိုင်ဝန်မင်းလင်းပင်ထိပ်တင်ဒွေးကျဆုံးသောနေရာ(မူလနေရာမဟုတ်)]]
== ခေတ်သစ် စီးပွားရေး မြို့တော် မြိတ် ==
သည်ဘက်ခေတ်မှာတော့ မြိတ်အရှေ့ (မြိတ်)နှင့် မြိတ်အနောက် (ကျွန်းစု) ဟူ၍ အပိုင်းလိုက် တွင်ခဲ့သေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြိတ်နှင့် ကျွန်းစု ဟူ၍ အမည် သီးသန့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ [[မြိတ်ကျွန်းစု]] အပါအဝင် ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်နှင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ ပင်လယ်ပြင် စွန့်စား ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စား သဖွယ် ဖြစ်သလို မဖော်ထုတ်ရသေးသော လှပသည့် ကမ်းခြေများ၊ လူမနေသော [[ကျွန်း]]များ၊ ရေပေါ်နေ ဆလုံတိုင်းရင်းသားတို့၏ လူနေမှု ဘဝ ဟန်ပန်များမှ ခရီးသွားများကို လက်ယပ်ခေါ်နေသကဲ့သို့ အနောက်ဘက် [[ကပ္ပလီပင်လယ်|အက်ဒမန် ပင်လယ်]]ပြင်ကို မျက်နှာမူ မှေးတင် တည်ဆောက်ထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် နယ်ချင်း ထိစပ်နေသည့်အတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အရေးအရ မြန်မာ - ထိုင်း နယ်စပ်တွင် ဆက်သွယ်ကူးလူးနိုင်သော မောတောင်ကြား ကားလမ်းကို အဆင့်မီ ဖောက်လုပ်စရာ အကြောင်း ရှိပေသည်။ မြိတ်မှ မိုင် ၁၂၀ အကွာ အဝေးရှိ မောတောင်ကြားသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော အဆိုပါ လမ်းမကြီး အဆင့်မီ ပြီးစီးပါက မော်တော် ကားလမ်းဖြင့် မြိတ်မှ [[မောတောင်]] နယ်စပ်သို့ သုံးနာရီကျော်ခရီး၊ မောတောင်မှ [[ဘန်ကောက်]] သို့ သုံးနာရီကျော်၊ မောတောင်မှ [[မလေးရှား]]သို့ (၁၀)နာရီကျော် ခရီးသာ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့မှ သုံးသပ် ပြထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်မှာ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်လာသည့်အတွက် [[အာရှ]]နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာ ဖြစ်သလို အဆိုပါ လမ်းမကြီးအား အရှေ့တောင် အာရှ လမ်းမကြီးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်ပြီး ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးမြင့် ပို့ကုန်များအား စရိတ်၊ ဝန်ဆောင်မှု နည်းပါးစွာ အချိန်တိုတောင်းစွာ ကူးသန်း နိုင်မှု၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာမှု စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဒေသခံများအတွက် အကျိုးနိုင်ပါသဖြင့် အဆိုပါ လမ်းကို စဉ်းစား သင့်ပေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် အနေအထားအရ Transit Trade Center အဖြစ် တည်ရှိနေမှုက အားသာချက် တစ်ရပ်ပင်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်က မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်ခဲ့ပြီး ပင်လယ် အခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးနေခဲ့သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု စခန်းကို ၁၉၉၉ခုနှစ်၌ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]တွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမြို့တော်မှာလည်း ရေလုပ်ငန်း အဓိက မြို့ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် တိုးတက်လာခဲ့ကာ တလေးတစား ရှိကြသော မြို့ပြကြီး အဖြစ် ရပ်တည် နိုင်ခဲ့သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ။ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ ဒရဟော ဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံများ အတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ပေးထားခဲ့ကြသော ရေလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီများ၊ [[ပုလဲ]]ကုမ္ပဏီများ စသည်ဖြင့် အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ တကယ်တော့ ရေလုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကို တည်မီ နေသည်မဟုတ်၊ ရေထွက်ကုန်များနှင့် ပတ်သက်၍ အလျှံပယ်ရှိသလို ကမ်းလွန်ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့များ၊ [[ကျောက်မီးသွေး]]၊ ပုလဲ၊ သစ်၊ [[ငှက်သိုက်]]၊ စိုက်ပျိုးရေးမှာလည်း အခြားတိုင်းမြို့တော်များထက် မညံ့လှ၊ [[ဆီအုန်း]] စိုက်ပျိုးမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး၌ နံပါတ်(၁)၊ [[ရာဘာ]]က နံပါတ်(၂)၊ ပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍမှာလည်း ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းအားလုံး ပြည့်စုံနေပြီ။ တောင်ပေါ်ဒေသမှာလို တောင်မြင့်မြင့် ရှုမျှော် ခင်းများကို ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမှာလည်း ခံစား၍ ရသည်။
ဤသို့ဆိုလျှင် တံငါအိမ်ခြေကလေး (၂၀)မှ စတင်ခဲ့သော မြင်းချည်တိုင် ရွာကလေးမှာ အခက်အခဲ ပေါင်းစုံ ကျော်လွှားခဲ့ပြီး ဒုန်းစိုင်းလာခဲ့ရာ ၂၀၀၀ ပြည်နှစ် ဝန်းကျင်၌ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ် ခံခဲ့ ရသလို အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ (ချည်တောင်၌ တည်ရှိသော မာရိတ်မြို့မှာ မာရိတ်- မြိတ်-မားဂွီး-မြိတ်အရှေ့- ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော် စသည်ဖြင့် သက်တမ်းရေတွက်သော် ၂၇၆ နှစ် တိုင်ပေပြီ။
မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်ခရိုင်၏
ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီမြစ် စီးဝင်ရာ
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လုံခြုံသော ဆိပ်ကမ်းကောင်း ဖြစ်၏။ ကမ်းခြေမှစ၍ တောင်ကုန်းမြင့်များ ဖြစ်ပြီးလျှင်ထိုတောင်ကုန်းမြင့်များပေါ်တွင် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများရှိသည်။
ရှေးအခါက မြိတ်မြို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားနယ်မှ
တကျွန်းပို့ဒဏ်ခံရသော အကျဉ်းသမားများ ပို့ရာအရပ်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ဘူးလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref>
==ဒေသထွက်ကုန်များ==
မြိတ်မြို့သည် ယခုအခါ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော
ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်မြေတွင် [[ကျွန်းသစ်]]၊ တွင်းထွက်သတ္တုများ၊ ကြက်ပေါင်စေးများထွက်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစုများတွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်းဖြစ်သည့်[[ငါးပိ]] [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း၊ ပုလဲလုပ်ငန်းများအပြင် ကျွန်း
ကလေးများပေါ်တွင် ငှက်သိုက်ရှာဖွေခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် များစွာ တွင်ကျယ်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ပိုးထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ မြိတ်လုံချည် ခေါ် ထူထဲခိုင်မာသော ပိုးစစ်လုံချည်များမှာ အကောင်းဆုံး ပိုးထည်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးပိတွင်လည်း မြိတ်စိမ်းစားငါးပိသည် မြိတ်မြို့၏ နာမည်ကျော် ထွက်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။
=== ရပ်ကွက်များ ===
# တပ်ပြင်(ရှေးယခင်က တပ်များ ပြင်သောနေရာဖြစ်ခဲ့၍)
# သာကေတ
# ရေပုန်း
#အထက်ရေပုန်း
# ကလွင်
# ကန်ကြီး(ရေကန်ပေါင်ဟု ခေါ်သော ရေကန်ကြီးတည်ရှိရာနေရာဖြစ်၍)
# ကန်ခေါင်း(ကန်၏ ခေါင်းရင်း၌ တည်ရှိ၍)
# ကန်ဖျား(ကန်၏ အဖျား၌ တည်ရှိ၍)
# မြစ်ငယ်
# ထားဝယ်စု(ရှေးယခင်က ထားဝယ်လူမျိုးများ စုနေ၍)
# တလိုင်းစု(ရှေးယခင်က တလိုင်းလူမျိုးများ စုနေ၍)
# ဆိပ်ငယ်(ရေဆိပ်ရှိသောနေရာ)
# နောက်လယ်
# သန်းဖို(သံဖို၊ ပန်းပဲဖိုများစွာ ရှိသော နေရာ)
# ဈေးတန်း
# မြစ်မ
# အလယ်ကျွန်း
# ကြောင်ငယ်
# မြို့သစ်
# ဘုရားကိုင်
# ပါရမီ
# မြိတ်တောင်
# ကွက်သစ်
# မြန်အောင်
# ခရူတော
# ပလောက်စု
# စက်ဝင်း
[[File:မြိတ်မြို့ 4.jpg|thumb|ဘုရားကိုင်ရပ်ကွက်]]
== ရာသီဥတု ==
မြိတ်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစား ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသည်။ တိုတောင်းသော ခြောက်သွေ့ရာသီ(ဒီဇင်ဘာ-ဇန်နဝါရီ)ရှိပြီးလျှင်၊ ရှည်လျားသော စိုစွတ်ရာသီ(ဖေဖော်ဝါရီ-နိုဝင်ဘာ)ရှိကာ မေလ မှ စက်တင်ဘာလ အထိသည် ရံခါ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ ရှိသည်။
{{Weather box
|location = မြိတ်
|metric first = Y
|single line = Y
|Jan high C = 31.4
|Feb high C = 32.1
|Mar high C = 33.1
|Apr high C = 33.6
|May high C = 31.8
|Jun high C = 29.4
|Jul high C = 29.1
|Aug high C = 28.8
|Sep high C = 29.5
|Oct high C = 30.7
|Nov high C = 31.6
|Dec high C = 31.5
|Jan low C = 20.7
|Feb low C = 21.6
|Mar low C = 23.1
|Apr low C = 24.6
|May low C = 24.2
|Jun low C = 23.6
|Jul low C = 23.4
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.5
|Oct low C = 23.2
|Nov low C = 22.7
|Dec low C = 21.0
|Jan precipitation mm = 4
|Feb precipitation mm = 51
|Mar precipitation mm = 55
|Apr precipitation mm = 128
|May precipitation mm = 422
|Jun precipitation mm = 783
|Jul precipitation mm = 740
|Aug precipitation mm = 868
|Sep precipitation mm = 482
|Oct precipitation mm = 302
|Nov precipitation mm = 73
|Dec precipitation mm = 13
|precipitation colour = green
|source 1 =NOAA (1961-1990) <ref name= NOAA>{{cite web
|url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/MM/48110.TXT
|title = Myeik Climate Normals 1961-1990
|publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration
|accessdate = January 12, 2013}}</ref>
|date=January 2013
}}
== မြိတ် ဒေသစကား==
{{main|မြိတ်စကား}}
မြိတ်သူ မြိတ်သား များသည် စကားပြောလျှင် အေ လန်း | အယ် ရယ် | အော် ရယ် | အမြဲပြောဆိုတတ်သော ဓလေ့ ရှိသည်။ မြိတ် ဒေသစကားများသာဖြစ်သည်။
{{တနင်္သာရီတိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{မြိတ်မြို့နယ်}}
== ကိုးကား ==
[http://myeiknews.blogspot.com/search?updated-max=2007-12-14T13%3A28%3A00%2B06%3A30&max-results=7]
<references/>
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]]
n0c8qg10paw6n4kxoynnxdipmdwyor7
နန္ဒဘုရင်
0
4493
1046426
1044501
2026-08-04T07:48:38Z
~2026-42995-72
146511
/* ကိုးကား */
1046426
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = နန္ဒဘုရင်
| image =
| caption =
| reign = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉
| coronation = ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁
| succession = {{collapsible list|titlestyle=background:transparent;text-align:center;| title=မြန်မာ ဘုရင် နှင့် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ပြည်များ| 1=[[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] (၁၅၈၁–၉၉)| 2=[[အင်းဝမင်းဆက်|အင်းဝ]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]] (၁၅၈၁–၉၇) | 3=[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] (၁၅၉၁–၉၇) | 4=[[ပြည်မြို့|ပြည်]] (၁၅၈၁–၉၅) | 5=[[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]] (၁၅၈၁–၉၃)}}
| predecessor = [[ဘုရင့်နောင်]]
| successor = [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး|ညောင်ရမ်းမင်း]]
| suc-type = ဆက်ခံသူ
| reg-type = ဝန်ကြီးချုပ်
| regent = ဗညားကျန်တော
| succession1 = ဇင်းမယ်ပြည်၏ ဘုရင်
| reign1 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – {{circa}} ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၉၇
| predecessor1 = [[ဘုရင့်နောင်]]
| successor1 = [[နရဲစွမ်]]
| reg-type1 = လက်အောက်ခံ ဘုရင်
| regent1 = [[နော်ရထာ မင်းစော]]
| succession2 = ယိုးဒယားပြည်၏ ဘုရင်
| reign2 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၃ မေ ၁၅၈၄
| predecessor2 = [[ဘုရင့်နောင်]]
| successor2 = ဖျက်သိမ်း
| reg-type2 = လက်အောက်ခံ ဘုရင်
| regent2 = [[:en:Mahathammarachathirat (king of Ayutthaya)|Maha Thammarachathirat]]
| succession3 = [[လင်းဇင်းပြည်]]၏ ဘုရင်
| reign3 = ၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၅၈၁ – ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၉
| predecessor3 = [[ဘုရင့်နောင်]]
| successor3 = ဖျက်သိမ်း
| reg-type3 = လက်အောက်ခံ ဘုရင်
| regent3 = Maha Ouparat (၁၅၈၁–၈၈) <br> Sen Soulintha (၁၅၈၈–၉၁) <br> Nokeo Koumane (၁၅၉၁–၉၅) <br/> Vorapita (၁၅၉၆–၉၉)
| spouse = • ဟံသာဝတီ မိဖုရား <br> • မင်းဖြူ <br> • မင်းထွေး <br> • သီရိရာဇဒေဝီ <br> • မင်းတရား မယ်တော်
| issue = ၂၀ ထက်ပိုပြီ
| issue-link = #မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ
| issue-pipe = အခြားသူများအကြား...
| full name =
| house = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူ]]
| father = [[ဘုရင့်နောင်]]
| mother = အတုလသီရိ မဟာရာဇဒေဝီ (ခေါ်) သခင်ကြီး
| birth_date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၅၃၅ <br> အင်္ဂါနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၈၉၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်
| birth_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]
| death_date = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၆၀၀ (သက်တော် ၆၅ နှစ်) <br> ကြာသပတေးနေ့၊ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်]] ၉၆၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လဆုတ် ၁၀ ရက်<ref name=hy-3-106>မှန်နန်းရာဇဝင် အတွဲ (၃)၊ ၂၀၀၃</ref>
| death_place = [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]
| burial_date = ၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၀
| burial_place = တောင်ငူ နန်းတော်
| religion = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်]]
| signature =
}}
'''နန္ဒဘုရင်''' (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် [[ဘုရင့်နောင်]] ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် [[တောင်ငူ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ပြည်]]၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် [[မိုးကုတ်]] ကျောက်တွင်းများကို [[မိုးမိတ်]] စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။
သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ယိုးဒယား]]၊ [[ပြည်]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။
ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း [[နတ်သျှင်နောင်]]အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် [[မင်းရာဇာကြီး]]၊ တောင်ငူဘုရင် [[မင်းရဲသီဟသူ]]တို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ [[နတ်သျှင်နောင်]]ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။
တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ [[မင်းကြီးဆွေ|မင်းရဲသီဟသူ]]က မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် [[နတ်သျှင်နောင်]] သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
နန္ဒဘုရင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား နေရပ်စွန့်ခွာစေပြီး လူမျိုး ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။
အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်းအောင်းလာခဲ့လေသည်။ နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီးနေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။
==တောင်ငူရောက်မင်း သားတော် သမီးတော်ကား - ==
* တောင်ငူရောက်မင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား- တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မျောက်သားတော်ကား တောင်ငူဒုတိယမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်စုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မျောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မျောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတုကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ်။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစွန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် ၃၂ နှစ်တွင် တောင်ငူ မင်းတရား လုပ်ကြံလေသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံး သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ်ပါးတည်း ။။ မျောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မျောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သောက္ကသဲ ဗညားဖြံခဲက် သမီး မယ်နန်းကောင်ခံးတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမာရီ တပါး ပိသာလောက်မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ပုသိမ် နရသိင်္ခသူ အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီး မွှေးလှမဏိ ကတော် သမီး ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အလောင်းဝေဠုခံသည် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် သီရိစွာကျော်ထင် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင်း ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွား ကတော် မဟဒေဝီလှူင့်ဆိူ့ထိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံတွင် ဖြစအုံအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြစ်တွင်း (မြစ်ကြီးနား) ကိုစားသည် ။။ ယိုးဒယားဘုရင့် စာဓိရာဇာ လက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့ ဗြရာမသွန်း ဟံသာဝတီရောက်မင်း သမီးတော် ဗြတဝန်လျိူန်ခွယ်တွင် ။ သမီးတော် လှတ္တသုတ္တာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား မင်းကြီးညို ဘထွေးတော် စလင်ကိုစား မင်းရဲနော်ရထာကြီး အထိန်း ကတော် ခင်မယွန်းစူ သားတော် ပျဥ်းမနားမင်းသား မင်းကြီးကျောက်ဖြူတည်း ။။ အင်းဝ စည်သူကျော်ထင် သိုကြော့ဘွား သမီးတော် ခင်ကြီးစစ် ခ ပက္လီလာတွင် ။ သားတော် နရမိက္ခလာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစားသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် ကျိုက္ကသာ မြို့ဝန်း ပေးတော်မူသည် မင်းရဲရန်နောင်ခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်း မင်းတရား သမီးတော် သီရိဧကာတည်း ။။ ဗညားနန်း ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ မြင်းစိုင်းမင်းသား နောက် လုံခပင်းမြို့ဝန်း သိုနဲကောင် စဝ်စောစံအမည်နှင့် မျောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်သက် ။။ လင်းဇင်းဘုရား ဗညားဖိုဓိစာရာဇ် သမီး ထံခံးလော့တွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတမြို့ဝန်း သင့်ပြန်းသည်ကတော် သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် သမီးတော် ခင်သုရင်စောတည်း ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက္ခမီမြို့ဝန်းတည်း ။။ သူ့နှမ ရတနာညွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာညွန့်ပေါင်းဘုန်းညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွားဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်သည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ကွီယ်ျခံးတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားသည် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူမြို့ဝန်း ပြုသည် မျောက်သားတော်ကား သံလျင် (ဆီရီယမ်) ကုလာမင်းတရား ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မသောကခံ၍ မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပုံ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွား ခံးကော်ဘွားသမီး စဝ်မော်ကျနှမ ကျီက်ခံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ပြည် မြို့ဝန်းပြုသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးသည်စော်ဘွားဒါ့ဝ်ခေးဘွား သမီး ကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားမြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မျောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ ဒုတိယ ပြည်မင်းသမီး တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလ ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွား ကတော် သမီး ကျနေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် မျောက်လင်းဇင်းရောက်သည် ဇင်းခေါဇင်းလူမ် အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် နောက် မာန်းအောင်ကိုစား၍ ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါး သကြသီဟအမည်နှင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် သိုခါပ်း ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား ဖြစ် သည် ။။ မုတ္တမမင်းတရား စောဗညားသမီး စောလကွန်းအိန် အစ်မ တော့တုရုပ်ဂွးတွင် ရွှေနန်းကျွန်းမည်ခံ ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မုတ္တမမြို့ဝန်း ဖြစ်သည် သူနဲ့ သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ လက်ျာနန်းသူ ရှင်နေတုန် ခင်တောင် ကတော် သမီး ခင်ထွေးလှတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ငားစဉ့်ကူးကိုစားသည် နောက် အနော်ဘက်လွန် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ဘုရင့်အဝတ်လဲ ရှင်ယဉ်ခဲကြီး ကတော် သမီး ရွှေဇင်း ။။ မိုးဆင်စော်ဘွားထါဝ်မာန့်ဩန် မဟာဒေဝီမင်းမွမ် ကတော်သမီး နှင်းတုန်ခိူးတွင်။ သားတော် မင်းရဲအီဗြာ တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားကြီး မြင်သည့် ကျောက်မြောင်ကိုစားသည် ။။ ဒိုင်လာသူ မိုးခံစော်ဘွား ခံးယုက်ယော်သမီး ခံးတုန်မင်းတွင် ။ သမီးတော် သီရိရတနာ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော်မင်းရဲရတမန်း ။။ ဇင်းမယ် ဗညားသံ (မေဃုဋိ) သမီး ခင်မိ ခ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မျောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ တည်း ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် အင်စံနဝတီ တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအမေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည် သင့်ပြန်သည် ။။ ဖလူးဆိုင်း (မိုးလုံ) စလုံဗြဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် အမိတ္တာ ဖလတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပပိယ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နံစံ စော်ဘွားခံသည် မျောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော် မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော် မင်းသမီး မဏိဩဃ နှင့်အတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရပတိသီဟပတေ့ မင်းတရားကြီး ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်ဒွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်ထွေးနောင်း တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် မျောက် ခမည်းတော်သား သီရိစွာကျော်ထင် သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စလေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို သင့်ပြန်းသည် မျောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးနောင်း သမီးတော် သုလျာဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ဒိုင်လာဘုရင့်လယ်အံတောင် ကတော်သမီး ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးလီးတွင် မနုရိုမေခအမည်နှင့် နန်းထင်ရာတွင်မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက်လွန်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန်း ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒည မြေး ဆီရီယမ် ကုလာမင်းတရားကြီး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ် နှင်းခံးသေည်ကျဲအမြင်နှင့်တွင် မြင်သည့် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားဖြစ်သည် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် နတ်ပြည်ကျော်ဌာင့် သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်းထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းပြည့်ယော်ဓာ စောလှဘူမိန် အမည်နှင့် တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဇာဂရုံကိုစားသည် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သမီးတော် မွှေးတုန်ခင် ဟိုပါတည်း ။။ ဘရက်စည်သူသမီး မင်းဘုန်းမြတ် ဒေါ်မဏိကြက်သံအမည်နှင့် တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနရသူ ခမည်းတော်လက်ထက် ထုံပို ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံးလေသည် ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။ နှမတော် မွှေးတုန်ခင် ရခိုင်သို့ပါလာသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော် သားတော် ဇာဂရုံစား ဟိုပါတည်း ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း။။ သမိန်စောတွဋ်သမီး မိဋောင်သွန်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်တထာ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက် ဝင်ရော် ကိုစားသည် အိမ်ရှေ့သေဆုံး ယိုးဒယား သို့ပါလေသည် ။။ ဒိုင်လာဘုရင့် လယ်ကျုံတုံ လင်းဇင်းမင်းသမီး ဘီတရီငေါက်ဆူ ခ နှင်းရုမ်းဗိုင် ကတော်သမီး မိန်ငွေးငေါက္ဂီန် လင်းဇင်းအမည် တီယံဝီယန်ချီင်လုမ်းဘွား တွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတေ့ အနောက်ဘက် ဘုရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အမေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီစတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုဒရာတရီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နရဝတီ နှင့် ခင်မစော ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ = တိဂုံစား ဩက်နဲဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံသည် ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်သို့ပါလေသည် သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း သူ့ပေးသည် မျောက်သားတော်ကား ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင်း စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဘူနရာဇာသမီး မီနော့်ဗီးနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရမုနာ သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ကျော်ထင်နော်ရထာခံသည် သင့်ပြန်သည်ကိုစား၍ တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ပေတော်မူသည် မျောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနောက်မြို့ ကို စားရ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ။။ မိဖုရားကြီးနှင့် မိဖုရားငယ်နှင့် ကိုယ်လုပ်တော် ဘယ်ဟာသားသမီးမရှိသော ။။ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ ။။ တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ အစ်မ အလယ်နန်းတော် မိဖုရား မင်းထွေး ။။ ပြည်မင်းသမီး နန္ဒားယော်ဓား သတိုးဓမ္မရာဇာခံသည် သမီးတော် အနောက်နန်းတော် မိဖုရား မင်းတရား မယ်တော် ။။ သရက်စည်သူသမီး စောမင်းညစ် ။။ ဘဝသံသရာသမီး ရှင်ထွေးကျိုင်သစ် ။။ ဗညားဒလသမီး ခင်နဲယုန် ။။ ဗညားကျန်တော်သမီး အတူမယ် ဇာန်ဒမိတော် ။။ သကြာမည်သမီး ခင်မအင်ပျို့ ။။ ခင်မအင်ပျို့အစ်မ ခင်မစိန်မြင့် ။။ စောလကွန်းအိန်သမီး ခင်မညွန့်စူ ။။ ဗညားလောသမီး ခင်စွယ်ညိုး ။။ တနင်္သာရီမင်းသမီး သမိန်ဝိရတ်သမီး ပုံဝေဠု ။။ ကြံပါ့ခ်နာဂ်ပုရိ ဋိပ်ဘွပ်မဏိသမီး မဏိဝိချုဠာ ။။ မိုနဲစော်ဘွားသိုပိမ်းဘွားသမီး ငွန်ပိင့်ဘွား ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွားသိုကျုံဘွားသမီး နှင်းဟန့်ရုံ ။။ ဗန်းမော်စော်ဘွားသိုဆိုင်းဘွားသမီး ဒီဗ္ဗယဆံတီ ။။ ညောင်ရွှေစော်ဘွားခံရျမ်းဘွားသမီး တော်လက္ကျုမ်းဘွား ။။ စံကားစော်ဘွားသိုဟုမ်ဘွားသမီး နော်မိုတ်ဆံ ။။ ကလေးစော်ဘွားသိုခိုဘွားသမီး စိန္ဒြာ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုခဲန်းဘွားသမီး နှင်းသေဉ်လုံ ရခိုင်သိုပါလာသည် ။။ မိုးကိုင်စော်ဘွားပိတ်တံဘွားသမီး ဃဝ်မင်းမားမိုး ။။ မိုးဆင်ဥပရာဇာဟော်ခံးနွဲ့သမီး ထဃဝ်ယုံန့်ဘွား ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ဃဝ်မင်းဖောင်းမိုး ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံနောက်သမီးတစ်ဦးမှာ ကြံဒျာဖ ။။ အုန်ပေါင်းစော်ဘွားသိုချီင်ဘွားသမီး ထိူးဃဝ်ခိုင်ဘွား ။။ မိုးပတ်စော်ဘွားသိုဆိူ့းဘွားသမီး ထွယ်လှ ။။ ကျိုင်းရုံစော်ဘွားစဝ်ဣန့်မိုးသမီး စဝ်မာန့်ဣန်း ။။ မိုးလျဲမ်စော်ဘွားထါဝ်ဗိုင်သင်သမီး ဆရားဆုံမိုး ။။ လင်းဇင်းသေည်သုလင်းလူးချိုင်သမီး အံဖကေတ် ရခိုင်သို့ပါလာသည် ။။ လင်းဇင်းဆိကောင်းမှာ ပန်းခံးသမီး နှင်းခံးအွယင်း နန္ဒဘုရင်က သူမအရမ်းချစ်တယ် ရခိုင်သို့ပါလာသည် ။။ ဘော်လိခမ်စိုင် ပါ့ခ်စန် ပါ့ခ်စိန်း ထါဝ်ဟံမိုးသမီး နှင်းခံးဟုံ့ ။။ လင်းဇင်းမှာ နှင်းဒိဗ္ခံးလုံ ။။ ကျိုင်းသေဉ် စော်ဘွား ထါဝ်ဂံကျိုင်ယသမီး ဒီပ္ခံးမိုင် ။။ မိုးဗျံစော်ဘွားစဝ်လဣန္ဒားသမီး အုံ့ဒါဝ့်ရင့် ။။ လကွန်စားဗညားဝိရိယန်သမီး ကားသံဖြူ ။။ ကသည်းစော်ဘွားမန်းယန်ဂိမ်းဘွားသမီး ကွယ်လိမ်းဘွား ရခိုင်သို့ပါလာသည် ။။ တိုင်ခီရီဗန်ဒာရာသိင်္ဂိုဘုရင့်သမီးတော် ဝိရူပ်ပုဏ်ဝနာ ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ လသာစော်ဘွားချင်လော့ဘွားသမီး ထဝ်လဒါဟူမ့် ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးရမ်စော်ဘွားခွန်ဖံခံးသမီး ဣန္ဗျဟုမ်မိုး ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးလားစော်ဘွားဖာဝန်းဘွားနှမ ကျီန္တပါတီ ဒေဝီပန်းနွဲ့ အမည်နှင့် ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးလားစော်ဘွားဖာဟီးဘွားသမီး ဃဝ်ဣန္ထာ ။။ ကိုးရှမ်းပြည်မှာ မိုးဟွမ်းစော်ဘွားဗ္ယံကံဘွားသမီး မာန်ဗ္ယုံမာန့် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင်ပြည်နယ် မိုးလော်စော်ဘွားထါဝ်ဒျန်စွန်းသမီး ဖန်းထဝိလှိုင် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ်ထံမှ ဖန်းထဝိလှိုင်များ ဖန်းခံး ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ် မိုးမွှေးစော်ဘွားစဝ်မာန်မိုး သုံ သမီးတော် မာန်လီပ်တာ ဃါ့ပ်ဃဝ် လါ့ပ်ခံး ။။ အိုင်လုံပြည်နယ် မိုးယွန်းစော်ဘွားကွိုချင်ချိုင့်သမီး ခြယစည် ။။ မိုးယွင်စော်ဘွားစဝ်ကျိုင်းမုန်သမီး ချိုချိုမ်ဘွား ။။ ကျိုင်းသူ့နောင်စပ်စော်ဘွား သိုဟိတ်ပို့းမိုးငံး နှစ်သမီး စည်လိုဖုမ် စဉ်ရုနိုး ။။ တာမ္မလိတ္တတိုင်းမှာ ဂာာမန်းနရာယံသမီး ဝိမလှယာ ။။ ဗင်္ဂါလာမှာ မဂိုစော်ဘွားတရုဝရာဇာ နှစ်သမီးတော် ခမီးပဏ္ဒရီ ဂေရာဆံဒျီ ။။ အရုနာကျန္ဒြးဒဝီပ်စော်ဘွားကြီး စဝ်ခံးခိုင်ဘွားသမီးတော် ပန်းကောင်းဟိုင်ဘွား ။။ ဟိမဝန္တာတောင်ပေါ်ရှိ ဆိုလူခိုန်ဘူမှာ ဘီဟာနာ့သင်ဆဘန်ထိတား ။။ ပုဏ္ဏား ဘီဇမလပိသာမဟသမီး ပင်္ဋားနမဟဇ်စွာမီ ။။ သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ လုမ်ဆက်စား ဗညားအသေည်လူထိုင်သမီး ဖ္လက္ခံးသေည်မိုး ။။ သူဝဏ္ဏဘူမီမှာ ချောင်းဒွမ်သူ ချိုနှင်မိုး ။။ ဘုရင့်ဟောင်း မုဆိုးမ ကလေး မမွေးဘူး ယိုးဒယားမင်းသမီး ယိုးဒယားဘုရင့် ဗြမဟင်ဒရာဒိရာဇ်သမီး ဖိကျစ်ကျင်းဒား ။။ ဘုရင့်ဟောင်းတွင် သားသမီးမရှိသူ ယိုးဒယားဘုရင့် ဗြမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇ်သမီး ဣန္ဒျဒေဝီ ။။ တောင်ငူရောက်မင်း အမည် နန္ဒဘုရင် တွင်မြင်သည့် သားတော် နှစ်ချိပ်ကိုး (၂၉) သမီးတော် တစ်ချိပ်ခုနှစ် (၁၇) ။ ပေါင်း လေးချိပ်ခြောက် (၄၆) ပါးတည်း ။။
<references responsive="1"></references>
*
<ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဗားဂရား ဗိမာန်တော် မော်ကွန်းတိုက်၊ ငါးဆူဒါယကာမင်း အမပုံ ရာဇဝင်၊ တောင်ငူ ရာဇဝင်</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]]
[[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]]
tshou9lxmdu8uprp0ragbgchqm7q8bp
တနင်္ဂနွေမင်း
0
4767
1046424
1021258
2026-08-04T07:41:58Z
~2026-42995-72
146511
တနင်္ဂနွေမင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော် သမီးတော်ကား
1046424
wikitext
text/x-wiki
[[စနေမင်း]] လွန်လျှင် သားဖြစ်သူ တနင်္ဂနွေမင်း(၁၇၁၄-၁၇၃၄)နန်းတက်သည်။ နန်းတက်လျှင် အိမ်ရှေ့စံဖြစ်ဖူးသည့် ဦးရီးတော် ပုဂံစားက ပုန်ကန်နန်းလုသည်။ သို့သော်အင်အားသာသည့် အင်းဝက အနိုင်ရသဖြင့် ပုဂံစားကျလေသည်။ တနင်္ဂနွေမင်း လက်ထက်တွင် အဆိုးဆုံးရင်ဆိုင်ရသည့် ပြဿနာမှာ ရာသီဥတုဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုဆိုးဝါးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးပျက်စီးလာပြီး ပြည်သူများ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးလာရသည်။ ထိုပြဿနာကို နိုင်နင်းစွာ မဖြေရှင်းနိုင်ခင်မှာပင် အနောက်ဘက်[[မဏိပူရ]]မှ ကသည်းများက ဘာသာရေးအခြေခံကာ ကျူးကျော်လာသည်။ (ဟိန္ဒူနွယ်သည့် ကသည်းများက ဧရာဝတီမြစ်ရေဖြင့် သန့်စင်ခြင်းပြုပါက အပြစ်တို့မှ လွတ်ငြိမ်းမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။)ထို့အတူ [[ဇင်းမယ်]]မှလည်း ပုန်ကန်သည်ကို နှိမ်နင်းနိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားလက်ထက်မှစကာ ပိုင်ဆိုင်လာသည့် ဇင်းမယ်ကို လက်လွှတ်ရပြန်သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၇၃၃တွင် တနင်္ဂနွေမင်းလွန်သော် သားတော် [[မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ]] နန်းတက်သည်။
တနင်္ဂနွေမင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော်သမီးတော်ကား -
မိဖုရားကြီး ဟောင်း ကသည်းစော်ဘွား ချာရိုင် ရောင်ဘွား သမီးတော် ကြက္ကဖာ မာခဝ်း ငြဲမ်ဗီး တွင်
၁) သားတော် မင်းတရား စဉ့်ဓု တစ်ပါး ။
၂) မောင်တော် တြီမူရတိ ။
မင်းသား ပေါင်း ၂ ပါး တည်း ။။
မိဖုရားကြီး သီရိမဟာမင်္ဂလာဒေဝီ သူ့နှမ ခင်ဝင်ဆောင်တွင်
၃) သားတော် မင်းရဲ ဗုဒ္ဓဓမ်မြတ် ရမည်းသင်းစားကို အိမ်ရှေ့နှင်းမည့်ဆဲဆဲတွင် ကျောက်ပေါက်၍ လွန်သည် တစ်ပါး ။
၄) ညီတော် မင်းရဲဗုဒ္ဓိုစန္ဒ ဘောင်းလင်းစား ငယ်ကလွန် တစ်ပါး ။
၅) ညီတော် မင်းရဲပြဓမ်မွှေးဆာ လယ်ကိုင်းစား ငယ်ကလွန် တစ်ပါး ။
၆) ညီတော် မင်းရွှေငါး ပင်လယ်စား ငယ်ကလွန် တစ်ပါး ။
၇) နှမတော် သူသီရိပဘာ မြင်စိုင်းစား တစ်ပါး ။
၈) မောင်တော် သီရိပဉ်ကျော် ငစဉ့်ကူးစား ခမည်းတော်လက်ထက် အိမ်ရှေ့နေ၍ မင်းတရားကြီးဖြစ်သည် တစ်ပါး ။
၉) နှမတော် နန္ဒာမဟေသီ မြေဒူးစား တစ်ပါး ။
၁၀) မောင်တော် နရစည်သူ သတိုးဓမ္မရာဇာ တစ်ပါး ။
၁၁) ညီတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန် ။
သားတော် ၇ သမီးတော် ၂ ပေါင်း ၉ ပါးတည်း ။။
စန္ဒဒေဝီ မိဖုရား သူ့နှမ မင်းရွှေအိမ်တွင်
၁၂) သားတော် မင်းလေးတရား သရက်မြို့စား သူ့ရှိ သမီးတော် မင်းရွှေဝူ နောက် အလောင်းဘုရားနန်းရိုး မောင်ရွ ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး မိဖုရားဖြစ် တစ်ပါး ။
၁၃) ညီတော် မင်းရဲစိန်ထိန် မြင်းခုံတိုင်မြို့စား တစ်ပါး ။
၁၄) ညီတော် မင်းရဲနရသူ ဟံသာဝတီမြို့စား တစ်ပါး ။
၁၅) ညီတော် မင်းသားရဲလတ် မိတ္ထိလာစား တစ်ပါး ။
၁၆) ညီတော် မင်းသားရဲငယ် ဆင်ယင်စား တစ်ပါး ။
မင်းသား ပေါင်း ၅ ပါး တည်း ။။
ဓမ္မဒေဝီ မိဖုရား သူ့နှမ မင်းရွှေခဲတွင်
၁၇) သားတော် မင်းရွှေမြတ် တစ် ။
၁၈) နှမတော် မင်းရွှေဥ တောင်ငူ မိဖုရားဖြစ် ။
သားတော် ၁ သမီးတော် ၁ ပေါင်း ၂ ပါးတည်း ။။
လှိုင်ထက်ကတော် ရှင်ဝင် သမီး ရှင်မျိုးမြတ် တွင်
၁၉) သားတော် မောင်မြတ်ပု တစ် ။
၂၀) မောင်တော် မောင်မြတ်စံ တစ် ။
၂၁) နှမတော် မင်းရွှေခဲ မဟာဇနိန္ဒဓိပတိဒေဝီဖြစ်သည် ။။ ။
သားတော် ၂ သမီးတော် ၁ ပေါင်း ၃ ပါးတည်း ။။
တောင်ကုလားကတော် သန်လျင်ကုလား မင်းတရား ငဆင်ကာ မျိုးရိုး ခင်ကြီးစစ်တွင်
၂၂) သားတော် မောင်ရွှေပြည့် တစ် ။
မင်းရွာကတော် ဝရသူရသားတော် မင်းလှရွှေတောင်သမီး မင်းအကြီးတွင်
၂၃) သမီးတော် ခင်ရွှေရည် တပါး မဟာရာဇာဓိပတိဒေဝီဖြစ်သည် ။။
ဝါးရုံကတော် မိုးလိုန်စော်ဘွား မံထောတ်ဘွားသမီး ဇင်းခံးမီတွင်
၂၄) သမီးတော် ဥယည်ထပ် တပါး မဟာဓိပတိဒေဝီဖြစ်သည် ။။
မင်းမကတော် ယိုးဒယားမင်းတရား ရာဇသံသမီး ပတ္ထမြားစီတွင်
၂၅) သားတော် မင်းရဲလှကျော် တစ် ။
၂၆) မောင်တော် မင်းရဲလှငယ် ။
မင်းသား ပေါင်း ၂ ပါး တည်း ။။
ပဲကွဲကတော် စဝ်လဟွမ်သမီး တိန်စပန်ခီယူဘွားတွင်
၂၇) သမီးတော် ခင်ပြည့်ပုတ္တ မြတ်ထာသီရိဒေဝီဖြစ်သည် တစ်ပါး ။။
၂၈) မောင်တော် မျိုးပြည့်လှကျော် ကသာစား ။။
သားတော် ၁ သမီးတော် ၁ ပေါင်း ၂ ပါးတည်း ။။
မြင်ကွန်းကတော် မင်းရဲကျော်ထင် ဘုရား သားတော် ရှင်အောင်မြင့် သမီး ခင်မျိုးဆက်တွင်
၂၉) သားတော် မောင်မင်းမြတ် တပါး ။။
ကျပင်းကတော် အက္ကမဟာသေနာ ရာဇရင် သမီး မြတ်အင်ဖြိုး ခ ဆရားစုန့်ကမွမ်တွင်
၃၀) သားတော် မောင်မင်းညို တပါး ။။
ရွာသာကတော် ညောင်ရမ်းမင်းတရားသားတော် ရွှေချက်ဝေါပလာသားတော် မင်းရာဇာမုနိသမီးတော် ခင်ထွေးညိုတွင်
၃၁) သားတော် သူ့နောင်ပုံကျော် ပေါက်မြိုင်စား တပါး ။။
ကျောင်းတော်ဦးကတော် ဗညားဗလသမီး ခင်လတ်တွင်
၃၂) သားတော် သီဟရဲကျော် တပါး ။။
ထန်းတပင်ကတော် ဖင်ဖစဖဲက်သမီး ဆင်ဖံလာတွင်
၃၃) သမီးတော် ခင်ဖလောင်း တပါး မြတ်ခေါင်ဒေဝီဖြစ်သည် ။။
တိုင်ပြောက်ကတော် မရိမ်ပန်းလိုင်းသမီး သေည်မိုးဂါတွင်
၃၄) သားတော် သတိုးမင်းဗျား တပါး ။။
ရှမ်း နွယ်မွမ်ဖွမ်းသမီး ချောင်းနက်ကတော် ဗီမာန်နီလ်ကလဒ်တွင်
၃၅) သားတော် မင်းလှစည်သူ တပါးသာတည်း။။
ဆီသည်ရွာ ကတော် တောင်ငူ နေမျိုးဒတ္ထသမီး ခင်တောင်တွင်
၃၆) သားတော် မောင်မြတ်တင် တပါး ။။
လုလင်ဆီးကတော် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရှင်နဲဝူသမီး ခင်မဖြူတွင်
၃၇) သားတော် မောင်မြတ်ညို တပါး ။။
ခရားကုန်းကတော် စလုံခံးသမီး ဆင်လတွင်
၃၈) သမီးတော် ပုတ္တလုံ တပါး ထောတ်တားဒေဝီဖြစ်သည် ။။
တနင်္ဂနွေ မင်းတရား သားတော် ၂၉ သမီးတော် ၉ ပေါင်း ၃၈ ပါး တည်း ။။
* [[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း|ဗားဂရားကျောင်း မဟာရာဇဝင်တာ်ကြီး]]
{{ညောင်ရမ်းခေတ်}}
[[Category:တောင်ငူခေတ်]]
[[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]]
[[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]
5obn3ievua0iftr6ilxvpxrwnlfnba9
1046425
1046424
2026-08-04T07:46:24Z
~2026-42995-72
146511
1046425
wikitext
text/x-wiki
[[စနေမင်း]] လွန်လျှင် သားဖြစ်သူ တနင်္ဂနွေမင်း(၁၇၁၄-၁၇၃၄)နန်းတက်သည်။ နန်းတက်လျှင် အိမ်ရှေ့စံဖြစ်ဖူးသည့် ဦးရီးတော် ပုဂံစားက ပုန်ကန်နန်းလုသည်။ သို့သော်အင်အားသာသည့် အင်းဝက အနိုင်ရသဖြင့် ပုဂံစားကျလေသည်။ တနင်္ဂနွေမင်း လက်ထက်တွင် အဆိုးဆုံးရင်ဆိုင်ရသည့် ပြဿနာမှာ ရာသီဥတုဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုဆိုးဝါးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးပျက်စီးလာပြီး ပြည်သူများ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးလာရသည်။ ထိုပြဿနာကို နိုင်နင်းစွာ မဖြေရှင်းနိုင်ခင်မှာပင် အနောက်ဘက်[[မဏိပူရ]]မှ ကသည်းများက ဘာသာရေးအခြေခံကာ ကျူးကျော်လာသည်။ (ဟိန္ဒူနွယ်သည့် ကသည်းများက ဧရာဝတီမြစ်ရေဖြင့် သန့်စင်ခြင်းပြုပါက အပြစ်တို့မှ လွတ်ငြိမ်းမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။)ထို့အတူ [[ဇင်းမယ်]]မှလည်း ပုန်ကန်သည်ကို နှိမ်နင်းနိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားလက်ထက်မှစကာ ပိုင်ဆိုင်လာသည့် ဇင်းမယ်ကို လက်လွှတ်ရပြန်သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၇၃၃တွင် တနင်္ဂနွေမင်းလွန်သော် သားတော် [[မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ]] နန်းတက်သည်။
တနင်္ဂနွေမင်း မိဖုရားနှင့်ကိုယ်လုပ် သားတော်သမီးတော်ကား -
မိဖုရားကြီး ဟောင်း ကသည်းစော်ဘွား ချာရိုင် ရောင်ဘွား သမီးတော် ကြက္ကဖာ မာခဝ်း ငြဲမ်ဗီး တွင်
၁) သားတော် မင်းတရား စဉ့်ဓု တစ်ပါး ။
၂) မောင်တော် တြီမူရတိ ။
မင်းသား ပေါင်း ၂ ပါး တည်း ။။
မိဖုရားကြီး သီရိမဟာမင်္ဂလာဒေဝီ သူ့နှမ ခင်ဝင်ဆောင်တွင်
၃) သားတော် မင်းရဲ ဗုဒ္ဓဓမ်မြတ် ရမည်းသင်းစားကို အိမ်ရှေ့နှင်းမည့်ဆဲဆဲတွင် ကျောက်ပေါက်၍ လွန်သည် တစ်ပါး ။
၄) ညီတော် မင်းရဲဗုဒ္ဓိုစန္ဒ ဘောင်းလင်းစား ငယ်ကလွန် တစ်ပါး ။
၅) ညီတော် မင်းရဲပြဓမ်မွှေးဆာ လယ်ကိုင်းစား ငယ်ကလွန် တစ်ပါး ။
၆) ညီတော် မင်းရွှေငါး ပင်လယ်စား ငယ်ကလွန် တစ်ပါး ။
၇) နှမတော် သူသီရိပဘာ မြင်စိုင်းစား တစ်ပါး ။
၈) မောင်တော် သီရိပဉ်ကျော် ငစဉ့်ကူးစား ခမည်းတော်လက်ထက် အိမ်ရှေ့နေ၍ မင်းတရားကြီးဖြစ်သည် တစ်ပါး ။
၉) နှမတော် နန္ဒာမဟေသီ မြေဒူးစား တစ်ပါး ။
၁၀) မောင်တော် နရစည်သူ သတိုးဓမ္မရာဇာ တစ်ပါး ။
၁၁) ညီတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန် ။
သားတော် ၇ သမီးတော် ၂ ပေါင်း ၉ ပါးတည်း ။။
စန္ဒဒေဝီ မိဖုရား သူ့နှမ မင်းရွှေအိမ်တွင်
၁၂) သားတော် မင်းလေးတရား သရက်မြို့စား သူ့ရှိ သမီးတော် မင်းရွှေဝူ နောက် အလောင်းဘုရားနန်းရိုး မောင်ရွ ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး မိဖုရားဖြစ် တစ်ပါး ။
၁၃) ညီတော် မင်းရဲစိန်ထိန် မြင်းခုံတိုင်မြို့စား တစ်ပါး ။
၁၄) ညီတော် မင်းရဲနရသူ ဟံသာဝတီမြို့စား တစ်ပါး ။
၁၅) ညီတော် မင်းသားရဲလတ် မိတ္ထိလာစား တစ်ပါး ။
၁၆) ညီတော် မင်းသားရဲငယ် ဆင်ယင်စား တစ်ပါး ။
မင်းသား ပေါင်း ၅ ပါး တည်း ။။
ဓမ္မဒေဝီ မိဖုရား သူ့နှမ မင်းရွှေခဲတွင်
၁၇) သားတော် မင်းရွှေမြတ် တစ် ။
၁၈) နှမတော် မင်းရွှေဥ တောင်ငူ မိဖုရားဖြစ် ။
သားတော် ၁ သမီးတော် ၁ ပေါင်း ၂ ပါးတည်း ။။
လှိုင်ထက်ကတော် ရှင်ဝင် သမီး ရှင်မျိုးမြတ် တွင်
၁၉) သားတော် မောင်မြတ်ပု တစ် ။
၂၀) မောင်တော် မောင်မြတ်စံ တစ် ။
၂၁) နှမတော် မင်းရွှေခဲ မဟာဇနိန္ဒဓိပတိဒေဝီဖြစ်သည် ။။ ။
သားတော် ၂ သမီးတော် ၁ ပေါင်း ၃ ပါးတည်း ။။
တောင်ကုလားကတော် သန်လျင်ကုလား မင်းတရား ငဆင်ကာ မျိုးရိုး ခင်ကြီးစစ်တွင်
၂၂) သားတော် မောင်ရွှေပြည့် တစ် ။
မင်းရွာကတော် ဝရသူရသားတော် မင်းလှရွှေတောင်သမီး မင်းအကြီးတွင်
၂၃) သမီးတော် ခင်ရွှေရည် တပါး မဟာရာဇာဓိပတိဒေဝီဖြစ်သည် ။။
ဝါးရုံကတော် မိုးလိုန်စော်ဘွား မံထောတ်ဘွားသမီး ဇင်းခံးမီတွင်
၂၄) သမီးတော် ဥယည်ထပ် တပါး မဟာဓိပတိဒေဝီဖြစ်သည် ။။
မင်းမကတော် ယိုးဒယားမင်းတရား ရာဇသံသမီး ပတ္ထမြားစီတွင်
၂၅) သားတော် မင်းရဲလှကျော် တစ် ။
၂၆) မောင်တော် မင်းရဲလှငယ် ။
မင်းသား ပေါင်း ၂ ပါး တည်း ။။
ပဲကွဲကတော် စဝ်လဟွမ်သမီး တိန်စပန်ခီယူဘွားတွင်
၂၇) သမီးတော် ခင်ပြည့်ပုတ္တ မြတ်ထာသီရိဒေဝီဖြစ်သည် တစ်ပါး ။။
၂၈) မောင်တော် မျိုးပြည့်လှကျော် ကသာစား ။။
သားတော် ၁ သမီးတော် ၁ ပေါင်း ၂ ပါးတည်း ။။
မြင်ကွန်းကတော် မင်းရဲကျော်ထင် ဘုရား သားတော် ရှင်အောင်မြင့် သမီး ခင်မျိုးဆက်တွင်
၂၉) သားတော် မောင်မင်းမြတ် တပါး ။။
ကျပင်းကတော် အက္ကမဟာသေနာ ရာဇရင် သမီး မြတ်အင်ဖြိုး ခ ဆရားစုန့်ကမွမ်တွင်
၃၀) သားတော် မောင်မင်းညို တပါး ။။
ရွာသာကတော် ညောင်ရမ်းမင်းတရားသားတော် ရွှေချက်ဝေါပလာသားတော် မင်းရာဇာမုနိသမီးတော် ခင်ထွေးညိုတွင်
၃၁) သားတော် သူ့နောင်ပုံကျော် ပေါက်မြိုင်စား တပါး ။။
ကျောင်းတော်ဦးကတော် ဗညားဗလသမီး ခင်လတ်တွင်
၃၂) သားတော် သီဟရဲကျော် တပါး ။။
ထန်းတပင်ကတော် ဖင်ဖစဖဲက်သမီး ဆင်ဖံလာတွင်
၃၃) သမီးတော် ခင်ဖလောင်း တပါး မြတ်ခေါင်ဒေဝီဖြစ်သည် ။။
တိုင်ပြောက်ကတော် မရိမ်ပန်းလိုင်းသမီး သေည်မိုးဂါတွင်
၃၄) သားတော် သတိုးမင်းဗျား တပါး ။။
ရှမ်း နွယ်မွမ်ဖွမ်းသမီး ချောင်းနက်ကတော် ဗီမာန်နီလ်ကလဒ်တွင်
၃၅) သားတော် မင်းလှစည်သူ တပါးသာတည်း။။
ဆီသည်ရွာ ကတော် တောင်ငူ နေမျိုးဒတ္ထသမီး ခင်တောင်တွင်
၃၆) သားတော် မောင်မြတ်တင် တပါး ။။
လုလင်ဆီးကတော် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရှင်နဲဝူသမီး ခင်မဖြူတွင်
၃၇) သားတော် မောင်မြတ်ညို တပါး ။။
ခရားကုန်းကတော် စလုံခံးသမီး ဆင်လတွင်
၃၈) သမီးတော် ပုတ္တလုံ တပါး ထောတ်တားဒေဝီဖြစ်သည် ။။
တနင်္ဂနွေ မင်းတရား သားတော် ၂၉ သမီးတော် ၉ ပေါင်း ၃၈ ပါး တည်း ။။
* [[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း|ဗားဂရားကျောင်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး]]
{{ညောင်ရမ်းခေတ်}}
[[Category:တောင်ငူခေတ်]]
[[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]]
[[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]
qrj68y46uchkgibgzs7yzvrdh8e1nss
မုံရွာမြို့
0
5634
1046386
850458
2026-08-03T21:31:03Z
~2026-42777-48
146491
/* အထင်ကရနေရာများ */
1046386
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|settlement_type = [[တိုင်းဒေသကြီးမြို့တော်]]
|name = မုံရွာမြို့
|official_name =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|pushpin_mapsize = 300
|image_skyline = Monywa-d01.jpg
|imagesize = 300px
|image_caption = မုံရွာမြို့အဝင်မုခ်ဦး
|image_map =
|map_caption =
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မုံရွာခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[မုံရွာမြို့နယ်]]
|unit_pref = Imperial
|area_code = ၇၁<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | accessdate=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | dead-url=yes | df= | archivedate=1 December 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar }}</ref>
|area_total_km2 =
|population_total = ၂၀၇,၄၈၉
|population_urban =
|population_rural =
|population_as_of = ၂၀၁၄
|population_footnotes = <ref name="2014census">{{cite book | url=http://www.dop.gov.mm/moip/index.php?route=census/download/product_download&download_id=69 | title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census The Union Report Census Report Volume 2 | publisher=Department of Population, Ministry of Immigration and Population | page=52 | year=May 2015 | access-date=2018-09-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306021311/http://www.dop.gov.mm/moip/index.php?route=census%2Fdownload%2Fproduct_download&download_id=69 | archive-date=2016-03-06 | dead-url=yes | df= }}</ref>
|population_blank1_title = လူမျိုးစုများ
|population_blank2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|population_blank2_title = ကိုးကွယ်မှု
|population_density_km2 = auto
|coordinates = {{coord|22|6|30|N|95|8|30|E|region:MM_type:city|display=inline,title}}
|elevation_ft =
|elevation_m =
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}
[[File:Monywabuddah00.jpg|thumb|ရပ်တော်မူ ဘုရားကြီး]]
[[File:Thanboddhay towers.jpg|thumb|မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ]]
'''မုံရွာမြို့'''သည်[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၏[[မြို့တော်]]ဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့၏အနောက်မြောက်ဘက် ၁၃၆ကီလိုမီတာအကွာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ မုံရွာမြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ {{convert|46|sqmi}} ကျယ်ဝန်းသည်။
[[မန္တလေး]]နှင့် [[ကလေးမြို့]] ကို ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်နေသည်။
== သမိုင်း ==
ယခု မုံရွာတည်ရှိရာ [[ဗုဒ္ဓ]] မြတ်စွာဘုရားမပွင့်မီအခါက ''မုံပင်ကြီး'' ခေါ် အပင်ကြီး တစ်ခုအောက်တွင် [[ရသေ့]] တစ်ပါး စံတော်မှုခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူမည်ကို ဗျာဒိတ်တော်ပေးခဲ့သောကြောင့် ထိုနေရာကို ''မုံပင်'' ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်မှစ၍ မုံရွာ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ <ref>မုံရွာ ရာပြည် မဂ္ဂဇင်း</ref> အခြားတစ်ခုအဆိုအရ မုံသည်မ တစ်ဦးအား ပနီစကု ဘုရင်က မိဘုရား အဖြစ် တင်မြှောက်ရာမှ ၎င်းရွာကို မုန့်သည်မရွာ ဟုခေါ်ခဲ့ကြရာမှ မုံရွာ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ <ref>မြန်မာ စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၉၊ စာ၃၃၉</ref>
ရှေးဟောင်းပညာရှင်များ လေ့လာမှုအရ မုံရွာဒေသတွင် နှစ်တစ်သန်းလောက်မှ စ၍ လူများ နေထိုင်သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ မုံရွာ အရှေ့ဘက်ရှိ ရွှေမြင်တင် တောင်ကုန်းတွင်း ရှေးဟောင်းလူရိုး နှင့် ဦးခေါင်းခွံများ ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသည်။ မြေအိုး နှင့် အရိုးအိုးများကိုလည်း ကျောက္ကာရွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကွေ့ကြီးရပ်ကွက်ရှိ စုပင်ဖြူရွာတွင် ရှေးဟောင်း လူရိုးနှစ်ခုကို ကျောက်ပုစိန် လေးခု၊ ကျောက်ကွင်း လေးခု၊ မြေပုတီးများနှင့်အတူ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းအချက်များက မုံရွာသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်များစွာကပင် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။
ရှေးမြန်မာမင်းလက်ထက်ကမူ ရွာကြီးမျှသာဖြစ်၍ အလုံမြို့သာလျှင် ထင်ရှားခဲ့ပေသည်။ ဗြိတိသျှတို့ လက်ထက် ခရစ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ချင်းတွင်းခရိုင်ကို နှစ်ပိုင်းခွဲလိုက်သည်တွင် မုံရွာမြို့ကို ချင်းတွင်းခရိုင်အောက်ပိုင်း၏ ရုံးစိုက်မြို့ အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
== တည်နေရာ ==
မုံရွာမြို့သည် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၅ဒီဂရီ ၁၃မိနစ် နှင့် မြောက်လတ္တီကျု ၂၂ဒီဂရီ ၁၁မိနစ် အတွင်း ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ ဆုံရာအရပ်မှ ၅၀ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မုံရွာမြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ဧရိယာစတုရန်းမိုင်အားဖြင့် ၂၆၆၀၀ မိုင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။ စစ်ကိုင်းမြို့မှ အနောက်ဘက် ၆၅ မိုင် ကွာဝေးသည်၊ မုံရွာမြို့သည် မြေနိမ့်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသဖြင့် မြစ်ရေတိုးလာသောအခါ အကာအကွယ်ဖြစ်စေရန် မြစ်ကမ်းတွင် တာတမံများ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ မုံရွာမြို့တွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ် တပေါင်းလက မီးအကြီးအကျယ်လောင်သွားသဖြင့် လက်ရှိမုံရွာမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သော မြို့သစ်ဟု ခေါ်ဆိုရပေမည်။
== စီးပွားရေး ==
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် မုံရွာမြို့၌ သက်ကြီးတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်သည်။ မုံရွာနယ်မှထွက်ကုန်များမှာ ချည်လုံချည်၊ စောင်များ၊ ကျောက္ကာအရပ်မှ ယွန်းထည်များ၊ ဆန်စပါး၊ဂျုံ၊နှမ်း၊ ပဲ၊ပြောင်း၊ဝါ နှင့်အပူပိုင်းဒေသထွက် သစ်သီးများဖြစ်၏။ မုံရွာမြို့တွင် ရက္ကန်းစက်၊ စောင်စက်၊ဆန်စက်၊ သစ်စက်၊ ဂျုံစက်၊ ဆီစက်၊ ဆပ်ပြာစက်စသော စက်များရှိသည်။ မြို့နှင့် နယ်မှထွက်သော ပစ္စည်းများကို မုံရွာမြို့မှ ထုတ်လုပ် ဖြန့်ဖြူးသည်။ မုံရွာ မှထွက်သော စောင်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ကျော်ကြားလှပေသည်။ မုံရွာမြို့က ထွက်ရှိသော ဝက်အူချောင်းသည် အလွန်နာမည်ကြီးလှပါသည်။
== အချက်အလက်များ ==
* အိမ်ခြေ။ ၃၀၃၀၃ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://monywa.org/ |access-date=9 August 2009 |archive-date=17 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110117193719/http://monywa.org/ }}</ref>
* လူဦးရေ။ ၁၈၀ ၉၅၀
မုံရွာမြို့ရဲ့ လူဦးရေဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုတော့ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။
* ၁၉၈၉ ခုနှစ် - ၁၀၆,၈၄၃ ( သန်းခေါင်စာရင်းအရ...)
* ၁၉၉၃ ခုနှစ် - ၁၃၈,၅၇၆ ( ခန့်မှန်းခြေအရ...)
* ၂၀၀၉ ခုနှစ် - ၂၀၂,၉၈၃ ( တွက်ချက်မှုအရ...)<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း စီဒီရွမ်</ref>
* ၂၀၁၄ ခုနှစ် - ၂၀၇ ၄၈၉ ( သန်းခေါင်စာရင်းအရ...)
== ပွဲတော်များ ==
မုံရွာနယ်တွင်ရှိသော ကျောင်းကန်ဘုရား စေတီပုထိုးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှန်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသောကြောင့် အနယ် နယ် အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးသွားရောက်ကြသူများမှာ မနည်းချေ။
=== ဆုတောင်းပြည့် ဘုရားကြီးပွဲ ===
၂၂၁ ခုမှစတင်၍ အသောက မှကျင်းပသော ဘုရားကြီးရပ်ကွက်ရှိ ဆုတောင်းပြည့် ဘုရားကြီးပွဲ သည် မုံရွာတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ပွဲတော် ဖြစ်သည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ငါးရက်နေ့မှ ရှစ်ရက်နေ့အထိဖြစ်သည်။ သို့သော် သီတင်းကျွတ်သည်မှပင် ပွဲများ စတင်သည်။ ဘုရားနှစ်ဆူဆက်သွယ်သော ဘုရားကြီးလမ်းတစ်လျှောက် ဈေးဆိုင်ခန်းများ နှင့် ကြည့်ချင်ပွဲများဖြင့် အထူးစည်ကား လှပေသည်။ မုံရွာနယ် တစ်ခုလုံး ဈေးဝယ်သော ဘုရားဈေးပွဲအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
=== ဗောဓိတစ်ထောင်ဘုရားပွဲ ===
နောက်ပွဲတော်တစ်ခုကတော့ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သော ဗောဓိတစ်ထောင် ရပ်တော်မူ ဘုရားကြီး ပွဲတော် တန်ဆောင်မုန်းလ၌ ထင်ရှားစည်ကားသော ပွဲတော်ကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။ အမြို့မြို့ အနယ်နယ်မှ လာရောက် ဖူးမြော် ကြည့်ရှုကြသည်။
မုံရွာနယ်တွင်းရှိ မိုးညှင်းတောရ ဆရာတော်ဘုရားတည်သော သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီကား ယခုအခါ ကျော်စောလှပေသည်။ ထို့ပြင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရား၏ လယ်တီကျောင်းတိုက်သည်လည်း မုံရွာမြို့တွင် ရှိပေသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ဖိုးဝင်းတောင်သည်လည်း မုံရွာနယ်တွင် ပါဝင်သည်။ မုံရွာအထက်နားရှိ အလုံ ဘိုးတော်ကြီးနတ်ပွဲမှာ အထူးပင်ထင်ရှားသည်။ မုံရွာမြို့တွင်းရှိ ထင်ရှားသောစေတီတော်များမှာကား ရွှေစည်းခုံနှင့် ဆုတောင်းပြည့် စေတီတော်များဖြစ်၏။
အလုံဘိုးတော်ကြီးနတ်ပွဲ
အလုံဘိုးတော်ကြီး ရိုးရာနတ်ပွဲတော်ကို မုံရွာမြို့နယ်၊ အလုံမြို့(ရပ်ကွက်)တွင် နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၇)ရက်မှ လကွယ်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းလုံးမှ လာရောက်ဆင်နွှဲကြသဖြင့် မုံရွာမြို့နယ်တွင် အလွန်စည်ကားသည့်ပွဲတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
=== ကျောက္ကာ ရွှေဂူနီ ပွဲ တော် ===
[[ရွှေဂူနီဘုရား|ရွှေဂူနီဘုရား သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာရွာတွင်တည်ရှိသည့် ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ကျောက္ကာရွာသည် မုံရွာမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၁၀ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။]]<ref>[[ရွှေဂူနီဘုရား|ရွှေဂူနီဘုရား - ဝီကီပီးဒီးယား (wikipedia.org)]]</ref>
== အထင်ကရနေရာများ ==
[[File:Monywa-shwezigon-paya-d05.jpg|thumb| မုံရွာမြို့ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်]]
* ဗောဓိတစ်ထောင်
* [[မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ]]
* ကျောက္ကာ ရွှေဂူနီ
* [[အလောင်းတော် ကဿပ]]
* ဖိုးဝင်းတောင်([[ဖိုလ်ဝင်တောင်]])
* [[တွင်းတောင်]]
* မဟာစေတီလှဘုရားကြီး ( သာစည်ကျေးရွာအုပ်စု ၊ သာစည်စံပြကျေးရွာ )
== ဆက်သွယ်ရေး ==
မုံရွာသည် [[ချင်းတွင်းမြစ်]] အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသောကြောင့် ရေလမ်းဆက်သွယ်မှု ကောင်းစွာရှိသည်။ သွားလမ်းလာလမ်း လွယ်ကူပေသောကြောင့် အရေးပါအရာရောက်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၏။ ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ် ဥဒဟို သွားလာသော လှေသင်္ဘောများသည် မုံရွာမြို့တွင် ဆိုက်ကပ်မြဲဖြစ်၏။ ချင်းတွင်းမြစ်အထက်ပိုင်းရှိ မြို့များသို့ သင်္ဘောများ မပြတ် မှန်မှန် ခုတ်မောင်းသည်။ မန္တလေးနှင့် မီးရထားလမ်း အဆက်အသွယ်ရှိသဖြင့် မန္တလေးမှတစ်ဆင့် အောက်မြို့အောက်ရွာများနှင့် ခရီးပေါက်ပေသည်။ တဖန် နယ်တွင်းရှိမြို့နယ်များနှင့် သာမကဘဲ အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ခရိုင်များသို့လည်း မော်တော်ကားလမ်းများ ရှိသည်။ ထို့ပြင် မုံရွာမြို့သို့ လေကြောင်းခရီးပေါက်သည်။
ရထားများမှာ
# မုံရွာ - [[မန္တလေး]] စာပို့ရထား
# မုံရွာ - [[ပခုက္ကူ]] လူစီးရထား
# မုံရွာ - [[ခင်ဦး]] လူစီးရထား
# မုံရွာ - တည်းတိမ်ရံ ကားရထား
# မုံရွာ - [[ရန်ကုန်]] ကုန်ရထား
== ကျန်းမာရေး ==
=== အစိုးရဆေးရုံများ ===
* မုံရွာ မိခင်နှင့်ကလေးဆေးရုံ
* မုံရွာ အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီး ခေါ် (မုံရွာပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး)<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.um1ygn.edu.mm/en/announcement/%E2%80%8B%E1%80%98%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84/ |accessdate=17 January 2021 |archivedate=2 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191002194227/http://www.um1ygn.edu.mm/en/announcement/%E2%80%8B%E1%80%98%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84/ }}</ref>
== အားကစား ==
[[မုံရွာ အားကစားကွင်း]]''<nowiki/>'''သည် ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး မုံရွာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ဘောလုံးပွဲများအတွက် အများဆုံးအသုံးပြုလေ့ရှိပြီး [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]]ပြိုင်ပွဲဝင် [[စစ်ကိုင်း ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း]]၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။
== ပညာရေး ==
မုံရွာမြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များမှာ
# [[မုံရွာတက္ကသိုလ်]]
# [[မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ)]]
# [[မုံရွာပညာရေးကောလိပ်]]
# [[သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း (မုံရွာ)]]
==ဓာတ်ပုံများ==
<gallery class="center">
Image:BodhiOneThousandStandingAndRecliningBuddha.jpg|ဗောဓိတစ်ထောင် ရပ်တော်မူ နှင့် လျောင်းတော်မူ ရုပ်ပွားတော်များ
Image:MoeNyinThamBuddhayPagoda.jpg|မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ဘုရား
Image:MoeNyinSamBuddheInternal.jpg|မိုးညှင်း သမ္ဗုဒ္ဓေ ဘုရား အတွင်း
Image:Kyaukka Shwe Gu Ni Pagoda.jpg|ကျောက်ကာရွှေဂူနီဘုရား
Image:KanTharYarMonywa2.jpg|ကန်သာယာ
</gallery>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Commons category|Monywa}}
<br />
{{စစ်ကိုင်းတိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]]<br />
nmbfedcihdyy09zi4vjq213sml58l33
မိုးမိုး (အင်းလျား)
0
5733
1046377
961941
2026-08-03T17:02:05Z
သုတေသီမောင်စိုး(တောင်သာမြေ)
146483
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
1046377
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox စာရေးဆရာ
| အမည် =မိုးမိုး (အင်းလျား)
| ဓာတ်ပုံ =Moe2(Inya).jpg
| သက်တမ်း = (၁၉၄၄ - ၁၉၉ဝ)
| မွေးသက္ကရာဇ် = ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်
| အမည်ရင်း = ဒေါ်စန်းစန်း
| မိဘအမည် = ဦးထွန်း + ဒေါ်မြရှင်
| မွေးဖွားရာဒေသ = ပဲခူးတိုင်း၊ ဒိုက်ဦး
| နိုင်ငံသား =[[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ
| လူမျိုး =ဗမာ
| ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ပညာအရည်အချင်း = သိပ္ပံဘွဲ့ (သင်္ချာ)
| အလုပ်အကိုင်= စာရေးဆရာ
| ကလောင် အမည်ခွဲများ =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =
| စာပေအမျိုးအစား =
| ထင်ရှားသည့်စာ =
| ရရှိသည့်ဆု =
| ကြင်ဖော် = ဦးမျိုးညွန့်
| သားသမီး = သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်
| ကွယ်လွန်ရက် =
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ =
| လက်မှတ် =
| ကွန်ယက် =
}}
'''မိုးမိုး (အင်းလျား)''' သည် ဘဝသရုပ်ဖော်ဝတ္ထုများအား ရေးဖွဲ့ရာတွင် အထူးပြောင်မြောက်သော မြန်မာ စာရေးဆရာမတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ''ပျောက်သောလမ်းမှာ စမ်းတဝါး'' ဟူသော ဝတ္ထုမှာ သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာဟု စာပေသမားများက ရည်ညွှန်းတတ်ကြသည်။ ''အချစ်ဆိုသောအရာ''၊ ''မှတစ်ပါး အခြားမရှိပြီ'' စသော ဝတ္ထုများမှာ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခြင်း ခံရသည်။[[File:MoeMoe(Inya).jpg|200px|thumb|left|မိုးမိုး (အင်းလျား)]]
== ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် ==
စာရေးဆရာမ မိုးမိုး (အင်းလျား) ကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အဖ ဦးထွန်း၊ အမိ ဒေါ်မြရှင်တို့မှ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး|ပဲခူးတိုင်း]]ဒေသကြီ:၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့]]တွင် ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဒိုက်ဦးမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် စတင်ပညာသင်ကြားသည်။ သတ္တမတန်းကျောင်းသူဘဝတွင် ကဗျာများ စတင်ရေးသားသည်။ ကျောင်းစာကြည့်တိုက်နှင့် နံရံကပ်စာစောင်ကော်မတီများတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အထက်တန်းကျောင်းသူဘဝတွင် ခရိုင်အလိုက် စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲများတွင် ဆုရရှိခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ရှိ ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တွင် သင်္ချာအဓိကဖြင့် တက်ရောက်သင်ကြားသည်။ နေထိုင်ရာ အဆောင်အမည်ကို အစွဲပြု၍ မိုးမိုး (အင်းလျား) ဟူသော အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားသည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်၌ 'ရွက်လှပန်းလေးကိုယ့်ဘဝ' ကဗျာဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှစ၍ [[မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]၊ အမှတ် (၂၃) အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်းတွင် ဆရာမအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၆၉ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် မျိုးညွန့် (စာပေလောက) နှင့် လက်ထပ်သည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မေလတွင် တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်၌ ''ပြင်ဆင်ခြယ်သမျက်လုံးအလှ'' ဆောင်းပါးကို ရေးသားသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလထုတ် ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းတွင် ''အိမ်နီးချင်း'' ဝတ္ထုကို ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၇၂ မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင်း မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၊ ပါတီသုတေသနဌာနခွဲတွင် သုတေသနလက်ထောက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာတွင် 'ပျောက်သောလမ်းမှာစမ်းတဝါး'အမည်ရှိ ပထမဆုံးလုံးချင်းဝတ္ထုကို ရေးသားသည်။ <ref>"နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာစာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း"၊ ပညာရွှေတောင်။ ရန်ကုန်။ ၂၀၀၃။</ref>
ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်နှင့် ဆောင်းပါးများကို ကွယ်လွန်ချိန်အထိ အဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့ရာ ဝတ္ထုတိုနှင့် မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထု ၁ဝ၁ ပုဒ်၊ လုံးချင်းဝတ္ထု ၂၄ ပုဒ်နှင့် ဆောင်းပါး ၅၅ ပုဒ်ခန့် ရှိသည်။
ပျောက်သောလမ်းမှာစမ်းတဝါး လုံးချင်း ဝတ္ထုရှည်ဖြင့် ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုရှည်ဆုကိုလည်းကောင်း၊ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည်များဖြင့် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်၊ အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုတိုများ (၁) ဖြင့် ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုတိုများ (၂) ဖြင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆုကိုလည်းကောင်း အမျိုးသား စာပေဆုကို လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
'ပျောက်သောလမ်းမှာစမ်းတဝ' ဝတ္ထုကို ရုရှား၊ ဂျပန်ဘာသာများသို့ လည်းကောင်း၊ 'ဘယ်သူလာကူပါ့မယ်' ဝတ္ထုကို ရုရှားဘာသာဖြင့် လည်းကောင်း၊ 'မှတပါးအခြားမရှိပြီး' ဝတ္ထုကို ဂျပန်ဘာသာဖြင့် လည်းကောင်း ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဝတ္ထုတိုအများအပြားကို အင်္ဂလိပ်၊ ဂျပန်ဘာသာများဖြင့် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး ==
မိုးမိုး (အင်းလျား) သည် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ စံပယ်ဖြူမဂ္ဂဇင်းတွင် တာဝန်ခံစာတည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စာပေတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရင်း ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ခင်ပွန်း ဦးမျိုးညွန့် (စာပေလောက) နှင့် သားနှစ်ယောက်၊ သမီး တစ်ယောက်တို့ ကျန်ရစ်သည်။
== မိုးမိုး (အင်းလျား) ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ ==
# ကြွေမလိုနဲ့ဝေ ဝေမလိုနဲ့ကြွေ - ၁၉၈၁ ခုနှစ်
# ဂျိုး - ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်
# ငပလီဇာတ်လမ်း - ၁၉၇၆ ခုနှစ်
# ငြိမ်းကိုရှက်ပါ - ၁၉၈၁ ခုနှစ်
# ညီမလေးက အချစ်ကို ကိုးကွယ်သတဲ့လား - ၁၉၈၁ ခုနှစ်
# ပန်းအရိုင်း တရာ - ၁၉၈၁ ခုနှစ်
# ပျောက်သောလမ်းမှာ စမ်းတဝါး - ၁၉၇၄ ခုနှစ်
# ပွင့်တချို့ ကြွေတချို့ - ၁၉၇၅ ခုနှစ်
# ဘယ်သူ လာကူပါ့မယ် - ၁၉၇၉ ခုနှစ်
# မိုးမိုး (အင်းလျား) ၏ မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်များ - ၁၉၇၉ ခုနှစ်
# မိုးမိုး (အင်းလျား) ဝတ္ထုရှည်များ (၂) - ၁၉၈၇ ခုနှစ်
# မိုးမိုး (အင်းလျား) ၏ ဝတ္ထုတိုများ (၁) - ၁၉၈၁ ခုနှစ်
# မိုးမိုး (အင်းလျား) ၏ ဝတ္ထုတိုများ (၂) - ၁၉၈၆ ဇူလိုင် (၁၉၈၆ ခုနှစ်အမျိုးသားစာပေဆု)(ဝတ္တုတိုပေါင်းချုပ်)
# မှတပါး အခြားမရှိ - ၁၉၇၈ ခုနှစ်
# မှတဆင့် - (၁၉၇၈ နိုဝင်ဘာ၊ ၁၉၉၈ ဒီဇင်ဘာ)
# [[ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး|ရာဘင်ဒြာနတ်တဂိုး]] (ဘာသာပြန်သူ - မိုးမိုး (အင်းလျား) နှင့်အများ) - ၁၉၇၈ ခုနှစ်
# ရွက်လှပန်း - ၁၉၇၅ ခုနှစ်
# ရွှေတိဂုံကိုမြင်လျှင် - ၁၉၇၉ ခုနှစ်
# သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်စင်း မြစ်မင်း တဆယ့်သုံးသွယ် - ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်
# သဗ္ဗေသတ္တာ အဝေရာဟောန္ဈု - ၁၉၇၈ ခုနှစ်
# အချစ်ဆိုသော အရာ - ၁၉၇၆ ခုနှစ်
# အနောက်စွန်းမှ အရုဏ်ဦး (ဘာသာပြန်သူ - မိုးမိုး (အင်းလျား))
# [[မသုဓမ္မစာရီ]] (၁၉၈၂ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၁၉၉၉ ဒီဇင်ဘာ)
# ဝေဒနာကြာနီပွင့်(၁၉၈၂ စက်တင်ဘာ)
# သုံးလွန်းတင်မှကြိုး (၁၉၈၂ ဒီဇင်ဘာ)
# နာမကျန်းသည် အိုနှင်းဆီ (၁၉၈၃ ဇွန်)
# မြန်မာပြည်မှာနေကြသည် (၁၉၈၃ ဩဂုတ်)
# မီးရောင်အောက်ကိုဝင်လျှင် (၁၉၈၅ ဇွန်)
# မေတ္တာကမ်းနား အချစ်သစ်ပင်
# ထိုနေ့ကမီးမလာပါနှင့် မိုးမိုး(အင်းလျား) ၏မဂ္ဂဇင်းဝတ္တုရှည်များ (၁၉၈၅ ဒီဇင်ဘာ)
# ခံတက်နုကလေးတွေ ညှိုးချိန်တန်တော့ (၁၉၇၈ ဧပြီ)
# ၁၉၈၀ပြည့် အမျိုးသားစာပေ(ဝတ္ထုတို)ဆုရ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည်များ
# ဆဌမအကြိမ် မိုးမိုး(အင်းလျား) အမှတ်တရ ဝတ္ထုတိုပြိုင်ပွဲ(၁၉၉၉)ဆုရ ဝတ္ထုတိုများ
# မြူမှောင်ဝေကင်း
== ကိုးကား ==
<references/>
{{Lifetime|၁၉၄၄|၁၉၉၀|}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]
n40wyao1fpzb4nd6ozg3zago975x749
ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ
0
6765
1046353
843969
2026-08-03T14:40:34Z
~2026-42806-74
146479
/* အန်ချင်းများ */
1046353
wikitext
text/x-wiki
[[File:WunGyi Padaethayarzar 1672-1752 Mausoleum Thanlyin.jpg|thumb|300x300px|ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာဂူဗိမာန်၊ သံလျင်မြို့]]
ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် ခေတ်သစ် ထူထောင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဟု ဆရာဦးသိန်းဟန် (ဇော်ဂျီ)က ၁၉၃၆-ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်းတွင် -
<blockquote>ခေတ်ကို ဩဇာပေးရန် ခက်၏။ ဩဇာကိုက်ပြီးသော လက်ရှိခေတ်ကို ဩဇာသစ်ထပ်ပေးရန်ကား သာ၍ ခက်သည်။ မြန်မာဂန္ထဝင်တွင် သက္ကရာဇ် ၁၀၀၀နှင့် ၁၁၀၀ ကျော်ခေတ်က ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာနှင့် စိန္တကျော်သူဦးဩ တို့သည် ထိုသာ၍ခက်သော လုပ်ငန်းကို ထမ်းရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဤစာဆိုနှစ်ဦးသည် အမြင်သစ်ကို မြင်၍ စာသစ်ကို ရေးကြသည်။ သူတို့မြင်သော အမြင်သစ်နှင့် သူတို့ရေးသော စာသစ်တို့ကလည်း နောက်ထပ်ရေးကြသော အချို့စာတို့ကို ဩဇာပေးနိုင်ကြလေသည်။
</blockquote>
စသည်ဖြင့် ချီးမွမ်းကာ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာကို ခေတ်သစ်ထူထောင်သူ အဖြစ် တင်ပြလေသည်။
==တျာချင်းများ==
[[နွေဦးကာလမြူထသောအခါ|နွေဦးကာလ၊ မြူထသောအခါ-ချီ ထန်းတတ်သမားဖွဲ့ တျာချင်း]]ရေးသူ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာမှာ ၁၀၃၄-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသော [[ အင်္ဂါမင်း|အင်းဝဘုရင် အင်္ဂါမင်း]] လက်ထက် [[အင်းဝ|ရတနာပူရ အင်းဝမြို့]]၌ ဖွားမြင်၍ ၁၀၆၀-ပြည့်နှစ် နန်းတတ်သော [[စနေမင်း]] လက်ထက်တွင် စုရေးစုကိုင် အဖြစ်ဖြင့်လည်း၎င်း အိမ်ရှေ့အချီတော်သား အဖြစ်ဖြင့်လည်း၎င်း ၁၀၇၆-ခုနှစ် နန်းတတ်သော မှန်နန်းဆင်ဖြူရှင် (ခေါ်)[[တနင်္ဂနွေမင်း]]လက်ထက်တွင် ဂေါပကမှူးရာထူးဖြင့်လည်း၎င်း ၁၀၉၅-ခုနှစ် နန်းတတ်သော [[ဟံသာဝတီရောက် မင်းတရားကြီး]]လက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့မင်း၏ အချီတော် အဖြစ်ဖြင့်လည်း၎င်း၊ ဘယကျော်သူဘွဲ့၊ မင်းရဲ မင်းလှကျော်ထင်ဘွဲ့ပေး၍ အသည်ဝန်ကြီးရာထူးဖြင့် ချီးမြှင့်ခံရသည့်အပြင် [[ဇလွန်မြို့]]ကိုလည်းစားရသည်။ ထို့နောက် [[နတ်ရှင်နောင်]]ဘွဲ့၊ ပဒေသရာဇာဘွဲ့၊ မြို့တွင်းရှင်ဘုရင်ဘွဲ့တို့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခံရပြန်သောကြောင့် စာဆိုရှင်ကြီးကို ပဒေသရာဇာ-ဟု အများခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခြင်း ဖြစ်သတည်း။<ref>မြန်မာကဗျာရွေးချယ်ချက်နှင့် ရတုရွေးချယ်ချက် H 594_ A (ဟံသာဝတီ)</ref>
ညောင်ရမ်းခေတ် စာဆိုကျော်ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာသည် ၁ဝ၃၄ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော အင်းဝဘုရင် အင်္ဂါမင်း လက်ထက် ရတနာပူရအင်းဝနေပြည်တော်၌ ဖွားသည်ဟု [[ညောင်ပင်သာ ဦးပုည]]က ဆိုသည်။ ရာဇဝင်ကျမ်းပြု ဆရာကြီး ဦးကုလားနှင့် တစ်ခေတ်တည်း ကျော်စောသူ ဖြစ်သည်။ ကျေးကျွန်တို့ လွန်စွာရနိုင်ခဲလှသော ရာဇတပ်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့် ခြင်းခံရသူ စာဆိုကျော်ကြီးဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် ညောင်ရမ်းမင်း (၁၀)ဆက်တို့အနက် ရှစ်ဆက်မြောက်ဖြစ်သော သက္ကရာဇ် ၁ဝ၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသည့် စနေမင်းလက်ထက်တွင် စုရေး
စုကိုင်အဖြစ် ထမ်းရွက်ယင်း ကဗျာသီချင်းများကို ရေးသား ဆက်သွင်းရာ လက်ယာရွှေတောင်ဘွဲ့နှင့် မန်ကျည်းတုံရွာကို စားရသည်။ ၁ဝ၉၅-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသော
[[ဟံသာဝတီရောက် မင်းတရားကြီး]]လက်ထက် ဆက်လက်အမှုထမ်းပြန်ရာ ပညာအရည်အချင်းနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် မင်းရဲမင်းလှ ကျော်ထင်ဘွဲ့နှင့် အသည်ဝန်၊ အတွင်းဝန်၊ လွှတ်တော် ဝန်ကြီး စသည်ဖြင့် အသီးသီးခန့်ထားခြင်း ခံရရုံမက ဇရွံ့ရွာကိုလည်း စားရန် သနားတော် မူခြင်းခံရသည်။ [[ဟံသာဝတီရောက် မင်းတရားကြီး]]ကိုယ်တော်တိုင်က စာဆိုဖြစ်သည့်အလျောက် ဝန်ကြီး၏ အစီအကုံး အနှုန်းအဖွဲ့ တို့ကို အလွန်နှစ်သက်တော်မူလှသဖြင့် ရတုကဗျာ အရေးအသား၌ တံခွန်စိုက်ဖြစ်ခဲ့သူ တောင်ငူဘုရင်၏ ဘွဲ့နာမံတော်အတိုင်း ''နတ်သျှင်နောင်''ဟူသော
ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်တော်မူသည်။ နောက်တစ်ဖန် ဘုရင်ငယ်တဆူဟု အဓိပ္ပာယ်ထွက်သော ပဒေသရာဇာဘွဲ့ကိုပေး၍ ဝန်ကတော် ၂ ဦးအားလည်း ဒေဝီဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်၍ မိဖုရားငယ်တို့၏
အဆောင်အယောင် ခွင့်ပြုတော်မူသည်အထိ မြှောက်စားခံရသည်။ ယင်းပဒေသရာဇာ ဟူသော ဘွဲ့ဖြင့်ပင် မြန်မာစာပေလောက၌ ကျော်ကြားရာ ငယ်မည်ကိုပင် မသိကြတော့ချေ။
၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် အင်းဝဘုရင် ညောင်ရမ်း (၁၀)ဆက်မြောက် [[ဟံသာဝတီရောက် မင်းတရားကြီး]]အား မွန်တို့ ခေါ်ဆောင်သွားသောအခါ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် ဇနီးသားသမီး
ဆွေမျိုးတို့နှင့်အတူ အပါးတော်မှ အမြဲပါရသည်။ မင်းနှင့်တကွ ဝန်ကြီးအား သံလျင်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်လာရာ ဝန်ကြီးသည် ရှင်ပင်ကျိုက်ခေါက်ဘုရား အနီးရောက်စဉ် မောပန်းသော လူကြီးရောဂါဖြင့် အသက် ၈ဝ တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကျိုက်ခေါက်ဘုရားတည်ရာ တောင်ကုန်း၏ မြောက်မျက်နှာတွင် ဝန်ကြီး၏အရိုးဂူကို ယခုတိုင် တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။
ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် [[သူဇာပျို့]]၊ ငဆန်ပြန်ပျို့၊ မဏိကတ်ပျို့၊ ကျေးဇူးတော်ပျို့၊ ကုမ္မာဘယပျို့၊ တောထွက်ခန်းပျို့၊ ယိုးဒယားသံရောက်ပျို့၊ မနော်ပျို့သစ်၊ ဒန္ဒာသီရိပျို့၊ နုအူပျို့၊ ကြာနတ်ကေသာပျို့၊ မဟာပတိပျို့၊ နမောလင်္ကာပျို့၊ သမုဒ္ဓဃောသပျို့ စသောပျို့ကြီးများကို ပြုစုခဲ့ရာ ယင်းတို့ အနက် ၁၁ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ရေးပြီးသော သူဇာပျို့သည်အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ဤပျို့သည် စာအနုအယဉ်တွင် ပထမတန်းစားဖြစ်သဖြင့် ရှေးပညာရှင်များကပင် ''သူဇာကိုလည်း ''မပစ်နှင့်၊ စာနုကိုလည်း မချစ်နှင့်''ဟူ၍ ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။ ''
ဖွဲ့နွဲ့ထားပုံသည် လူတို့၏စိတ်ကို စွဲငြိစေသည်။ ဘုရားဟော ကျမ်းဂန်ကိုသာမှီး၍ အများအားဖြင့် ရေးသားသောခေတ်တွင် ပဒေသရာဇာသည် ယင်းသို့သော ထိုးဇာတ်များကို ထွင်၍ ရေးသားလေသည်။ ဤပျို့တွင် အခြားပျို့ထက် ထင်ရှား ထူးခြားသော အချက်နှစ်ချက်ရှိသည်။ ပျို့တခုလုံးကို တဦးနှင့် တဦး အပြန်အလှန် တိုက်ရိုက်ပြောဆိုဟန် ဖွဲ့ဆိုထားသဖြင့် ပြဇာတ်သဘောပါသည့် ပျို့ဖြစ်ခြင်းနှင့် ပျို့ထဲတွင် ဧချင်း အဖွဲ့များ ထည့်၍ စပ်ထားခြင်းတို့ ဖြစ်လေသည်။ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် သူဇာပျို့၊ ငဆန်ပျို့စသည့် စာမျိုးကို ဖွဲ့ခြင်းကိုထောက်၍ ယဉ်ကျေးမှုအရာ၌ ဗုဒ္ဓစာပေကို အထွတ်အမြတ်ထားကာ လိုက်နာလေ့လာကြောင်း ထင်ရှားသလောက် စကုမင်းဧချင်း၊ မဏိကက် ဇာတ်ချင်းစသော စာမျိုးကို ဖွဲ့သည်ကို ထောက်၍ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေ၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတို့တွင် အုပ်ချုပ်သူ မင်းမှုထမ်းတစုကို အများနည်းတူ အရေးပေးကြောင်းလည်း ထင်ရှားသည်။ သို့ရာတွင် ဝန်ကြီးသည် ပိန်းကောလှေသမားဖွဲ့၊ ထန်းတက်သမားဖွဲ့၊ လယ်သမားဖွဲ့၊ တောင်ပိုင်တက်သမားဖွဲ့၊ အညာလှေကြီး သမားဖွဲ့ တည်းဟူသော တျာချင်းငါးပုဒ်ကိုလည်း ဖွဲ့ဆိုခဲ့သေးသည်။ ယင်းကို ထောက်လျှင် ဝန်ကြီးသည် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတို့တွင် မင်းမှူးမတ်တစုကိုသာမက
ကုန်သည် ဆင်းရဲသား လက်လုပ် လက်စား သမားများကိုလည်း အရေးယူပေးသူဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ဝန်ကြီး၏ ခေတ်အခါနှင့် စာကြည့်သော် ဝန်ကြီးသည် ဗုဒ္ဓစာပေကို၎င်း၊ မင်းမှူးမတ်တို့ကို၎င်း အရေးပေးဖွဲ့ဆိုသည်မှာ အံ့ဖွယ် မဟုတ်သော်လည်း၊ သက်ဦးဆံပိုင် စံနစ်အောက်ရှိ အာဏာမရှိ၊ ဓနမရှိ၊ ကိုယ်စားဖို့ ကိုယ်စိုက်၊ ကိုယ်ဝတ်ဖို့ ကိုယ်ရက်၊ ကိုယ်နေဖို့ ကိုယ်ဆောက်၍ ရှားပါးရသည့်အထဲမှ ဆယ့်နှစ်မှု မင်းတိုင်းကို မင်းအတွက် ပေးနေရသော ကျေးတော်မျိုး ကျွန်တော်မျိုးတို့အပေါ် စေတနာရောက်၍ ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းသည်သာ ထူးသည်ဟု ဆိုအပ် ပေသည်။ ရဲဝံ့သည်၊ ဉာဏ်ခံ
ကြီးပါပေသည်ဟုလည်း ဆိုထိုက်ပေသည်။ ဝန်ကြီး၏ စေတနာသည် အထက်ထက်က စာဆိုတို့ထက် ပိုလာသည်။
သစ်လာသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ထိုစေတနာသစ်မှ ပေါက်ဖွားလာသော စာပေသည် ရှေးကမြန်မာစာပေသစ်ဟု ဆိုရန်သာရှိသည်။ အဖွဲ့အနွဲ့အရာတွင်လည်း အကြောင်းသင့် အရိုးခံစကားတို့ကိုသာ သုံးကာ ပြေပြစ်စွာ ဖွဲ့ဆိုထားလေသည်။ မိုးဦးကျသည့်အခါ လယ်သမားတို့ဘာဝ မိမိသားမယား နှင့်တကွ ပျော်ပျော်ပါးပါးနေထိုင် စားသောက်ကြပုံကို 'ဝသန်ကာလ၊ မိုးကျတည့်လျှင်၊ ပျော်ပျော်ပါးပါး၊ မယားနှင့် ဆွေငယ်လင်၊ လက်တွဲငင်ခြေငင်၊ ကိုယ်တွင်အဝတ်၊ ပုဆိုးအင်္ကျီစုတ် ပြဲပြီ၊ ချည်နီဗောင်းတွတ်တွတ်ကယ်နှင့်လေး' အစချီသော လယ်သမားဖွဲ့ တျာချင်းဖြင့်၎င်း၊ ထန်းပင်တက်၍ ထန်းဦးရေယူပုံကို၊ ထန်းကိုအသုံးချပုံ၊ အိမ်တွင်မွေးထားသောခွေးနှင့် တောချောက်ကာ အမဲလိုက်ပုံ၊ ရသမျှ အမဲတို့ကို ချက်ပြုတ်ကင်လှော် ရေနှင့်ကြော်ပုံ၊ ဒေါင်းလန်းကြီးခင်းကာ သမီး သားမယားတစ်စုတို့နှင့် တပျော်တပါး တိုးဝှေ့ စားသောက်ကြပုံတို့ကို 'နွေဦးကာလ မြူထသောခါ၊ ရင်းထောင် ရင်းဆွဲ၊ ဆောင်မြဲအိုးလွယ်ကာ၊ ဓားနှီးထက်စွာ၊ ခါးမှာချပ်လျက်၊ ထန်းပွင့် ထန်းခိုင်၊ ..ရွှန်းမြိုင်မြိုင်၊ ကလိုင်သာ လွယ်လို့တက်သည်နှင့်လေး' အစချီသော ထန်းတက်သမားဖွဲ့ တျာချင်းဖြင့်၎င်း သဘာဝကျကျ စပ်ဆိုခဲ့ လေသည်။ လယ်သမားနှင့် ထန်းတက်သမားဖွဲ့တို့သည် ကုန် ထုတ်လုပ်သူတို့၏ ဘဝအကြောင်းဖြစ်၍ ပိန်းကော လှေသမားဖွဲ့သည် ကုန်ထုတ်လုပ်မူ၊ ကုန်သွယ်သူ၏ ဘဝအကြောင်းဖြစ်သည်။ အညာလှေကြီးသမားနှင့် နွားဝန်တင်သမားများအဖွဲ့သည် ကုန်သွယ် သယ်ယူသူတို့၏ ဘဝအကြောင်း ဖြစ်သည်။ အချုပ်အခြာ အာဏာသည် သက်ဦးဆံပိုင်မင်းမှ ဆင်းသက်သည့် ထိုခေတ်တွင် ဝန်ကြီးသည် အထက်ပါ ပြည်သူပြည်သား လူတန်းစားမှ အချုပ်အခြာ အာဏာသည် ဆင်းသက်လာနိုင်ရန် နိုင်ငံရေးအရ မဆောင် ရွက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ထိုသို့ သက်ဆင်းစေနိုင်သော မျိုးစေ့ကို ချပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသော် မှားမည်မထင်ချေ။ ဝန်ကြီးသည် မြန်မာစာပေသမိုင်း၌ ပြည်သူ့ဗိမာန် တစ်ခန်းကို ဖွင့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ( )</ref> <gallery>
File:WunGyi Padaethayarzar Mausoleum Thanlyin 2.jpg
File:WunGyi Padaethayarzar Mausoleum Thanlyin 3.jpg
</gallery>
== ကိုးကား ==
<References />
{{ညောင်ရမ်းခေတ်}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ မှူးမတ်များ]]
tlj9j8oc04hok86kyb7r8ok1ygxfojw
ထွန်းဝေ
0
7997
1046373
756627
2026-08-03T16:06:47Z
Naingli
144794
1046373
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|name = ထွန်းဝေ
|image = TunWay.jpg
|birth_date = {{birth date|၁၉၂၀|၁၀|၂၃}}
|birth_place = နတ်တလင်းမြို့၊ ပဲခူးတိုင်း
|parents =ဦးကျော်စိန်၊ ဒေါ်ရွှေရင်
|occupation = ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်
|education =
|death_date = {{death date and age|၂၀၀၅|၈|၈|၁၉၂၀|၁၀|၂၃}}
|known_for =
|awards = [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု]] (၁၉၅၇၊ ၁၉၅၉၊ ၁၉၈၃)
}}
==ဦးထွန်းဝေ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ)==
ဦးထွန်းဝေ (၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၀ – ၈ ဩဂုတ် ၂၀၀၅) သည် မြန်မာအမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အကယ်ဒမီဆု သုံးကြိမ် ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် မင်းသား မြတ်လေးနှင့် ထွန်းဝေတို့သည် စကားပြောကောင်းသည့် မင်းသားများအဖြစ် အထူးထင်ရှားကြသည်။ နာမည်ကျော် ပြဇာတ်မင်းသား ဘီအီးဒီအောင်သိုက်က ဦးထွန်းဝေ၏ စကားပြောဟန်ကို ကြိုက်လွန်း၍ ဆင်တူပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။
ဦးထွန်းဝေသည် အသံအောင်ခြင်း၊ အသံပြတ်ခြင်းနှင့် တမူထူးခြားသော ရယ်သံပိုင်ဆိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ရုပ်ရှင်တွင်သာမက ကက်ဆက်ခွေဇာတ်လမ်းများတွင်ပါ အလွန်ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။ ဇာတ်ကားလိုက်ထက် ဇာတ်ကောင်ကောင်း (Art ကိုင်) ဖြစ်လိုသူဖြစ်ပြီး၊ စကားလုံးပြတ်သားပြေပြစ်ကာ လက်တွေ့ဘဝနှင့် အနီးစပ်ဆုံး သရုပ်ဆောင်တတ်သူအဖြစ် ဒါရိုက်တာ ဝင်းဖေက စံပြအပြောကောင်းသူအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သည်။
---
==အစောပိုင်းဘဝနှင့် နောက်ခံသမိုင်း==
အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ နတ်တလင်းမြို့၌ အဖ ဦးကျော်စိန်နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းများအနက် သားကြီး ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည် ရှန်ဟိုင်းမြို့ (ရှန့်ဟိုင်) တွင် မွေးဖွားသည်ဟုလည်း ဆိုကြပြီး၊ ငယ်စဉ်က နတ်တလင်းအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အဖေက စစ်မှုထမ်းရန် ခိုင်းစေခဲ့မှုကြောင့် တရုတ်ပြည် မော်စီတုန်း၏ ပြည်သူ့တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းခဲ့ဖူးပြီး၊ ထိုစဉ်က တရုတ်နာမည်ကြီး မင်းသမီး မေ့လန်ဖန်းနှင့် အိမ်နီးချင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ချုံကင်းမြို့၌ စာနယ်ဇင်းသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆-၄၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးနှင့် ကြူကုတ် ကုန်စည်ကူးသန်းသည့် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ မန္တလေးမြို့တွင် နေထိုင်စဉ် ဓာတ်ပုံဆရာ၊ ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရှေ့ဆောင်သတင်းစာ၊ မန္တလေးသူရိယသတင်းစာ၊ ဘဝသစ်နေ့စဉ် (အယ်ဒီတာချုပ်) နှင့် "ဇင်မင်းပို" ခေါ် တရုတ်သတင်းစာတို့တွင် သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ရင်းနှီးသည့် တပည့်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေးဝါဒအရ ကွန်မြူနစ်အတွေးအခေါ်နှင့် လက်ဝဲဝါဒ ဗီဇပါရှိသူ ဖြစ်သည်။
==ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း==
သိန်းဖေမြင့်မှတစ်ဆင့် ဗြိတိသျှဘားမားစတူဒီယိုမှ ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ တပည့်အဖြစ် ရုပ်ရှင်ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။ ကင်မရာမင်း ဦးထွန်းကြိုင်နှင့် လက်တွဲ၍ သတင်းမှတ်တမ်းတင်ဆရာဘဝ၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် လခစားကားဆက်ခန်း လခစားဘဝများ ကျင်လည်ခဲ့ပြီးမှ ဇာတ်ရံ၊ လူကြမ်းဘဝဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
* ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကား: ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင် ရိုက်ကူးသော 'ချစ်ရေးမလွယ်' (၁၉၅၂) ဇာတ်ကားတွင် ဇာတ်ရံအဖြစ် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
* ထင်ရှားသောဇာတ်ကားများ: ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ၏ 'သည်ဆောင်းဟေမာန်' (မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တွဲဖက်ကာ နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့)၊ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ 'မာလာရီ'၊ 'ပွဲခါညောင်ရေ' (၁၉၅၃)၊ 'ဒေါက်တာ အောင်ကျော်ဦး'၊ ဦးလှဦး၏ 'ဖူးစာနှစ်ခိုင်' (၁၉၅၅)၊ ဦးချစ်ခင်၏ 'ဖြေလျှော့ခွေ' တို့ဖြစ်သည်။
* ခေါင်းဆောင်မင်းသားဘဝ: ဒါရိုက်တာ နေဒွန်းက တင်တင်မူနှင့် တွဲဖက်၍ 'ဘုနဲ့ ဘောက်' (ကန်တော်မိတ် ရုပ်ရှင်) ဇာတ်ကားတွင် မင်းသားအဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စာရေးဆရာ သာဓု၏ ဝတ္ထုကို ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်စိန် (ဦးချင်းစိန်) ရိုက်ကူးသည့် 'ဗိုလ်မြဒင်' (၁၉၅၇ - ဘီဘီဘီ ဖလင်) ဇာတ်ကားဖြင့် တစ်မုဟုတ္ချင်း နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
---
==ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆုများ==
ဦးထွန်းဝေသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီဆု) ၃ ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်
{| class="wikitable sortable" style="background-color: #ffffff; border: 2px solid #ff007f; border-collapse: collapse; width: 100%; text-align: left; box-shadow: 0 6px 16px rgba(255,0,127,0.2);"
|+ style="background: linear-gradient(135deg, #ff007f, #7209b7); color: #ffffff; font-size: 1.3em; font-weight: bold; padding: 12px; border-radius: 8px 8px 0 0; text-shadow: 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.4);" | အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေ ရရှိခဲ့သော အကယ်ဒမီဆုများ
|- style="background: linear-gradient(90deg, #4361ee, #4cc9f0); color: #ffffff; text-align: center; font-weight: bold; height: 45px;"
! style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;" | စဉ်
! style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;" | ရုံတင်နှစ်
! style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;" | ဇာတ်ကားနာမည်
! style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px;" | ရရှိသည့် ဆုအမျိုးအစား
|- style="background-color: #fff0f3; transition: background 0.3s;"
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold; color: #d90429;" | ၁
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center;" | ၁၉၅၇ ခုနှစ်
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; font-weight: bold;" | ''ဗိုလ်မြဒင်''
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; color: #7209b7; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်ဆောင်ဆု)
|- style="background-color: #ffffff; transition: background 0.3s;"
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold; color: #d90429;" | ၂
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center;" | ၁၉၅၉ ခုနှစ်
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; font-weight: bold;" | ''ကကြီးရေက''
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; color: #7209b7; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု (ဇာတ်ဆောင်ဆု)
|- style="background-color: #fff0f3; transition: background 0.3s;"
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold; color: #d90429;" | ၃
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; text-align: center;" | ၁၉၈၃ ခုနှစ်
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; font-weight: bold;" | ''တတိယအရွယ်၏ ဒုတိယဝေဒနာ''
| style="border: 1px solid #ffb3c6; padding: 10px; color: #7209b7; font-weight: bold;" | အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု
|}
---
==ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် အခြားပါဝင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ==
သူသည် "ရန်ကင်းရုပ်ရှင်" ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရွှေပြည်တော်၊ သက်ထားဆိုသော မိန်းမချော၊ အချစ်လှေ၊ မြင်းမိုရ်ထက်မြင့်သော၊ နှင်းဆီနီအိပ်မက်၊ ရဲဘက်ထွန်းလင်း၊ မင်္ဂလာဦး၊ လူပျိုကြီးများ ရည်းစားထားတော့၊ တောင်ပေါ်မြေမှမြေပြန့်ပန်း၊ မဟူရာ၊ မေတ္တာကြိုးမျှင် စသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကောင်းများ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
==အခြားပါဝင်ခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများနှင့် ဇာတ်ရံ/ဇာတ်ပို့အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့မှုများ==
ကကြီးရေ က၊ ေမာင့်မူပိုင်ရှင် (၁၉၆၄)၊ ဖဆကလပ် (၁၉၆၆)၊ ချစ်တော့ ချစ်တယ်၊ ဗိုလ်အောင်နိုင်၊ ရွှေမိုး ငြွှမိုး၊ ရွှေညာမြေ၊ သစ္စာတော်ဦး၊ ရေစီးတစ်ခါ ရေသာတစ်လှည့်၊ ငွေကျွန်း၊ ပိုး၊ မိုးထိအောင်လေကားထောင်၊ ရွှေကိန္နရီ၊ ရွှေဝတ်မှုန်၊ မိစမ္း၊ သီရိဂေဟာ၊ ပန်းသီတဲ့ကြույ၊ တွယ်ရာမဲ့ပန်း၊ လူရိုးလူဖြောင့်၊ ဟန်တစ်ခါပြင် ရွှေစင်ဆယ်တင်း၊ တကယ်ချစ်ရဲ့လား၊ ကြက်လပ္ကကလေးဖြည့်ပေးပါ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
==အသံဇာတ်လမ်းများ==
ကကြီးရေ က၊ နဂါးနိုင်မင်းသား၊ ပုဏ္ဏားဘကွန်း၊ ဝရမ်းပြေး ဘခက်၊ မဟာဇောတိကသူဌေး၊ ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် ပိတုန်းသုံးကောင်၊ ထောင်မင်းသား ဖိုးထော်နှင့် ယမင်းရုပ်၊ ဂျင်ပေါ်က ထုံး၊ အတ္တအကျဉ်းသား၊ ဂျမ်းမ၊ ပြောပြန်ရင်လည်း အောင်မင်း လွန်ရာကျမယ်၊ ဟင်္သာလည်းငှက် ကျီးလည်းငှက်၊ မုဆိုးနဲ့ ကျား၊ အဗ္ဗပါလီ၊ ဘုံရှင်းတမ်း၊ စိတ်၊ သမားတော်ကြီး မဟာဇီဝက၊ ရွှေနဲ့ကပ်တော့ ရွှေမင်းသား စသည်တို့တွင်လည်း အသံသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
---
==နိုင်ငံရေးနှင့် လူထုလှုပ်ရှားမှုများ==
* ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပီကင်း၌ ကျင်းပသော အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက်သို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
* ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် တရုတ်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး အဖွဲ့ကောင်စီဝင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၆ နှင့် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ပညာရှင်များ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တရုတ်ပြည် (ပေကျင်း) သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
* ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော မန္တလေးခြောက်ခရိုင် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲကြီးတွင် သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
* ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှစ၍ အမြင့်သဘင်နှင့် ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
* ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံကြီး ဖြစ်ပွားသည့်အခါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် လူထုရှေ့မှောက်သို့ ထွက်ရှိစဉ်က ရှေ့မှမားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ကာ သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ကူညီပေးခဲ့ပြီး ဒေါ်ခင်ကြည်၏ ဈာပနတွင်လည်း ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ (၁၉၈၈ စက်တင်ဘာ ၂၆ လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွင် “ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏သမီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က...” ဟု ပွဲဖွင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်)။
* နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက်ကြောင့် စစ်အစိုးရလက်ထက် တစ်လျှောက်လုံးတွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခွင့်၊ အသံသရုပ်ဆောင်ခွင့်၊ ကြော်ငြာရိုက်ခွင့်နှင့် ရုပ်ရှင်ပြသခွင့်များ အားလုံး အပိတ်ပင်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် မိသားစုအတွက် ခြင်ဆေးခွေနှင့် မြေဖြူထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းငယ်များကို လုပ်ကိုင်ကာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။
* "သူတို့ ပိတ်နိုင်လှ တသက်ပေါ့ဗျာ။ ဟားဟားဟား" ဟု DVB အင်တာဗျူးတွင် ရဲဝံ့ပေါ့ပါးစွာ ဖြေကြားခဲ့ပြီး သေဆုံးသည့်အထိ ဒီမိုကရေစီနှင့် ပြည်သူ့ဘက်မှ ရပ်တည်သွားခဲ့သည်။
---
==မိသားစုဘဝနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ==
ဦးထွန်းဝေသည် ပထမဇနီး ဒေါ်စောနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ဇနီးကွယ်လွန်သောအခါ ဇနီး၏တူမဖြစ်သူ ဒေါ်ထွေးထွေးနှင့် ထပ်မံလက်ထပ်ခဲ့ရာ သား ၂ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
သူသည် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ရင်းနှီးသည့် တပည့်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ကွမ်းအစ်တစ်လုံး၊ ယောင်ထုံးနှင့်ထိုင်နေသည့် သိုင်းပုံကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ (ယင်းဓာတ်ပုံကို ဂူဗိမာန်ရန်ပုံငွေ ပို့စကတ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်)။ တရုတ်ဘာသာကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ရေးသားပြောဆိုနိုင်ပြီး တရုတ်စာပေ၊ ဆေးကျမ်းများနှင့် အစားအစာချက်ပြုတ်နည်းများကိုပါ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ကာ ရန်ကုန်ရှိ တရုတ်စားသောက်ဆိုင်များက အကြံဉာဏ်တောင်းခံရသူ ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့ တောင်လေးလုံးကျောင်း (ဆရာတော် ဦးပညာ) နှင့် လူထုတိုက် (လူထုဒေါ်အမာ) တို့နှင့်လည်း များစွာ ရင်းနှီးလေးစားမှု ရှိခဲ့သည်။
---
==ကွယ်လွန်ခြင်း==
ဦးထွန်းဝေသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ပြည်သာယာ၊ သီရိဇေယျာလမ်းရှိ နေအိမ်တွင် အသက် ၈၀ ကျော်အရွယ်ဖြင့် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ထွေးထွေးနှင့် သားသမီး၊ မြေးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist|
<ref>မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် ၂၀၀၆</ref>
}}
{{Lifetime|၁၉၂၀|၂၀၀၅}}
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[Category:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]
p33jruzk8z8fakbtn91v5go1u1jnmae
ကဗျာလင်္ကာ
0
8315
1046390
769573
2026-08-03T23:22:13Z
~2026-42870-34
146496
/* */ ခေါမဟုတ် ခေါ်ဖြစ်သည်
1046390
wikitext
text/x-wiki
{{Unreferenced}}
'''ကဗျာလင်္ကာ''' ဟူသည်ကား လူတို့နေ့စဉ် သုံးစွဲပြောဆိုနေသော သာမန်စကားများကို တေးဂီတပမာ ပြေပြစ်ချောမောစွာ ချိုသာငြိမ့်ငြောင်းအောင်စီကုံးရေးသား ထားသောစာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပဒဒေါသ၊ ဝါကျဒေါသ စသော ဒေါသတို့မှ ကင်းလွတ်၍ ပသာဒဂုဏ်၊ ဩဇဂုဏ်စ သော ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံအောင် ဖွဲ့သီကုံးသမျှသော သက္ကဋဘာသာ မဂဓဘာသာတွင် ဂါထာ၊ မြန်မာဘာသာတွင် လင်္ကာသီချင်းများကို ကဗျာလင်္ကာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ကဗျာလင်္ကာကို မြန်မာဘာသာ စာပေသာမဟုတ်၊ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာသာစာပေ အသီးသီးတို့၌လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သော် ကဗျာလင်္ကာသည် မည်ကဲ့သို့ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသနည်းဟု စဉ်းစားဖွယ်ရှိသည်။ ကဗျာလင်္ကာကို မည်သူကစ၍ ရေးလိုက်သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ အတိအကျ မပြောနိုင်ချေ။ သို့သော် ကဗျာလင်္ကာ မည်သို့စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကိုမူ ခန့်မှန်း ချိန်ဆနိုင်ပေသည်။ ကဗျာလင်္ကာဟူသည် တေးဂီတပမာ ချိုသာငြိမ့်ငြောင်းအောင် စီကုံးထားသော စာဖြစ်သည်ဟု အထက်ကဆိုခဲ့ပြီ။ ထို့ကြောင့် ကဗျာလင်္ကာ၏ ရေသောက်မြစ်ဖြစ်သော တေးဂီတများကို ပြန်လည် စဉ်းစား သင့်ပေသည်။ တေးဂီတများမည်ကဲ့သို့ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။
ကမ္ဘာလောကကြီး၌ သာယာသောအသံ ဆိတ်သုန်းနေသည့် အချိန်ဟူ၍ မည်သည့် အခါကမှ မရှိခဲ့ချေ။ သတ္တလောကကြီးမဖြစ်တည်မီ လောကဓာတ်ကြီးတစ်ခွင်လုံး ရေပြင်အတိ ဖုံးလွှမ်းနေသော ကမ္ဘာပျက်နေချိန်၌ပင် ရေယာဉ်လှိုင်းတို့ခွပ်သံ၊ လျှပ်စစ်ပြက်၍ မိုးကြိုးထစ်သံ စသော အသံများ ရှိခဲ့ပေသည်။ ထိုနောက် ရေများခန်းခြောက်၍ မြေပြင်ပေါ်ထွန်း လာသောအခါ လေဖြင့် တိုက်ခတ်အပ်သော ရေလှိုင်းသံသည်လည်းကောင်း၊ ပင်ထက်မှ သစ်ရွက် သစ်ခက်ကလေးများ လှုပ်ရှားသံသည်လည်းကောင်း၊ ချောင်း၊ မြောင်း၊ အင်းအိုင်တို့မှ ရေပွက်သံသည် လည်းကောင်း၊ ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန် တို့၏ အော်မြည်သံသည်လည်းကောင်း၊ ကျေးငှက် သာရကာတို့၏ ရင့်ကျူးသံသည် လည်းကောင်းအသီးသီး ရှိခဲ့ကြပေသည်။ ထိုအသံများမှာ စင်စစ် သဘာဝ၏ တေးဂီတပင် ဖြစ်လေသည်။ ဂီတသံနွှယ်သည့် သာယာငြိမ့်ငြောင်းသော ထိုသဘာဝသံကို ကမ္ဘာဦးသူတို့ အာရုံပြုမိကြသည်။ ကလေးသူငယ်များသည် အိမ်၌ မွေးထားသေ ာကြောင်ကလေး၊ ခွေးကလေးတို့၏ အသံကို အတုယူအော်ကြည့်ကြသကဲ့သို့ ကမ္ဘာဦးသူ တို့သည်လည်း ထိုသဘာဝ ဂီတသံများကို အတုယူကြသည်။ ဦးစွာ သူတို့အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တိရစ္ဆာန်များ အော်သံကို အတုယူသည်။ အထူးသဖြင့် ငှက်ကလေးများ၏အသံကို မတူ တူအောင် လေ့ကျင့် ကြည့်ကြ၏။ ငှက်မြည်သံမှာ လူတို့အတုယူရန် အလွယ်ဆုံးသော အသံဖြစ်လေသည်။
ကမ္ဘာဦးသူတို့သည် တစ်နေ့လုံး အမဲလိုက် ငါးမျှားစသည်ဖြင့် အစာရှာဖွေခဲ့ရ၍ ပင်ပန်းနွမ်းလျကြသည့် အလျောက် ညချမ်းအချိန်ဝယ် စုဝေးလျက် ကျေးငှက်အသံ၊ မိုးသံ၊ လေသံ၊ သစ်ပင်သစ်ရွက် လှုပ်ရှားသံစသော သဘာဝ ဂီတသံတို့ကို တစ်ယောက်တစ်လှည့်စီ အတုယူအော်မြည်၍ ဖျော်ဖြေကြပေလိမ့်မည်။ အချို့သော သူများကလည်း အနားယူချိန်တွင် မိမိတို့တစ်နေ့တာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အဖြစ်အပျက် ဗဟုသုတတို့ကို တစ်ဆင့်စကား တစ်ဆင့်နားရောက်အောင် ပြောကြား ကြပေမည်။ ယင်းသို့ ပြောကြားရာတွင် ပတ်ဝန်းကျင် သဘာဝဂီတသံကို အားကျ၍ ရိုးရိုး စကားနှင့် မပြောဘဲ ဂီတသံနှောသည့် စကားလုံးတို့ဖြင့် ကြံဖန်ပြောသည့်အလေ့ ဖြစ်လာခဲ့ဟန်တူသည်။ ဝိုင်းဖွဲ့ စကားပြောရာတွင် ပျော်ရွှင်မြူးတူးကြသည့် အလျောက်လက်ခုပ်တီးခြင်း၊ ခြေဆောင့်ခြင်း၊ စည်းလိုက်ခြင်း၊ လေချွန်ခြင်းစသော အမှုတို့ကိုပြုလျက် စကားပြောသူကလည်း ဂီတသံနွှယ်သည့် ချိုသာသော စကားများကို ပြောပေလိမ့်မည်။ ဤသို့ စကားရိုးရိုးမှ ဂီတသံကိုမှီးလျက် သာယာနာပျော်ဖွယ်ဖြစ်အောင် စီကာပတ်ကုံး ပြောခြင်းသည်ပင်လျှင် ကဗျာလင်္ကာ သန္ဓေစွဲလာနေပြီဟုဆိုရပေမည်။ သို့သော် ဤသည်ကား နှုတ်ကဗျာ သာလျှင် ဖြစ်သေး၏။ စာအက္ခရာမပေါ်ပေါက်မီကပင်လျှင် လူတို့သည် မိမိတို့ စိတ်နှလုံး၌တွေ့ကြုံခံစားမှုတို့ကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကြသော ကဗျာတေးများ ရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အက္ခရာစာများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ကဗျာလင်္ကာ အရေးအသားဟူ၍ ပေါ်ထွန်းလာမည်မှာ ကျိုးကြောင်း ဆက်စပ်ကြည့်ကသိနိုင်ပေသည်။
မိမိစိတ်၌ ခံစားမှု၊ လှုပ်ရှားမှု၊ တွေးကြံမှုတို့ကို သူတပါးစိတ်၌ ထိုနည်းနှင်နှင် တွေ့ကြုံခံစား လှုပ်ရှားလာနိုင်အောင် ကူးဆက်ပေးသောအရာကား ကဗျာလင်္ကာပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ မိမိခံစားရမှုကို သူတစ်ပါးကိုယ်တွေ့ ခံစားမှုဖြစ်သွားအောင် ကူးပြောင်းပေးရသည်မှာ မလွယ်ကူချေ။ မိမိသိသလို သူတစ်ပါးသိအောင်၊ မိမိမြင်သလို သူတစ်ပါးမြင်အောင် ပြစားဖို့ရာ လက်နက်ကောင်း လိုပေသည်။ ထိုလက်နက်ကောင်းကား ကဗျာလင်္ကာတည်းဟူသော တန်ဆာဖြစ်မြောက်အောင် ထောက်မကူညီပေးသော အသံကာရန်၊ စပ်ပုံဟပ်ပုံ၊ စပုံချပုံ အနက်အဓိပ္ပာယ် စသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။
ကဗျာလင်္ကာဟူသည် ကာရန်ကလေးများ ဟပ်ထားရုံနှင့် ကဗျာလင်္ကာမြောက်ပြီဟု မဆိုသာချေ။ သဒ္ဒလင်္ကာရ၊ အတ္တလင်္ကာရ စသောတန်ဆာများဖြင့် ဝေဝေ ဆာဆာဆင်မြန်းပေးဖို့ လိုသေးသည်။ မည်သည့် ဘာသာစာပေ၌ မဆို ကာရန်ချိတ်ဆက်ပုံ၊ အသံနေအသံထားယူပုံ၊ အလင်္ကာရသပေါ်အောင် ဖွဲ့ပုံစသော ကဗျာဥပဒေစည်းကမ်းများရှိပေသည်။ ထိုစည်းကမ်းများဖြင့် စံနစ်တကျ ကုံလုံပြည့်ဝအောင် ဖွဲ့စီသီကုံးတတ်မှသာ ကဗျာလင်္ကာ ဖြစ်ပေမည်။ ကဗျာစာဆိုသည် ထိုထို လက်နက် ကရိယာများကို မှန်ကန်အောင် သုံးတတ်ပါမှ စာဆိုကိုယ်တိုင် သိရှိခံစားရသော အရသာကို စာဖတ်သူသည် တင်းပြည့်ကျပ်ပြည့် ခံစားနိုင်ပေမည်။ [[မြန်မာကဗျာ ကာရန်ယူနည်းများ|ကာရန်]]သာညီ၍ ကဗျာ့အရသာ မထိမိသော ကဗျာကလေး တစ်ပိုဒ်ကို ပုံစံပြလိုသည်။
<blockquote>
တို့ကျောင်းတောင်က စိန်ပန်းတော၊<br />
အပျိုလေးတွေ လက်နဲ့ခေါ်လို့၊<br />
ရွှေမုဌောတဲ့တင်ကြရှာ။
</blockquote>
ဤ၌ ကာရန်ကိုသာ ညီအောင်စပ်ထား၍ အနက်အဓိပ္ပာယ်လုံးဝမပေါ်ခဲ့ချေ။ တော၊ ခေါနှင့် ဌောတို့မှာ ကာရန် ဟပ်မိသော်လည်း လက်နဲ့ခေါဆိုသော စကားမှာ အဓိပ္ပာယ်မရှိချေ။ အတ္တလင်္ကာရ မပေါ်သောစာဖြစ်၏။ ဤသို့ အဓိပ္ပာယ်မရှိသည့် စကားလုံးကိုသုံးခြင်းဖြင့် ဘာသာစကားကိုများစွာထိခိုက်ပေသည်။ ကဗျာလင်္ကာသို့လည်း မကျရောက်သည်ကို သတိပြုဖွယ်ဖြစ်သည်။ ကာရန်လည်းမိ၊သဒ္ဒလင်္ကာရ၊ အတ္တလင်္ကာတို့နှင့်လည်းပြည့်စုံ၊ ကဗျာ့ အရသာလည်း မြောက်လှသောကဗျာတစ်ပုဒ်ကို ပုံစံပြဦးအံ့။
<blockquote>
လနေအစွန်၊ မြမြေမွန်ဝယ်၊ လေသွန်ပင့်မှုတ်၊<br />
ရွက်ရင့်ပြုတ်က၊ ကျေးနှုတ်ဖူးဆင့်၊<br />
လွတ်ကျူးတင့်သည်၊<br />
နူးခွင့်ခါမှီ၊ သရဖီလည်း၊ ရာသီသိဆုံး၊ စီဘိကုံးသို့၊<br />
တောလုံးလျှမ်းမောက်၊ ပန်းပိတောက်မူ၊<br />
နွမ်းခြောက်ကြွေ ရော်၊ မချွေသော်လည်း<br />
မြေပေါ်အတိ၊ ပုံလျက်ရှိ၏။<br />
ဤ၌ ကာရန်များမှာ နှစ်ချက်သုံးချက်ပင် မိအောင်
</blockquote>
စပ်ဆိုထား၏။ လနှင့်မြ၊နေနှင့်မြေ၊စွန်နှင့်မွန်၊သုံးချက်စလုံးမိ၏။ အနက်အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလှ၏။ အခါရာသီ အလျောက် လူက မချွေရဘဲနှင့် အလိုလိုပင်ထက်မှ နွမ်းခြောက် ကြွေကျလာသော သရဖီပန်းနှင့် ပိတောက်ပန်းပွင့်တို့မှာ မြေပြင်ပေါ်ဝယ် တပုံတခေါင်းကြီး ပုံလျက်သားဖြစ်နေသည်ကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း သိမြင်နိုင်သည်။ ဤ၌စာဆို ပြသလိုသောသူ၏ ပန်းကမ္ပလာ မြေမွေ့ရာကို စာဖတ်သူသည် စာဆို၏ လက်နက်ကောင်းဖြစ်သော ကဗျာ့အရာမြောက်သည့် စာလုံးကလေးများကို သုံးသပ်ရုံနှင့် စာဆို
မြင်သကဲ့သို့ မြင်နိုင်ပေသည်။
ကဗျာလင်္ကာ စပ်ဆိုရာ၌ ကာရန်သာမက မတြာ(မီတာ)ဟုခေါ်သည့် အသံကိုလည်း သတိမူ ရပေသေးသည်။ ရှည်သောဒီဃသံ၊ တိုသော ရဿသံ၊ လေးသော ဂရုသံ၊ ပေါ့သောလဟုသံစသည်များကို ညီညာပြေပြစ်အောင် ထည့်သွင်းစပ်ဆိုမှလည်း ကဗျာလင်္ကာ မည်ပေမည်။ စာဆိုတို့သည် ကဗျာလင်္ကာ ဖွဲ့ရာ၌ ကာရန် ရွေးသကဲ့သို့ပင် အသံကိုလည်း ရွေးချယ် ရလေသည်။ ရှည်သောဒီဃသံဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့၍ အနက်ပေါ်အောင် ဖော်ထားသော အောက်ပါကဗျာလင်္ကာကို ကြည့်နိုင်ပေသည်။
<blockquote>
ကြည့်၍မမြင်၊ ခေါ်လျှင်မကြား၊ အိမ်ရှေ့ဖျားကြောင့်၊<br />
သနားစရာ ငိုကြွေးရှာ၏။
</blockquote>
ဤစာကြောင်း၌ကာရန်သာ ညီသည်မဟုတ်၊ အသံအားဖြင့်လည်းသိမ်မွေ့သည့် အနက်ကို ဖော်ထားလေသည်။ မြင်၊ လျှင်၊ ကြား၊ ဖျား၊သနား၊ စရာ၊ ရှာဟူသော ကာရန်များမှာ အသံရှည် အသံလေး များချည်းဖြစ်သဖြင့် ရွတ်ဆိုရာတွင် ဆွဲငင်ရှည်တွဲ၍ စာဆိုပြလိုသော သနားဖွယ် အဖြစ်နှင့် သိမ်မွေ့သည့်အနက်ကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်သိ နိုင်လေသည်။
<blockquote>
အဖန်ဖန်လျှင်၊ တသန္ဓေဓေ၊ တပေလျဉ်းလျဉ်း<br />
တညှဉ်းဆိုးဆိုး၊တညှိုးလျလျ၊တတလွမ်းလွမ်း၊တသမ်း<br />
ဟယ်ဟယ်၊တတွယ်တာတာ၊တဟာလှိုက်လှိုက်၊<br />
တရှိုက်ငင်ငင်၊ တပင်ပန်းပန်း၊ တဝန်းလျားလျား။
</blockquote>
ဤကဗျာပိုဒ်မှာ သဒ္ဒလင်္ကာရနှင့် ပြည့်စုံလှ၍ အထူးသဖြင့် အသံများကို မဓုရတာဂုဏ်မြောက်အောင် ချိုသာစွာ ဖွဲ့စီထားပေသည်။ အနက်အားဖြင့်လည်း မချို့တဲ့၊ ဘာသာစကားလုံးများကိုလည်း ရေလဲနှင့် ဆင့်ထက်ကဲ လှလှကြီး သုံးထားပေသည်။ ကဗျာတွင် ကာရန်ငြိရုံသာ မဟုတ်ဘဲအသံများကို ဆိုလိုသည့် အဓ္ဓိပါယ်နှင့် ညီညွတ်အောင် ရွေးချယ်သုံးထားပုံကို အောက်ပါပုံစံ၌ တွေ့ရ၏။
<blockquote>
ငါ၏ခွန်အား၊ တန်းခိုးများကို ထင်ရှားကြည့်ကြ၊<br />
ကေသရသို့၊ မဒ္ဒနန်းလုံး၊ ရွှံ့ကြောက်ချုံးအောင်၊<br />
လက်ရုံးနှစ်ရပ်၊ ဖြောင်းဖြောင်းခတ်လျက်၊<br />
ဆင်မြတ်ယဉ်သာ၊ ကျောက်ကုန်းမှာလျှင်၊<br />
ပဘာကိုတင်၊ မြေပြင်တလင်း၊ စစ်ပွဲကျင်းသည်<br />
ငါမင်းကုသ လာပြီတည်း။
</blockquote>
ဤစာပိုဒ်၏ ကာရန် အသံများကို ကြည့်လျှင် ရှေးဦးစွာအား၊ များ၊ ရှားဟူသော ဒီဃသံရှည်ဖြင့် အစပြု၍ ရုတ်ခြည်းပင် ကြ၊ ရ၊ ဒဟူသော လဟုသံပေါ့တို့သို့ ပြောင်းကာလုံး၊ ချုံး၊ ရုံး၊ ရပ်၊ ခတ်၊ မြတ်ဟူသော အသံလေးများဖြင့် သယ်ယူသွားပြီးသော် အသံရှည် သာ၊ မှာ၊ကာ တို့ထည့်သွင်းလျက် တဖန် ဂရု အသံလေး ဖြစ်သော လင်း၊ ကျင်း၊မင်းတို့ဖြင့် အဆုံး သတ်ထားလေသည်။ ဤတွင် ဂရုသံအသံလေးများ၊ ပြတ်တောင်းသော ရဿအသံတိုများ ဒီဃသံရှည်များ မျှတစွာ အနက်ပေါ်အောင် ဖော်စပ်သွားသဖြင့်
ကုသမင်း၏ ရဲရင့်သော ကြုံးဝါးသံ ကိုစာဖတ်သူတို့၏ နားထဲ၌ စာဆို ကြားစေလိုသကဲ့သို့ ထင်ထင်ရှားရှားကြားနေဘိ၏။ ဤသို့ ခံစားရပေသည်။
စာဆို၏ စိတ်နှလုံး၌ ခံစားရသော အာရုံများကို သူ၏ စကားလုံးအသံများက အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပေးစေမှသာ ကဗျာလင်္ကာ အစစ်ဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ကဗျာလင်္ကာ အမျိုးအစားများမှာ ဘာသာစာပေအသီးသီးကိုလိုက်၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလေသည်။ မြန်မာစာပေတွင် ကဗျာလင်္ကာ အမျိုးအစားများမှာ ဘာသာစာပေ အသီးသီးကိုလိုက်၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလေသည်။ မြန်မာစာပေတွင် ကဗျာလင်္ကာကို လင်္ကာနှင့်သီချင်းဟူ၍ နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားသည်။ လင်္ကာမှာ (၁) လင်္ကာ၊ (၂) ပျို့၊ (၃) မော်ကွန်း၊ (၄) သံပိုင်း၊ (၅) သမိုင်း၊ (၆) ရဲတင်း၊ (၇) တမ်းချင်း၊ (၈) ဧချင်းသံတိုင်၊ (၉) ဧချင်းသံပေါက်၊ (၁၀) ရတု၊ (၁၁) လူးတား၊ (၁၂) အန်၊ (၁၃) သံပေါက်၊ (၁၄) ဝဲရိုက်ဝဲသွင်းဟူ၍ ၁၄ မျိုး ရှိ၏။ သီချင်းတွင် (၁) ရကန်၊ (၂) ဟောစာ၊ (၃) သာချင်း၊ (၄) ကာချင်း၊(၅) အဲချင်း၊ (၆) အိုင်ချင်း၊ (၇) လေးချိုး၊ (၈) သံချို၊ (၉) ယိုးဒယား၊ (၁၀) ပတ်ပျိုး၊ (၁၁) ကြိုး၊ (၁၂) ဘွဲ့၊ (၁၃) ဘောလယ်အရိုး၊(၁၄) တေးအရိုးအဆန်း၊ (၁၅) သဖြန်အရိုးအဆန်း၊ (၁၆) ငိုချင်းအရိုးအဆန်း၊ (၁၇) တုံးချင်း အရိုးအဆန်း၊ (၁၈) ဟန်ချင်း အရိုး အဆန်း၊ (၁၉) လှေချင်း အရိုးအဆန်း၊(၂၀) နတ်သံ၊ (၂၁) မှာတမ်း၊ (၂၂) ဇာတ်စကားစပ်ပုံဟူ၍ ၂၂ မျိုးပါဝင်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသုံးစွဲကြသော ဘာသာစကားများ ကွဲပြားသော်လည်း ကဗျာ့ဉာဏ် အာဘော်များမှာမူအားဖြင့် ခပ်ဆင်ဆင် တူသည်ကို တွေ့ရသည်။ အနောက်နိုင်ငံ၏ ကဗျာလင်္ကာများကိုကြည့်လျှင် အနောက်လောက ယဉ်ကျေးမှု၏ ဖိုးအေဟု ခေါ်ဆိုရသော ဂရိနှင့် ရောမနိုင်ငံများ၏ အဆက်အနွယ်များကို တွေ့ရပေသည်။ ဂရိစာပေတွင် အော့ဒီဆီခေါ် လင်္ကာကြီးမှာ ရှေးစစ်တိုက်ခန်း၊ စွန့်စားခန်းများကို ဖွဲ့ဆိုထားသဖြင့် ထိုလင်္ကာ ကြီးမျိုးကို အက်ပစ်ရဲတင်း လင်္ကာ ဟူ၍ ခေါ်ဆိုထား လေသည်။ ထိုလင်္ကာကြီးကိုဥရောပ စာပေတွင် ဘာသာမပြန် ရသေးသော ဘာသာဟူ၍ မရှိချေ။ စာပေ အမွေအနှစ်အဖြစ် ခံယူကြ လေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ အရှေ့နိုင်ငံ၌ သက္ကဋဘာသာဖြင့် ရေးစပ်ထားသော ရာမယန လင်္ကာကြီးမှာလည်း အက်ပစ်လင်္ကာ အမျိုးအစားပင် ဖြစ်သည်။ အော့ဒိဆီနှင့် ရာမယနလင်္ကာကြီးများမှာ ကမ္ဘာတွင် ယခုတိုင် ကျော်ကြားလျက် ရှိလေသည်။
ရာသီဥတု တောတောင် ရေမြေတို့ကိုဖွဲ့ဆိုကြရာ၌ နတ်များပင်ဖန်ဆင်းသကဲ့သို့လည်းကောင်း မိုးနတ်သား၊ လေနတ်သားစသည်တို့ ထင်ရှားစွာရှိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဖွဲ့ဆိုကြ၏။ ရှေးဂရိ လူမျိုးများသည် မိုးဦးကျရာသီ ပန်းများ ပွင့်သည်ကို ဘုမ္မစိုးနတ်သမီး၏ ချစ်သမီး သေမင်းထံမှ ပြန်လာ၍ ပျော်ရွှင်သော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ပွင့်လေဟန်ဖွဲ့ဆို ခဲ့လေသည်။ အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံ၌လည်း အသူရာနှင့်သိကြားတို့ စစ်တိုက် ကြ၍ မိုးရွာလေဟန် ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ ရာသီဘွဲ့၊ တောဘွဲ့၊ တောင်ဘွဲ့၊ မယ်ဘွဲ့၊ မောင်ဘွဲ့စသော အဖွဲ့အမျိုးမျိုးတို့ကို မြန်မာစာပေ၌ ရှိသကဲ့သို့ အခြားစာပေများ၌လည်း ရှိပေသည်။ ထိုထိုအဖွဲ့မျိုးကို ဂရိတိုင်းသားတို့က လစ်ရစ်ဟူ၍ အမည်တပ်ထား၏။ မြန်မာစာပေ၌ တေးထပ်ဟူသော ကဗျာအမျိုးအစားမျိုးကို အနောက်တိုင်းစာပေ၌ ဆွန်းနက်ဟူ၍ တွေ့ရ၏။ ဆွန်းနက်မှာ စာကြောင်း ရေ ၁၄ ကြောင်းဖြင် ကာရန်၊ အသံ၊ စည်းမှန်အောင် စပ်ဆိုရသော ကဗျာမျိုးဖြစ်၏။ မြန်မာ တေးထပ်တွင်လည်း ၁၈ ပိုဒ်ပြည့်အောင် အခံအအုပ် ကာရန်များဖြင့် စနစ်ကျအောင် ဖွဲ့ဆို ရပေသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာအဲချင်း၊ အိုင်ချင်း၊ တေးအရိုးအဆန်းများနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသော အနောက်တိုင်း ကဗျာတစ်မျိုးကို ဗဲလက်ဟု ခေါ်ထားကြောင်း တွေ့ရလေသည်။ ဤသို့လျှင် ဘာသာစာပေ
အမျိုးမျိုး၌ ကဗျာအမျိုးအမည် အမျိုးမျိုးရှိလေသည်။ စပ်ပုံဟပ်ပုံ စည်းစံနစ်နှင့် အမျိုးအမည်များ ကွဲပြားခြားနားသော်လည်းဘာသာ စာပေတိုင်း၏ ကဗျာလင်္ကာမှာ သာယာနာပျော်ဖွယ်ဖြစ်အောင် ပညာရှိတို့ ဖွဲ့စီသီကုံးထားသောစာဟုပင် အဓိပ္ပာယ် တညီတည်း ရလေသည်။
ပညာရှိများ ဖွဲ့စည်းထားသော ကဗျာ လင်္ကာ၏ အရသာကို ခံစားနိုင်သောနည်း ရှိပါသလောဟု စဉ်းစားစရာဖြစ်ပေသည်။ ဘာသာစာပေမရွေးကဗျာ၊ လင်္ကာဟူသောအရသာကို သိနိုင်ရန် ခံစားနိုင်ရန်နည်းရှိကြောင်းတွေ့ရသည်။ ချိုချဉ်ခဲဖွယ်တို့၏ အရသာသည် လျှာ၌ ထင်၏။ အဆင်းသည် မျက်စိ၌ထင်၏။ ထိုနည်းနှင်နှင် ကဗျာ လင်္ကာအရသာသည် နား၌ ထင်၏။ ဂီတသံများကို နားလည်နိုင်ရန်၊ ဂီတအရသာကို ခံစားနိုင်ရန် လေ့ကျင့်ထားရသကဲ့သို့ ကဗျာအရသာကို သိနိုင်ရန်လည်း နားကိုပင်လေ့ကျင့်ထားရပေမည်။ ထိုကြောင့်လည်း ကဗျာစပ်ဆိုရာ၌ သဒ္ဒ လင်္ကာရဂုဏ်ကို ထည့်သွင်းထားပေသည်။ ကဗျာဟူသည် စိတ်ထဲက ဖတ်ရုံနှင့် အရသာ မပြည့်စုံချေ။ သူတစ်ပါးအသံထုတ်၍ ဖတ်ကြားခြင်းကို နားထောင်ခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်အသံထွက်၍ ဖတ်ခြင်းတို့ကို ပြုမှသာလျှင် ပြည့်စုံသော အရသာ ပေါ်နိုင်လေသည်။ ကဗျာလင်္ကာ အသံများသည် မည်မျှခရီးရောက်သည်ကို အထက်၌ ဖော်ပြခဲ့ပြီးလေပြီ။ ထို့နောက် ကဗျာ၊လင်္ကာဟူသည် စာလုံးစကားများထက် စိတ်အပေါ်တွင်ပို၍ တည်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ စိတ်ကူးသည် ကဗျာလင်္ကာဖြစ်၍ စာ၊စကားစသည်တို့မှာ ထိုစိတ်ကူးကို အကောင်အထည် ဖြစ်စေသော လက်နက်မျှသာ ဖြစ်လေသည်။ ထိုကြောင့် ဘာသာစကား ကွဲပြားကြစေကာမူ ကဗျာဉာဏ် စိတ်ကူးမှာ အတူတူဖြစ်သည်ကို တွေ့ခဲ့ကြရသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ မြန်မာစာပေ အလင်္ကာ ကျမ်းများ၌ ပါရှိသော ဥပစာ၊ ရသဂုဏ်တို့မှာ မဂဓဘာသာများမှ ဆင်း
သက်ရရှိသကဲ့သို့ အနောက်တိုင်းကဗျာ စာပေများတွင် ဂရိရောမဘာသာတို့မှ ဆင်းသက်လာသော ဥပစာတင်စား နည်းအသုံးအနှုန်းတို့ ရရှိကြလေသည်။ စာပေအမျိုးမျိုးကို နှိုင်းရှည့်လေ့လာသောအခါ ကဗျာဉာဏ်စိတ်ကူးများ တူပုံကို တွေ့ရှိကြရသည်။ မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ရတုအရေးအသား၌ တံခွန်စိုက်ခဲ့သော တောင်ငူဘုရင်နတ်ရှင်နောင်၏ရတု တစ်ပိုဒ်တွင်။
<blockquote>
နှစ်ပြိုက်ဖက်ရှာ၊ ဝတိံသာမှ၊ စံရာစံထား<br />
ရွေးခဲ့ခြား၍၊ သိကြားတမျှ၊ ပြိုင်လှာသလည်း<br />
သော်တာ့ရောင်သွင်၊ ကြယ်နှယ်ထင်ဟု၊<br />
သခင်ကကို၊ များမိန့်ဆိုလိမ့်။
</blockquote>
ဟူ၍ တွေ့ရ၏။ ဤနေရာတွင်မိန်းမတစ်ဦး၏အလှကို မျက်လုံး၊ မျက်ခုံး၊ နှာတံ၊ ကိုယ်နေကိုယ်ထားစသော အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းတို့ကိုတိုက်ရိုက် ချီးကျူးခြင်း မပြုဘဲ ထိုမိန်းကလေး၏ အလှရုပကာကို ဂုဏ်တင်၍ တစ်နည်းလည်းတင်စား၍ သိကြားမင်းစံရာ၊ ဝတိံသာမှ၊ နတ်ကညာ၏ အလှနှင့် နှိုင်းရှည့်လျှင် မိန်းကလေး အလှကပင် သာပေလိမ့်မည်ဟု ဖွဲ့ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကား တင်စားဖွဲ့ဆိုသော နည်းဖြစ်၏။
ရှေးဂရိစာဆို ဟိုးမားဖွဲ့ဆိုသော အော့ဒီဆီ လင်္ကာကြီးတွင် လည်းဟယ်လင်မိဖုရား လှပပုံကို သင်္ဘော တစ်ထောင်ကို စစ်တိုက်ရန် လွှင့်စေသောမျက်နှာဟု တင်စား ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မိန်းကလေး တစ်ယောက်၏ အလှဂုဏ်မှာစာဆို၏ စိတ်ကူးပေါ်၌ တည်နေ ပေသည်။ မည်သည့်စာဆိုမဆို စာဆိုသူတို့၏ စိတ်ကူးချင်းမှာ ဆင်ဆင်ပင် ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ အတွေးနှင့် အမြင်မှာ သာမန်လူများနှင့်မတူထူးခြားနေပေသည်။ နံနက်ချိန်ခါ ထွက်ပြူလာသော နေမင်းကြီးကိုသာမန်လူ၏ မျက်စိတွင် အဝိုင်းသဏ္ဎာန်မှ ဝါဝါအရောင်များ ထွက်နေသည်ဟုပင် သာမန် မြင်ပေမည်။ ကဗျာ့စာဆို၏ မျက်စိ၌ကား ဤသို့ရုန့်ရင်းစွာ မမြင်၊ ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ထိပ်ဖျားမှ နေရထားစကြာသည် ရောင်မျိုးထွေဖြာ ထွက်ပေါ်လာ၍ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသား အများအားနှုတ်ဆက်သည့်အလားကဲ့သို့ ရှိသည်ဟု မြင်ပေမည်။ ထို့ကြောင့် ကဗျာကို ကြားနာလေ့လာခြင်းဖြင့် မိမိတို့ ကြားဘူးနေကျ စကားလုံးများ၊ အသံများနှင့် မြင်ဘူးနေကျပုံဏ္ဎာန်များသည် အသွင်တစ်မျိုး ပြောင်း၍ အမြင် သစ်တစ်မျိုး မြင်လာနိုင်ပေသည်။
ကဗျာလင်္ကာ စာပိုဒ်များမှာ လူ၏ စိတ်ကို စစ်ခရာသံတံပိုး ကဲ့သို့တက်ကြွ လှုံ့ဆော်နိုင်သော သတ္တိလည်း ရှိသည်။ လူ၏ စိတ်ကို ယိုဖိတ်အောင် ညွတ်နူးစေနိုင်သော သတ္တိလည်း ရှိသည်။ ဤ သတ္တိတို့မှာ စာဆို၏ စိတ်ကူးများသာ ဖြစ်လေသည်။ ကဗျာလင်္ကာသည် တခမ်းတနားရှည်လျားစွာ ဖွဲ့ဆိုထားမှသာ ကဗျာလင်္ကာ ဖြစ်သည်ဟု မဆိုရချေ။ မည်မျှပင် တိုစေကာမူ ကဗျာဂုဏ် မြောက်အောင်ဖွဲ့ဆိုလျှင် ကဗျာလင်္ကာဖြစ်နိုင်သည်။ ကဗျာလင်္ကာမှာအရသာရှိသော စာပေမျိုးဖြစ်၍ လူ၏စိတ်ကိုသူကြိုက်သည့်ဖက်သို့ ယိမ်းယိုင်လာအောင် ဆွဲငင်နိုင်သော သတ္တိထူးလည်း ရှိပေသည်။ ယင်းသို့ အရသာ တွေ့နိုင်သောစာပေ၏ အမျိုးမျိုးသော အရသာတို့ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိထားဖို့ကောင်း၏။ သာယာမှုမှာ လူ့သဘာဝ၏ အကြိုက်ပင်ဖြစ်ရာ၊ သာယာစွာ ဖွဲ့နွဲ့ စီကုံးထားသော ကဗျာ လင်္ကာကိုလည်းလူတို့ ကြိုက်နှစ်သက် စွဲလမ်းကြပေမည်။ ထို့ကြောင့်ပင်လျှင်
<blockquote>
စာပေဝတ္ထု၊ ရတုကဗျာ၊ပျို့လင်္ကာနှင့်၊သာသည့်သီချင်း<br />
အဲစောင်းငြင်းနှင့်မကင်းမပြတ်၊ဖတ်ရွတ်လေ့ကျက်၊<br />
တီးမှုတ်လျက်သာ၊ နေကောင်းစွာ။
</blockquote>
ဟု ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာသည် မြွက်ဆိုခဲ့လေသည်။
= ကဗျာ အမျိုးအစား =
* ကဗျာ
“ကဝီနံ ဣဒံ ကဗျံ” ဟူသော သီလက္ခန် ဋီကာနှင့်အညီ စိန္တာသုတ၊ အတ္ထပဋိဘာန်၊ အသိသန်တော်မူကြသော၊ ကဝိခံပုဂ္ဂိုလ် ၄-ဦးတို့၏၊ ထူးမြတ်သောဥစ္စာ၊ အဆိုအမိန့်, နှစ်သိမ့်ဖွယ်သော သဒ္ဒပဗန္ဓ အစဉ်အလာကို ကဗျာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြောင်း။
* ဂန္ဓ
၎င်းကဗျာကို “နာနာဘေဒဘိန္နာ ဂီယန္တိ ဥစ္စာရီယန္တိ ဧတ္ထ ဧတေနာတိ ဝါ ဂေါ၊ နာနာအတ္ထံ ဓာရေတီတိ ဓော၊ ဂေါစ သောဓေါစာတိ ဂန္ဓော” ဟု ဝစနတ် လှစ်ကြူးရကား၊ အထူးထူးအပြားပြားသော သဒ္ဒါတို့ကို ဆိုရာဆိုကြောင်း ဖြစ်၍ အထူးထူးသော အနက်ကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် ဂန္ဓခေါ်ဆိုသည်။
* ဗန္ဓ
ထိုဂန္ဓ အမည်ရှိသည်ကိုလည်း “ကဝီဟိ ဗန္ဓိတဗ္ဗောတိ ဗန္ဓော” ဟူသော ဝစနတ်နှင့်အညီ လေးရပ်သော ကဝိတို့၊ မဏိမုတ္တာ၊ ရတနာရွဲလုံး၊ ပုလဲပြုံးကို၊ တလုံးစီ ရွှေကြိုးသီသကဲ့သို့၊ ကုံးစီဖွဲ့ဆိုအပ်သော သဘာဝ ဗန္ဓဟု အမည်ရ ပြန်သည်။
ထိုဗန္ဓကား ဂါထာ, စုဏ္ဏိယ, ဝိမိဿ ဟု ၃-ဌာန ပြားချေ၏၊ ထိုသုံးပါးအနက် -
* ဂါထာ
အက္ခရာ, ဂိုဏ်း, ဂရု, လဟု တို့ကို မှတ်၍ ဖွဲ့အပ်သော ဗန္ဓကို ဂါထာဟု ခေါ်ဆိုသည်။
* စုဏ္ဏိယ
အက္ခရာ, ဂိုဏ်း, ဂရု, လဟု တို့ကို မမှတ်မူ၍ ဖွဲ့အပ်သော ဗန္ဓကို စုဏ္ဏိယ ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
* ဝိမိဿ
ထိုနှစ်ပါးစုံကို ရောနှော၍ ဖွဲ့အပ်သော ဗန္ဓကို ဝိမိဿဟု ခေါ်ဆိုသည်။
* ဂီတ
ထို ဂါထာ, စုဏ္ဏိယ, ဝိမိဿတို့ကိုပင် “ဒီဃသရေန ဂါယိတဗ္ဗန္တိ ဂီတံ” ဟူသည်နှင့်အညီ ရှည်သောအသံဖြင့် ရင့်ကြူး သီရသောကြောင့် ဂီတဟု သမုတ်ကြောင်း။
* လင်္ကာ
၎င်းပြဆိုခဲ့သမျှ ကဗျာစသည်တို့ကိုပင် လောကဝတ်, ဓမ္မဝတ် ညီညွတ်ပြည့်စုံရန် နားတန်ဆာဆင်တတ်ဟန်ကြောင့် “ကဏ္ဏံ အလင်္ကရော တီတိ လင်္ကာ” ဝစနတ်လာသည့်အတိုင်း လင်္ကာဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ် ကုန်သည်။
* ပျို့
ပျို့ ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ဟန်မှာ “မနံ ပိနေတိ ဝဎေုတီတိ ပျို့” ဟူသော ဝိဂြိုဟ်နှင့်အညီ စိတ်ကို နှစ်သက်ပွားများစေတတ်သောကြောင့် ပျို့ဟူ၍ အမည်ပေးသည်။
* ဧချင်း
ဧချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်သည်မှာ “အတ္ထုပ္ပတ္တံ ဣယေတိ ဇနေတီတိ ဧချင်း” ဝစနတ် အကျဉ်းနှင့်အညီ မင်းမိဖုရားတို့ ရင်တော်သွေးများကို ဧယဉ်တော်ဆက် မင်္ဂလာအခါတွင် သမ္ဘာရွှေဘုန်း၊ နေနှုန်းဥက္ကဋ္ဌ်၊ ဇာတိတော် ထူးမြတ်ကြောင်း မှူးမတ်စာဆိုတော် ပညာရှိတို့က သိသာတော်မူစေခြင်း ရွှေနားတော် သွင်းရသည် ဖြစ်၍ ဧချင်းဟု အမည်ရသည်။
* အဲချင်း
အဲချင်းမှာ နေနတ်ကယ်မှ ရာဇာ စသဖြင့် ရွာတော်ရှင်, မြို့တော်ရှင်, နတ်သခင်တို့ကို လျှောက်တင်ခေါ် တိုင်တန်းသော ပုစ္ဆန်းသည်တို့၏ အရှင်ဟော အာလုပ် အယျသဒ္ဒါကို စွဲ၍ အဲချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်သည်။
* အန်ချင်း
အန်ချင်းမှာ အဏ္ဏဝ-သဒ္ဒါပျက်၊ တက်ရေးလှေချင်း၊ ရေသဘင်ကျင်းရာ၌၊ မင်းခန်းစီမံ၊ သီဆိုသော အရင်းခံဖြစ်၍၊ အန်ချင်းဟု အမည်ကြားသည်။
* လူးတား
လူးတား ခေါ်သည်မှာ ပေါ်လွင်ရှည်လံသော အသံဟော ပ္လုတ သဒ္ဒါတွင် ပ-အက္ခရာကို ဖျောက်၍ ထိုနောက် လ-၌ ဥ-ကို ဦပြုကာ တ-မှာ အာသရ ကပ် ယှဉ်လျက် ယင်းတို့တွင် ဝိသဇ္ဇနီနှင့် အသံရှည် ရွတ်ဆိုရသောအားဖြင့် လူးတားဟု ခေါ်ဆိုသည်။
[[Category:ကဗျာ]]
[[Category:စာပေ]]
tb6o55bo1jh47bkzdatj01bgsw0tbib
ငလျင်
0
9461
1046393
1043979
2026-08-04T01:11:47Z
~2026-43017-65
146498
/* ငလျင်ကြီးများ၏ ထင်ရှားသော ဥပမာများ */ 256မောင်တင်စိုလင်း/ကဆန/နိူင်/9/191284/လဆန်အဂါသာ/5-9-1353/အိုသွေး/1991
1046393
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကမ္ဘာမြေကြီး ရုတ်တရက် တုန်ခါမှု}}
{{ငလျင်}}
[[File:Quake epicenters 1963-98.png|thumb|350px|၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင်ဗဟိုချက်များ (Earthquake epicenters) ကို ဖော်ပြထားသည့် မြေပုံ။ ငလျင်အများစုသည် [[ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာကြီးများ]] (Tectonic plates) ၏ အနားသတ်မျဉ်းများနှင့် တစ်ထပ်တည်း ကျနေသည်ကို တွေ့ရသည်။]]
'''ငလျင်လှုပ်ခြင်း''' (သို့မဟုတ်) '''ငလျင်''' ({{lang-en|Earthquake}}) ဆိုသည်မှာ [[ကမ္ဘာမြေကြီး]]၏ အပေါ်ယံအလွှာ (Lithosphere) အတွင်း ရုတ်တရက် စွမ်းအင်များ ထွက်ရှိလာပြီး [[ငလျင်လှိုင်း]]များ (Seismic waves) ဖြစ်ပေါ်ကာ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင် တုန်ခါတုန်လှုပ်ခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book |last=Tarbuck |first=Edward J. |first2=Lutgens |second2=Frederick K. |title=Earth: An Introduction to Physical Geology |url=https://archive.org/details/earthintroductio0000tarb |year=၂၀၁၆ |publisher=Pearson |isbn=978-0134074252 |language=en}}</ref> ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုသည် မြေကြီးတုန်ခါခြင်း၊ မြေပြင်ရွေ့လျားခြင်း သို့မဟုတ် မြေပြိုခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ငလျင်အများစုသည် ကမ္ဘာ့မြေအောက်ရှိ ပြတ်ရွေ့ကြောများ (Faults) တလျှောက် ကျောက်လွှာပွတ်တိုက်မိရာမှ စုစည်းလာသော အားပြင်းအားစုများ ရုတ်တရက် ပေါက်ကွဲထွက်လာခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ [[ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာကြီးများ]] (Tectonic plates) အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲထွက်ခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပွားရသည်။<ref>{{cite book |last=Shearer |first=Peter M. |title=Introduction to Seismology |url=https://archive.org/details/introductiontose0000shea |year=၂၀၀၉ |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521882101 |language=en}}</ref> ထို့ပြင် [[မီးတောင်]]ပေါက်ကွဲခြင်း၊ မြေအောက်လှိုဏ်ဂူများ ပြိုကျခြင်းနှင့် လူသားတို့၏ စမ်းသပ်မှုများဖြစ်သော မြေအောက် [[နျူကလီးယား လက်နက်|နျူကလီးယား]] စမ်းသပ်ဖောက်ခွဲမှုများကြောင့်လည်း ငလျင်လှုပ်ခတ်နိုင်ပေသည်။
ငလျင်၏ ပြင်းအားကို [[ရစ်ခ်တာစကေး]] (Richter scale) သို့မဟုတ် Moment magnitude scale (M{{sub|w}}) တို့ဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိပြီး၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်စဉ် ပြင်းအားအဆင့်ဆင့်ရှိသော ငလျင်ပေါင်း သန်းနှင့်ချီ၍ လှုပ်ခတ်လျက်ရှိသော်လည်း အများစုမှာ ပြင်းအားအလွန်နည်းသဖြင့် လူသားတို့ မသိရှိလိုက်ကြပေ။<ref>{{cite web |url=https://www.usgs.gov/faqs/how-many-earthquakes-occur-each-year |title=How many earthquakes occur each year? |website=United States Geological Survey (USGS) |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}</ref> သို့ရာတွင် မြို့ပြဒေသများအနီး ပြင်းအားမြင့်မားစွာ လှုပ်ခတ်သော ငလျင်များသည် အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်များကို ပျက်စီးဆုံးရှုံးစေနိုင်သည့်အပြင် ပင်လယ်ရေအောက်တွင် လှုပ်ခတ်ပါက ဆိုးရွားလှသော [[ဆူနာမီ]] (Tsunami) ဒီရေလှိုင်းကြီးများကိုပါ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။<ref>{{cite book |last=Bolt |first=Bruce A. |title=Earthquakes |url=https://archive.org/details/earthquakes0000bolt_l0z8 |year=၂၀၀၅ |publisher=W. H. Freeman |isbn=978-0716756187 |language=en}}</ref>
== ငလျင်ကြီးများ၏ ထင်ရှားသော ဥပမာများ ==256မောင်တင်စိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာနိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်မြန်မာ့နိူင်ငံရှမ်ပြည်နယ်လာရီူးမန်အိုင်55လမ်ကြာအိမ်အမှတ်50
[[File:Map of earthquakes 1900-.svg|thumb|upright=1.8|၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ ပြင်းအား ၆.၀ နှင့်အထက် ငလျင်များ ]]
[[File:USGS magnitude 8 earthquakes since 1900.svg|thumb|upright=1.8|၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ ပြင်းအား ၈.၀ နှင့်အထက် ငလျင်များ။ ပူဖောင်းများ၏ သုံးဖက်မြင် ထုထည်များသည် သေဆုံးသူအရေအတွက်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသည်။<ref>{{Cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/mag8/magnitude8_1900_date.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160414014457/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/mag8/magnitude8_1900_date.php|url-status=dead|title=USGS: Magnitude 8 and Greater Earthquakes Since 1900|archivedate=April 14, 2016}}</ref>]]
မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်းတွင် အဖျက်စွမ်းအား အကြီးမားဆုံး ငလျင်များထဲမှ တစ်ခုမှာ ၁၅၅၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ရှန်စီးပြည်နယ်၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သော [[၁၅၅၆ ရှန်စီးငလျင်]] ဖြစ်သည်။ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီး၊ ထို့နောက်တွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှု၊ ကပ်ရောဂါနှင့် အငတ်ဘေးများကြောင့် ဒေသတစ်ခုလုံး လူဦးရေ ၈၃၀,၀၀၀ အထိ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php |title=Earthquakes with 50,000 or More Deaths |archive-url=https://web.archive.org/web/20091101175733/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php |archive-date=November 1, 2009 |url-status=dead |publisher=United States Geological Survey}}</ref> ထိုဒေသရှိ အိမ်အများစုမှာ မြေသားတောင်ကုန်းများကို ထွင်းထုထားသော ယာအိုဒုံး (yaodongs) များဖြစ်ပြီး ထိုအဆောက်အအုံများ ပြိုကျခြင်းကြောင့် အများအပြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ လူပေါင်း ၂၄၀,၀၀၀ မှ ၆၅၅,၀၀၀ အကြား သေဆုံးခဲ့ရသော [[၁၉၇၆ တန်ရှန်ငလျင်]]သည် ၂၀ ရာစု၏ သေဆုံးမှုအများဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်။<ref>Spignesi, Stephen J. (2005). ''Catastrophe!: The 100 Greatest Disasters of All Time''. {{ISBN|0-8065-2558-4}}</ref>
[[၁၉၆၀ ချီလီငလျင်]]သည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြင်းအား ၉. regular ၅ ဖြင့် ငလျင်တိုင်းတာစက်ဖြင့် တိုင်းတာရရှိခဲ့ဖူးသမျှ အကြီးဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဗဟိုချက်သည် [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ Cañete အနီးတွင် ဖြစ်သည်။ ထုတ်လွှတ်လိုက်သော စွမ်းအင်သည် နောက်ထပ် အင်အားအကြီးဆုံး ငလျင်ဖြစ်သော Good Friday ငလျင် (၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက်) ၏ နှစ်ဆခန့် ရှိပြီး၊ ထိုငလျင်သည် အလက်စကာရှိ Prince William Sound တွင် ဗဟိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf |title=The Energy Release in Great Earthquakes |author=Kanamori Hiroo |publisher=Journal of Geophysical Research |access-date=2010-10-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723182215/http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf |archive-date=2010-07-23 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/learn/topics/how_much_bigger.php |title=How Much Bigger? |publisher=United States Geological Survey |access-date=2010-10-10 |archive-date=2011-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607144219/http://earthquake.usgs.gov/learn/topics/how_much_bigger.php |url-status=live }}</ref> မှတ်တမ်းတင်ထားသော အကြီးဆုံး ငလျင်ဆယ်ခုလုံးသည် [[မဟာတွန်းကန်အား ငလျင်]]များ (megathrust earthquakes) ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤဆယ်ခုအနက် [[၂၀၀၄ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ငလျင်]]တစ်ခုတည်းသာ သမိုင်းတစ်လျှောက် သေဆုံးမှုအများဆုံး ငလျင်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
=== မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်သော ထင်ရှားသည့် ငလျင်ကြီးများ ===
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးဖြစ်သော အိန္ဒိယကျောက်ချပ်လွှာနှင့် ယူရေးရှားကျောက်ချပ်လွှာတို့ ဆုံတွေ့ရာ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသဖြင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ပြင်းထန်သော ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="hurukawa2011">{{cite journal |last=Hurukawa |first=Nobuo |display-authors=etal |title=Seismic hazard mitigation in Myanmar: earthquake monitoring and potential sources of great earthquakes |journal=Journal of Seismology |year=၂၀၁၁ |volume=15 |pages=93–108 |doi=10.1007/s10950-010-9210-x |language=en}}</ref> မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိကကျပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အများဆုံးဖြစ်စေခဲ့သော ငလျင်ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ပြင်းအား ၇.၃ မဂ္ဂနီကျုရှိ ဤငလျင်သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် လူအသေအပျောက် အများဆုံး ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]]ကို ဗဟိုပြုကာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးမြို့]]တစ်မြို့တည်းတွင်တင် လူပေါင်း ၅၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရကာ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင်လည်း ရွှေတိဂုံစေတီတော် အပါအဝင် အဆောက်အအုံများစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကာ စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၅၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="chhibber1934">{{cite book |last=Chhibber |first=H. L. |title=The Geology of Burma |year=၁၉၃၄ |publisher=Macmillan and Co. |location=London |language=en}}</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဆူမားတြားကျွန်းအနီး ရေအောက်ပြတ်ရွေ့ကြောတွင် ဗဟိုပြုလှုပ်ခတ်ခဲ့သော ၉.၁–၉.၃ မဂ္ဂနီကျုရှိ မဟာငလျင်ကြီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆူနာမီဒီရေလှိုင်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ (အထူးသဖြင့် ဧရာဝတီတိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း) သို့ ရိုက်ခတ်ခဲ့ရာ ကမ်းခြေနေ ပြည်သူ ၆၁ ဦးထက်မနည်း အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{cite journal |last=Satake |first=Kenji |display-authors=etal |title=Tsunami heights and damage along the Myanmar coast from the December 2004 Sumatra-Andaman earthquake |journal=Earth, Planets and Space |year=၂၀၀၆ |volume=58 |pages=243–252 |doi=10.1186/BF03353384 |language=en}}</ref>
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ [[တာချီလိတ်မြို့]]နှင့် တာလေမြို့အနီးတွင် ပြင်းအား ၆.၈ မဂ္ဂနီကျုဖြင့် လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၇၀ ကျော် သေဆုံးပြီး နေအိမ်နှင့် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ ရာပေါင်းများစွာ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp000hx4f/executive |title=M 6.8 - Myanmar |publisher=United States Geological Survey |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}</ref>
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[သပိတ်ကျင်းမြို့]]အနီး စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောပေါ်၌ ပြင်းအား ၆.၈ မဂ္ဂနီကျုဖြင့် လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ လူ ၂၆ ဦး သေဆုံးပြီး ဆောက်လုပ်ဆဲ ဧရာဝတီမြစ်ကူးတံတား (ရတနာသိင်္ဃ) အပါအဝင် ရှေးဟောင်းဘုရားပုထိုးများစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Wang |first=Yu |display-authors=etal |title=The 2012 Mw 6.8 Thabeikkyin, Myanmar, Earthquake: A Rupture of the Sagaing Fault |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |year=၂၀၁၄ |volume=104 |issue=6 |pages=2810–2825 |doi=10.1785/0120140081 |language=en}}</ref>
=== ၂၀၂၅ မန္တလေး-စစ်ကိုင်း ငလျင်ကြီး ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက် မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ်ခန့်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]အနီးကို ဗဟိုပြု၍ မိုးမင့်စကေး (Moment Magnitude Scale) '''M{{sub|w}} ၇.၇ မှ ၇.၉''' အဆင့်ရှိ လွန်စွာအင်အားပြင်းထန်သော မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name="wiki2025eq">{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Myanmar-earthquake-of-2025 |title=Myanmar earthquake of 2025: Deaths, Severity, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |year=၂၀၂၅ |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}</ref> အဆိုပါငလျင်ကြီး လှုပ်ခတ်ပြီး ၁၂ မိနစ်အကြာတွင် ပြင်းအား ၆.၇ မဂ္ဂနီကျုရှိ နောက်ဆက်တွဲငလျင် (Aftershock) တစ်ခု ထပ်မံလှုပ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ပိုမိုပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်ကြီးသည် ၁၉၁၂ ခုနှစ် ပြင်းအား ၇.၉ ရှိ မေမြို့ငလျင်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သမျှ အကြီးမားဆုံးသော ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref name="wiki2025eq"/>
အမေရိကန်ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဤငလျင်သည် ကမ္ဘာ့အန္တရာယ်အရှိဆုံး အလျားလိုက်ပြတ်ရွေ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]] (Sagaing Fault) အောက်ခြေ မိုင် ၆ မိုင် (၁၀ ကီလိုမီတာ) အနက်တွင် တက်ကြွစွာ ရုတ်တရက်လှုပ်ရှားရာမှ စွမ်းအင်များ ပေါက်ကွဲထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကျောက်ချပ်လွှာသည် ယူရေးရှားကျောက်ချပ်လွှာအောက်သို့ တိုးဝင်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော မြောက်ဘက်သို့ သိသိသာသာ အရှိန်ပြင်းစွာ ရွေ့လျားမှု (Supershear rupture) ကြောင့် မန္တလေးတိုင်း စဉ့်ကူးမြို့မှသည် ပဲခူးတိုင်း ကျောက်တံခါးမြို့အထိ ကီလိုမီတာ ၅၀၀ ခန့် (မိုင် ၃၁၀ ခန့်) အကွာအဝေးအထိ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် အက်ကွဲကြောင်းများ ကွင်းဆက်လိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်အနီးတွင် မြေပြင်သည် ဘေးတိုက် ၃ မီတာမှ ၅ မီတာအထိ အဆမတန် ရွေ့လျားသွားခဲ့သည်။<ref name="wiki2025eq"/>
ငလျင်ကြောင့် မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ ပဲခူးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ၁၀ ခုခန့် ထိခိုက်ခံစားခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၃,၈၀၀ ကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကာ ၅,၁၀၀ ကျော် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="unicef2025">{{cite web |url=https://www.unicef.org/myanmar/my/powerful-earthquake-rocks-myanmar-Myan |title=ငလျင်ကြီးအပြီး ရက်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အကြာတွင် မြန်မာ့ကလေးငယ်များ အခြေအနေ |publisher=UNICEF Myanmar |year=၂၀၂၅ |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=my}}</ref> ငလျင်လှုပ်ခတ်ချိန်သည် သောကြာနေ့ နေ့လယ်ပိုင်း ဝတ်ပြုချိန်ဖြစ်သဖြင့် ဝတ်ပြုနေသူများရှိရာ ဗလီအချို့နှင့် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ပြိုကျမှုကြောင့် လူသေဆုံးမှု ပိုမိုများပြားခဲ့ရသည်။<ref name="wiki2025eq"/>
သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများစွာ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရာ အထင်ကရ နေရာများဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၉၀ ကျော် သက်တမ်းရှိ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ကူး ရှေးဟောင်း အင်းဝတံတား (စစ်ကိုင်းတံတားဟောင်း) အပိုင်းအချို့ ပြိုကျခဲ့သည်။<ref name="unops2025">{{cite web |url=https://myanmar.un.org/en/291866-initial-situation-report-earthquake-central-myanmar-28-march-2025 |title=Initial Situation Report: Earthquake in Central Myanmar 28 March 2025 |publisher=United Nations in Myanmar |year=၂၀၂၅ |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en |archive-date=5 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260305173423/https://myanmar.un.org/en/291866-initial-situation-report-earthquake-central-myanmar-28-march-2025 |url-status=dead }}</ref>
မန္တလေးတက္ကသိုလ် အဆောက်အအုံများ၊ [[မန္တလေးနန်းတော်]]နှင့် [[မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်]]မြတ်ကြီးတို့တွင် ပျက်စီးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။စာသင်ကျောင်းပေါင်း ၂,၆၀၀ ကျော်၊ ဆေးရုံ/ဆေးခန်းပေါင်း ၇၈၀ ကျော်နှင့် လူနေအိမ်ခြေ ၅၂,၀၀၀ ကျော် လုံးဝ (သို့မဟုတ်) အစိတ်အပိုင်းအချို့ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။<ref name="unicef2025"/>
ဤငလျင်၏ တုန်ခါမှုလှိုင်းများသည် ကီလိုမီတာ ၁,၀၀၀ ကျော် ကွာဝေးသော အိမ်နီးချင်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]အထိ ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး ဘန်ကောက်တွင် ဆောက်လုပ်ဆဲ အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံတစ်ခု ပြိုကျမှုကြောင့် လူ ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့အထိ တုန်ခါမှုများကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရသည်။<ref name="wiki2025eq"/>
အသက်ဆုံးရှုံးမှု အများဆုံးဖြစ်စေခဲ့သော ငလျင်များသည် အင်အားကြီးမားသော်လည်း လူဦးရေထူထပ်သော ဒေသများနှင့် နီးစပ်ခြင်း သို့မဟုတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် နီးစပ်ခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးမှုများခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သောနေရာများတွင် ငလျင်များသည် ကီလိုမီတာ ထောင်ပေါင်းများစွာ အကွာအဝေးရှိ ဒေသများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော ဆူနာမီများကို မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။ အသက်ဆုံးရှုံးမှု ကြီးမားနိုင်ခြေ အများဆုံးဒေသများမှာ ငလျင်များ နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ရှားပါးသော်လည်း ပြင်းထန်သော ဒေသများနှင့်၊ ငလျင်ခံနိုင်ရည်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံစည်းမျဉ်းများ ပေါ့လျော့သော၊ မလိုက်နာသော သို့မဟုတ် မရှိသော ဆင်းရဲသည့်ဒေသများ ပါဝင်သည်။
==ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ပုံ==
[[File:Fault types.svg|thumb|ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစားများ<br />
A. [[အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့]]<br />
B. [[ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့)]]<br />
C. [[ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့]]
]]
ငလျင်များသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းနေရာများတွင် ပြတ်ရွေ့ကြောင်းတစ်လျှောက် ကျိုးပဲ့ခြင်းကို တွန်းအားပေးနိုင်လောက်သည့် elastic strain စွမ်းအင် လုံလောက်စွာ စုစည်းမိနေသည်။ ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်တစ်လျှောက်တွင် ပွတ်တိုက်မှုအားကို တိုးစေသည့် မည်သည့်မညီညာမှုများ သို့မဟုတ် ကြမ်းတမ်းသော မျက်နှာပြင်များ မရှိပါက ပြတ်ရွေ့ဘေးနှစ်ဖက်သည် ချောမွေ့စွာနှင့် ငလျင်လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ ရွေ့လျားသွားကြသည်။ သို့သော် ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်အများစုတွင် ထိုကဲ့သို့သော ကြမ်းတမ်းသည့် မျက်နှာပြင်များ ရှိနေတတ်ပြီး ၎င်းသည် တွယ်ကပ်-လျှောကျခြင်း အမူအရာ (stick-slip behavior) ပုံစံကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြတ်ရွေ့ကြောင်း ပိတ်မိသွားသည်နှင့်၊ မြေထုချပ်များအကြား ဆက်တိုက်ရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖိအားများ တိုးလာပြီး ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ထုထည်တွင် ဒဏ်(Strain) စွမ်းအင်များ စုစည်းလာသည်။ ဤအခြေအနေသည် ဖိအားများ တိုးလာကာ ကြမ်းတမ်းသည့် မျက်နှာပြင်ကို ချိုးဖျက်နိုင်လောက်သည်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ ပိတ်မိနေသော ပြတ်ရွေ့အစိတ်အပိုင်းသည် ရုတ်တရက် လျှောကျကာ စုစည်းထားသော စွမ်းအင်များကို ထုတ်လွှတ်လိုက်သည်။<ref name="Ohnaka">{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=Bp0gAwAAQBAJ&pg=PA234 | title=The Physics of Rock Failure and Earthquakes | publisher=Cambridge University Press | author=Ohnaka, M. | year=2013 | page=148 | isbn=978-1-107-35533-0}}</ref> This energy is released as a combination of radiated elastic [[Strain (materials science)|strain]] [[seismic waves]],<ref>{{cite journal | last1 = Vassiliou | first1 = Marius | last2 = Kanamori | first2 = Hiroo | year = 1982 | title = The Energy Release in Earthquakes | journal = Bull. Seismol. Soc. Am. | volume = 72 | pages = 371–387 }}</ref> ဤစွမ်းအင်သည် elastic strain ငလျင်လှိုင်းများ၊ ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်၏ ပွတ်တိုက်မှုအပူနှင့် ကျောက်များ ကွဲအက်ခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်ပြီး ထုတ်လွှတ်ခြင်းဖြစ်ရာ ငလျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
strain နှင့် stress များ တဖြည်းဖြည်း စုစည်းလာပြီး ရံဖန်ရံခါ ရုတ်တရက် ငလျင်ဖြစ်ပွားခြင်းဖြင့် ပျက်စီးသွားသည့် ဤဖြစ်စဉ်ကို Elastic-Rebound Theory ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ငလျင်၏ စုစုပေါင်းစွမ်းအင်၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ၎င်းထက်နည်းသော ပမာဏသာ ငလျင်လှိုင်းစွမ်းအင်အဖြစ် ထုတ်လွှတ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ငလျင်၏ စွမ်းအင်အများစုကို ငလျင် ကျိုးပဲ့မှု (fracture) ကြီးထွားရန်အတွက် အသုံးပြုသည် သို့မဟုတ် ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ငလျင်များသည် ကမ္ဘာမြေ၏ ရရှိနိုင်သော elastic potential energy ကို လျှော့ချပြီး ၎င်း၏ အပူချိန်ကို မြှင့်တင်ပေးသော်လည်း ဤပြောင်းလဲမှုများသည် ကမ္ဘာမြေအတွင်းပိုင်းမှ အပူစီးဆင်းမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်အမင်း နည်းပါးသည်။<ref name="USGS1">{{cite web|last=Spence |first=William |author2=S.A. Sipkin |author3=G.L. Choy |title=Measuring the Size of an Earthquake |publisher=United States Geological Survey|year=1989 |url=https://earthquake.usgs.gov/learning/topics/measure.php |access-date=2006-11-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901233601/http://earthquake.usgs.gov/learning/topics/measure.php |archive-date=2009-09-01 }}</ref>
===ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစားများ===
[[ပြတ်ရွေ့]]များသည် ငလျင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အဓိကအမျိုးအစား သုံးမျိုးရှိပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် ပြားလွှာချင်းထိစပ်ငလျင်များ (interplate earthquake) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့ (normal)၊ ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့ (reverse သို့မဟုတ် thrust) နှင့် အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့ (strike-slip) တို့ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့နှင့် ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များသည် Dip-slip အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက် ရွေ့လျားမှုသည် လျှောကျသည့် ဦးတည်ရာ (direction of dip) အတိုင်းဖြစ်ပြီး ရွေ့လျားမှုတွင် ဒေါင်လိုက်အစိတ်အပိုင်း ပါဝင်သည်။ ငလျင်များစွာသည် Dip-slip နှင့် Strike-slip နှစ်မျိုးလုံး၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သော ပြတ်ရွေ့များပေါ်တွင် ရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ၎င်းကို Oblique slip ဟုခေါ်သည်။
ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်၏ အပေါ်ဆုံး၊ ကြွပ်ဆတ်သော အစိတ်အပိုင်းနှင့် ပူပြင်းသည့် မန်တယ်အောက်သို့ နစ်ဝင်နေသော မြေလွှာချပ်များ၏ အေးမြသည့် အစိတ်အပိုင်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် elastic စွမ်းအင်ကို စုစည်းပြီး ပြတ်ရွေ့မှုများဖြင့် ထုတ်လွှတ်နိုင်သော တစ်ခုတည်းသော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။ ၃၀၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် (၅၇၂ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့်ထက် ပိုမိုပူပြင်းသော ကျောက်များသည် ဖိအားကို တုံ့ပြန်ရာတွင် စီးဆင်းသွားပြီး ငလျင်များကြောင့် ကျိုးပဲ့ခြင်း မရှိပါ။<ref>{{cite journal |last1=Sibson |first1=R.H. |year=1982 |title=Fault Zone Models, Heat Flow, and the Depth Distribution of Earthquakes in the Continental Crust of the United States |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=72 |issue=1 |pages=151–163}}</ref><ref>Sibson, R.H. (2002) "Geology of the crustal earthquake source" International handbook of earthquake and engineering seismology, Volume 1, Part 1, p. 455, eds. W H K Lee, H Kanamori, P C Jennings, and C. Kisslinger, Academic Press, {{ISBN|978-0-12-440652-0}}</ref>
ပြတ်ရွေ့မှုများနှင့် မြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသော ပြတ်ရွေ့များ၏ အမြင့်ဆုံး အရှည်မှာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂၀ မိုင်) ဖြစ်သည်။ ဥပမာများမှာ အလက်စကာ (၁၉၅၇)၊ ချီလီ (၁၉၆၀) နှင့် ဆူမတြာ (၂၀၀၄) တို့ရှိ ငလျင်များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် လျှောဝင်ဇုန်များ (subduction zones) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ San Andreas Fault (၁၈၅၇၊ ၁၉၀၆)၊ တူရကီရှိ North Anatolian Fault (၁၉၃၉) နှင့် အလက်စကာရှိ Denali Fault (၂၀၀၂) ကဲ့သို့သော အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အရှည်လျားဆုံး ငလျင်ပြတ်ရွေ့မှုများသည် လျှောဝင်နေသော ပြားလွှာအစွန်းများတစ်လျှောက် အရှည်၏ တစ်ဝက်မှ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သာ ရှိပြီး၊ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များတစ်လျှောက်ရှိ ပြတ်ရွေ့မှုများသည် ပို၍ပင် တိုတောင်းသည်။
==== ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များ (Normal Faults) ====
ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များသည် ကမ္ဘာ့မြေလွှာ ပြန့်ကားနေသော နေရာများ၊ ဥပမာ- ကွဲထွက်နေသော အစွန်း (divergent boundary) များတွင် အဓိကအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ငလျင်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပြင်းအား ၇.၀ ထက် နည်းပါးသည်။ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များစွာသည် အိုက်စလန်ကဲ့သို့သော ပြန့်ကားနေသည့် ဗဟိုများတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိပြီး ကြွပ်ဆတ်သော အလွှာ၏ အထူသည် ၆ ကီလိုမီတာ (၃.၇ မိုင်) ခန့်သာ ရှိသောကြောင့် အများဆုံးပြင်းအားများသည် ပို၍ပင် အကန့်အသတ်ရှိသည်။<ref>Hjaltadóttir S., 2010, "Use of relatively located microearthquakes to map fault patterns and estimate the thickness of the brittle crust in Southwest Iceland"</ref><ref>{{cite web |title=Reports and publications | Seismicity | Icelandic Meteorological office |url=http://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/reports-and-publications/ |access-date=2011-07-24 |publisher=En.vedur.is |archive-date=2008-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080414235419/http://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/reports-and-publications/ |url-status=live }}</ref>
==== ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များ (Reverse Faults) ====
ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များသည် ကမ္ဘာ့မြေလွှာ ကျုံ့ဝင်နေသော နေရာများ၊ ဥပမာ- စုဆုံနေသော အစွန်း (convergent boundary) များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များ၊ အထူးသဖြင့် convergent boundary များတစ်လျှောက်ရှိ ပြတ်ရွေ့များသည် အပြင်းထန်ဆုံး ငလျင်များ (megathrust earthquakes ဟုခေါ်သည်) နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ပြင်းအား ၈.၀ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ငလျင်အားလုံးနီးပါး ပါဝင်သည်။ Megathrust ငလျင်များသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှ ထုတ်လွှတ်သော စုစုပေါင်း ငလျင်လှုပ်ခါမှုစွမ်းအင်၏ ၉၀% ခန့် ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>{{citation |last1=Stern |first1=Robert J. |title=Subduction zones |journal=Reviews of Geophysics |volume=40 |issue=4 |page=17 |year=2002 |bibcode=2002RvGeo..40.1012S |doi=10.1029/2001RG000108 |s2cid=247695067|doi-access=free }}</ref>
==== အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များ (Strike-slip Faults) ====
[[အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့]]များသည် ပြတ်ရွေ့၏ ဘေးနှစ်ဖက်သည် အလျားလိုက် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဖြတ်သန်းကာ လျှောကျသွားသည့် မတ်စောက်သော ဖွဲ့စည်းပုံများဖြစ်သည်။ ပြောင်းလဲခြင်း အစွန်း (Transform boundary) များသည် အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့၏ သီးခြားအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များ၊ အထူးသဖြင့် ကုန်းတွင်းပိုင်း ပြောင်းလဲခြင်းများ (continental transforms) သည် ပြင်းအား ၈.၀ ခန့်အထိ ကြီးမားသော ငလျင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များသည် ဒေါင်လိုက်နီးပါး တည်ရှိလေ့ရှိပြီး ကြွပ်ဆတ်သော မြေလွှာအတွင်း ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) ခန့် အကျယ်ရှိသည်။<ref>{{cite web |title=Instrumental California Earthquake Catalog |url=http://wgcep.org/data-inst_eq_cat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725021215/http://wgcep.org/data-inst_eq_cat |archive-date=2011-07-25 |access-date=2011-07-24 |publisher=WGCEP}}</ref> ထို့ကြောင့် ပြင်းအား ၈.၀ ထက် များစွာကြီးမားသော ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။
[[File:Kluft-photo-Carrizo-Plain-Nov-2007-Img 0327.jpg|thumb|left|San Andreas Fault ကို လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်၏ အနောက်မြောက်ဘက်၊ ကာရီဇိုလွင်ပြင်တွင် လေကြောင်းဓာတ်ပုံဖြင့် ရိုက်ယူထားပုံ]]
ထို့အပြင် ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစား သုံးမျိုးတွင် ဖိအားအဆင့်များ၏ အဆင့်ဆင့် ကွာခြားချက်လည်း ရှိသည်။ ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များသည် အမြင့်ဆုံး ဖိအားအဆင့်များဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များသည် အလယ်အလတ် ဖိအားအဆင့်များဖြင့် ဖြစ်ကာ၊ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များသည် အနိမ့်ဆုံး ဖိအားအဆင့်များဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။<ref>{{cite journal | last1 = Schorlemmer | first1 = D. | last2 = Wiemer | first2 = S. | last3 = Wyss | first3 = M. | year = 2005 | title = Variations in earthquake-size distribution across different stress regimes | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-09-22_437_7058/page/538 | journal = Nature | volume = 437 | issue = 7058| pages = 539–542 |bibcode = 2005Natur.437..539S |doi = 10.1038/nature04094 | pmid = 16177788 | s2cid = 4327471 }}</ref> ၎င်းကို ပြတ်ရွေ့မှုအတွင်း ကျောက်ထုကို "တွန်းပို့" သော အင်အားဖြစ်သည့် ''အကြီးဆုံး'' ပင်မဖိအား (greatest principal stress) ၏ ဦးတည်ချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းဖြင့် အလွယ်တကူ နားလည်နိုင်သည်။ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များတွင် ကျောက်ထုကို ဒေါင်လိုက် ဦးတည်ရာဘက်သို့ အောက်သို့ တွန်းပို့သဖြင့် တွန်းပို့သော အင်အား (အကြီးဆုံး ပင်မဖိအား) သည် ကျောက်ထု၏ အလေးချိန်နှင့် ညီမျှသည်။ ပြောင်းပြန်တွန်းတင်ခြင်း (Thrusting) ဖြစ်ရပ်တွင် ကျောက်ထုသည် အနည်းဆုံး ပင်မဖိအား၏ ဦးတည်ရာဘက်သို့ "လွတ်မြောက်" ပြီး အပေါ်သို့ တက်ကာ ကျောက်ထုကို မြှင့်တင်ပေးသဖြင့် ဝန်ပိုသည် အနည်းဆုံး ပင်မဖိအားနှင့် ညီမျှသည်။ Strike-slip faulting သည် အထက်ဖော်ပြပါ အခြားအမျိုးအစား နှစ်မျိုးကြားတွင် အလယ်အလတ်ဖြစ်သည်။ ဤပြတ်ရွေ့ဖြစ်စဉ် ပတ်ဝန်းကျင် သုံးခုတွင် ဖိအားစနစ် ကွာခြားမှုသည် ပြတ်ရွေ့မှုအတွင်း ဖိအားကျဆင်းမှု ကွာခြားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး၊ ပြတ်ရွေ့၏ အရွယ်အစား မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင် ကွာခြားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
=== ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင် ===
ငလျင်ပြင်းအား တစ်ယူနစ် တိုးတိုင်း ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အဆသုံးဆယ် တိုးလာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြင်းအား ၆.၀ ရှိသော ငလျင်သည် ပြင်းအား ၅.၀ ရှိသော ငလျင်ထက် စွမ်းအင် ၃၂ ဆခန့် ပိုမို ထုတ်လွှတ်ပြီး၊ ပြင်းအား ၇.၀ ရှိသော ငလျင်သည် ပြင်းအား ၅.၀ ရှိသော ငလျင်ထက် စွမ်းအင် ၁,၀၀၀ ဆခန့် ပိုမို ထုတ်လွှတ်သည်။ ပြင်းအား ၈.၆ ရှိသော ငလျင်သည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း အသုံးပြုခဲ့သော အဏုမြူဗုံး အရွယ်အစား ၁၀,၀၀၀ လုံးနှင့် ညီမျှသော စွမ်းအင်ပမာဏကို ထုတ်လွှတ်သည်။<ref>Geoscience Australia.{{full citation needed|date=December 2022}}</ref>
ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ငလျင်တစ်ခုမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်နှင့် ၎င်း၏ ပြင်းအားသည် ပြတ်ရွေ့သွားသော ဧရိယာ၏ ဧရိယာနှင့် ဖိအားကျဆင်းမှုတို့နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite journal |last1=Wyss |first1=M. |year=1979 |title=Estimating expectable maximum magnitude of earthquakes from fault dimensions |url=https://archive.org/details/sim_geology_1979-07_7_7/page/336 |journal=Geology |volume=7 |issue=7| pages=336–340 |bibcode=1979Geo.....7..336W |doi=10.1130/0091-7613(1979)7<336:EMEMOE>2.0.CO;2}}</ref> ထို့ကြောင့် ပြတ်ရွေ့သွားသော ဧရိယာ၏ အလျားနှင့် အနံ ပိုမိုကြီးမားလေ၊ ရရှိလာသော ပြင်းအားလည်း ပိုမိုကြီးမားလေဖြစ်သည်။ သို့သော် ပြတ်ရွေ့တစ်ခုပေါ်ရှိ အများဆုံးငလျင်ပြင်းအားကို ထိန်းချုပ်သည့် အရေးကြီးဆုံး ကန့်သတ်ချက်မှာ ရရှိနိုင်သော အများဆုံးအလျားမဟုတ်ဘဲ ရရှိနိုင်သော အနံ ဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နောက်ပိုင်းကိန်းဂဏန်းသည် အဆ ၂၀ ကွာခြားမှုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စုဆုံနေသော ကျောက်ထုလွှာအစွန်းများတစ်လျှောက်တွင် ပြတ်ရွေ့ပြင်၏ စောင်းထောင့် (dip angle) သည် အလွန်တိမ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ၁၀ ဒီဂရီခန့်သာ ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.globalcmt.org/CMTsearch.html |title=Global Centroid Moment Tensor Catalog |publisher=Globalcmt.org |access-date=2011-07-24 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719183137/http://www.globalcmt.org/CMTsearch.html |url-status=live }}</ref> ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံလွှာရှိ ကြွပ်ဆတ်သော အလွှာအတွင်းရှိ ပြတ်ရွေ့ပြင်၏ အနံသည် ၅၀-၁၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၁-၆၂ မိုင်) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သည် (ဥပမာ- ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ် သို့မဟုတ် အလက်စကာ၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်)၊ ၎င်းသည် အပြင်းထန်ဆုံး ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ရန် ဖြစ်နိုင်စေသည်။
===ငလျင်ဗဟိုချက်===
[[File:HotelSanSalvador.jpg|thumb|San Salvador မက်ထရိုပိုလစ်ရှိ Gran Hotel အဆောက်အအုံသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် San Salvador ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ပုံ]]
tectonic ငလျင်အများစုသည် [[ပစိဖိတ်မီးတောက်ကွင်း]] (Ring of Fire) အတွင်း ဆယ်ဂဏန်း ကီလိုမီတာထက် မကျော်လွန်သော အနက်များတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။ အနက် ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) အောက် နည်းသော အနက်များတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များကို "မျက်နှာပြင်ငလျင်" (shallow-focus earthquakes) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ဗဟိုချက်အနက် ၇၀ မှ ၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မှ ၁၈၆ မိုင်) ကြားရှိ ငလျင်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် "အလယ်အလတ်အနက်ငလျင်" (mid-focus or intermediate-depth earthquakes) ဟု ခေါ်သည်။ လျှောဝင်ဇုန်များ (subduction zones) တွင်၊ ပိုမိုဟောင်းနွမ်းပြီး ပိုမိုအေးသော သမုဒ္ဒရာမြေလွှာ (oceanic crust) သည် အခြား tectonic plate အောက်သို့ နစ်ဝင်သွားသည့်အခါ၊ အနက်ရှိုင်းဆုံးငလျင်များ (deep-focus earthquakes) သည် ပိုမိုကြီးမားသော အနက်များ (၃၀၀ မှ ၇၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၉၀ မှ ၄၃၀ မိုင်) အထိ) တွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။<ref>{{cite web| publisher = [[National Earthquake Information Center]]| title = M7.5 Northern Peru Earthquake of 26 September 2005| date = 17 October 2005| url = ftp://hazards.cr.usgs.gov/maps/sigeqs/20050926/20050926.pdf| archive-url = https://web.archive.org/web/20170525100314/ftp://hazards.cr.usgs.gov/maps/sigeqs/20050926/20050926.pdf| archive-date = 2017-05-25| url-status = dead| access-date = 2008-08-01}}</ref> ဤကဲ့သို့ ငလျင်လှုပ်ရှားမှုရှိသော လျှောဝင်ဇုန်များကို Wadati-Benioff zones ဟု လူသိများသည်။
အနက်ရှိုင်းဆုံးငလျင်များသည် အပူချိန်နှင့် ဖိအားမြင့်မားမှုကြောင့် လျှောဝင်နေသော ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံလွှာသည် ကြွပ်ဆတ်တော့ခြင်းမရှိသည့် အနက်များတွင် ဖြစ်ပွားသည်။ အနက်ရှိုင်းဆုံးငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းအတွက် ဖြစ်နိုင်သော ယန္တရားတစ်ခုမှာ olivine (ကျောက်တစ်မျိုး) သည် spinel (ကျောက်တစ်မျိုး) ဖွဲ့စည်းပုံသို့ အဆင့်ပြောင်းလဲခြင်း (phase transition) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြတ်ရွေ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="olivine">{{cite journal| last1 = Greene II | first1 = H.W.| last2 = Burnley | first2 = P.C.| title = A new self-organizing mechanism for deep-focus earthquakes| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1989-10-26_341_6244/page/732 | journal = Nature| volume = 341| issue = 6244| pages = 733–737| date = October 26, 1989| doi = 10.1038/341733a0| bibcode=1989Natur.341..733G| s2cid = 4287597}}</ref>
=== ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်များ၏ ဝေးရာတွင်ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ ===
[[File:Global plate motion 2008-04-17.jpg|thumb|200px|ကမ္ဘာ့ tectonic (တက်တိုးနစ်) ကျောက်ထုလွှာရွေ့လျားခြင်း]]
ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်များသည် ကုန်းမြေထု၏ကျောက်လွှာများအတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သောအခါ၊ အနေအထားမမှန်ခြင်းသည် ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ် ကိုယ်တိုင်ထက် ကျော်လွန်၍ ပို၍ကြီးမား ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတစ်ခုလုံးအထိ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ San Andreas fault (ဆန် အန်ဒရီးယတ်(စ်) ပြတ်ရွေ့) ကုန်းမြေထုပြောင်းလဲခြင်း အခြေအနေတွင် ငလျင်အများအပြားသည် ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်နှင့် ဝေးရာတွင် ဖြစ်ပွားပြီး ပြတ်ရွေ့လမ်းကြောင်း (ဥပမာ “ကြီးစွာချိုးကွေ့သော” နယ်မြေ) အတွင်းရှိ အဓိက ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း များကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ကျယ်ပြန့်သော ပုံပျက်ခြင်း အပိုင်းအခြားအတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆွဲအားဒဏ်များနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ Northridge earthquake (မြောက်ဘက်တောင်ကြော) ငလျင်သည် ထိနယ်မြေအပိုင်းအခြားအတွင်း၌ မမြင်ရသော ကန်အားပေါ်ရှိ လှုပ်ရှားမှုနှင့် တွဲဆက်ခြင်းခံရသည်။ နောက်ဥပမာတစ်ခုမှာ၊ Arabian (အာရေဘီယန်)နှင့် Zagros (ဇာဂရော့(စ်)) တောင်တန်းများ၏ အနောက်မြောက်ဘက်နယ်နိမိတ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အနေအထားမမှန်မှုကို ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေမှနေ၍ အနောက်တောင် အရပ်တစ်လျှောက် နယ်နိမိတ်သို့ ထောင့်မတ်ကျသော အစစ်အမှန်ဖြစ်လုနီးပါး ကန်အားလှုပ်ရှားမှုနှင့် အမှန်တကယ်ဖြစ်သော ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်ကိုယ်တိုင်နှင့် နီးကပ်သော အဓိက ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်ရှိ အစစ်အမှန်ဖြစ်လုနီးပါး ရိုက်ခတ်- လျောကျရွေ့လျားမှုဟူ၍ အပိုင်းကန့်ထားသည်။ ဤအရာကို ငလျင်ဆုံချက်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ဖြင့်သရုပ်ဖော်ပြသည်။
တက်တိုးနစ် ကျောက်ထုလွှာများအားလုံးတွင် ၎င်းတို့၏ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျောက်ထုလွှာများနှင့် အပြန်အလှန် တန်ပြန်သက်ရောက်မှုများနှင့် အနည်ပိ့ုချမှုများ သို့မဟုတ် မပို့ချခြင်း (ဥပမာ- ရေခဲမြစ် အရည်ပျော်ခြင်း) တို့ကြောင့် အတွင်းဖိညှစ်အားစက်ကွင်းများ ရှိကြသည်။ ထိုဖိညှစ်အားများသည် တည်ရှိနေသော ပြတ်ရွေ့ မျက်နှာပြင်များတစ်လျှောက်တွင် ပြတ်တောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် လုံလောက်ကောင်း လုံလောက်မည် ဖြစ်ပြီး ကျောက်ထုလွှာအတွင်း ငလျင်လှုပ်ခြင်းများကို မြင့်တက်စေသည်။
=== ပမာဏနှင့် ဖြစ်ပွားမှုကြိမ်နှုန်း ===
နှစ်စဉ်ငလျင်လှုပ်သည့် အကြိမ်ပေါင်း ၅၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက်၊ ၁၀၀,၀၀၀ မှာ အမှန်တကယ် သိရှိခံစားနိုင်သည်။ အသေးစားငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိနေရာများဖြစ်သော [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည် ထောင်စု]]ရှိ California (ကယ်လီဖိုးနီးယား)နှင့် Alaska (အလက်စကား)၊ Guatemala (ဂွာတီမာလာ)၊ Chile (ချီလီ)၊ Peru (ပီရူး)၊ Indonesia (အင်ဒိုနီးရှား)၊ Iran (အီရန်)၊ Pakistan (ပါကစ္စတန်)၊ Portugal (ပေါ်တူဂီ)ရှိ Azores (အေဇိုးရီး(စ်))၊ Turkey (တူရကီ)၊ New Zealand (နယူးဇီလန်)၊ Greece (ဂရိ)၊ Italy (အီတလီ)နှင့် Japan (ဂျပန်)တို့တွင် အမြဲတမ်းနီးပါးဖြစ်ပွားနေသော်လည်း ငလျင်များသည် New York City (နယူးယောက်စီးတီး)၊ London (လန်ဒန်)နှင့် Australia (ဩစတြေးလျ) အပါအဝင် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ကြီးမားသောငလျင်များသည် မကြာခဏ မဖြစ်ပွားပါ၊ ဆက်သွယ်ချက်ကို ထပ်ညွှန်းနှင့်ပြထားသည်- ဥပမာအားဖြင့်- သတ်သတ်မှတ်မှတ် အချိန်တစ်ခုအတွင်းတွင် ပမာဏ(၄)ထက်ကြီးသော ငလျင်များသည် ပမာဏ (၅)ထက်ကြီးသော ငလျင်များထက် အကြမ်းအားဖြင့် ၁၀-ကြိမ်ပို၍ ဖြစ်ပွားသည်။ ဗြိတိသျှနိုင်ငံ (အနိမ့်ပိုင်း မြေငလျင်မြို့) အတွင်းတွင်၊ ဥပမာ၊ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းများကို ဤသို့တွက်ချက်ကြသည်။ နှစ်စဉ် ၃.၇ - ၄.၆ ပမာဏရှိသော ငလျင်တစ်ခု၊ ၁၀-နှစ်တိုင်းတွင် ၄.၇ - ၅.၅ ပမာဏရှိသော ငလျင်တစ်ခုနှင့် နှစ် ၁၀၀ တိုင်းတွင် ၅.၆ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုကြီးသော ပမာဏရှိသည့် ငလျင်တစ်ခုဟူ၍ဖြစ်သည်။၎င်းအရာမှာ Gutenberg-Richter law (ဂူတင်း(န်)ဘတ်-ရစ်ချတာ) ဥပဒေ၏ ဥပမာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မြေငလျင်တိုင်းတာရေးစခန်းများ အရေအတွက်သည် ၁၉၃၁-ခုနှစ်တွင် စခန်းပေါင်း ၃၅၀ ခန့်ရှိရာမှ ယနေ့တွင် ထောင်ပေါင်းများစွာအထိ ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ ရလဒ်အားဖြင့် အတိတ်ကာလကထက် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများကို များစွာပို၍ သတင်းပို့နိုင်ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်းကောင်းမှာ၊ ငလျင်အရေအတွက်တိုးလာသည့်အစား ပစ္စည်းကိရိယာ များသည် အလွန်တိုးတက်လာ၍ဖြစ်သည်။
၁၉၀၀ ခုနှစ်ကတည်းက ပျမ်းမျှအားဖြင့်ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခြင်း ၁၈-ခုရှိပြီး (ပမာဏ ၇.၀-၇.၉ ) နှစ်စဉ် ကြီးကျယ်သောငလျင်လှုပ်ခြင်း (ပမာဏ ၈.၀ သို့မဟုတ် ပို၍ကြီးသော) တစ်ခုလှုပ်လေ့ရှိသည်ဟု USGS မှခန့်မှန်းသည်။ ထိုပျမ်းမျှဖြစ်ခြင်းမှာ အတော်အတန် တည်ငြိမ်မှုရှိသည်။ မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်းတွင် စံနစ်တကျ ဦးတည်ရာတစ်ခုအစား ကိန်းဂဏန်း အချက်အလက် မတည်မငြိမ်ပြောင်းလဲခြင်း တစ်ခုဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ဟု ယူဆသော်လည်း၊ နှစ်စဉ်ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခြင်း အရေအတွက်မှာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ပမာဏနှင့် ငလျင်ကြိမ်နှုန်းများ၏ ပို၍အသေးစိတ်ကျသော ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များကို USGS တွင်ရရှိနိုင်သည်။
ကမ္ဘာ့မြေငလျင်လှုပ်ခြင်းများ၏ အများစု (အကြီးဆုံးများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် ၈၁ ရာခိုင်နှုန်း)သည် ပစိဖိတ်စက်ဝန်း မြေငလျင်ရပ်ဝန်းဟုခေါ်သည့် ကီလိုမီတာ ၄၀, ၀၀၀ ရှည်လျားပြီး မြင်းခွာပုံရှိသော နယ်မြေအပိုင်းအခြား အတွင်းတွင်ရှိပြီး Pacific Ring of Fire (ပစိဖိတ် မီးကွင်း) ဟုလည်းသိရှိကြကာ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် Pacific Plate (ပစိဖိတ် ကျောက်ထုလွှာ) ကိုနယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် Himalayan Mountains (ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများ) ကဲ့သို့သော အခြားကျောက်ထုလွှာ နယ်နိမိတ်များတစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။
မြင့်မားသော ငလျင်အန္တရာယ်စက်ကွင်း အတွင်းတွင် မက္ကဆီကိုမြို့၊ တိုကျိုနှင့် တီဟီရန်တို့ကဲ့သို့သော မြို့ကြီး ပြကြီးများ အလျင်အမြန် ကြီးထွားလာခြင်းနှင့်အတူ၊ မြေငလျင်တစ်ခုလှုပ်ခြင်းသည် လူသားပေါင်း ၃ သန်း တိုင်အောင် ၎င်းတို့၏အသက်များကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်ဟု မြေငလျင်ပညာရှင်အချို့တို့သည် သတိပေးကြသည်။
== အကျိုးဆက်များ/သက်ရောက်မှုများ ==
[[File:1755 Lisbon earthquake.jpg|thumb|150px|left|1755 Lisbon earthquake (လဇ်(စ်)ဘွန်း) ငလျင်အပြီးတွင် Lisbon (လဇ်(စ်)ဘွန်း) အားအပျက်အစီးများနှင့် မီးတောက်များအကြားတွင် တွေ့ရပုံကို 1755]]
ကြေးနီပြားပေါ်တွင် ထွင်းထုဖော်ပြ ထားခြင်း၊ ထိုငလျင်သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၆၀,၀၀၀ ကိုသေကြေပျက်စီးစေခဲ့သည်။
ဆူနာမီသည် ဆိပ်ကမ်းရှိ သင်္ဘောများကို လွှမ်းခဲ့သည်။ ငလျင်လှုပ်ခြင်းကြောင့် အောက်ဖော်ပြပါများဟုသာ ကန့်သတ်မထားသော၊ အကျိုးဆက်များဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
=== တုန်ခါခြင်းနှင့် မြေကြီးကွဲထွက်ခြင်း ===
တုန်ခါခြင်းနှင့် မြေကြီးကွဲထွက်ခြင်းသည် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများက ဖန်တီးသော အဓိကအကျိုးဆက်များဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် အဆောက်အဦးများနှင့် အခြားခိုင်ခံ့တောင့်တင်းသော အဆောက်အအုံများကို အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ပြင်းထန်သောပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဒေသတွင်း အကျိုးဆက်များ၏ ပြင်းအားသည် ရှုပ်ထွေးသော ငလျင်ပမာဏ ပေါင်းစပ်ခြင်း၊ ငလျင်ဗဟိုချက်မှ အကွာအဝေးနှင့် လှိုင်းဖြန့်ဝေခြင်း တို့ကိုမြှင့်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် လျော့နည်းစေခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်မည့် ဒေသခံဘူမိဗေဒနှင့် ဘူမိသွင်ပြင်နှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ အခြေအနေများပေါ်တွင် မူတည်သည်။ မြေကြီးတုန်ခါခြင်းကို မြေကြီးအရှိန်ဖြင့် တိုင်းတာသည်။
တိကျသော ဒေသခံ ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ၊ ဘူမိသွင်ပြင်ဆိုင်ရာနှင့် ဘူမိဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ သွင်ပြင် လက္ခဏာများသည် နိမ့်ကျသော ပြင်းအားရှိသည့် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများမှပင်လျှင် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် မြင့်မားသော တုန်ခါခြင်းအဆင့်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤသက်ရောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပွားရာနေရာ သို့မဟုတ် ဒေသတွင်းချဲ့ခြင်း ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းမှာအဓိကအားဖြင့် မာကျောနက်ရှိုင်းသော မြေသားမှ ပျော့ပျောင်းသော အပေါ်ယံမြေသားများသို့ မြေငလျင်ရွေ့ လျားမှုပြောင်းလဲခြင်းနှင့် သဘာဝအတိုင်း ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ပို့ချခြင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ငလျင်စွမ်းအင် ဆုံချက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်များကြောင့်ဖြစ်သည်။
မြေပြင်ပေါက်ကွဲထွက်ခြင်းသည် မြင်နိုင်သော ကွဲပြတ်ထွက်ခြင်းနှင့် ပြတ်ရွေ့လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ကမ္ဘာမြေမျက်နှာပြင် ဖယ်ရှားခြင်းဖြစ်ပြီး ငလျင်အကြီးအကျယ်လှုပ်ခြင်း ဖြစ်ရပ်များတွင် မီတာအချို့ခန့်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ မြေပြင်ကွဲထွက်ခြင်းသည် ကြီးမားသော အင်ဂျင်နီယာ အဆောက်အအုံများဖြစ်ကြသော ရေကာတာများ၊ တံတားများနှင့် အဏုမြူစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သည့်စက်ရုံများ အတွက်ကြီးမားသော အန္တရာယ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ထိုအဆောက်အအုံများ၏ သက်တမ်းအတွင်းတွင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော မည်သည့်မြေမျက်နှာပြင် ပေါက်ကွဲထွက်ခြင်းကိုမဆို ခွဲခြားဖော်ထုတ်ရန် တည်ရှိနေသော ပြတ်ရွေ့များအား စေ့စပ်သေချာစွာ မြေပုံထုတ်ခြင်းကို လိုအပ်သည်။
မြေပြိုကျခြင်းများနှင့် တောင်ပေါ်မှ နှင်းထု၊ ရေခဲထုနှင့် ကျောက်တုံးများ တစ်ဟုန်ထိုးလျှောကျခြင်း
=== မြေပြိုကျခြင်း ===
ငလျင်လှုပ်ခြင်းများနှင့်အတူ ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းများ၊ မီးတောင်လှုပ်ရှားမှုများ၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေ လှိုင်းလုံးများရိုက်ခတ်ခြင်းနှင့် တောမီးလောင်ကျွမ်းခြင်းတို့သည် ဆင်ခြေလျောမတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး မြေပြိုကျခြင်းများကဲ့သို့သော အဓိကဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အန္တရာယ်တစ်ရပ်ကို ဦးတည်စေသည်။ အရေးပေါ် အခြေအနေဆိုင်ရာ အမှုထမ်းများကယ်ဆယ်ရေးကို ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေစဉ် မြေပြိုကျခြင်းအန္တရာယ် ဆက်လက်တည်ရှိကောင်း တည်ရှိနေနိုင်မည်။
=== မီးလောင်ခြင်းများ ===
[[File:Sfearthquake3b.jpg|thumb|150px|1906 San Francisco (ဆန်ဖရန် စစ္စကို) ငလျင်]]
၁၉၀၆ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငလျင်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော မီးလောင်မှုများ ငလျင်များသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သို့မဟုတ် ဓာတ်ငွေ့လိုင်းများကို ပျက်စီးစေခြင်းဖြင့် မီးလောင်ခြင်းများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ပင်မရေပိုက်များ ပေါက်ကွဲထွက်ခြင်းနှင့် ရေဖိအားဆုံးရှုံးသည့် အဖြစ်အပျက်တွင် မီးလောင်မှု ပျံ့နှံ့ခြင်း စတင်ဖြစ်ပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ငြိမ်းသတ်ရန် ခက်ခဲကောင်းခက်ခဲနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ၁၉၀၆ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငလျင်တွင် ငလျင်လှုပ်ခြင်းထက် မီးလောင်ခြင်းကြောင့် ပို၍သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
=== မြေကြီး အရည်ဖွဲ့ခြင်း ===
ရေဓာတ်ပြည့်ဝနေသော အဖြုန်းအစေ့ဆန်သည့်ပစ္စည်း (သဲကဲ့သို့သော) အရာများသည် လှုပ်ခါခြင်းကြောင့် ၎င်း၏စွမ်းအင်ကို ယာယီဆုံးရှုံးပြီး အခဲမှ အရည်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသည့်အခါ မြေကြီးအရည်ဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ မြေကြီးအရည်ဖွဲ့ခြင်းသည် ခိုင်မာတောင့်တင်းသော အဆောက်အအုံများဖြစ်သည့် အိမ်အဆောက်အဦးများနှင့် တံတားများကို စောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အရည်ဖြစ်နေသော နုန်းမြေများအတွင်းသို့ နစ်မြုပ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤအရာသည် ငလျင်လှုပ်ခြင်း၏ အကြီးအကျယ် ဖျက်ဆီးသော သက်ရောက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- ၁၉၆၄ Alaska (အလက်(စ်)စကား) ငလျင်တွင် မြေကြီးအရည်ဖွဲ့ခြင်းသည် မြေကြီးအတွင်းသို့ အဆောက်အဦးများစွာကို နစ်မြုပ်စေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ပြိုလဲခြင်းတို့ကို ဖြစ်ခဲ့သည်။
=== ဆူနာမီ ===
[[File:2004-tsunami.jpg|thumb|150px|၂၀၀၄ ခုနှစ် ဆူနာမီ မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
ဆူနာမီများသည် ကြီးမားသောရေထုထည်၏ ရုတ်တရက်လှုပ်ရှားမှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော ရှည်လျားသော လှိုင်းအလျားနှင့် အချိန်ကာလရှည်လျားသော ပင်လယ်လှိုင်းလုံးများဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာပြင်တွင် လှိုင်းထိပ်များ အတွင်းရှိ အကွာအဝေးသည် ၁၀၀ [[ကီလိုမီတာ]] (၆၂ မိုင်) ထက်ကျော်လွန်နိုင်ပြီး၊ လှိုင်းအချိန်ကာလသည် ငါးမိနစ်မှ တစ်နာရီအတွင်း ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဆူနာမီများသည် ရေအနက်ပေါ်တွင်မူတည်၍ တစ်နာရီလျှင် ၆၀၀-၈၀၀ ကီလိုမီတာ '''(တစ်နာရီလျှင် ၃၇၃-၄၉၇မိုင်)''' ရွေ့လျားသွားလာကြသည်။ ငလျင်လှုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပင်လယ်မျက်နှာပြင်အောက် မြေပြိုကျခြင်းကြောင့် ပေါ်ထွက်လာသော ကြီးမားသည့် လှိုင်းလုံးများသည် အနီးအနားရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသများကို မိနစ်ပိုင်းအတွင်း စီးနင်းဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ဆူနာမီများသည် သမုဒ္ဒရာပြင်ကို ဖြတ်သန်း၍ ကီလိုမီတာ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရွေ့လျားသွားလာနိုင်ပြီး ငလျင်လှုပ်ခြင်းမှ ၎င်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီးနောက်တွင် ဝေးလံသော ကမ်းခြေဒေသများတွင် အကြီးအကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ ပမာဏ ၇.၅ ရစ်ချတာစကေးအောက်ရှိ အနိမ့်စားငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ဆူနာမီများကို မဖြစ်ပေါ်စေပါ။ သို့သော်၊ ဤအရာ၏ သာဓကအချို့ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးစေသော ဆူနာမီများမှာ ပမာဏ ၇.၅ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ငလျင်များကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်သည်။
=== ရေလွှမ်းမိုးခြင်းများ ===
ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဆိုသည်မှာ မည်သည့်ရေပမာဏမဆိုလျှံထွက်ပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် မြစ် သို့မဟုတ် ကန်ကဲ့သို့သော ရေအစုအဝေးတစ်ခုအတွင်းမှ ရေထုထည်သည် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ရန် စုစုပေါင်းဆံ့သော ပမာဏထက်ကျော်လွန်ပြီး အကျိုးဆက်အားဖြင့် ရေအစုအဝေး၏ ပုံမှန်အနားတစ်လျှောက်၏ အပြင်ဘက်သို့ ရေအချို့စီးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် ထွက်သွားခြင်းဖြစ်ပါက ရေလွှမ်းမိုးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အကယ်၍ ရေကာတာများသည် ဖျက်ဆီးခြင်းခံရပါက၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းသည် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများ၏ ဒုတိယသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ရေကာတာမြစ်များထဲသို့ မြေပြိုခြင်းများကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ထို့နောက်တွင် ပြိုလဲပြီး ရေလွှမ်းမိုးခြင်းများ ကိုဖြစ်စေသည်။
Usoi (ယူဆွိုင်) ရေကာတာသည် ရှေ ့အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ပေါ်မည့် ငလျင်အတွင်း၌ ပျက်စီးခဲ့ပါက၊ ငလျင်ကြောင့် ရေကာတာမြေပြိုကျခြင်း ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ Tajikistan (တာဂျစ် ကစ္စတန်)ရှိ Sarez Lake (ဆာရဇ်(စ်)) ရေကန် အောက်ရှိမြေပြင်သည် ကြီးမားလှသော ရေလွှမ်းမိုးမှု အန္တရာယ်ကျရောက်မည့် အနေအထားတွင်ရှိသည်။ ရေလွှမ်းမိုးမှုသည် အကြမ်းအားဖြင့် လူဦးရေ ၅ သန်းကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း သက်ရောက်မှုခန့်မှန်းခြေများမှ အကြံပြုသည်။
=== ပင်လယ်ဒီရေ လှိုင်းအားများ ===
သေးငယ်သော ပင်လယ်ဒီရေအားများနှင့် မီးတောင်နှင့်မသက်ဆိုင်သော တုန်ခါသည့်လှုပ်ရှားမှုတို့အကြားတွင် ခိုင်ခံ့သောဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်ရှိကြောင်းကို သုတေသနအလုပ်များက ပြသခဲ့သည်။
=== လူသားများအပေါ်သက်ရောက်မှုများ ===
[[File:37 - Tremblement de terre - Août 2007.JPG|left|thumb|150px|၂၀၀၇ Peru (ပီရူး) ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်အကြာတွင် တွေ့ရသောပျက်စီးနေသည့် အခြေခံအဆောက်အအုံ]]
ငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ရောဂါများ၊ အခြေခံလိုအပ်ချက်များမရှိခြင်း၊ အသက်ဆုံးရှုံးခြင်း၊ မြင့်မားသော အာမခံ ပရီမီယံများ၊ အထွေထွေ အိမ်ရာအဆောက်အအုံများ ပျက်စီးခြင်း၊ လမ်းနှင့်တံတားပျက်စီးခြင်းနှင့် အဆောက် အဦးများပြိုလဲခြင်း သို့မဟုတ် ယိမ်းယိုင်ခြင်း (ရှေ့အနာဂတ်တွင် ပြိုလဲခြင်းကို ဦးတည်မည့် အလားအလာရှိ သည်) တို့ကိုဖြစ်စေနိုင်သည်။ ငလျင်များသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်းများ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်ပေါ်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် နောက်ထပ်ပြဿနာများကို ဖြစ်စေသည် - ဥပမာ "နွေရာသီ မရှိသောနှစ်"(၁၈၁၆) တွင်ကဲ့သို့ ကောက်ပဲသီးနှံအများအပြား ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.edu4hazards.org/earthquake.html How to survive an earthquake - Guide for children and youth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227153730/http://www.edu4hazards.org/earthquake.html |date=27 February 2009 }}
* [http://pubs.usgs.gov/gip/earthq1/ Earthquakes]
[[Category:ငလျင်များ]]
5d4sexshh3x5pjld1vpe4hm7ou5ls1c
1046398
1046393
2026-08-04T04:37:13Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-43017-65|~2026-43017-65]] ([[User talk:~2026-43017-65|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1046393|1046393]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1046398
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကမ္ဘာမြေကြီး ရုတ်တရက် တုန်ခါမှု}}
{{ငလျင်}}
[[File:Quake epicenters 1963-98.png|thumb|350px|၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင်ဗဟိုချက်များ (Earthquake epicenters) ကို ဖော်ပြထားသည့် မြေပုံ။ ငလျင်အများစုသည် [[ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာကြီးများ]] (Tectonic plates) ၏ အနားသတ်မျဉ်းများနှင့် တစ်ထပ်တည်း ကျနေသည်ကို တွေ့ရသည်။]]
'''ငလျင်လှုပ်ခြင်း''' (သို့မဟုတ်) '''ငလျင်''' ({{lang-en|Earthquake}}) ဆိုသည်မှာ [[ကမ္ဘာမြေကြီး]]၏ အပေါ်ယံအလွှာ (Lithosphere) အတွင်း ရုတ်တရက် စွမ်းအင်များ ထွက်ရှိလာပြီး [[ငလျင်လှိုင်း]]များ (Seismic waves) ဖြစ်ပေါ်ကာ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင် တုန်ခါတုန်လှုပ်ခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book |last=Tarbuck |first=Edward J. |first2=Lutgens |second2=Frederick K. |title=Earth: An Introduction to Physical Geology |url=https://archive.org/details/earthintroductio0000tarb |year=၂၀၁၆ |publisher=Pearson |isbn=978-0134074252 |language=en}}</ref> ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုသည် မြေကြီးတုန်ခါခြင်း၊ မြေပြင်ရွေ့လျားခြင်း သို့မဟုတ် မြေပြိုခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ငလျင်အများစုသည် ကမ္ဘာ့မြေအောက်ရှိ ပြတ်ရွေ့ကြောများ (Faults) တလျှောက် ကျောက်လွှာပွတ်တိုက်မိရာမှ စုစည်းလာသော အားပြင်းအားစုများ ရုတ်တရက် ပေါက်ကွဲထွက်လာခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ [[ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာများ ရွေ့လျားမှု သီအိုရီ|ကမ္ဘာ့ကျောက်ချပ်လွှာကြီးများ]] (Tectonic plates) အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲထွက်ခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပွားရသည်။<ref>{{cite book |last=Shearer |first=Peter M. |title=Introduction to Seismology |url=https://archive.org/details/introductiontose0000shea |year=၂၀၀၉ |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521882101 |language=en}}</ref> ထို့ပြင် [[မီးတောင်]]ပေါက်ကွဲခြင်း၊ မြေအောက်လှိုဏ်ဂူများ ပြိုကျခြင်းနှင့် လူသားတို့၏ စမ်းသပ်မှုများဖြစ်သော မြေအောက် [[နျူကလီးယား လက်နက်|နျူကလီးယား]] စမ်းသပ်ဖောက်ခွဲမှုများကြောင့်လည်း ငလျင်လှုပ်ခတ်နိုင်ပေသည်။
ငလျင်၏ ပြင်းအားကို [[ရစ်ခ်တာစကေး]] (Richter scale) သို့မဟုတ် Moment magnitude scale (M{{sub|w}}) တို့ဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိပြီး၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်စဉ် ပြင်းအားအဆင့်ဆင့်ရှိသော ငလျင်ပေါင်း သန်းနှင့်ချီ၍ လှုပ်ခတ်လျက်ရှိသော်လည်း အများစုမှာ ပြင်းအားအလွန်နည်းသဖြင့် လူသားတို့ မသိရှိလိုက်ကြပေ။<ref>{{cite web |url=https://www.usgs.gov/faqs/how-many-earthquakes-occur-each-year |title=How many earthquakes occur each year? |website=United States Geological Survey (USGS) |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}</ref> သို့ရာတွင် မြို့ပြဒေသများအနီး ပြင်းအားမြင့်မားစွာ လှုပ်ခတ်သော ငလျင်များသည် အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်များကို ပျက်စီးဆုံးရှုံးစေနိုင်သည့်အပြင် ပင်လယ်ရေအောက်တွင် လှုပ်ခတ်ပါက ဆိုးရွားလှသော [[ဆူနာမီ]] (Tsunami) ဒီရေလှိုင်းကြီးများကိုပါ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။<ref>{{cite book |last=Bolt |first=Bruce A. |title=Earthquakes |url=https://archive.org/details/earthquakes0000bolt_l0z8 |year=၂၀၀၅ |publisher=W. H. Freeman |isbn=978-0716756187 |language=en}}</ref>
== ငလျင်ကြီးများ၏ ထင်ရှားသော ဥပမာများ ==
[[File:Map of earthquakes 1900-.svg|thumb|upright=1.8|၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ ပြင်းအား ၆.၀ နှင့်အထက် ငလျင်များ ]]
[[File:USGS magnitude 8 earthquakes since 1900.svg|thumb|upright=1.8|၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ ပြင်းအား ၈.၀ နှင့်အထက် ငလျင်များ။ ပူဖောင်းများ၏ သုံးဖက်မြင် ထုထည်များသည် သေဆုံးသူအရေအတွက်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသည်။<ref>{{Cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/mag8/magnitude8_1900_date.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160414014457/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/mag8/magnitude8_1900_date.php|url-status=dead|title=USGS: Magnitude 8 and Greater Earthquakes Since 1900|archivedate=April 14, 2016}}</ref>]]
မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်းတွင် အဖျက်စွမ်းအား အကြီးမားဆုံး ငလျင်များထဲမှ တစ်ခုမှာ ၁၅၅၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ရှန်စီးပြည်နယ်၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သော [[၁၅၅၆ ရှန်စီးငလျင်]] ဖြစ်သည်။ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီး၊ ထို့နောက်တွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှု၊ ကပ်ရောဂါနှင့် အငတ်ဘေးများကြောင့် ဒေသတစ်ခုလုံး လူဦးရေ ၈၃၀,၀၀၀ အထိ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php |title=Earthquakes with 50,000 or More Deaths |archive-url=https://web.archive.org/web/20091101175733/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php |archive-date=November 1, 2009 |url-status=dead |publisher=United States Geological Survey}}</ref> ထိုဒေသရှိ အိမ်အများစုမှာ မြေသားတောင်ကုန်းများကို ထွင်းထုထားသော ယာအိုဒုံး (yaodongs) များဖြစ်ပြီး ထိုအဆောက်အအုံများ ပြိုကျခြင်းကြောင့် အများအပြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ လူပေါင်း ၂၄၀,၀၀၀ မှ ၆၅၅,၀၀၀ အကြား သေဆုံးခဲ့ရသော [[၁၉၇၆ တန်ရှန်ငလျင်]]သည် ၂၀ ရာစု၏ သေဆုံးမှုအများဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်။<ref>Spignesi, Stephen J. (2005). ''Catastrophe!: The 100 Greatest Disasters of All Time''. {{ISBN|0-8065-2558-4}}</ref>
[[၁၉၆၀ ချီလီငလျင်]]သည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြင်းအား ၉. regular ၅ ဖြင့် ငလျင်တိုင်းတာစက်ဖြင့် တိုင်းတာရရှိခဲ့ဖူးသမျှ အကြီးဆုံး ငလျင်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဗဟိုချက်သည် [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ Cañete အနီးတွင် ဖြစ်သည်။ ထုတ်လွှတ်လိုက်သော စွမ်းအင်သည် နောက်ထပ် အင်အားအကြီးဆုံး ငလျင်ဖြစ်သော Good Friday ငလျင် (၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက်) ၏ နှစ်ဆခန့် ရှိပြီး၊ ထိုငလျင်သည် အလက်စကာရှိ Prince William Sound တွင် ဗဟိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf |title=The Energy Release in Great Earthquakes |author=Kanamori Hiroo |publisher=Journal of Geophysical Research |access-date=2010-10-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723182215/http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf |archive-date=2010-07-23 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/learn/topics/how_much_bigger.php |title=How Much Bigger? |publisher=United States Geological Survey |access-date=2010-10-10 |archive-date=2011-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607144219/http://earthquake.usgs.gov/learn/topics/how_much_bigger.php |url-status=live }}</ref> မှတ်တမ်းတင်ထားသော အကြီးဆုံး ငလျင်ဆယ်ခုလုံးသည် [[မဟာတွန်းကန်အား ငလျင်]]များ (megathrust earthquakes) ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤဆယ်ခုအနက် [[၂၀၀၄ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ငလျင်]]တစ်ခုတည်းသာ သမိုင်းတစ်လျှောက် သေဆုံးမှုအများဆုံး ငလျင်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
=== မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်သော ထင်ရှားသည့် ငလျင်ကြီးများ ===
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးဖြစ်သော အိန္ဒိယကျောက်ချပ်လွှာနှင့် ယူရေးရှားကျောက်ချပ်လွှာတို့ ဆုံတွေ့ရာ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသဖြင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ပြင်းထန်သော ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="hurukawa2011">{{cite journal |last=Hurukawa |first=Nobuo |display-authors=etal |title=Seismic hazard mitigation in Myanmar: earthquake monitoring and potential sources of great earthquakes |journal=Journal of Seismology |year=၂၀၁၁ |volume=15 |pages=93–108 |doi=10.1007/s10950-010-9210-x |language=en}}</ref> မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အဓိကကျပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အများဆုံးဖြစ်စေခဲ့သော ငလျင်ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ပြင်းအား ၇.၃ မဂ္ဂနီကျုရှိ ဤငလျင်သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် လူအသေအပျောက် အများဆုံး ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]]ကို ဗဟိုပြုကာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[ပဲခူးမြို့]]တစ်မြို့တည်းတွင်တင် လူပေါင်း ၅၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရကာ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင်လည်း ရွှေတိဂုံစေတီတော် အပါအဝင် အဆောက်အအုံများစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကာ စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၅၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="chhibber1934">{{cite book |last=Chhibber |first=H. L. |title=The Geology of Burma |year=၁၉၃၄ |publisher=Macmillan and Co. |location=London |language=en}}</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဆူမားတြားကျွန်းအနီး ရေအောက်ပြတ်ရွေ့ကြောတွင် ဗဟိုပြုလှုပ်ခတ်ခဲ့သော ၉.၁–၉.၃ မဂ္ဂနီကျုရှိ မဟာငလျင်ကြီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆူနာမီဒီရေလှိုင်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ (အထူးသဖြင့် ဧရာဝတီတိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း) သို့ ရိုက်ခတ်ခဲ့ရာ ကမ်းခြေနေ ပြည်သူ ၆၁ ဦးထက်မနည်း အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{cite journal |last=Satake |first=Kenji |display-authors=etal |title=Tsunami heights and damage along the Myanmar coast from the December 2004 Sumatra-Andaman earthquake |journal=Earth, Planets and Space |year=၂၀၀၆ |volume=58 |pages=243–252 |doi=10.1186/BF03353384 |language=en}}</ref>
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ [[တာချီလိတ်မြို့]]နှင့် တာလေမြို့အနီးတွင် ပြင်းအား ၆.၈ မဂ္ဂနီကျုဖြင့် လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၇၀ ကျော် သေဆုံးပြီး နေအိမ်နှင့် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ ရာပေါင်းများစွာ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp000hx4f/executive |title=M 6.8 - Myanmar |publisher=United States Geological Survey |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}</ref>
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[သပိတ်ကျင်းမြို့]]အနီး စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောပေါ်၌ ပြင်းအား ၆.၈ မဂ္ဂနီကျုဖြင့် လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ လူ ၂၆ ဦး သေဆုံးပြီး ဆောက်လုပ်ဆဲ ဧရာဝတီမြစ်ကူးတံတား (ရတနာသိင်္ဃ) အပါအဝင် ရှေးဟောင်းဘုရားပုထိုးများစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Wang |first=Yu |display-authors=etal |title=The 2012 Mw 6.8 Thabeikkyin, Myanmar, Earthquake: A Rupture of the Sagaing Fault |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |year=၂၀၁၄ |volume=104 |issue=6 |pages=2810–2825 |doi=10.1785/0120140081 |language=en}}</ref>
=== ၂၀၂၅ မန္တလေး-စစ်ကိုင်း ငလျင်ကြီး ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက် မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ်ခန့်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း စစ်ကိုင်းမြို့နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]အနီးကို ဗဟိုပြု၍ မိုးမင့်စကေး (Moment Magnitude Scale) '''M{{sub|w}} ၇.၇ မှ ၇.၉''' အဆင့်ရှိ လွန်စွာအင်အားပြင်းထန်သော မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name="wiki2025eq">{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/Myanmar-earthquake-of-2025 |title=Myanmar earthquake of 2025: Deaths, Severity, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |year=၂၀၂၅ |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}</ref> အဆိုပါငလျင်ကြီး လှုပ်ခတ်ပြီး ၁၂ မိနစ်အကြာတွင် ပြင်းအား ၆.၇ မဂ္ဂနီကျုရှိ နောက်ဆက်တွဲငလျင် (Aftershock) တစ်ခု ထပ်မံလှုပ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ပိုမိုပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်ကြီးသည် ၁၉၁၂ ခုနှစ် ပြင်းအား ၇.၉ ရှိ မေမြို့ငလျင်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သမျှ အကြီးမားဆုံးသော ငလျင်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref name="wiki2025eq"/>
အမေရိကန်ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဤငလျင်သည် ကမ္ဘာ့အန္တရာယ်အရှိဆုံး အလျားလိုက်ပြတ်ရွေ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]] (Sagaing Fault) အောက်ခြေ မိုင် ၆ မိုင် (၁၀ ကီလိုမီတာ) အနက်တွင် တက်ကြွစွာ ရုတ်တရက်လှုပ်ရှားရာမှ စွမ်းအင်များ ပေါက်ကွဲထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကျောက်ချပ်လွှာသည် ယူရေးရှားကျောက်ချပ်လွှာအောက်သို့ တိုးဝင်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော မြောက်ဘက်သို့ သိသိသာသာ အရှိန်ပြင်းစွာ ရွေ့လျားမှု (Supershear rupture) ကြောင့် မန္တလေးတိုင်း စဉ့်ကူးမြို့မှသည် ပဲခူးတိုင်း ကျောက်တံခါးမြို့အထိ ကီလိုမီတာ ၅၀၀ ခန့် (မိုင် ၃၁၀ ခန့်) အကွာအဝေးအထိ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် အက်ကွဲကြောင်းများ ကွင်းဆက်လိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်အနီးတွင် မြေပြင်သည် ဘေးတိုက် ၃ မီတာမှ ၅ မီတာအထိ အဆမတန် ရွေ့လျားသွားခဲ့သည်။<ref name="wiki2025eq"/>
ငလျင်ကြောင့် မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ ပဲခူးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ၁၀ ခုခန့် ထိခိုက်ခံစားခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၃,၈၀၀ ကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကာ ၅,၁၀၀ ကျော် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="unicef2025">{{cite web |url=https://www.unicef.org/myanmar/my/powerful-earthquake-rocks-myanmar-Myan |title=ငလျင်ကြီးအပြီး ရက်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အကြာတွင် မြန်မာ့ကလေးငယ်များ အခြေအနေ |publisher=UNICEF Myanmar |year=၂၀၂၅ |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=my}}</ref> ငလျင်လှုပ်ခတ်ချိန်သည် သောကြာနေ့ နေ့လယ်ပိုင်း ဝတ်ပြုချိန်ဖြစ်သဖြင့် ဝတ်ပြုနေသူများရှိရာ ဗလီအချို့နှင့် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ပြိုကျမှုကြောင့် လူသေဆုံးမှု ပိုမိုများပြားခဲ့ရသည်။<ref name="wiki2025eq"/>
သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများစွာ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရာ အထင်ကရ နေရာများဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၉၀ ကျော် သက်တမ်းရှိ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ကူး ရှေးဟောင်း အင်းဝတံတား (စစ်ကိုင်းတံတားဟောင်း) အပိုင်းအချို့ ပြိုကျခဲ့သည်။<ref name="unops2025">{{cite web |url=https://myanmar.un.org/en/291866-initial-situation-report-earthquake-central-myanmar-28-march-2025 |title=Initial Situation Report: Earthquake in Central Myanmar 28 March 2025 |publisher=United Nations in Myanmar |year=၂၀၂၅ |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en |archive-date=5 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260305173423/https://myanmar.un.org/en/291866-initial-situation-report-earthquake-central-myanmar-28-march-2025 |url-status=dead }}</ref>
မန္တလေးတက္ကသိုလ် အဆောက်အအုံများ၊ [[မန္တလေးနန်းတော်]]နှင့် [[မဟာမုနိရုပ်ပွားတော်]]မြတ်ကြီးတို့တွင် ပျက်စီးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။စာသင်ကျောင်းပေါင်း ၂,၆၀၀ ကျော်၊ ဆေးရုံ/ဆေးခန်းပေါင်း ၇၈၀ ကျော်နှင့် လူနေအိမ်ခြေ ၅၂,၀၀၀ ကျော် လုံးဝ (သို့မဟုတ်) အစိတ်အပိုင်းအချို့ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။<ref name="unicef2025"/>
ဤငလျင်၏ တုန်ခါမှုလှိုင်းများသည် ကီလိုမီတာ ၁,၀၀၀ ကျော် ကွာဝေးသော အိမ်နီးချင်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]အထိ ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး ဘန်ကောက်တွင် ဆောက်လုပ်ဆဲ အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံတစ်ခု ပြိုကျမှုကြောင့် လူ ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့အထိ တုန်ခါမှုများကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရသည်။<ref name="wiki2025eq"/>
အသက်ဆုံးရှုံးမှု အများဆုံးဖြစ်စေခဲ့သော ငလျင်များသည် အင်အားကြီးမားသော်လည်း လူဦးရေထူထပ်သော ဒေသများနှင့် နီးစပ်ခြင်း သို့မဟုတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် နီးစပ်ခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးမှုများခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သောနေရာများတွင် ငလျင်များသည် ကီလိုမီတာ ထောင်ပေါင်းများစွာ အကွာအဝေးရှိ ဒေသများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော ဆူနာမီများကို မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။ အသက်ဆုံးရှုံးမှု ကြီးမားနိုင်ခြေ အများဆုံးဒေသများမှာ ငလျင်များ နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ရှားပါးသော်လည်း ပြင်းထန်သော ဒေသများနှင့်၊ ငလျင်ခံနိုင်ရည်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံစည်းမျဉ်းများ ပေါ့လျော့သော၊ မလိုက်နာသော သို့မဟုတ် မရှိသော ဆင်းရဲသည့်ဒေသများ ပါဝင်သည်။
==ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ပုံ==
[[File:Fault types.svg|thumb|ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစားများ<br />
A. [[အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့]]<br />
B. [[ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့)]]<br />
C. [[ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့]]
]]
ငလျင်များသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းနေရာများတွင် ပြတ်ရွေ့ကြောင်းတစ်လျှောက် ကျိုးပဲ့ခြင်းကို တွန်းအားပေးနိုင်လောက်သည့် elastic strain စွမ်းအင် လုံလောက်စွာ စုစည်းမိနေသည်။ ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်တစ်လျှောက်တွင် ပွတ်တိုက်မှုအားကို တိုးစေသည့် မည်သည့်မညီညာမှုများ သို့မဟုတ် ကြမ်းတမ်းသော မျက်နှာပြင်များ မရှိပါက ပြတ်ရွေ့ဘေးနှစ်ဖက်သည် ချောမွေ့စွာနှင့် ငလျင်လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ ရွေ့လျားသွားကြသည်။ သို့သော် ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်အများစုတွင် ထိုကဲ့သို့သော ကြမ်းတမ်းသည့် မျက်နှာပြင်များ ရှိနေတတ်ပြီး ၎င်းသည် တွယ်ကပ်-လျှောကျခြင်း အမူအရာ (stick-slip behavior) ပုံစံကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြတ်ရွေ့ကြောင်း ပိတ်မိသွားသည်နှင့်၊ မြေထုချပ်များအကြား ဆက်တိုက်ရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖိအားများ တိုးလာပြီး ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ထုထည်တွင် ဒဏ်(Strain) စွမ်းအင်များ စုစည်းလာသည်။ ဤအခြေအနေသည် ဖိအားများ တိုးလာကာ ကြမ်းတမ်းသည့် မျက်နှာပြင်ကို ချိုးဖျက်နိုင်လောက်သည်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ ပိတ်မိနေသော ပြတ်ရွေ့အစိတ်အပိုင်းသည် ရုတ်တရက် လျှောကျကာ စုစည်းထားသော စွမ်းအင်များကို ထုတ်လွှတ်လိုက်သည်။<ref name="Ohnaka">{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=Bp0gAwAAQBAJ&pg=PA234 | title=The Physics of Rock Failure and Earthquakes | publisher=Cambridge University Press | author=Ohnaka, M. | year=2013 | page=148 | isbn=978-1-107-35533-0}}</ref> This energy is released as a combination of radiated elastic [[Strain (materials science)|strain]] [[seismic waves]],<ref>{{cite journal | last1 = Vassiliou | first1 = Marius | last2 = Kanamori | first2 = Hiroo | year = 1982 | title = The Energy Release in Earthquakes | journal = Bull. Seismol. Soc. Am. | volume = 72 | pages = 371–387 }}</ref> ဤစွမ်းအင်သည် elastic strain ငလျင်လှိုင်းများ၊ ပြတ်ရွေ့မျက်နှာပြင်၏ ပွတ်တိုက်မှုအပူနှင့် ကျောက်များ ကွဲအက်ခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်ပြီး ထုတ်လွှတ်ခြင်းဖြစ်ရာ ငလျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
strain နှင့် stress များ တဖြည်းဖြည်း စုစည်းလာပြီး ရံဖန်ရံခါ ရုတ်တရက် ငလျင်ဖြစ်ပွားခြင်းဖြင့် ပျက်စီးသွားသည့် ဤဖြစ်စဉ်ကို Elastic-Rebound Theory ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ငလျင်၏ စုစုပေါင်းစွမ်းအင်၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ၎င်းထက်နည်းသော ပမာဏသာ ငလျင်လှိုင်းစွမ်းအင်အဖြစ် ထုတ်လွှတ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ငလျင်၏ စွမ်းအင်အများစုကို ငလျင် ကျိုးပဲ့မှု (fracture) ကြီးထွားရန်အတွက် အသုံးပြုသည် သို့မဟုတ် ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ငလျင်များသည် ကမ္ဘာမြေ၏ ရရှိနိုင်သော elastic potential energy ကို လျှော့ချပြီး ၎င်း၏ အပူချိန်ကို မြှင့်တင်ပေးသော်လည်း ဤပြောင်းလဲမှုများသည် ကမ္ဘာမြေအတွင်းပိုင်းမှ အပူစီးဆင်းမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်အမင်း နည်းပါးသည်။<ref name="USGS1">{{cite web|last=Spence |first=William |author2=S.A. Sipkin |author3=G.L. Choy |title=Measuring the Size of an Earthquake |publisher=United States Geological Survey|year=1989 |url=https://earthquake.usgs.gov/learning/topics/measure.php |access-date=2006-11-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901233601/http://earthquake.usgs.gov/learning/topics/measure.php |archive-date=2009-09-01 }}</ref>
===ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစားများ===
[[ပြတ်ရွေ့]]များသည် ငလျင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အဓိကအမျိုးအစား သုံးမျိုးရှိပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် ပြားလွှာချင်းထိစပ်ငလျင်များ (interplate earthquake) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့ (normal)၊ ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့ (reverse သို့မဟုတ် thrust) နှင့် အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့ (strike-slip) တို့ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့နှင့် ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များသည် Dip-slip အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက် ရွေ့လျားမှုသည် လျှောကျသည့် ဦးတည်ရာ (direction of dip) အတိုင်းဖြစ်ပြီး ရွေ့လျားမှုတွင် ဒေါင်လိုက်အစိတ်အပိုင်း ပါဝင်သည်။ ငလျင်များစွာသည် Dip-slip နှင့် Strike-slip နှစ်မျိုးလုံး၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သော ပြတ်ရွေ့များပေါ်တွင် ရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ၎င်းကို Oblique slip ဟုခေါ်သည်။
ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်၏ အပေါ်ဆုံး၊ ကြွပ်ဆတ်သော အစိတ်အပိုင်းနှင့် ပူပြင်းသည့် မန်တယ်အောက်သို့ နစ်ဝင်နေသော မြေလွှာချပ်များ၏ အေးမြသည့် အစိတ်အပိုင်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် elastic စွမ်းအင်ကို စုစည်းပြီး ပြတ်ရွေ့မှုများဖြင့် ထုတ်လွှတ်နိုင်သော တစ်ခုတည်းသော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။ ၃၀၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် (၅၇၂ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့်ထက် ပိုမိုပူပြင်းသော ကျောက်များသည် ဖိအားကို တုံ့ပြန်ရာတွင် စီးဆင်းသွားပြီး ငလျင်များကြောင့် ကျိုးပဲ့ခြင်း မရှိပါ။<ref>{{cite journal |last1=Sibson |first1=R.H. |year=1982 |title=Fault Zone Models, Heat Flow, and the Depth Distribution of Earthquakes in the Continental Crust of the United States |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=72 |issue=1 |pages=151–163}}</ref><ref>Sibson, R.H. (2002) "Geology of the crustal earthquake source" International handbook of earthquake and engineering seismology, Volume 1, Part 1, p. 455, eds. W H K Lee, H Kanamori, P C Jennings, and C. Kisslinger, Academic Press, {{ISBN|978-0-12-440652-0}}</ref>
ပြတ်ရွေ့မှုများနှင့် မြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသော ပြတ်ရွေ့များ၏ အမြင့်ဆုံး အရှည်မှာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂၀ မိုင်) ဖြစ်သည်။ ဥပမာများမှာ အလက်စကာ (၁၉၅၇)၊ ချီလီ (၁၉၆၀) နှင့် ဆူမတြာ (၂၀၀၄) တို့ရှိ ငလျင်များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် လျှောဝင်ဇုန်များ (subduction zones) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ San Andreas Fault (၁၈၅၇၊ ၁၉၀၆)၊ တူရကီရှိ North Anatolian Fault (၁၉၃၉) နှင့် အလက်စကာရှိ Denali Fault (၂၀၀၂) ကဲ့သို့သော အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အရှည်လျားဆုံး ငလျင်ပြတ်ရွေ့မှုများသည် လျှောဝင်နေသော ပြားလွှာအစွန်းများတစ်လျှောက် အရှည်၏ တစ်ဝက်မှ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သာ ရှိပြီး၊ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များတစ်လျှောက်ရှိ ပြတ်ရွေ့မှုများသည် ပို၍ပင် တိုတောင်းသည်။
==== ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များ (Normal Faults) ====
ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များသည် ကမ္ဘာ့မြေလွှာ ပြန့်ကားနေသော နေရာများ၊ ဥပမာ- ကွဲထွက်နေသော အစွန်း (divergent boundary) များတွင် အဓိကအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ငလျင်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပြင်းအား ၇.၀ ထက် နည်းပါးသည်။ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များစွာသည် အိုက်စလန်ကဲ့သို့သော ပြန့်ကားနေသည့် ဗဟိုများတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိပြီး ကြွပ်ဆတ်သော အလွှာ၏ အထူသည် ၆ ကီလိုမီတာ (၃.၇ မိုင်) ခန့်သာ ရှိသောကြောင့် အများဆုံးပြင်းအားများသည် ပို၍ပင် အကန့်အသတ်ရှိသည်။<ref>Hjaltadóttir S., 2010, "Use of relatively located microearthquakes to map fault patterns and estimate the thickness of the brittle crust in Southwest Iceland"</ref><ref>{{cite web |title=Reports and publications | Seismicity | Icelandic Meteorological office |url=http://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/reports-and-publications/ |access-date=2011-07-24 |publisher=En.vedur.is |archive-date=2008-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080414235419/http://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/reports-and-publications/ |url-status=live }}</ref>
==== ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များ (Reverse Faults) ====
ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များသည် ကမ္ဘာ့မြေလွှာ ကျုံ့ဝင်နေသော နေရာများ၊ ဥပမာ- စုဆုံနေသော အစွန်း (convergent boundary) များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များ၊ အထူးသဖြင့် convergent boundary များတစ်လျှောက်ရှိ ပြတ်ရွေ့များသည် အပြင်းထန်ဆုံး ငလျင်များ (megathrust earthquakes ဟုခေါ်သည်) နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ပြင်းအား ၈.၀ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ငလျင်အားလုံးနီးပါး ပါဝင်သည်။ Megathrust ငလျင်များသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှ ထုတ်လွှတ်သော စုစုပေါင်း ငလျင်လှုပ်ခါမှုစွမ်းအင်၏ ၉၀% ခန့် ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>{{citation |last1=Stern |first1=Robert J. |title=Subduction zones |journal=Reviews of Geophysics |volume=40 |issue=4 |page=17 |year=2002 |bibcode=2002RvGeo..40.1012S |doi=10.1029/2001RG000108 |s2cid=247695067|doi-access=free }}</ref>
==== အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များ (Strike-slip Faults) ====
[[အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့]]များသည် ပြတ်ရွေ့၏ ဘေးနှစ်ဖက်သည် အလျားလိုက် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဖြတ်သန်းကာ လျှောကျသွားသည့် မတ်စောက်သော ဖွဲ့စည်းပုံများဖြစ်သည်။ ပြောင်းလဲခြင်း အစွန်း (Transform boundary) များသည် အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့၏ သီးခြားအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များ၊ အထူးသဖြင့် ကုန်းတွင်းပိုင်း ပြောင်းလဲခြင်းများ (continental transforms) သည် ပြင်းအား ၈.၀ ခန့်အထိ ကြီးမားသော ငလျင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များသည် ဒေါင်လိုက်နီးပါး တည်ရှိလေ့ရှိပြီး ကြွပ်ဆတ်သော မြေလွှာအတွင်း ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) ခန့် အကျယ်ရှိသည်။<ref>{{cite web |title=Instrumental California Earthquake Catalog |url=http://wgcep.org/data-inst_eq_cat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725021215/http://wgcep.org/data-inst_eq_cat |archive-date=2011-07-25 |access-date=2011-07-24 |publisher=WGCEP}}</ref> ထို့ကြောင့် ပြင်းအား ၈.၀ ထက် များစွာကြီးမားသော ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။
[[File:Kluft-photo-Carrizo-Plain-Nov-2007-Img 0327.jpg|thumb|left|San Andreas Fault ကို လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်၏ အနောက်မြောက်ဘက်၊ ကာရီဇိုလွင်ပြင်တွင် လေကြောင်းဓာတ်ပုံဖြင့် ရိုက်ယူထားပုံ]]
ထို့အပြင် ပြတ်ရွေ့အမျိုးအစား သုံးမျိုးတွင် ဖိအားအဆင့်များ၏ အဆင့်ဆင့် ကွာခြားချက်လည်း ရှိသည်။ ပြောင်းပြန်ပြတ်ရွေ့များသည် အမြင့်ဆုံး ဖိအားအဆင့်များဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ အလျားလိုက်လျှောပြတ်ရွေ့များသည် အလယ်အလတ် ဖိအားအဆင့်များဖြင့် ဖြစ်ကာ၊ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များသည် အနိမ့်ဆုံး ဖိအားအဆင့်များဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။<ref>{{cite journal | last1 = Schorlemmer | first1 = D. | last2 = Wiemer | first2 = S. | last3 = Wyss | first3 = M. | year = 2005 | title = Variations in earthquake-size distribution across different stress regimes | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-09-22_437_7058/page/538 | journal = Nature | volume = 437 | issue = 7058| pages = 539–542 |bibcode = 2005Natur.437..539S |doi = 10.1038/nature04094 | pmid = 16177788 | s2cid = 4327471 }}</ref> ၎င်းကို ပြတ်ရွေ့မှုအတွင်း ကျောက်ထုကို "တွန်းပို့" သော အင်အားဖြစ်သည့် ''အကြီးဆုံး'' ပင်မဖိအား (greatest principal stress) ၏ ဦးတည်ချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းဖြင့် အလွယ်တကူ နားလည်နိုင်သည်။ ပုံမှန်ပြတ်ရွေ့များတွင် ကျောက်ထုကို ဒေါင်လိုက် ဦးတည်ရာဘက်သို့ အောက်သို့ တွန်းပို့သဖြင့် တွန်းပို့သော အင်အား (အကြီးဆုံး ပင်မဖိအား) သည် ကျောက်ထု၏ အလေးချိန်နှင့် ညီမျှသည်။ ပြောင်းပြန်တွန်းတင်ခြင်း (Thrusting) ဖြစ်ရပ်တွင် ကျောက်ထုသည် အနည်းဆုံး ပင်မဖိအား၏ ဦးတည်ရာဘက်သို့ "လွတ်မြောက်" ပြီး အပေါ်သို့ တက်ကာ ကျောက်ထုကို မြှင့်တင်ပေးသဖြင့် ဝန်ပိုသည် အနည်းဆုံး ပင်မဖိအားနှင့် ညီမျှသည်။ Strike-slip faulting သည် အထက်ဖော်ပြပါ အခြားအမျိုးအစား နှစ်မျိုးကြားတွင် အလယ်အလတ်ဖြစ်သည်။ ဤပြတ်ရွေ့ဖြစ်စဉ် ပတ်ဝန်းကျင် သုံးခုတွင် ဖိအားစနစ် ကွာခြားမှုသည် ပြတ်ရွေ့မှုအတွင်း ဖိအားကျဆင်းမှု ကွာခြားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး၊ ပြတ်ရွေ့၏ အရွယ်အစား မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင် ကွာခြားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
=== ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင် ===
ငလျင်ပြင်းအား တစ်ယူနစ် တိုးတိုင်း ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အဆသုံးဆယ် တိုးလာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြင်းအား ၆.၀ ရှိသော ငလျင်သည် ပြင်းအား ၅.၀ ရှိသော ငလျင်ထက် စွမ်းအင် ၃၂ ဆခန့် ပိုမို ထုတ်လွှတ်ပြီး၊ ပြင်းအား ၇.၀ ရှိသော ငလျင်သည် ပြင်းအား ၅.၀ ရှိသော ငလျင်ထက် စွမ်းအင် ၁,၀၀၀ ဆခန့် ပိုမို ထုတ်လွှတ်သည်။ ပြင်းအား ၈.၆ ရှိသော ငလျင်သည် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း အသုံးပြုခဲ့သော အဏုမြူဗုံး အရွယ်အစား ၁၀,၀၀၀ လုံးနှင့် ညီမျှသော စွမ်းအင်ပမာဏကို ထုတ်လွှတ်သည်။<ref>Geoscience Australia.{{full citation needed|date=December 2022}}</ref>
ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ငလျင်တစ်ခုမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်နှင့် ၎င်း၏ ပြင်းအားသည် ပြတ်ရွေ့သွားသော ဧရိယာ၏ ဧရိယာနှင့် ဖိအားကျဆင်းမှုတို့နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite journal |last1=Wyss |first1=M. |year=1979 |title=Estimating expectable maximum magnitude of earthquakes from fault dimensions |url=https://archive.org/details/sim_geology_1979-07_7_7/page/336 |journal=Geology |volume=7 |issue=7| pages=336–340 |bibcode=1979Geo.....7..336W |doi=10.1130/0091-7613(1979)7<336:EMEMOE>2.0.CO;2}}</ref> ထို့ကြောင့် ပြတ်ရွေ့သွားသော ဧရိယာ၏ အလျားနှင့် အနံ ပိုမိုကြီးမားလေ၊ ရရှိလာသော ပြင်းအားလည်း ပိုမိုကြီးမားလေဖြစ်သည်။ သို့သော် ပြတ်ရွေ့တစ်ခုပေါ်ရှိ အများဆုံးငလျင်ပြင်းအားကို ထိန်းချုပ်သည့် အရေးကြီးဆုံး ကန့်သတ်ချက်မှာ ရရှိနိုင်သော အများဆုံးအလျားမဟုတ်ဘဲ ရရှိနိုင်သော အနံ ဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နောက်ပိုင်းကိန်းဂဏန်းသည် အဆ ၂၀ ကွာခြားမှုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စုဆုံနေသော ကျောက်ထုလွှာအစွန်းများတစ်လျှောက်တွင် ပြတ်ရွေ့ပြင်၏ စောင်းထောင့် (dip angle) သည် အလွန်တိမ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ၁၀ ဒီဂရီခန့်သာ ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.globalcmt.org/CMTsearch.html |title=Global Centroid Moment Tensor Catalog |publisher=Globalcmt.org |access-date=2011-07-24 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719183137/http://www.globalcmt.org/CMTsearch.html |url-status=live }}</ref> ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံလွှာရှိ ကြွပ်ဆတ်သော အလွှာအတွင်းရှိ ပြတ်ရွေ့ပြင်၏ အနံသည် ၅၀-၁၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၁-၆၂ မိုင်) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သည် (ဥပမာ- ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ် သို့မဟုတ် အလက်စကာ၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်)၊ ၎င်းသည် အပြင်းထန်ဆုံး ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ရန် ဖြစ်နိုင်စေသည်။
===ငလျင်ဗဟိုချက်===
[[File:HotelSanSalvador.jpg|thumb|San Salvador မက်ထရိုပိုလစ်ရှိ Gran Hotel အဆောက်အအုံသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် San Salvador ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ပုံ]]
tectonic ငလျင်အများစုသည် [[ပစိဖိတ်မီးတောက်ကွင်း]] (Ring of Fire) အတွင်း ဆယ်ဂဏန်း ကီလိုမီတာထက် မကျော်လွန်သော အနက်များတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။ အနက် ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) အောက် နည်းသော အနက်များတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များကို "မျက်နှာပြင်ငလျင်" (shallow-focus earthquakes) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ဗဟိုချက်အနက် ၇၀ မှ ၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မှ ၁၈၆ မိုင်) ကြားရှိ ငလျင်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် "အလယ်အလတ်အနက်ငလျင်" (mid-focus or intermediate-depth earthquakes) ဟု ခေါ်သည်။ လျှောဝင်ဇုန်များ (subduction zones) တွင်၊ ပိုမိုဟောင်းနွမ်းပြီး ပိုမိုအေးသော သမုဒ္ဒရာမြေလွှာ (oceanic crust) သည် အခြား tectonic plate အောက်သို့ နစ်ဝင်သွားသည့်အခါ၊ အနက်ရှိုင်းဆုံးငလျင်များ (deep-focus earthquakes) သည် ပိုမိုကြီးမားသော အနက်များ (၃၀၀ မှ ၇၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၉၀ မှ ၄၃၀ မိုင်) အထိ) တွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။<ref>{{cite web| publisher = [[National Earthquake Information Center]]| title = M7.5 Northern Peru Earthquake of 26 September 2005| date = 17 October 2005| url = ftp://hazards.cr.usgs.gov/maps/sigeqs/20050926/20050926.pdf| archive-url = https://web.archive.org/web/20170525100314/ftp://hazards.cr.usgs.gov/maps/sigeqs/20050926/20050926.pdf| archive-date = 2017-05-25| url-status = dead| access-date = 2008-08-01}}</ref> ဤကဲ့သို့ ငလျင်လှုပ်ရှားမှုရှိသော လျှောဝင်ဇုန်များကို Wadati-Benioff zones ဟု လူသိများသည်။
အနက်ရှိုင်းဆုံးငလျင်များသည် အပူချိန်နှင့် ဖိအားမြင့်မားမှုကြောင့် လျှောဝင်နေသော ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံလွှာသည် ကြွပ်ဆတ်တော့ခြင်းမရှိသည့် အနက်များတွင် ဖြစ်ပွားသည်။ အနက်ရှိုင်းဆုံးငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းအတွက် ဖြစ်နိုင်သော ယန္တရားတစ်ခုမှာ olivine (ကျောက်တစ်မျိုး) သည် spinel (ကျောက်တစ်မျိုး) ဖွဲ့စည်းပုံသို့ အဆင့်ပြောင်းလဲခြင်း (phase transition) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြတ်ရွေ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="olivine">{{cite journal| last1 = Greene II | first1 = H.W.| last2 = Burnley | first2 = P.C.| title = A new self-organizing mechanism for deep-focus earthquakes| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1989-10-26_341_6244/page/732 | journal = Nature| volume = 341| issue = 6244| pages = 733–737| date = October 26, 1989| doi = 10.1038/341733a0| bibcode=1989Natur.341..733G| s2cid = 4287597}}</ref>
=== ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်များ၏ ဝေးရာတွင်ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ ===
[[File:Global plate motion 2008-04-17.jpg|thumb|200px|ကမ္ဘာ့ tectonic (တက်တိုးနစ်) ကျောက်ထုလွှာရွေ့လျားခြင်း]]
ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်များသည် ကုန်းမြေထု၏ကျောက်လွှာများအတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သောအခါ၊ အနေအထားမမှန်ခြင်းသည် ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ် ကိုယ်တိုင်ထက် ကျော်လွန်၍ ပို၍ကြီးမား ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတစ်ခုလုံးအထိ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ San Andreas fault (ဆန် အန်ဒရီးယတ်(စ်) ပြတ်ရွေ့) ကုန်းမြေထုပြောင်းလဲခြင်း အခြေအနေတွင် ငလျင်အများအပြားသည် ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်နှင့် ဝေးရာတွင် ဖြစ်ပွားပြီး ပြတ်ရွေ့လမ်းကြောင်း (ဥပမာ “ကြီးစွာချိုးကွေ့သော” နယ်မြေ) အတွင်းရှိ အဓိက ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း များကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ကျယ်ပြန့်သော ပုံပျက်ခြင်း အပိုင်းအခြားအတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆွဲအားဒဏ်များနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ Northridge earthquake (မြောက်ဘက်တောင်ကြော) ငလျင်သည် ထိနယ်မြေအပိုင်းအခြားအတွင်း၌ မမြင်ရသော ကန်အားပေါ်ရှိ လှုပ်ရှားမှုနှင့် တွဲဆက်ခြင်းခံရသည်။ နောက်ဥပမာတစ်ခုမှာ၊ Arabian (အာရေဘီယန်)နှင့် Zagros (ဇာဂရော့(စ်)) တောင်တန်းများ၏ အနောက်မြောက်ဘက်နယ်နိမိတ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အနေအထားမမှန်မှုကို ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေမှနေ၍ အနောက်တောင် အရပ်တစ်လျှောက် နယ်နိမိတ်သို့ ထောင့်မတ်ကျသော အစစ်အမှန်ဖြစ်လုနီးပါး ကန်အားလှုပ်ရှားမှုနှင့် အမှန်တကယ်ဖြစ်သော ကျောက်ထုလွှာနယ်နိမိတ်ကိုယ်တိုင်နှင့် နီးကပ်သော အဓိက ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက်ရှိ အစစ်အမှန်ဖြစ်လုနီးပါး ရိုက်ခတ်- လျောကျရွေ့လျားမှုဟူ၍ အပိုင်းကန့်ထားသည်။ ဤအရာကို ငလျင်ဆုံချက်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ဖြင့်သရုပ်ဖော်ပြသည်။
တက်တိုးနစ် ကျောက်ထုလွှာများအားလုံးတွင် ၎င်းတို့၏ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျောက်ထုလွှာများနှင့် အပြန်အလှန် တန်ပြန်သက်ရောက်မှုများနှင့် အနည်ပိ့ုချမှုများ သို့မဟုတ် မပို့ချခြင်း (ဥပမာ- ရေခဲမြစ် အရည်ပျော်ခြင်း) တို့ကြောင့် အတွင်းဖိညှစ်အားစက်ကွင်းများ ရှိကြသည်။ ထိုဖိညှစ်အားများသည် တည်ရှိနေသော ပြတ်ရွေ့ မျက်နှာပြင်များတစ်လျှောက်တွင် ပြတ်တောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် လုံလောက်ကောင်း လုံလောက်မည် ဖြစ်ပြီး ကျောက်ထုလွှာအတွင်း ငလျင်လှုပ်ခြင်းများကို မြင့်တက်စေသည်။
=== ပမာဏနှင့် ဖြစ်ပွားမှုကြိမ်နှုန်း ===
နှစ်စဉ်ငလျင်လှုပ်သည့် အကြိမ်ပေါင်း ၅၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက်၊ ၁၀၀,၀၀၀ မှာ အမှန်တကယ် သိရှိခံစားနိုင်သည်။ အသေးစားငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိနေရာများဖြစ်သော [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည် ထောင်စု]]ရှိ California (ကယ်လီဖိုးနီးယား)နှင့် Alaska (အလက်စကား)၊ Guatemala (ဂွာတီမာလာ)၊ Chile (ချီလီ)၊ Peru (ပီရူး)၊ Indonesia (အင်ဒိုနီးရှား)၊ Iran (အီရန်)၊ Pakistan (ပါကစ္စတန်)၊ Portugal (ပေါ်တူဂီ)ရှိ Azores (အေဇိုးရီး(စ်))၊ Turkey (တူရကီ)၊ New Zealand (နယူးဇီလန်)၊ Greece (ဂရိ)၊ Italy (အီတလီ)နှင့် Japan (ဂျပန်)တို့တွင် အမြဲတမ်းနီးပါးဖြစ်ပွားနေသော်လည်း ငလျင်များသည် New York City (နယူးယောက်စီးတီး)၊ London (လန်ဒန်)နှင့် Australia (ဩစတြေးလျ) အပါအဝင် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ကြီးမားသောငလျင်များသည် မကြာခဏ မဖြစ်ပွားပါ၊ ဆက်သွယ်ချက်ကို ထပ်ညွှန်းနှင့်ပြထားသည်- ဥပမာအားဖြင့်- သတ်သတ်မှတ်မှတ် အချိန်တစ်ခုအတွင်းတွင် ပမာဏ(၄)ထက်ကြီးသော ငလျင်များသည် ပမာဏ (၅)ထက်ကြီးသော ငလျင်များထက် အကြမ်းအားဖြင့် ၁၀-ကြိမ်ပို၍ ဖြစ်ပွားသည်။ ဗြိတိသျှနိုင်ငံ (အနိမ့်ပိုင်း မြေငလျင်မြို့) အတွင်းတွင်၊ ဥပမာ၊ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းများကို ဤသို့တွက်ချက်ကြသည်။ နှစ်စဉ် ၃.၇ - ၄.၆ ပမာဏရှိသော ငလျင်တစ်ခု၊ ၁၀-နှစ်တိုင်းတွင် ၄.၇ - ၅.၅ ပမာဏရှိသော ငလျင်တစ်ခုနှင့် နှစ် ၁၀၀ တိုင်းတွင် ၅.၆ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုကြီးသော ပမာဏရှိသည့် ငလျင်တစ်ခုဟူ၍ဖြစ်သည်။၎င်းအရာမှာ Gutenberg-Richter law (ဂူတင်း(န်)ဘတ်-ရစ်ချတာ) ဥပဒေ၏ ဥပမာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မြေငလျင်တိုင်းတာရေးစခန်းများ အရေအတွက်သည် ၁၉၃၁-ခုနှစ်တွင် စခန်းပေါင်း ၃၅၀ ခန့်ရှိရာမှ ယနေ့တွင် ထောင်ပေါင်းများစွာအထိ ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ ရလဒ်အားဖြင့် အတိတ်ကာလကထက် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများကို များစွာပို၍ သတင်းပို့နိုင်ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်းကောင်းမှာ၊ ငလျင်အရေအတွက်တိုးလာသည့်အစား ပစ္စည်းကိရိယာ များသည် အလွန်တိုးတက်လာ၍ဖြစ်သည်။
၁၉၀၀ ခုနှစ်ကတည်းက ပျမ်းမျှအားဖြင့်ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခြင်း ၁၈-ခုရှိပြီး (ပမာဏ ၇.၀-၇.၉ ) နှစ်စဉ် ကြီးကျယ်သောငလျင်လှုပ်ခြင်း (ပမာဏ ၈.၀ သို့မဟုတ် ပို၍ကြီးသော) တစ်ခုလှုပ်လေ့ရှိသည်ဟု USGS မှခန့်မှန်းသည်။ ထိုပျမ်းမျှဖြစ်ခြင်းမှာ အတော်အတန် တည်ငြိမ်မှုရှိသည်။ မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်းတွင် စံနစ်တကျ ဦးတည်ရာတစ်ခုအစား ကိန်းဂဏန်း အချက်အလက် မတည်မငြိမ်ပြောင်းလဲခြင်း တစ်ခုဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ဟု ယူဆသော်လည်း၊ နှစ်စဉ်ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခြင်း အရေအတွက်မှာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ပမာဏနှင့် ငလျင်ကြိမ်နှုန်းများ၏ ပို၍အသေးစိတ်ကျသော ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များကို USGS တွင်ရရှိနိုင်သည်။
ကမ္ဘာ့မြေငလျင်လှုပ်ခြင်းများ၏ အများစု (အကြီးဆုံးများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် ၈၁ ရာခိုင်နှုန်း)သည် ပစိဖိတ်စက်ဝန်း မြေငလျင်ရပ်ဝန်းဟုခေါ်သည့် ကီလိုမီတာ ၄၀, ၀၀၀ ရှည်လျားပြီး မြင်းခွာပုံရှိသော နယ်မြေအပိုင်းအခြား အတွင်းတွင်ရှိပြီး Pacific Ring of Fire (ပစိဖိတ် မီးကွင်း) ဟုလည်းသိရှိကြကာ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် Pacific Plate (ပစိဖိတ် ကျောက်ထုလွှာ) ကိုနယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် Himalayan Mountains (ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများ) ကဲ့သို့သော အခြားကျောက်ထုလွှာ နယ်နိမိတ်များတစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။
မြင့်မားသော ငလျင်အန္တရာယ်စက်ကွင်း အတွင်းတွင် မက္ကဆီကိုမြို့၊ တိုကျိုနှင့် တီဟီရန်တို့ကဲ့သို့သော မြို့ကြီး ပြကြီးများ အလျင်အမြန် ကြီးထွားလာခြင်းနှင့်အတူ၊ မြေငလျင်တစ်ခုလှုပ်ခြင်းသည် လူသားပေါင်း ၃ သန်း တိုင်အောင် ၎င်းတို့၏အသက်များကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်ဟု မြေငလျင်ပညာရှင်အချို့တို့သည် သတိပေးကြသည်။
== အကျိုးဆက်များ/သက်ရောက်မှုများ ==
[[File:1755 Lisbon earthquake.jpg|thumb|150px|left|1755 Lisbon earthquake (လဇ်(စ်)ဘွန်း) ငလျင်အပြီးတွင် Lisbon (လဇ်(စ်)ဘွန်း) အားအပျက်အစီးများနှင့် မီးတောက်များအကြားတွင် တွေ့ရပုံကို 1755]]
ကြေးနီပြားပေါ်တွင် ထွင်းထုဖော်ပြ ထားခြင်း၊ ထိုငလျင်သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၆၀,၀၀၀ ကိုသေကြေပျက်စီးစေခဲ့သည်။
ဆူနာမီသည် ဆိပ်ကမ်းရှိ သင်္ဘောများကို လွှမ်းခဲ့သည်။ ငလျင်လှုပ်ခြင်းကြောင့် အောက်ဖော်ပြပါများဟုသာ ကန့်သတ်မထားသော၊ အကျိုးဆက်များဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
=== တုန်ခါခြင်းနှင့် မြေကြီးကွဲထွက်ခြင်း ===
တုန်ခါခြင်းနှင့် မြေကြီးကွဲထွက်ခြင်းသည် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများက ဖန်တီးသော အဓိကအကျိုးဆက်များဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် အဆောက်အဦးများနှင့် အခြားခိုင်ခံ့တောင့်တင်းသော အဆောက်အအုံများကို အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ပြင်းထန်သောပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဒေသတွင်း အကျိုးဆက်များ၏ ပြင်းအားသည် ရှုပ်ထွေးသော ငလျင်ပမာဏ ပေါင်းစပ်ခြင်း၊ ငလျင်ဗဟိုချက်မှ အကွာအဝေးနှင့် လှိုင်းဖြန့်ဝေခြင်း တို့ကိုမြှင့်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် လျော့နည်းစေခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်မည့် ဒေသခံဘူမိဗေဒနှင့် ဘူမိသွင်ပြင်နှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ အခြေအနေများပေါ်တွင် မူတည်သည်။ မြေကြီးတုန်ခါခြင်းကို မြေကြီးအရှိန်ဖြင့် တိုင်းတာသည်။
တိကျသော ဒေသခံ ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ၊ ဘူမိသွင်ပြင်ဆိုင်ရာနှင့် ဘူမိဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ သွင်ပြင် လက္ခဏာများသည် နိမ့်ကျသော ပြင်းအားရှိသည့် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများမှပင်လျှင် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် မြင့်မားသော တုန်ခါခြင်းအဆင့်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤသက်ရောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပွားရာနေရာ သို့မဟုတ် ဒေသတွင်းချဲ့ခြင်း ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းမှာအဓိကအားဖြင့် မာကျောနက်ရှိုင်းသော မြေသားမှ ပျော့ပျောင်းသော အပေါ်ယံမြေသားများသို့ မြေငလျင်ရွေ့ လျားမှုပြောင်းလဲခြင်းနှင့် သဘာဝအတိုင်း ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ပို့ချခြင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ငလျင်စွမ်းအင် ဆုံချက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်များကြောင့်ဖြစ်သည်။
မြေပြင်ပေါက်ကွဲထွက်ခြင်းသည် မြင်နိုင်သော ကွဲပြတ်ထွက်ခြင်းနှင့် ပြတ်ရွေ့လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ကမ္ဘာမြေမျက်နှာပြင် ဖယ်ရှားခြင်းဖြစ်ပြီး ငလျင်အကြီးအကျယ်လှုပ်ခြင်း ဖြစ်ရပ်များတွင် မီတာအချို့ခန့်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ မြေပြင်ကွဲထွက်ခြင်းသည် ကြီးမားသော အင်ဂျင်နီယာ အဆောက်အအုံများဖြစ်ကြသော ရေကာတာများ၊ တံတားများနှင့် အဏုမြူစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သည့်စက်ရုံများ အတွက်ကြီးမားသော အန္တရာယ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ထိုအဆောက်အအုံများ၏ သက်တမ်းအတွင်းတွင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော မည်သည့်မြေမျက်နှာပြင် ပေါက်ကွဲထွက်ခြင်းကိုမဆို ခွဲခြားဖော်ထုတ်ရန် တည်ရှိနေသော ပြတ်ရွေ့များအား စေ့စပ်သေချာစွာ မြေပုံထုတ်ခြင်းကို လိုအပ်သည်။
မြေပြိုကျခြင်းများနှင့် တောင်ပေါ်မှ နှင်းထု၊ ရေခဲထုနှင့် ကျောက်တုံးများ တစ်ဟုန်ထိုးလျှောကျခြင်း
=== မြေပြိုကျခြင်း ===
ငလျင်လှုပ်ခြင်းများနှင့်အတူ ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းများ၊ မီးတောင်လှုပ်ရှားမှုများ၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေ လှိုင်းလုံးများရိုက်ခတ်ခြင်းနှင့် တောမီးလောင်ကျွမ်းခြင်းတို့သည် ဆင်ခြေလျောမတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး မြေပြိုကျခြင်းများကဲ့သို့သော အဓိကဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အန္တရာယ်တစ်ရပ်ကို ဦးတည်စေသည်။ အရေးပေါ် အခြေအနေဆိုင်ရာ အမှုထမ်းများကယ်ဆယ်ရေးကို ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေစဉ် မြေပြိုကျခြင်းအန္တရာယ် ဆက်လက်တည်ရှိကောင်း တည်ရှိနေနိုင်မည်။
=== မီးလောင်ခြင်းများ ===
[[File:Sfearthquake3b.jpg|thumb|150px|1906 San Francisco (ဆန်ဖရန် စစ္စကို) ငလျင်]]
၁၉၀၆ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငလျင်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော မီးလောင်မှုများ ငလျင်များသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သို့မဟုတ် ဓာတ်ငွေ့လိုင်းများကို ပျက်စီးစေခြင်းဖြင့် မီးလောင်ခြင်းများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ပင်မရေပိုက်များ ပေါက်ကွဲထွက်ခြင်းနှင့် ရေဖိအားဆုံးရှုံးသည့် အဖြစ်အပျက်တွင် မီးလောင်မှု ပျံ့နှံ့ခြင်း စတင်ဖြစ်ပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ငြိမ်းသတ်ရန် ခက်ခဲကောင်းခက်ခဲနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ၁၉၀၆ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငလျင်တွင် ငလျင်လှုပ်ခြင်းထက် မီးလောင်ခြင်းကြောင့် ပို၍သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
=== မြေကြီး အရည်ဖွဲ့ခြင်း ===
ရေဓာတ်ပြည့်ဝနေသော အဖြုန်းအစေ့ဆန်သည့်ပစ္စည်း (သဲကဲ့သို့သော) အရာများသည် လှုပ်ခါခြင်းကြောင့် ၎င်း၏စွမ်းအင်ကို ယာယီဆုံးရှုံးပြီး အခဲမှ အရည်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသည့်အခါ မြေကြီးအရည်ဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ မြေကြီးအရည်ဖွဲ့ခြင်းသည် ခိုင်မာတောင့်တင်းသော အဆောက်အအုံများဖြစ်သည့် အိမ်အဆောက်အဦးများနှင့် တံတားများကို စောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အရည်ဖြစ်နေသော နုန်းမြေများအတွင်းသို့ နစ်မြုပ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤအရာသည် ငလျင်လှုပ်ခြင်း၏ အကြီးအကျယ် ဖျက်ဆီးသော သက်ရောက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- ၁၉၆၄ Alaska (အလက်(စ်)စကား) ငလျင်တွင် မြေကြီးအရည်ဖွဲ့ခြင်းသည် မြေကြီးအတွင်းသို့ အဆောက်အဦးများစွာကို နစ်မြုပ်စေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ပြိုလဲခြင်းတို့ကို ဖြစ်ခဲ့သည်။
=== ဆူနာမီ ===
[[File:2004-tsunami.jpg|thumb|150px|၂၀၀၄ ခုနှစ် ဆူနာမီ မြင်ကွင်းတစ်ခု]]
ဆူနာမီများသည် ကြီးမားသောရေထုထည်၏ ရုတ်တရက်လှုပ်ရှားမှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော ရှည်လျားသော လှိုင်းအလျားနှင့် အချိန်ကာလရှည်လျားသော ပင်လယ်လှိုင်းလုံးများဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာပြင်တွင် လှိုင်းထိပ်များ အတွင်းရှိ အကွာအဝေးသည် ၁၀၀ [[ကီလိုမီတာ]] (၆၂ မိုင်) ထက်ကျော်လွန်နိုင်ပြီး၊ လှိုင်းအချိန်ကာလသည် ငါးမိနစ်မှ တစ်နာရီအတွင်း ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဆူနာမီများသည် ရေအနက်ပေါ်တွင်မူတည်၍ တစ်နာရီလျှင် ၆၀၀-၈၀၀ ကီလိုမီတာ '''(တစ်နာရီလျှင် ၃၇၃-၄၉၇မိုင်)''' ရွေ့လျားသွားလာကြသည်။ ငလျင်လှုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပင်လယ်မျက်နှာပြင်အောက် မြေပြိုကျခြင်းကြောင့် ပေါ်ထွက်လာသော ကြီးမားသည့် လှိုင်းလုံးများသည် အနီးအနားရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသများကို မိနစ်ပိုင်းအတွင်း စီးနင်းဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ဆူနာမီများသည် သမုဒ္ဒရာပြင်ကို ဖြတ်သန်း၍ ကီလိုမီတာ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရွေ့လျားသွားလာနိုင်ပြီး ငလျင်လှုပ်ခြင်းမှ ၎င်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီးနောက်တွင် ဝေးလံသော ကမ်းခြေဒေသများတွင် အကြီးအကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ ပမာဏ ၇.၅ ရစ်ချတာစကေးအောက်ရှိ အနိမ့်စားငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ဆူနာမီများကို မဖြစ်ပေါ်စေပါ။ သို့သော်၊ ဤအရာ၏ သာဓကအချို့ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးစေသော ဆူနာမီများမှာ ပမာဏ ၇.၅ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ငလျင်များကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်သည်။
=== ရေလွှမ်းမိုးခြင်းများ ===
ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဆိုသည်မှာ မည်သည့်ရေပမာဏမဆိုလျှံထွက်ပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် မြစ် သို့မဟုတ် ကန်ကဲ့သို့သော ရေအစုအဝေးတစ်ခုအတွင်းမှ ရေထုထည်သည် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ရန် စုစုပေါင်းဆံ့သော ပမာဏထက်ကျော်လွန်ပြီး အကျိုးဆက်အားဖြင့် ရေအစုအဝေး၏ ပုံမှန်အနားတစ်လျှောက်၏ အပြင်ဘက်သို့ ရေအချို့စီးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် ထွက်သွားခြင်းဖြစ်ပါက ရေလွှမ်းမိုးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အကယ်၍ ရေကာတာများသည် ဖျက်ဆီးခြင်းခံရပါက၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းသည် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများ၏ ဒုတိယသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ရေကာတာမြစ်များထဲသို့ မြေပြိုခြင်းများကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ထို့နောက်တွင် ပြိုလဲပြီး ရေလွှမ်းမိုးခြင်းများ ကိုဖြစ်စေသည်။
Usoi (ယူဆွိုင်) ရေကာတာသည် ရှေ ့အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ပေါ်မည့် ငလျင်အတွင်း၌ ပျက်စီးခဲ့ပါက၊ ငလျင်ကြောင့် ရေကာတာမြေပြိုကျခြင်း ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ Tajikistan (တာဂျစ် ကစ္စတန်)ရှိ Sarez Lake (ဆာရဇ်(စ်)) ရေကန် အောက်ရှိမြေပြင်သည် ကြီးမားလှသော ရေလွှမ်းမိုးမှု အန္တရာယ်ကျရောက်မည့် အနေအထားတွင်ရှိသည်။ ရေလွှမ်းမိုးမှုသည် အကြမ်းအားဖြင့် လူဦးရေ ၅ သန်းကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း သက်ရောက်မှုခန့်မှန်းခြေများမှ အကြံပြုသည်။
=== ပင်လယ်ဒီရေ လှိုင်းအားများ ===
သေးငယ်သော ပင်လယ်ဒီရေအားများနှင့် မီးတောင်နှင့်မသက်ဆိုင်သော တုန်ခါသည့်လှုပ်ရှားမှုတို့အကြားတွင် ခိုင်ခံ့သောဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်ရှိကြောင်းကို သုတေသနအလုပ်များက ပြသခဲ့သည်။
=== လူသားများအပေါ်သက်ရောက်မှုများ ===
[[File:37 - Tremblement de terre - Août 2007.JPG|left|thumb|150px|၂၀၀၇ Peru (ပီရူး) ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်အကြာတွင် တွေ့ရသောပျက်စီးနေသည့် အခြေခံအဆောက်အအုံ]]
ငလျင်လှုပ်ခြင်းများသည် ရောဂါများ၊ အခြေခံလိုအပ်ချက်များမရှိခြင်း၊ အသက်ဆုံးရှုံးခြင်း၊ မြင့်မားသော အာမခံ ပရီမီယံများ၊ အထွေထွေ အိမ်ရာအဆောက်အအုံများ ပျက်စီးခြင်း၊ လမ်းနှင့်တံတားပျက်စီးခြင်းနှင့် အဆောက် အဦးများပြိုလဲခြင်း သို့မဟုတ် ယိမ်းယိုင်ခြင်း (ရှေ့အနာဂတ်တွင် ပြိုလဲခြင်းကို ဦးတည်မည့် အလားအလာရှိ သည်) တို့ကိုဖြစ်စေနိုင်သည်။ ငလျင်များသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်းများ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်ပေါ်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် နောက်ထပ်ပြဿနာများကို ဖြစ်စေသည် - ဥပမာ "နွေရာသီ မရှိသောနှစ်"(၁၈၁၆) တွင်ကဲ့သို့ ကောက်ပဲသီးနှံအများအပြား ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.edu4hazards.org/earthquake.html How to survive an earthquake - Guide for children and youth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227153730/http://www.edu4hazards.org/earthquake.html |date=27 February 2009 }}
* [http://pubs.usgs.gov/gip/earthq1/ Earthquakes]
[[Category:ငလျင်များ]]
tjktn5c7rocfs5kwaa6usnlvzp66iza
ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင် (နည်းပညာ)
4
9992
1046383
1044676
2026-08-03T19:45:44Z
MediaWiki message delivery
21591
/* Tech News: 2026-32 */ အပိုင်းသစ်
1046383
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>
{{လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ခေါင်းစီး|နည်းပညာ|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၏ '''နည်းပညာ''' အခန်းသည် '''ဝီကီပီးဒီးယား''' ''အကြောင်း'' နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် ဖြစ်သည်။ ဝီကီဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့ရန်နှင့် အင်္ဂါရပ်အသစ်များ တောင်းဆိုရန်များကို [[mw:Phabricator|Phabricator]] တွင် ပြုလုပ်ပါ ( [[mw:How to report a bug|ဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့နည်း]] ကို ကြည့်ပါ)။
<!-- All of the text for this top section is found at template:Villagepumppages -->
မီဒီယာဝီကီ (MediaWiki) ဆိုင်ရာ အထွေထွေ မေးခွန်းများအတွက် [[mw:Project:Support desk|မီဒီယာဝီကီ အကူအညီ စားပွဲ]] သို့ သွားပါ။
|center=<div id="villagepumpfaq" style="padding-right: 30px; text-align: center; margin: 0 auto;">{{FAQ|see also=[[Wikipedia:FAQ/Technical]]|style=margin: 0 auto; width: 85%;|collapsed=yes}}</div>
|3=WP:VPT|4=WP:VP/T|5=WP:TECHPUMP|6=WP:PUMPTECH}}<!--
-->__NEWSECTIONLINK__<!--
-->
__TOC__
{{anchor|below_toc}}
{{clear}}<!--
ကဏ္ဍကို စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးသို့ ကျေးဇူးပြု၍ မရွှေ့ပါနှင့်။ စာမျက်နှာ မော်ကွန်းထိန်းသိမ်းရာတွင် ပါဝင်သွားနိုင်၍ ဖြစ်သည်။
-->[[<!-- OK -->Category:ဝီကီပီးဒီးယား လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]
</noinclude><!--
မေးခွန်းအသစ်များကို ကျေးဇူးပြု၍ စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် ရေးသားပါ။ မေးခွန်းမေးမြန်းရန် အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းမှာ စာမျက်နှာအပေါ်ဖက်နားရှိ "ဆွေးနွေးချက်အသစ်" ကိုနှိပ်နိုင်ပါသည်။
-->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၃၊ ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၉၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၁၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၄၃၊ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၃:၃၀၊ ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၁၆၊ ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== Reference Previews – experiment ==
Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Problem ===
<div class="mw-collapsible-content">
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the <sup>a b</sup> (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Assumption ===
<div class="mw-collapsible-content">
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Idea ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.
When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
</gallery>
When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
</gallery>
By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Experiment ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.
We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
</div>
</div>
We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၃၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၀၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၀၃၊ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၅၁၊ ၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၅၂၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၅၊ ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].
We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community.
=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].
'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.
Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.
Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]])</bdi> ၁၁:၁၅၊ ၁၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၅၀၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၅၊ ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၈၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၁၈၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၀၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၀၅၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၃၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၀၊ ၁၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၅၂၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Survey (proposed direction for Wishlist) ==
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}.
You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၇၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:기나ㅏㄴ@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&oldid=30604233 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၀၈၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၂၉၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၄၈၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၃:၀၄၊ ၂၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၁:၄၇၊ ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၃:၅၆၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၀၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၀၅:၄၅၊ ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၄၈၊ ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၄၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
l1049sytyav7gtlmksnw83c13y6uggk
ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ
0
12586
1046291
1017785
2026-08-03T13:12:00Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046291
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|12|20|N|1|50|W|type:country_region:BF|display=title}}
{{Infobox country
| conventional_long_name = ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ
| common_name = ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ
| image_flag = Flag of Burkina Faso.svg
| image_coat = Coat of arms of Burkina Faso.svg
| national_motto = {{native phrase|fr|"Unité–Progrès–Justice"|italics=off}}<br />{{small|"Unity–Progress–Justice"}}
| national_anthem = {{nowrap|{{native phrase|fr|[[Une Seule Nuit]] / Ditanyè|nolink=yes}}<br />{{small|''One Single Night / Hymn of Victory''}}}}<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;"> </div>
| image_map = {{Switcher|[[File:Burkina Faso (orthographic projection).svg|frameless]]|ကမ္ဘာလုံးဝင် ပြန်ရန်|[[File:Location Burkina Faso AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]]|အာဖရိကတိုက်တွင် ပြရန်|default=1}}
| map_caption =
| image_map2 =
| capital = [[ဝါဂါဒူဂူမြို့]]
| coordinates = {{Coord|12|22|N|1|32|W|type:city_region:BF}}
| largest_city = capital
| official_languages = [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ်]]
| national_languages = [[:en:Mòoré language|Mòoré]]<br /> [[:en:Fula language|Fula]]<br />[[:en:Dioula language|Dioula]]<ref name="auto3">{{Cite journal|last=André|first=Géraldine|date=31 May 2007|title=École, langues, cultures et développement|journal=Cahiers d'Études Africaines|language=fr|volume=47|issue=186|pages=221–247|doi=10.4000/etudesafricaines.6960|issn=0008-0055|doi-access=free}}</ref>
| ethnic_groups = {{vunblist
|၅၁% [[:en:Mossi people|Mossi]]
|၈.၄% [[:en:Fula people|Fula]]
|၂.၄% [[:en:Lobi people|Lobi]]
|၄.၉% [[:en:Bobo people|Bobo]]
|၀.၈% [[:en:Dyula people|Dioula]]
|၄.၅% [[:en:Senufo people|Senufo]]
|၄.၆% [[:en:Gurunsi]]
|၇% [[:en:Gurma people|Gurma]]
|၁.၉% [[:en:Tuareg people|Tuareg]] }}
| ethnic_groups_year = ၂၀၁၀ ခန့်မှန်း
| ethnic_groups_ref = <ref name="CIAFactbook2019uv">{{cite web |title=Africa: Burkina Faso The World Factbook – Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso/ |website=cia.gov |access-date=22 December 2019 |year=2019 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111020045/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso |url-status=dead }}</ref>
| religion = {{vunblist
|၆၀.၅% [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
|၂၃.၂% [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
|၁၅.၃% [[:en:Traditional African religions|ဒေသခံ ယုံကြည်မှု]]
|၁.၀% [[ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ|ဘာသာမဲ့]]နှင့် အခြား
}}
| religion_year = ၂၀၀၆
| religion_ref = <ref name="RGPH2006a" />
| demonym = {{hlist|Burkinabé|Burkinabè|Burkinese}}
| government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:Semi-presidential system|တစိတ်တပိုင်းသမ္မတ]] [[သမ္မတနိုင်ငံ|ဖွဲ့စည်းပုံ သမ္မတနိုင်ငံ]]
| leader_title1 = [[ဘာကီးနားဖာဆိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများစာရင်း|သမ္မတ]]
| leader_name1 = Roch Marc Christian Kaboré
| leader_title2 = [[ဘာကီးနားဖာဆိုနိုင်ငံ၏ အစိုးရအကြီးအကဲများစာရင်း|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| leader_name2 = Christophe Joseph Marie Dabiré
| legislature = [[ဘာကီးနားဖာဆိုနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်]]
| sovereignty_type = [[ဘာကီးနားဖာဆိုနိုင်ငံ၏ သမိုင်း|သမိုင်း]]
| established_event1 = [[:en:Republic of Upper Volta|အထက်ဗော်တာသမ္မတနိုင်ငံ]]အဖြစ် ကြေညာခဲ့
| established_date1 = ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်
| established_event2 = [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]မှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခြင်း
| established_date2 = ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်
| established_event3 = [[:en:1966 Upper Voltan coup d'état|1966 Upper Voltan coup d'état]]
| established_date3 = ၁၉၆၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်
| established_event4 = [[:en:2014 Burkinabé uprising|2014 Burkinabé uprising]]
| established_date4 = ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက် – နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်
| area_km2 = ၂၇၄,၂၀၀
| area_rank = ၇၄
| area_sq_mi = ၁၀၅,၈၆၉ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = ၀.၁၄၆%
| population_estimate = ၂၁,၅၁၀,၁၈၁ <ref name="The World Factbook">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso/ |title=Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2016-12-21. Retrieved 2016-02-18.CS1 maint: archived copy as title |access-date=31 October 2021 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111020045/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso |url-status=dead }}</ref>
| population_census = ၁၄,၀၁၇,၂၆၂
| population_estimate_year = ၂၀၂၀
| population_estimate_rank = ၅၈
| population_census_year = ၂၀၀၆
| population_density_km2 = ၆၄
| population_density_sq_mi = ၁၆၃,၆၃ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = ၁၃၇
| GDP_PPP = $၄၅.၃၃၉ billion
| GDP_PPP_year = ၂၀၂၀
| GDP_PPP_per_capita = $၂,၂၀၇<ref name="imf.org">{{Cite web | url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=88&pr.y=8&sy=2019&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=748&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= | title=Report for Selected Countries and Subjects}}</ref>
| GDP_nominal = $၁၆.၂၂၆ ဘီလီယံ
| GDP_nominal_year = ၂၀၂၀
| GDP_nominal_per_capita = $၇၉၂<ref name="imf.org"/>
| Gini = ၃၈.၉<!-- number only -->
| Gini_year = ၂၀၂၀
| Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> steady
| Gini_ref = <ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|title=Distribution of family income – Gini index|work=The World Factbook|publisher=[[စီအိုင်အေ|CIA]]|access-date=1 September 2009|accessdate=31 October 2021|archivedate=23 July 2010|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rRcwIiYs?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = ၀.၄၅၂<!--number only-->
| HDI_year = ၂၀၁၉ <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year -->
| HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady -->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ်]]|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref>
| HDI_rank = ၁၈၂
| currency = [[အနောက်အာဖရိက ဖရန့်]]<ref name="auto4">CFA Franc BCEAO. Codes: XOF / 952 [http://www.currency-iso.org/dam/downloads/table_a1.xml ISO 4217 currency names and code elements] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407090907/http://www.currency-iso.org/dam/downloads/table_a1.xml|date=7 April 2014 }}. ISO.</ref>
| currency_code = XOF
| utc_offset = {{sp}}
| time_zone = [[ဂရင်းနစ် စံတော်ချိန်|GMT]]
| drives_on = ညာ
| calling_code = +၂၂၆
| iso3166code = BF
| cctld = [[.bf]]
| footnotes = The data here is an estimation for the year 2005 produced by the International Monetary Fund in April 2005.
| today =
}}
'''ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ''' (Burkina Faso) (အတိုကောက်အားဖြင့် ဘာကီးနား) သည် [[အနောက်အာဖရိက]] ရှိ [[ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင်[[မာလီ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နိုင်ဂျား]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ဘီနင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[တိုဂို]] နှင့် [[ဂါနာ]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုင်ဗရီကို့စ်ထ်]] နိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း (၂၇၄,၂၀၀) ရှိပြီး လူဦးရေ ၁၅,၇၅၇,၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ရှေးယခင်က [[အထက်ဗိုလ်တာသမ္မတနိုင်ငံ]] ('''Republic of Upper Volta''') ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၄)ရက်နေ့တွင် ထိုစဉ်က [[သမ္မတ]]ဖြစ်သူ [[သောမတ်စ်ဆန်ကာရာ]] (Thomas Sankara) က နိုင်ငံတွင်း လူများစုဖြစ်သော မိုရေး (Mòoré language) နှင့် ဒီယိုလာ (Dioula language)ဘာသာစကားအားဖြင့် the land of upright people ဟုအမည်ရသော ဘာကီးနားဖားဆိုအဖြစ်အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ [[ဘာကီးနား]]ဟူသည် [[မိုရေးဘာသာစကား]]အားဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး [[ဖားဆို]]မှာ [[ဒီယိုလာဘာသာစကား]]အားဖြင့် ဖခင်အိမ်ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံသားများကို [[ဘာကီးနားဘေး]] (''Burkinabè'') ဟုခေါ်ဆိုသည်။
ဘီစီ (၁၄,၀၀၀) မှ ဘီစီ (၅,၀၀၀) ကြားတွင် စတင်၍ နိုင်ငံ၏အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် အမဲလိုက်သော လူသားများအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်သော လူသားများမှာ ဘီစီ (၃,၆၀၀) မှ ဘီစီ (၂,၆၀၀) အတွင်း စတင် အခြေချနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ဘာကီးနားဖားဆို၏ အလယ်ဗဟိုပိုင်း တွင် မော့ဆီဘုရင့်နိုင်ငံ (Mossi kingdoms) များ အများအပြား ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၁၈၉၆တွင် ပြင်သစ် အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံ (French protectorate) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် လွတ်လပ်ရေးရသည်။ ထို့နောက်တွင် နိုင်ငံရေး ပြောင်းလဲမှုများ များစွာဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး [[သမ္မတနိုင်ငံ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိသမ္မတမှာ [[ဘလေ့စ်ကွန်ပါရေး]] (Blaise Compaoré) ဖြစ်သည်။
ဘာကီးနားဖားဆို၏ မြို့တော်မှာ [[ဝါဂါဒူဂူ]] (Ouagadougou) ဖြစ်သည်။ [[အာဖရိကသမဂ္ဂ]] (African Union)၊ [[အစ္စလမ်ကွန်ဖရင့်အဖွဲ့]] (Organization of the Islamic Conference)၊ အနောက်အာဖရိက စီးပွားရေးအဖွဲ့ (Economic Community of West African States)၊ Community of Sahel-Saharan States နှင့် La Francophonie တို့၏အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
အာဖရိကတိုက်အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ကုန်းတွင်းပိတ်၍ ဆင်းရဲမွဲတေလှသော ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကတည်းက အယ်လ်ကိုင်းဒါးနှင့် အိုင်အက်စ် အကြမ်း ဖက်အဖွဲ့တို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူပေါင်း ၂,၀၀၀ သေကြေခဲ့ရပြီး လူ ၁ သန်းကျော် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရခြင်းကြောင့် ခါးသီးသော အတွေ့ အကြုံများ ပြည့်နှက်နေ သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။[https://xinhuamyanmar.com/news/world/africa-middle-east/ဘာကီးနားဖာဆိုနိုင်ငံရှ/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217064000/https://xinhuamyanmar.com/news/world/africa-middle-east/%E1%80%98%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BE/ |date=17 February 2022 }}
၂၀၁၉ ခုနှစ်ကလည်း ဘာကီးနားဖားဆို နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ဒေသရှိ ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် သေနတ်သမားများ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၄ ဦးထက်မနည်းသေဆုံးခဲ့ပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ်လည်း ရှိခဲ့သည်။[https://www.mdn.gov.mm/my/bhaakiinaaphaachiuniungngnri-bhuraakeaangttng-ttiukkhiukmuphcpaa-14-uuthkmnnny-sechun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217063959/https://www.mdn.gov.mm/my/bhaakiinaaphaachiuniungngnri-bhuraakeaangttng-ttiukkhiukmuphcpaa-14-uuthkmnnny-sechun |date=17 February 2022 }}
နောက်ပိုင်းနိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများဆက်တိုက်ရှိခဲ့ပြီး ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ သမ္မတကာဘိုရီက လုံခြုံရေး အကျပ်အတည်း အကြောင်းပြချက် ဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်ကို ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၈ရက်တွင် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် လမ်းပေါ်ထွက်ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။[https://cnimyanmar.com/index.php/political/politics-local/2852-2021-12-09-09-12-00] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217064003/https://cnimyanmar.com/index.php/political/politics-local/2852-2021-12-09-09-12-00 |date=17 February 2022 }}
၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၄ရက် ညနေပိုင်းတွင် စစ်တပ်က အာဏာရယူပြီး သမ္မတRoch Kaboreကို ရာထူးတာဝန်မှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
[[အာဖရိကသမဂ္ဂ]] ဥက္ကဋ္ဌMoussa Fakiက ဘာကီးနားဖားဆိုစစ်တပ်၏လက်နက်ဖြင့်အာဏာလုယူရန် ကြံစည်မှုကို ပြင်းထန်စွာပြစ်တင်ရှုတ်ချကာ စစ်တပ်နှင့်လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများက နိုင်ငံလုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ကြရန်၊ နိုင်ငံ၏ပြီးပြည့်စုံမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ Roch Kabore၏ လုံခြုံရေးကို အာမခံချက်ပေးရန် တိုက်တွန်းကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် ပြောကြားခဲ့သည်။ [https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/ဘာကီးနားဖားဆို-အာဏာသိမ်/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217065503/https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/%E1%80%98%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%8F%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA/ |date=17 February 2022 }}
ဘာကီးနားဖားဆို နိုင်ငံမှ စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ပေါလ်-ဟန်ရီ ဆန်ဒိုဂို ဒမ်မီဘာ (Lt. Col. Paul-Henri Sandaogo Damiba ) က နိုင်ငံ၏ သမ္မတသစ်အဖြစ် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့မှုအား ဘာကီးနားဖားဆို နိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့ရုပ်သံလွှင့်ဌာန(RTB) က တိုက်ရိုက်(Live) ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကောင်စီ၏ ယာယီသမ္မတ Boureima Cisse က ဒမ်မီဘာအနေဖြင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေး ပဋိညာဉ်စာတမ်းက သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပေးသည့် ကာလအတွင်း ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံသမ္မတအဖြစ် တိုင်းပြည်ကို စီမံအုပ်ချုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အခမ်းအနားတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ [https://www.voanews.com/a/burkina-junta-chief-sworn-in-as-president-/6443982.html]
== သမိုင်းကြောင်း ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ|*]]
[[Category:အာဖရိကတိုက်]]
[[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]
[[Category:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ]]
[[Category:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ]]
jvo6fk34jq5svhbam99ibbtuz6au8o4
ကျော်စွာနတ်
0
13782
1046259
1044678
2026-08-03T12:00:32Z
Choco Miles
142646
fix typo: ကျေင်း to ကျောင်း
1046259
wikitext
text/x-wiki
[[File:Min Kyawzwa Nat.jpg|thumb|မင်းကျော်စွာနတ်]]
[[File:Offerings of alcohol to Burmese nat.jpg|thumb|Offerings of alcohol and liquor to U Min Kyawzwa.]]
မင်းကျော်စွာနတ် (၉၆-၁၁၆)နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျော်စွာ (၅) ဦးရှိနေသည်။
*ပုဂံ သိန်းခွန်၏ သား
*ပုဂံ တရုတ်ပြေးမင်း၏ သား၊
* အလောင်းစည်သူမင်း (၄ရ၄-၅၂၉) ၏ အမတ်တစ်ဦး၊ ပုပ္ပါး အရက်သည်မ ရိုက်သတ်၍ အနိစ္စရောက်ခဲ့သူ ကျော်စွာ၊
* အင်းဝခေတ် ငါးစီးရှင်၏ သား ကျော်စွာ၊
* အင်းဝ ပထမ မင်းခေါင် (ခေါ်) မင်းဆွေ၏ သားကြီး မင်းရဲကျော်စွာ ဟူ၍၎င်း ဖြစ်သည်။ <ref>ဂီတစာဆို ယုဝစိုးမြင့် ရေး၊ ကူနီနန်းမှ ပခန်းကျော် နှင့် နတ်သမိုင်းစစ်တမ်းများ၊ ၁၉၈၇-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ၊ စာ- ၁၂</ref>
ပထမအဆို၌ အစ်ကိုစည်သူကသတ်၍ သေသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအဆို၌ ပုပ္ပါးသူအရက်သည် မဘို့မယ်နှင့်အကြောင်းပါသည်။ ကြက်၊ အရက်၊ ပွဲများနှင့်သာ ပျော်ပါးနေ၍ သေသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ တတိယအဆိုအရ မွန်တို့နှင့်တိုက်ရသော ဒလစစ်ပွဲတွင်ကျဆုံးသည်ဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုလေသည်။ နတ်ရုပ်မှာမြင်းစီးလျှက် ယာလက်ကကြိမ်ကိုင်၍ ဝဲလက်ကမြင်းဇက်ကို ကိုင်ထားသည်။ သျှောင်ထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃) သုံးဆဲ့ခုနှစ်မင်း</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ကိုကြီးကျော်ဟု လူသိများသည်။
== နတ်ချင်း ==
ရီဝေတဲ့ ရီဝေ၊ ထန်းရည်ဆို ကြက်ပေါင်ဆွဲ ဖေကျော်အသည်း...။
မနက်ဆို ရေအေး ညရေနွေး၊
သခင်ကျော် ငယ်ကမွေးတဲ့ကြက်ဖောင်းလေး လေး။
==ရှင်းတမ်း==
အမှတ်စဉ် (၁)မှ (၅)တွင် မည်သူသည် ပခန်းဦးမင်းကျော်အစစ်ဖြစ်ကြောင်း ရှာဖွေမှုကို ပုဂံခေတ်မှ စ၍ လေ့လာကြရပေမည်။
သုမုန္ဒရီမင်းသည် သာသနာသက္ကရာဇ် ၆၂၄ အားဒေါဒေါရသိကိန်းနှင့် ၂-ကြွင်းထားခဲ့သော ဖြိုခွင်းသက္ကရာဇ် ၂၉-နှစ်တွင် သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် ပုဂံမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။ [[သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း]]နောက် မင်းဆက်အားဖြင့် (၃၈)ဆက်မြောက် [[ပုပ္ပါးစောရဟန်း]]လက်ထက်အရောက်တွင် ခ-ဆပဉ္စကိန်းအရ ၂-ကြွင်းထားပြီး သက္ကရာဇ်ဖြိုခဲ့ပြန်သည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ်အားဖြင့် အေဒီ ၆၁၃-တွင် ပုပ္ပါးစောရဟန်း နန်းတက်ပြီး အေဒီ-၆၄၁-တွင် နန်းကျသည်ဟု ဆိုပါသည်။
မြန်မာကောဇာခေါ်သည့် ပုပ္ပါးစောရဟန်း၏ အသစ်သက္ကရာဇ် ၉၆-ခုနှစ်၊ မင်းဆက်အားဖြင့် (၈)ဆက်မြောက် သိင်္ဃမင်း၏သား [[သိန်းခွန်မင်း]] နန်းတက်ခဲ့သည်။ ဤ သိန်းခွန်မင်းနှင့် ရွှေကိုင်းမယ်တော်တို့မှ မွေးဖွားသော သားကြီးသည် ကိုကြီးကျော် (ခေါ်) ဦးမင်းကျော် ဖြစ်သည်ဟူသော စကားရပ်အား ရှင်းတမ်းပြုရန် လိုအပ်လာပေသည်။ သိန်းခွန်မင်းသည် ခရစ်အေဒီ ၇၃၄-ခုမှ ၇၄၄-အထိ နန်းစံခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် သာသနာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၆-နှင့် ကိုက်ညီနေပေသည်။ ထိုအချိန်ကို အင်းဝခေတ်တွင် ငါးထပ်ကြီးဘုရားဒါယကာမင်းလက်ထက်၌ (၃၇)မင်း နတ်ချင်းများကို အသစ်ပြန်ပြုလုပ်စေသဖြင့် ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာ၏ (၃၇)မင်း နတ်စာရင်းကို ရှာဖွေလေ့လာရပေသည်။ ထိုမှတဖန် မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ ပြုစုခဲ့သည့် နတ်ချင်းသမိုင်းစုနှင့် နတ်ချော့တေးချင်းကို၎င်း၊ ပညာဝန် ဦးဖိုးကျား၏ နတ်သမိုင်း ကိုယ်တွေ့ဝတ္ထု အမှတ်(၅)၊ မဟာဂီတမေဒနီ ကျမ်းတို့နှင့် ညှိကြည့်ရလေသည်။ ဂီတသိပ္ပံစာအုပ်၊ စာမျက်နှာ (၄၀၉)မှ (၄၁၉)၌ သက္ကရာဇ် ၁၁၆၇-ခုနှစ်တွင် (၃၇)မင်း နတ်ချင်းများကို အိမ်ရှေ့မင်းသားမှ ဆိုင်းတော်တီး ငမြတ်သာနှင့် ငတရုတ်တို့အား စေခိုင်းခဲ့သော မှတ်တမ်းကို လေ့လာရာတွင် ဦးမင်းကျော် (သို့) ကိုကြီးကျော် အမည် မတွေ့ရပဲ မင်းကျော်စွာနတ်ဟုသာ တွေ့ရသဖြင့် ထိုမင်းကျော်စွာ နတ်ပင် ဦးမင်းကျော် ဖြစ်လေသည်ဟု သံသယဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။
သို့သော် ဦးမင်းကျော်နတ်သည် ပုဂံခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းသော နတ် ဟုတ်မဟုတ် သုတေသနပြုရန်အတွက် ဒေသန္တရ ဗဟုသုတနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရပြန်သည်။ ပခုက္ကူခရိုင် ရေစကြိုမြို့သို့သွားသော ကားလမ်းမကြီး ဘေးတွင် ပခန်းမြို့ တည်ရှိလေသည်။
ထိုပခန်းမြို့၌ နှစ်စဉ် ပခန်းနတ်ကြီးပွဲ တပေါင်းလဆန်း (၃)ရက်မှ လဆန်း(၅)ရက်နေ့အထိ ခမ်းနားကြီးကျယ်စွာ ကျင်းပစမြဲဖြစ်သည်။ နတ်ပွဲကျင်းပရာ ဂူနီကျေးရွာသည် ပခန်းမြို့အနီး၌ တည်ရှိပြီး ပုဂံမြို့နှင့် ခရီးကွာဝေးနေကြောင်း တွေ့ရှိရပေသည်။ သို့သော် ပါးစပ်ရာဇဝင်များ၌ ဦးမင်းကျော်သည် ပုဂံသိန်းခွန်မင်းနှင့် ရွှေကိုင်းမယ်တော်တို့မှ မွေးဖွားသည် ဟူ၍၎င်း၊ ပင်းယခေတ် ငါးစီးရှင်ကျော်စွာဟူ၍၎င်း အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ယူဆထွက်ဆိုချက်များအား မြို့တည်နန်းတည် ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ချိန်ကိုက်ကြည့်ရန် လိုအပ်လာပြန်သည်။
<blockquote>
*ကြာအိုးအံ ပုဂံတည် - ၂၁၁-ခုနှစ်၊
*သော်တာလ ပင်းယတည် - ၆၇၄-ခုနှစ်၊ တစ်စီးရှင်နှင့် ကျော်စွာတည်
*သံတတိုင်း စစ်ကိုင်းတည် - ၆၇၇-ခုနှစ်၊ အသင်္ခယာစောယွန်းတည်
*သုသုတန်း ပခန်းတည် - ၆၆၇-ခုနှစ်၊
*နှင်းကျသည် အင်းဝတည် - ၇၂၆-ခုနှစ်၊ သတိုးမင်းစောတည်
*ဥဩအော်မည် ကုန်းဘောင်တည် - ၁၁၁၅-ခုနှစ်၊ ဦးအောင်ဇေယျတည်
*အင်းအိုင်ဝိုက်လည် အမရပူရတည် - ၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ ဘိုးတော်ဦးဝိုင်း (ဗဒုံမင်း)တည်
*အဋ္ဌဧက ဒွေးဧက၊ သင်္ချာပြည့်စုံ ရတနာပုံ - ၁၂၁၈-ခုနှစ်၊ မင်းတုန်းမင်းတည်
*အုတ်ကျစ်ကျော်အေး မန္တလေး - ၁၂၂၁-ခုနှစ်၊ မန္တလေး နန်းတက်
* အင်ကြင်းကြာအုံ ရတနာပုံ ၁၂၂၁-ခုနှစ် လည်းမည်၏။
</blockquote>
ဤမြို့နန်းတည် သက္ကရာဇ်များကို လေ့လာကြည့်ပါလျှင် ပခန်းဦးမင်းကျော် ပခန်းကိုးခန်းကျောင်း ဆောက်လုပ်သော ခုနှစ်မှာ
<blockquote>
* ထိန်ထိန်လျှမ်း ကိုးခန်းတည် - ၇၇၄-ခုနှစ်
</blockquote>ဖြစ်နေ၍ ပုဂံတွင် ဖြစ်သည့် နတ်ဟူသော စကားနှင့် ဆက်စပ်၍မရ။ သိန်းခွန်မင်းသည် ၉၆-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သောကြောင့် ကိုကြီးကျော် ကိုးခန်းဆောက်သည့်ခုနှစ်မှာ ၇၇၄-ခုနှစ်တို့နှင့် နှစ်ပေါင်း ၆၇၈ ကွာခြားနေသဖြင့် လူတို့၏အသက်သည် ဤမျှလောက် မရှည်နိုင်ကြပေ။ ပုပ္ပါးစောရဟန်း သက္ကရာဇ် ၉၆-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော သိန်းခွန်မင်းသည် နန်းစံသက် ၁၀-နှစ်တွင် ၎င်း၏သားတော် ရွှေလောင်းမင်းသား နန်းတက်၏ဟု ဆိုသဖြင့် ရွှေလောင်းမင်းသည် သက္ကရာဇ် ၁၀၆-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်ကြောင်း တွေ့ရှိရ၍ ၎င်း၏ ညီတော်လေလားဟု တွေးချင်စရာ ဖြစ်လာပြန်လေသည်။ ပုဂံနန်းတက် နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သည့် တရုတ်ပြေးမင်း၏ သားတော် ကျော်စွာသည် သက္ကရာဇ် ၆၁၈-ခုနှစ်တွင် နန်းရသဖြင့် ကြည့်ပြန်လျှင်လည်း သိန်းခွန်းမင်း၏ နန်းတက်နှစ်သည်၁၂၇၆-ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ကျော်စွာမင်းသည် ၁၈၂၉-ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းစံသဖြင့် ၎င်းတို့နှစ်ဦး ၅၃၃-ခုနှစ် ကွာခြားနေသည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် အားဖြင့် သိန်းခိုမင်းသည် ၇၃၄-ခုနှစ်တွင် မင်းဖြစ်ပြီး ကျော်စွာမင်းသည် ၁၂၇၈-ခုနှစ်တွင် နန်းရ၍ နှစ်ပေါင်း ၅၄၄-နှစ် ကွာနေလေသည်။
မောင်းထောင်းဆရာတော်ကြီး ရေးသားသော သံချိုတွင် ငါးစီးရှင် ကျော်စွာနှင့် သား ကျော်စွာ ခန္ဓာကင်းစဉ်က ဆိုသည့်အချက်ကို ထောက်ရှုလျှင် ဦးမင်းကျော်သည် မည်သည့်မင်းဆက်မှ ကျော်စွာဖြစ်လေသနည်း။
ပုဂံသိန်းခွန်မင်း၏သား ကျော်စွာ၊ တရုတ်ပြေးမင်း၏သား ကျော်စွာ၊ ပင်းယကျော်စွာတို့တွင် မည်သည်ကို အမှန်ကောက်ရမည်နည်း။
==အတ္ထုပ္ပတ္တိ==
== ကိုးကား ==
<references/>
{{နတ်}}
[[Category:နတ်]]
[[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]]
[[Category:အပြင် ၃၇ မင်း]]
o84t1xbepf98obodiq8dk0h1hlc5d6b
မြေနီကွင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်
0
25000
1046315
943850
2026-08-03T13:38:43Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[မြေနီကွင်း]] စာမျက်နှာကို [[မြေနီကွင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်
943850
wikitext
text/x-wiki
'''မြေနီကွင်း'''
{{Infobox settlement
|official_name = မြေနီကွင်း
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြေနီကွင်း တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 =Gway Tauk Aing<ref>GAD, Feb 2011.</ref>
|latNS = N
|latd = 17.30606
|longEW = E
|longd = 96.22230
|P-code = 151789
}}
==ကိုးကား==
<references/>
{{ရန်ကုန်တိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{Yangon-geo-stub}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]]
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]]
[[Category:BotUpload]]
rxb14qm63n3oq6r86ecagp37kepj00j
မအူရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်
0
25107
1046304
943789
2026-08-03T13:29:34Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[မအူ]] စာမျက်နှာကို [[မအူရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်
943789
wikitext
text/x-wiki
'''မအူ'''
{{Infobox settlement
|official_name = မအူ
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မအူ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 =Ma Au<ref>GAD, Feb 2011.</ref>
|latNS = N
|latd = 16.96459
|longEW = E
|longd = 96.35966
|P-code = 157027
}}
==ကိုးကား==
<references/>
{{ရန်ကုန်တိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
{{Yangon-geo-stub}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]]
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]]
[[Category:BotUpload]]
2uokutte2idbdxanfivxsorqffeizh6
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေ
0
46949
1046378
851969
2026-08-03T17:23:43Z
Myanmar Wik
103978
ပုံထည့်
1046378
wikitext
text/x-wiki
'''မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေ'''သည် [[oldwikisource:မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေ_(၁၉၈၂)|၁၉၈၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေ]]နှင့်အညီ နိုင်ငံသား၊ ဧည့်နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ ဟူ၍ နိုင်ငံသား အမျိုးအစား ၃ မျိုးကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။<ref>{{cite journal|author=Tun Tun Aung|date=March 2007|title=An Introduction to Citizenship Card under Myanmar Citizenship Law|url=http://dspace.lib.niigata-u.ac.jp:8080/dspace/bitstream/10191/6399/1/01_0053.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140514020001/http://dspace.lib.niigata-u.ac.jp:8080/dspace/bitstream/10191/6399/1/01_0053.pdf|url-status=dead|archive-date=2014-05-14|journal=現代社會文化研究|issue=38|pages=265–290}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718172050/http://dspace.lib.niigata-u.ac.jp:8080/dspace/bitstream/10191/6399/1/01_0053.pdf |date=18 July 2011 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/docid/3ae6b4f71b.html|title=Burma Citizenship Law|date=15 October 1982|work=Government of Burma|publisher=[[UNHCR]]|access-date=15 March 2012}}</ref> [[oldwikisource:ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ|၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ သတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသားများဆိုသည်မှာ "ဌာနေတိုင်းရင်းသား" နှင့် အဘိုးအဘွား "ဌာနေတိုင်းရင်းသား" မှ မွေးဖွားခဲ့သူများ သို့မဟုတ် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မတိုင်မီ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/319115344_Rohingyas_The_People_for_Whom_No_One_Is_Responsible |chapter=Rohingyas: The People for Whom No One Is Responsible |date=January 2017 |pages=4-17 |title=International Migration Policy Report |publisher=[[Center for Migration Studies of New York]] |first=Graziano |last=Battistella |via=[[ResearchGate]]}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/272026723_The_Rohingya_Refugees_in_Bangladesh_A_Vulnerable_Group_in_Law_and_Policy |last1=Faruk |first1=Hassan |last2=Imran |first2=Md. Al |last3=Mian |first3=Nannu |date=2014 |pages=226-253 |title=The Rohingya Refugees in Bangladesh: A Vulnerable Group in Law and Policy |via=[[ResearchGate]]}}</ref>
[[oldwikisource:၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေ|၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေ]] နှင့် [[oldwikisource:၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူများ မှတ်ပုံတင်ရေးနည်းဥပဒေများ|၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူများ မှတ်ပုံတင်ရေးနည်းဥပဒေများ]] အရ မြန်မာနိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင် ကတ်ပြား (National Registration Card) ရရှိရန် လိုအပ်ပြီး နိုင်ငံသား မဟုတ်သူများကို နိုင်ငံခြားသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများ ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0" /> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုရန်အတွက် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင် ကတ်ပြားများကို နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်များ (citizenship scrutiny card) ဖြင့် အစားထိုးရန်အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံး နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name=":0" />
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားစနစ်တွင် သုံးမျိုးခွဲခြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသားများ၏ ရပိုင်ခွင့်များသည် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ဘိုးဘွားများသည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် အမျိုးအစားကို မည်သို့ရယူခဲ့သည်ကို အခြေခံ၍ ကွဲပြားသည်။
* "နိုင်ငံသား" ဆိုသည်မှာ ၁၈၂၃ ခုနှစ်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့သော သို့မဟုတ် မွေးဖွားချိန်တွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ခဲ့သည့် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူများဖြစ်သည်။
* "ဧည့်နိုင်ငံသား" သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ရရှိသူများဖြစ်သည်။
* "နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ" သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လျှောက်ထားသူများဖြစ်သည်။
== စာရွက်စာတမ်းများ ==
မြန်မာ အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် နေထိုင်သူများအားအတွက် သက်သေခံကတ်ပြား ပုံစံများစွာ ထုတ်ပေးထားသည်။
[[File:Myanmar Citizenship scrutiny card.jpg|thumb|နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား(မှတ်ပုံတင်)]]
=== နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများ ===
{{Infobox identity document
| document_name = နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား
| image =
| image_size =
| image_width =
| image_alt =
| image_caption =
| image2 =
| image2_size =
| image_width2 =
| image2_alt =
| image_caption2 =
| image3 =
| image3_size =
| image_width3 =
| image3_alt =
| image_caption3 =
| date_first_issued =
| in_circulation =
| using_jurisdiction = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| valid_jurisdictions = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| document_type = သက်သေခံကတ်ပြား
| purpose = နိုင်ငံသားဖြစ်မှု
| eligibility = မြန်မာနိုင်ငံသား
| expiration = ကွဲပြားမှုရှိ
| cost =
| rights =
| size =
| website =
}}
နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား ({{en|Citizenship scrutiny cards}}) ကို မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ် သက်သေခံရန်အတွက် ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0">{{Cite book |url=https://www.lannpya.com/assets/img/resources/Civil%20Docu%20Eng/12.2018-Legal-Guide-to-Citizenship-Documentation_ENG_FINAL.pdf |title=A Legal Guide to Citizenship and Identity Documents in Myanmar |publisher=Justice Base |year=2018 |access-date=28 February 2024 |archive-date=24 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224013503/https://www.lannpya.com/assets/img/resources/Civil%20Docu%20Eng/12.2018-Legal-Guide-to-Citizenship-Documentation_ENG_FINAL.pdf |url-status=dead }}</ref> နိုင်ငံသားများသည် အသက် ၁၀ နှစ်ပြည့်ပြီးပါက နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားကို ရရှိရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။<ref name=":0" /> ကတ်များကို စက္ကူဖြင့် ထုတ်ပေးပြီး လက်ရေး ရေးသားထားကာ မြို့နယ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံး သို့မဟုတ် ရပ်ကွက်မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးများမှ ထုတ်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-06-04 |title=The Right to Privacy in the Digital Age: Experience from Myanmar |url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/issues/digitalage/reportprivindigage2022/submissions/2022-09-06/CFI-RTP-Myanmar-Centre-Responsible-Business.pdf |website=Myanmar Centre for Responsible Business}}</ref> နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။<ref name=":0" />
* '''မျက်နှာစာဖက်ခြမ်း'''
** အမည် - မြန်မာဘာသာဖြင့်
** ဓာတ်ပုံ
** သက်သေခံကတ်ပြားအမှတ် - #/XXX(ရှေ့ဆက်)###### ပုံစံဖြင့် ရေးသားသည်
*** ပထမစာလုံးသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခု]]ကို ကိုယ်စားပြုသော ၁ မှ ၁၄ အထိ ဖြစ်သည်။
*** ဒုတိယစာတွဲသည် ကိုင်ဆောင်သူ၏ မြို့နယ် ကိုယ်စားပြု အက္ခရာသုံးလုံး ဖြစ်သည်။
*** တတိယစာတွဲသည် နိုင်ငံသားအမျိုးအစားများဖြစ်သော နိုင်ငံသား၊ ဧည့်နိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ ၏ ရှေ့ဆက်စာလုံး နိုင်၊ ဧည့်၊ ပြု ဖြစ်သည်။
*** စတုတ္ထစာတွဲမှာ ဂဏန်းခြောက်လုံးပါဝင်သော အမှတ်စဉ်နံပါတ်များ ဖြစ်သည်။
** ထုတ်ပေးသည့် ရက်စွဲ
** ဖခင် အမည်
** မွေးသက္ကရာဇ်
** [[လူမျိုး]]
** [[ဘာသာတရား|ဘာသာ]]
** အရပ်အမြင့်
** [[သွေးအုပ်စု]]
** ထုတ်ပေးသူ၏ လက်မှတ်နှင့် ရာထူး
** ထင်ရှားသည့် အမှတ်အသား
* '''နောက်ကျောဖက်ခြမ်း'''
** လက်ဗွေပုံစံ
** အလုပ်အကိုင်
** နေရပ်လိပ်စာ
** ကိုင်ဆောင်သူ၏ ထိုးမြဲလက်မှတ်
{| class="wikitable"
|+
!နိုင်ငံသား အမျိုးအစား
!အတိုကောက်
!စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစား (မြန်မာ)
!စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစား (အင်္ဂလိပ်)
!ကတ်အရောင်
|-
|'''နိုင်ငံသား'''
|နိုင်
|နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား
|Citizenship Scrutiny Card, CSC
|style="background:#F2CEE0" | ပန်းရောင်<ref name=":0" />
|-
|'''ဧည့်နိုင်ငံသား'''
|ဧည့်
|ဧည့်နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား
|Associated Citizenship Scrutiny Card, ACSC
|style="background:#CEE0F2" | အပြာ<ref name=":0" />
|-
|'''နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ'''
|ပြု
|နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ၏ စိစစ်ရေးကတ်ပြား
|Naturalized Citizenship Scrutiny Card, NCSC
|style="background:#CEF2E0" | Green<ref name=":0" />
|}
=== အခြားစာရွက်စာတမ်း အမျိုးအစားများ ===
အစိုးရက သုံးခေါက်ချိုး အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ကတ်ပြားများ (national registration cards, NRC) ကိုလည်း ထုတ်ပေးထားသည်။<ref name=":0" />တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ရိုဟင်ဂျာနွယ်ဖွားများ အပါအဝင် နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများအတွက် သက်သေခံနှင့် နေထိုင်ကြောင်း အထောက်အထားအဖြစ် ယာယီမှတ်ပုံတင်/သက်သေခံလက်မှတ်များကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံသားစိစစ်ရန်အတွက် စိမ်းပြာရောင် အထောက်အထားကတ်ဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အစားထိုးခဲ့သည်။<ref name=":0" /> နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံခြားသားများအား နိုင်ငံခြားသားမှတ်ပုံတင်လက်မှတ်များကို တစ်နှစ်သက်တမ်းဖြင့် ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0" />
မွေးဖွားကြောင်းလက်မှတ်များ (မွေးစာရင်း၊ အရှင်မွေးလက်မှတ်) ကို မြို့နယ်ကျန်းမာရေးအရာရှိများမှတဆင့် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0" /> မိသားစု၏ အိမ်ထောင်စုစာရင်းတွင် ကလေးအား ဖြည့်စွက်ရန်၊ မူလတန်းကျောင်းအပ်ရန်နှင့် နိုင်ငံသား စိစစ်ရေးကတ်ပြား လျှောက်ထားရန်အတွက် မွေးဖွားကြောင်းလက်မှတ်ကို အသုံးပြုသည်။<ref name=":0" />
==နှစ်ဖက်နိုင်ငံသား==
နိုင်ငံသားနှစ်မျိုး ဖြစ်ခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသိအမှတ်မပြုထားပါ။
==မြန်မာနိုင်ငံသားပြုမှု==
၁၉၄၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံတွင်း နေထိုင်လာခဲ့သော နိုင်ငံခြားသားများသည် နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်သည်။<ref>[https://www.slideshare.net/nasif123/mmr87413 Burma Citizenship Law]</ref>
==ရိုဟင်ဂျာများအား နိုင်ငံသား ငြင်းပယ်ခြင်း==
မြန်မာဥပဒေသည် [[ရိုဟင်ဂျာ]]များကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၅]] မျိုးတွင် တစ်ခုအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသောကြောင့်<ref>{{cite news|title=Myanmar's Rohingya|url=https://www.economist.com/news/asia/21564909-when-offending-muslim-world-seems-small-price-pay|access-date=3 February 2017|newspaper=[[The Economist]]|date=20 Oct 2012}}</ref> အများစုကို မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ထားသည်။<ref>{{cite news|title=Why Buddhists and Muslims in Rakhine state in Myanmar are at each others' throats|url=https://www.economist.com/news/asia/21565638-why-buddhists-and-muslims-rakhine-state-myanmar-are-each-others%E2%80%99-throats-unforgiving|access-date=3 February 2017|newspaper=[[The Economist]]|date=3 Nov 2012}}</ref> မြန်မာအစိုးရက ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများသည် "ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသားများ" ဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ယင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို အသိအမှတ်မပြုသောကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများကို နိုင်ငံမဲ့များ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ဝင်ခွင့် မူဝါဒ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ]]
2nbrmgoww54dkz4qkifqw34qp8el8no
1046379
1046378
2026-08-03T17:24:45Z
Myanmar Wik
103978
1046379
wikitext
text/x-wiki
[[File:Myanmar Citizenship scrutiny card.jpg|thumb|နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား(မှတ်ပုံတင်)]]
'''မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေ'''သည် [[oldwikisource:မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေ_(၁၉၈၂)|၁၉၈၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေ]]နှင့်အညီ နိုင်ငံသား၊ ဧည့်နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ ဟူ၍ နိုင်ငံသား အမျိုးအစား ၃ မျိုးကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။<ref>{{cite journal|author=Tun Tun Aung|date=March 2007|title=An Introduction to Citizenship Card under Myanmar Citizenship Law|url=http://dspace.lib.niigata-u.ac.jp:8080/dspace/bitstream/10191/6399/1/01_0053.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140514020001/http://dspace.lib.niigata-u.ac.jp:8080/dspace/bitstream/10191/6399/1/01_0053.pdf|url-status=dead|archive-date=2014-05-14|journal=現代社會文化研究|issue=38|pages=265–290}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718172050/http://dspace.lib.niigata-u.ac.jp:8080/dspace/bitstream/10191/6399/1/01_0053.pdf |date=18 July 2011 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/docid/3ae6b4f71b.html|title=Burma Citizenship Law|date=15 October 1982|work=Government of Burma|publisher=[[UNHCR]]|access-date=15 March 2012}}</ref> [[oldwikisource:ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ|၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ သတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသားများဆိုသည်မှာ "ဌာနေတိုင်းရင်းသား" နှင့် အဘိုးအဘွား "ဌာနေတိုင်းရင်းသား" မှ မွေးဖွားခဲ့သူများ သို့မဟုတ် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မတိုင်မီ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/319115344_Rohingyas_The_People_for_Whom_No_One_Is_Responsible |chapter=Rohingyas: The People for Whom No One Is Responsible |date=January 2017 |pages=4-17 |title=International Migration Policy Report |publisher=[[Center for Migration Studies of New York]] |first=Graziano |last=Battistella |via=[[ResearchGate]]}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/272026723_The_Rohingya_Refugees_in_Bangladesh_A_Vulnerable_Group_in_Law_and_Policy |last1=Faruk |first1=Hassan |last2=Imran |first2=Md. Al |last3=Mian |first3=Nannu |date=2014 |pages=226-253 |title=The Rohingya Refugees in Bangladesh: A Vulnerable Group in Law and Policy |via=[[ResearchGate]]}}</ref>
[[oldwikisource:၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေ|၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေ]] နှင့် [[oldwikisource:၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူများ မှတ်ပုံတင်ရေးနည်းဥပဒေများ|၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူများ မှတ်ပုံတင်ရေးနည်းဥပဒေများ]] အရ မြန်မာနိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင် ကတ်ပြား (National Registration Card) ရရှိရန် လိုအပ်ပြီး နိုင်ငံသား မဟုတ်သူများကို နိုင်ငံခြားသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများ ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0" /> ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုရန်အတွက် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင် ကတ်ပြားများကို နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်များ (citizenship scrutiny card) ဖြင့် အစားထိုးရန်အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံး နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name=":0" />
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားစနစ်တွင် သုံးမျိုးခွဲခြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသားများ၏ ရပိုင်ခွင့်များသည် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ဘိုးဘွားများသည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် အမျိုးအစားကို မည်သို့ရယူခဲ့သည်ကို အခြေခံ၍ ကွဲပြားသည်။
* "နိုင်ငံသား" ဆိုသည်မှာ ၁၈၂၃ ခုနှစ်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့သော သို့မဟုတ် မွေးဖွားချိန်တွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ခဲ့သည့် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူများဖြစ်သည်။
* "ဧည့်နိုင်ငံသား" သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ရရှိသူများဖြစ်သည်။
* "နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ" သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လျှောက်ထားသူများဖြစ်သည်။
== စာရွက်စာတမ်းများ ==
မြန်မာ အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် နေထိုင်သူများအားအတွက် သက်သေခံကတ်ပြား ပုံစံများစွာ ထုတ်ပေးထားသည်။
=== နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများ ===
{{Infobox identity document
| document_name = နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား
| image =
| image_size =
| image_width =
| image_alt =
| image_caption =
| image2 =
| image2_size =
| image_width2 =
| image2_alt =
| image_caption2 =
| image3 =
| image3_size =
| image_width3 =
| image3_alt =
| image_caption3 =
| date_first_issued =
| in_circulation =
| using_jurisdiction = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| valid_jurisdictions = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| document_type = သက်သေခံကတ်ပြား
| purpose = နိုင်ငံသားဖြစ်မှု
| eligibility = မြန်မာနိုင်ငံသား
| expiration = ကွဲပြားမှုရှိ
| cost =
| rights =
| size =
| website =
}}
နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား ({{en|Citizenship scrutiny cards}}) ကို မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ် သက်သေခံရန်အတွက် ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0">{{Cite book |url=https://www.lannpya.com/assets/img/resources/Civil%20Docu%20Eng/12.2018-Legal-Guide-to-Citizenship-Documentation_ENG_FINAL.pdf |title=A Legal Guide to Citizenship and Identity Documents in Myanmar |publisher=Justice Base |year=2018 |access-date=28 February 2024 |archive-date=24 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224013503/https://www.lannpya.com/assets/img/resources/Civil%20Docu%20Eng/12.2018-Legal-Guide-to-Citizenship-Documentation_ENG_FINAL.pdf |url-status=dead }}</ref> နိုင်ငံသားများသည် အသက် ၁၀ နှစ်ပြည့်ပြီးပါက နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားကို ရရှိရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။<ref name=":0" /> ကတ်များကို စက္ကူဖြင့် ထုတ်ပေးပြီး လက်ရေး ရေးသားထားကာ မြို့နယ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံး သို့မဟုတ် ရပ်ကွက်မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးများမှ ထုတ်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-06-04 |title=The Right to Privacy in the Digital Age: Experience from Myanmar |url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/issues/digitalage/reportprivindigage2022/submissions/2022-09-06/CFI-RTP-Myanmar-Centre-Responsible-Business.pdf |website=Myanmar Centre for Responsible Business}}</ref> နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြားများတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။<ref name=":0" />
* '''မျက်နှာစာဖက်ခြမ်း'''
** အမည် - မြန်မာဘာသာဖြင့်
** ဓာတ်ပုံ
** သက်သေခံကတ်ပြားအမှတ် - #/XXX(ရှေ့ဆက်)###### ပုံစံဖြင့် ရေးသားသည်
*** ပထမစာလုံးသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခု]]ကို ကိုယ်စားပြုသော ၁ မှ ၁၄ အထိ ဖြစ်သည်။
*** ဒုတိယစာတွဲသည် ကိုင်ဆောင်သူ၏ မြို့နယ် ကိုယ်စားပြု အက္ခရာသုံးလုံး ဖြစ်သည်။
*** တတိယစာတွဲသည် နိုင်ငံသားအမျိုးအစားများဖြစ်သော နိုင်ငံသား၊ ဧည့်နိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ ၏ ရှေ့ဆက်စာလုံး နိုင်၊ ဧည့်၊ ပြု ဖြစ်သည်။
*** စတုတ္ထစာတွဲမှာ ဂဏန်းခြောက်လုံးပါဝင်သော အမှတ်စဉ်နံပါတ်များ ဖြစ်သည်။
** ထုတ်ပေးသည့် ရက်စွဲ
** ဖခင် အမည်
** မွေးသက္ကရာဇ်
** [[လူမျိုး]]
** [[ဘာသာတရား|ဘာသာ]]
** အရပ်အမြင့်
** [[သွေးအုပ်စု]]
** ထုတ်ပေးသူ၏ လက်မှတ်နှင့် ရာထူး
** ထင်ရှားသည့် အမှတ်အသား
* '''နောက်ကျောဖက်ခြမ်း'''
** လက်ဗွေပုံစံ
** အလုပ်အကိုင်
** နေရပ်လိပ်စာ
** ကိုင်ဆောင်သူ၏ ထိုးမြဲလက်မှတ်
{| class="wikitable"
|+
!နိုင်ငံသား အမျိုးအစား
!အတိုကောက်
!စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစား (မြန်မာ)
!စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစား (အင်္ဂလိပ်)
!ကတ်အရောင်
|-
|'''နိုင်ငံသား'''
|နိုင်
|နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား
|Citizenship Scrutiny Card, CSC
|style="background:#F2CEE0" | ပန်းရောင်<ref name=":0" />
|-
|'''ဧည့်နိုင်ငံသား'''
|ဧည့်
|ဧည့်နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား
|Associated Citizenship Scrutiny Card, ACSC
|style="background:#CEE0F2" | အပြာ<ref name=":0" />
|-
|'''နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ'''
|ပြု
|နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရသူ၏ စိစစ်ရေးကတ်ပြား
|Naturalized Citizenship Scrutiny Card, NCSC
|style="background:#CEF2E0" | Green<ref name=":0" />
|}
=== အခြားစာရွက်စာတမ်း အမျိုးအစားများ ===
အစိုးရက သုံးခေါက်ချိုး အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ကတ်ပြားများ (national registration cards, NRC) ကိုလည်း ထုတ်ပေးထားသည်။<ref name=":0" />တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ရိုဟင်ဂျာနွယ်ဖွားများ အပါအဝင် နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများအတွက် သက်သေခံနှင့် နေထိုင်ကြောင်း အထောက်အထားအဖြစ် ယာယီမှတ်ပုံတင်/သက်သေခံလက်မှတ်များကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံသားစိစစ်ရန်အတွက် စိမ်းပြာရောင် အထောက်အထားကတ်ဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အစားထိုးခဲ့သည်။<ref name=":0" /> နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံခြားသားများအား နိုင်ငံခြားသားမှတ်ပုံတင်လက်မှတ်များကို တစ်နှစ်သက်တမ်းဖြင့် ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0" />
မွေးဖွားကြောင်းလက်မှတ်များ (မွေးစာရင်း၊ အရှင်မွေးလက်မှတ်) ကို မြို့နယ်ကျန်းမာရေးအရာရှိများမှတဆင့် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ထုတ်ပေးသည်။<ref name=":0" /> မိသားစု၏ အိမ်ထောင်စုစာရင်းတွင် ကလေးအား ဖြည့်စွက်ရန်၊ မူလတန်းကျောင်းအပ်ရန်နှင့် နိုင်ငံသား စိစစ်ရေးကတ်ပြား လျှောက်ထားရန်အတွက် မွေးဖွားကြောင်းလက်မှတ်ကို အသုံးပြုသည်။<ref name=":0" />
==နှစ်ဖက်နိုင်ငံသား==
နိုင်ငံသားနှစ်မျိုး ဖြစ်ခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသိအမှတ်မပြုထားပါ။
==မြန်မာနိုင်ငံသားပြုမှု==
၁၉၄၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံတွင်း နေထိုင်လာခဲ့သော နိုင်ငံခြားသားများသည် နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်သည်။<ref>[https://www.slideshare.net/nasif123/mmr87413 Burma Citizenship Law]</ref>
==ရိုဟင်ဂျာများအား နိုင်ငံသား ငြင်းပယ်ခြင်း==
မြန်မာဥပဒေသည် [[ရိုဟင်ဂျာ]]များကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၅]] မျိုးတွင် တစ်ခုအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသောကြောင့်<ref>{{cite news|title=Myanmar's Rohingya|url=https://www.economist.com/news/asia/21564909-when-offending-muslim-world-seems-small-price-pay|access-date=3 February 2017|newspaper=[[The Economist]]|date=20 Oct 2012}}</ref> အများစုကို မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ထားသည်။<ref>{{cite news|title=Why Buddhists and Muslims in Rakhine state in Myanmar are at each others' throats|url=https://www.economist.com/news/asia/21565638-why-buddhists-and-muslims-rakhine-state-myanmar-are-each-others%E2%80%99-throats-unforgiving|access-date=3 February 2017|newspaper=[[The Economist]]|date=3 Nov 2012}}</ref> မြန်မာအစိုးရက ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများသည် "ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသားများ" ဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ယင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို အသိအမှတ်မပြုသောကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများကို နိုင်ငံမဲ့များ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ဝင်ခွင့် မူဝါဒ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည်ဝင်ခွင့် လိုအပ်ချက်များ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ]]
1vfmenw89cihxr48r02qc2i3x3fc9c4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black
3
57115
1046400
1044517
2026-08-04T04:47:43Z
Dr Lotus Black
31011
အကြောင်းအရာ "{{archives}} == Help me to Complete this Article == hi Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]], actually I do not understand Burmese script but wanted create this article. It will be helpful. [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] (အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေ..." ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်
1046400
wikitext
text/x-wiki
{{archives}}
== Help me to Complete this Article ==
hi
Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]], actually I do not understand Burmese script but wanted create this article.
It will be helpful.
[[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၅၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၄၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::Since your article is draft in en wiki, i suggest you try to go live that article in en wiki, and then i might consider translating for that, thanks. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၈၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
6lhzxire5re0cikv2n6xccbxzpwetzu
1046402
1046400
2026-08-04T04:48:38Z
Dr Lotus Black
31011
အကြောင်းအရာ "{{archives}}" ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်
1046402
wikitext
text/x-wiki
{{archives}}
409sw0day6alqfknbres3ufyag7h2rb
ယူအင်းနာ
0
69177
1046382
1039682
2026-08-03T19:16:37Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046382
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|agent=YG Entertainment|birth_date={{birth date and age|1982|6|5}}|birth_place=Seongnam, Gyeonggi, South Korea|caption=At the Pifan opening ceremony on July 17, 2014.|image=Actress Yoo In-na at the Pifan opening ceremony on July 17, 2014.jpg|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = 유인나 | hanja = | rr = Yu In-na | mr = Yu In-na }}|name=Yoo In-Na|occupation=[[ရုပ်ရှင်မင်းသမီး]], [[radio personality|DJ]]|years_active=၂၀၀၉–လက်ရှိ}}
'''ယူးအင်နာ''' (၅ ဇွန် ၁၉၈၂ မွေး)သည် တောင်ကိုရီးယားသရုပ်ဆောင်နှင့် ဒီဂျေဖြစ်သည်။ ''High Kick! Through the Roof'' (၂၀၀၉-၂၀၁၀)နှင့် ''လျှို့ဝှက်ဥယျာဉ်'' ''Secret Garden'' (၂၀၁၀) ၌ ဇာတ်ရံအဖြစ် ပါဝင်ပြီးနောက် ''Queen In-Hyun's Man'' (၂၀၁၂) ၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် နာမည်ကြီးလာကာ ''ကြယ်ဆီကကျမချစ်သူ'' (၂၀၁၃-၂၀၁၄) ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ဇာတ်ပို့အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် အချီးမွမ်းခံရသော ရေဒီယိုအစီအစဉ် Let's Crank Up the Volume ၏ဒီဂျေ (ရေဒီယိုကြေညာသူ) လည်း ဖြစ်သည်။
== ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ==
* အရပ် ၁၆၅ စင်တီ၊
* အလေးချိန် ၄၄ ကီလို၊
* သွေးအမျိုးအစား ဘီ။
== အနုပညာခရီး ==
၁၉၉၈ ခုနှစ် သူ့အသက် ၁၆ ၌ ယူးအင်နာသည် သင်ခါစအဆိုတော်အဖြစ် ဖျော်ဖြေရေးအေဂျင်စီတစ်ခုသို့ ဝင်ရောက်ပြီး မိန်းကလေးအဆိုအုပ်စုထဲ ပါလုနီးထိ ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၁ နှစ်နှင့် အေဂျင်စီ ငါးခု ပြောင်းပြီးနောက် ထိုးဖောက်ရန် မအောင်မြင်ချေ။ ကေပေါ့ပ်အဆိုတော်များအတွက် လိုအပ်သည့် ကကွက်စနစ်ကို မှတ်သားရခက်ခဲသည်ဟု သူကပြောသည်။ တစ်ပတ်၌ ခြောက်ရက်၊ တစ်ရက်၌ ရှစ်နာရီ ကကွက်များ လေ့ကျင့်ပြီးနောက် အိပ်မက်မှာ နိဋ္ဌိတံခဲ့သည်။<ref name="wobbles">{{Cite web|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2013/06/08/2013060800378.html|title=For Actress Yoo In-na, 'Wobbles' Are Just Part of Finding the Way|date=8 June 2013|work=The Chosun Ilbo|accessdate=2013-06-08}}</ref>
၂၀၀၆ ၌ သရုပ်ဆောင်ဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဝိုင်ဂျီအင်တာတိန်းမင့်သို့ ဆက်သွယ်သည်။ <nowiki>''သီချင်းဆိုတာ အလုပ်ဖြစ်ပုံ မပေါ်တော့ သရုပ်ဆောင်တာက ပျော်စရာကောင်းလိမ့်မယ် ထင်လို့ စမ်းကြည့်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်၊ ကျမ ဘယ်ခါမှ မစွန့်လွတ်ဘူး၊ ကျမထက် တော်တဲ့ ချောတဲ့ ကျမသူငယ်ချင်းတွေအများကြီးတောင်မှ လက်မြှောက်သွားပေ့မယ့်ပေါ့''</nowiki>ဟု ပြောသည်။ [[High Kick Through the Roof]] နှင့် သူ စန်းထခဲ့သည်။ ဇာတ်ပို့ရုပ်များ ဆက်တိုက်သရုပ်ဆောင်ရပြီး အထူးသဖြင့် ၂၀၁၀ အက်စ်ဘီအက်စ်၏ ''လျှို့ဝှက်ဥယျာဉ်'' ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ အမျိုးသမီးဇာတ်ကောင်၏ အလန်းဆုံးသူငယ်ချင်းအဖြစ် သရုပ်ဆောင်မှုက သူမကို ပေစန် အနုပညာဆုပေးပွဲ၌ အကောင်းဆုံးမျက်နှာသစ် အမျိုးသမီးဆုကို ရရှိစေခဲ့လေသည်။
၃ မတ် ၂၀၁၁ မှ ၄ ဇွန် ၂၀၁၂ ထိ တီဗီအင်တာတိန်းမင့် ဒီညအစီအစဉ်၌ ပင်တိုင်တင်ဆက်သူ လုပ်ခဲ့ရာ အက်စ်ဘီအက်စ် အင်တာတိန်းမင့်ဆုပေးပွဲ၌ အကောင်းဆုံးမျိုးစုံဖျော်ဖြေနိုင်သူဆုကို ရခဲ့ပြန်သည်။ လက်ရှိ၌ ကေဘီအက် ကူးအက်ဖ်အမ် ၏ Let's Crank Up the Volume တွင် ရေဒီယိုတင်ဆက်သူ လုပ်နေသည်။ သူမတင်ဆက်သော ရေဒီယိုအစီအစဉ်မှာ လှိုင်းတို လှိုင်းရှည် နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့် ဖမ်းယူနားဆင်နိုင်ပြီးလျှင် အကောင်းဆုံးအဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း ခံထားရသည်။<ref name="wobbles"/><ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=29531&|title=Yoo In Na Becomes Queen of the Radio with #1 Radio Show|last=Hong|first=Grace Danbi|date=19 February 2013|work=enewsWorld|accessdate=2013-02-23|archivedate=19 April 2013|archiveurl=https://archive.today/20130419073644/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=29531&}}</ref>
သရုပ်ဆောင်မဖြစ်မီက အဆိုတော်ဖြစ်ရန်ရည်မှန်း၍ နှစ်များစွာ လေ့ကျင့်ခဲ့သော ယူး၏ အဆိုကို ဟမ္မင်း မြို့ပြစတီရီယို၏ ၂၀၁၁ ဒီဂျစ်တယ် ဆင်ဂယ်ခွေ ဖြစ်သော "You, That Day" (넌 그날)၌ နောက်ခံဆိုထားခြင်းကို တွေ့နိုင်သည်။ သူ၏ ရိုက်ကူးဖက် ယွန်းအွန်ဟေး၊ ပတ်ဟန်ဗျော၊ ချာရဲရွန်းနှင့်အတူ ၂၀၁၁ ရုပ်ရှင်ကား My Black Mini Dress ၌ ဇာတ်ဝင်တေးလည်းဆိုထားသည်။ သူတို့၏ အရှုပ်ထုပ်မှာ အချစ်၊ ဘဝနှင့် အလုပ်အပေါ် ဗရုတ်သုတ်ခ နေသော ဖိုးတွမ်တီး၏ ဘဝအကြောင်း ဖြစ်လေသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2011/03/135_82264.html|title=It actresses portray growing pains in chick flick|last=Lee|first=Hyo-won|date=1 March 2011|work=The Korea Times|accessdate=2013-03-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://us.tenasia.co.kr/archives/6095|title=Actress Yoon Eun-hye's new film to premiere in March|last=Kim|first=Heidi|date=16 February 2011|work=10Asia|accessdate=2012-11-18|archive-date=3 July 2013|archive-url=https://archive.today/20130703012719/http://us.tenasia.co.kr/archives/6095}}</ref>
၂၀၁၂ ၌ စတင်၍ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် tvN ဇာတ်လမ်းတွဲ ''Queen In-hyun's Man'' ၌ ပါရသည်။ ၂၁ ရာစုသို နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ မှ ခုန်ကူးလာသော ဂျိုဆွန်ခေတ်မှ အချိန်သွားသူ ကင်ဘွန်းဒိုနှင့် ချစ်ကြိုက်သော မင်းသမီး ချွိုင်ဟီးဂျင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်ကို ဇာတ်အိမ်တည်ထားသည်။
၂၀၁၂ ဒီဇင်ဘာ၌ ရိုက်ကူးသည့် ''Pure Couple'' ၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ ၂၀၁၃ ၌ မိသားစုကြည့် ဇာတ်လမ်း ''You're the Best, Lee Soon-shin'' ၌လည်းကောင်း၊ ''ကြယ်ဆီကကျမချစ်သူ'' ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ အမျိုးသမီးပြိုင်ဘက်အဖြစ်လည်းကောင်း သရုပ်ဆောင်သည်။ ''ကြယ်ဆီကကျမချစ်သူ''သည် တရုတ်၌ အလွန်ရေပန်းစားလေရာ ယူးသည် ၂၀၁၄ တရုတ်အချစ်ဟာသရုပ်ရှင် ''Wedding Bible'' ၌ Godfrey Gao နှင့်အပြိုင် ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ရလေသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2014/03/386_153749.html|title=Yoo In-na to star in Chinese film|last=Park|first=Jin-hai|date=20 March 2014|work=The Korea Times|accessdate=2014-04-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/61375/yooinna-to-star-in-chinese-movie|title=Yoo In Na Cast as Lead Actress in Chinese Movie ''Wedding Bible''|last=Jeon|first=Su-mi|date=19 March 2014|work=enewsWorld|accessdate=2014-04-02|archivedate=22 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322131257/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/61375/yooinna-to-star-in-chinese-movie}}</ref>
၅ မတ် ၂၀၁၄ ၌ ဈေးကွက်မှ အကောင်းဆုံးအလှကုန်များကို စမ်းသပ်ပြရသော ဖက်ရှင်များကို အကြံပေးရသော အခပေးအစီအစဉ် Get It Beauty ၏ ခေတ္တ တင်ဆက်သူ စလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ် အချစ်ဟာသ ဇာတ်လမ်းတွဲ ''လျှို့ဝှက်ဟိုတယ်''၌ လူသတ်မှုစုံစမ်းစစ်နေသည့်ကြားမှ သူမ၏ ခင်ပွန်းဟောင်းမင်္ဂလာဆောင်ကို ပြင်ဆင်ပေးရသော မင်္ဂလာပွဲစီစဉ်သူအဖြစ် ရိုက်ကူးရသည်။
<ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2992038|title=Yoo In-na to star in mystery rom-com|date=16 July 2014|accessdate=2014-07-26}}</ref>
သရုပ်ဆောင်သက်တမ်း ၁၀ နှစ်ပြည့်သော ၂၀၁၆ ၌ လတ်တလော၌ အလွန်ဟော့နေသည့် ''[[အစောင့်အရှောက်၊ အထီးကျန်နတ်ကြီး]]'' ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ သေမင်း၏ ချစ်သူ ကင်ဆွန် (ဝါ) ဆန်နီ အဖြစ် နာမည်ကြီးမင်းသားဖြစ်သော [[ဂုန်ယူး]]၊ [[လီဒုံဝု]]၊ [[ယုစန်ဂျေ]]တို့နှင့် အပြိုင် ပါဝင်ထားသည်။
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ==
၇ ဇွန် ၂၀၁၂ ၌ ''Queen In-hyun's Man'' ရိုက်ကူးအပြီး ပရိသတ်တွေ့ဆုံပွဲတွင်၊ ယူးအင်နာနှင့် ရည်ငံနေသည်ဟု အတူသရုပ်ဆောင်ခဲ့သူ [[Ji Hyun-woo]]က ကြေညာလိုက်ရာ ပရိသတ်နှင့်တကွ မီဒီယာများပါ တုန်လှုပ်သွားကြသည်။ <ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7669|title=Ji Hyun Woo Drops Bombshell Love Confession to Yoo In Na|last=Hong|first=Grace Danbi|date=8 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=4 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130104021826/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7669}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954147|title=Television romance moves off screen|last=Sunwoo|first=Carla|date=9 June 2012|work=Korea JoongAng Daily|accessdate=2012-11-18|archive-date=17 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817072713/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954147|url-status=dead}}</ref> နောက်ရက်များစွာအထိ ထိုကိစ္စကို မီဒီယာများက ဖွလေသည်။<ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7670|title=Ji Hyun Woo′s Ideal Type Was Similar to Yoo In Na|last=Lee|first=In-kyung|date=8 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=28 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130128214910/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7670}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7678|title=The Signs Ji Hyun Woo was In Love with Yoo In Na|last=Kim|first=Ji-yeon|date=8 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=29 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130129020621/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7678}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8061|title=The Truth Behind Yoo In Na's Feelings Towards Ji Hyun Woo|last=Hong|first=Grace Danbi|date=17 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=29 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130129032810/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8061}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8141|title=Was Yoo In Na Lip-Synching A Proposal Song to Ji Hyun Woo on Her Radio Show?|last=Ho|first=Stewart|date=18 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=29 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130129032614/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8141}}</ref> သူတို့၏ အေဂျင်စီများက ရေငုံနေပြီး၊ သူတို့နှစ်ယောက်မှာ လူမသိအောင် နေကြလေသည်။ <ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7775|title=Ji Hyun Woo's Brother Says He's in Contact with the MIA Actor|last=Hong|first=Grace Danbi|date=11 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=29 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130129025638/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7775}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954226|title=Ji Hyun-woo is not in hiding, he just can't be spotted|last=Sunwoo|first=Carla|date=12 June 2012|work=Korea JoongAng Daily|accessdate=2012-11-18|archive-date=20 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620134551/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954226|url-status=dead}}</ref> ဇွန် ၂၂ ၌ ဂျီက သူ့ပရိသတ်များသို့ တွစ်တာမှ ပို့သော သေချာသည့် မက်ဆေ့မှ လွဲ၍ ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7811|title=Ji Hyun Woo Tells Fans He’s Alive and Well|last=Hong|first=Grace Danbi|date=12 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=3 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130103223943/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=7811}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954298|title=Ji Hyun-woo explains his love confession|last=Sunwoo|first=Carla|date=13 June 2012|work=Korea JoongAng Daily|accessdate=2012-11-18}}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> ဝေဖန်သံများ အဆုံးသတ်သွားသည်မှာ ဇွန် ၁၇ ၌ အတင်းအဖျင်းဝက်ဆိုက် Sportsseoul.com က ယူးနေထိုင်ရာ ဂျုံဂီရပ်ကွက်၊ ဘွန်းဒန်းရှိ၊ ပန်းခြံထဲ ညသန်းခေါင် စုံတွဲနှစ်ဦး ချိန်းတွေ့နေသော ဓာတ်ပုံများကို ပြသလိုက်သည့်အချိန်ပင် ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8118|title=Ji Hyun Woo and Yoo In Na Are a Couple|last=Park|first=Hyun-min|date=18 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=4 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130104091919/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8118}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954634|title=Yoo In-na to tell her side of love story|last=Sunwoo|first=Carla|date=19 June 2012|work=Korea JoongAng Daily|accessdate=2012-11-18|archive-date=26 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626032720/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2954634|url-status=dead}}</ref> နောက်တနေ့၌ ယူးက ရေဒီယိုအစီအစဉ်၌ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဝန်ခံလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8159|title=Yoo In Na Declares Ji Hyun Woo to be Her Man|last=Hong|first=Grace Danbi|date=19 June 2012|work=enewsWorld|accessdate=2012-11-18|archivedate=4 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130104043706/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=8159}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://us.tenasia.co.kr/archives/11161|title=Yoo In-na admits relationship with Ji Hyun-woo on radio|last=Suk|first=Monica|date=19 June 2012|work=10Asia|accessdate=2012-11-18|archive-date=2 July 2013|archive-url=https://archive.today/20130702235558/http://us.tenasia.co.kr/archives/11161}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2954698|title=Yoo In-na says she likes him back|last=Sunwoo|first=Carla|date=20 June 2012|work=Korea JoongAng Daily|accessdate=2012-11-18|archive-date=27 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027123109/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2954698|url-status=dead}}</ref> ၁၄ မေ ၂၀၁၄ ၌ကား ကွဲသွားပြီဖြစ်ကြောင်း နှစ်ဘက်အေဂျင်စီမှ အတည်ပြုလိုက်လေတော့သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2014/05/201_157223.html|title=Yoo In-na, Ji Hyun-woo split|last=Kim|first=Tong-hyung|date=14 May 2014|work=The Korea Times|accessdate=2014-05-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20140514000994|title=Yoo In-na, Ji Hyun-woo split: YG Entertainment|last=Chung|first=Joo-won|date=14 May 2014|work=The Korea Herald|accessdate=2014-05-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2989139|title=Yoo In-na, Ji Hyun-woo split|last=Kim|first=Hee-eun|date=15 May 2014|work=Korea JoongAng Daily|accessdate=2014-05-15|archive-date=18 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141118031202/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2989139|url-status=dead}}</ref>
<gallery>
140123-타미힐-피거-플래그쉽-스토어유인나.jpg|ယူးအင်နာလေး</gallery>
== Filmography ==
=== ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ===
{| class="wikitable" style="width: 450px; margin-bottom: 10px;"
! နှစ်
! ခေါင်းစဉ်
! ဇာတ်ကောင်
! Network
|-
| align="center" |2009-2010
| High Kick! Through the Roof
| Yoo In-Na
| align="center" |MBC
|-
| align="center" |2010
| Secret Garden (လျှို့ဝှက်ဥယျာဉ်)
| Min Ah-Young
| align="center" |SBS
|-
| rowspan="2" |<center>2011</center>
| The Greatest Love
| Kang Se-Ri
| align="center" |MBC
|-
| Birdie Buddy
| Lee Gong-Sook
| align="center" |tvN
|-
| align="center" |2012
| Queen In-Hyun's Man
| Choi Hee-Jin
| align="center" |tvN
|-
| align="center" |2013
| You're The Best!
| Lee Yoo-Shin
| align="center" |KBS2
|-
| rowspan="2" |<center>2013-2014</center>
| Potato Star 2013QR3
| Jogging woman (ep.4)
| align="center" |tvN
|-
| My Love from the Star (ကြယ်ဆီကကျမချစ်သူ)
| Yoo Se-Mi
| align="center" |SBS
|-
| align="center" |2014
| My Secret Hotel (လျှို့ဝှက်ဟိုတယ်)
| Nam Sang-Hyo
| align="center" |tvN
|-
| align="center" |2015
| The Secret Message
| Amy
| align="center" |Naver
|-
| rowspan="4" |<center>2016</center>
| One More Happy Ending
| Go Dong-Mi
| align="center" |MBC
|-
| Candy In My Ear
| Yoo In-Na
| align="center" |tvN
|-
| [[အစောင့်အရှောက်၊ အထီးကျန်နတ်ကြီး|Goblin: The Lonely and Great God]]
| Kim Sun (Sunny)
| align="center" |tvN
|}
=== ရုပ်ရှင် ===
{| class="wikitable" style="width: 450px; margin-bottom: 10px;"
! width="10" | Year
! ခေါင်းစဉ်
! ဇာတ်ကောင်
|-
| 2010
| The Fair Love
| Jin-Hee
|-
| 2011
| Little Black Dress
| Min-Hee
|-
| 2012
| Love Fiction
| Soo-Jung / Kyung-Sook
|-
| 2014
| Wedding Bible
|-
| 2015
| Wind Wind Wind
|}
=== ရေဒီယို / စုံစိရှိုး ===
{| class="wikitable" style="width: 450px; margin-bottom: 10px;"
! Year
! Title
! Role
! Network
|-
| align="center" |2010-2011
| Heroes
| align="center" |Participant
| align="center" |SBS
|-
| align="center" |2011-2012
| [[:ko:한밤의 TV연예|TV Entertainment Tonight]]
| align="center" |MC
| align="center" |SBS
|-
| align="center" |2011-2016
| Yoo In-Na's Let's Crank Up the Volume
| align="center" |DJ
| align="center" |KBS Cool FM
|-
| align="center" |2013
| Little Big Hero
| align="center" |Documentary narrator
| align="center" |tvN
|-
| align="center" |2014
| Get It Beauty
| align="center" |MC
| align="center" |OnStyle
|-
| align="center" |2015
| Fashion King Korea (Season 3)
| align="center" |MC
| align="center" |SBS
|}
=== Music video ===
{| class="wikitable" style="width: 450px; margin-bottom: 10px;"
! width="10" | Year
! Song Title
! Artist
|-
| rowspan="2" |2010
| "Tell Me Goodbye"
| Big Bang
|-
| "In My Head"
| Brian Joo
|-
| 2011
| "You, That Day"
| Humming Urban Stereo
|}
== Discography ==
{| class="wikitable" style="width: 450px; margin-bottom: 10px;"
! width="10" | Year
! Song Title
! Artist
! From Album
|-
| rowspan="2" | 2011
| "You, That Day"
| Humming Urban Stereo feat. Yoo In-Na
| That Day [[Single (music)|single]]
|-
| "My Black Mini Dress"
| Yoon Eun-Hye, Park Han-Byul, <br>
Cha Ye-Ryun and Yoo In-Na
| My Black Mini Dress OST
|}
{| class="wikitable" style="width:450px"
! Year
! Award
! Category
! Nominated work
! Result
|-
| rowspan="5" style="text-align:center;" |2011
| 1st Olleh-Lotte Smartphone Film Festival<ref>{{cite web|last=Lee|first=Hyo-won|title=KoreaToday: Smartphones democratize cinema|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2011/11/141_81962.html|accessdate=2012-11-18|work=The Korea Times|date=23 February 2011}}</ref>
| Special Award (with [[:en:Narsha|Narsha]])
| Uninvited Guest
| {{won}}
|-
| [[:en:47th_Paeksang_Arts_Awards|47th]] [[:en:Baeksang_Arts_Awards|Baeksang Arts Awards]]
| Best New Actress in TV
| [[:en:Secret_Garden_(South_Korean_TV_series)|Secret Garden]]
| {{won}}
|-
| [[:en:4th_Korea_Drama_Awards|4th]] [[:en:Korea_Drama_Awards|Korea Drama Awards]]
| Best Supporting Actress
| [[:en:Secret_Garden_(South_Korean_TV_series)|Secret Garden]] <br>
[[:en:The_Greatest_Love|The Greatest Love]]
| {{nom}}
|-
| [[:en:SBS_Entertainment_Awards SBS|Entertainment Awards]]
| Best Entertainer in a Variety Show
| [[:ko:한밤의 TV연예|TV Entertainment Tonight]]
| {{won}}
|-
| [[:en:2011_MBC_Drama_Awards|MBC Drama Awards]]
| Best New Actress in a Miniseries
| [[:en:The_Greatest_Love|The Greatest Love]]
| {{nom}}
|-
| rowspan="1" style="text-align:center;" |2012
| [[:en:1st_K-Drama_Star_Awards|1st]] [[:en:APAN_Star_Awards|K-Drama Star Awards]]<ref>{{cite web|last=Lee|first=Jun-hyeun|title=Yoon Jin Yi, Yoo In Na, and Oh Yeon Seo at '2012 K-DRAMA STAR AWARDS'|url=http://en.starnnews.com/news/index.html?no=150080|work=StarN News|accessdate=2013-02-23|date=10 December 2012|archive-date=11 April 2013|archive-url=https://archive.today/20130411210053/http://en.starnnews.com/news/index.html?no=150080}}</ref>
| Rising Star Award
| [[:en:Queen_In-hyun's_Man|Queen In-Hyun's Man]]
| {{won}}
|-
| rowspan="1" style="text-align:center;" |2013
| [[:en:2013_KBS_Drama_Awards|KBS Drama Awards]]
| Best Supporting Actress
| [[:en:You're_the_Best,_Lee_Soon-shin|You're The Best!]]
| {{nom}}
|-
| rowspan="2" style="text-align:center;" |2014
| 7th [[:en:Style_Icon_Awards|Style Icon Awards]]
| Top 10 Style Icons
| {{NA}}
| {{nom}}
|-
| [[:en:KBS_Entertainment_Awards|KBS Entertainment Awards]]
| Best Radio DJ
| [[:en:Volume_Up_(radio_show)|Let's Crank Up the Volume]]
| {{won}}
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
[[Category:၁၉၈၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
se0m5l4atjgf7xa2h6j8o8bfffemng3
အမှတ် (၅) မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ တာမွေ
0
94342
1046435
419846
2026-08-04T09:38:08Z
~2026-42828-91
146518
1046435
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
[[File:Pre Primary School (5) Tamwe.jpg|thumb|အမှတ် (၅) မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ တာမွေ ]]
'''အမှတ် (၅) မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ တာမွေ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တာမွေမြို့နယ်]]ရှိ မူလတန်းကြိုကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
(၃) နှစ်မှ (၄) နှစ်အထိ ရှိသော ကလေးများသာ ကျောင်းတက်နိုင်သည်။ ကျောင်းတွင် တိုက် (၅) ခု နှင့် အမိုးရှိသော ကစားကွင်း တစ်ခုရှိသည်။ အပြင်နံရံများတွင် ဆေးရောင်စုံဖြင့် ရေးခြယ်ထားသော တိရစ္ဆာန်ပုံကလေးများ ရှိပါသည်။ ကလေးများကို အခန်းအလိုက် ခွဲထားသည်။ နှစ်စဉ် ကပွဲများနှင့် အားကစားပွဲများ ကျင်းပသည်။
==တည်နေရာ==
အမှတ် (၅) မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ တာမွေ သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်၊ [[မလွှကုန်းဌေးကြွယ်ရပ်ကွက်|မလွှကုန်းဌေးကြွယ် (က) ရပ်ကွက်]]၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိလမ်းတွင် တည်ရှိပါသည်။ ကျောင်း၏ မြောက်ဘက်တွင် သုဒဿနလမ်း၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အ.မ.က. (၉) တာမွေ]] နှင့် မနောဟာရလမ်း၊ တောင်ဘက်တွင် မေဏ္ဍကလမ်းနှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[နန္ဒဝန်စေတီတော်]]တို့ ရှိပါသည်။ [[ရွှေဗဟိုပလာဇာ]]နှင့် [[တာမွေဈေး]]တို့ အနီးတွင်လည်း တည်ရှိပါသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
g7ybejmo4xsydipd1weju6s60hzx0ur
မဟာဝိသုတာရာမဆရာတော်
0
106823
1046349
850124
2026-08-03T14:32:58Z
কল্কি
139538
/* */
1046349
wikitext
text/x-wiki
{{merge|ရှင်ပညာ (မဟာဝိသုတာရာမဆရာတော်)}}
[[ဖိုင်:မဟာဝိသုတာရာမဆရာတော်.jpg|thumb|alt=မဟာဝိသုတာရာမဆရာတော် ရှင်သုန္ဒရ (၁၈၇၉ – ၁၉၇၂)|မဟာဝိသုတာရာမဆရာတော် ရှင်သုန္ဒရ (၁၈၇၉ – ၁၉၇၂)]]
ပိဋကတ်သုံးသွယ်၊ နိကာယ်ငါးရပ် အကုန်အစင် ပို့ချရာ ပခုက္ကူ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်ကြီးကို တိုက်တည် ရေစကြိုဆရာတော်ဘုရားကြီး မရှိသည့်နောက် ရှင်ပညာ၊ ရှင်နန္ဒဝံသတို့နှင့်အတူ တွဲဖက်ဦးဆောင်ခဲ့ရာ သက်တော်ရှည် အဘိဓဇ ဆရာတော်သုန် အဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သာမဏေ ဘဝကပင် ရပ်ဝေးစာသင်ထွက်ရာ အနာမာသ ငွေကြေးမကိုင်ပဲ ဝိနည်းနှင့် အညီ ပညာရှာမှီးခဲ့သည်။ ဘုန်းကံအလျောက် ဒုတိယမြောက် မဟာ ဝိသုတာရာမဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထိုသို့ နာယကဆရာ တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် တပည့်ရင်း ရှင်နေမိန္ဒကို တိပိဋကဓရ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုပွဲ ကျင်းပခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒုတိယနာယက ရှင်နန္ဒဝံသမှာ ရန်ကုန်ရောက်နေသည်။ ရှင်နန္ဒဝံသ ပြန်ရောက်ပြီး တစ်ခု သော ဥပုသ်နေ့ သံဃာ့ပရိသတ်အလယ်တွင် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ သိက္ခာ ၃ ဝါမျှ ပိုမိုကြီးမားသော ရှင်သုန္ဒရအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန် ပြစ်တင်စကားပြောသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကို ကိုယ်တွေ့ကြုံခဲ့သူ ထီးဆောင်း မောင်ရှင် (ရှင်စက္ကပါလ) က “ပထမဆရာတော်သည် နားမှ ပါလေစ၊ တုတ်တုတ်မျှ မလှုပ်၊ သံဃာထုလည်း မလှုပ်ဝံ့၊ သို့သော် ဆိုဝံ့သူက ဆိုနိုင် စွမ်းသလောက် ခံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ခံရဲခံဝံ့၊ ခံနိုင်စွမ်း ရှိပါပေသည်။ သံဃာပရိသတ်က ကြည့်လို့မဝ၊ တင်းမတိမ်နိုင်၊ အံ့ဩဖွယ်ဂုဏ်တော်ရှင် နှစ်ပါးပါပေ”ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါသည်။
===သုန္ဒရ၊ ရှင်၊ မဟာဝိသုတာရာမဆရာတော်===
၁၈၇၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ဝ ရက် သောကြာနေ့တွင် မြင်းခြံ ခရိုင် ညောင်ဦးမြို့နယ် ပုဂံစောင်းရွာ၌ ဖွားသည်။ အဖ ဦးလွန်းမောင် အမိ ဒေါ်ငွေညွန့် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၇ ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်၍ အမည် မောင်ရွှေ့ပြောင်း ဖြစ်သည်။
ပုဂံစောင်းရွာအနီး ခေတ္တ သီတင်းသုံးနေသော ငသရောက်မြို့နယ် ရွှေဥမင်တောရ ရှင်သမ္ဘဝံ ထံ စတင်ပညာဆည်းပူးသည်။ ၁၆ နှစ်တွင် ရွှေဥမင်တောရဆရာတော် ရှင်ကလျာဏကို ဥပဇ္ဈာယ်ယူ၍ သာမဏေ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့ ရှင်သုန္ဒရ။ ရှင်ဖြစ်ပြီး ပခန်းအရှေ့ဘက် ငတရော်ဆရာတော် ရှင်အာလောကထံ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ယူသည်။ ရှင်အာလောကမှာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ပထမစာတော်ချ၊ စာပေပရိယတ် ကျွမ်းကျင်ကျန သည်။ ငတရော်ဆရာတော်ထံ သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ်၊ ပါတိမောက်၊ ကင်္ခါ၊ ဋီကာကျော်၊ ရူပသိဒ္ဓိ စသော နေ့ဝါများ။ မာတိကာ၊ ဓာတုကထာ စသော ညဝါကျမ်းများ ၂ နှစ်တိုင်တိုင် သင်ယူသည်။ ထို့နောက် ပခုက္ကူမြို့ ပန်းစွာ တိုက်တွင် စာချနေသော ရေစကြိုဆရာတော် ရှင်ဂန္ထသာရ (၁၈၃၃- ၁၉၁၄) ထံ ဝိနည်းပါဠိတော် ဆက်လက်သင်ယူသည်။
၁၈၉၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တောင်သာမြို့နယ် ကန်မြဲရွာသိမ်၌ ငသရောက် ရွှေဥမင်တောရဆရာတော် ရှင်ကလျာဏ (ရှင်ဝိမလ) ကို ဥပဇ္ဈာယ်ယူ၍ ရဟန်းဖြစ်သည်။ ရဟန်းဘွဲ့ ရှင်သုန္ဒရ ဖြစ်သည်။ ရဟန်းဒါယကာမှာ တောင်သာနယ် ဇောင်ချမ်းရွာသူကြီး ဘကြီးတော် ဦးဆောက်၊ သူကြီးကတော် ဒေါ်လှထွန်း ဖြစ်သည်။
ရဟန်းဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့ အနောက်ပြင် ခင်မကန်တိုက် ရေလည် ကျောင်းပြောင်းရွှေ့၍ ချမ်းသာကြီးတိုက် စာချ ရှင်ပဏ္ဍဝံသနှင့် ရှင်စက္ကိန္ဒ ထံ စာလိုက်သည်။ ထို့နောက် ပခုက္ကူပန်းစွာတိုက် ရေစကြိုဆရာတော် ရှင်ဂန္ထသာရ ထံ ဝိနည်းမဟာဝါကို ဆိုဝါ၊ ပန်းစွာတိုက် စာချ ရှင်ဒီပမာလာ (၁၈၇၃ -၁၉၃၅) ထံ ကစ္စည်းသဒ္ဒါကြီး၊ နျာသကျမ်းတို့ကို ဆိုဝါဖြင့် သင်ယူသည်။ စာချ ရှင်ဒီပမာလာမှာ နောင်အခါ ချောင်းဦးဓမ္မာရုံ ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ လယ်တီဆရာတော်၏ ဋီကာကျော်ကို ဝေဖန်သော ပရမတ္ထဒီပနီကို ပြန်လည်ချေပသည့် ပရမတ္ထဝိသောဓနိဋီကာ (၁၉၀၉) ကျမ်းပြုဖြစ်သည်။
ပခုက္ကူမှတစ်ဖန် ရမည်းသင်းနယ် [[ရှင်ဇယန္တ|မိုးနံကုန်းဆရာတော်]] ရှင်ဇယန္တ (၁၈၄၇–၁၉၁၃) ထံ ပြောင်း၍ နည်းခံသည်။ ရှင်ဇယန္တသည် မင်းတုန်းမင်း လက်ထက် ပထမစာတော်ချ၊ ဝိနည်းအလေးထားသော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ကန်မြဲဇောင်ချမ်းရှိ စာတတ်အကျော် ရှင်ဣန္ဒာစက္က၊ မြင်းခြံ ထနောင်းတိုင်ရွာ ထနောင်းတိုင်ဆရာတော် ရှင်တိက္ခ၊ မန္တလေး တောင်ပြင် မြင်းဝန်တိုက်တို့၌ ပရိယတ္တိစာပေ ဆက်လက်သင်ယူသည်။ ထို့နောက် ပခုက္ကူ၊ မဟာဝိသုတာရာမတိုက် ရေစကြိုဆရာတော်ထံ ပြန်လည်ဆည်းကပ်၍ တိုက်အုပ်စာချ ရှင်ပညာ (၁၈၇၈-၁၉၄၆) ထံ ဒီဃနိကာယ်ကို ဆိုဝါဖြင့် နောက်ဆုံးသင်ယူခဲ့သည်။ ရှင်ပညာမှာ နောင်အခါ ရေစကြိုဆရာတော်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသော မဟာ ဝိသုတာရာမ နာယကဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ရှင်သုန္ဒရ ၁၅ ဝါရတွင် မဟာဝိသုတာ ရာမတိုက် စာချဆရာတော် အဖြစ် ရေစကြိုဆရာတော်၏ ချီးမြှောက်မှုခံရသည်။ တစ်နေ့လျှင် စာ ၃ ဝါချ၍ တိုက်အုပ်စာချ ရှင်ပညာ၊ စာချ ရှင်ဇဝန (၁၈၇၇-၁၉၅၉)၊ ရှင်နန္ဒဝံသ (၁၈၈၂-၁၉၅၇) တို့နှင့်အတူ ပခုက္ကူ မဟာဝိသုတာရာမ တိုက်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ရှင်ဇဝနမှာ နောင်အခါ ပခုက္ကူအရှေ့တိုက် ခေါ် မဟာဝိဇယာရာမတိုက်ဆရာတော်၊ ရှင်နန္ဒဝံသမှာ ညောင်ဦးဆရာ တော်၊ ညောင်တုန်းဆရာတော် အမည်များဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ဝါ ၂ဝ ကျော်တွင် မဟာဝိသုတာရာမ ဒုတိယနာယကဆရာတော် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ပထမဆရာတော် ရှင်ပညာကိုယ်စား စာသင်သား ၉ဝဝ ကျော်အား လပြည့်လကွယ်၊ လဆန်းလဆုတ် ၈ ရက်နေ့များတွင် ဩဝါဒပေးရသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ် ပခုက္ကူ၊ မဟာဝိသုတာရာမ နိကာယ ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကြီးတွင် နာယကအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တင်မြှောက် ခံရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄၂-၄၅ တွင် ဇာတိရပ်ရွာ ဇောင်ခြမ်းမြေ ထိန်ကန်၌ သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူ မဟာဝိသုတာရာမစာသင်တိုက် ပြန်၍ သီတင်းသုံးသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပထမနာယက ရှင်ပညာ ပျံလွန်၍ ရှင်နန္ဒဝံသနှင့် အတူတွဲလျက် မဟာဝိသုတာရာမ ပထမနာယကဆရာ တော်အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။
မဟာဝိသုတာရာမတိုက် ပထမနာယက ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန် ယူနေစဉ် ပါဠိပညာရေးအဖွဲ့ နာယက (၁၉၅၀)၊ ရန်ကုန်မြို့ ဘုရားဖြူ ဝိနယာနုဂ္ဂဟ စာပြန်ပွဲဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၀)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာဩဝါဒစရိယ အဖွဲ့ဝင် (၁၉၅၁)၊ သင်္ဂါယနာ အလှည့်ကျ သံဃာမဟာနာယက (၁၉၅၄-၅၆)၊ နိုင်ငံတော် ဝိနည်းဓိုရ် (၁၉၆၀)၊ နိုင်ငံတော်ဘာသာ အကြံပေး ဩဝါဒါစရိယအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၆၁)၊ တောင်တန်းသာသနာပြုအဖွဲ့ မဟာ နာယက (၁၉၄၆)၊ မှော်ဘီ သာသနာသန့်ရှင်းပြန့်ပွားရေး အစည်းအဝေး သဘာပတိ (၁၉၆၅) အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ကိစ္စအတွက် သာသနာရေး မစ်ရှင်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်များ ဆက်ကပ်ခံရသည်။
သက်တော် ၉၃၊ သိက္ခာဝါ ၇၃ ဝါရ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ ည ၈းဝဝ နာရီတွင် ပခုက္ကူအလယ်တိုက်ခေါ် မဟာ ဝိသုတာရာမတိုက်၌ ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်ခဲ့သည်။
<ref name="history">{{cite book
|title=ရှင်ကျော် ၁၀၀ (ဒုတိယတွဲ)
|author= မောင်ဇေယျာ
|publisher= ပဉ္စဂံစာအုပ်တိုက်
|location= ရန်ကုန်မြို့
|date= ၂၀၁၅ - ခုနှစ်
|pages=
}}</ref>
<h4>ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်</h4>
<h4> ကိုးကား </h4>
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]]
ajnnnyhhl51fncy47iqplh4r8g67kf2
အောဒစ်ဆီးယပ်စ်
0
143469
1046409
1045059
2026-08-04T05:08:52Z
Cepyita
93402
/* */ More faithful transcription of Ancient Greek
1046409
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox deity
| type = ဂရိ
| name = အိုဒွစ်စေဝု
| image=Head Odysseus MAR Sperlonga.jpg
| caption = ရောမခေတ် ဟဲလင်နစ်စတစ် စကျင်ကျောက်သားရုပ်တုများမှ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ ခေါင်းပိုင်းပုံ၊ ထိုစကျင်ရုပ်တုများသည် ပေါလီဖီးမက်စ်ကို အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က မျက်စိကန်းစေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းကို သရုပ်ဖော်ထား၏ ။ အီတလီနိုင်ငံ၊ စပါလွန်ဂိုပြည်နယ်၊ တိုင်းဘီယာရီးယပ်စ် စံအိမ်တွင် ရှာတွေ့ခဲ့ခြင်း။
| alt =
| god_of =
| abode = ဂရိ(ဟေလသ)၊ ဣထကာ ကျွန်း
| symbol =
| consort = ပယ်နေ့လို့ပဲ
| parents = လားရ်တီယို့စ် <br>အန္တိကလေယာ
| siblings =
| children = တယ်လေ့မခို့'စ်<br>တာလဲ့ဂန်နာ့စ်
| mount =
| Roman_equivalent = ဥလစ်စေး'စ်
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ({{lang-en|Odysseus}}) သို့မဟုတ် '''အိုဒွစ်စေဝု'''{{lang-grc-gre|Ὀδυσσεύς, Ὀδυσεύς}}, /အိုဒွတ်စေဝု'စ်/ အိုဒွိစေဝုစ်'စ်/ ) ကို လက်တင် (ရောမ) ဘာသာဖြင့် '''ဥလစ်စေးစ်'''(Ulyssēs) အဖြစ်သိရှိကြ၍ ဣထကာ ကျွန်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာ မင်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး [[ဟိုးမား]]၏ [[အောဒဆီ]] ကဗျာရှည်တွင် သူရဲကောင်းဖြစ်လေသည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ဟိုးမား၏ အိလိယဒ်ကဗျာတွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ကာ ထိုဖြစ်ရပ်တွဲရှည် ဇာတ်လမ်းကြီး၏ အခြားသော လက်ရာများတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
လားရ်တီယို့စ် (လာအေ့ရ်တဲ'စ်) နှင့် အန္တိကလေယာ၏ သားဖြစ်၍ ပယ်နေ့လို့ပဲ ၏ ခင်ပွန်း၊ တယ်လေ့မခို့'စ်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။<ref>[[Epic Cycle]]. ''Fragments on [[Telegony]]'', ''[http://www.theoi.com/Text/EpicCycle.html 2]'' as cited in ''[[Eustathius of Thessalonica|Eustathias]], 1796.35.''</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ၎င်း၏ ဉာဏ်ရည်၊ ပရိယာယ်၊ စွယ်စုံထူးချွန်ခြင်းများကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ ထို့ကြောင့်ပင် ဂရိစကားဖြင့် (Greek: μῆτις or ''mētis'', "မာယာများသည့် ဉာဏ်"<ref>{{cite web |url=http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |title=μῆτις - Liddell and Scott's Greek-English Lexicon |publisher=[[Perseus Project]] |accessdate=April 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180904071133/http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |archive-date=4 September 2018 |url-status=dead }}</ref>) ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ဖြင့် ကျော်ကြားပေသည်။ အကျော်ကြားဆုံးမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြသည့် [[ထရိုဂျန်]]စစ်ပွဲပြီးနောက် ၎င်း၏ အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ရပ် အသွယ်သွယ်ဖြင့် ပြည့်ဝှမ်းခဲ့၍ နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ကြာခဲ့လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]
hi5218gosnh5zrjxkl4ihjj6nzd2ov0
1046410
1046409
2026-08-04T05:09:14Z
Cepyita
93402
/* */
1046410
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox deity
| type = ဂရိ
| name = အိုဒွစ်စေဝု
| image=Head Odysseus MAR Sperlonga.jpg
| caption = ရောမခေတ် ဟဲလင်နစ်စတစ် စကျင်ကျောက်သားရုပ်တုများမှ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ ခေါင်းပိုင်းပုံ၊ ထိုစကျင်ရုပ်တုများသည် ပေါလီဖီးမက်စ်ကို အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က မျက်စိကန်းစေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းကို သရုပ်ဖော်ထား၏ ။ အီတလီနိုင်ငံ၊ စပါလွန်ဂိုပြည်နယ်၊ တိုင်းဘီယာရီးယပ်စ် စံအိမ်တွင် ရှာတွေ့ခဲ့ခြင်း။
| alt =
| god_of =
| abode = ဂရိ(ဟေလသ)၊ ဣထကာ ကျွန်း
| symbol =
| consort = ပယ်နေ့လို့ပဲ
| parents = လားရ်တီယို့စ် <br>အန္တိကလေယာ
| siblings =
| children = တယ်လေ့မခို့'စ်<br>တာလဲ့ဂန်နာ့စ်
| mount =
| Roman_equivalent = ဥလစ်စေး'စ်
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ({{lang-en|Odysseus}}) သို့မဟုတ် '''အိုဒွစ်စေဝု''' ({{lang-grc-gre|Ὀδυσσεύς, Ὀδυσεύς}}, /အိုဒွတ်စေဝု'စ်/ အိုဒွိစေဝုစ်'စ်/ ) ကို လက်တင် (ရောမ) ဘာသာဖြင့် '''ဥလစ်စေးစ်'''(Ulyssēs) အဖြစ်သိရှိကြ၍ ဣထကာ ကျွန်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာ မင်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး [[ဟိုးမား]]၏ [[အောဒဆီ]] ကဗျာရှည်တွင် သူရဲကောင်းဖြစ်လေသည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ဟိုးမား၏ အိလိယဒ်ကဗျာတွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ကာ ထိုဖြစ်ရပ်တွဲရှည် ဇာတ်လမ်းကြီး၏ အခြားသော လက်ရာများတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
လားရ်တီယို့စ် (လာအေ့ရ်တဲ'စ်) နှင့် အန္တိကလေယာ၏ သားဖြစ်၍ ပယ်နေ့လို့ပဲ ၏ ခင်ပွန်း၊ တယ်လေ့မခို့'စ်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။<ref>[[Epic Cycle]]. ''Fragments on [[Telegony]]'', ''[http://www.theoi.com/Text/EpicCycle.html 2]'' as cited in ''[[Eustathius of Thessalonica|Eustathias]], 1796.35.''</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ၎င်း၏ ဉာဏ်ရည်၊ ပရိယာယ်၊ စွယ်စုံထူးချွန်ခြင်းများကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ ထို့ကြောင့်ပင် ဂရိစကားဖြင့် (Greek: μῆτις or ''mētis'', "မာယာများသည့် ဉာဏ်"<ref>{{cite web |url=http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |title=μῆτις - Liddell and Scott's Greek-English Lexicon |publisher=[[Perseus Project]] |accessdate=April 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180904071133/http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |archive-date=4 September 2018 |url-status=dead }}</ref>) ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ဖြင့် ကျော်ကြားပေသည်။ အကျော်ကြားဆုံးမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြသည့် [[ထရိုဂျန်]]စစ်ပွဲပြီးနောက် ၎င်း၏ အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ရပ် အသွယ်သွယ်ဖြင့် ပြည့်ဝှမ်းခဲ့၍ နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ကြာခဲ့လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]
j4cu45mvun1mvzile8zrg36cfrt26mu
1046411
1046410
2026-08-04T05:15:21Z
Cepyita
93402
/* */
1046411
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox deity
| type = ဂရိ
| name = အိုဒွစ်စေဝု
| image=Head Odysseus MAR Sperlonga.jpg
| caption = ရောမခေတ် ဟဲလင်နစ်စတစ် စကျင်ကျောက်သားရုပ်တုများမှ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ ခေါင်းပိုင်းပုံ၊ ထိုစကျင်ရုပ်တုများသည် ပေါလီဖီးမက်စ်ကို အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က မျက်စိကန်းစေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းကို သရုပ်ဖော်ထား၏ ။ အီတလီနိုင်ငံ၊ စပါလွန်ဂိုပြည်နယ်၊ တိုင်းဘီယာရီးယပ်စ် စံအိမ်တွင် ရှာတွေ့ခဲ့ခြင်း။
| alt =
| god_of =
| abode = ဂရိ(ဟေလသ)၊ ဣထကာ ကျွန်း
| symbol =
| consort = ပယ်နေ့လို့ပဲ
| parents = လားရ်တီယို့စ် <br>အန္တိကလေယာ
| siblings =
| children = တယ်လေ့မခို့'စ်
| mount =
| Roman_equivalent = ဥလစ်စေး'စ်
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ({{lang-en|Odysseus}}) သို့မဟုတ် '''အိုဒွစ်စေဝု''' ({{Langx|grc|Ὀδυσσεύς, Ὀδυσεύς}} အသံထွက်= /အိုဒွတ်စေဝု'စ်/ အိုဒွိစေဝုစ်/ ) ကို လက်တင် (ရောမ) ဘာသာဖြင့် '''ဥလစ်စေးစ်'''(Ulyssēs) အဖြစ်သိရှိကြ၍ ဣထကာ ကျွန်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာ မင်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး [[ဟိုးမား]]၏ [[အောဒဆီ]] ကဗျာရှည်တွင် သူရဲကောင်းဖြစ်လေသည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ဟိုးမား၏ အိလိယဒ်ကဗျာတွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ကာ ထိုဖြစ်ရပ်တွဲရှည် ဇာတ်လမ်းကြီး၏ အခြားသော လက်ရာများတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
လားရ်တီယို့စ် (လာအေ့ရ်တဲ'စ်) နှင့် အန္တိကလေယာ၏ သားဖြစ်၍ ပယ်နေ့လို့ပဲ ၏ ခင်ပွန်း၊ တယ်လေ့မခို့'စ်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။<ref>[[Epic Cycle]]. ''Fragments on [[Telegony]]'', ''[http://www.theoi.com/Text/EpicCycle.html 2]'' as cited in ''[[Eustathius of Thessalonica|Eustathias]], 1796.35.''</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ၎င်း၏ ဉာဏ်ရည်၊ ပရိယာယ်၊ စွယ်စုံထူးချွန်ခြင်းများကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ ထို့ကြောင့်ပင် ဂရိစကားဖြင့် (Greek: μῆτις or ''mētis'', "မာယာများသည့် ဉာဏ်"<ref>{{cite web |url=http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |title=μῆτις - Liddell and Scott's Greek-English Lexicon |publisher=[[Perseus Project]] |accessdate=April 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180904071133/http://logeion.uchicago.edu/index.html#%CE%9C%E1%BF%86%CF%84%CE%B9%CF%82 |archive-date=4 September 2018 |url-status=dead }}</ref>) ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ဖြင့် ကျော်ကြားပေသည်။ အကျော်ကြားဆုံးမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြသည့် [[ထရိုဂျန်]]စစ်ပွဲပြီးနောက် ၎င်း၏ အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ရပ် အသွယ်သွယ်ဖြင့် ပြည့်ဝှမ်းခဲ့၍ နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ကြာခဲ့လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ]]
64smmyh9b20cq1a6buo1odh9cbz5zs9
အောဒဆီ
0
143470
1046412
753038
2026-08-04T05:34:51Z
Cepyita
93402
/* */
1046412
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox poem
|name = အောဒဆီ
|image = File:Odyssey-crop.jpg
|image_size = <!-- custom size for image (defaults to 220px) -->
|caption =အီတလီ၊ တော်နာဗျူယန်နိုမိသားစုအတွက် စာရေးတော် ဂျွန် ရောဆော့စ် ရေးသော ၁၅ရာစု အောဒဆီ လက်ရေးမူ၊ စာအုပ် ၁။ (ဗြိတိသျှပြတိုက်)
|subtitle =
|author = [[ဟိုးမား]]
|original_title = <small>Ὀδύσσεια</small>
|original_title_lang = gr
|translator =
|written =ဘီစီ ၈-၇ ရာစု
|first = <!-- First published in -->
|illustrator = <!-- Illustrator used consistently throughout
(where illustrations are a major feature) -->
|cover_artist = <!-- Cover artist -->
|country =ရှေးဟောင်းဂရိ
|language = ဂရိ
|series = <!-- Series (if any) -->
|subject =[[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]အပြီး အိုဒွစ်စေဝု၏ အိမ်ပြန် ခရီးစဉ်
|genre =ကဗျာရှည်
|form = <!-- Form (i.e. Sonnet, Quatrain, Ode...etc) -->
|meter = [[:en:Dactylic hexameter|Dactylic hexameter]]<ref>{{Cite journal|last=Haslam|first=M. W.|date=1976|title=Homeric Words and Homeric Metre: Two Doublets Examined (λείβω/εϊβω, γαΐα/αία)|journal=Glotta|volume=54|issue=3/4|pages=203|jstor=40266365|issn=0017-1298}}</ref>
|rhyme = <!-- Rhyme scheme: (i.e. abba cddc effe gg) -->
|publisher = <!-- Publisher of main publication
(prefer 1st edition) -->
|publication_date =
|publication_date_en = ၁၆၁၄
|media_type =
|lines =
|pages = <!-- Pages (prefer 1st edition) -->
|size_weight = <!-- Size and Weight -->
|isbn = <!-- [[International Standard Book Number|ISBN]] -->
|oclc = <!-- [[OCLC]] -->
|preceded_by = [[အိလိယဒ်]]
|followed_by = <!-- Followed by
title of subsequent poem in series -->
|wikisource =
}}
'''အောဒဆီ''' (သို့) '''အိုဒိစီးယား''' ({{lang-en|'''Odyssey'''}}; {{lang-grc-gre|Ὀδύσσεια}}, {{lang|grc-Latn|Odýsseia}}) သည် [[ဟိုးမား]]၏ ကဗျာရှည်နှစ်ပုဒ်မှ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် စာဖတ်ပရိသတ်များဖတ်ရှုလေ့ရှိသော ရှေးအကျဆုံး ကျယ်ပြန့်သည့်လက်ရာစာပေများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အိလိယဒ်]]နှင့်အတူပင် ယခုကဗျာရှည်ကို စာအုပ်ပေါင်း (၂၄) အုပ်ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ အစ်သကာဘုရင် ဂရိသူရဲကောင်း [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်|အိုဒွစ်စေ့ဝု]] နှင့် [[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]အပြီး ၎င်း၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်အကြောင်းများကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ ဆယ်နှစ်ကြာညောင်းခဲ့သော စစ်ကြီးပြီးသည့်နောက် ၎င်း၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်သည်လည်း နောက်ထပ်ဆယ်နှစ်တာ ကြာမြင့်ခဲ့၏။ ယင်းကာလများတွင် ၎င်းသည် ဒုက္ခသုက္ခအပေါင်းနှင့် တွေ့ကြုံ၍ ခရီးသွားဖော်များအားလုံး သေကြေခဲ့ရ၏။ ၎င်းမရှိစဉ်တွင်း အိုဒွစ်စေဝုကို သေဆုံးပြီဟု မှတ်ယူကြကာ ဇနီးဖြစ်သူ '''ပယ်နေ့လို့ပယ်''' (Penelope) ကို လက်ထပ်ယူရန် ဝိုင်းဝန်း ပိုးပန်းရင်း သောက်စားမူးယူး သုံးဖြုန်းသူ လူတစ်သိုက်၏ဒဏ်ကို ပယ်နေ့လို့ပယ်
နှင့် သား တယ်လေ့မခို့ (Telemachus) တို့သည်ရင်ဆိုင်ရခဲ့၏။
''အောဒဆီ'' ကဗျာကို ဘီစီ ၈-၇ ဝန်းကျင်တွင် ဟိုးမားဂရိဘာသာစကား (ဟိုးမားအသုံးပြုခဲ့သော ဟေလဲနစ် ဒေသိယစကား) ဖြင့် စပ်ဆိုခဲ့၍ ဘီစီ ခြောက်ရာစုအလယ်လောက်တွင် ဂရိစာပေကျမ်းစာများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးဟောင်းဂန္ထဝင်ခေတ်၌ ဤကဗျာကို ဟိုးမားရေးသည်ဟူ၍ မေးခွန်းမထုတ်၊ သံသယမဝင်ခဲ့သော်လည်း ခေတ်သစ်ပညာရှင်အသိုင်းဝိုင်းက အိလိယဒ်နှင့် အောဒဆီကို အချင်းချင်း မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ တသီးတခြားရေးဖွဲ့ခဲ့သည်ဟု အဓိကအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ထိုကဗျာများပါ ဇာတ်လမ်းများသည် နှုတ်မှုရေးရာလက်ဆင့်ကမ်းခြင်း အလေ့အထ၏ အစိတ်အပိုင်း (လက်ဆင့်ကမ်းလာသော ပါးစပ်ပြော ရာဇဝင်ပုံပြင်ဇာတ်လမ်းများ) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နိုင်ငံအဝှမ်း စာမတတ်မှုများကြောင့် ဤကဗျာကို ဩယိဒို့စ် (aoidos) နှင့် ရပ်စောယိဒို့စ်(rhapsodos) ခေါ် ကဗျာသီချင်းသည်များက ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့ကြသဖြင့် စာပေဖတ်ရှုခြင်းထက် ထိုသို့ ကြားရခြင်းများမှတဆင့် သိရှိနိုင်ချေ ပိုများခဲ့သည်။
ကဗျာ၌ပါဝင်သော အရေးပါသည့် အဓိကအကြောင်းအရာများမှာ နို့စ်တို့ (νόστος) ခေါ် အပြန်ခရီးစဉ်၊ ခြေဦးတည့်ရာ လှည့်လည်သွားလာခြင်း၊ ကစေနိယ (ξενία) ခေါ် ဧည့်ဝတ်တရား၊ စမ်းသပ်ခြင်း၊ နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ပညာရှင်များက အမျိုးသမီးများ၊ ကျေးကျွန်များ ကဲ့သို့သော အချို့သောသူများ၏ ဇာတ်လမ်းပိုင်း အရေးပါမှုကို ညွှန်းဆိုတင်ပြကြကာ ၎င်းတို့သည် အခြားသော ရှေးခေတ်စာပေ လက်ရာများစွာထက် ဤကဗျာတွင် ပို၍ အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ရပ်အနေဖြင့် ပါဝင်ကြသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာက ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအတွင်း ဘုရင်များ၊ စစ်သည်စစ်သားများ၏ စွန့်စားခန်းများကို အဓိကအခြေပြုရေးဖွဲ့ထားသောကြောင့် အိလိယဒ်နှင့် နှိုင်းစာသော် အောဒဆီ၏ (သူရဲကောင်း၊ ဘုရင် မဟုတ်သူများအကြောင်း) အထူးပြုရေးဖွဲ့မှုသည် သိသာထင်ရှားလှပေသည်။
အောဒဆီကို အနောက်တိုင်း ကျမ်းစာများ၏ အရေးကြီးဆုံးသော လက်ရာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြလေသည်။<ref>{{cite web |last1=Bahr |first1=Arthur |title=Foundation of Western Literature |url=https://ocw.mit.edu/courses/literature/21l-001-foundations-of-western-culture-homer-to-dante-fall-2008/ |website=MIT Open Courseware |publisher=Massachusetts Institute of Technology |accessdate=27 June 2017 |archive-date=6 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106171743/https://ocw.mit.edu/courses/literature/21l-001-foundations-of-western-culture-homer-to-dante-fall-2008/ |url-status=live }}</ref> ဤကဗျာကို ပထမဆုံး [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] ဘာသာပြန်သည် (၁၆) ရာစု ကာလကဖြစ်ကာ လိုသလို ပုံဖော်တင်ဆက်ခြင်းများ၊ စိတ်ကူးယဉ်၍ ပြန်လည် အနက်တစ်မျိုးဖြင့် ထုတ်ဖော်ခြင်းများကို တင်ဆက်ပုံစံအမျိုးမျိုး၌ လုပ်ဆောင်နေကြဆဲဖြစ်၏။ ၂၀၁၈ "[[ဘီဘီစီ]] ယဉ်ကျေးမှု" အစီစဉ်က ကျွမ်းကျင်သူများကို စာပေ၏ အတာရှည်ဆုံး ခံခဲ့သော ဇာတ်လမ်းကို ရွေးချယ်ခိုင်းသည့် မဲစစ်တမ်းတွင် ''အောဒဆီ''သည် ပထမနေရာဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web|last=Haynes|first=Natalie|title=The greatest tale ever told?|url=https://www.bbc.com/culture/article/20180521-the-greatest-tale-ever-told|access-date=2020-09-08|website=BBC.com/culture|language=en}}</ref>
==ကိုးကား==
===အောက်ခြေမှတ်စု===
{{reflist}}
===ယေဘုယျရင်းမြစ်===
* [[:en:Richmond Lattimore|Lattimore, Richmond]], trans. 1975. ''The Odyssey of Homer''. New York: [[:en:Harper (publisher)|Harper & Row]].
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိစာပေ]]
dxrb3gfjdym0q1d2q31g4jte7tlu1rr
1046413
1046412
2026-08-04T05:35:53Z
Cepyita
93402
/* */
1046413
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox poem
|name = အောဒဆီ
|image = File:Odyssey-crop.jpg
|image_size = <!-- custom size for image (defaults to 220px) -->
|caption =အီတလီ၊ တော်နာဗျူယန်နိုမိသားစုအတွက် စာရေးတော် ဂျွန် ရောဆော့စ် ရေးသော ၁၅ရာစု အောဒဆီ လက်ရေးမူ၊ စာအုပ် ၁။ (ဗြိတိသျှပြတိုက်)
|subtitle =
|author = [[ဟိုးမား]]
|original_title = <small>Ὀδύσσεια</small>
|original_title_lang = gr
|translator =
|written =ဘီစီ ၈-၇ ရာစု
|first = <!-- First published in -->
|illustrator = <!-- Illustrator used consistently throughout
(where illustrations are a major feature) -->
|cover_artist = <!-- Cover artist -->
|country =ရှေးဟောင်းဂရိ
|language = ဂရိ
|series = <!-- Series (if any) -->
|subject =[[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]အပြီး အိုဒွစ်စေဝု၏ အိမ်ပြန် ခရီးစဉ်
|genre =ကဗျာရှည်
|form = <!-- Form (i.e. Sonnet, Quatrain, Ode...etc) -->
|meter = [[:en:Dactylic hexameter|Dactylic hexameter]]<ref>{{Cite journal|last=Haslam|first=M. W.|date=1976|title=Homeric Words and Homeric Metre: Two Doublets Examined (λείβω/εϊβω, γαΐα/αία)|journal=Glotta|volume=54|issue=3/4|pages=203|jstor=40266365|issn=0017-1298}}</ref>
|rhyme = <!-- Rhyme scheme: (i.e. abba cddc effe gg) -->
|publisher = <!-- Publisher of main publication
(prefer 1st edition) -->
|publication_date =
|publication_date_en = ၁၆၁၄
|media_type =
|lines =
|pages = <!-- Pages (prefer 1st edition) -->
|size_weight = <!-- Size and Weight -->
|isbn = <!-- [[International Standard Book Number|ISBN]] -->
|oclc = <!-- [[OCLC]] -->
|preceded_by = [[အိလိယဒ်]]
|followed_by = <!-- Followed by
title of subsequent poem in series -->
|wikisource =
}}
'''အောဒဆီ''' (သို့) '''အိုဒိစီးယား''' ({{lang-en|'''Odyssey'''}}; {{lang-grc-gre|Ὀδύσσεια}}, {{lang|grc-Latn|Odýsseia}}) သည် [[ဟိုးမား]]၏ ကဗျာရှည်နှစ်ပုဒ်မှ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် စာဖတ်ပရိသတ်များဖတ်ရှုလေ့ရှိသော ရှေးအကျဆုံး ကျယ်ပြန့်သည့်လက်ရာစာပေများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အိလိယဒ်]]နှင့်အတူပင် ယခုကဗျာရှည်ကို စာအုပ်ပေါင်း (၂၄) အုပ်ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ဣထကာပြည့်ရှင် ဂရိသူရဲကောင်း [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်|အိုဒွစ်စေ့ဝု]] နှင့် [[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]အပြီး ၎င်း၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်အကြောင်းများကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ ဆယ်နှစ်ကြာညောင်းခဲ့သော စစ်ကြီးပြီးသည့်နောက် ၎င်း၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်သည်လည်း နောက်ထပ်ဆယ်နှစ်တာ ကြာမြင့်ခဲ့၏။ ယင်းကာလများတွင် ၎င်းသည် ဒုက္ခသုက္ခအပေါင်းနှင့် တွေ့ကြုံ၍ ခရီးသွားဖော်များအားလုံး သေကြေခဲ့ရ၏။ ၎င်းမရှိစဉ်တွင်း အိုဒွစ်စေဝုကို သေဆုံးပြီဟု မှတ်ယူကြကာ ဇနီးဖြစ်သူ '''ပယ်နေ့လို့ပယ်''' (Penelope) ကို လက်ထပ်ယူရန် ဝိုင်းဝန်း ပိုးပန်းရင်း သောက်စားမူးယူး သုံးဖြုန်းသူ လူတစ်သိုက်၏ဒဏ်ကို ပယ်နေ့လို့ပယ်
နှင့် သား တယ်လေ့မခို့ (Telemachus) တို့သည်ရင်ဆိုင်ရခဲ့၏။
''အောဒဆီ'' ကဗျာကို ဘီစီ ၈-၇ ဝန်းကျင်တွင် ဟိုးမားဂရိဘာသာစကား (ဟိုးမားအသုံးပြုခဲ့သော ဟေလဲနစ် ဒေသိယစကား) ဖြင့် စပ်ဆိုခဲ့၍ ဘီစီ ခြောက်ရာစုအလယ်လောက်တွင် ဂရိစာပေကျမ်းစာများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးဟောင်းဂန္ထဝင်ခေတ်၌ ဤကဗျာကို ဟိုးမားရေးသည်ဟူ၍ မေးခွန်းမထုတ်၊ သံသယမဝင်ခဲ့သော်လည်း ခေတ်သစ်ပညာရှင်အသိုင်းဝိုင်းက အိလိယဒ်နှင့် အောဒဆီကို အချင်းချင်း မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ တသီးတခြားရေးဖွဲ့ခဲ့သည်ဟု အဓိကအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ထိုကဗျာများပါ ဇာတ်လမ်းများသည် နှုတ်မှုရေးရာလက်ဆင့်ကမ်းခြင်း အလေ့အထ၏ အစိတ်အပိုင်း (လက်ဆင့်ကမ်းလာသော ပါးစပ်ပြော ရာဇဝင်ပုံပြင်ဇာတ်လမ်းများ) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နိုင်ငံအဝှမ်း စာမတတ်မှုများကြောင့် ဤကဗျာကို ဩယိဒို့စ် (aoidos) နှင့် ရပ်စောယိဒို့စ်(rhapsodos) ခေါ် ကဗျာသီချင်းသည်များက ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့ကြသဖြင့် စာပေဖတ်ရှုခြင်းထက် ထိုသို့ ကြားရခြင်းများမှတဆင့် သိရှိနိုင်ချေ ပိုများခဲ့သည်။
ကဗျာ၌ပါဝင်သော အရေးပါသည့် အဓိကအကြောင်းအရာများမှာ နို့စ်တို့ (νόστος) ခေါ် အပြန်ခရီးစဉ်၊ ခြေဦးတည့်ရာ လှည့်လည်သွားလာခြင်း၊ ကစေနိယ (ξενία) ခေါ် ဧည့်ဝတ်တရား၊ စမ်းသပ်ခြင်း၊ နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ပညာရှင်များက အမျိုးသမီးများ၊ ကျေးကျွန်များ ကဲ့သို့သော အချို့သောသူများ၏ ဇာတ်လမ်းပိုင်း အရေးပါမှုကို ညွှန်းဆိုတင်ပြကြကာ ၎င်းတို့သည် အခြားသော ရှေးခေတ်စာပေ လက်ရာများစွာထက် ဤကဗျာတွင် ပို၍ အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ရပ်အနေဖြင့် ပါဝင်ကြသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာက ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအတွင်း ဘုရင်များ၊ စစ်သည်စစ်သားများ၏ စွန့်စားခန်းများကို အဓိကအခြေပြုရေးဖွဲ့ထားသောကြောင့် အိလိယဒ်နှင့် နှိုင်းစာသော် အောဒဆီ၏ (သူရဲကောင်း၊ ဘုရင် မဟုတ်သူများအကြောင်း) အထူးပြုရေးဖွဲ့မှုသည် သိသာထင်ရှားလှပေသည်။
အောဒဆီကို အနောက်တိုင်း ကျမ်းစာများ၏ အရေးကြီးဆုံးသော လက်ရာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြလေသည်။<ref>{{cite web |last1=Bahr |first1=Arthur |title=Foundation of Western Literature |url=https://ocw.mit.edu/courses/literature/21l-001-foundations-of-western-culture-homer-to-dante-fall-2008/ |website=MIT Open Courseware |publisher=Massachusetts Institute of Technology |accessdate=27 June 2017 |archive-date=6 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106171743/https://ocw.mit.edu/courses/literature/21l-001-foundations-of-western-culture-homer-to-dante-fall-2008/ |url-status=live }}</ref> ဤကဗျာကို ပထမဆုံး [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] ဘာသာပြန်သည် (၁၆) ရာစု ကာလကဖြစ်ကာ လိုသလို ပုံဖော်တင်ဆက်ခြင်းများ၊ စိတ်ကူးယဉ်၍ ပြန်လည် အနက်တစ်မျိုးဖြင့် ထုတ်ဖော်ခြင်းများကို တင်ဆက်ပုံစံအမျိုးမျိုး၌ လုပ်ဆောင်နေကြဆဲဖြစ်၏။ ၂၀၁၈ "[[ဘီဘီစီ]] ယဉ်ကျေးမှု" အစီစဉ်က ကျွမ်းကျင်သူများကို စာပေ၏ အတာရှည်ဆုံး ခံခဲ့သော ဇာတ်လမ်းကို ရွေးချယ်ခိုင်းသည့် မဲစစ်တမ်းတွင် ''အောဒဆီ''သည် ပထမနေရာဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web|last=Haynes|first=Natalie|title=The greatest tale ever told?|url=https://www.bbc.com/culture/article/20180521-the-greatest-tale-ever-told|access-date=2020-09-08|website=BBC.com/culture|language=en}}</ref>
==ကိုးကား==
===အောက်ခြေမှတ်စု===
{{reflist}}
===ယေဘုယျရင်းမြစ်===
* [[:en:Richmond Lattimore|Lattimore, Richmond]], trans. 1975. ''The Odyssey of Homer''. New York: [[:en:Harper (publisher)|Harper & Row]].
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိစာပေ]]
n11dv7nqk5ne5tol4eb6057jspwlsub
1046414
1046413
2026-08-04T05:37:23Z
Cepyita
93402
/* */
1046414
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox poem
|name = အောဒဆီ
|image = File:Odyssey-crop.jpg
|image_size = <!-- custom size for image (defaults to 220px) -->
|caption =အီတလီ၊ တော်နာဗျူယန်နိုမိသားစုအတွက် စာရေးတော် ဂျွန် ရောဆော့စ် ရေးသော ၁၅ရာစု အောဒဆီ လက်ရေးမူ၊ စာအုပ် ၁။ (ဗြိတိသျှပြတိုက်)
|subtitle =
|author = [[ဟိုးမား]]
|original_title = <small>Ὀδύσσεια</small>
|original_title_lang = gr
|translator =
|written =ဘီစီ ၈-၇ ရာစု
|first = <!-- First published in -->
|illustrator = <!-- Illustrator used consistently throughout
(where illustrations are a major feature) -->
|cover_artist = <!-- Cover artist -->
|country =ရှေးဟောင်းဂရိ
|language = ဂရိ
|series = <!-- Series (if any) -->
|subject =[[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]အပြီး အိုဒွစ်စေဝု၏ အိမ်ပြန် ခရီးစဉ်
|genre =ကဗျာရှည်
|form = <!-- Form (i.e. Sonnet, Quatrain, Ode...etc) -->
|meter = [[:en:Dactylic hexameter|Dactylic hexameter]]<ref>{{Cite journal|last=Haslam|first=M. W.|date=1976|title=Homeric Words and Homeric Metre: Two Doublets Examined (λείβω/εϊβω, γαΐα/αία)|journal=Glotta|volume=54|issue=3/4|pages=203|jstor=40266365|issn=0017-1298}}</ref>
|rhyme = <!-- Rhyme scheme: (i.e. abba cddc effe gg) -->
|publisher = <!-- Publisher of main publication
(prefer 1st edition) -->
|publication_date =
|publication_date_en = ၁၆၁၄
|media_type =
|lines =
|pages = <!-- Pages (prefer 1st edition) -->
|size_weight = <!-- Size and Weight -->
|isbn = <!-- [[International Standard Book Number|ISBN]] -->
|oclc = <!-- [[OCLC]] -->
|preceded_by = [[အိလိယဒ်]]
|followed_by = <!-- Followed by
title of subsequent poem in series -->
|wikisource =
}}
'''အောဒဆီ''' (သို့) '''အိုဒိစီးယား''' ({{lang-en|'''Odyssey'''}}; {{lang-grc|Ὀδύσσεια}}, {{lang|grc-Latn|Odýsseia}}, အသံထွက် = /အိုဒွစ်စေးယာ/) သည် [[ဟိုးမား]]၏ ကဗျာရှည်နှစ်ပုဒ်မှ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် စာဖတ်ပရိသတ်များဖတ်ရှုလေ့ရှိသော ရှေးအကျဆုံး ကျယ်ပြန့်သည့်လက်ရာစာပေများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အိလိယဒ်]]နှင့်အတူပင် ယခုကဗျာရှည်ကို စာအုပ်ပေါင်း (၂၄) အုပ်ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ဣထကာပြည့်ရှင် ဂရိသူရဲကောင်း [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်|အိုဒွစ်စေ့ဝု]] နှင့် [[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]အပြီး ၎င်း၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်အကြောင်းများကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ ဆယ်နှစ်ကြာညောင်းခဲ့သော စစ်ကြီးပြီးသည့်နောက် ၎င်း၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်သည်လည်း နောက်ထပ်ဆယ်နှစ်တာ ကြာမြင့်ခဲ့၏။ ယင်းကာလများတွင် ၎င်းသည် ဒုက္ခသုက္ခအပေါင်းနှင့် တွေ့ကြုံ၍ ခရီးသွားဖော်များအားလုံး သေကြေခဲ့ရ၏။ ၎င်းမရှိစဉ်တွင်း အိုဒွစ်စေဝုကို သေဆုံးပြီဟု မှတ်ယူကြကာ ဇနီးဖြစ်သူ '''ပယ်နေ့လို့ပယ်''' (Penelope) ကို လက်ထပ်ယူရန် ဝိုင်းဝန်း ပိုးပန်းရင်း သောက်စားမူးယူး သုံးဖြုန်းသူ လူတစ်သိုက်၏ဒဏ်ကို ပယ်နေ့လို့ပယ်
နှင့် သား တယ်လေ့မခို့ (Telemachus) တို့သည်ရင်ဆိုင်ရခဲ့၏။
''အောဒဆီ'' ကဗျာကို ဘီစီ ၈-၇ ဝန်းကျင်တွင် ဟိုးမားဂရိဘာသာစကား (ဟိုးမားအသုံးပြုခဲ့သော ဟေလဲနစ် ဒေသိယစကား) ဖြင့် စပ်ဆိုခဲ့၍ ဘီစီ ခြောက်ရာစုအလယ်လောက်တွင် ဂရိစာပေကျမ်းစာများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ရှေးဟောင်းဂန္ထဝင်ခေတ်၌ ဤကဗျာကို ဟိုးမားရေးသည်ဟူ၍ မေးခွန်းမထုတ်၊ သံသယမဝင်ခဲ့သော်လည်း ခေတ်သစ်ပညာရှင်အသိုင်းဝိုင်းက အိလိယဒ်နှင့် အောဒဆီကို အချင်းချင်း မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ တသီးတခြားရေးဖွဲ့ခဲ့သည်ဟု အဓိကအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ထိုကဗျာများပါ ဇာတ်လမ်းများသည် နှုတ်မှုရေးရာလက်ဆင့်ကမ်းခြင်း အလေ့အထ၏ အစိတ်အပိုင်း (လက်ဆင့်ကမ်းလာသော ပါးစပ်ပြော ရာဇဝင်ပုံပြင်ဇာတ်လမ်းများ) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နိုင်ငံအဝှမ်း စာမတတ်မှုများကြောင့် ဤကဗျာကို ဩယိဒို့စ် (aoidos) နှင့် ရပ်စောယိဒို့စ်(rhapsodos) ခေါ် ကဗျာသီချင်းသည်များက ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့ကြသဖြင့် စာပေဖတ်ရှုခြင်းထက် ထိုသို့ ကြားရခြင်းများမှတဆင့် သိရှိနိုင်ချေ ပိုများခဲ့သည်။
ကဗျာ၌ပါဝင်သော အရေးပါသည့် အဓိကအကြောင်းအရာများမှာ နို့စ်တို့ (νόστος) ခေါ် အပြန်ခရီးစဉ်၊ ခြေဦးတည့်ရာ လှည့်လည်သွားလာခြင်း၊ ကစေနိယ (ξενία) ခေါ် ဧည့်ဝတ်တရား၊ စမ်းသပ်ခြင်း၊ နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ပညာရှင်များက အမျိုးသမီးများ၊ ကျေးကျွန်များ ကဲ့သို့သော အချို့သောသူများ၏ ဇာတ်လမ်းပိုင်း အရေးပါမှုကို ညွှန်းဆိုတင်ပြကြကာ ၎င်းတို့သည် အခြားသော ရှေးခေတ်စာပေ လက်ရာများစွာထက် ဤကဗျာတွင် ပို၍ အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ရပ်အနေဖြင့် ပါဝင်ကြသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာက ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအတွင်း ဘုရင်များ၊ စစ်သည်စစ်သားများ၏ စွန့်စားခန်းများကို အဓိကအခြေပြုရေးဖွဲ့ထားသောကြောင့် အိလိယဒ်နှင့် နှိုင်းစာသော် အောဒဆီ၏ (သူရဲကောင်း၊ ဘုရင် မဟုတ်သူများအကြောင်း) အထူးပြုရေးဖွဲ့မှုသည် သိသာထင်ရှားလှပေသည်။
အောဒဆီကို အနောက်တိုင်း ကျမ်းစာများ၏ အရေးကြီးဆုံးသော လက်ရာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြလေသည်။<ref>{{cite web |last1=Bahr |first1=Arthur |title=Foundation of Western Literature |url=https://ocw.mit.edu/courses/literature/21l-001-foundations-of-western-culture-homer-to-dante-fall-2008/ |website=MIT Open Courseware |publisher=Massachusetts Institute of Technology |accessdate=27 June 2017 |archive-date=6 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106171743/https://ocw.mit.edu/courses/literature/21l-001-foundations-of-western-culture-homer-to-dante-fall-2008/ |url-status=live }}</ref> ဤကဗျာကို ပထမဆုံး [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] ဘာသာပြန်သည် (၁၆) ရာစု ကာလကဖြစ်ကာ လိုသလို ပုံဖော်တင်ဆက်ခြင်းများ၊ စိတ်ကူးယဉ်၍ ပြန်လည် အနက်တစ်မျိုးဖြင့် ထုတ်ဖော်ခြင်းများကို တင်ဆက်ပုံစံအမျိုးမျိုး၌ လုပ်ဆောင်နေကြဆဲဖြစ်၏။ ၂၀၁၈ "[[ဘီဘီစီ]] ယဉ်ကျေးမှု" အစီစဉ်က ကျွမ်းကျင်သူများကို စာပေ၏ အတာရှည်ဆုံး ခံခဲ့သော ဇာတ်လမ်းကို ရွေးချယ်ခိုင်းသည့် မဲစစ်တမ်းတွင် ''အောဒဆီ''သည် ပထမနေရာဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web|last=Haynes|first=Natalie|title=The greatest tale ever told?|url=https://www.bbc.com/culture/article/20180521-the-greatest-tale-ever-told|access-date=2020-09-08|website=BBC.com/culture|language=en}}</ref>
==ကိုးကား==
===အောက်ခြေမှတ်စု===
{{reflist}}
===ယေဘုယျရင်းမြစ်===
* [[:en:Richmond Lattimore|Lattimore, Richmond]], trans. 1975. ''The Odyssey of Homer''. New York: [[:en:Harper (publisher)|Harper & Row]].
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိစာပေ]]
s4y1k4jnbtbw4puw9c9a36kax57nfzy
နာရ်ကစ်စို့စ်
0
145382
1046403
684051
2026-08-04T04:50:16Z
Cepyita
93402
/* */ Add Pronunciation
1046403
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox character
| series = [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]
| image = Narcissus-Caravaggio (1594-96) edited.jpg
| caption = အီတလီပန်းချီဆရာ ကာရာဗာဂျိုရေးဆွဲသော 'နားဆစ်ဆပ်' ပန်းချီ၊ ပုံတွင် နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိပုံရိပ်ကို ငေးမောကြည့်နေ၏။
| family = Cephissus (ဖခင်)<br/>Liriope (မိခင်)
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
[[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]တွင် နာ'ရ်ကစ်စို့'စ် ({{lang-grc|Νάρκισσος Nárkissos}}) သို့မဟုတ် နားဆစ်ဆပ် ({{lang-en|Narcissus} သည် ညီဝိုရှားဒေသ၊ သက်စပီယေးမြို့မှ မုဆိုးလုလင်တစ်ဦးဖြစ်၍ လှပချောမွတ်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ [[ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ|ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်]]ကဗျာဆရာ ဇက်ဇီး (Tzetzes) အရ ၎င်းသည် လာကိုနီးယားနယ်သား အမဲလိုက်သူဖြစ်၍ လှပသော အရာရာဟူသမျှကို မြတ်နိုးတွယ်တာသည်ဟူ၍ဆိုသည်။<ref>[[John Tzetzes]]. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 234]''</ref> နားဆစ်ဆပ်သည် မာနာထောင်လွှားရာ ၎င်းကို ချစ်သောသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ၎င်း၏ ရှုမောရသော အလှတရားအား စွဲလမ်းမှုကို သက်သေပြစေရန် အချို့ကို သေကြေစေခဲ့သည်။ အတ္တပေမဝါဒ (narcissism) သည် မိမိရုပ်ကိုသာ မြတ်နိုးစိတ်ဝင်စားခြင်း (သို့) စွဲလမ်းခြင်းဥပါဒါန် တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Narcissism|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Merriam-Webster Dictionary}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rhodewalt|first=Frederick|date=2007|title=Narcissism|url=https://www.britannica.com/science/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Encyclopædia Britannica}}</ref>
== မိသားစု ==
နားဆစ်ဆပ်သည် မြစ်စောင့်နတ် ဆက်ဖစ်ဆပ် (Cephissus) နှင့် နင့်ဖ်မျိုးနွယ် လစ်ရီရိုပီ (Liriope) တို့၏ သားဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://greekmyths-greekmythology.com/narcissus-myth-echo/|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref> တစ်ဖက်တွင် ဂရိကဗျာဆရာ နွန်းနပ်စ်က ၎င်းကို လနတ်သမီး ဆလီးနီ နှင့် လူသား အမ်ဒီမီယန် တို့၏ သားဟုဆိုသည်။<ref>[[Nonnus]], ''[[Dionysiaca]]'' [https://archive.org/stream/dionysiaca03nonnuoft#page/466/mode/2up 48.581 ff.]</ref>
==ဒဏ္ဍာရီ==
ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များမှ ဒဏ္ဍာရီမူအချို့ ရှင်သန်တည်ရှိခဲ့ကြသည်၊ ဂန္ထဝင်မူသည် စာရေးဆရာ အောဗစ်၏ "ပြောင်းလဲခြင်းများ" စာအုပ်တွဲ၏ တတိယမြောက် စာအုပ်တွင် ပါရှိသည်။ အက်ခိုး (Echo) နှင့် နားဆစ်ဆပ် ဒဏ္ဍာရီမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောကာလတွင် နားဆစ်ဆပ် သစ်တောတစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်စဉ် အောရီးယဒ်တောင်ကို စောင့်ကြပ်သော နတ်သမီး အက်ခိုးက မြင်သည်။ မြင်လျှင်မြင်ချင်း နှစ်သက်ချစ်ကြိက်မိ၍ နောက်ကလိုက်ပါသွားသည်။ နားဆစ်ဆပ်က တစ်ဦးဦးနောက်ကလိုက်သည်ကို သိရှိ၍ "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟု အော်ဟစ်သည်။ အက်ခိုးက "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟုထပ်၍ ထိုအတိုင်း အော်ဟစ်သည်။ နောက်ဆုံး အက်ခိုးက ကိုယ်ထင်ပြ၍ နားဆစ်ဆပ်ကို ဖက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၎င်းက ဖယ်ရှောင်၍ ထွက်ခွာသွားရန် ပြောဆိုရာ နှလုံးကြေကွဲခံစားရပြီး ဘဝတစ်သက်တာလုံး လုသူမဲ့လျှိုမြောင်များထဲ၌ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ပဲ့တင်သံသည်သာ သူမနှင့်အတူ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အငြှိုးကလဲ့စား နတ်ဘုရားမ နဲ့မဆစ် (Nemesis) ([[အဲဖရာဒိုက်တီ]]၏ အရည်အသွေးတစ်ရပ်) က<ref name="theoi.com">{{cite web|url=http://www.theoi.com/Olympios/AphroditeWrath2.html#Narkissos|title=Aprodite Wrath: Narcissus|publisher=}}</ref> ထိုအကြောင်းကိုသိရှိကာ နားဆစ်ဆပ်ကို အပြစ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ တစ်ခုသောနွေကာလ၌ နားဆစ်ဆပ်သည် အမဲလိုက်ပြီူ ရေဆာလာရာ ထိုနတ်သမီးက ရေအိုင်တစ်ခုသို့ မျှားခေါ်သည်။ ထိုအိုင်တွင် ၎င်းက ကိုယ်ကို ညွတ်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ နုပျိုမြစ်သောရုပ်အဆင်းကို မြင်သည်။ နားဆစ်ဆပ်က ထိုရုပ်အဆင်းသည် မိမိ၏ ပုံရိပ်မှန်းမသိရှာဘဲ အခြားသူဟု ယူဆကာ နှစ်နှစ်ကာကာ စွဲလမ်းမြတ်နိုးသွားသည်။ ၎င်းပုံရိပ်၏ ညှို့ဓာတ်ကို မတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး၌ သိသွားသည်မှာ သူကချစ်သကဲ့သို့ သူ့အပေါ် ပြန်မချစ်နိုင်မှန်းသိရှိခဲ့၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ တဏှာမီးလောင်ကျွမ်း၍ ရွှေရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပန်းပွင့်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။<ref name="greekmyths-greekmythology.com">{{cite web|url=http://ovid.lib.virginia.edu/trans/Metamorph3.htm#476975716|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref><ref>John Tzetzes. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 235-238]''</ref>
အစောပိုင်းမူတစ်ခုသည် နိုက်ဆီးယာဒေသမှ ပါးသန်နီးယပ်စ်၏ လက်ရာဖြစ်၍ ဘီစီ (၅၀) ခန့်က ရေးစပ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၄ တွင် ဒေါက်တာ ဘန်ဂျမန် ဟန်နရီက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟန်နရီသည် အောက်စဖို့ဒ်မြို့က Oxyrhynchus papyri (ရှေး ပေစာ၊ ကျူစာ မူများ ရှာသူအဖွဲ့) အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။<ref>David Keys, [http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html "Ancient manuscript sheds new light on an enduring myth"], ''BBC History Magazine'', Vol. 5 No. 5 (May 2004), p. 9 (accessed 30 April 2010);</ref><ref>{{Cite web|last=Keys|first=David|date=2004-05-01|title=The ugly end of Narcissus|url=http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Poxy: Oxyrhynchus Online}}</ref> အောဗစ်မူနှင့် မတူသည်မှာ နားဆစ်ဆပ်သည် အသက်ရှင်လိုခြင်းမရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီဆရာ ကိုနွန်ရေးသော မူသည် အောဗစ်မူနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်၍ ထို၌ နားဆစ်ဆပ်က သတ်သေသည်ဟုပင် ဆိုလေသည်။ ထိုမူ၌ အာမေးနီးယပ်စ်ခေါ် လူငယ်တစ်ဦးသည် နားဆစ်ဆပ်ကို ချစ်ကြိုက်ခဲ့၏။ နားဆစ်ဆပ်က အမျိုးသားချစ်ရေးဆိုသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ဤတစ်ခါတွင်လည်း ထိုသို့ပင် ခါးခါးသီးသီး ငြင်း၍ အာမေးနီးယပ်စ်ကို ဓားတစ်ချောင်းပေးလိုက်သည်။ အာမေးနီးယပ်စ်က နားဆစ်ဆပ်အိမ် လှေကားထစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရားများထံသို့ ၎င်းခံစားရသော ဝေဒနာများအတွက် နားဆစ်ဆပ်ကို သင်ခန်းစာပေးရန် ဆုတောင်း၏။ နားဆစ်ဆပ် ရေအိုင်တစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်နေရင်း ရေသောက်ရန် ပြင်ဆင်သည်။ မိမိပုံရိပ်ကို ရေ၌မြင်၍ ညှို့ယူခံရသည်။ ၎င်း၏ အာသာဆန္ဒအရာကို မရနိုင်သောကြောင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားပေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/489#24|title=ToposText|website=topostext.org|access-date=2019-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322161405/https://topostext.org/work/489#24|archive-date=22 March 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="greekmyths-greekmythology.com" /> နှစ်တစ်ရာကြာပြီးနောက် ပထဝီဆရာ ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ယင်းဇာတ်လမ်း၏ မူကွဲတစ်ခုကို ဝတ္ထုရေးဖွဲ့မှတ်တမ်းပြုခဲ့ရာ ယင်း၌ နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိကိုယ်ကို ချစ်သည်မဟုတ်ဘဲ အမွှာမွေးချင်းတော်သူ ညီမကို ချစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/213#9.31.8|title=ToposText|last=|first=|date=|website=topostext.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-16}}</ref><ref>Mario Jacoby, ''Individuation and Narcissism'' (1985; 2006).</ref> မူအားလုံးတွင် ၎င်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာပျောက်ဆုံး၍ ကျန်ခဲ့သည်မှာ နားဆစ်ဆပ်ခေါ် ပန်းပွင့်တစ်ခုသာ ဖြစ်လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ]]
05x4flrnm6xkn6bbhkqtekp0y7u41y5
1046404
1046403
2026-08-04T04:53:28Z
Cepyita
93402
/* */
1046404
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox character
| series = [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]
| image = Narcissus-Caravaggio (1594-96) edited.jpg
| caption = အီတလီပန်းချီဆရာ ကာရာဗာဂျိုရေးဆွဲသော 'နားဆစ်ဆပ်' ပန်းချီ၊ ပုံတွင် နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိပုံရိပ်ကို ငေးမောကြည့်နေ၏။
| family = Cephissus (ဖခင်)<br/>Liriope (မိခင်)
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
[[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]တွင် '''နာ'ရ်ကစ်စို့'စ်'''({{lang-grc|Νάρκισσος Nárkissos}}) သို့မဟုတ် နားဆစ်ဆပ် ({{lang-en|Narcissus}}) သည် ဗီအောတီးယား ဒေသ ၊ ထေ့စ်ပိယိုင်မြို့မှ မုဆိုးလုလင်တစ်ဦးဖြစ်၍ လှပချောမွတ်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ [[ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ|ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်]]ကဗျာဆရာ ဇက်ဇီး (Tzetzes) အရ ၎င်းသည် လာကိုနီးယားနယ်သား အမဲလိုက်သူဖြစ်၍ လှပသော အရာရာဟူသမျှကို မြတ်နိုးတွယ်တာသည်ဟူ၍ဆိုသည်။<ref>[[John Tzetzes]]. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 234]''</ref> နားဆစ်ဆပ်သည် မာနာထောင်လွှားရာ ၎င်းကို ချစ်သောသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ၎င်း၏ ရှုမောရသော အလှတရားအား စွဲလမ်းမှုကို သက်သေပြစေရန် အချို့ကို သေကြေစေခဲ့သည်။ အတ္တပေမဝါဒ (narcissism) သည် မိမိရုပ်ကိုသာ မြတ်နိုးစိတ်ဝင်စားခြင်း (သို့) စွဲလမ်းခြင်းဥပါဒါန် တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Narcissism|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Merriam-Webster Dictionary}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rhodewalt|first=Frederick|date=2007|title=Narcissism|url=https://www.britannica.com/science/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Encyclopædia Britannica}}</ref>
== မိသားစု ==
နားဆစ်ဆပ်သည် မြစ်စောင့်နတ် ဆက်ဖစ်ဆပ် (Cephissus) နှင့် နင့်ဖ်မျိုးနွယ် လစ်ရီရိုပီ (Liriope) တို့၏ သားဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://greekmyths-greekmythology.com/narcissus-myth-echo/|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref> တစ်ဖက်တွင် ဂရိကဗျာဆရာ နွန်းနပ်စ်က ၎င်းကို လနတ်သမီး ဆလီးနီ နှင့် လူသား အမ်ဒီမီယန် တို့၏ သားဟုဆိုသည်။<ref>[[Nonnus]], ''[[Dionysiaca]]'' [https://archive.org/stream/dionysiaca03nonnuoft#page/466/mode/2up 48.581 ff.]</ref>
==ဒဏ္ဍာရီ==
ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များမှ ဒဏ္ဍာရီမူအချို့ ရှင်သန်တည်ရှိခဲ့ကြသည်၊ ဂန္ထဝင်မူသည် စာရေးဆရာ အောဗစ်၏ "ပြောင်းလဲခြင်းများ" စာအုပ်တွဲ၏ တတိယမြောက် စာအုပ်တွင် ပါရှိသည်။ အက်ခိုး (Echo) နှင့် နားဆစ်ဆပ် ဒဏ္ဍာရီမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောကာလတွင် နားဆစ်ဆပ် သစ်တောတစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်စဉ် အောရီးယဒ်တောင်ကို စောင့်ကြပ်သော နတ်သမီး အက်ခိုးက မြင်သည်။ မြင်လျှင်မြင်ချင်း နှစ်သက်ချစ်ကြိက်မိ၍ နောက်ကလိုက်ပါသွားသည်။ နားဆစ်ဆပ်က တစ်ဦးဦးနောက်ကလိုက်သည်ကို သိရှိ၍ "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟု အော်ဟစ်သည်။ အက်ခိုးက "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟုထပ်၍ ထိုအတိုင်း အော်ဟစ်သည်။ နောက်ဆုံး အက်ခိုးက ကိုယ်ထင်ပြ၍ နားဆစ်ဆပ်ကို ဖက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၎င်းက ဖယ်ရှောင်၍ ထွက်ခွာသွားရန် ပြောဆိုရာ နှလုံးကြေကွဲခံစားရပြီး ဘဝတစ်သက်တာလုံး လုသူမဲ့လျှိုမြောင်များထဲ၌ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ပဲ့တင်သံသည်သာ သူမနှင့်အတူ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အငြှိုးကလဲ့စား နတ်ဘုရားမ နဲ့မဆစ် (Nemesis) ([[အဲဖရာဒိုက်တီ]]၏ အရည်အသွေးတစ်ရပ်) က<ref name="theoi.com">{{cite web|url=http://www.theoi.com/Olympios/AphroditeWrath2.html#Narkissos|title=Aprodite Wrath: Narcissus|publisher=}}</ref> ထိုအကြောင်းကိုသိရှိကာ နားဆစ်ဆပ်ကို အပြစ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ တစ်ခုသောနွေကာလ၌ နားဆစ်ဆပ်သည် အမဲလိုက်ပြီူ ရေဆာလာရာ ထိုနတ်သမီးက ရေအိုင်တစ်ခုသို့ မျှားခေါ်သည်။ ထိုအိုင်တွင် ၎င်းက ကိုယ်ကို ညွတ်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ နုပျိုမြစ်သောရုပ်အဆင်းကို မြင်သည်။ နားဆစ်ဆပ်က ထိုရုပ်အဆင်းသည် မိမိ၏ ပုံရိပ်မှန်းမသိရှာဘဲ အခြားသူဟု ယူဆကာ နှစ်နှစ်ကာကာ စွဲလမ်းမြတ်နိုးသွားသည်။ ၎င်းပုံရိပ်၏ ညှို့ဓာတ်ကို မတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး၌ သိသွားသည်မှာ သူကချစ်သကဲ့သို့ သူ့အပေါ် ပြန်မချစ်နိုင်မှန်းသိရှိခဲ့၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ တဏှာမီးလောင်ကျွမ်း၍ ရွှေရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပန်းပွင့်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။<ref name="greekmyths-greekmythology.com">{{cite web|url=http://ovid.lib.virginia.edu/trans/Metamorph3.htm#476975716|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref><ref>John Tzetzes. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 235-238]''</ref>
အစောပိုင်းမူတစ်ခုသည် နိုက်ဆီးယာဒေသမှ ပါးသန်နီးယပ်စ်၏ လက်ရာဖြစ်၍ ဘီစီ (၅၀) ခန့်က ရေးစပ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၄ တွင် ဒေါက်တာ ဘန်ဂျမန် ဟန်နရီက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟန်နရီသည် အောက်စဖို့ဒ်မြို့က Oxyrhynchus papyri (ရှေး ပေစာ၊ ကျူစာ မူများ ရှာသူအဖွဲ့) အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။<ref>David Keys, [http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html "Ancient manuscript sheds new light on an enduring myth"], ''BBC History Magazine'', Vol. 5 No. 5 (May 2004), p. 9 (accessed 30 April 2010);</ref><ref>{{Cite web|last=Keys|first=David|date=2004-05-01|title=The ugly end of Narcissus|url=http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Poxy: Oxyrhynchus Online}}</ref> အောဗစ်မူနှင့် မတူသည်မှာ နားဆစ်ဆပ်သည် အသက်ရှင်လိုခြင်းမရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီဆရာ ကိုနွန်ရေးသော မူသည် အောဗစ်မူနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်၍ ထို၌ နားဆစ်ဆပ်က သတ်သေသည်ဟုပင် ဆိုလေသည်။ ထိုမူ၌ အာမေးနီးယပ်စ်ခေါ် လူငယ်တစ်ဦးသည် နားဆစ်ဆပ်ကို ချစ်ကြိုက်ခဲ့၏။ နားဆစ်ဆပ်က အမျိုးသားချစ်ရေးဆိုသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ဤတစ်ခါတွင်လည်း ထိုသို့ပင် ခါးခါးသီးသီး ငြင်း၍ အာမေးနီးယပ်စ်ကို ဓားတစ်ချောင်းပေးလိုက်သည်။ အာမေးနီးယပ်စ်က နားဆစ်ဆပ်အိမ် လှေကားထစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရားများထံသို့ ၎င်းခံစားရသော ဝေဒနာများအတွက် နားဆစ်ဆပ်ကို သင်ခန်းစာပေးရန် ဆုတောင်း၏။ နားဆစ်ဆပ် ရေအိုင်တစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်နေရင်း ရေသောက်ရန် ပြင်ဆင်သည်။ မိမိပုံရိပ်ကို ရေ၌မြင်၍ ညှို့ယူခံရသည်။ ၎င်း၏ အာသာဆန္ဒအရာကို မရနိုင်သောကြောင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားပေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/489#24|title=ToposText|website=topostext.org|access-date=2019-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322161405/https://topostext.org/work/489#24|archive-date=22 March 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="greekmyths-greekmythology.com" /> နှစ်တစ်ရာကြာပြီးနောက် ပထဝီဆရာ ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ယင်းဇာတ်လမ်း၏ မူကွဲတစ်ခုကို ဝတ္ထုရေးဖွဲ့မှတ်တမ်းပြုခဲ့ရာ ယင်း၌ နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိကိုယ်ကို ချစ်သည်မဟုတ်ဘဲ အမွှာမွေးချင်းတော်သူ ညီမကို ချစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/213#9.31.8|title=ToposText|last=|first=|date=|website=topostext.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-16}}</ref><ref>Mario Jacoby, ''Individuation and Narcissism'' (1985; 2006).</ref> မူအားလုံးတွင် ၎င်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာပျောက်ဆုံး၍ ကျန်ခဲ့သည်မှာ နားဆစ်ဆပ်ခေါ် ပန်းပွင့်တစ်ခုသာ ဖြစ်လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ]]
kn0xly2ybg34kqmdywdzh9i8aoo08cj
1046405
1046404
2026-08-04T04:55:01Z
Cepyita
93402
[[နားဆစ်ဆပ်]] စာမျက်နှာကို [[နာရ်ကစ်စို့စ်]] သို့ Cepyitaက ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း: More faithful phonetic transcriptiom of Ancient Greek names
1046404
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox character
| series = [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]
| image = Narcissus-Caravaggio (1594-96) edited.jpg
| caption = အီတလီပန်းချီဆရာ ကာရာဗာဂျိုရေးဆွဲသော 'နားဆစ်ဆပ်' ပန်းချီ၊ ပုံတွင် နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိပုံရိပ်ကို ငေးမောကြည့်နေ၏။
| family = Cephissus (ဖခင်)<br/>Liriope (မိခင်)
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
[[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]တွင် '''နာ'ရ်ကစ်စို့'စ်'''({{lang-grc|Νάρκισσος Nárkissos}}) သို့မဟုတ် နားဆစ်ဆပ် ({{lang-en|Narcissus}}) သည် ဗီအောတီးယား ဒေသ ၊ ထေ့စ်ပိယိုင်မြို့မှ မုဆိုးလုလင်တစ်ဦးဖြစ်၍ လှပချောမွတ်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ [[ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ|ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်]]ကဗျာဆရာ ဇက်ဇီး (Tzetzes) အရ ၎င်းသည် လာကိုနီးယားနယ်သား အမဲလိုက်သူဖြစ်၍ လှပသော အရာရာဟူသမျှကို မြတ်နိုးတွယ်တာသည်ဟူ၍ဆိုသည်။<ref>[[John Tzetzes]]. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 234]''</ref> နားဆစ်ဆပ်သည် မာနာထောင်လွှားရာ ၎င်းကို ချစ်သောသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ၎င်း၏ ရှုမောရသော အလှတရားအား စွဲလမ်းမှုကို သက်သေပြစေရန် အချို့ကို သေကြေစေခဲ့သည်။ အတ္တပေမဝါဒ (narcissism) သည် မိမိရုပ်ကိုသာ မြတ်နိုးစိတ်ဝင်စားခြင်း (သို့) စွဲလမ်းခြင်းဥပါဒါန် တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Narcissism|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Merriam-Webster Dictionary}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rhodewalt|first=Frederick|date=2007|title=Narcissism|url=https://www.britannica.com/science/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Encyclopædia Britannica}}</ref>
== မိသားစု ==
နားဆစ်ဆပ်သည် မြစ်စောင့်နတ် ဆက်ဖစ်ဆပ် (Cephissus) နှင့် နင့်ဖ်မျိုးနွယ် လစ်ရီရိုပီ (Liriope) တို့၏ သားဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://greekmyths-greekmythology.com/narcissus-myth-echo/|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref> တစ်ဖက်တွင် ဂရိကဗျာဆရာ နွန်းနပ်စ်က ၎င်းကို လနတ်သမီး ဆလီးနီ နှင့် လူသား အမ်ဒီမီယန် တို့၏ သားဟုဆိုသည်။<ref>[[Nonnus]], ''[[Dionysiaca]]'' [https://archive.org/stream/dionysiaca03nonnuoft#page/466/mode/2up 48.581 ff.]</ref>
==ဒဏ္ဍာရီ==
ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များမှ ဒဏ္ဍာရီမူအချို့ ရှင်သန်တည်ရှိခဲ့ကြသည်၊ ဂန္ထဝင်မူသည် စာရေးဆရာ အောဗစ်၏ "ပြောင်းလဲခြင်းများ" စာအုပ်တွဲ၏ တတိယမြောက် စာအုပ်တွင် ပါရှိသည်။ အက်ခိုး (Echo) နှင့် နားဆစ်ဆပ် ဒဏ္ဍာရီမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောကာလတွင် နားဆစ်ဆပ် သစ်တောတစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်စဉ် အောရီးယဒ်တောင်ကို စောင့်ကြပ်သော နတ်သမီး အက်ခိုးက မြင်သည်။ မြင်လျှင်မြင်ချင်း နှစ်သက်ချစ်ကြိက်မိ၍ နောက်ကလိုက်ပါသွားသည်။ နားဆစ်ဆပ်က တစ်ဦးဦးနောက်ကလိုက်သည်ကို သိရှိ၍ "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟု အော်ဟစ်သည်။ အက်ခိုးက "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟုထပ်၍ ထိုအတိုင်း အော်ဟစ်သည်။ နောက်ဆုံး အက်ခိုးက ကိုယ်ထင်ပြ၍ နားဆစ်ဆပ်ကို ဖက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၎င်းက ဖယ်ရှောင်၍ ထွက်ခွာသွားရန် ပြောဆိုရာ နှလုံးကြေကွဲခံစားရပြီး ဘဝတစ်သက်တာလုံး လုသူမဲ့လျှိုမြောင်များထဲ၌ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ပဲ့တင်သံသည်သာ သူမနှင့်အတူ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အငြှိုးကလဲ့စား နတ်ဘုရားမ နဲ့မဆစ် (Nemesis) ([[အဲဖရာဒိုက်တီ]]၏ အရည်အသွေးတစ်ရပ်) က<ref name="theoi.com">{{cite web|url=http://www.theoi.com/Olympios/AphroditeWrath2.html#Narkissos|title=Aprodite Wrath: Narcissus|publisher=}}</ref> ထိုအကြောင်းကိုသိရှိကာ နားဆစ်ဆပ်ကို အပြစ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ တစ်ခုသောနွေကာလ၌ နားဆစ်ဆပ်သည် အမဲလိုက်ပြီူ ရေဆာလာရာ ထိုနတ်သမီးက ရေအိုင်တစ်ခုသို့ မျှားခေါ်သည်။ ထိုအိုင်တွင် ၎င်းက ကိုယ်ကို ညွတ်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ နုပျိုမြစ်သောရုပ်အဆင်းကို မြင်သည်။ နားဆစ်ဆပ်က ထိုရုပ်အဆင်းသည် မိမိ၏ ပုံရိပ်မှန်းမသိရှာဘဲ အခြားသူဟု ယူဆကာ နှစ်နှစ်ကာကာ စွဲလမ်းမြတ်နိုးသွားသည်။ ၎င်းပုံရိပ်၏ ညှို့ဓာတ်ကို မတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး၌ သိသွားသည်မှာ သူကချစ်သကဲ့သို့ သူ့အပေါ် ပြန်မချစ်နိုင်မှန်းသိရှိခဲ့၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ တဏှာမီးလောင်ကျွမ်း၍ ရွှေရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပန်းပွင့်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။<ref name="greekmyths-greekmythology.com">{{cite web|url=http://ovid.lib.virginia.edu/trans/Metamorph3.htm#476975716|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref><ref>John Tzetzes. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 235-238]''</ref>
အစောပိုင်းမူတစ်ခုသည် နိုက်ဆီးယာဒေသမှ ပါးသန်နီးယပ်စ်၏ လက်ရာဖြစ်၍ ဘီစီ (၅၀) ခန့်က ရေးစပ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၄ တွင် ဒေါက်တာ ဘန်ဂျမန် ဟန်နရီက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟန်နရီသည် အောက်စဖို့ဒ်မြို့က Oxyrhynchus papyri (ရှေး ပေစာ၊ ကျူစာ မူများ ရှာသူအဖွဲ့) အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။<ref>David Keys, [http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html "Ancient manuscript sheds new light on an enduring myth"], ''BBC History Magazine'', Vol. 5 No. 5 (May 2004), p. 9 (accessed 30 April 2010);</ref><ref>{{Cite web|last=Keys|first=David|date=2004-05-01|title=The ugly end of Narcissus|url=http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Poxy: Oxyrhynchus Online}}</ref> အောဗစ်မူနှင့် မတူသည်မှာ နားဆစ်ဆပ်သည် အသက်ရှင်လိုခြင်းမရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီဆရာ ကိုနွန်ရေးသော မူသည် အောဗစ်မူနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်၍ ထို၌ နားဆစ်ဆပ်က သတ်သေသည်ဟုပင် ဆိုလေသည်။ ထိုမူ၌ အာမေးနီးယပ်စ်ခေါ် လူငယ်တစ်ဦးသည် နားဆစ်ဆပ်ကို ချစ်ကြိုက်ခဲ့၏။ နားဆစ်ဆပ်က အမျိုးသားချစ်ရေးဆိုသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ဤတစ်ခါတွင်လည်း ထိုသို့ပင် ခါးခါးသီးသီး ငြင်း၍ အာမေးနီးယပ်စ်ကို ဓားတစ်ချောင်းပေးလိုက်သည်။ အာမေးနီးယပ်စ်က နားဆစ်ဆပ်အိမ် လှေကားထစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရားများထံသို့ ၎င်းခံစားရသော ဝေဒနာများအတွက် နားဆစ်ဆပ်ကို သင်ခန်းစာပေးရန် ဆုတောင်း၏။ နားဆစ်ဆပ် ရေအိုင်တစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်နေရင်း ရေသောက်ရန် ပြင်ဆင်သည်။ မိမိပုံရိပ်ကို ရေ၌မြင်၍ ညှို့ယူခံရသည်။ ၎င်း၏ အာသာဆန္ဒအရာကို မရနိုင်သောကြောင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားပေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/489#24|title=ToposText|website=topostext.org|access-date=2019-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322161405/https://topostext.org/work/489#24|archive-date=22 March 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="greekmyths-greekmythology.com" /> နှစ်တစ်ရာကြာပြီးနောက် ပထဝီဆရာ ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ယင်းဇာတ်လမ်း၏ မူကွဲတစ်ခုကို ဝတ္ထုရေးဖွဲ့မှတ်တမ်းပြုခဲ့ရာ ယင်း၌ နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိကိုယ်ကို ချစ်သည်မဟုတ်ဘဲ အမွှာမွေးချင်းတော်သူ ညီမကို ချစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/213#9.31.8|title=ToposText|last=|first=|date=|website=topostext.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-16}}</ref><ref>Mario Jacoby, ''Individuation and Narcissism'' (1985; 2006).</ref> မူအားလုံးတွင် ၎င်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာပျောက်ဆုံး၍ ကျန်ခဲ့သည်မှာ နားဆစ်ဆပ်ခေါ် ပန်းပွင့်တစ်ခုသာ ဖြစ်လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ]]
kn0xly2ybg34kqmdywdzh9i8aoo08cj
1046407
1046405
2026-08-04T04:57:42Z
Cepyita
93402
/* */
1046407
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox character
| series = [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]
| image = Narcissus-Caravaggio (1594-96) edited.jpg
| caption = အီတလီပန်းချီဆရာ ကာရာဗာဂျိုရေးဆွဲသော 'နားဆစ်ဆပ်' ပန်းချီ၊ ပုံတွင် နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိပုံရိပ်ကို ငေးမောကြည့်နေ၏။
| family = ကဲဖိစို့ (ဖခင်)<br/> လီရိယိုပယ်(မိခင်)
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
[[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]တွင် '''နာ'ရ်ကစ်စို့'စ်'''({{lang-grc|Νάρκισσος Nárkissos}}) သို့မဟုတ် နားဆစ်ဆပ် ({{lang-en|Narcissus}}) သည် ဗီအောတီးယား ဒေသ ၊ ထေ့စ်ပိယိုင်မြို့မှ မုဆိုးလုလင်တစ်ဦးဖြစ်၍ လှပချောမွတ်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ [[ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ|ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်]]ကဗျာဆရာ ဇက်ဇီး (Tzetzes) အရ ၎င်းသည် လာကိုနီးယားနယ်သား အမဲလိုက်သူဖြစ်၍ လှပသော အရာရာဟူသမျှကို မြတ်နိုးတွယ်တာသည်ဟူ၍ဆိုသည်။<ref>[[John Tzetzes]]. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 234]''</ref> နားဆစ်ဆပ်သည် မာနာထောင်လွှားရာ ၎င်းကို ချစ်သောသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ၎င်း၏ ရှုမောရသော အလှတရားအား စွဲလမ်းမှုကို သက်သေပြစေရန် အချို့ကို သေကြေစေခဲ့သည်။ အတ္တပေမဝါဒ (narcissism) သည် မိမိရုပ်ကိုသာ မြတ်နိုးစိတ်ဝင်စားခြင်း (သို့) စွဲလမ်းခြင်းဥပါဒါန် တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Narcissism|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Merriam-Webster Dictionary}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rhodewalt|first=Frederick|date=2007|title=Narcissism|url=https://www.britannica.com/science/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Encyclopædia Britannica}}</ref>
== မိသားစု ==
နားဆစ်ဆပ်သည် မြစ်စောင့်နတ် ဆက်ဖစ်ဆပ် (Cephissus) နှင့် နင့်ဖ်မျိုးနွယ် လစ်ရီရိုပီ (Liriope) တို့၏ သားဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://greekmyths-greekmythology.com/narcissus-myth-echo/|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref> တစ်ဖက်တွင် ဂရိကဗျာဆရာ နွန်းနပ်စ်က ၎င်းကို လနတ်သမီး ဆလီးနီ နှင့် လူသား အမ်ဒီမီယန် တို့၏ သားဟုဆိုသည်။<ref>[[Nonnus]], ''[[Dionysiaca]]'' [https://archive.org/stream/dionysiaca03nonnuoft#page/466/mode/2up 48.581 ff.]</ref>
==ဒဏ္ဍာရီ==
ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များမှ ဒဏ္ဍာရီမူအချို့ ရှင်သန်တည်ရှိခဲ့ကြသည်၊ ဂန္ထဝင်မူသည် စာရေးဆရာ အောဗစ်၏ "ပြောင်းလဲခြင်းများ" စာအုပ်တွဲ၏ တတိယမြောက် စာအုပ်တွင် ပါရှိသည်။ အက်ခိုး (Echo) နှင့် နားဆစ်ဆပ် ဒဏ္ဍာရီမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောကာလတွင် နားဆစ်ဆပ် သစ်တောတစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်စဉ် အောရီးယဒ်တောင်ကို စောင့်ကြပ်သော နတ်သမီး အက်ခိုးက မြင်သည်။ မြင်လျှင်မြင်ချင်း နှစ်သက်ချစ်ကြိက်မိ၍ နောက်ကလိုက်ပါသွားသည်။ နားဆစ်ဆပ်က တစ်ဦးဦးနောက်ကလိုက်သည်ကို သိရှိ၍ "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟု အော်ဟစ်သည်။ အက်ခိုးက "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟုထပ်၍ ထိုအတိုင်း အော်ဟစ်သည်။ နောက်ဆုံး အက်ခိုးက ကိုယ်ထင်ပြ၍ နားဆစ်ဆပ်ကို ဖက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၎င်းက ဖယ်ရှောင်၍ ထွက်ခွာသွားရန် ပြောဆိုရာ နှလုံးကြေကွဲခံစားရပြီး ဘဝတစ်သက်တာလုံး လုသူမဲ့လျှိုမြောင်များထဲ၌ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ပဲ့တင်သံသည်သာ သူမနှင့်အတူ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အငြှိုးကလဲ့စား နတ်ဘုရားမ နဲ့မဆစ် (Nemesis) ([[အဲဖရာဒိုက်တီ]]၏ အရည်အသွေးတစ်ရပ်) က<ref name="theoi.com">{{cite web|url=http://www.theoi.com/Olympios/AphroditeWrath2.html#Narkissos|title=Aprodite Wrath: Narcissus|publisher=}}</ref> ထိုအကြောင်းကိုသိရှိကာ နားဆစ်ဆပ်ကို အပြစ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ တစ်ခုသောနွေကာလ၌ နားဆစ်ဆပ်သည် အမဲလိုက်ပြီူ ရေဆာလာရာ ထိုနတ်သမီးက ရေအိုင်တစ်ခုသို့ မျှားခေါ်သည်။ ထိုအိုင်တွင် ၎င်းက ကိုယ်ကို ညွတ်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ နုပျိုမြစ်သောရုပ်အဆင်းကို မြင်သည်။ နားဆစ်ဆပ်က ထိုရုပ်အဆင်းသည် မိမိ၏ ပုံရိပ်မှန်းမသိရှာဘဲ အခြားသူဟု ယူဆကာ နှစ်နှစ်ကာကာ စွဲလမ်းမြတ်နိုးသွားသည်။ ၎င်းပုံရိပ်၏ ညှို့ဓာတ်ကို မတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး၌ သိသွားသည်မှာ သူကချစ်သကဲ့သို့ သူ့အပေါ် ပြန်မချစ်နိုင်မှန်းသိရှိခဲ့၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ တဏှာမီးလောင်ကျွမ်း၍ ရွှေရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပန်းပွင့်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။<ref name="greekmyths-greekmythology.com">{{cite web|url=http://ovid.lib.virginia.edu/trans/Metamorph3.htm#476975716|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref><ref>John Tzetzes. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 235-238]''</ref>
အစောပိုင်းမူတစ်ခုသည် နိုက်ဆီးယာဒေသမှ ပါးသန်နီးယပ်စ်၏ လက်ရာဖြစ်၍ ဘီစီ (၅၀) ခန့်က ရေးစပ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၄ တွင် ဒေါက်တာ ဘန်ဂျမန် ဟန်နရီက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟန်နရီသည် အောက်စဖို့ဒ်မြို့က Oxyrhynchus papyri (ရှေး ပေစာ၊ ကျူစာ မူများ ရှာသူအဖွဲ့) အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။<ref>David Keys, [http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html "Ancient manuscript sheds new light on an enduring myth"], ''BBC History Magazine'', Vol. 5 No. 5 (May 2004), p. 9 (accessed 30 April 2010);</ref><ref>{{Cite web|last=Keys|first=David|date=2004-05-01|title=The ugly end of Narcissus|url=http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Poxy: Oxyrhynchus Online}}</ref> အောဗစ်မူနှင့် မတူသည်မှာ နားဆစ်ဆပ်သည် အသက်ရှင်လိုခြင်းမရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီဆရာ ကိုနွန်ရေးသော မူသည် အောဗစ်မူနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်၍ ထို၌ နားဆစ်ဆပ်က သတ်သေသည်ဟုပင် ဆိုလေသည်။ ထိုမူ၌ အာမေးနီးယပ်စ်ခေါ် လူငယ်တစ်ဦးသည် နားဆစ်ဆပ်ကို ချစ်ကြိုက်ခဲ့၏။ နားဆစ်ဆပ်က အမျိုးသားချစ်ရေးဆိုသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ဤတစ်ခါတွင်လည်း ထိုသို့ပင် ခါးခါးသီးသီး ငြင်း၍ အာမေးနီးယပ်စ်ကို ဓားတစ်ချောင်းပေးလိုက်သည်။ အာမေးနီးယပ်စ်က နားဆစ်ဆပ်အိမ် လှေကားထစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရားများထံသို့ ၎င်းခံစားရသော ဝေဒနာများအတွက် နားဆစ်ဆပ်ကို သင်ခန်းစာပေးရန် ဆုတောင်း၏။ နားဆစ်ဆပ် ရေအိုင်တစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်နေရင်း ရေသောက်ရန် ပြင်ဆင်သည်။ မိမိပုံရိပ်ကို ရေ၌မြင်၍ ညှို့ယူခံရသည်။ ၎င်း၏ အာသာဆန္ဒအရာကို မရနိုင်သောကြောင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားပေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/489#24|title=ToposText|website=topostext.org|access-date=2019-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322161405/https://topostext.org/work/489#24|archive-date=22 March 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="greekmyths-greekmythology.com" /> နှစ်တစ်ရာကြာပြီးနောက် ပထဝီဆရာ ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ယင်းဇာတ်လမ်း၏ မူကွဲတစ်ခုကို ဝတ္ထုရေးဖွဲ့မှတ်တမ်းပြုခဲ့ရာ ယင်း၌ နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိကိုယ်ကို ချစ်သည်မဟုတ်ဘဲ အမွှာမွေးချင်းတော်သူ ညီမကို ချစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/213#9.31.8|title=ToposText|last=|first=|date=|website=topostext.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-16}}</ref><ref>Mario Jacoby, ''Individuation and Narcissism'' (1985; 2006).</ref> မူအားလုံးတွင် ၎င်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာပျောက်ဆုံး၍ ကျန်ခဲ့သည်မှာ နားဆစ်ဆပ်ခေါ် ပန်းပွင့်တစ်ခုသာ ဖြစ်လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ]]
2h1ovg588b5biapk33sh8mpged1povp
1046408
1046407
2026-08-04T05:00:56Z
Cepyita
93402
/* မိသားစု */
1046408
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox character
| series = [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]
| image = Narcissus-Caravaggio (1594-96) edited.jpg
| caption = အီတလီပန်းချီဆရာ ကာရာဗာဂျိုရေးဆွဲသော 'နားဆစ်ဆပ်' ပန်းချီ၊ ပုံတွင် နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိပုံရိပ်ကို ငေးမောကြည့်နေ၏။
| family = ကဲဖိစို့ (ဖခင်)<br/> လီရိယိုပယ်(မိခင်)
}}
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
[[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]တွင် '''နာ'ရ်ကစ်စို့'စ်'''({{lang-grc|Νάρκισσος Nárkissos}}) သို့မဟုတ် နားဆစ်ဆပ် ({{lang-en|Narcissus}}) သည် ဗီအောတီးယား ဒေသ ၊ ထေ့စ်ပိယိုင်မြို့မှ မုဆိုးလုလင်တစ်ဦးဖြစ်၍ လှပချောမွတ်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ [[ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာ|ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်]]ကဗျာဆရာ ဇက်ဇီး (Tzetzes) အရ ၎င်းသည် လာကိုနီးယားနယ်သား အမဲလိုက်သူဖြစ်၍ လှပသော အရာရာဟူသမျှကို မြတ်နိုးတွယ်တာသည်ဟူ၍ဆိုသည်။<ref>[[John Tzetzes]]. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 234]''</ref> နားဆစ်ဆပ်သည် မာနာထောင်လွှားရာ ၎င်းကို ချစ်သောသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ၎င်း၏ ရှုမောရသော အလှတရားအား စွဲလမ်းမှုကို သက်သေပြစေရန် အချို့ကို သေကြေစေခဲ့သည်။ အတ္တပေမဝါဒ (narcissism) သည် မိမိရုပ်ကိုသာ မြတ်နိုးစိတ်ဝင်စားခြင်း (သို့) စွဲလမ်းခြင်းဥပါဒါန် တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Narcissism|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Merriam-Webster Dictionary}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rhodewalt|first=Frederick|date=2007|title=Narcissism|url=https://www.britannica.com/science/narcissism|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Encyclopædia Britannica}}</ref>
== မိသားစု ==
နားဆစ်ဆပ်သည် မြစ်စောင့်နတ် ကဲဖိစို့ (Cephissos) နှင့် နင့်ဖ်မျိုးနွယ် လီရိယိုပယ် (Liriope) တို့၏ သားဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://greekmyths-greekmythology.com/narcissus-myth-echo/|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref> တစ်ဖက်တွင် ဂရိကဗျာဆရာ နွန်းနို့စ်က ၎င်းကို လနတ်သမီး စေလေနာ နှင့် အင်ဒွီမိယောန်း လုလင် တို့၏ သားဟုဆိုသည်။<ref>[[Nonnus]], ''[[Dionysiaca]]'' [https://archive.org/stream/dionysiaca03nonnuoft#page/466/mode/2up 48.581 ff.]</ref>
==ဒဏ္ဍာရီ==
ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များမှ ဒဏ္ဍာရီမူအချို့ ရှင်သန်တည်ရှိခဲ့ကြသည်၊ ဂန္ထဝင်မူသည် စာရေးဆရာ အောဗစ်၏ "ပြောင်းလဲခြင်းများ" စာအုပ်တွဲ၏ တတိယမြောက် စာအုပ်တွင် ပါရှိသည်။ အက်ခိုး (Echo) နှင့် နားဆစ်ဆပ် ဒဏ္ဍာရီမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
တစ်နေ့သောကာလတွင် နားဆစ်ဆပ် သစ်တောတစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်စဉ် အောရီးယဒ်တောင်ကို စောင့်ကြပ်သော နတ်သမီး အက်ခိုးက မြင်သည်။ မြင်လျှင်မြင်ချင်း နှစ်သက်ချစ်ကြိက်မိ၍ နောက်ကလိုက်ပါသွားသည်။ နားဆစ်ဆပ်က တစ်ဦးဦးနောက်ကလိုက်သည်ကို သိရှိ၍ "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟု အော်ဟစ်သည်။ အက်ခိုးက "''အဲဒီမှာ ဘယ်သူလဲ''" ဟုထပ်၍ ထိုအတိုင်း အော်ဟစ်သည်။ နောက်ဆုံး အက်ခိုးက ကိုယ်ထင်ပြ၍ နားဆစ်ဆပ်ကို ဖက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၎င်းက ဖယ်ရှောင်၍ ထွက်ခွာသွားရန် ပြောဆိုရာ နှလုံးကြေကွဲခံစားရပြီး ဘဝတစ်သက်တာလုံး လုသူမဲ့လျှိုမြောင်များထဲ၌ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ပဲ့တင်သံသည်သာ သူမနှင့်အတူ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အငြှိုးကလဲ့စား နတ်ဘုရားမ နဲ့မဆစ် (Nemesis) ([[အဲဖရာဒိုက်တီ]]၏ အရည်အသွေးတစ်ရပ်) က<ref name="theoi.com">{{cite web|url=http://www.theoi.com/Olympios/AphroditeWrath2.html#Narkissos|title=Aprodite Wrath: Narcissus|publisher=}}</ref> ထိုအကြောင်းကိုသိရှိကာ နားဆစ်ဆပ်ကို အပြစ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ တစ်ခုသောနွေကာလ၌ နားဆစ်ဆပ်သည် အမဲလိုက်ပြီူ ရေဆာလာရာ ထိုနတ်သမီးက ရေအိုင်တစ်ခုသို့ မျှားခေါ်သည်။ ထိုအိုင်တွင် ၎င်းက ကိုယ်ကို ညွတ်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ နုပျိုမြစ်သောရုပ်အဆင်းကို မြင်သည်။ နားဆစ်ဆပ်က ထိုရုပ်အဆင်းသည် မိမိ၏ ပုံရိပ်မှန်းမသိရှာဘဲ အခြားသူဟု ယူဆကာ နှစ်နှစ်ကာကာ စွဲလမ်းမြတ်နိုးသွားသည်။ ၎င်းပုံရိပ်၏ ညှို့ဓာတ်ကို မတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး၌ သိသွားသည်မှာ သူကချစ်သကဲ့သို့ သူ့အပေါ် ပြန်မချစ်နိုင်မှန်းသိရှိခဲ့၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ တဏှာမီးလောင်ကျွမ်း၍ ရွှေရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပန်းပွင့်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။<ref name="greekmyths-greekmythology.com">{{cite web|url=http://ovid.lib.virginia.edu/trans/Metamorph3.htm#476975716|title=The myth of Narcissus|publisher=}}</ref><ref>John Tzetzes. ''[http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades1.html#9 Chiliades, 1.9 line 235-238]''</ref>
အစောပိုင်းမူတစ်ခုသည် နိုက်ဆီးယာဒေသမှ ပါးသန်နီးယပ်စ်၏ လက်ရာဖြစ်၍ ဘီစီ (၅၀) ခန့်က ရေးစပ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၄ တွင် ဒေါက်တာ ဘန်ဂျမန် ဟန်နရီက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟန်နရီသည် အောက်စဖို့ဒ်မြို့က Oxyrhynchus papyri (ရှေး ပေစာ၊ ကျူစာ မူများ ရှာသူအဖွဲ့) အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။<ref>David Keys, [http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html "Ancient manuscript sheds new light on an enduring myth"], ''BBC History Magazine'', Vol. 5 No. 5 (May 2004), p. 9 (accessed 30 April 2010);</ref><ref>{{Cite web|last=Keys|first=David|date=2004-05-01|title=The ugly end of Narcissus|url=http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/news/narcissus.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-07-01|website=Poxy: Oxyrhynchus Online}}</ref> အောဗစ်မူနှင့် မတူသည်မှာ နားဆစ်ဆပ်သည် အသက်ရှင်လိုခြင်းမရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီဆရာ ကိုနွန်ရေးသော မူသည် အောဗစ်မူနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်၍ ထို၌ နားဆစ်ဆပ်က သတ်သေသည်ဟုပင် ဆိုလေသည်။ ထိုမူ၌ အာမေးနီးယပ်စ်ခေါ် လူငယ်တစ်ဦးသည် နားဆစ်ဆပ်ကို ချစ်ကြိုက်ခဲ့၏။ နားဆစ်ဆပ်က အမျိုးသားချစ်ရေးဆိုသူများကို မထီမဲ့မြင်ပြု၏။ ဤတစ်ခါတွင်လည်း ထိုသို့ပင် ခါးခါးသီးသီး ငြင်း၍ အာမေးနီးယပ်စ်ကို ဓားတစ်ချောင်းပေးလိုက်သည်။ အာမေးနီးယပ်စ်က နားဆစ်ဆပ်အိမ် လှေကားထစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရားများထံသို့ ၎င်းခံစားရသော ဝေဒနာများအတွက် နားဆစ်ဆပ်ကို သင်ခန်းစာပေးရန် ဆုတောင်း၏။ နားဆစ်ဆပ် ရေအိုင်တစ်ခု၌ လမ်းလျှောက်နေရင်း ရေသောက်ရန် ပြင်ဆင်သည်။ မိမိပုံရိပ်ကို ရေ၌မြင်၍ ညှို့ယူခံရသည်။ ၎င်း၏ အာသာဆန္ဒအရာကို မရနိုင်သောကြောင့် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသည်ဟု ဆိုထားပေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/489#24|title=ToposText|website=topostext.org|access-date=2019-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322161405/https://topostext.org/work/489#24|archive-date=22 March 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="greekmyths-greekmythology.com" /> နှစ်တစ်ရာကြာပြီးနောက် ပထဝီဆရာ ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ယင်းဇာတ်လမ်း၏ မူကွဲတစ်ခုကို ဝတ္ထုရေးဖွဲ့မှတ်တမ်းပြုခဲ့ရာ ယင်း၌ နားဆစ်ဆပ်သည် မိမိကိုယ်ကို ချစ်သည်မဟုတ်ဘဲ အမွှာမွေးချင်းတော်သူ ညီမကို ချစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://topostext.org/work/213#9.31.8|title=ToposText|last=|first=|date=|website=topostext.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-16}}</ref><ref>Mario Jacoby, ''Individuation and Narcissism'' (1985; 2006).</ref> မူအားလုံးတွင် ၎င်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာပျောက်ဆုံး၍ ကျန်ခဲ့သည်မှာ နားဆစ်ဆပ်ခေါ် ပန်းပွင့်တစ်ခုသာ ဖြစ်လေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ]]
i436dw4bi8tfu24gpp9kabqw0otyrr4
သူစိမ်းအိမ်
0
146805
1046396
1038992
2026-08-04T03:00:00Z
Mg chit san
134274
/* */ ငြိမ်း
1046396
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film
|name=သူစိမ်းအိမ်
|film name=
|director=ထူးပိုင်ဇော်ဦး
|writer=ခမ်းမွန်
|starring={{plainlist|
*လွင်မိုး
*ရှိန်းတင်ထူး
*ချာလီငြိမ်း
*ဂျိုကာ
*ထွန်းအန္ဒြာဗို
*လင်းဇာနည်ဇော်
*ဖွေးဖွေး
*မြတ်နိုးအေး
*ကူးကူးဇင်အောင်}}
|music=
|distributor=
|released={{film date|df=yes|2019|8}}
|country=မြန်မာ
|language=မြန်မာ
}}
'''သူစိမ်းအိမ်'''ရုပ်ရှင်သည် ၂၀၁၉ခုနှစ်က ရုံတင်ပြသခဲ့သော မြန်မာရုပ်ရှင်ကားတစ်ကားဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာထူးပိုင်ဇော်ဦး၏ ဒုတိယမြောက်ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး လွင်မိုး၊ ရှိန်း၊ ချာလီ၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို၊ လင်းဇာနည်ဇော်၊ ဖွေးဖွေး၊ မြတ်နိုးအေးတို့က အဓိကသရုပ်ဆောင်ထားသည်။ဤဇာတ်ကားတွင် စိတ္တဇဇာတ်ကွက်များ ပါဝင်သဖြင့် အသက်၁၃နှစ်အောက်ကလေးများကြည့်ရန်မသင့်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလုံး ပရိသတ်များအား သည်းထိတ်ရင်ဖိုဖြစ်စေကာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရိုက်ချက်၊ ပြကွက်၊ မြှပ်ကွက်များဖြင့် ဆွဲဆောင်ထားသော ဇာတ်ကားတစ်ကားဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news | url =https://myanmar.mmtimes.com/news/126762.html | title =ဘယာနကရသအပြည့်နဲ့ သူစိမ်းအိမ် | publisher =Eleven Media | date =၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၉ | accessdate = | archivedate =30 December 2020 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20201230121628/https://myanmar.mmtimes.com/news/126762.html }}</ref><ref>{{Cite news|title=သူစိမ်းအိမ်ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရင်းသိလာခဲ့တဲ့ဖွေးဖွေးအကြောင်းပြောပြတဲ့မြတ်နိုးအေး|url=https://elevenmyanmar.com/broadcast/9680|work=|archive-date=25 September 2021|access-date=25 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925143604/https://elevenmyanmar.com/broadcast/9680|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=သူစိမ်းအိမ်ရုပ်ရှင်စာနယ်ဇင်းရှင်းလင်းပွဲ|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/125835.html|work=|accessdate=25 September 2021|archivedate=25 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925143602/https://myanmar.mmtimes.com/news/125835.html}}</ref><ref>{{Cite news|title=သူစိမ်းအိမ်ရုပ်ရှင်|url= http://burmese.dvb.no/archives/339965 |work=}}</ref>
== အနှစ်ချုပ် ==
မန္တလေးတွင်နေသော နွေဦးနှင့် ကေသီတို့သည် ရန်ကုန်သို့အလည်လာစဉ် အခြေအနေအရ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ မြ၏အိမ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ အစပိုင်းတွင် ပျော်ရွှင်စရာ အိမ်အဖြစ်မြင်တွေ့ရသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ချောက်ချားစရာများဖြစ်လာပြီး ထိုအိမ်မှာ စိတ္တဇအိမ်ဖြစ်ကြောင်းသိလာခဲ့ရသည်။ သို့သော် ထိုအခါတွင် အချိန်နှောင်းသွားပြီဖြစ်သည်။
== ရိုက်ကူးခြင်း ==
=== စိတ္တဇမိသားစု ===
*ဦးနေအောင်အဖြစ် လွင်မိုး - မြ၏ဖခင်ဖြစ်ကာ ရတနာဆိုင် ပိုင်ရှင်
*ဒေါ်ရင်ရင်အဖြစ် ထွန်းအိန္ဒြာဗို - မြ၏မိခင်
*မြအဖြစ် ကူးကူးဇင်အောင် - ရန်ကုန်တွင်နေထိုင်ကာ လူမှုကွန်ယက်တွင် လူသိပ်သိမခံသော နွေဦး၏ သူငယ်ချင်း
* အိမ်နီးချင်းအဖြစ် ဂျိုကာ
=== နွေဦးပတ်ဝန်းကျင်မှလူများ ===
*နွေဦး အဖြစ် ဖွေးဖွေး- မိခင်သေဆုံးသွားပြီး ဖခင်၏ အချိန်ပေးခြင်းမခံရသော မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်ကာ ရန်ကုန်တွင် ရည်းစားရှိသူ
*မျိုးသစ် အဖြစ် ချာလီ- နွေဦး၏ ရည်းစား
*ကေသီ အဖြစ် မြတ်နိုးအေး - နွေဦး၏ သူငယ်ချင်း
* ရှိန်းအဖြစ် ရှိန်းတင်ထူး - မျိုးသစ်၏ သူငယ်ချင်း
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[Category:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
hewpuofduhawuxjdblet8madgpdb2zt
သိမ်ဆိပ်ရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
0
152335
1046372
1016092
2026-08-03T15:47:09Z
~2026-42949-85
146482
စာလုံး ပိုနေသဖြင့် ပြင်ပေးခဲ့ပါသည်
1046372
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = သိမ်ဆိပ်
|official_name = သိမ်ဆိပ်ရွာ
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline =
|image_map =
|map_caption =
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = {{flag|မွန်ပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[သထုံခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[သထုံမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = သိမ်ဆိပ်
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population =
|population_as_of =
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|17.072790145874|97.3026428222656|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_ft =
|elevation_m =
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}
'''သိမ်ဆိပ်ရွာ'''({{Lang-en|Theinseik}})သည် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[သထုံခရိုင်]]၊ [[သထုံမြို့နယ်]]၊ [[သိမ်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၅၁၁ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ သိမ်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၂၃ ဦး၊ မ ၅၅၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၆၅၆ ဦး နေထိုင်သည်။<ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref>
သိမ်ဆိပ်ကျေးရွာ၊ ကျိုက္ကော်ကျေးရွာ၊ တောင်ကြားကျေးရွာသုံးရွာကို စုပေါင်းပြီး [[သုဝဏ္ဏဝတီမြို့]]အဖြစ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၃ ရက်စွဲပါအမိန့်စာဖြင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |title=သထုံမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ |date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀ |publisher=သထုံမြို့နယ် အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/TspProfiles_GAD_Thaton_2019_MMR.pdf |access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ |archive-date=29 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129091835/http://www.themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/TspProfiles_GAD_Thaton_2019_MMR.pdf |url-status=dead }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = သိမ်ဆိပ်
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}
{{သထုံမြို့နယ်}}
[[ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]
{{Mon-geo-stub}}
c6uh4wws4u6uumkhkchmyt79fwbq22b
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ
0
205671
1046420
956857
2026-08-04T06:22:55Z
Cepyita
93402
/* ရာဇဝင်လာဇာတ်လမ်း */
1046420
wikitext
text/x-wiki
{{ဂရိဒဏ္ဍာရီ}}
[[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]တွင် '''ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ'''ကို အခီးယန်ဇ် (Acha ခေါ် ဂရိများက [[ထရွိုင်းမြို့|ထရွိုင်မြို့]]ကို ဆင်နွှဲသည့် ဂရိဒဏ္ဍာရီ၌ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသည် အရေးပါဆုံးသော ဖြစ်ရပ်များထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး များမြောင်လှသော ဂရိစာပေလက်ရာများမှတဆင့် ပြန်လည်ပြောပြကြသည့် အကြောင်းလည်းဖြစ်ကာ ထင်ရှားသည်မှာ [[ဟိုးမား]]၏ [[အိလိယဒ်]] ကဗျာရှည်ဖြစ်၏။ အိလိယဒ်ကဗျာလင်္ကာ၏ အဓိကအပိုင်း (စာအုပ် ၂-၂၃) တွင် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမျှကြာညောင်းသော စစ်ပွဲ၏ ဆယ်နှစ်မြောက်၌ လေးရက်နှင့် နှစ်ညတာအဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ [[အောဒဆီ]]ကဗျာတွင် စစ်ပွဲပါသူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်]]၏ စစ်အပြီး အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။ ဤစစ်ပွဲ၏ အခြားသောအပိုင်းများကို အပိုင်းအစများအဖြစ်သာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့သော ရှေးရှေးကဗျာလင်္ကာရှည်များစွာ၌ ။ စစ်ပွဲမှဖြစ်ရပ်များသည် ဂရိစာပေ၏ အလွမ်းအဆွေးပြဇာတ်၊ ဇာတ်လမ်းနှင့် အခြားလက်ရာများအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခဲ့သည့်အပြင် အောဗစ် နှင့် [[ဗာဂျီ|ဗားဂျစ်လ်]]တို့အပါအဝင် ရောမကဗျာဆရာများအတွက်လည်း ကုန်ကြမ်းသဖွယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ရှေးရှေးဂရိသားတို့ ယုံကြည်သည်မှာ ထရွိုင်မြို့သည် ဒါးဒါနဲ့လ်ဇ် (Dardanelles) ရေလက်ကြားအနီးတွင် တည်ရှိကာ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသည် ခရစ်တော်မဖွားမီ နှစ် ၁၂၀၀-၁၃၀၀ ခန့်က သမိုင်းဝင်အဖြစ်ပျက် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉ ရာစုအလယ်လောက်၌ စစ်ပွဲနှင့် မြို့ နှစ်ခုစလုံးအား သမိုင်းဝင်အဖြစ် ရှုမြင်သတ်မှတ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။ ၁၈၆၈ တွင် ဂျာမန် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင် ဟိုင်းနရစ် ရှလီမန် (Heinrich Schliemann) သည် ဖရန့်ခ် ကားလ်ဗာ့ (Frank Calvert) ကိုတွေ့ဆုံပြီးနောက် ဖရန့်ခ်က ရှလီမန်ကို ထရွိုင်မြို့သည် လက်ရှိ [[တူရကီ]]နိုင်ငံ ဟစ်ဆားလစ်ခ် ရှေးဟောင်းမြို့ (Hisarlik) တွင် တည်ရှိကြောင်း ယုံကြည်စေရန် ပြောကြားခဲ့၏။<ref>{{cite book|last=Bryce|first=Trevor|title=The Trojans and their neighbours|year=2005|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-415-34959-8|url=https://books.google.com/books?id=XZelJgdu9mkC&q=Schliemann+credit+Calvert&pg=PA37|page=37}}</ref> ရှလီမန်နှင့် အခြားသူများ၏ တူးဖော်ခြင်းများအပေါ် အခြေခံကာ ယခု၌ ပညာရှင်အများစုက ဤအဆိုကို လက်ခံခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web
| last = Rutter
| first = Jeremy B.
| title = Troy VII and the Historicity of the Trojan War
| url = http://projectsx.dartmouth.edu/classics/history/bronze_age/lessons/les/27.html
| access-date = 2007-07-23
| accessdate = 22 May 2021
| archivedate = 22 July 2006
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20060722002843/http://projectsx.dartmouth.edu/classics/history/bronze_age/lessons/les/27.html
}}</ref><ref>In the second edition of his ''In Search of the Trojan War'', [[Michael Wood (historian)|Michael Wood]] notes developments that were made in the intervening ten years since his first edition was published. Scholarly skepticism about Schliemann's identification has been dispelled by the more recent archaeological discoveries, linguistic research, and translations of clay-tablet records of contemporaneous diplomacy. {{cite book|last=Wood|first=Michael|author-link=Michael Wood (historian)|title=In Search of the Trojan War|url=https://archive.org/details/insearchoftrojan0000wood|edition=2|year=1998|publisher=[[University of California Press]]|location=Berkeley, CA|isbn=0-520-21599-0|page=[https://archive.org/details/insearchoftrojan0000wood/page/4 4]|chapter=Preface|quote=Now, more than ever, in the 125 years since Schliemann put his spade into Hisarlik, there appears to be a historical basis to the tale of Troy}}</ref>
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲနောက်ကွယ်တွင် သမိုင်းဝင် တကယ့်ဖြစ်ပျက်မှုရှိ၏၊ မရှိ၏ ဆိုသည်မှာ ယခုအထိ မဆုံးဖြတ်နိုင်သေးပေ။ ဟိုးမားဇာတ်လမ်းပုံပြင်များသည် [[မိုက်ဆီးနီးယန် ဂရိ|မိုက်ဆီးနီဂရိသား]]တို့၏ စစ်ပွဲ၊ တိုက်ပွဲများကို ပေါင်းစပ်ရောနှောထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်းပဲ ပညာရှင်အများက ထရိုဂျန်ဇာတ်လမ်းတွင် သမိုင်ဝင် အဓိကအကြောင်းရှိသည်ဟူ၍ ယုံကြည်လက်ခံကြပေသည်။ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲမှ ဇာတ်လမ်းများသည် သမိုင်းဝင် တိုက်ပွဲတစ်ခုမှ ယူငင်သည်ဟု ယူဆသောသူများက ထိုတိုက်ပွဲသည် ခေတ်ကာလအားဖြင့် ဘီစီ ၁၁ (သို့) ၁၂ ရာစုများဆီက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ဟု ခေတ်သတ်မှတ်ကြပြီး ဂရိစွယ်စုံပညာရှင် [[အဲရာတောစသန်နီးဇ်]] သတ်မှတ်ယူဆသော ခေတ် (ဘီစီ ၁၁၉၄-၁၁၈၄) ကိုပို၍ နှစ်ခြိုက်ကြသည်။ ထိုခေတ်ကာလသည် "ထရွိုင် ၇" (သတ်မှတ်ထားသော ရှေးဟောင်းသုတေသနအမည်) မြို့ အကြီးအကျယ် မီးလောင်ခံရခြင်းနှင့် ကြေးခေတ်နှောင်းပိုင်းပြိုကွဲခြင်း (ကြေးခေတ်မှ သံခေတ်အကူးအပြောင်း) ဟူသော ဆက်စပ်သက်သေအထောက်အထားများနှင့် အကြမ်းဖျင်း ပတ်သက်နေသည်။<ref>Wood (1985: 116–118)</ref>
==ရင်းမြစ်များ==
[[File:J G Trautmann Das brennende Troja.jpg|thumb|right|ထရွိုင်မြို့မီးလောင်ခြင်း (၁၇၅၉/၆၂)၊ ဆီဆေးပန်းချီ (ရေးဆွဲသူ - ယိုဟန် ဂျော့ချ် ထရောက်မန်း) ]]
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်းအရာများကို များလှစွာသော ဂရိစာပေလက်ရာများ။ တွေ့ရှိနိုင်၍ ဂရိအနုပညာလက်ရာများစွာတွင်လည်း ချယ်မှုန်းသရုပ်ဖော်ထားကြသည်။ စစ်ပွဲ၏ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြပေးသော အခိုင်မာဆုံးစာပေတစ်ခုတည်းဟူ၍ မရှိပေ။ ဇာတ်လမ်းအကြောင်းအရာကို များပြားသော ရင်းမြစ်များစွာမှ စီစဉ်ဖန်တီးယူကာ အချို့ရင်းမြစ်များမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မူပုံစံ ဆန့်ကျင်ကွဲပြားကြသည်များလည်းရှိ၏။ အထင်ရှားဆုံး စာပေရင်းမြစ်နှစ်ခုမှာ [[ဟိုးမား]]၏ [[အိလိယဒ်]]နှင့် [[အောဒဆီ]] ကဗျာလင်္ကာရှည်နှစ်ပုဒ်ပင် ဖြစ်လေရာ ယင်းစာပေနှစ်ခုကို ဘီစီ ၉-၆ ရာစုအတွင်းက ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။<ref>Wood (1985: 19)</ref> ကဗျာတစ်ပုဒ်စီသည် စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီကို ပြောပြထားပေး၍ အိလိယဒ်သည် ထရွိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးဆယ်နှစ်မြောက်၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အချိန်တိုတစ်ခုကို ရေးဖွဲ့တင်ပြထားပြီး အောဒဆီကဗျာမှာမူ ထရွိုင်မြို့ ပျက်ပြီးနောက် သူရဲကောင်း အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် အစ်သကာ (Ithaca) ခေါ် ဇာတိမြေသို့ အိမ်ပြန်ခရီစဉ်အကြောင်းနှင့် ထိုခရီးမတိုင်မီ အစောပိုင်းဖြစ်ပျက်ခဲ့သော စစ်ပွဲအကြောင်းအချို့ကို နောက်ကြောင်းပြန်သဘောဖြင့် တင်ဆက်ရေးဖွဲ့ထားသည်။
စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားအပိုင်းများကို "စိပရီယာ" (Cypria - ခိပရိယာ)၊ "အီသိုင်းယာပစ်" (Aethiopis)၊ "အိလိယဒ်အငယ်" (Little Iliad)၊ "လိယူပဲစိ" (Iliou Persis)၊ "နော့စတီ" (Nostoi)၊ "တီလယ်ဂေါနီ" (တီလယ်ဂေါနီယာ - Telegony) စသော ရှေးကျသည့်ကဗျာများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ယင်းကဗျာများမှာ အပိုင်းအစသဘောမျိုးဖြင့်သာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်သော်လည်း ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာများကို သဒ္ဒါဆရာ ပရောကလပ်စ် (Eutychius Proclus) ၏ စာတိုပတ်စအစုများတွင်ပါဝင်သော အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြချက်မှ သိရှိရသည်။<ref>It is unknown whether this Proclus is the Neoplatonic philosopher, in which case the summary dates to the 5th century AD, or whether he is the lesser-known grammarian of the 2nd century AD. See Burgess, p. 12.</ref> ထိုထိုကဗျာများကို ရေးသူမှာ မည်သူမှန်းမသိရှိပေ။ ယေဘုယျ ယူဆတွေးထင်နိုင်သည်မှာ ယင်းကဗျာများကို ဘီစီ ၆-၇ ရာစုများက ရေးသားထား၍ ယင်းကာလသည် ဟိုးမားကဗျာများရေးဖွဲ့ပြီးမှဖြစ်၏။ ထို့အတွက် အစောပိုင်းရှိခဲ့သော စာပေများကို အခြေခံဖွဲ့ခဲ့သည်ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယုံကြည်ကြလေသည်။<ref>Burgess, pp. 10–12; cf. W. Kullmann (1960), ''Die Quellen der Ilias''.</ref>
ဟိုးမားကဗျာများနှင့် ထိုရှေးကဗျာများသည် နှုတ်မှုရေးရာ လက်ဆင့်ကမ်းသယ်ဆောင်သည့်ဓလေ့ မှယူ၍ ဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အိလိယဒ်၊ အောဒဆီ နှင့် ထိုရှေးကဗျာများ ရေးဖွဲ့ပြီးသည့်နောက်တိုင် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ/ယုံတမ်း များအကြောင်းကို ပုံပြင်ပြောခြင်းနှင့် ကဗျာပုံစံ အမျိုးအစားများစွာမှတစ်ဆင့် နှုတ်မှုရေးရာ လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့ကြသည်။ နှောင်းပိုင်းကျသော စာရေးဆရာများ၏ လက်ရာများတွင် တွေ့ရသော စစ်ပွဲဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက် အသေးစိတ်များသည်လည်း နှုတ်သဘောသယ်ဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်၍ ဟိုးမားကဗျာများကဲ့သို့ပင် သက်တမ်းရင့်နိုင်ပေသည်။ အမြင်ပိုင်ဆိုင်ရာ အနုပညာလက်ရာများ ဥပမာအနေဖြင့် ပန်းအိုးပန်းချီများသည်လည်း ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်း ဖော်ပြရာ၌ ကြားခံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>Burgess, pp. 3–4.</ref>
နှောင်းပိုင်းခေတ်များသို့ရောက်သော် ပြဇာတ်ဆရာများ၊ သမိုင်းဆရာများနှင့် အခြားပညာရှင်များသည် စစ်ပွဲကစေ့ဆော်ပေးသည့် လက်ရာများစွာကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ အေသင်မြို့၏ နာမည်ကျော် အလွမ်းပြဇာတ်ဆရာကြီးသုံးဦးဖြစ်သည့် [[ဆောဖကလီ|ဆောဖာကလီးဇ်]]၊ [[ယူရစ်ပီးဒီး|ယူရစ်ပီးဒီးဇ်]]၊ [[အက်စကိလပ်|အက်စကိလပ်စ်]] တို့သည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်းရာပါ ဇာတ်လမ်းများကို တင်ဆက်ထားသည့် ပြဇာတ်များစွာကို ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ရောမစာရေးဆရာများအနက် ထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်မှာ ဘီစီတစ်ရာစုနှစ်က ကဗျာဆရာ [[ဗာဂျီ|ဗားဂျစ်လ်]] ဖြစ်ကာ ၎င်း၏ "[[အစ်နီးယစ်]]" (Aeneid) စာအုပ်အမှတ် (၂) တွင် ထရိုဂျန်သား သူရဲကောင်း [[အစ်နီးယပ်စ်]]က ထရွိုင်မြို့ပျက်စီးခြင်းအကြောင်းကို ပြောပြထားသည့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
==ရာဇဝင်လာဇာတ်လမ်း==
ဒဏ္ဍာရီရာဇဝင်ကဆိုသည်မှာ ပဋိပက္ခနတ်သမီး ဧရစ် က [[ဟဲရာ]]၊ [[အသီးနာ|အထယ်နာ]]၊ [[အဲဖရာဒိုက်တီ|အာဖရိုဒီးတာ]] တို့ကို [[ရွှေပန်းသီး]]တစ်လုံးပေးခဲ့သည်မှစ၍ ထိုနတ်ဘုရားမသုံးဦး အချင်းများရာက စသည်ဟုဆိုသည်။ ထိုပန်းသီးကို ဝိဝါဒပန်းသီး (Apple of Discord) ဟု သမုတ်ကြ၍ "မည်သူက အလှပဆုံး" ဟူသည်ကို မှတ်ကျောက်တင်ရန်ဖြစ်သည်။ နတ်ဘုရင် [[ဇုစ်|ဇေ့ဝု'စ်]] က ထိုနတ်ဘုရားမသုံးပါးကို [[ထရွိုင်|တြောယာ]] ပြည်မှ ပါရိစ်မင်းသားထံလွှတ်၍ အဆုံးဖြတ်ခံစေရာ အဲဖရာဒိုက်တီက အလှဆုံးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရ၍ ပန်းသီးကို ရစေသည်။ အပြန်အလှန်အနေဖြင့် အဲဖရာဒိုက်တီက စပါတာ ပြည့်ရှင် မေနေ့လောက်'စ် (Μενέλᾱος)၏ မိဖုရား "ဟေလေ့နာ" (Ἑλένη) ကို ပါရိစ်နှင့် ချစ်ကြိုက်စေခဲ့သည်။ ဟေလေ့နာ မိဖုရားသည် ပထဝီမြေအပြင်၌ အလှပဆုံး မိန်းမဖြစ်၏။ ထို့နောက် ပါရိစ်က ဟေလေ့နာ နှင့်အတူ စပါတာမှ ထရွိုင်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။
မေနေ့လောက်စ်၏ နောင်တော် မွိကဲနဲ ပြည့်ရှင် အဂါမေံမနွန် သည် ဟေလဲနိဒီပါ တဝှမ်းရှိ အခါယ တိုင်းသား (Akhaios) အပေါင်းတို့ တပ်မဟာ
ကြီးကို ဦးဆောင်၍ ထရွိုင်မြို့သို့ သွားရောက်ကာ မြို့ကိုဆယ်နှစ်ကြာသည်အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ [[အာခိလိ|အခိလ္လေဝ]]၊ [[အေဂျက်]] စသော အခီးရန် သူရဲကောင်းများ၊ ဟက်တာ၊ ပါရိစ် စသော ထရိုဂျန်သူရဲကောင်းများအပါအဝင် များစွာကျဆုံးပြီးနောက် မြို့သည် ထရိုဂျန်မြင်း လှည့်ကွက်မိသွားခဲ့သည်။ အခီးရန်ဇ်သားများက ထရိုဂျန်သားများကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းပြီး အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ်များကို ကျွန်များအဖြစ်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ထရိုဂျန်ဘုရားကျောင်းများကို မလျော်မကန်ပြုခဲ့ကြ၏။ ထို့အတွက် နတ်ဘုရားတို့၏ အမျက်သင့်ခဲ့သောကြောင့် အခီးရန်ဇ်တို့သည်လည်း ၎င်းတို့အိမ်သို့ ချောချောမောမောပြန်ရောက်သောဟူ၍ မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ အများမှာလည်း ဝေးလံသောကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၌ ကိုလိုနီနယ်များထောင်ကြသည်။ ရောမလူမျိုးတို့သည် နောင်သော် ၎င်းတို့၏ ဇာစ်မြစ်လိုက်သောအခါ အဲဖရာဒိုက်တီ၏ သားတစ်ဦးဖြစ်သူ ထရိုဂျန်သား [[အစ်နီးယပ်စ်]]သည် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးဖြစ်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။ အစ်နီးယပ်စ်သည် ရှင်သန်ကျန်ရစ်သော ထရိုဂျန်သားများကို ခေါ်ဆောင်ကာ ယနေ့ အီတလီနိုင်ငံဘက်သို့ ခရီးထွက်ခွာခဲ့သည်။
အောက်ပါ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကျဉ်းချုပ်သည် အိလိယဒ်၊ အောဒဆီ၊ အစ်နီးယစ်ဒ် စသောကဗျာများနှင့်အတူ သဒ္ဒါဆရာ ပရောကလပ်စ် တင်ပြသော ဖြစ်စဉ်များကို အစီစဉ်တကျဖော်ပြထားပြီး အခြားသော စာရေးဆရာမျ၏ အသေးစိတ်များဖြင့် ပံ့ပိုးရေးသားထားသည်။
===စစ်ပွဲ ဇာစ်မြစ်များ===
[[File:Polyxena_Sarcophagus_Now_in_Troy_Museum_7938.jpg|thumb|left|[[ထရွိုင်ပြတိုက်]]တွင်ရှိသော ပိုလိဆက်နီ (Polyxena - ပလစ်ဆစ်ခ်နာ) ၏ ကျောက်ခေါင်းတလား]]
[[File:Musicians_Troy_Museum_9994.jpg|thumb|left|[[ထရွိုင်ပြတိုက်]]ရှိ ဂီတတီးခတ်သူများ၏ ရွှံ့ရုပ်တုများ]]
====ဇုစ်၏ အစီအမံ====
ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် နတ်ဘုရားဇုစ်သည် ဖခင် ခရိုးနပ်စ်ကို နန်းချ၍ နတ်တို့အရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဇုစ်သည် နှမ နှင့် ဇနီးတော်စပ်သူ ဟီရာအပေါ် သစ္စာမရှိဘဲ အခြားသူများစွာနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းမှ ကလေးများစွာ ဖွားမြင်ခဲ့၏။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေ အလွန်တရာများပြားလွန်းသည်ဟု ထင်မှတ်သောကြောင့် အနာဂတ်ရေးကို ဤသို့မြင်ယောင်ကြည့်မိသည်။ မိုးမပ်စ် သော်လည်းကောင်း<ref>Scholium on Homer A.5.</ref> သီးမစ် သော်လည်းကောင်း<ref>Plato, ''Republic'' 2,379e.</ref> တစ်ဦးဦးသည် လူဦးရေလျှော့ချရန်၊ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ နတ်လူမျိုးဆက်များ (demigod) ကို လျှော့ချရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို ဖြစ်စေမည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.1, Hesiod Fragment 204,95ff.</ref>
ဤအချက်ကို [[ဟီးဆီးယဒ်]]၏ တင်ပြထားမှုက ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည်။<blockquote> ယခုဆိုလျှင် နတ်ဘုရားများသည် ပဋိပက္ခ အမုန်းအာဃာတများဖြင့် ကွဲပြားလျက် ရှိရာ ယင်းအချိန်၌ နတ်တို့သနင်း၊ မိုးကြိုးကိုအစိုးရတော်မူသော ဇုစ်နတ်မင်းသည် ကြီးကျယ်သောဆောင်ရွက်မှုအကြောင်းများကို တွေးတောစဉ်းစားနေချိန်ဖြစ်၏။ အပြောကျယ်လှသော ကမ္ဘာမြေဝယ် မုန်တိုင်းကြီးငယ်များကို ရောနှောထုတ်လွှင့်တိုက်ခတ်ရန်အထိပင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်၎င်းသည် နတ်လူမျိုးနွယ် (demi-god) တစ်ရပ်လုံးကို အဆုံးသတ်မည်၊ နတ်တို့၏ သားသမီးများဖြစ်ကုန်သော နတ်လူတို့သည် သေခြင်းကို မရှောင်လွှဲနိုင်သော ညစ်ထေးသည့် လူသားများနှင့် မပေါင်းကုန်သင့်ဟု ဆိုရင်း လူသားမျိုးနွယ်များကို အကြွင်းမဲ့ အဆုံးသတ်ရန်အထိ အတိုက်ကရိုက်လုပ်ဆောင်နေခဲ့သည်။ သို့သော် မြင့်မြတ်သည့် နတ်များသည်ကား ရှေးမဆွကအတိုင်း လူသားများနှင့် မပေါင်းသင်းဘဲ ကင်းကွာစွာ နေသင့်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဇုစ်နတ်မင်းကား သေမျိုး၊ လူသားများအပေါ်တွင် နဖူးကချွေးခြေမကျသည်အထိ ပင်ပန်းဆင်းရဲသော ဒုက္ခများမြောင်၊ တစ်ပူပေါ် တစ်ပူဆင့်သည့် ပူဆွေဝမ်းနည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပေတော့သည်။<ref>''Berlin Papyri, No. 9739''; Hesiod. ''Catalogue of Women Fragment'' ''68.'' Translated by Evelyn-White, H G. Loeb Classical Library Volume 57. London: William Heinemann, 1914</ref></blockquote>
====ပဲရစ် (ပါရိစ်) ၏ ဆုံးဖြတ်ခြင်း====
[[File:Enrique Simonet - El Juicio de Paris - 1904.jpg|thumb|အန်းရစ်ကဲ စီမွန်နတ်ရေးဆွဲသော [[:en:El Juicio de Paris (Simonet)|''El Juicio de Paris'']] (ပါရိစ်၏ ဆုံးဖြတ်ရွေးချယ်ခြင်း)၊ ၁၉၀၄]]
ဇုစ်သည် သီးမစ်<ref>Apollonius Rhodius 4.757.</ref> (သို့) [[ပရာမီးသီးယပ်စ်]]<ref>Aeschylus, ''Prometheus Bound'' 767.</ref> ([[ဟဲရာကလီးဇ်]]က ကော့ကေးဆပ်စ် (အသံထွက် - ကော့ကာဆပ်စ်) တွင် ) ပရာမီးသီးယပ်စ်ကို ချုပ်နှောင်ခံထားရမှုမှ လွှတ်ပေးပြီးနောက်) တစ်ဦးဦးထံမှ ဤဟောကိန်းကို သိရှိလာခဲ့သည်။ "၎င်းသည်လည်း ဖခင် ခရိုးနပ်စ်ကဲ့သို့ ၎င်း၏သားတစ်ဦးဦးမှ နန်းချလိမ့်မည်" ဆိုသောအချက်ပင်ဖြစ်သည်။ အခြားဟောဟိန်းတစ်ခုရှိသေး၏။ ဇုစ်သည် ဂရိကမ်းလွန်မှ သမုဒ္ဒရာရေပြင်ကို ငေးကြည့်မိရင်း ချစ်ကြိုက်မိသွားသော [[နင့်ဖ်|ပင်လယ်စောင့်နတ်သမီး]] သဲတစ် (သီးတစ်) မှ မွေးသော သားတစ်ယောက်သည် ဖခင်ထက်ပို၍ စွမ်းအားကြီးမည် ဟုသော ဟောကိန်းဖြစ်လေသည်။<ref>Scholiast on Homer's ''Iliad''; Hyginus, ''Fabulae'' 54; Ovid, ''Metamorphoses'' 11.217.</ref> ထိုဟောကိန်းနှစ်ခုစလုံး (သို့) တစ်ခုခုအရ<ref>Apollodorus, ''Library'' 3.168.</ref> သဲတစ်ကို အသက်ခပ်ကြီးကြီးဘုရင်ဖြစ်သော အီးယာကပ်စ်ဘုရင် ပီးလီးယပ်စ်နှင့် ဇုစ်အမိန့်အရ သဘောတူလိုက်သည်။<ref>Pindar, ''Nemean'' 5 ep2; Pindar, ''Isthmian'' 8 str3–str5.</ref> ဇုစ်အမိန့်မဟုတ်ပါကလည်း သဲတစ်သည် ၎င်းကို ပြုစုသုတ်သင်လာခဲ့သော ဟီရာကို ကျေနပ်စေချင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref>Hesiod, ''Catalogue of Women'' fr. 57; ''Cypria'' fr. 4.</ref>
နတ်ဘုရားများအားလုံးကို ပီးလီးယပ်စ်နှင့် သဲတစ်တို့၏ မင်္ဂလာပွဲသို့ ဖိတ်မံတကပြု၍ နတ်ဘုရားများက လက်ဆောင်များ ချီးမြှင့်ကြသော်လည်း ပဋိပက္ခနတ်ဘုရားမ အဲရစ်လာသောအခါ ဇုစ်အမိန်ဖြင့် [[ဟားမီးဇ်]]က ဝင်ခွင့်မပေးဘဲ တားလေရာ<ref>P.Oxy. 56, 3829 (L. Koppel, 1989)</ref> စော်ကားမော်ကားပြုခံရသောကြောင့် အဲရစ်က တံခါးမှနေ၍ သူမ၏ လက်ဆောင်ကို ပစ်သွင်းပေးလိုက်သည်။<ref name="Hyginus, Fabulae 92">Hyginus, ''Fabulae'' 92.</ref> လက်ဆောင်မှာ [[ရွှေပန်းသီး]]တစ်လုံးဖြစ်ပြီး ထိုပန်းသီး၌ အချောမောဆုံးသူအတွက် ဟူ၍ ထွင်းထားလေသည်။<ref>Apollodorus ''Epitome'' E.3.2</ref> ထိုပန်းသီးကို ဟီရာ၊ အသီးနာ၊ အဲဖရာဒိုက်တီ တို့က သူပိုင်ငါပိုင်ဖြင့် အငြင်းပွားကြရာ အခြားနတ်ဘုရားများမှ တစ်ဦးဦးအပေါ် အသားပေး၍ အခြားနတ်ဘုရားမနှစ်ပါးနှင့် ရန်သူဖြစ်သွားမည်ကို မလိုလား၍ မည်သည့်အမြင်သဘောထားမှ မပေးခဲ့ချေ။ နောက်ဆုံးတွင် ဇုစ်နတ်မင်းက ဟားမီးဇ်ကို ထိုနတ်ဘုရားမသုံးဦးအား ပဲရစ်မင်းသားထံ ခေါ်ဆောင်သွားခိုင်းပြီး ဆုံးဖြတ်စေသည်။ "ပဲရစ်သည် ထရွိုင်မြို့ကို ပျက်သုဉ်းစေအံ့" ဟူသော တဘောင်ဟောကိန်းရှိသဖြင့် သူ့ကို "အိုင်ဒါတောင်" (Mount Ida)<ref>Pausanias, 15.9.5.</ref> ၌ သိုးထိန်းတစ်ဦးက မွေးမြူ၍ ကြီးပြင်းလာကာ ၎င်း၏ မျိုးဆက်ကိုပင် မသိသော သူဖြစ်သည်။<ref>Euripides ''Andromache'' 298; Div. i. 21; Apollodorus, ''Library'' 3.12.5.</ref> နတ်ဘုရားမသုံးပါး အိုင်ဒါစမ်းတွင် ရေချိုးသန့်စင်ပြီးနောက် အနိုင်ရရှိရန်အတွက် (သို့) ပဲရစ်၏ တောင်းဆိုမှုဖြင့် အဝတ်မပါ ကိုယ်ဗလာဖြင့် ပဲရစ်ဆီသို့ ရောက်လာကြသည်။ ပဲရစ်သည်လည်း ယင်းအခြေအနေတွင် မည်သည့်ဆုံးဖြတ်မှုမျှမပေးနိုင်ခဲ့ပေ။ ထိုအခါ နတ်ဘုရားမများက အဆုံး၌ လာဘ်ထိုးကျသည်။ အသီးနာက ပဲရစ်ကို ဉာဏ်ပညာ၊ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်၊ အကြီးကျယ်ဆုံးစစ်သည်များ၏ စွမ်းအားပေမည်။ ဟီရာက နိုင်ငံရေးအာဏာနှင့် အာရှမိုင်နာတခွင် အုပ်ချုပ်စိုးစံရန် အခွင့်အပ်နှင်းမည်။ အဲဖရာဒိုက်တီက ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အလှပဆုံးအမျိုးသမီးဖြစ်သည့် စပါတာမြို့က ဟယ်လန် (ဟယ်လင်) ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို အာမခံသည်။ ထို့နောက် ပဲရစ်က ပန်းသီးကို အဲဖရာဒိုက်တီအားပေးလိုက်သည်။ စွန့်စားမှုအချို့ပြီးနောက် ထရွိုင်မြို့သို့ ပဲရစ်ပြန်ရာတွင် ၎င်းကို တော်ဝင်မျိုးနွယ်က မှတ်မိ၍ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
[[File:Hydria Achilles weapons Louvre E869.jpg|thumb|ဟစ်ဖီးစတပ်စ် သွန်းထုသော လက်နက်ကို သဲတစ်က သားဖြစ်သူ [[အာခိလိ|အာခိလိဇ်]]သို့ ပေးခြင်း။ (အဲတစ် (သို့) အေသင် ဆေးမည်းဖြင့်ရေးဆွဲထားသော မြေအိုးပေါ်ရှိ ပုံများ) (ဘီစီ ၅၇၅-၅၅၀)]]
ပီးလီးယပ်စ်နှင့် သဲတစ်တို့မှ သားတစ်ဦးဖွားမြင်၍ အာခိလိဇ် အမည်တွင်သည်။ ၎င်းသည် သာမန်ဘဝဖြင့်နေပါက အသက်ကြီးရင့်သည်အထိ နေနိုင်မည်။ စစ်ပွဲဆင်နွှဲပါက ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ဖြင့် ကျဆုံးသော်လည်း ကဗျာလင်္ကာများတွင် ဂုဏ်သတင်းမသေနိုင်ဟု အဆိုရှိထား၏။<ref>Homer Iliad I.410</ref> ထို့နောက် အခိလိဇ် အသက်ကိုးနှစ်ပြည့်သော် အနာဂတ်ဟောသူက "ထရွိုင်မြို့သည် အခိလိဇ် အကူအညီမပါဘဲ မည်သည့်အခါမျှ မပျက်လင့်" ဟူ၍ ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့သည်။<ref name="Apollodorus, Library 3.13.8">Apollodorus, ''Library'' 3.13.8.</ref> ရင်းမြစ်အတော်များများက မိခင်သဲတစ်သည် အာခိလိဇ် ကလေးအရွယ်တွင် မသေမျိုး (နတ်တစ်ပါး) ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားကြလေသည်။ ရင်းမြစ်အချို့က ဤသို့ရေးသားကြသည်။ သဲတစ်သည် အာခိလိဇ်ကို ညစဉ် ခေါ်ယူ၍ မီးလျှံအပေါ်၌ထားပြီး သေမျိုးကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများကို လောင်ကျွမ်းသွားစေရန်ပြုကာ နေ့အခါတွင် နတ်သုဓာဖြင့် သုတ်လိမ်း၏။ ပီးလီးယပ်စ်ဘုရင်က ထိုအဖြစ်ကို မြင်သော် မလုပ်ရန်တား၏။<ref>Apollonius Rhodius [http://www.sacred-texts.com/cla/argo/argo49.htm#4.865-884 4.869–879]; Apollodorus, ''Library'' [https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Apollod.+3.13.6 3.13.6].</ref>
ဤဇာတ်လမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ အချို့သောမူများ၌ သဲတစ်က ဤပုံစံဖြင့် ကလေးအချို့ကို သေစေခဲ့ရာ ပီးလီးယပ်စ်၏ တားမြစ်မှုသည် အာခိလိဇ်ကို မသေစေရန် ကယ်ဆယ်ခဲ့၏ဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref>Frazer on Apollodorus, ''Library'' [https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Apollod.+3.13.6 3.13.6].</ref> အခြားရင်းမြစ်များ၌ မတူသောဇာတ်လမ်းပုံစံရှိသေးသည်။ သဲတစ်သည် မြေအောက်ကမ္ဘာ၌ စီးဆင်းနေသော စတစ်ခ်စ် (Styx) မြစ်ကြီးတွင် အခိလိဇ်ကို ရေချိုးသန့်စင်ပေးသောကြောင့် ရေနှင့်ထိသောနေရာတိုင်း၌ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုဖြစ်စေ၏ဟု ဖော်ပြထားပြန်သည်။<ref>Alluded to in Statius, ''Achilleid'' [http://www.thelatinlibrary.com/statius/achilleid1.shtml 1.269–270].</ref> ခြေဖနောင့်မှနေ၍ သယ်ဆောင်သောကြောင့် ရေချိုးပေးစဉ် ခြေဖနောင့်သည်မနစ်၊ ထို့အတွက်ကြောင့် ယင်းနေရာသည် ပျော့ကွက် (သို့) အန္တရာယ်ရှိသည့်နေရာ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ (ထို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၌ Achilles' heel ဟုဆိုလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ပျော့ကွက်/အပြစ်အနာအဆာနေရာ ဟုဆိုကြသည်။) ထို့နောက် လူသားမျိုးနွယ်ကြားတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး စစ်သည်သူရဲကောင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနာဂတ်ဟောသူ၏ ဟောကိန်းထုတ်ပြီးနောက် သဲတစ်က သားဖြစ်သူကို စကီးရော့စ် (Skyros) ကျွန်း၏ လိုက်ကာမီးဒီးဇ်ဘုရင့်နန်းတော်တွင် မိန်းကလေးယောင်ဆောင်၍ ဖွက်ထားခဲ့သည်။<ref>Hyginus, ''Fabulae'' 96.</ref> စစ်ပွဲ၏အရေးပါသောအခြေနေတစ်ခုတွင် သဲတစ်က အာခိလိဇ်ကို ဟစ်ဖီးစတပ်စ် သွန်းလုပ်သော လက်နက်များဖြင့် ကူညီလေ့ရှိသည်။
====ပဲရစ်၏ ဟယ်လန်ကိုခိုးယူခြင်း====
[[File:Rape of Helen by Francesco Primaticcio.jpg|thumb|အဲဖရာဒိုက်တီ၏ လမ်းညွှန်မှုနှင့် "ဟယ်လန်ကို အဓမ္မခိုးယူခေါ်ဆောင်ခြင်း" (၁၅၃၀-၃၉)၊ ဖရန်စစ္စကို ပရမတတီချို (Francesco Primaticcio) ၏ လက်ရာ]]
ကမ္ဘာပေါ်၌ အချောမောအလှဆုံးသည် စပါတာဘုရင် တင်ဒဲရီးယပ်စ် (Tyndareus) ၏ သမီးတော် ဟယ်လန် ဖြစ်၏။ မိခင်မှာ ဇုစ်၏ ငန်းငှက်အသွင်ဖြင့် သွေးဆောင်ဖြားယောင်းခံရသူ (သို့) ဇုစ်၏ ဗလက္ကာရပြုကျင့်ခံရသူ လီဒါ (Leda - လေဒါ) ဖြစ်သည်။<ref>Apollodorus 3.10.7.</ref> လီဒါသည် အမွှာနှစ်စုံ (သားသမီးလေးယောက်) ကို ဇုစ်နှင့်မွေးသည် (သို့) တင်ဒဲရီးယပ်စ်နှင့် မွေးသည် ဆိုသည့်အချက်အား ဖော်ပြချက်များတွင် မတူကြချေ။ သို့သော် ဟယ်လန်၏ ဖခင်မှာ ဇုစ်နတ်မင်းဟူ၍ ဖော်ပြကြသည်ကများသည်။<ref>Pausanias 1.33.1; Apollodorus, ''Library'' 3.10.7.</ref> ရံခါ၌ နဲမစစ်နတ်သမီးကို ဟယ်လန်၏ မိခင်ဟု ဖော်ပြကြသည်လည်းရှိသည်။<ref>Apollodorus, ''Library'' 3.10.5; Hyginus, ''Fabulae'' 77.</ref> ဟယ်လန်ကို ချစ်ရေးဆိုသူ၊ လက်ထပ်ချင်သူ များပြားလှပြီး ဖခင်ဖြစ်သူက သမီးအတွက် တစ်ယောက်ကို ရွေးချယ်လျှင် အခြားသောသူများနှင့် ပြဿနာဖြစ်မည်စိုးရွံ့သဖြင့် လူရွေးမှုကို စိတ်မပါချေ။
နောက်ဆုံးတွင် ချစ်ရေးဆိုသူများထဲကတစ်ယောက်ဖြစ်သည့် [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်]]က ပြဿနာကိုဖြေရှင်းရန် အကြံတစ်ခုပြုသည်။ အပြန်အလှန်အနေဖြင့် တင်ဒဲရီးယပ်စ်က ပါနဲ့လာပီးကို အောဒီးဆီးယပ်စ်နှင့် အောင်သွယ်လုပ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။<ref>Apollodorus, ''Library'' 3.10.9.</ref> အောဒီးဆီးယပ်စ်၏ အကြံမှာ တင်ဒဲရီးယပ်စ်သည် ဟယ်လန်ကို ချစ်ရေးဆိုသူအားလုံးကို ကတိတစ်ခုပြုစေ၏။ ထိုကတိမှာ မည်သူ့ကို ရွေးချယ်သည်ဖြစ်စေ ဟယ်လန်၏ လက်ထပ်မင်္ဂလာဖြစ်မြောက်ရန် ကာကွယ်ပေးရမည်။ ချစ်ရေးဆိုသူများက ညည်းညည်းညူညူဖြင့် အစီအစဉ်အရ ယစ်ကောင်လုပ်ထားသော မြင်း၏ အသားတုံးများဖြင့် သစ္စာဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>Pausanias 3.20.9.</ref>
တင်ဒဲရီးယပ်စ်သည် မန်နစ်လေးယပ်စ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကာ ၎င်းသည် တင်ဒဲရီးယပ်စ်၏ နိုင်ငံရေးအရ အကြိုက်တွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ မန်နစ်လေးယပ်စ်တွင် အာဏာနှင့် ဓနရှိသည်။ ၎င်းသည် ရို့ရို့ကျိုးကျိုး ဟယ်လန်ကို တောင်းခဲ့သည်မဟုတ်ဘဲ ၎င်းကိုယ်စား အကိုဖြစ်သူ အဲဂါမန်းနန်ကိုသာ လွှတ်ခဲ့သည်။ ယခင်က အဲဖရာဒိုက်တီနတ်ဘုရားမကို ၎င်းသည် ဟယ်လန်ကိုရမည်ဆိုလျှင် နွားအရှဉ်းငါးဆယ်ကို ယစ်ပူဇော်မည်ဟု ကတိပေးဖူးသော်လည်း နောင်အခါရောက်သော် မေ့လျော့ခဲ့သဖြင့် အဲဖရာဒိုက်တီ၏ အမျက်သင့်ခဲ့သည်။<ref>Ptolemy Hephaestion, ''New History'' 4 (as summarized in Photius, ''Myriobiblon'' 190).</ref> မန်နစ်လေးယပ်မှာ ဟယ်လန်၏ အကိုနှစ်ဦး "ကားစ်တာ နှင့် ပေါလပ်ခ်စ်" (Castor and Pollux) နတ်ဖြစ်သွားသောအခါ<ref>Pindar, ''Pythian'' 11 ep4; Apollodorus, ''Library'' 3.11.15.</ref> မိဖုရားဟယ်လန်နှင့်အတူ စပါတာထီးနန်းကို ရရှိခဲ့ပြီး အဲဂါမန်းနန်သည် ဟယ်လန်၏ အမ "ကလိုက်တင်နဲစထရာ" (Clytemnestra) ကို လက်ထပ်ပြီး မိုက်ဆီးနီထီးနန်ကို ပြန်သိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 2.15.</ref>
ပဲရစ်မင်းသားသည် သံတမန်ဆိုင်ရာခရီးစဉ်ခရီးဟု အယောင်ဆောင်၍ စပါတာသို့ ဟယ်လန်ကို ရယူရန်သွားခဲ့ကာ ထရွိုင်သို့ ဟယ်လန်ကို ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ မန်နစ်လေးယပ်စ် ခရီးတီးနယ်သို့ ဦးလေးဖြစ်သူ ခရေးတီးယပ်စ်၏ ဈာပနသို့ သွားချိန်<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.3.</ref> ပဲရစ်မင်းသား ဟယ်လန်၏ နန်းတော်သို့ ဝင်လာသည်။ သူမ ပဲရစ်ကို လှည့်မကြည့်မီ မြားနတ်မောင် အီးယာရော့စ် (အဲရော့စ်; ရောမအမည် - ကျူးပစ်) ၏ မြားသင့်သွားသောကြောင့် ပဲရစ်ကို မြင်မြင်ချင်း ချစ်မိခဲ့လေသည်။ ဤသည်မှာ အဲဖရာဒိုက်တီက ပဲရစ်ကို အာမခံထားသော လာဘ်ထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=PC1>Proclus Chrestomathy 1</ref>
ဖော်ပြချက်တစ်ခုအရ ဟီရာသည် ပဲရစ်၏ ဆုံးဖြတ်မှုကို မနာလိုမရှုစိတ်ဖြစ်၍ မုန်တိုင်းတစ်ခု တိုက်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref name=PC1/> မုန်တိုင်းသည် ထိုနှစ်ဦးကို အီဂျစ်၌ ကမ်းကပ်စေခဲ့၍ ထို၌ ဟယ်လန်နှင့် ပုံစံတူစေရန် တိမ်ဖြင့် ဖန်တီးထားသော နဲဖာလီ (Nephele) ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။<ref>Euripides, ''Helen'' 40.</ref> ထိုသို့ ဟယ်လန်အစားထိုးခြင်းကို ဖော်ပြသောသူမှာ ဘီစီ ၆ ရာစုက စတာစစ်ကာရပ်စ် (Stesichorus) ဆိုသည့် ကဗျာဆရာဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တွင် ဟိုးမားက ဟယ်လန်သည် တစ်ဦးတည်းသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားလေသည်။ သင်္ဘောသည် ဆိုက်ဒန်မြို့၌ ကမ်းကပ်ခဲ့ပြီး ပဲရစ်သည် အဖမ်းခံရမည် စိုးသောကြောင့် ထိုမြို့၌ ခေတ္တနေထိုင်ခဲ့ပြီးမှ ထရွိုင်သို့ ဆက်လက် ထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.4.</ref>
[[Image:Homeric Greece-en.svg|thumb|upright=1.8|ဟိုးမားခေတ် ဂရိမြေပုံ]]
ပဲရစ်၏ ဟယ်လန်ကို ခိုးယူခေါ်ဆောင်ခြင်းမတိုင်မီ ဤသို့တူညီသော ဖြစ်ပျက်မှုများစွာ ရှိဖူးသည်။ အိုင်အို (Io) ကို မိုက်ဆီးနီသို့ ယူဆောင်ခြင်း၊ ယူရိုပါကို ဖနီးရှပြည်မှ ခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ [[ဂျေးဆန်]]သည် မစ်ဒီးယာကို ကောကစ်လ်စ်မှ ခေါ်ဆောင်ခြင်း၊<ref>Herodotus, ''Histories'' 1.2.</ref> ထရိုဂျန်မင်းသမီး ဟစ်ဆိုင်းယာနီး (ဟစ်ဆီးယောနီ - Hesione) ကို [[ဟဲရာကလီးဇ်]]က တဲလာမန်မင်းသားအတွက် ခိုးယူခေါ်ဆောင်ပေးခြင်း စသဖြင့် များစွာရှိသည်။<ref>Apollodorus, ''Library'' 3.12.7.</ref> [[ဟစ်ရောဒတပ်စ်]] အဆိုအရ ပဲရစ်ကို ဤအဖြစ်သနစ်များက ဟယ်လန်ကို ဂရိမှ ခိုးယူရာ၌ ရဲဆေးတင်ပေးသည်ဖြစ်ကာ မည်သည့် တန်ပြန်လက်စားချေမှုကိုမျှ မျှော်လင့်မထားချေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော အခြားအဖြစ်အပျက်များတွင် ဤသို့ လက်စားချေတန်ပြန်မှုမျိုး မရှိခဲ့သောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။<ref>Herodotus, 1.3.1.</ref>
===အခီးရန်တပ်သားများစုဆောင်းခြင်းနှင့် ပထမအကြိမ်စစ်ချီခြင်း===
ဟိုးမား၏ ဖော်ပြချက်အရဆိုလျှင် မန်နစ်လေးယပ်စ်နှင့် မဟာမိတ် အောဒစ်ဆီးယပ်စ် တို့သည် ထရွိုင်မြို့သို့ သွားခဲ့ကြပြီး ဟယ်လန်ကို သံတမန်နည်းအရ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။<ref>Il. 3.205-6; 11.139</ref>
မန်နစ်လေးယပ်စ်သည် ညီအကိုဖြစ်သူ အဲဂါမန်းနန်ကို ဟယ်လန် လက်ထပ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ကတိစကား (မည်သူ့ကို ဟယ်လန်၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးချယ်သည်ဖြစ်စေ အခြားချစ်ရေးဆိုသူများက ထိုလက်ထပ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးရန်) ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အဲဂါမန်းနန်က သဘောတူညီပြီး အခီးရန်နယ်တခွင်ရှိ ဘုရင်များ၊ မင်းသားများ ဆီသို့ တမန်များလွှတ်ကာ ကတိသစ္စာကို ထိန်းသိမ်းလိုက်နာ၍ ဟယ်လန်ကို ပြန်လည်ရယူနိုင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.6.</ref>
====အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့် အာခိလိဇ်====
[[File:Mosaico-del-Oecus-de-Aquiles-1728x800 c.png|thumb|စကီးရော့စ်နန်းတော်တွင် မင်းသမီးများကြား ပုန်းအောင်းနေသော၊ မိန်းမအသွင် ဝတ်ဆင်ထားသည့် အာခိလိဇ်ကို အောဒစ်ဆီးယပ်က ရှာတွေ့ပုံ (အိလိယဒ်ကဗျာမှ ဇာတ်ဝင်ခန်းတစ်ခု) စပိန်နိုင်ငံ [[:en:La Olmeda|La Olmeda]] စံအိမ်တော်၊ အေဒီ ၄-၅ ရာစုနှစ်]]
မန်နစ်လေးယပ်စ်၏ မင်္ဂလာပွဲပြီးနောက် အောဒစ်ဆီးယပ်သည် ပါနဲ့လာပီးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ သားတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။ စစ်ဖြစ်မည်ကို ရှောင်ရန် အရူးဟန်ဆောင်၍ လယ်ကွက်ကို ဆားပွင့်များ ပျိုးကြဲပြသည်။ အဲဂါမန်းနန်က အောဒစ်ဆီးယပ်ကို ခေါ်ရန် "ပါလာမီးဒီးဇ်" (Palamedes) ကို လွှတ်ခဲ့သည်။ ပါလာမီးဒီးဇ်သည် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ သားဖြစ်သူ နို့စို့အရွယ်သာရှိသေးသော တစ်လဲမာကပ်စ် (Telemachus) အား အောဒစ်ဆီးယပ်စ် လယ်ထွန်ရာလမ်းကြောင်းရှေ့တွင် ချလိုက်သည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က သားဖြစ်သူကို မသတ်မိစေရန် ဘေးသို့တိမ်းလိုက်၏။ ထိုအခါ အရူးယောင်ဆောင်မှု ပေါ်သွား၍ စစ်ပွဲဆီသို့ လိုက်ခဲ့ရလေသည်။ <ref name=PC1/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.7.</ref>
သို့သော်လည်း ဟိုးမား၏ ရေးသားချက်တွင် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် စစ်ပွဲကို အစကတည်းက အားပေးထောက်ခံကာ ပိုင်းလော့စ်(ပီးလော့စ်)ဘုရင် နက်စ်တာ (Nestor - နက်စ်တော်) နှင့်အတူ ခရီးများသွားလာခဲ့ပြီး လူသူလက်နက် စုဆောင်းခဲ့သည်။<ref>Il.11.767–770, (lines rejected by Aristophanes and Aristarchus)</ref>
စကီးရော့စ်ကျွန်းတွင် ဘုရင်းသမီးတော် ဒေးဒါမိုင်းယာ (Deidamia - ဒီဒါမီယာ) နှင့် အာခိလိဇ်တို့ အကြောင်းပါ၍ သားတစ်ယောက် မွေးဖွားသည်။ ထိုကလေးသည် နီးယော့ပ်တောလီမပ်စ် (Neoptolemus) ဟုအမည်တွင်သည်။<ref name=statius>Statius, ''Achilleid'' 1.25</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၊ [[အေဂျက်]]၊ အာခိလိဇ်၏ ဆရာ ဖီးနစ်ခ်စ် (Phoenix - ဖောန်နစ်ခ်စ်) တို့ပေါင်း၍ အာခိလိဇ်ကို ခေါ်ယူရန် သွားခဲ့ကြသည်။ အာခိလိဇ်မိခင်သည် ၎င်းကို မိန်းကလေးအသွင်ဖြင့် စစ်ပွဲကို မလိုက်မိစေရန် ရုပ်ဖျက်ထားသည်။ သို့ရာ၌ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုအရ ရောက်လာသောသူများက ခရာများမှုတ်ကြသော် အာခိလိဇ်က ကျူးကျော်သူများကို လှံတံကိုင်စွဲပြီး တိုက်ခိုက်ရန် ထွက်လာသည်။<ref name="Apollodorus, Library 3.13.8"/> အခြားဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်၌မူ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်တို့ သုံးဦးသားသည် ကုန်သည်ယောင်ဆောင်ကာ လက်ဝတ်ရတနာနှင့် လက်နက်များကို ယူဆောင်လာပြီး အာခိလိဇ်သည် အခြားအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ လက်ဝတ်ရတနာကို စိတ်မဝင်စား၊ လက်နက်ပစ္စည်းကိုသာ နှစ်ခြိုက်မက်မောသည့်အတွက် အခိလိဇ်မှန်း သိသွားသည်ဟု ဆိုသည်။<ref name=scholiast>Scholiast on Homer's ''Iliad'' 19.326; Ovid, ''Metamorphoses'' 13.162 ff.</ref>
ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ယခုလို ဆို၏။ "ဟိုးမားကဗျာအရ အာခိလိဇ်သည် စကီးရော့စ်ကျွန်းတွင် ပုန်းအောင်းနေသည်မဟုတ်၊ ထရိုဂျန်စစ်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသအဖြစ် ကျွန်းကို အနိုင်သိမ်းပိုက်ထားခြင်းသာဖြစ်သည်။"<ref>Pausanias, 1.22.6.</ref>
[[Image:Jan de Bray, Achilles wśród córek Likomedesa (Owidiusz, Metamorfozy).jpg|thumb|လိုက်ကိုမီးဒီးဇ်ဘုရင်၏ သမီးတော်များအကြား ပုန်းကွယ်နေသော အာခိလိဇ်အား တွေ့ရှိခြင်း၊ [[:en:Jan de Bray|Jan de Bray]] ၏ လက်ရာ (၁၆၆၄)]]
====အောလိဇ်မြို့တွင် ပထမအကြိမ် စုဝေးခြင်း====
အခီးရန်ဇ်တပ်ဖွဲ့ကြီးသည် အောလိဇ် (Aulis - အားလိဇ်) မြို့၌ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စုဝေးကြသည်။ ဟယ်လန်ကို ချစ်ရေးဆိုသူများထဲက ဆိုက်ပရပ်စ်ဘုရင် ကင်နိယာဇ်မှလွဲ၍ ကျန်သည့်သူများက မိမိတို့တပ်များကို စေလွှတ်ပေးကြသည်။ ၎င်းက အဲဂါမန်းနန်ကို ရင်ကာချပ်ဝတ်နှင့် သင်္ဘောအစီး (၅၀) စေလွှတ်ပါမည်ဟု ကတိပေးဖူးသော်လည်း အမှန်စင်စစ် သင်္ဘောတစ်စီးသာ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ကျန်သည့် (၄၉) စီးမှာ ရွှံ့များဖြင့် လုပ်ထားသော သင်္ဘောများဖြစ်ကြသည်။<ref>Homer, ''Iliad'' 11.19 ff.; Apollodurus, ''Epitome'' 3.9.</ref> ခရီးတီးမှ အိုင်ဒေါမင်နီးယပ်စ်က ထရွိုင်စစ်ပွဲသို့ ခရီးတီးတပ်ပေါင်းစုကို ဦးစီးဦးဆောင်ပြုချင်သော်လည်းပဲ တွဲဖက်တပ်မှူးကြီးအဖြစ်သာ ခွင့်ပြုခံရသည်။<ref>Philostratus, ''Heroicus'' 7.</ref> နောက်ဆုံးမှရောက်ရှိလာသော တပ်မှူးမှာ အာခိလိဇ်ဖြစ်ကာ ယင်းအချိန်၌ အသက် (၁၅) နှစ်သာ ရှိသေး၏။
အပေါလို (Apollo ; ဟိုးမားခေတ် - /အပေါလွန်/) နတ်ဘုရားကို ယဇ်ပူဇော်ပြီးနောက် မြွေတစ်ကောင်သည် ဘုရားကျောင်းဆောင်မှ စာကလေးသိုက်ထဲသို့ သက်ဆင်းသွားပြီး အမေနှင့် ငှက်ကလေး ကိုးကောင်ကို စားသောက်ခဲ့ကာ ကျောက်တုံးဖြစ်သွားခဲ့၏။ အနာဂတ်ဟောသူက အတိတ်ကောက်သည်မှာ "ထရွိုင်မြို့သည် စစ်ပွဲ၏ ဆယ်နှစ်မြောက်၌ ကျဆုံးလတ္တံ" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.15.</ref>
====တယ်လီဖပ်စ်====
အခီးယန်ဇ်များ စစ်ချီကြသောအခါ သွားရမည့်လမ်းကိုမသိဖြစ်ကြ၏။ ဘုရင် တယ်လီဖပ်စ် အုပ်စိုးသော မစ်ဆီယာ (Mysia - မီးရှား) ဒေသသို့ မတော်တဆ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြသည်။ တယ်လီဖပ်စ်ဘုရင်က အာကေးဒီးယားတပ်ပေါင်းစုကို ဦးဆောင်ကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ကြသည်။<ref>Pausanias, 1.4.6.</ref> တိုက်ပွဲတွင် တယ်လီဖပ်စ်က သားဆန္ဒာ (Thersander - သဲစန်းဒရှော့) ကို သတ်နိုင်ခဲ့ပြီး<ref>Pausanias, 9.5.14.</ref> အာခိလိဇ်က တယ်လီဖပ်စ်ကို ဒဏ်ရာရစေခဲ့သည်။,<ref>Pindar, ''Isthmian'' 8.</ref> ရရှိသော ဒဏ်ရာမှာ ပျောက်ကင်းမှုမရှိသဖြင့် တယ်လီဖပ်စ်က နတ်ဆရာကို ဒဏ်ရာနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းသော် နတ်ဆရာက ပျောက်ကင်းလိမ့်မည်ဟု အဖြေပြန်ပေးသည်။ ထို့နောက် အခီးယန်ဇ်တပ်များ ရွက်လွှင့်၍ ထွက်ခွာလာရာ မုန်တိုင်းတစ်ခုကြောင့် အကွဲကွဲအပြားပြားဖြစ်ပြန်၏။ အာခိလိဇ်က စကီးရော့စ်ကျွန်းတွင် ရပ်နားခဲ့ပြီး ဒေးဒါမိုင်းယာနှင့် အိမ်ထောင်ပြု၏။ တပ်ဖွဲ့များစုဝေးခြင်းကို အောလိဇ်မြို့တွင် အသစ်တစ်ဖန်ပြန်လည် ပြုလုပ်ကြသည်။<ref name=PC1/>
တယ်လီဖပ်စ်က အောလိဇ်သို့ သွားပြီး သူဖုန်းစားယောင်ဆောင်ကာ အဲဂါမန်နန်ကို ၎င်း၏ ဒဏ်ရာကုသပေးရန် တောင်းဆိုသည်<ref name="Apollodorus, Epitome 3.20">Apollodorus, ''Epitome'' 3.20.</ref> (သို့) အဲဂါမန်းနန်၏ သား အောရက်စတီးဇ်ကို ဓားစာခံပြု၍ ဒဏ်ရာ ကုပေးရန်တောင်းဆိုသည်။<ref>Aeschylus fragment 405–410</ref> အာခိလိဇ်က ကုသရန် ငြင်းဆန်ခဲ့၍ ကုနည်း (ဆေးပညာအသိ) မရှိဟု ဆိုခဲ့သည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်မှနေ၍ ဒဏ်ရာကိုဖြစ်စေသည့် လှံတံသည် ဒဏ်ရာကို ပြန်လည်ကုနိုင်ကြောင်း ကြောင်းကျိုးသင့် ဆို၏။ လှံမှ အစအန (သံချေး စသည်) များကို ဒဏ်ရာပေါ်သို့ ပက်ဖြူးသောအခါ တယ်လီဖပ်စ်၏ ဒဏ်ရာ ပျောက်ကင်းခဲ့သည်။<ref>Pliny, ''Natural History'' 24.42, 34.152.</ref> ထို့နောက်မှသာ တယ်လီဖပ်စ်က ထရွိုင်သို့ သွားရာလမ်းကြောင်းကို ပြောပြခဲ့လေသည်။<ref name="Apollodorus, Epitome 3.20"/>
အချို့ပညာရှင်များ ယူဆသည်မှာ တပ်လီဖပ်စ်အပေါ် စစ်ပြုခြင်းသည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ၏ မူရင်းဇာတ်လမ်း မဟုတ်ဘဲ ဆင့်ပွားပြန်လည် ဖန်တီးထားခြင်းသာဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အဓိကဇာတ်လမ်းကျောရိုးမှ အဖြစ်အပျက်၊ အကြောင်းအရာများ၏ ရှေ့ပြေးသဖွယ် စွန့်စားခန်း ဇာတ်လမ်းပုံစံနှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်သည်ဟု ယူဆသုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ဇာတ်လမ်းအကြိုသဘောနှင့် ခွဲထုတ်မရသောအပိုင်းအဖြစ် ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပေသည်။<ref>Davies, esp. pp. 8, 10.</ref>
===ဒုတိယအကြိမ် စုဝေးခြင်း===
[[Image:Troas.png|thumb|ထရိုးအဒ်ကျွန်းပြမြေပုံ (Troäd)]]
မုန်တိုင်းက အခီးယန်ဇ်တပ်ပေါင်းစုကြီးကို တကွဲတပြားဖြစ်စေပြီးနောက် ရှစ်နှစ်မြောက်ရောက်သောအခါ<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.19.</ref> သင်္ဘောအစီးရေ တစ်ထောင်ထက်ပိုသော တပ်ဖွဲ့ကြီးသည် ထပ်မံစုဝေးကြပြန်သည်။ ၎င်းတို့အားလုံး အောလိဇ်မြို့ရောက်ရှိပြီးသောအခါ လေတိုက်ခတ်ခြင်း ငြိမ်သက်သွားသည်။ အနာဂတ်ဟောသူက နတ်ဘုရားမ အားတစ်မစ် (Artemis) က အဲဂါမန်းနန်ကို အထွတ်မြတ်ထားရာ တောအုပ်ထဲက သမင်တစ်ကိုသတ်ပြီး အားတစ်မစ်ထက်ပင် အဲဂါမန်းနန်က ပိုတော်သည့် မုဆိုးဖြစ်ကြောင်း ဝါကြွားခဲ့သောကြောင့် အပြစ်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆို၏။<ref name=PC1/> အားတစ်မစ်အား ကျေနပ်စေရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းမှာ အဲဂါမန်းနန်နှင့် ကလိုက်တမ်စထရာ (Clytemnestra) တို့၏ သမီးတော် <ref>Philodemus, ''On Piety''.</ref>အစ်ဖစ်ဂျစ်နီယာ (Iphigenia) ကို ယဇ်ပူဇော်ရန် ဖြစ်သည်ဟု ဟောသည်။ အစ်ဖစ်ဂျစ်နီယာသည် ဟယ်လန်နှင့် [[သီးဆီးယပ်စ်]]တို့ ပေါင်းဖက်၍ မွေးခဲ့သော သူ၊ ဟယ်လန်က မန်နစ်လေးယပ်စ်ကို လက်ထပ်လိုက်သောအခါ အဲဂါမန်းနန်တို့ ဇနီးမောင်နှံအား လွှဲပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။<ref>Antoninus Liberalis, ''Metamorphoses'' 27.</ref>
အဲဂါမန်းနန်က ယစ်ပူဇော်မည့်အရေးကို ကန့်ကွက်ငြင်းဆိုသည်။ အခြားသူများက ထိုသို့မလုပ်ဆောင်ပါက စစ်ပွဲခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါလာမီးဒီးဇ်ကို ခန့်အပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကြလေသည်။<ref>Ptolemy Hephaestion, ''New History'' 5 (as summarized in Photius, ''Myriobiblon'' 190).</ref> အချို့သောမူများအရ အဲဂါမန်းနန်သည် စိတ်မပါတပါဖြင့်သာ ယဇ်ပူဇော်မှုကို ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် အခြားသောမူများက သမီးနေရာတွင် သမင်တစ်ကောင်ဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည် (သို့) နောက်ဆုံးအချိန်သို့ အရောက်တွင် အားတစ်မစ်က မိန်းကလေးအပေါ် သနားစိတ်ဝင်ပြီး သူမဘုရားကျောင်းသို့ ခေါ်သွားခဲ့ကာ သိုးတစ်ကောင်ကို အစားထိုးပေးခဲ့သည်ဟုလည်း ရေးသားကြသည်။<ref name=PC1/>ဂရိကဗျာဆရာ [[ဟီးဆီးယဒ်]]က အစ်ဖစ်ဂျစ်နီယာသည် "ဟက်ကာတီ" ဟုအမည်တွင်သော နတ်သမီးဖြစ်သွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။<ref>Pausanias, 1.43.1.</ref>
အခီးယန်ဇ်တပ်များနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ်များကို အိလိယဒ်ကဗျာရှည်၏ ဒုတိယမြောက်စာအုပ် "သင်္ဘောများ၏ စာရင်း" တွင် ဖော်ပြထား၍ ဂရိပြည်မ၊ ပဲလာပါနီးဇ် (Peloponnese) နှင့် ဒိုဒစ်ကာနီးဇ် (Dodecanese) ကျွန်းများ၊ ခရီးတီးနှင့် အစ်သကာဒေသများမှ တပ်ဖွဲ့ပေါင်း (၂၈) ဖွဲ့ပါဝင်ကာ ပန်တီကွန်တာအမျိုးအစား (pentekonter - လှော်ခတ်အားနှင့် ရွက်ပါသော နှစ်မျိုးသုံး သင်္ဘော) သင်္ဘောအစီးရေ (၁၁၈၆) စီးဖြစ်ပြီး တစ်စီးတွင် လှော်ခတ်သူ အယောက် (၅၀) ပါသည်။ ဂရိသမိုင်းဆရာ သယူးဆစ်ဒစ်ဒီးဇ်က<ref>''History of the Pelloponesian War'' 1,10.</ref> "အစဉ်အလာအရဆိုလျှင် သင်္ဘောမျမှာ (၁,၂၀၀) ခန့်ဖြစ်ပြီး ဘစ်အိုရှာ (Boeotia) ဒေသသုံး သင်္ဘောများ၌ လူ (၁၂၉) ပါဝင်ပြီး ဖစ်လက်တီးတီးဇ် (Philoctetes) ဦးဆောင်သော သင်္ဘောများသာ လူ (၅၀) ပါဝင်သည်။ ၁၂၀ နှင့် ၅၀ မှာ အများဆုံးနှင့် အနည်းဆုံး ကိန်းဂဏန်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ပါဝင်သော စစ်သည်အရေအတွက်မှာ အယောက် (၇၀,၀၀၀) မှ (၁၃၀,၀၀၀) အထိ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဘစ်ဘလီယိုသီးကာကျမ်းတွင် သင်္ဘောစာရင်းကို ပေးထားပြီး တစ်မျိုးတစ်မည်ဖော်ပြထားသော်လည်း အရေအတွက်အနေဖြင့် ကိုက်ညီမှုရှိ၏။ ပညာရှင်အချို့က ဟိုးမား၏ စာရင်းသည် ကြေးခေတ် မူလမှတ်တမ်းဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုကြသည်။<ref>Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (History of the Greek Nation) vol. A, Ekdotiki Athinon, Athens 1968.</ref><ref name="Karykas">Pantelis Karykas, Μυκηναίοι Πολεμιστές (Mycenian Warriors), Athens 1999.</ref><ref name=Konstas>Vice Admiral P.E. Konstas R.H.N.,Η ναυτική ηγεμονία των Μυκηνών (The naval hegemony of Mycenae), Athens 1966</ref> အခြားသောသူများက ဟိုးမား၏ လုပ်ဇာတ်စာရင်းဟု ယုံကြည်ကြပေသည်။
အိလိယဒ်ကဗျာ၏ ဒုတိယစာအုပ်တွင် ထရိုဂျန်ဖက်မှ မဟာမိတ်များကို ဖော်ပြထားရာ ထရိုဂျန်များကို ဟက်တာ ဦးဆောင်သည်။ [[အစ်နီးယပ်စ်]] ဦးဆောင်သော ဒါးဒါနီးယန်တပ်၊ ဇေးလီယန်တပ် (Zeleians)၊ အာဒြာစတီးယန်တပ် (Adrasteians)၊ ပဲကော့တီယန်တပ် (Percotians)၊ ပဲလာဂီးယန်တပ် (Pelasgians)၊ သရေးရှန်တပ် (Thracian)၊ စစ်ကိုနီးယန်လှံတပ် (Ciconian)၊ ပဲအိုးနီးယားမြားတပ် (Paionia)၊ ဟဲ(အဲ)လိဇနက်တပ် (Halizones)၊ မစ်ဆီယာတပ် (Mysians - မီရှန်း)၊ ဖရှစ်ဂျီးယန်တပ် (Phrygians)၊ မယ်အိုးနီးယားတပ် (Maeonians)၊ မိုက်လီရှန်တပ် (Miletians)၊ ဆာပီးဒွန်ခေါင်းဆောင်သော လစ်ဆီယာ (လစ်ကီယာ) တပ် နှင့် ကာရီယန်တပ်ဖွဲ့များ သည် ထရိုဂျန်များ၏ မဟာမိတ်များဟု ဖော်ပြထားရှိသည်။ ထရိုဂျန်တို့၏ ဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်၍မူကား ဖော်ပြထားခြင်း အလျှင်းမရှိပေ။ ထို၌ ကာရီယန်များသည် အရိုင်းဘာသာစကားကိုဆိုကြသည်ဟု အထူးဖော်ပြထားကာ များလှစွာသော တပ်ပေါင်းစုကြီးတွင် ဘာသာစကားအမျိုးမျိုး ပြောဆိုကြသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး အမိန့်များကို တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ချင်းစီမှ ဘာသာပြန်ပေးရန်လိုအပ်ပါငည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Homer, ''Iliad'' Β.803–806.</ref> အိလိယဒ်၌ ထရိုဂျန်နှင့် အခီးယန်တပ်တို့သည် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှု တူညီကြကာ ထိုနှစ်ဖက်မှသူရဲကောင်းများသည် ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းကိုပင် အချင်းချင်းပြောဆိုကြသည်ဟု ကဗျာတွင် ရေးသားထားသည်။ သို့သော်လည်း ဤသည်မှာ ဇာတ်လမ်းသဘော သက်ရောက်မှုတစ်ခုဖြစ်နိုင်ပေသည်။
[[File:Philoktetes Lemnos Met 56.171.58.jpg|thumb|upright|လမ်းနော့စ်ကျွန်းပေါ်ရှိ ဖီလော့တီးတီးဇ်၊ ဟဲရာကလီးဇ်၏ လေးနှင့် မြားကျည်တောက်နှင့်အတူ။ အဲတစ်ခေတ် ဆေးနီရောင်ရုပ်ပုံရေးဆွဲ့သည့် မြေအိုး။ ဘီစီ (၄၂၀)]]<!--goes with the following section-->
===ကိုးနှစ်တာစစ်ပွဲ===
====ဖစ်လက်တီးတီးဇ်====
ဖစ်လက်တီးတီးဇ်သည် [[ဟဲရာကလီးဇ်]]၏ မိတ်ဆွေတစ်ဦးဖြစ်၍ ဟဲရာကလီးဇ် သေဆုံးသောအခါ မည်သူမျှ မသင်္ဂြိုဟ်ကြသောအခါ ဖစ်လက်တီးတီးဇ်က အလောင်းစင်ကို သင်္ဂြိုဟ် (မီးရှို့) ပေးသည်။ ထို့အတွက် ဟဲရာကလီးဇ်၏ လေးနှင့် မြားများကိုရရှိခဲ့သည်။<ref>Diodorus iv, 38.</ref> လူသူအပြည့်ပါဝင်သော သင်္ဘောခုနစ်စီးဖြင့် ထရိုဂျန်သို့ ရွက်လွှင့်ခဲ့၍ ထို၌ အခီးယန်ဘက်မှ ကူတိုက်ပေးရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုသင်္ဘောများ ခရိုင်းဇီ (Chryse - ခရီးဆီ) ကျွန်းတွင် ရိက္ခာအတွက်<ref>Pausanias 8.33.4</ref> (သို့) တန်းနဒေါ့စ်ကျွန်းတွင် အခြားသင်္ဘောများနှင့်အတူ နားခဲ့ကြသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.27.</ref> ဖစ်လော့တီးတီးဇ်ကို မြွေတစ်ကောင်ကိုက်၍ ဒဏ်ရာပြည်တည်ကာ အနံ့အသက် မကောင်းဖြစ်၏။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ အကြံဖြင့် မိုက်ဆီးနီဘုရင် အေးထရီးယပ်စ်က ဖစ်လော့တီးတီးဇ်ကို လမ်းနော့စ်ကျွန်းတွင် နားခိုင်းသည်။<ref name=PC1/>
မီးဒန် (Medon - မဲဒွန်) က ဖီးလော့၏ လူများကို ကွပ်ကဲခဲ့သည်။ တန်းနိဒေါ့စ်ကျွန်းတွင်ရှိစဉ် မိခင်က အာခိလိဇ်ကို အပေါ်လို၏သား ဘုရင် တန်းနိစ်ကို သတ်မည်ဆိုလျှင် အပေါလိုနတ်ဘုရားက ၎င်းကို ပြန်လည်သတ်လိမ့်မည်ဟု သတိပေးသော်လည်း တန်းနိစ်သည် အာခိလိဇ်လက်ချက်ဖြင့် လွန်သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.26.</ref> တန်းနိဒေါ့စ်ကျွန်းမှနေ၍ အဲဂါမန်းနန်က ထရွိုင်ဘုရင်ဆီသို့ မန်နစ်လေးယပ်စ်၊ အောဒစ်ဆီးယပ်၊ ပါလာမီးဒီးဇ်တို့ကို သံတမန်အဖြစ် စေလွှတ်ကာ ဟယ်လန်ကို ပြန်ပေးရန် သံခင်းတမန်ခင်းပြုခဲ့သော်လည်း ငြင်းဆိုခြင်းခံရ၏။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.28.</ref>
ဖစ်လော့တီးတီးဇ်သည် လမ်းနော့စ်ကျွန်း၌ ဆယ်နှစ်တာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး ထိုကျွန်းသည် [[ဆော့ဖာကလီးဇ်]]၏ အလွမ်းဇာတ် "ဖစ်လော့တီးတီး" အရ လူသူမဲ့ကျွန်းစု ဖော်ပြထားသော်လည်း အစောပိုင်းစဉ်ဆက်သဘောအရ (စာပေ) ထိုကျွန်းတွင် မင်းယန်မျိုးနွယ်များ (Minyans -မင်နိယပ်စ်) နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။<ref>Herodotus 4.145.3.</ref>
====ရောက်ရှိခြင်း====
အနာဂတ်ဟောသူများက ထရွိုင်မြေပေါ်သို့ ပထမဆုံးခြေချသူသည် ပထမဆုံးသေဆုံးမည့်သူဖြစ်မည်ဟု ဟောကိန်းထုတ်ထားသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.29.</ref> ထို့ကြောင့် ဦးဆောင်ခေါင်းဆောင်သောသူများပင် ခြေချရန် ချီတုံချတုံဖြစ်နေသည်။ အဆုံးတွင်ကား ဖီလာ့ဆီယန်ဇ် (Phylaceans - ဖီလာ့ကီမြို့သားများ) ၏ ခေါင်းဆောင် ဖစ်လော့တီးတီးဇ်က ထရွိုင်မြေပေါ်သို့ ပထမဆုံး ခြေချခဲ့သည်။<ref>Pausanias 4.2.7.</ref> အကြောင်းမှာ အောဒစ်ဆီးယပ်က လှည့်ကွက်လုပ်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လှည့်ကွက်မှာ ၎င်း၏ဒိုင်းကို မြေပေါ်သို့ အရင်ပစ်ချပြီးသောအခါမှ ထိုဒိုင်းပေါ်သို့ ဆင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးလှေပေါ်မှ ဆင်းသည်ဖြစ်သော်လည်း ထရွိုင်မြေပေါ်သို့ ပထမဆုံးခြေချသူမဟုတ်ခဲ့ပေ။ ဟက်တာက ဖစ်လော့တီးတီးဇ်ကို တိုက်ပွဲတစ်ခု၌ သတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ထရိုဂျန်သားများ ထရွိုင်ကမ်းခြေမြေပြင်ကို လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။ အာခိလိဇ်သည် [[ပိုဆိုက်ဒန်]]၏ သား ဆစ်ဂ်နပ်စ် (Cycnus - ကီးနော့ရှ်) ကို သတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ထရိုဂျန်များ မြို့တံတိုင်းဖက်ဆီသို့ ထွက်ပြေးကြရသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.31.</ref>
မြို့တံတိုင်းများသည် လာတိုက်သူ ဂရိများအတွက် အလွန်ခိုင်ခံသောအနေအထားဖြစ်နေသည်။ ထရိုဂျန်ဘုရင် လေးအော့မစ်ဒွန် (Laomedon - လဲအော့မဲ့ဒွန်) သို့ တပ်အင်အားဖြည့် ဆောင်ရွက်ပေးသည့်အနေဖြင့် ပိုဆိုက်ဒန်နှင့် အပေါလိုနတ်ဘုရားတို့က ထိုတံတိုင်းများကို တစ်နှစ်အတွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များက ဆိုရလောက်အောင်ပင် မြို့တံတိုင်းများသည် ခိုင်မာအားကောင်း အထင်ကြီးလောက်ပေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.worldhistory.org/troy/|title=Troy|last=Cartwright|first=Mark|date=2 August 2012|website=[[World History Encyclopedia]]}}</ref> ပရောတစ်ဆစ်လေးယပ်စ် (Protesilaus - ပရိုတဲ့စိလော့ရှ်) သည် ထရိုဂျန်အများအပြားကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဇာတ်လမ်း၏ မူအများစုအရ ဟတ်တာ၏အောက်တွင် သေပွဲဝင်ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.30.</ref> အခြားမူများ၌ ၎င်းကိုသုတ်သင်ခဲ့သူမှာ အစ်နီးယပ်စ်၊ အာခေးတီးဇ် (Achates)၊ အဲဖိုဘပ်စ် (Ephorbus - အဲဖိုဘော့ရှ်) တို့ဖြစ်သည်ဟု ပြုစုထားသည်။<ref>Eustathius on Homer, ''Iliad'' ii.701.</ref> အခီးယန်များသည် ပရောတစ်ဆစ်လေးယပ်စ်ကို ထရိုးယဒ် (Troäd - ထရို့အာ့ဒါ) ကျွန်းဆွယ်အလွန်က သရေးရှန်ကျွန်းဆွယ်တွင် နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် မြှုပ်နှံပေးခဲ့ကြသည်။<ref>Scholiast on Lycophron 532.</ref> ၎င်းသေဆုံးပြီးနောက် ညီအကိုတော်သူ ပေါဒါဆပ်စ် (Podarces - ပေါ်ဒါ့ကိစ်) က ၎င်း၏ တပ်များကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
[[File:Wenceslas Hollar - Briseis and Achilles crop.jpg|thumb|upright|အာခိလိဇ်နှင့် ဘရီဆီးအစ်တို့၏ပုံ၊ ၁၇ ရာစု သရုပ်ဖော်စာအုပ်မှဖြစ်၍ Wenzel Hollar ၏ လက်ရာဖြစ်သည်။]]
====အာခိလိဇ်၏ စစ်ချီတိုက်ပွဲများ====
[[File:Achilles Briseis MAN Napoli Inv9105 n01.jpg|thumb|ဘရီဆီးအစ်ကို အာခိလိဇ်က အဲဂါမန်းနန်ထံသို့ လက်လွှတ်ခဲ့ရပုံ၊ ပွန်ပေယီမြို့မှ House of the Tragic Poet စံအိမ်တော်၏ နံရံဆေးရေး၊ အေဒီ ၁ ရာစု၊ ယခု၌ နေပယ်လ်မြို့ရှိ အမျိုးသားရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်တွင် ရှိသည်။]]
ထရွိုင်မြို့ကို အခီးယန်များ ကိုးနှစ်ကြာသည်အထိ ပိတ်ဆို့ဝိုင်းဝန်း တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ဤကိုးနှစ်တာကာလသည် ရှင်သန်ကျန်ရစ်သော ရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြချယ်မှုန်းမှုအနည်းဆုံးဖြစ်၍ စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးနှစ် (ဆယ်နှစ်မြောက်) ကိုသာ ပိုမိုဖော်ပြသည်ကများ၏။ ထရွိုင်မြေသို့ စဦးခြေချမှုပြီးနောက် ဆယ်နှစ်မြောက်မှသာလျှင် တပ်ပေါင်းစုကြီးတစ်ခုလုံးအနေဖြင့် ပြန်လည်စုဝေးမိကြသည်။ ရှေးခေတ်မှ ဂရိသမိုင်းဆရာ သယူးဆစ်ဒစ်ဒီးဇ် (Thucydides) က ငွေကြေးပြတ်လတ်ကြသောကြောင့်ဟု ကောက်ချက်ဆွဲသည်။ ထို့နောက်ဆက်လက်ဆိုသည်မှာ ထရိုဂျန်မဟာမိတ်တပ်များကို အလစ်ဖမ်း၍ တိုက်ခိုက်ကြသည်များရှိသည့်အပြင် သရေးရှန်ကျွန်းဆွယ်၌ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်ကြလျှက် အချိန်ကုန်ဆုံးကြသည်။<ref>Thucydides 1.11.</ref> ထရွိုင်ကို လုံးဝဥဿုံ တိုက်ခိုက်၍မရသောကြောင့် အာရှမိုင်းနာ၏ အတွင်ပိုင်းနယ်မြေများနှင့် ဆက်သွယ်မှုပြုကြသည်။ စစ်ကူတပ်များ နောက်ဆုံးအချိန်ထိတိုင် တောက်လျှောက် ရောက်ရှိလာသည်။ အခီးယန်များသည် ဒါးဒါနဲ့လ်ဇ်ရေလက်ကြားအဝင်ဝကိုသာလျှင် ထိန်းချုပ်နိုင်၍ ထရွိုင်နှင့် ၎င်း၏မဟာမိတ်များက ထိုရေလက်ကြား၏ အတိုဆုံးအပိုင်းဖြစ်သော ဆီးစ်တော့စ်မြို့နှင့် အဘီးဒေါ့စ်မြို့တို့ကြား ပင်လယ်ပြင်ကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဥရောပဘက်ရှိ ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ်များနှင့်လည်း ဆက်သွယ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့နိုင်ပေသည်။<ref name=PK>Papademetriou Konstantinos, "Τα όπλα του Τρωϊκού Πολέμου" ("The weapons of the Trojan War"), Panzer Magazine issue 14, June–July 2004, Athens.</ref>
အခိလိဇ်နှင့် အေဂျက်တို့သည် အခီးယန်များထဲ၌ အတက်ကြွဆုံးသောသူများဖြစ်ပြီး တပ်ဖွဲ့များကို သီးခြားစီဦးဆောင်ကာ ထရိုဂျန်မဟာမိတ်များ၏ နယ်မြေများကို ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့၏။ ဟိုးမားစာပေအရ အာခိလိဇ်သည် မြို့ (၁၁) မြို့နှင့် ကျွန်း (၁၂) ကျွန်းကို သိမ်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>Iliad IX.328</ref> အပေါလိုဒိုးရပ်စ်အရ အာခိလိဇ်သည် ထရိုးယဒ်ကျွန်းဆွယ်ဒေသမှ အစ်နီးယစ်၏ နယ်မြေကို လျှပ်တပျက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ အစ်နီးယစ်၏ နွားကို ခိုးခဲ့သည်ဟု ရေးသားသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 3.32.</ref> လာနဲဆပ်စ် (Lyrnassus)၊ ပီးဒါဆပ်စ် (Pedasus) နှင့် အနီးနားမြို့အတော်များများကိုလည်း သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ကာ ဘုရင် ပရိုင်းယန်၏သား ထရွိုင်လပ်စ်ကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့၏။ ထရွိုင်လပ်စ်သည် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၎င်းသာအသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်လျှင် ထရွိုင်မြို့မကျဟုလည်း ဆိုကြပေသည်။ အပေါလိုဒိုးရပ်စ်က အာခိလိဇ် သိမ်းယူသည် မြို့၊ ကျွန်းစာရင်းများကို ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ထိုစာရင်းမှာ မှား၏။ အကြောင်းမှာ စာရင်းပါနယ်မြေများသည် တောင်ဘက်သို့ ရောက်လွန်းသည်ဟု ဂရိဂန္ထဝင်ရေးရာပညာရှင် ကားကရိဒိဇ် (Kakrides) က ဝေဖန်သည်။<ref>Volume 5 p. 80</ref> အခြားရင်းမြစ်များတွင် အာခိလိဇ်သိမ်းယူသော နယ်မြေအချို့ကို ဖော်ပြထားသည်။<ref>Demetrius (2nd century BC) Scholium on Iliad Z,35</ref><ref>Parthenius Ερωτικά Παθήματα 21</ref> ထိုနယ်မြေများမှ တိုက်ယူရရှိသောလူသူ၊ ပစ္စည်းများမှ အမျိုးသမီးနှစ်ပါဝင်ရာ လာနဲဆပ်စ်မြို့မှ ဘရိုင်ဆီးအစ် (Brisēís - ဘရီဆီးအစ်) နှင့် သီးဘီးဟစ်ပေါ်ကလားကီးမြို့မှ ခရိုင်ဆီးအစ် (Chryseis - ခရီဆီးအစ်) တို့ဖြစ်ပြီး ဘရီဆီးအစ်ကို အာခိလိဇ်က ရယူ၍ ခရိုင်ဆီးအစ်ကို အဲဂါမန်းနန်က ရရှိသည်။<ref name=PC1/> အာခိလိဇ်သည် ပရိုင်းယန်၏သား လိုက်ကေးယွန်ကို သစ်ခွခြံထဲ၌ လုပ်ကိုင်နေစဉ် ဖမ်းမိခဲ့ကာ ပါထရောကလပ်စ်က လမ်းနော့စ်ကျွန်းတွင် ၎င်းကို ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Library'' 3.12.5.</ref><ref name=PC1/> အင်းဘရော့စ်ကျွန်းဘုရင် အဲတိယွန် (Eetion) က ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ထရွိုင်မြို့သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဆယ့်နှစ်ရက်ကြာပြီးနောက် (ပါထရောကလပ်စ်သေဆုံးအပြီး) အာခိလိဇ်က လိုက်ကေးယွန်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>Homer, ''Iliad'' Φ 35–155.</ref>
[[File:Achilles Ajax dice Louvre MNB911.jpg|thumb|left|upright=.75|အေဂျက်နှင့် အာခိလိဇ်တို့ စစ်တုရင်ကဲ့သို့ကစားနည်း ကစားနေပုံ၊ ဆေးမည်းဖြင့်ပုံဖော်ထားသော အဲတစ်ခေတ်အိုး၊ ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်]]
====အေဂျက်နှင့် စစ်တုရင်တစ်ပွဲ====
[[အေဂျက်]]သည် ပရိုင်းယန်ဘုရင်၏ သမက်တော် ပေါ်လင်မင်စ်တာ (Polymestor) ၏ တိုင်းပြည် သရေးရှန်ကျွန်းဆွယ်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကာ ထရိုဂျန်စစ်အုပ်စုများကို အီဒါတောင်နှင့် ကျေးလက်ဒေသများ၌ပါ လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
မြေအိုးများပေါ်က သရုပ်ဖော်ပုံများစွာတွင်ကား စာပေရင်းမြစ်များတွင်မတွေ့ရသည့် ဇာတ်လမ်းများကိုသာ ညွှန်းဆိုဖော်ကျူးထားကြ၏။ စစ်ပွဲဖြစ်စဉ် တစ်ခုသောအခါ၌ အေဂျက်နှင့် အာခိလိဇ်တို့သည် "petteia" (စစ်တုရင်တစ်မျိုး) ကစားနေခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.personal.psu.edu/wxk116/roma/petteia.html|title="Petteia".|accessdate=4 June 2021|archivedate=9 December 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061209122834/http://www.personal.psu.edu/wxk116/roma/petteia.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gamesmuseum.uwaterloo.ca/Archives/Austin/index.html|title="Greek Board Games".|accessdate=4 June 2021|archivedate=8 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090408090534/http://www.gamesmuseum.uwaterloo.ca/Archives/Austin/index.html}}</ref> ထိုနှစ်ဦး စစ်တုရင်တွင် ဈာန်ဝင်စားနေမိ၍ နံဘေးက တိုက်ပွဲကိုပင် အာရုံမရဖြစ်နေရာ<ref>{{Cite web|url=http://www.personal.psu.edu/users/w/x/wxk116/roma/latruncu.html|title="Latrunculi".|accessdate=4 June 2021|archivedate=15 September 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060915044905/http://www.personal.psu.edu/users/w/x/wxk116/roma/latruncu.html}}</ref> ထရိုဂျန်များက ၎င်းတို့ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သောအခါ အသီးနာနတ်ဘုရားမ၏ ကယ်ဆယ်မှုဖြင့် အသက်ဘေးမှလွတ်ခဲ့သည်။<ref>Kakrides vol. 5 p. 92.</ref>
====ပါလာမီးဒီးဇ် သေဆုံးခြင်း====
အောဒစ်ဆီးယပ်စ်ကို သရေ့စ်ပြည်သို့လွှတ်၍ ဂျုံများ ရယူစေသော်လည်း လက်ဗလာဖြင့်သာ ပြန်လာခဲ့ပေသည်။ ဤသည်ကို ပါလာမီးဒီးဇ်က ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်သောအခါ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က ၎င်းထက်ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်ပါသလားဟူ၍ စိန်ခေါ်သည်။ ထိုအခါ ပါလာမီးဒီးဇ်က ခရီးထွက်ခွာခဲ့ကာ ဂျုံအပြည့်တင်ထားသော သင်္ဘောတစ်စင်းဖြင့် ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref>Servius, Scholium on Virgil's Aeneid 2.81</ref>
အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ယခင်က ၎င်းသား၏ အသက်ကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သောကြောင့် အခဲမကျေရာ လက်စားချေမှုတစ်ခုအနေဖြင့် လုပ်ကြံရန် အကြံထုတ်သည်။<ref>According to other accounts Odysseus, with the other Greek captains, including Agamemnon, conspired together against Palamedes, as all were envious of his accomplishments. See Simpson, ''Gods & Heroes of the Greeks: The Library of Apollodorus'', p. 251.</ref> ရာဇဝတ်ပြစ်မှုမြောက်သော စာတစ်စောင်ကို ပရိုင်းယန်မှ ပါလာမီးဒီးဇ် ဆီသို့ ပို့သည်ဟန် အတုလုပ်ပြီး<ref>According to Apollodorus ''Epitome'' 3.8, Odysseus forced a Phrygian prisoner, to write the letter.</ref> ပါလာမီးဒီးဇ်၏ အခန်းများ၌ ရွှေများကို တိတ်တဆိတ်ထည့်ထားလေသည်။ စာနှင့် ရွှေများကိုတွေ့သောအခါ အဲဂါမန်းနန်က ပါလာမီးဒီးဇ်ကို သစ္စာဖောက်သည်ဟု ဆိုကာ သေဒဏ်ကျစေခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ပေါဆေးနီးယပ်စ်က ကိပရိယာ (Cypria) ကဗျာကို ကိုးကား၍ အောဒစ်ဆီးယပ်နှင့် ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ် (Diomedes) တို့သည် ပါလာမီးဒီးဇ်ကို ငါးဖမ်းနေစဉ် ရေနှစ်၍ သတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယူရစ်ပစ်ဒီးဇ်ရေးသားသော ဒစ်တီစ် (Dictys) ကဗျာက အောဒစ်ဆီးယပ်နှင့် ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ် တို့သည် ရွှေများရှိသော ရေတွင်းတစ်ခုထဲသို့ သွေးဆောင်ဖြားယောင်း၍ ခေါ်လာကာ ထို၌ ကျောက်တုံးများဖြင့် သတ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>Pausanias 10.31.2; Simpson, ''Gods & Heroes of the Greeks: The Library of Apollodorus'', p. 251.</ref> ပါလာမီးဒီးဇ်၏ ဖခင် နောပလိယပ်စ် (Nauplius) သည် ထရိုးယဒ်ကျွန်းဆွယ်ဆီသို့ ရွက်လွှင့်လာခဲ့ပြီး တရားမျှတမှုရှိရေးကို တောင်းဆိုသော်လည်း အငြင်းခံရသောကြောင့် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဂရိ (အခီးယန်) နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ယင်းနိုင်ငံများရှိ မိဖုရားများကို ၎င်းတို့၏ ခင်ပွန်းဘုရင်များသည် ထရိုဂျန်မှ ကိုယ်လုပ်တော်များကို ယူဆောင်လာကြမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ မိဖုရားအရာကိုလည်း ဖယ်ရှားကြလိမ့်မည်ဟု လိုက်လံပြောကြားခဲ့ပေသည်။ ထိုမိဖုရားများအား ခင်ပွန်းများအပေါ် သစ္စာမထားရန် ဆွယ်တရားဟော၏။ အထူးသဖြင့် အဲဂါမန်းနန်၏ မိဖုရား ကလိုက်တမ်စထရာကို အဓိက ဆွဲဆောင်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ကလိုက်တမ်စထရာကို နောင်တွင် သိုင်းယတ်စတီးဇ် (Thyestes) ၏ သားဖြစ်သူ အစ်ဂျစ်သပ်စ် (Aegisthus) က မြူဆွယ်ခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.9.</ref>
====ပုန်ကန်မှု====
ထရွိုင်မြေသို့ စတင်အခြေချခဲ့ကြသည်မှစ၍ ကိုးနှစ်တာအဆုံးပိုင်းသို့ရောက်သည့်အခါ ရိက္ခာကုန်ခန်းခြင်း၊ အိမ်လွမ်းခြင်း၊ ကာလရှည်ကြာတိုက်ခိုက်ရသည်ကို ငြီးငွေ့ခြင်းများပေါ်ပေါက်လာပြီး ခေါင်းဆောင်များအပေါ် တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ကိပရိယာကဗျာအရ အာခိလိဇ်က စစ်တပ်ကို နေစေရန် အတင်းပြုသည်။<ref name=PC1/> အပေါလိုဒိုးရပ်စ်အရ အဲဂါမန်းနန်က အာနီးယပ်စ်၏ သမီးများကို ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ၎င်းတို့သည် မြေပြင်ကို ထိတွေ့ယုံမျှဖြင့် ဝိုင်၊ ဂျုံစေ့နှင့် ဆီများကို ပေါ်ပေါက်လာစေသည့် အစွမ်းသတ္တိကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြ၏။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ခေါ်ဆောင်လာနိုင်မှုသည် စစ်တပ်၏ ရိက္ခာအခက်အခဲကို ပြေလည်သွားစေခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, Epitome 3.10</ref>
===''အိလိယဒ်'' (ဣလိယဒ်)===
[[Image:Chryses Agamemnon Louvre K1.jpg|thumb|ခရိုင်းဆီးဇ်သည် ၎င်း၏သမီးကို ပြန်လွှတ်ပေးပါရန် အဲဂါမန်းနန်ထံသို့ တောင်ဆိုမှုပြုစဉ် (ဘီစီ ၃၆၀-၃၅၀)]]
{{Main|အိလိယဒ်}}
အပေါလိုနတ်နန်း၏ နတ်ဆရာ ခရိုင်းဆီးဇ် (Chryses - ခရီးဆီးဇ်) သည် အဲဂါမန်းနန်ဆီသို့ လာရောက်၍ ၎င်း၏သမီးကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုသော်လည်း အဲဂါမန်းနန်က မလွှတ်ပေးသည့်အပြင် ခရိုင်းဆီးဇ်က်ု စော်ကားမော်ကား ဆဲရေးတိုင်ထွာသည်။ ခရိုင်းဆီးဇ်က အပေါလိုနတ်ဘုရားထံ လက်စားချေပေးပါရန် ဆုတောင်းခဲ့သည်။ အပေါလိုက အမျက်ထွက်ကာ အခီးယန်စစ်တပ်ကို ရောဂါကပ်ဆိုက်စေသောကြောင့် အဲဂါမန်းနန်သည် ခရိုင်းဆီးဇ်ဆီသို့ သွားရောက်ရပြီး ထိုရောဂါကပ်ကို အဆုံးသတ်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုပြုခဲ့၏။ ထို့နောက် အာခိလိဇ်၏ ကိုယ်လုပ်တော် ဘရိုင်းဆီးယစ်ကို သိမ်းယူသည်။ ထိုသို့ ၎င်းအပေါ် ပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်းအား အာခိလိဇ်က ဒေါသထွက်၍ စစ်မတိုက်တော့ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့လေသည်။ ၎င်းဝင်၍မပါတော့သည့်နောက် မိခင်ဖြစ်သူ သဲတစ်ကို အာခိလိဇ်က ထရိုဂျန်များကို အနိုင်ပေးရန်သဘောရှိသည့် နတ်ဘုရားဇုစ်နှင့် ညှိနှိုင်းရန် တောင်းဆိုမှုပြုခဲ့သည်။
အာခိလိဇ် စစ်ဆင်နွှဲခြင်းမှ ရပ်ဆိုင်းပြီးသည့်နောက်တွင် အခီးယန်များသည် အစပိုင်း၌ အောင်မြင်မှုများရရှိကြသည်။ နှစ်ဖက်တပ်များသည် အခီးယန်များ စတင်ခြေချသည့်အချိန်ကတည်းက ယခုဆိုလျှင် အင်ပြည့်အားပြည့်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြလေသည်။ မန်နစ်လေးယပ်စ်က ပဲရစ်ကို တစ်ဦးခြင်း စီးချင်းထိုးရာ ပဲရစ် အရေးနိမ့်သဖြင့် အဲဖရာဒိုက်တီက ပဲရစ်ကို ကယ်ဆယ်ရပြန်သည်။ ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ်သည် အခီးယန်များကြား၌ အထင်ပေါ်ဆုံးဖြစ်လာကာ ထရိုဂျန်သူရဲကောင်း ပန်းဒါရပ်စ် (Pandaros) ကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့ပြီး [[အစ်နီးယပ်စ်]]ကိုသော်တောင်မှ သတ်ဖြတ်နိုင်လုသည်အထိ အခြေအနေရောက်ခဲ့သည်။ မိခင်တော်သူ အဲဖရာဒိုက်တီကပင် အစ်နီးယပ်စ်ကို ကယ်ဆယ်ခဲ့ရသည်။ [[အသီးနာ]]၏ ကူညီစောင်မမှုဖြင့် အဲဖရာဒိုက်တီ နှင့် အဲရီးဇ် နတ်ဘုရားတို့ကို ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ်က ဒဏ်ရာရစေနိုင်ခဲ့၏။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ နောက်ရက်များ၌ ထရိုဂျန်သားများက အခီးယန်များကို ပြန်လည်တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြ၍ အခီးယန်များ စခန်းဆီသို့ ပြန်ရကာ ထရိုဂျန်များက လိုက်၍ တိုက်ခိုက်သော် [[ပိုဆိုက်ဒန်]]က အခီးယန်တို့၏ စည်းနံရံတွင် ရှေ့ဆက်မတိုးမိစေရန် တားဆီးသည်။ နောက်ရက်တွင် ဇုစ်၏ အကူအညီဖြင့် ထရိုဂျန်များ အခီးယန်တပ်စခန်းများကို ဖောက်၍ ဝင်နိုင်ခဲ့ပြီး ထိုသင်္ဘောများကို မီးရှို့နိုင်ရန်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာခိလိဇ်ကို ပြန်လာရန်တောင်းဆိုကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ [[ဟက်တာ]]က ပရောဆစ်တစ်လေးယပ်စ်၏ သင်္ဘောကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့နောက် အာခိလိဇ်က မိတ်ဆွေတဖြစ်၊ အမျိုးတော်သူ ပတ်ထရောကလပ်စ်ကို ၎င်း၏ ချပ်ဝတ်နှင့် တပ်ဖွဲ့ကို ပေးအပ်၍ တိုက်ပွဲဝင်ရန်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ပတ်ထရောကလပ်စ်က ထရွိုင်သားများကို မြို့ရိုးဆီသို့ ပြန်လည်မောင်းထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အပေါလိုနတ်ဘုရား၏ ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်မှုဖြင့် မြို့ကို မုန်တိုင်းတစ်ခုဖြင့် တားဆီးပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပတ်ထရောကလပ်စ်သည် ဟက်တာ၏ လက်ချက်ဖြင့် ကျရှုံးခဲ့ပြီး အာခိလိဇ်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာက်ု ဟက်တာက သိမ်းယူလိုက်သည်။
[[Image:Triumph of Achilles in Corfu Achilleion.jpg|thumb|left|ထရွိုင်မြို့ကိုပတ်၍ အာခိလိဇ်သည် ဟက်တာ၏အလောင်းကို တရွတ်တိုက်ဆွဲလာခြင်း။ အာခိလီယွန်နန်းတော်မှ မြင်ကွင်းကျယ်ပုံစံ နံရံဆေးရေး။]]
ပတ်ထရောကလပ်စ် သေဆုံးရသည်ကို ယူကျုံးမရ ဒေါသထွက်ကာ ဟက်တာကို ပြန်လည်သတ်ရန် ကြိမ်းဝါးခဲ့သည်။ ပတ်ထရောကလပ်စ်နှင့် အာခိလိဇ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးအနေအထားသည် ငြင်းခုံဆွေးနွေးကြသည့် အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ဖြစ်၏။<ref>See [[Achilles and Patroclus]] for details.</ref> ထိုနှစ်ဦးသည် အလွန်တရာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ကြသော်လည်း ဟိုးမား၏ စာတွင် ချစ်သူများဟူ၍ သီးသန့် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပေ။<ref name= "Fox 2011">{{cite book |title= The Tribal Imagination: Civilization and the Savage Mind |last= Fox |first= Robin |year= 2011 |publisher= Harvard University Press |isbn=9780674060944 |page= [https://books.google.com/books?id=YCxy_4Bt1F0C&pg=PA223 223]}}</ref> သို့သော်လည်း ဂရိရှေးဟောင်းခေတ်နှင့် ဂန္ထဝင်ခေတ်တို့တွင် ချစ်သူများအဖြစ် ဖော်ပြထားကြကာ အထူးအားဖြင့် ထိုသို့ရေးသားကြသူများမှာ [[အီးစကီးလပ်စ်]]၊ အီးစကင်နီးဇ်နှင့် [[ပလေးတိုး]] တို့ဖြစ်ကြ၏။<ref>[https://books.google.com/books?id=WTRoAgAAQBAJ&lpg=PA227&ots=F1TvWJPs7H&dq=aeschylus%20achilles%20trilogy%20erastes&hl=el&pg=PA227#v=onepage&q=aeschylus%20achilles%20trilogy%20erastes&f=false Achilles in Love: Intertextual Studies]</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Aeschin.+1+133&redirect=true | title=Aeschines, Against Timarchus, section 133}}.</ref>
အဲဂါမန်းနန်နှင့် အာခိလိဇ်တို့ ပြန်လည်ပြေလည်သွား၍ အာခိလိဇ်က ဘရိုင်းဆီးယစ်ကို ပြန်လည်ရရှိသည်။ ဟစ်ဖီးစတပ်စ် နတ်ဘုရား ထုလုပ်သော ချပ်ဝတ်တန်ဆာအသစ်တစ်စုံရရှိခဲ့ကာ စစ်မြေပြင်သို့ ပြန်ဝင်သည်။ ထရိုဂျန်သားများကို များစွာ သုတ်သင်ရှင်လင်းနိုင်ခဲ့ပြီး အစ်နီးယပ်စ်ကိုပင် သတ်နိုင်သည်အထိဖြစ်ခဲ့ရာ ပိုဆိုက်ဒန်ကယ်ဆယ်ပေးသဖြင့် အစ်နီးယပ်စ် အသက်ဘေးမှ လွတ်သည်။ မြစ်စောင့်နတ် စကာမန်းဒါ (Scamander) နှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နတ်များလည်း စစ်ဖြစ်ကြသည်။ ဟက်တာမှလွဲ၍ ထရိုဂျန်စစ်တပ် မြို့ဆီသို့ ပြန်ဆုတ်ရသည်။ [[အသီးနာ]]က လှည့်စားသောကြောင့် ဟက်တာသည် မြို့အပြင်၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အာခိလိဇ်က ဟက်တာကို သတ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဟက်တာ၏အလောင်းကို ၎င်းစီးသော စစ်မြင်းရထားတွင် ချိတ်ဆွဲကာ အလောင်းကို ထရိုဂျန်များထံသို့ ပြန်ပေးရန် ငြင်းဆန်သည်။ သို့သော် အလောင်းကို အပေါလိုနှင့် အဲဖရာဒိုက်တီတို့က နဂိုအတိုင်း မပွန်းမရှဖြစ်စေရန် ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ယင်းနောက် ပရိုင်းယန်ဘုရင်သည် [[ဟားမီးဇ်]]၏ လမ်းပြမှုဖြင့် အာခိလိဇ်တဲဆီသို့ ရောက်လာခဲ့ပြီး ဟက်တာ၏အလောင်းကို ပြန်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သေသူကို မြှုပ်နှံသင်္ဂြဟ်ရန် နှစ်ဖက်စစ်တပ် ယာယီစစ်ပြေငြိမ်းကြသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာသည် ဟက်တာ၏ ဈာပနပွဲဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည်။
===အိလိယဒ်နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပျက်မှု===
====ပန်သက်ဆစ်လီယာနှင့် အာခိလိဇ်သေဆုံးခြင်း====
[[Image:Akhilleus Penthesileia Staatliche Antikensammlungen 2688.jpg|thumb|အားမဇန် မျိုးနွယ်ဘုရင်မ ပန်သက်ဆစ်လီယာကို အာခိလိဇ်က သုတ်သင်ခြင်း]]
ဟက်တာကို မြှုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်ပြီးနောက် မကြာမီတွင် အားမဇန် (Amazon:အာမဇွန်) မျိုးနွယ်ဘုရင်မ ပန်သက်ဆစ်လီယာသည် သူမ၏တပ်နှင့်အတူ ရောက်ရှိလာခဲ့၏။<ref>Scholiast on Homer, ''Iliad''. xxiv. 804.</ref> ပန်သက်ဆစ်လီယာသည် ညီမဖြစ်သူ ဟစ်ပေါလိတာ (Hippolyte: ဟစ်ပေါလိတီ) ကို မတော်တဆ သတ်မိခဲ့၍ ထရွိုင်ဘုရင် ပရိုင်းယန်က ထိုပြစ်မှုအတွက် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုပြုပေးခဲ့သည်။<ref>Quintus of Smyrna, ''Posthomerica'' i.18 ff.</ref> အပြန်အလှန်အားဖြင့် ၎င်းအတွက် တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ကာ ဂရိဘက်မှ သမားတော် မာခေးယန် (Machaon) အပါအဝင် များစွာသုတ်သင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=AE51>Apollodorus, ''Epitome'' 5.1.</ref> (ဤ၌ ပေါ်ဆေးနိယပ်စ်အရ မာခေးယန်ကို တယ်လီဖပ်စ်၏သား ယူရစ်ပစ်လပ်စ် (Eurypylus) က သုတ်သင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။)<ref name="Pausanias 3.26.9">Pausanias 3.26.9.</ref> မူတစ်ခုအရ ပန်သက်ဆစ်လီယာသည် အာခိလိဇ်ကိုပင် သတ်နိုင်ခဲ့ကာ သဲတစ်ကြောင့် အာခိလိဇ် သေရွာမှ ရှင်သန်ထမြောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>Ptolemy Hephaestion, New History Bk6 (as summarized in Photius, Myriobiblon 190)</ref> အခြားမူတစ်ခု၌ ဖော်ပြထားရာတွင် ပန်သက်ဆစ်လီယာကို အာခိလိဇ်က သတ်ခဲ့ပြီး<ref name=PC2A>Proclus, ''Chrestomathy'' 2, ''Aethiopis''.</ref> သူမသေလွန်သောအခါ သူမ၏အလှအပကို မက်မော၍ အာခိလိဇ်က ချစ်ကြိုက်ခဲ့သောကြောင့် သာမန်အဆင့်ရှိစစ်သားတစ်ဦးက ဤသည်ကို လှောင်ပြောင်လေပြီး ပန်သက်ဆစ်လီယာ၏ မျက်လုံးကို ထိုးဖောက်ရာ ၎င်းသည် အာခိလိဇ်လက်ချက်ဖြင့် သေခဲ့ရ၏။<ref name=AE51/><ref>Tzetzes, ''Scholiast on Lycophron'' 999.</ref> ထို့နောက် ထိုစစ်သားသေဆုံးရသဖြင့် အခီးယန်များကြား ကတောက်ကဆဖြစ်ခဲ့ကာ အာခိလိဇ်က လက်ဇ်ဘော့စ်ကျွန်းသို့ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး အပေါလို၊ အားတစ်မစ်နှင့် လီတို နတ်ဘုရားများကို ပူဇော်ပြီး အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က အာခိလိဇ်ကို ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုပြုပေးခဲ့သည်။<ref name=PC2A/> အီသီယိုးပီးယား ဘုရင် မမ်းနွန် (Memnon) က ဦးလေး (သို့) မွေးစားညီအကို တော်စပ်သူ ပရိုင်းယန်ဘုရင်ကို ကူညီရန် စစ်တပ်ကြီးဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="Apollodorus, Epitome 5.3">Apollodorus, ''Epitome'' 5.3.</ref><ref>Tzetzes ad Lycophroon 18.</ref> ၎င်းသည် အီသီယိုးပီးယားမှ တိုက်ရိုက်ရောက်လာခဲ့သည်မဟုတ်ဟု ဆိုကြသည်။ ပါရှားဒေသ၏ ဆူးဆာမြို့ (Susa) မှသော်လည်းကောင်း ကော့ကေးဆပ်စ်နယ်မှသော်လည်းကောင်း အီသီယိုးပီးယားနှင့် အိန္ဒိယစစ်သားများကို ဦးဆောင်၍ လာသည်ဟု ဖော်ပြကြလေသည်။<ref>Pausanias 10.31.7.</ref><ref>Dictys Cretensis iv. 4.</ref> အာခိလိဇ်ကဲ့သို့ပင် ၎င်းသည်လည်း ဟစ်ဖီးစတပ်စ် သွန်းလုပ်သော ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။<ref>Virgil, ''Aeneid'' 8.372.</ref> စစ်ပွဲတွင် မမ်းနွန်က ဖခင်ဖြစ်သူ နက်စ်တာအတွက် ဝင်ခံပေးသော အန်တိလာကပ်စ် (Antilochus) ကို သေစေခဲ့သည်။<ref>Pindarus ''Pythian'' vi. 30.</ref> ထို့နောက်တွင်ကား အာခိလိဇ်နှင့် မမ်းနွန်တို့ တိုက်ခိုက်ကြရာ ဇုစ်က ထိုနှစ်ဦး၏ ကံကြမ္မာကို ချိန်ခွင်ထက်တင်၍ ချိန်ကြည့်လေသော် မမ်းနွန်ဘက်က အောက်ဆင်းသွားသည်။<ref>Quintus Smyrnaeus ii. 224.</ref> မမ်းနွန်ကို အာခိလိဇ်က အနိုင်ယူသတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=PC2A/><ref>Diodorus Siculus, ''Library of History'' 4.75.4.</ref> အာခိလိဇ်သည် ထရိုဂျန်များကို မြို့အထိ လိုက်လံတိုက်လိုက်ခဲ့၏။ အာခိလိဇ်ကြောင့် နတ်တို့၏ သားသမီးများစွာသေကြေခဲ့ရသောကြောင့် ဤတစ်ကြိမ်တွင် အာခိလိဇ်သေရန်တန်ပြီဟု နတ်တို့က ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ၎င်းကို ပဲရစ်က အဆိပ်လူးမြားဖြင့် ပစ်ခတ်ပြီး အပေါလိုက မြားကို လမ်းကြောင့်တည့်မတ်ပေးရာ အာခိလိဇ် သေပွဲဝင်ခဲ့သည်။<ref name=PC2A/><ref name="Apollodorus, Epitome 5.3"/><ref>Pausanias 1.13.9.</ref> အခြားမူတစ်ခုတွင် အာခိလိဇ်က ပရိုင်းယန်ဘုရင်၏ သမီးတော် ပါလစ်ဆစ်ခ်နာ (Polyxena - ပိုလိဆက်နီ) ကို သင်းဘရာအပေါလိုဘုရားကျောင်းဆောင်၌ လက်ထပ်စဉ် ၎င်းကို ပဲရစ်၏ဓားက နောက်ဖက် (သို့) ဖနောင့်နေရာကို ထိုးစိုက်လာ၍ သေသည်ဟု ရေးသားသည်။<ref>Euripedes, ''Hecuba'' 40.</ref> အစောပိုင်းအချိန်တစ်ခု၌ ဤကျောင်းဆောင်ထဲ၌ပင် အာခိလိဇ်က ပရိုင်းယန်၏သား ထရွိုင်လပ်စ်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုမူနှစ်ခုစလုံး၌ အာခိလိဇ်ကိုသတ်သူသည် သူရသတ္တိမရှိဟူ၍ သိသိသာသာဆိုထားကာ အာခိလိဇ်သည် တိုက်ပွဲတွင် အနိုင်မပိုင်းနိုင်သူဖြစ်သည် ဟူ၍လည်း ဖော်ပြထားကြပေသည်။ အာခိလိဇ်၏ အရိုးများကို ပတ်ထရောကလပ်စ်၏ အရိုးများနှင့် ရောနှော၍ ဈာပနပွဲဆင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' iv. 88–595.</ref> [[အေဂျက်]]ကဲ့သို့ [[ဒန်ညုမြစ်]]ဝရှိ လက်ဖ်ကီ (Leuke - ကျွန်းဖြူ) တွင် ရှင်သန်နေထိုင်ဆဲဟု ရေးသားဖော်ပြကာ ထို၌ ဟယ်လန်ကို လက်ထပ်ခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.5.</ref><ref>Pausanias 3.19.13.</ref>
====ချပ်ဝတ်တန်ဆာပြဿနာ====
[[File:Ajax suicide BM F480.jpg|thumb|အေဂျက်၏ မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခြင်း၊ ဝိုင်အရက်အိုးကြီးတစ်လုံးမှပုံ၊ ဘီစီ ၄၀၀-၃၅၀၊ ဗူလ်ချီရှေးဟောင်းမြို့။]]
အာခိလိဇ်၏နံဘေးအနားတွင် စစ်ပွဲအကြီးအကျယ်ဖြစ်လျက် ရှိ၏။ အေဂျက်က ထရိုဂျန်များကို တားဆီးထားပေးပြီး အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က အလောင်းကို ပြန်သယ်သည်။<ref>Argument of Sophocles' ''Ajax''</ref> အာခိလိဇ်၏ ချပ်ဝတ်ကို အတော်ဆုံးစစ်သည်အား ပေးသည့်အခါ အလောင်းကို ကယ်ဆယ်ဆောင်ယူသော ထိုနှစ်ယောက် ပြိုင်ဘက်များဖြစ်သွားကြသည်။ အဲဂါမန်းနန်က အကျပ်ရိုက်စေမည့် ဆုံးဖြတ်ပေးရသောတာဝန်ကို မယူချင်ဘဲ ထရိုဂျန်သားများကို ဒုက္ခအပေးနိုင်ဆုံးသူသည် မည်သူဖြစ်သည်ဟု ထရိုဂျန်အကျဉ်းသားများကို မေးမြန်းရင်း ထိုအရေးကို ထိုအကျဉ်းသားများဆီသို့ ပို့ပေးလိုက်သည်။<ref>Scholiast on Homer's ''Odyssey'' λ.547.</ref> မူတစ်ခု၌ ထရိုဂျန်သားများနှင့် အသီးနာနတ်ဘုရားမတို့သည် ဒိုင်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref>Homer, ''Odyssey'' λ 542.</ref><ref name=PC3LI>Proclus, ''Chrestomathy'' 3, ''Little Iliad''.</ref> အကြောင်းမှာ နက်စ်တာ၏ အကြံဉာဏ်ကို ခံယူ၍ သူလျှိုများကို မြို့နံရံတံတိုင်းဘက်ဆီသို့ လွှတ်ကာ ထရိုဂျန်သားများ ပြောဆိုကြသည့်အရာကို နားထောင်စေခဲ့၏။ မိန်းမငယ်တစ်ဦးက အေဂျက်သည် ပိုမိုရဲရင့်၏ဟု ဆိုသည်။
ကဗျာဆရာ ပင်ဒါ၏အဆိုအရ ဆုံးဖြတ်သည့်ကိစ္စကို အခီးယန်များကြား လျှို့ဝှက်မဲပေး၍ ဆောင်ရွက်သည်။<ref>Pindar, ''Nemean Odes'' 8.46(25).</ref> မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဇာတ်လမ်း၏မူကွဲအားလုံး၌ အာခိလိဇ်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာများသည် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်ထံသို့သာ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပူဆွေးမှုဖုံးလွှမ်း၍ အေဂျက်သည် ၎င်း၏ရဲဘော်များကို သတ်ဖြတ်ချင်နေမိခဲ့၏။ ထိုစဉ် အသီးနာက အခီးယန်စစ်သည်များကို ကျွဲနွားများနှင့် ထိန်းကျောင်းသူများအဖြစ် အထင်ရောက်စေရန် အေဂျက်ကို လှည့်စားလိုက်သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.6.</ref> ထိုသို့သွေးရူးသွေးတန်းဖြစ်နေချိန်တွင် တံတိုင်းဖျက်သစ်သားတိုင်ကြီးနှစ်ချောင်းကို အဲဂါမန်းနန်နှင့် မန်နစ်လေးယပ်စ်ဟု ထင်မြင်ကာ ကျာပွတ်ဖြင့် ရိုက်သည်။<ref>Zenobius, ''Cent.'' i.43.</ref> နံနက်သို့ရောက်သောအခါ အသိပြန်ဝင်လာပြီး ဟက်တာပေးထားသော ဓားပေါ်သို့ ခုန်၍ ၎င်း၏ပျော့ကွက်နေရာဖြစ်သော ဂျိုင်းကို ထိုးဖောက်ခံရကာ သေသည်။<ref>Sophocles, ''Ajax'' 42, 277, 852.</ref> ပို၍အစောပိုင်းကျသော စာပေမူတစ်ခုတွင် ဟာကွက်ပျော့ကွက်မရှိသော အေဂျက်ကို ထရိုဂျန်များက ရွှံ့များဖြင့် ပစ်ပေါက်တိုက်ခိုက်ကြရာ နောက်ဆုံး၌ ရွှံ့များဖုံး၍ မလှုပ်မရှားနိုင်ဖြစ်သောအခါ အစာငတ်ပြတ်၍ သေပွဲဝင်ရသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
====ရှေ့ဖြစ်ဟောကိန်းများ====
[[File:Villa Romana de La Olmeda Mosaicos romanos 001 Ulises.jpg|thumb|စပိန်နိုင်ငံ၊ ပီဒရိုဆာ ဒီလာဗီဂါနယ်မြေ ([[:en:Pedrosa de la Vega|Pedrosa de la Vega]]) ရှိ လာ အိုလ်မီဒါ စံအိမ်တော်မှ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်ကို သရုပ်ဖော်ထားသော မှန်စီရွှေချပန်းချီကား။ အေဒီ ၄ (သို့) ၅ ရာစု]]
စစ်ပွဲ၏ဆယ်နှစ်မြောက်တွင် ထရွိုင်မြို့သည် [[ဟဲရာကလီးဇ်]]၏လေး မပါဘဲ မပျက်သုဉ်းနိုင်ဟု ဟောကိန်းရှိခဲ့သည်။ ထိုလေးသည် လမ်းနော့စ်ကျွန်းရှိ ဖစ်လော့တီးတီးဇ်ထံတွင် ရှိသည်။<ref>Either by Calchas, (Apollodorus, ''Epitome'' 5.8; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' 9.325–479), or by Paris' brother [[Helenus]] (Proclus, ''Chrestomathy'' 3, ''Little Iliad''; Sophocles, ''Philoctetes'' 604–613; Tzetzes, ''Posthomerica'' 571–595).</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့် ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ်တို့သည်<ref>This is according to Apollodorus, ''Epitome'' 5.8, Hyginus, ''Fabulae'' 103, Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' 9.325–479, and Euripides, ''Philoctetes''—but Sophocles, ''Philoctetes'' says Odysseus and Neoptolemus, while Proclus, ''Chrestomathy'' 3, ''Little Iliad'' says Diomedes alone.</ref> ဒဏ်ရာမှပြန်လည်သက်သာလာပြီဖြစသာ ဖစ်လော့တီးတီးဇ်ကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>Philoctetes was cured by a son of [[Asclepius]], either [[Machaon (mythology)|Machaon]], (Proclus, ''Chrestomathy'' 3, ''Little Iliad''; Tzetzes, ''Posthomerica'' 571–595) or his brother [[Podalirius]] (Apollodorus, ''Epitome'' 5.8; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' 9.325–479).</ref> ထရွိုင်သို့ရောက်သော် ဖစ်လော့က ပဲရစ်ကို လေးဖြင့်ခွင်း၍ သုတ်သင်ခဲ့၏။
အပေါလိုဒိုးရပ်စ်အရ ပဲရစ်၏ ညီအကိုတော်သူ ဟယ်လန်နပ်စ်နှင့် ဒီးယစ်ဖာဘပ်စ်တို့သည် ဟယ်လန်ကို သူရကိုယ်ရ ပြိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ဒီးယစ်ဖာဘပ်စ်က အနိုင်ရ၍ ဟယ်လန်နပ်စ်က အီဒါတောင်သို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ နတ်ဆရာ ကားကပ်စ်က ဟယ်လန်နပ်စ်သည် ထရွိုင်ပျက်သုဉ်းမည့် ဟောကိန်းများကိုသိရှိသည်ဟုဆိုကာ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က လမ်းမှ ၎င်းကိုကြိုတင်စောင့်နေခဲ့သည်။ <ref name=PC3LI/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.9.</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ အကျပ်ကိုင်မှုဖြင့် ဟယ်လန်နပ်စ်က ဆိုသည်မှာ ပီးလော့စ်၏ အရိုးကို ရယူနိုင်လျှင် အခီးယန်များ စစ်အောင်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အာခိလိဇ်၏သား နီးယော့တောလစ်မပ်စ် (Neoptolemus) ကို တိုက်ခိုက်ရန် တိုက်တွန်းပြီး ထရိုဂျန်ဘုရားကျောင်းမှ ပါလာဒီယန် (Palladium - ပါလာဒီယွန်) အသီးနာနတ်ရုပ်တုကို ခိုးယူရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့၏။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.10; Pausanias 5.13.4.</ref>
ဂရိများက ပီးလော့စ်၏ အရိုးကို ရရှိဆောင်ယူနိုင်ခဲ့ကြကာ<ref>Pausanias 5.13.4–6, says that Pelop's shoulder-blade was brought to Troy from Pisa, and on its return home was lost at sea, later to be found by a fisherman, and identified as Pelop's by the [[Oracle at Delphi]].</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က စကီးရော့စ်ကျွန်း လိုက်ကာမီးဒီးဇ်ဘုရင့်နန်းတော်တွင် ပုန်းအောင်းနေသော နီးယော့တောလစ်မပ်စ် ကိုခေါ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖခင် အာခိလိဇ်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာများကို ပေးသည်။<ref name=PC3LI/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.11.</ref> တယ်လီဖပ်စ်၏သား ယူရစ်ဖစ်လပ်စ်သည် စစ်တပ်ကြီးတစ်တပ်ကို ဦးဆောင်လာကာ ထရိုဂျန်များကို ကူရန်ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုတပ်ဖွဲ့မှာ ဟိုးမားစာပေတွင် Kêteioi တပ်ဟု ဖော်ပြထားပြီး<ref>''Odyssey'' λ.520</ref> အပေါလိုဒိုးရပ်စ်စာတွင် ဟစ်တိုက်စ် (Hittites) မျိုးနွယ် (သို့) မစ်ဆီယာ (မီးရှား) မျိုးနွယ်တပ်ဟု ရေးသားထားသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.12.</ref> ယူရစ်ဖစ်လပ်စ်သည် မာခေးယန်<ref name="Pausanias 3.26.9"/> နှင့် ပီနဲလိယပ်စ် ( Peneleos - ပီနဲလိရော့ရှ်) <ref>Pausanias 9.5.15.</ref> တို့ကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နီးယော့တောလစ်မပ်စ်၏ လက်ချက်ဖြင့် ကံကုန်သည်။
သူဖုန်းစားယောင်ဆောင်ကာ သူလျှိုလုပ်ရန်အတွက် ထရွိုင်သို့ အောဒစ်ဆီးယပ်စ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဟယ်လန်က ၎င်းမှန်းသိ၍ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့်အတူ ပူးပေါင်းကာ ဟယ်လန်၏အကူအညီဖြင့် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့် ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ်တို့သည် ပါလာဒီယန်နတ်ရုပ်တုကို ခိုးယူနိုင်ခဲ့ပေသည်။<ref>Homer, ''Odyssey'' 4.242 ff.</ref> <ref name=PC3LI/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.13.</ref>
[[File:Mykonos vase.jpg|thumb|left|ထရိုဂျန်မြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အစောဆုံးသိရှိရသော သရုပ်ဖော်ပုံ၊ မစ်ကာနော့စါကျွန်းတွင်တူးဖော်ရရှိခဲ့သော မြေအိုးကြီးမှပုံ၊ ဘီစီ ၆၇၀ ဝန်းကျင်ခန့်]]
====ထရိုဂျန်မြင်း====
ဤစစ်ပွဲ၏အဆုံးသတ်ကား နောက်ဆုံးအစီအမံတစ်ခု၏ စိုးမိုးမှုအောက်၌ဖြစ်သည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ပရိယာယ်အသစ်တစ်ခုကို တီထွင်ကြံဆခဲ့ရာ ထရိုဂျန်သားများအဖို့ အရိုအသေပြုအပ်သော၊ အခေါင်းပေါက်ပါ ဧရာမသစ်သားမြင်းရုပ်ကြီးတစ်ခု တည်ဆောက်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ထိုမြင်းရုပ်ကို အသီးနာက လမ်းညွှန်ပြသ၍<ref name=AE514>Homer, ''Odyssey'' 8.492–495; Apollodorus, ''Epitome'' 5.14.</ref> အစ်ပိုင်းယပ်စ် (Epeius - အက်ပီးရော့စ်) က အပေါလိုနတ်ဘုရားအတွက် လှူဒါန်းထားသော ပန်းချုံပင်သစ်အုပ်မှ (cornel tree) သစ်သားဖြင့်<ref>Pausanias, 3.13.5.</ref> တည်ဆောက်ပေးခဲ့ကာ မြင်း၌ ကမ္ပည်းရေးထိုးထားလေသည်။ ထိုကမ္ပည်းစာမှာ :
:''ဂရိသားများသည် အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်အတွက် ကျေးဇူးဥပကာရ တင်လှူပူဇော်မှုကို အသီးနာနတ်ဘုရားမသို့ ကိုယ်စားပြုပါ၏။''<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.15, Simpson, p. 246.</ref>
မြင်းကိုယ်၌စီမံထားသော အခေါင်းပေါက်ထဲတွင် အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ခေါင်းဆောင်ကာ စစ်သားအပြည့်ပါဝင်လေသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.14, says the hollow horse held 50, but attributes to the author of the ''Little Iliad'' a figure of 3,000, a number that Simpson, p. 265, calls "absurd", saying that the surviving fragments only say that the Greeks put their "best men" inside the horse. [[John Tzetzes|Tzetzes]], ''Posthomerica'' 641–650, gives a figure of 23, while [[Quintus Smyrnaeus]], ''Posthomerica'' xii.314–335, gives the names of thirty, and says that there were more. In late tradition it seems it was standardized at 40.</ref> ကျန်ရှိစစ်သားများသည် စခန်းများကို မီးရှို့၍ တန်းနာဒေါ့စ်ကျွန်းဆီသို့ ရွက်လွှင့်သွားခဲ့ကြသည်။<ref>Homer, ''Odyssey'' 8.500–504; Apollodorus, ''Epitome'' 5.15.</ref>
ဂရိများ မရှိတော့သည်ကို ထရိုဂျန်များ သိရှိ၍ စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီဟု ယုံကြည်လျှက် ထိုမြင်းကြီးကို ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် မြို့တွင်းသို့ ဆွဲသွင်းလာခဲ့ကြသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.16, as translated by Simpson, p. 246. Proculus, ''Chrestomathy'' 3, ''Little Iliad'', says that the Trojans pulled down a part of their walls to admit the horse.</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း ထိုမြင်းရုပ်ကို မည်သို့မည်ပုံ ပြုလုပ်ကြမည်ကို အခြေတင်အငြင်းပွားလျက် ရှိကြသည်။ အချို့က ကျောက်တောင်ပေါ်မှ ပစ်ချသင့်သည်။ အချို့က မီးရှို့သင့်၏ဟု ယူဆကြကာ ကျန်သူများက အသီးနာကို ပူဇော်သင့်သည်ဟု တွေးမြင်ကြလေသည်။<ref name=PC4IP>Proclus, ''Chrestomathy'' 4, ''Iliou Persis''.</ref><ref>Homer, ''Odyssey'' 8.505 ff.; Apollodorus, ''Epitome'' 5.16–15.</ref>
နတ်ဆရာမ ကာဆန္ဒြာ (Cassandra) နှင့် နတ်ဆရာ လာအိုးကွန် (Laocoön) တို့နှစ်ဦးစလုံးက မြင်းကို ထားရှိရန်စိတ်ကူးကို မနှစ်မြို့၍ ဆန့်ကျင်ကြသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.17 says that Cassandra warned of an armed force inside the horse, and that Laocoön agreed.</ref> ကာဆန္ဒြာတွင် အပေါလိုနတ်ဘုရား၏ ဆုလဒ်အဖြစ် ကြိုတင်မြင်နိုင်သည့်အစွမ်းသတ္တိကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း အပေါလိုနတ်ဘုရားကိုယ်တိုင် သူမကို လူအများ မယုံကြည်စေရန် ကျိန်စာသင့်စေထား၏။ ပင်လယ်ပြင်မှ မြွေနဂါးများ လာရောက်၍ လာအိုးကွန်နှင့် သားတစ်ဦး<ref name=PC4IP/> (သို့) ၎င်းနှင့် သားနှစ်ဦးစလုံး<ref>Virgil, ''Aeneid'' 2.199–227; Hyginus, ''Fabulae'' 135;</ref> (သို့) ၎င်း၏သားများကိုသာ စားသောက်ခဲ့သည်။<ref>Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xii.444–497; Apollodorus, ''Epitome'' 5.18.</ref> ဤအဖြစ်သနစ်သည် သူရဲကောင်း အစ်နီးယပ်စ်၏ နောက်လိုက်များအတွက် ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ နိမိတ်ပုံဖြစ်၍ ထိုသူများ အိုက်ဒါတောင်သို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။<ref name=PC4IP/> ထရိုဂျန်များသည် အဆုံးတွင် မြင်းရုပ်ကြီးကို မြို့တွင်း၌ထားရှိရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပြီး ထိုညတွင် ပွဲများကျင်းပကာ မြူးထူးပျော်ရွှင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=PC3LI/> အခီးယန်သူလျှို ဆိနွန် (Sinon) သည် ညသန်းခေါင်းယံအချိန်ရောက်သော် တန်းနာဒေါ့စ်ကျွန်းတွင် စခန်းချနေသော သင်္ဘောအုပ်စုကြီးကို အချက်ပြကာ မြို့တွင်းရှိ မြင်းရုပ်ကြီးထဲမှ စစ်သားများထွက်ရှိလာပြီး အစောင့်များကို သုတ်သင်ကြ၏။<ref>Scholiast on Lycophroon, 344.</ref><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.19–20.</ref>
===ထရွိုင်မြို့ပျက်သုဉ်းခြင်း===
[[Image:Amphora death Priam Louvre F222.jpg|thumb|right|အာခိလိဇ်၏သား နီးယော့တောလိမပ်စ်သည် ပရိုင်းယန်ကို သတ်နေစဉ် (အဲတစ်ခေတ် ဆေးနက်မြေဆိုးပေါ်ရှိ ရုပ်ပုံ) ဘီစီ ၅၂၀-၅၁၀]]
အခီးယန်များ မြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာ၍ အိမ်မောကျနေသော ထရွိုင်သားများကို သတ်ဖြတ်ကြပြီး ထိုသတ်ဖြတ်မှုကြီးသည် နေ့ဘက်ရောက်သည်အထိ ဖြစ်ပျက်ခဲ့၏။
<blockquote><poem>
ထရိုဂျန်နှင့် မိတ်ဆွေများ သေမင်းခံတွင်း သက်ဆင်းကြ၍
မြေပြင်တလွှား သွေးချောင်းစီးကာ ရဲရဲနီသည်။
ဟိုသည်ဝဲယာ သွေးအလူးလူး ကြမ္မာစူး၍
တုံးလုံးပက်လက် သေပွဲဝင်သည်။
(Blood ran in torrents, drenched was all the earth,
As Trojans and their alien helpers died.
Here were men lying quelled by bitter death
All up and down the city in their blood.)<ref>Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiii.100–104, Translation by A.S. Way, 1913.</ref>
</poem></blockquote>
ကြံရာမရ စိတ်ပျက်အားကုန်ကြပြီဖြစ်သော ထရိုဂျန်များသည် ပြန်လှန်၍ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြ၏။ သို့သော် ခေါင်းဆောင်မရှိ၊ စုစည်းမှုမရှိဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲ၏ အမြင့်ဆုံးအချိန်၌ အချို့ကား ကျဆုံးသွားသည့် ရန်သူစစ်သည်များ၏ အဝတ်တန်ဆာများကို ဝတ်ဆင်ကြလျှက် ရှောင်တခင် တန်ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကို အထိန်းအကွပ်မဲ့ပုံစံဖြင့် လမ်းမများပေါ်၌ ပြုလုပ်ခဲ့ကြလေသည်။ ကျန်ရှိသောခုခံသူများမှာလည်း တိုက်စစ်ဆင်လာသောရန်သူများကို ခေါင်မိုးအုပ်ကြွပ်ပြားများ၊ အခြားလေးလံသောအရာဝတ္ထုများဖြင့် ပစ်ပေါက်၍ တိုက်ခိုက်ခုခံကြသည်။ နိုင်မည့်အလားအလာမှာ ခပ်မှိန်မှိန်ပင်ဖြစ်၏။ အဆုံးတွင် ကျန်ရှိသော ခုခံသူများ မြို့အနှံ့ ခြေမှုန်းခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။
နီးယော့တောလစ်မပ်စ်သည် ပရိုင်းယန်ကို သတ်ခဲ့ပြီး နန်းတော်အတွင်းရှိ ဇုစ်ဘုရားကျောင်းဆောင်သို့ ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref name=PC4IP/><ref name=AE521>Apollodorus. ''Epitome'' 5.21.</ref> မန်နစ်လေးယပ်စ်က ပဲရစ်သေဆုံးပြီး ဟယ်လန်၏ ခင်ပွန်းဖြစ်လာသော ဒီးယစ်ဖာဘပ်စ်ကို သုတ်သင်ချေမှုန်းခဲ့ကာ ဟယ်လန်ကိုပါ သတ်ရန်ကြံစည်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူမ၏အလှပကို ယစ်မူးပြန်၍ <ref>Aristophanes, ''Lysistrata'' 155; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiii.423–457.</ref> သူမကိုခေါ်ဆောင်ကာ သင်္ဘောများဆီသို့ ခေါ်ယူသွားခဲ့သည်။<ref name=PC4IP/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.22.</ref> နတ်ဆရာမ ကာဆန္ဒြာသည် အသီးနာနတ်ရုပ်ကို မှီတွယ်ဖက်ထားစဉ် အေဂျက် (အငယ်) (အပေါ်၌ဖော်ပြထားသော သူရဲကောင်းအေဂျက်မဟုတ်ပါ။) က သူမကို ထိုအသီးနာဘုရားကျောင်းထဲ၌ပင် အဓမ္မကျင့်ကြံခဲ့ရာ ၎င်း၏ အရိုအသေမဲ့မှုကြောင့် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က အခီးယန်သားများကို ကျောက်တုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်သတ်ရန်တိုက်တွန်းသဖြင့် အေဂျက် (အငယ်) အသီးနာဘုရားကျောင်းထဲသို့ ဝင်ပြေးရာ အသက်ဘေးမှ လွတ်သည်။ <ref name=PC4IP/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.22; Pausanias 10.31.2; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiii.462–473; Virgil, ''Aeneid'' 403–406. The rape of Cassandra was a popular theme of ancient Greek paintings, see Pausanias, 1.15.2, 5.11.6, 5.19.5, 10.26.3.</ref>
ဘုရင့်အတိုင်ပင်ခံအမတ် အန်တိနော် (Antenor) သည် မန်နစ်လေးယပ်စ်နှင့် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်တို့ ဟယ်လန်ကိုပြန်ရယူရန် သံတမန်ခရီးလာခဲ့စဉ်က ပျူငှာကြိုဆိုမှုနှင့် ၎င်းတို့ဘက်က ပြောဆိုပေးခဲ့မှုများရှိသောကြောင့် မိသားစုနှင့်တကွ ချမ်းသာရာရရှိပေသည်။<ref>Homer, ''Iliad'' 3.203–207, 7.347–353; Apollodorus, ''Epitome'', 5.21; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiii.322–331, Livy, 1.1; Pausanias, 10.26.8, 27.3 ff.; Strabo, 13.1.53.</ref> အစ်နီးယပ်စ်သည် ဖခင်ကို ကုန်းပိုး၍ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ အပေါလိုဒိုးရပ်စ်အရဆိုလျှင် ဘာသာတရားရိုသေကိုင်းညွတ်မှုကြောင့် သွားခွင့်ပြု၏ ဟုဖော်ပြထားသည်။<ref name=AE521/>
ဂရိများ မြို့ကိုမီးရှို့ကြပြီး ရသောဝေစုများ ခွဲဝေယူဆောင်ကြရာ ကာဆန္ဒြာကို အဲဂါမန်းနန်ရရှိ၍ နီးယော့တောလစ်မပ်စ်က ဟက်တာ၏ ဇနီး အန်ဒရောမာခီ (Andromache) ကိုရရှိ၏။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ရရှိသောသူမှာ ပရိုင်းယန်၏ မိဖုရား ဟက်ခယူးဘာ (Hecuba) ဖြစ်သည်။<ref>Apollodorus. ''Epitome'' 5.23.</ref>
အခီးယန်များသည်<ref>Proclus, ''Chrestomathy'' 4, ''Ilio Persis'', says Odysseus killed Astyanax, while Pausanias, 10.25.9, says Neoptolemus.</ref> ဟက်တာ၏သားတော် အတိုင်းယန်နဲ့ခ်စ် (Astyanax) ကို ထရွိုင်မြို့ရိုးပေါ်မှ ပစ်ချခဲ့ရာ <ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.23.</ref> အကြောင်းမှာ ရက်စက်မှု၊ အမုန်းတရား<ref>Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiii.279–285.</ref> (သို့) ထရွိုင်တော်ဝင်မျိုးရိုးတိမ်ကောစေရန်နှင့် ထိုကလေး၏ ပြန်လည်လက်စားချေမည်ကို စိုးရွံ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref>Euripides, ''Trojan Women'' 709–739, 1133–1135; Hyginus, ''Fabulae'' 109.</ref> ထိုဂရိများသည် (စာပေများတွင် နီးယော့တောလစ်မပ်စ်ဟု ဖော်ပြ) ထရိုဂျန်မင်းသမီး ပါလစ်ဆစ်နီ (Polyxena) ကို တစ္ဆေဖြစ်နေသော အာခိလိဇ်က တောင်းဆိုမှုကြောင့် အာခိလိဇ် အုတ်ဂူ၌ ယစ်ပူဇော်ခဲ့ကြလေသည်။ သူမကို အာခိလိဇ်အတွက် ဝေစု (သို့) သူမသည် ၎င်းကိုသစ္စာဖောက်ဖျက်သောကြောင့် ထိုသို့ ပြုခြင်းခဲခဲ့ရသည်။<ref>Euripides, ''Hecuba'' 107–125, 218–224, 391–393, 521–582; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiv.193–328.</ref>
[[သီးဆီးယပ်စ်]]၏ မိခင်၊ ဟယ်လန်၏ အစေခံတစ်ဦးဖြစ်သည့် အာသရာ/အီးသရာ (Aethra) <ref>Homer, ''Iliad'' 3.144.</ref> ကို မြေးများဖြစ်သော ဒဲမာဖောန် (Demophon - ဒီမောဖွန်) နှင့် အာကားမာ့စ် (Acamas) တို့က ကယ်ဆယ်ခဲ့နိုင်ပေသည်။<ref name=PC4IP/><ref>Apollodorus, ''Epitome'' 5.22; Pausanias, 10.25.8; Quintus Smyrnaeus, ''Posthomerica'' xiii.547–595.</ref>
===အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်များ===
အခီးယန်များ၏ ဘုရားကျောင်းများဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် အရိုသေမဲ့စော်ကားမော်ကားပြုခြင်းများအပေါ် နတ်ဘုရားတို့ ဒေါသထွက်ခဲ့ကြကာ အများစုကို အိမ်ပြန်မရောက်ရှိစေရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ တန်းနော့စ်ကျွန်းအလွန်တွင် ဆိုက်ကပ်ရပ်နားထားသော သင်္ဘောစုကြီးအပေါ် မုန်တိုင်းဆင်ကြသည်။ ထို့အပြင် သားဖြစ်သူ ပါလာမီးဒီးဇ် သေဆုံးရသည့်အတွက် လက်စားချေမှုအဖြစ် နောပလိယပ်စ် (Nauplius) သည် ကာဖီးရဲ့ယပ်စ်အငူတွင် (ယခု ဂရိနိုင်ငံ အဲဘီယာကျွန်း၏ ကာဗောဒေါရော် အဖြစ်သိရှိ) မီးပြတိုက်မီးများကို မှားယွင်းစေရန် ပြသပေးခဲ့သောကြောင့် သင်္ဘောအများအပြား ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.11.</ref>
*မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရပြီးနောက် အဲဂါမန်းနန်သည် အားဂေါ့စ်သို့ ကာဆန္ဒြာနှင့်အတူ ချောချောမောမောပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ဦးစလုံးကို သိုင်းယတ်စတီးဇ် (Thyestes) ၏ သားဖြစ်သူ အစ်ဂျစ်သပ်စ် (Aegisthus) (သို့) အဲဂါမန်းနန်၏ မိဖုရား ကလိုက်တင်နဲစထရာ (သို့) ထိုနှစ်ဦးပေါင်း၍ သုတ်သင်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ အဲဂါမန်းနန်၏သမီး အစ်လက်ထရာ (Electra) နှင့် သားဖြစ်သူ အောရက်စ်တီးဇ် (Orestes) တို့က ဖခင်အတွက် နောင်တွင် လက်စားပြန်ချေခဲ့ကြသည်။ အောရက်စ်တီးဇ်သည် နောင်အခါတွင် ဖြူရီ (သို့) အစ်ရစ်နီယီးဇ် (Erinyes) ခေါ် ပြစ်ဒဏ်ချမြေအောက် နတ်သမီးများ၏ လိုက်ခြင်းခံရပေသည်။
*နက်စတာသည် ထရွိုင်မြို့တွင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်ခဲ့ကာ လုယက်ခြင်းလည်းမပြုခဲ့သောကြောင့် အမြန်ဆုံးနှင့် အချောမွေ့ဆုံး အိမ်ပြန်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="Apollodorus, Epitome 5.24">Apollodorus, ''Epitome'' 5.24.</ref> ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့တို့သည်လည်း ချောမောစွာ ဇာတိမြေသို့ ပြန်လည်ရောက်ကြသော်လည်း နောင်အခါ၌ ထိုဇာတိကို စွန့်ခွာကြ၍ အီတလီတောင်ပိုင်းရှိ မက်တာပွန်တီယံ (Metapontium) အရပ်ကို နယ်ချဲ့ခဲ့ကြသည်။<ref>Strabo, 6.1.15.</ref>
[[Image:Poseidon and Ajax.png|thumb|right|ပိုဆိုက်ဒန်က အေဂျက် (အငယ်) ကို ရိုက်နှက်တိုက်ခိုက်စဉ်၊ [[:en:Bonaventura Genelli|Bonaventura Genelli]]၏ လက်ရာ၊(၁၇၉၈-၁၈၆၈)။]]
*အေဂျက် (အငယ်) သည်ကား အခြားသူများထက် နတ်ဘုရားတို့၏ အမျက်ပိုသင့်ခဲ့ရာ ၎င်း၏သင်္ဘောကို အသီးနာ စီရင်စေလွှတ်သော မုန်တိုင်းက တစ်စဆီ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သင်္ဘောသားများ နံဘေးကျောက်ဆောင်သို့ ကူးခတ်လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း [[ပိုဆိုက်ဒန်]]က ထိုကျောက်ဆောင်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သောကြောင့် အေဂျက် ပင်လယ်ထဲ၌ နစ်မြုပ်၍ ကွယ်လွန်သည်။ ၎င်းကို သဲတစ်က မိုက်ကိုနော့စ်ကျွန်း (Myconos)<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.6.</ref> (သို့) ဒီးလော့စ်ကျွန်း (Delos)<ref>Scholiast on Homer, ''Iliad'' 13.66.</ref> တွင် မြှုပ်နှံပေးခဲ့၏။
*နီးယော့တောလစ်မပ်စ်သည် ဟယ်လန်နပ်စ်၏စကားနားထောင်ကာ ဟယ်လန်နပ်စ်နှင့်အတူ ကုန်ကြောင်းမှ ဟက်တာ၏ဇနီးဟောင်း အန်ဒရောမာခီကိုခေါ်၍ အိမ်ပြန်သည်။ လမ်း၌ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်ကို တွေ့ဆုံခဲ့ကာ အာခိလိဇ်၏ဆရာ ဖီးနစ်ခ်စ်ကို စစ်ကာနီး (Ciconians - စစ်ကိုနီယန်ဇ်) မျိုးနွယ်များနေသောအရပ်တွင် မြှုပ်နှံပေးခဲ့ကြသည်။ အစ်ပိုင်းယပ်စ်ဒေသရှိ မိုလိုဆီယန်ဇ်များ (Molossians) ၏နယ်မြေကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ အန်ဒရောမာခီနှင့်သားတစ်ဦးထွန်းကားပြီး မိုလိုဆပ်စ် (Molossus) ဟု အမည်တွင်စေကာ နောင်တွင် ထီးနန်းပေးခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.12</ref> ဤသို့ဖြင့် အစ်ပိုင်းယပ်စ်ဘုရင်များသည် အာခိလိဇ်၏ မျိုးဆက်များဟူ၍ဆိုကြပြီး [[မဟာအလက်ဇန္ဒား]]သည်လည်း ထိုသို့ပင် ဆိုလေ၏။ အလက်ဇန္ဒား၏ မိခင်သည် ထိုတော်ဝင်မျိုးဆက်မှဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒားနှင့် မက်ဆီဒွန် (မက်ဆီဒိုးနီးယား) ဘုရင်များသည် ၎င်းတို့၏ ရှေးဘိုးဘေးမှာ [[ဟဲရာကလီးဇ်]] (ဟာကျူလီ) ဖြစ်သည်ဟု ထပ်မံဆိုကြသေးသည်။ ဟယ်လန်နပ်စ်သည် မိုလိုဆီးယာ (Molossia) ၌ မြို့တစ်မြို့ကို တည်ထောင်၍ အခြေချခဲ့ပြီး နီးယော့တောလစ်မပ်စ်က မိခင် ဒေးဒါမိုင်းယာကို ၎င်းအားပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပီးလီးယပ်စ်ဘုရင် နတ်ရွာစံပြီးနောက် သိုင်းယာထီးနန်း (Phtia) ကို နီးယော့တောလစ်မပ်စ်ရရှိသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.13.</ref> မန်နစ်လေးယပ်စ်၏သမီး ဟာမိုင်းယာနီး (Hermione - ဟာမီယောနီး)နှင့်ပတ်သက်၍ အောရက်စ်တီးဇ်နှင့် အငြိုးအာဃာတရှိခဲ့ကာ ဒဲလ်ဖီအရပ် (Delphi) တွင် အသတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.14.</ref> [[ရောမဒဏ္ဍာရီ]]တွင်မူ သိုင်းယာနိုင်ငံကို ဟယ်လန်နပ်စ်က သိမ်းယူ၍ အန်ဒရောမာခီကို လက်ထပ်ခဲ့သည်။ အစ်နီးယပ်စ်အပါအဝင် အခြားထရိုဂျန်ဒုက္ခသည်များကို ပျူငှာစွာကြိုဆိုကြသည်ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။
*ဒိုင်ယာမီးဒီးဇ်သည် မုန်တိုင်းဒဏ်ကို လစ်ဆီယာကျွန်းတွင် ပထမဆုံးခံရသူဖြစ်၍ ဘုရင်လိုင်းကပ်စ် (Lycus - လီကော့ရှ်) က နတ်ဘုရားအေရီးဇ်ထံသို့ ၎င်းအား ယစ်ပူဇော်ရန် လုပ်ဆောင်ရာ ဘုရင့်သမီးတော် ကောလီရာဟို (Callirhoe) က သနားစိတ်ဝင်ပြီး လွတ်မြောက်စေရန် ကူညီခဲ့သည်။<ref>Plutarch, 23.</ref> အာတစ်ကာနယ်ရှိ ဖဲလီရွန်ဆိပ်ကမ်းသို့ မတော်တဆရောက်ရှိသွားခဲ့ရာ အေသင်သားများက မဟာမိတ်ဖြစ်မှန်း မသိရှိကြဘဲ ၎င်းအဖွဲ့ကိုတိုက်ခိုက်ကြသော် များစွာသေကြေပျက်စီးကြ၏။ ဒဲမာဖောန် (Demophon - ဒီမော့ဖွန်) က ၎င်းကို ပါလာဒီယန်ဘုရားကျောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>Pausanias, 1.28.9.</ref> နောက်ဆုံးတွင် အားဂေါ့စ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်း၏ဇနီး အီးဂျီယာလီ (Aegialeia - အာယာ့လီ) ဖောက်ပြန်နေသည်ကို သိရှိသွားသည်။ ရွံ့ရှာသည့်အနေဖြင့် အာတိုးလီးယားဒေသသို့ ထွက်သွားခဲ့လေသည်။<ref>Tzetzes ad Lycophroon 609.</ref> နောက်ပိုင်းပေါ်ပေါက်သော စာပေများတွင် ၎င်းသည် စွန့်စားခန်းများထွက်ခဲ့ကာ အီတလီတောင်ပိုင်းရှိ ကနူဆီယမ်မြို့ (Canusium)၊ အာဂျီးရီပါမြို့ (Argyrippa) တို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>Strabo, 6.3.9.</ref>
*ဖစ်လော့တီးတီးဇ်သည်ကား နိုင်ငံတော်အပေါ်အကြည်ညိုပျက်စေသည့်အကြောင်းဖြင့် မြို့မှ နှင်ထုတ်ခံရကာ အီတလီသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ သုရီယိုင်း(သုရီ) နှင့် ခရိုတိုးနေးမြို့တို့ကြားတွင် ပယ်တီးလီယာ၊ ခရစ်မစ်ဆာနှင့် ခုန်းမြို့များကို တည်ထောင်ခဲ့၏။<ref>Strabo, 6.1.3.</ref> လူကားနီးယား (Leucanians - လက်ဖ်ကားနီးယား) အနွယ်များအပေါ် စစ်ဆင်နွှဲပြီးနောက် ထို၌ အပေါလို ဘေးမဲ့ရိပ်မြုံတစ်ခုကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏လေးကို အပေါလိုနတ်ဘုရားထံသို့ လှူဒါန်းမှုပြုသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.15b; Strabo, 6.1.3.</ref>
====အေးထရီးယပ်စ်အိမ်တော်====
[[Image:The Murder Of Agamemnon - Project Gutenberg eText 14994.png|thumbnail|right|အဲဂါမန်းနန်အသတ်ခံရခြင်း (၁၈၇၉၊ [[:en:Alfred John Church|Alfred Church]] ၏ ဂရိအလွမ်းဇာတ်ဆရာများမှ ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များ"မှပုံ)]]
[[အောဒဆီ]]ကဗျာအရ မန်နစ်လေးယပ်စ်၏ သင်္ဘောသည် မုန်တိုင်းသင့်၍ ခရီးတီးကျွန်းနှင့် အီဂျစ်သို့ ရောက်ရှိသွားရာ ထိုအရပ်တွင် လေငြိမ်သဖြင့် ရွှက်မလွှင့်နိုင်ဘဲရှိရာ<ref>Homer, ''Odyssey'' 4.360.</ref> သင်္ဘောငါးစင်းသာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref name="Apollodorus, Epitome 5.24"/> မန်နစ်လေးယပ်စ်သည် ပင်လယ်စောင့်နတ် ပရိုတီးယပ်စ်ကို ဖမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏သင်္ဘောများ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းကင်း သွားလာနိုင်မည့် လမ်းကြောင်းရရှိရန်အလို့ငှာ မည်သည့်နတ်ဘုရားကို မည်သည့်ပူဇော်မှုပြုရန်အတွက် စုံစမ်းရန်ဖြစ်ပေသည်။<ref>Homer, ''Odyssey'' 4.382.</ref> အခြားဇာတ်လမ်းများတွင် ပဲရစ်ယူဆောင်သွားသော ဟယ်လန်သည် အစစ်မဟုတ်၊ အတုသာဖြစ်ပြီး ဟယ်လန်အစစ်သည် အီဂျစ်၌ရှိ၍ ယခုအခါတွင် မန်နစ်လေးယပ်စ်နှင့် ပြန်လည်ပေါင်းထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပရိုတီးယပ်စ်က မန်နစ်လေးယပ်စ်ကို ပြောပြရာ၌ ၎င်းသေဆုံးပြီးလျှင် ၎င်းသည် အစ်လစ်ဇီယမ် (Elysium) ခေါ်သည့် ကောင်းကင်ဘုံနန်းသို့ သွားရမည်ဖြစ်သည်။ မန်နစ်လေးယပ်စ်သည် ၎င်းနယ်မြေ စပါတာသို့ ထရွိုင်မှ ထွက်ခွာအပြီး ရှစ်နှစ်ပြည့်မှ ဟယ်လန်နှင့်အတူ ပြန်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.29.</ref>
အဲဂါမန်းနန်သည်လည်း ကာဆန္ဒြာနှင့်အတူ အားဂေါ့စ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မိဖုရား ကလိုက်တင်နဲစထရာသည် သိုင်းယပ်စ်တီးဇ်၏သား အစ်ဂျစ်သပ်စ်နှင့် ဖောက်ပြန်နေသည်။ သိုင်းယပ်စ်တီးဇ်သည် အဲဂါမန်းနန်နှင့် ဝမ်းကွဲညီအကိုတော်စပ်၍ အဲဂါမန်းနန် အားဂေါ့စ်ကို မသိမ်းယူမီ အားဂေါ့စ်ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ကလိုက်တင်နဲစထရာက သမီးဖြစ်သူ အစ်ဖစ်ဂျနိုင်းယာသေဆုံးမှုအတွက် လက်စားချေတုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ချစ်သူ အစ်ဂျစ်သပ်စ်နှင့် ပူးပေါင်း၍ အဲဂါမန်းနန်ကို သတ်ရန်ကြံစည်သည်။ ဤအဖြစ်ကို ကာဆန္ဒြာက ကြိုမြင်၍ အဲဂါမန်းနန်ကို သတိပေးသော်လည်း သူမကို အလေးမထားခဲ့ပေ။ ဤသို့ဖြင့် ၎င်းသည် ပွဲတစ်ခု (သို့) ချိုးရေတော်သုံးစဉ် အသတ်ခံရပေသည်။<ref>Pausanias, 2.16.6.</ref> တမူကွဲသောအခြားဇာတ်လမ်းများတွင် ကာဆန္ဒြာပါ အသတ်ခံရသည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။<ref>Apollodorus, ''Epitome'' 6.23.</ref> အဲဂါမန်းနန်၏သား အောရက်စ်တီးဇ်သည် ယင်းအချိန်၌ အဝေးတစ်နေရာကို ရောက်ရှိနေခဲ့ကာ အကြောင်းစုံသိ၍ပြန်လာသည့်အခါ နှမဖြစ်သူ အစ်လက်ထရာနှင့် လျှို့ဝှက်ကြံစည်၍ ဖခင်အတွက်လက်စားချေခဲ့သည်။<ref>Homer, ''Odyssey'' 1.30, 298.</ref> အောရက်စ်တီးဇ်သည် မိခင် ကလိုက်တင်နဲစထရာနှင့် အစ်ဂျစ်သပ်စ်တို့ကို သုတ်သင်၍ ဖခင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံသည်။<ref>Pausanias, 2.16.7.</ref><ref>Sophocles, ''Electra'' 1405.</ref>
===''အောဒဆီ''===
အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ အစ်သကာကျွန်းသို့ ဆယ်နှစ်တာကြာညောင်းသော အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်အကြောင်းသည် [[ဟိုးမား]]၏ [[အောဒဆီ]]ကဗျာ၏ အဓိကကြောင်းရာဖြစ်သည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့် အဖွဲ့သားများသည် ထရွိုင်ပျက်စီးပြီးနောက် အိမ်ပြန်ကြရာ ပင်လယ်တွင် မုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် အမည်မသိ နေရာများသို့ရောက်ရှိသွားကာ ယင်းနယ်မြေများ၌ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ တွေ့ကြုံရသော စွန့်စားခန်းများကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ထိုစွန့်စားခန်းများတွင် ပေါလိဖီးမပ်စ်ခေါ်သော ဆိုက်ကလော့၊ မြေအောက်ကမ္ဘာမှ ဝိညာဉ် တိုင်းရီးဆီးယပ်စ် (Teiresias - တီရက်ဆီးယပ်စ်; ယခင်ဘဝက ပရောဟိတ်ဆရာဖြစ်သည်။) တို့နှင့်တွေ့ကြုံရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ သရင်နေးရှာ (Thrinacia - သရင်နဲ့ကီးယား) ကျွန်း၌ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ အဖွဲ့သားများသည် နေနတ်ဘုရား ဟီးလီယပ်စ် (Helios) ကို တင်လှူထားသော ကျွဲနွားများကို စားသောက်မိခဲ့ကြရာ အရိုအသေမဲ့ခြင်းကြောင့် သင်္ဘောနှင့် အဖွဲ့သားများပျက်စီးကြ၏။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်သည် ထိုတင်လှူခဲ့သောအရာများကို မစားမသောက်ခဲ့၍ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ကာ အောဂျစ်ဂျီယာကျွန်းသို့ သောင်တင်ခဲ့ပြီး ယင်းကျွန်းတွင် [[နင့်ဖ်]] ကာလစ်ပ်ဆိုနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခုနစ်နှစ်ကြာညောင်း၍ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်ကို အိမ်သို့ပြန်နိုင်သေရန် နတ်ဘုရားတိုက ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် ဖောင်ကလေးတစ်ခုဖြင့် ရွက်လွှင့်ခဲ့ပြီး စခရီးယာ (Scheria) ဒေသသို့ရောက်က ထိုဒေသနေ ဖီးအေးရှန်များက ၎င်း၏ဇာတိချက်မြေ အစ်သကာသို့ လမ်းကြောင်းပြပေးခဲ့သည်။
[[File:Arnold Böcklin - Odysseus and Polyphemus.jpg|thumb|left|"အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့် ပေါလိဖီးမပ်စ်"၊ [[:en:Arnold Böcklin|Arnold Böcklin]] ၏လက်ရာ ဆိုက်ကလော့ ပေါလိဖီးမပ်စ်၏ ကျိန်စာ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ အိမ်ပြန်ခရီးစဉ်ကို ဆယ်နှစ်တာမျှ ကြာညောင်းစေခဲ့သည်။]]
ဇာတိနယ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်နှင့်တပြိုင်နက် ယာစကာယောင်ဆောင်၍ သွားလာခဲ့သည်။ ထို့နောက်သိရသည်မှာ ဇနီးသည် ပါနဲ့လာပီးသည် ၎င်းမရှိသောနှစ် (၂၀) စလုံး ၎င်းအပေါ်သစ္စာရှိရှိ စောင့်ထိန်းခဲ့သည်။ မရေမတွက်နိုင်လှသော သူမအပေါ် ချစ်ရေးဆို လက်ထပ်ချင်သူများက ၎င်းအစားကိုစား၍ ၎င်းဥစ္စာဓနများကို သုံးစွဲကြကုန်၏။ ပါနဲ့လာပီးက မည်သူမျှမတင်နိုင်သော ၎င်း၏လေးကို အသုံးချ၍ ပြိုင်ပွဲတစ်ခုကျင်းပရာ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က သူစိမ်းယောင်ဆောင်ပြိုင်ပွဲဝင်၍ လေးကိုမည်သူမျှမတင်နိုင်သော်လည်း အောဒစ်ဆီးယပ်စ်ကသာ တင်နိုင်သောကြောင့် ဇာတိရုပ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း ဇနီးဖြစ်သူမှာ မယုံနိုင်သေးပေ။ နတ်ဘုရားမ အသီးနာ၊ သားဖြစ်သူ တယ်လီမာကပ်စ်၊ ဝက်ကျောင်းသူ ယူးမီးယပ်စ်တို့၏ အကူအညီဖြင့် အားလုံးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့ရာ၌ ပါနဲ့လာပီးအား ချစ်ရေးဆိုသူများကို ကူညီရရှာသော အစ်သကာမြို့သား ဖီးမီးယပ်စ် (Phemius - ဖီးမီးရော့ရှ်) ကိုမူ ချွင်းချက်အနေဖြင့် မသတ်ခဲ့ပေ။ ထိုသူမှာ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းခံရသောကြောင့်သာ ချစ်ရေးဆိုသူများကို ကူညီခဲ့ရသည်။ နောက်ထပ်စမ်းသပ်မှုတစ်ခုပြီးမှသာ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်အစစ်ဖြစ်သည်ဟု ပါနဲ့လာပီးက ယုံကြည်သွား၍ ထိုနှစ်ဦး ပြန်လည်ပေါက်းသည်းကြသည်။<ref>Adam Clarke, Commentary on the Bible, 1831, Emory and Waugh, NY, volume III p. 244</ref> နောက်ရက်တွင် ချစ်ရေးဆိုသူများ၏ ဆွေမျိုးများက ၎င်းကိုလက်စားချေရန်ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း အသီးနာနတ်ဘုရားမက တားမြစ်ခဲ့သည်။
===''တီလယ်ဂွန်းနီးယား''===
တီလယ်ဂွနါးနီးယား (အင်္ဂလိပ် : တစ်လဲဂန်နီ, Telegony) ကဗျာသည် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ ၎င်းဇနီးကို လက်ထပ်ရန်ပိုးပန်းသောသူများကို မြှုပ်နှံသည့်အကြောင်းမှအစပြု၍ ၎င်းသေဆုံးသည့်အကြောင်းအရာအထိ ဖွဲ့ဆိုထားသောကဗျာရှည်တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။<ref>Proclus ''Chrestomathy'' 2, ''Telegony''</ref> အောဒစ်ဆီးယပ်စ် ထရွိုင်စစ်ပွဲမှပြန်လာပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် အောဒစ်ဆီးယပ်စ်နှင့် ဆားဆီ (Circe - ကိ(ရ)ကီ) တို့ပေါင်းဖက်၍ ထွန်းကားခဲ့သော တာလဲဂန်နပ်စ် (Telegonus - တီလယ်ဂွန်းနပ်စ်) သည် အစ်သကာကျွန်းသို့ လာရောက်၍ အဓမ္မလုယက်ခြင်းပြုသည်။ အောဒစ်ဆီးယပ်စ်က တန်ပြန်တိုက်ထုတ်ရာ တာလဲဂန်နပ်စ်က ဖခင်မှန်းမသိ၍ သတိမိခဲ့သည်။ ထို့နောက်မှ ဖခင်ဖြစ်မှန်းသိရှိသွားကာ ဖခင်အလောင်းကို မိခင် ဆားဆီထံသို့ တယ်လီမာကပ်စ်၊ ပါနဲ့လာပီးတို့နှင့်အတူ သယ်ဆောင်သွားခဲ့လေသည်။
===''အစ်နီးယစ်ဒ်''===
[[Image:Aeneas' Flight from Troy by Federico Barocci.jpg|thumb|right|အစ်နီးယပ်စ်သည် မီးလောင်တစပြင်ထရွိုင်မြို့မှ ထွက်ပြေးခြင်း၊ [[:en:Federico Barocci|Federico Barocci]]၏ လက်ရာ (၁၅၉၈)]]
ထရိုဂျန်မြို့မှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သော [[အစ်နီးယပ်စ်]]သည် ထရိုဂျန်စစ်ပြေးဒုက္ခသည်များအား အီတလီတွင် အခြေချနေထိုင်စေခြင်းဖြစ်ရပ်သည် လက်တင်ကဗျာရှည် [[အစ်နီးယစ်]]၏ အကြောင်းအရာဖြစ်လေ၏။ ထိုကဗျာကိုရေးဖွဲ့သူမှာ [[ဗာဂျီ|ဗားဂျစ်လ်]]ဖြစ်၍ ဩဂတ်စ်တပ်ခေတ်က ရေးဖွဲ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗားဂျစ်လ်သည် ၎င်းရေးဖွဲ့သည့် သူရဲကောင်း၏ အကြောင်းကို ကဗျာရှည် (၁၂) အုပ် ရေးဖွဲ့ခဲ့ပြဂ ဒုတိယစာအုပ်တွင် ထရွိုင်မြို့ပျက်စီးသည့်ဖြစ်ရပ်၊ ထရိုဂျန်မြင်းဖြစ်ရပ်များအား အစ်နီးယပ်စ်၏ ကိုယ်တွေ့အဖြစ်အပျက်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းဖြစ်လေသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာတွင် ထိုအကြောင်းအရာများပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ ဤအစ်နီးယစ်ဒ်တွင်ပါဝင်ခဲ့ရာ ဗားဂျစ်လ်၏ ဂန္ထဝင်ကဗျာရှည်ဖြစ်လာခဲ့ပေသည်။
အစ်နီးယပ်စ်၏ ဇနီးသည် ထရွိုင်မြို့ပျက်သုဉ်းခြင်းဖြစ်ရပ်တွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ဆွေမျိုးအချို့အသက်ရှင်သန်နိုင်ခဲ့၍ ၎င်းတို့ကိုလည်းခေါ်ဆောင်ကာ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ်နီးယပ်စ်သည် လဲရီးဇ်နတ်ရုပ်နှင့် ဒီ ပင်နေးတီးဇ်နတ်ရုပ်တို့အားလည်း ထရွိုင်မြို့မှ သယ်ဆောင်ခဲ့ကာ ရောမသားတို့က ရောမမြို့အား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော နတ်များအဖြစ် ယူဆသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ထရိုဂျန်မှ ရှင်ကျန်သူများသည် သင်္ဘောများစွာဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့ရကာ အခြားနယ်တစ်ခုတွင် မြို့သစ်တည်ရန် ရှာဖွေကြလေသည်။ အန္တရာယ်ရှိသော ဘေးအနီးနားနိုင်ငံများသို့ ရောက်ခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် နတ်ဆရာ(မ) တစ်ပါးက ၎င်းတို့၏ဘိုးဘေးများနေထိုင်ရာနယ်မြေသို့ သွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း လမ်းညွှန်ခဲ့၍ ပထမအနေဖြင့် ခရီးတီးကျွန်းတွင် နေထိုင်ရန်ပြင်ဆင်ကြရာ ရောဂါကပ်တစ်ခုကြောင့် နေထိုင်ရန်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဟယ်လန်နပ်စ်နှင့် အန်ဒရောမာခီတို့၏ ကိုလိုနီနယ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း နေထိုင်မှုမပြုခဲ့ကြချေ။ ခုနစ်နှစ်ကြာပြီးနောက် အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းရှိ ကားသစ်ဂျ် (Carthage) မြို့သို့တဖန်ရောက်ရှိခဲ့ကြရာ အစ်နီးယပ်စ်သည် ထိုမြို့၏သခင်မ ဒိုင်းဒို (Dido - ဒီဒေါ) နှင့် အကြောင်းပါသည်။ (စာပေများအရ ကားသစ်ဂျ်မြို့သည် ဘီစီ ၈၁၄ တွင်တည်ထောင်ခဲ့သောကြောင့် ထရိုဂျန်များ၏ရောက်ရှိလာမှုသည် နှစ်ရာပေါင်းအနည်းငယ်စောလွန်း၍ ဒဏ္ဍာရီစာပေများတွင် အချိန်စဉ်ဆက်သဘော ပြဿနာရှိ၏။) နတ်ဘုရားများက အစ်နီးယပ်စ်အား ဆက်လက်ခရီးဆက်ရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် အီတလီရှိ တိုင်ဘာ (Tiber) မြစ်ဝသို့ ရောက်ရှိလာကြပြီဖြစ်သည်။ အစ်နီးယပ်စ်က သစ္စာဖောက်ထွက်သွားသောကြောင့် ဒိုင်းဒိုသည် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခဲ့ပြီး ထိုအဖြစ်သည် ရောမမြို့နှင့် ကားသစ်ဂျစ်မြို့တို့အကြား ကြိတ်မနိုင်ခဲမရသည့် ကာလရှည်ကြာ ရန်ဘက်များဖြစ်သွားကြကာ ပျူးနစ်စစ်ပွဲများ (Punic Wars) ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ကြပေသည်။
ခူးမယ် (Cumae - ကိမယ်) အရပ်တွင် နတ်ဆရာမတစ်ဦးက အစ်နီးယပ်စ်ကို မြေအောက်ကမ္ဘာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားရာ ယင်း၌၎င်း၏သေလွန်ပြီဖြစ်သော ဖခင်၏အရိပ်က လမ်းပြသည်။ ထိုမြေအောက်ကမ္ဘာတွင် ရောမမြို့၏ နန်းဆန်ကြီးကျယ်ပုံမြင်ကွင်းများကို ပြသခံရပြီး ၎င်း၏တာဝန်မှာ ထိုမြို့တည်ထောင်ရန်ဖြစ်ပေသည်။ ထို့နောက် လူ့လောကသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ကာ ထိုဒေသ၏ဘုရင် လာတင်နပ်စ် (Latinus) နှင့် မြို့သစ်တည်ရေးကိစ္စ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခဲ့၏။ လာတင်နပ်စ်၏ သမီးတော် လာဗင်းနီးယား (Lavinia) ကို လက်ဆက်ခဲ့သည်။ အခြားဒေသခံမျိုးနွယ်များနှင့်စစ်ဖြစ်ရန် အစပျိုးခဲ့ကာ ထိုစစ်ပွဲများသည် အဆုံးသတ်တွင် အယ်လ်ဘာလွန်ဂါ (Alba Longa) ခေါ် မြို့တော်တစ်ခုတည်ထောင်ခြင်းကို ဖြစ်မြောက်စေခဲ့ကာ ထိုမြို့ကို အစ်နီးယပ်စ်နှင့် လာဗင်းနီးယားတို့မှ ပေါက်ဖွားသောသား ဆစ်လ်ဗီးယပ်စ် (Silvius) က အုပ်စိုးခဲ့လေသည်။ [[ရောမဒဏ္ဍာရီ]]သည်ကား မတူညီသော တည်ထောင်ခြင်းဒဏ္ဍာရီနှစ်ခုကို ရင်ကြားစေ့ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ နှစ်သုံးရာကြာသော် ပို၍နာမည်ကျော်သောဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရောမြွတ်လပ်စ် (Romulus) သည် ၎င်း၏ညီအကို ရီးမပ်စ် (Remus) အသတ်ခံရပြီးနောက် ရောမမြို့ကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့၏။ ရောမမြို့နှင့်ပတ်သက်သော ထရိုဂျန်ဇာစ်မြစ်များသည် [[ဂျူးလိယက်ဆီဇာ]] ၏ ဝါဒဖြန့်မှုတွင် အရေးပါအရာရောက်ခဲ့၍ ဆီဇာမိသားစုသည် ဗီးနပ်စ်နတ်ဘုရားမ (ဂရိ : အဲဖရာဒိုက်တီ)၊ ထိုမှတဆင့် အစ်နီးယပ်စ်၊ ၎င်း၏သား အစကေးနီးယပ် (လုလုစ် ဟု ပို၍သိရှိ) တို့၏ မြေးမြစ်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပေသည်။
==စစ်ပွဲ၏နေ့စွဲများ==
[[File:Hypnos Thanatos BM Vase D56 full.jpg|thumb|ဟစ်ပ်နော့စ်နှင့် သန်းနာတော့စ်နတ်များသည် ထရွိုင်မြို့ဘက်ကဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော သူရဲကောင်း ဆာပီးဒန်၏အလောင်းကို ချီမထားစဉ်၊ အေသင် ဆေးဖြူမြေအိုး၊ (ဘီစီ ၄၄၀) ]]
ဤစစ်ပွဲသည် ဒဏ္ဍာရီခေတ်၏နောက်ဆုံးဖြစ်ရပ် (သို့) သမိုင်းဝင်ခေတ်၏ ပထမဆုံးဖြစ်ရပ် အဖြစ် ရှေးဂရိသားတို့က ယုံကြည်လက်ခံကြ၍ ထရွိုင်မြို့ပျက်သုဉ်းသည့် နေ့စွဲအချို့ကို ဖော်ပြထားမှုရှိလေသည်။ ယင်းနေ့စွဲများသည် အများအားဖြင့် ဘုရင်များ၏ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်ပြသမှုများမှ ယူငင်ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဲဖာရပ်စ် (Ephorus) က ဘီစီ ၁၁၃၅၊<ref>FGrHist 70 F 223</ref> ဆောဆိဘိယပ်စ် (Sosibius) က ဘီစီ ၁၁၇၂၊<ref>FGrHist 595 F 1</ref> [[အဲရာတောစသန်နီးဇ်]]က ဘီစီ ၁၁၈၄/၁၁၈၃၊<ref>Chronographiai FGrHist 241 F 1d</ref> တီမားရီးယပ်စ် (Timaeus) က ဘီစီ ၁၁၉၃၊<ref>FGrHist 566 F 125</ref> ပါရီယန်ရာဇဝင်ကျမ်းက ဘီစီ ၁၂၀၉/၁၂၀၈၊<ref>FGrHist 239, §24</ref> ဒစ်ဆီးယာကပ်စ် (Dicaearchus) က ဘီစီ ၁၂၁၂၊<ref>Bios Hellados</ref> [[ဟစ်ရောဒတပ်စ်]]က ဘီစီ ၁၂၅၀ ဝန်းကျင်၊<ref>Histories 2,145</ref> အဲရာတီးဇ် (Eretes) က ဘီစီ ၁၂၉၁<ref>FGrHist 242 F 1</ref> ဒေါရစ် (Douris) က ၁၃၃၄<ref>FGrHist 76 F 41</ref> ဟူ၍ ရှေးခေတ်မှ သမိုင်းပညာရှင်များက ဤသို့နေ့စွဲအသီးသီးကို ဖော်ပြကြသည်။ နေ့ရက်အတိအကျကို အဲဖာရပ်စ်က အေသင်ပြက္ခဒိန်မှ ၂၃/၂၄ ရက် (မေ ၆, ၇) ဟူ၍လည်းကောင်း ဟယ်လန်နိကပ်စ်က အေသင်ပြက္ခဒိန် ၁၂ ရက် (မေ ၂၆) ရက်အဖြစ်လည်းကောင်း ပြဆိုကြကာ<ref>FGrHist 4 F 152</ref> အခြားသူများကလည်း မတူညီသော နေ့ရက်များကို ဖော်ပြသည်လည်းရှိ၏။
ဟိုးမားဖော်ပြဖူးသော ကြီးကျယ်ခမ်းနားသည့်မြို့ကြီးဆိုသည်မှာ ထရွိုင် (၆) ဖြစ်ပေမည်ဟု ၁၂ ရာစု စာရေးဆရာများက ယုံကြည်ကြ၍ ယင်းမြို့သည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်မှာ ငလျင်ကြောင့် ဘီစီ ၁၂၇၅ တွင် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထိုမြို့ပြီးနောက် ပေါ်ထွက်လာသော ထရွိုင် (၇ က) သည်လည်း ဘီစီ ၁၁၈၀ တွင် ပျက်သုဉ်းခဲ့ကာ ထိုမြို့သည် ဆင်းရဲစုတ်ပြတ်၏ဟု ကာလာရှည်ကြာယူဆခဲ့ကြ၍ ဟိုးမားခေတ်ထရွိုင်မြို့ မဟုတ်ခဲ့တန်ရာဟု ဆိုနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၈၈ တူးဖော်မှုများပြီးနောက် ထရွိုင် (၇ က) သည် အဖြစ်နိုင်ဆုံးမြို့အဖြစ် စာရင်းပြန်ဝင်ခဲ့သည်။<ref>Latacz, ''Troy and Homer'', p. 286.</ref><ref>Strauss, ''The Trojan War'', p. 10.</ref><ref>Wood, ''In Search of the Trojan War'', pp. 114–116.</ref>
==သမိုင်းဆိုင်ရာ စိစစ်ခြင်း==
ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသည် သမိုင်ဝင်ခြင်း/မဝင်ခြင်း၊ စစ်ပွဲစင်စစ်ဖြစ်ခဲ့ခြင်း/မဖြစ်ခဲ့ခြင်း၊ ဖြစ်ခဲ့သည်ဆိုပါက ထရွိုင်၏ တည်နေရာ စသည့်အချက်အလက်တို့သည် ဆွေးနွေးငြင်းခုံနေကြသည့် အကြောင်းအရာများဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲသည် သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် ဂန္ထဝင်ခေတ်ဂရိသားများက ယူဆသတ်မှတ်ကြသော်လည်း အများစုက ဟိုးမားကဗျာများသည် ကဗျာလင်္ကာ၏ လိုအင်ကို အဆင်ပြေစေရန် အဖြစ်အပျက်များကို ပုံကြီးချဲသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဥပမာဆိုရသော် သမိုင်းဆရာ သယူးဆစ်ဒစ်ဒီးဇ် (Thucydides) က စစ်ပွဲသည် အစစ်အမှန်ဖြစ်၏။ သို့သော် ထရွိုင်သို့ စေလွှတ်သော သင်္ဘောအစီးရေ (၁,၁၈၆) ကိုမူ သံသယရှိသည်။ ယူရစ်ပစ်ဒီးဇ် (Euripides) က ထရိုဂျန်စစ်ပွဲမှဖြစ်ရပ်များ အပါအဝင် ဂရိဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများကို လိုသလို စတင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၀၀ ခန့်ဝန်းကျင်တွင် ဒီးယို ခရစ္စစတန် (Dio Chrysostom) က စစ်သည် အမှန်စင်စစ်ဖြစ်သော်ငြားလည်း အနိုင်ရရှိသူမှာ ထရိုဂျန်များသာဖြစ်၍ ဂရိများက အချက်လက်အမှန်ကို ဖုံးကွယ်ခဲ့သည်ဟု ဆို၏။<ref>{{Cite web|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dio_Chrysostom/Discourses/11*.html|title=LacusCurtius • Dio Chrysostom — Discourse 11|website=penelope.uchicago.edu}}</ref> ထရိုဂျန်စစ်သည် မဖြစ်ပျက်ခဲ့ဘဲ ထရွိုင်မြို့သည်လည်း မရှိဟူ၍ ၁၈၇၀ ဝန်းကျင်တွင် အနောက်ဥရောပဒေသများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် သဘောတူသတ်မှတ်ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=http://oyc.yale.edu/classics/introduction-to-ancient-greek-history/content/transcripts/transcript2-the-dark-ages|title=Yale University: Introduction to Ancient Greek History: Lecture 2|accessdate=22 June 2021|archivedate=5 February 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110205034537/http://oyc.yale.edu/classics/introduction-to-ancient-greek-history/content/transcripts/transcript2-the-dark-ages}}</ref> ထို့နောက်မှ ဟိုင်းနရစ် ရှလီမန်က ချနာကလီရှိ ဟစ်ဆာလစ်ခ်မြို့ (Hisarlik, Canakkale) ကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် တူးဖော်မှုများပြု၍ ထိုတူးဖော်သည့်မြို့ကို ၎င်းနှင့် အခြားသူများက ထရွိုင်မြို့၊ မိုက်ဆီးနီးဂရိမြို့များနှင့် ဆက်နွှယ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ် ပညာရှင်များသည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို ဂရိတို့က ထရွိုင်မြို့ကို စစ်ချီတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု လက်ခံကြသော်လည်း ဟိုးမားကဗျာများသည်ကား စစ်ပွဲ၏ တကယ့်အဖြစ်အပျက်ကို မှန်ကန်စွာ တင်ဆက်ထားသည်ဟူ၍ ယုံကြည်မည့်သူ မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၁ နိုဝင်ဘာတွင် ဘူမိဗေဒပညာရှင် ဂျွန် စီ ခရာ့ဖ်တ် (John C. Kraft)၊ ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်ပညာရှင် ဂျွန် ဗီ လုစ် တို့က ၁၉၇၇ တွင် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သော ထိုဒေသ၏ ဘူမိဗေဒသဘောသဘာဝများကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိသည့် ရလဒ်များကို တင်ဆက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite journal | doi = 10.1130/0091-7613(2003)031<0163:HAAATS>2.0.CO;2| title = Harbor areas at ancient Troy: Sedimentology and geomorphology complement Homer's Iliad| url = https://archive.org/details/sim_geology_2003-02_31_2/page/163| journal = [[Geology (journal)|Geology]]| volume = 31| issue = 2| pages = 163| year = 2003| last1 = Kraft | first1 = J. C.| last2 = Rapp | first2 = G. (Rip)| last3 = Kayan | first3 = I.| last4 = Luce | first4 = J. V.| bibcode = 2003Geo....31..163K}}</ref><ref name = "nature">{{Cite web |title=Geologists show Homer got it right |url=http://www.nature.com/nsu/nsu_pf/030127/030127-4.html |accessdate=22 June 2021 |archivedate=2 April 2003 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030402105033/http://www.nature.com/nsu/nsu_pf/030127/030127-4.html }}</ref><ref name = "Discovery">[http://dsc.discovery.com/news/briefs/20030203/iliad.html ''Iliad''], Discovery.</ref> ဘူမိဗေဒပညာရှင်များက ယနေ့ခေတ်ဘူမိအခြေအနေနှင့် အိလိယဒ်၊ စထရေးဘို၏ ဘူမိကျမ်းစသည်တို့တွင် ဖော်ပြထားသော မြေပြင်၊ ကမ်းရိုးတန်းအသွင်အပြင်များကို နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ကြရာ ရှလီမန် ခွဲခြားဖော်ပြပေးခဲ့သော ထရွိုင်မြို့၊ ဘူမိသက်သေအထောက်အထား၊ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်စသည်များသည် အိလိယဒ်ကဗျာပါ တိုက်ပွဲဖော်ပြချက်များနှင့် ပုံမှန်ကိုက်ညီကြောင်းတွေ့ရသည်ဟု ကောက်ချက်ချကြသည်။ သို့သော် ဤသည်မှာ တိုက်ဆိုင်မှုဖြစ်နိုင်ပေသည်။
၁၂ ရာစု ပညာရှင်များသည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲခေတ်အခါလောက်က ဟစ်တိုက်စာပေ၊ အီဂျစ်စာပေများကို အခြေခံ၍ ကောက်ချက်ဆွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသေသည်။ ထိုစာပေများက ထိုဒေသတစ်ခွင်၏ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို ဖော်ပြပေးနိုင်ကြသော်လည်း ဤပဋိပက္ခဖြစ်ပွား မပွားဆိုသည်မှာကား ထိုစာပေတို့၏ အချက်အလက်များက အကန့်အသတ်သဘော ကျဉ်းမြောင်းလေသည်။ အန်ဒရူး ဒါလ်ဘီက မှတ်ချက်ပြုရာတွင် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲသည် ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ဖြစ်နိုင်ခဲ့ချေရှိ၍ ထို့ကြောင့်သာ သမိုင်းဝင်နေသည်။ သို့ရာ၌ စစ်၏သဘောသဘာဝစစ်စစ်ကိုကား မသိနိုင်ဟူ၍ ဆိုခဲ့သည်။<ref>Wilson, Emily. [http://www.slate.com/id/2155360/pagenum/all/#page_start Was The Iliad written by a woman?], ''Slate Magazine'', December 12, 2006. Accessed June 30, 2008.</ref>
တဝဂါလဝပေးစာ (Tawagalawa letter) တွင် (အီးဂျီယန်ပင်လယ်ဖြစ်နိုင်) ပင်လယ်အလွန်၌တည်ရှိသော အခီးယန်ဇ် (သို့) ဂရိများ၏တိုင်းပြည်တစ်ခုကို အဟီးယာဝ (Ahhiyawa) ဟု ဖော်ပြထားကာ ယင်းနိုင်ငံသည် မိုင်လီးတပ်စ် (Miletus) အဖြစ်ဆိုနိုင်သော မီလိဝန်ဒ (Milliwanda) ကို အုပ်စိုးထား၏ဟု ရေးသားထားသည်။ ဤစာနှင့် အခြားပေးစာများတွင် ဆက်လက်ရေးသားထားသည်မှာ မြို့ပြနိုင်ငံ (၂၂) ခုပေါင်းစည်းထားသော အဆုဝ (Assuwa) နိုင်ငံစုံအဖွဲ့၌ ဝီလုဆ (Wilusa) ဟူသော နိုင်ငံတစ်ခုပါဝင်လေရာ ထိုနိုင်ငံကို အိလိယော့စ်/အိလီယံ (Ilios or Ilium) အဖြစ် ဂရိတို့က ခေါ်တွင်ကြသည်။ မိလဝါတပေးစာ (Milawata) တွင် ဤမြို့သည် ဆီဟာမြစ်အလွန်၊ အဆုဝါနိုင်ငံစုံအဖွဲ့နယ်မြေ၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်ဟု သွယ်ဝိုက်ညွှန်းဆိုထားမှုရှိလေရာ ဝီလုဆကို အိလိယံ (ထရွိုင်) အဖြစ် သီးသန့်ခွဲခြားဖော်ပြခြင်းရှိသော်လည်း ထိုသို့ဖော်ပြခြင်းသည် အမြဲလိုလိုပင် အငြင်းပွားဖွယ်ပင်ဖြစ်၏။ သို့သော်ငြားလည်း ၁၉၉၀ နှစ်များအတွင်း ထိုသို့ဆိုခြင်းကို အများစုက ထောက်ခံသဘောတူခဲ့ကြလေသည်။ အလက်ဆန္ဒုသဘောတူစာချုပ် (Alaksandu) (ဘီစီ ၁၂၈၀ ဝန်းကျင်) တွင် ထိုမြို့၏ဘုရင်ကို အလက်ဆန္ဒုဟု ခေါ်ဆိုကြောင်းနှင့် အိလိယဒ်ကဗျာ၌ ပဲရစ်၏အမည်ကို အလက်ဇန္ဒားဟု ခေါ်တွင်ကြောင်းပါဝင်သည်။
ယခင်အချိန်များက ဟစ်တိုက်အင်ပါယာအောက်တွင်ရှိခဲ့သော အဆုဝနိုင်ငံစုံအဖွဲ့သည် အီဂျစ်နှင့် ဟစ်တိုက်တို့ကြားဖြစ်ပွားသော ကာဒက်ရှ်စစ်ပွဲအပြီး၌ ဘက်ပြောင်းခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဟစ်တိုက်ဘုရင်က ဘီစီ ၁၂၃၀ ၌ ဤအဖွဲ့ကို စစ်ပြုခဲ့သည်။ ဟစ်တိုက်အရှင် အာနုဝန်ဒါဘုရင်လက်ထက်တွင် ဟစ်တိုက်တို့ယခင်သိမ်းယူအုပ်စိုးထားခဲ့သော အီးဂျီယန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများကို လက်လွှတ်လိုက်ရသည်။ ထရိုဂျန်စစ်သည် အဟီးယာဝဘုရင်နှင့် အဆုဝနိုင်ငံစုံအဖွဲ့တို့ကြား ဖြစ်ပွားသောစစ်ပွဲတစ်ခုအနေဖြင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။ ဤအမြင်ရှုထောင့်ကို ထောက်ခံသဘောတူညီကြသည်။ အကြောင်းမှာ စစ်ပွဲတစ်ခုလုံး၌ မစ်ဆီယာ (မီးရှား) ဒေသသို့ ကမ်းကပ်ခြင်း (တယ်လီဖပ်စ် ဒဏ်ရာရခြင်း)၊ အာခိလိဇ်၏ အီးဂျီယန်မြောက်ပိုင်း စစ်ချီမှုများ၊ အေဂျက်၏ သရေ့စ်ပြည်နှင့် ဖရစ်ဂျီယာတို့ကို စစ်ချီခြင်းများအကြောင်း ပါဝင်နေ၏။ ဤနယ်မြေအများစုသည် အဆုဝနိုင်ငံစုံအဖွဲ့၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြပေသည်။<ref name="Karykas"/><ref>Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (History of the Greek Nation) Volume A. Athens: Ekdotiki Athinon, 1968.</ref> အခီးယန်သူရဲကောင်းအများစုသည် အိမ်သို့မပြန်ကြဘဲ ကိုလိုနီနယ်များထူထောင်ကြခြင်းကို သယူးဆစ်ဒစ်ဒီးဇ်က ၎င်းတို့၏ကာလရှည်ကြာ အိမ်နှင့်ကွာဝေးမှုကြောင့်ဟု အနက်ထုတ်ဖော်ပြသည်။<ref>Thucydides. ''The Peloponnesian War'', 1.12.2.</ref> [[မိုက်ဆီးနီးယန် ဂရိ|မိုက်ဆီးနီးယန်ခေတ်]] အဆုံးသတ်ကာလ၌ ဝရုန်းသုန်းကားအခြေအနေများက ၎င်းတို့၏နယ်မြေများမှ မောင်းထုတ် ဖယ်ရှားခံရသော အခီးယန်ခေါင်းဆောင်က ၎င်းတို့သည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲမှ စစ်ပြန်များ၏မျိုးဆက်များဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုခဲ့ကြပေရာ ဤသဘောကို ယနေ့ခေတ်အခါတွင် ပညာရှင်အများစုက နှစ်ခြိုက်ကြပေသည်။<ref>Graves, Robert. ''The Greek Myths'', "The Returns".</ref>
==ခေတ်ပေါ်အနုပညာ==
ဤစစ်ပွဲအဖြစ်အပျက်များက စေ့ဆော်ပေးနိုင်သောကြောင့် စာပေလက်ရာများစွာပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဤစစ်ပွဲကိုအခြေခံ၍ ရိုက်ကူးခဲ့သောရုပ်ရှင်များစွာလည်းရှိရာ ၎င်းတို့မှာ ထရွိုင်၏ ဟယ်လန် (၁၉၅၆)၊ ထရိုဂျန်မြင်း (၁၉၆၁)၊ ထရွိုင် (၂၀၀၄) များဖြစ်ပြီး အခြားသော ဇာတ်လမ်းတွဲများ၊ စာအုပ်များစွာလည်း ရှိကြသည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist|30em}}
[[ကဏ္ဍ:ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]
aqpuju2erbluaiyyy5r2wxm5zm6wmlp
၁၈၃၉ အင်းဝငလျင်
0
206952
1046419
957896
2026-08-04T06:02:04Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046419
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox earthquake
| name = ၁၈၃၉ ခုနှစ် အင်းဝငလျင်
| citations =
| casualties = ၅၀၀+ သေဆုံး
| aftershocks = Yes
| foreshocks = Yes
| landslide =
| tsunami =
| pgv =
| pga =
| intensity = [[Mercalli intensity scale|၉ (''အပြင်းဆုံး'')]]
| damages = မြို့သုံးမြို့ ပျက်စီးခဲ့
| affected = [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] (မြန်မာနိုင်ငံ လက်ရှိကာလ)
| type = Strike-slip
| fault = [[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]]
| magnitude = >7.0 {{M|w|link=yes}}
| image = Le Tour du monde-02-p293.jpg
| duration =
| local-time = 04:00
| local-date = 23 March 1839
| anss-url =
| isc-event =
| timestamp = 1839-03-23 24:30
| map2 =
| location = {{coord|21.9|N|96.0|E|region:PE_type:event|display=inline,title}}
| map_caption =
| map_alt =
| map = {{Location map|Myanmar
|relief = 2
|alt = epicenter.
|lat_deg = 21.9
|lon_deg = 96.0
| mark = Bullseye1.png
| marksize = 40
}}
| caption =
| alt =
| pre-1900 = yes
}}
'''၁၈၃၉ ခုနှစ် အင်းဝငလျင်''' ("အမရပူရငလျင်" ဟုလည်း သိကြ) သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် ဆက်တိုက်လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်ပြင်းအားမြင့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal|last=Oldham|first=Thomas|title=A Catalogue of Indian Earthquakes from the earliest time to the end of AD 1869|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxpbmRpYXF1YWtlMnxneDo3ZDFmMGNmNzM3ZjJmNGRh|journal=Memoirs of the Geological Survey of India|volume=XIX}}</ref> ဤငလျင်သည် ၁၇၆၂ ခုနှစ်ကတည်းက လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များတွင် အပြင်းထန်ဆုံးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ တုန်ခါမှုများသည် အဆင့် ၉ (အပြင်းထန်ဆုံး) ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်တုန်ခါမှုကြောင့် ဗန်းမော်နှင့် ရန်ကုန်မြို့များကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Earthquake Event Information MYANMAR (BURMA): AVA, AMARAPURA|url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-more-info/1814|website=NGDC}}</ref> ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၃၉ ခု မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့၊ စနေနေ့ နံနက် ၄ နာရီခန့်လောက်တွင် [[အင်းဝ]]နှင့် [[စစ်ကိုင်း]] အနီးဝန်းကျင်ကို အခြေပြု၍ ဖျက်ဆီးအားအလွန်ပြင်းသည့် ငလျင်ကြီးတစ်ခုလှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မြို့တော်မှာ အမရပူရဖြစ်ပြီး မြို့တော်ဟောင်းမှာ အင်းဝဖြစ်သောကြောင့် အင်းဝငလျင်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ မြို့တစ်ခွင်လုံးက အိမ်များ အားလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ အုတ်နှင့်ဆောက်ထားသော ကျောင်းများပြိုကျသဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီးအများစု သေဆုံးကြသည်။ ၃၀၀ ခန့်မျှပင် ရှိကြောင်းမှတ်တမ်းထားခဲ့သည်။ အမှန်တကယ် အရေအတွက်ကိုမူ မသိရပေ။ အင်း၀မြို့ရိုး နေရာအတော်များများ ပျက်သွားခဲ့သည်။ အမရပူရမြို့ရိုးမှာ အသစ်ဖြစ်၍ အင်းဝမြို့ရိုးထက်ပို၍ ခိုင်ပုံရသည်။ အင်းဝငလျင်ကြီး မဖြစ်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် မင်္ဂလာဆင်တော်က ထိုတုန်ခါမှုကို ခံစားသိရသဖြင့် [[တင်းကုပ်]]မှထွက်ကာ ဆင်ဦးစီးကို ကယ်တင်ခဲ့ကြောင်း သိမှတ်ရဘူးသည်။
မှတ်တမ်းတစ်ခုမှာ (ထိုအချိန်ကရောက်ရှိနေသည့် Mr. Spear ဆိုသူ၏မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။) နံနက်ခင်းကို အပျက်အစီးပုံများနှင့် တန်ဆာဆင်ထားသကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ လှုပ်ရှားမှုသည် တောင်မြောက်ဖြစ်ပုံရပြီး မြစ်ရေလည်းတိုးလာခဲ့သည်။ လှိုင်းပုတ်သံ မကြားရပါ။ သို့သော် အမရပူရနှင့် အင်းဝဖက်ခြမ်း မြစ်ကမ်းနေရာ အတော်များများ ပဲ့ကျကုန်သည်။ ၅ ပေ မှ ၂၀ ပေလောက်အထိကျယ်သော အက်ကြောင်းကြီးများ ဖြစ်ကုန်ပြီး ရေနှင့်သဲများပန်းထွက်ကြသည်။ စစ်ကိုင်းမှာလည်း အင်းဝကဲ့သို့ပင် တောင်ထိပ် မြစ်ကမ်းဘေး စေတီများ ပြိုပျက်ကုန်သည်။ မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီးမှာ တည်ဆောက်ဆဲမှာပင် ငလျင်ကြီးကြောင့် ပျက်စီးသဖြင့် ထိုအပျက်အတိုင်းပင် ယနေ့တိုင် မြင်နေရသည်။
ထိုစဉ်က ငလျင်လှုပ်သည့်အရှိန်ကို [[ရန်ကုန်]]နှင့် [[မော်လမြိုင်]]မြို့များက တိတိကျကျ ခံစားသိကြရ သည်။ [[ပြည်မြို့]]တွင် အတော်ပြင်းပြင်းခံရသည်။ အပြိုအပျက်အထိအခိုက် မရှိပေ။ ဗန်းမော်တွင် အပျက်အစီးရှိသည်ဟုဆိုသော်လည်း အတိအကျမသိရပေ။ ယခု မိုးကောင်းမြို့ အနောက်ဖက်ရှိ [[အင်းတော်ကြီး|အင်းတော်ကြီးကန်]]အနီးတွင် ထိုစဉ်က မြို့ငယ်လေး တစ်ခုသည် လုံး၀နီးပါး ပြိုပျက်သွားကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အာသံ(အိန္ဒိယ)၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]များမှပင် ခံစားသိရှိရကြောင်း Oldham (၁၈၈၃) ၏မှတ်တမ်းအရသိရသည်။ မျက်မှောက်ဘူမိနေထားအရ စစ်ကိုင်းမှ အင်းတော်ကြီးအထိ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ သည် ၂၆၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိရာ အလွန်ပြင်းထန်သည့် ငလျင်ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်း၍ ရပေသည်။
==ငလျင်==
[[စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော]]သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေ့လျားနေသည့် အဓိကပြတ်ရွေ့ကြောတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လည်း ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ရာ အဓိကရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် မန္တလေးမြို့၏ အပြင်ဘက်နားတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အလျား ၄၀၀ ကီလိုမီတာရှိသည့် မိတ္ထီလာနှင့် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောအပိုင်းသည် ထိတိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်၍ ငလျင်တစ်ခုဖြစ်ပေါ်စေကာ ပြင်းအား ၈.၁ မှ ၈.၃ အထိ ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အခြားသုတေသနဆိုင်ရာအတည်ပြုမှုများ လိုနေသေးသည်။<ref name=":0">{{Cite journal|last=Yu|first=Wang|title=Active Tectonics and Earthquake Potential of the Myanmar region|url=https://www.researchgate.net/publication/260802804|journal=Journal of Geophysical Research: Solid Earth|year=2014|volume=119|issue=4|page=3767|doi=10.1002/2013JB010762|bibcode=2014JGRB..119.3767W|doi-access=free}}</ref> အလျား ၂၆၀ မီတာခန့်ရှိသည့် မိတ္ထီလာပြတ်ရွေ့ကြောအပိုင်းသည် နေပြည်တော်မှ မန္တလေးသို့ ရွေ့လျားမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေခံကျသည့် အကြောင်းများလည်း ရှိသည်။ ဤငလျင်အတွက် တရားဝင်ပြင်းအားဖော်ပြထားမှု မရှိဘဲ မီဒီယာနှင့် သတင်းစာအများစုတွင် ပြင် ပြင်းအား 7.0–7.5 သို့မဟုတ် ≥8.0 Mw ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။<ref>{{cite journal |last1=Tapponnier |first1=Paul |last2=Kerry |first2=Kerry |title=The Catastrophe in Haiti: A Repeat Lesson for Us all |journal=RSIS Commentaries |date=21 January 2010 |url=https://dr.ntu.edu.sg/bitstream/10220/6562/1/RSIS0092010.pdf |access-date=23 March 2021 |location=Nanyang Technological University |archive-date=23 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323121509/https://dr.ntu.edu.sg/bitstream/10220/6562/1/RSIS0092010.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Thant |first1=Htoo |title=Govt unveils quake preparedness plan |url=https://www.mmtimes.com/news/govt-unveils-quake-preparedness-plan.html |access-date=23 March 2021 |agency=Myanmar Times |publisher=Myanmar Times |date=7 August 2019 |accessdate=20 June 2021 |archivedate=24 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624205327/https://www.mmtimes.com/news/govt-unveils-quake-preparedness-plan.html }}</ref> ၁၈၃၉ ခုနှစ် မန္တလေးအပြင်ဘက်တွင် အဝေးထိန်းအာရုံခံမှုနှင့် ကွင်းဆင်းစမ်းသပ်မှုများအရ အမြင့်ဆုံးရွေ့လျားမှုသည် ၅ မှ ၇ မီတာအထိ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအတိုင်းအတာဖြင့် ဆိုပါက ပြင်းအားသည် 7.4 သို့မဟုတ် 8.0+ ရှိသည်။<ref>{{cite web |title=Morphotectonics of the Central Sagaing fault West of Mandalay: Trace of the 1839 Ava Earthquake Rupture |url=https://agu.confex.com/agu/fm14/webprogram/Paper20751.html |website=AGU |access-date=23 March 2021 |archive-date=29 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629005848/https://agu.confex.com/agu/fm14/webprogram/Paper20751.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author1=Xinhua |title=Myanmar setting up global positioning system for earthquake monitoring |url=http://en.people.cn/90001/90777/90851/6823551.html |access-date=23 March 2021 |agency=People's Daily Online |publisher=People's Daily Online |date=25 November 2009 |accessdate=20 June 2021 |archivedate=22 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160322200555/http://en.people.cn/90001/90777/90851/6823551.html }}</ref>
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ၁၈၀ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိသည့် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောအပိုင်းသည် အဓိကငလျင်နှစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထိခိုက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့အနီးတွင် ပြင်းအား ၇.၁ ရှိသည့် ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ၁၈၃၉ ခုနှစ်ကပျက်စီးစေခဲ့သည့် နေရာများတွင်ပင် ၆၀ ကီလိုမီတာခန့် ပျက်စီးစေခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |author1=Soe Thura Tun |author2=Ian M. Watkinson |title=The Sagaing Fault, Myanmar |journal=Geological Society, London, Memoirs |date=15 November 2017 |volume=48 |pages=413–441 |doi=10.1144/M48.19 |s2cid=134291037 |url=https://mem.lyellcollection.org/content/48/1/413/tab-figures-data |access-date=23 March 2021}}</ref> ထိုအတောအတွင်းတွင် ၂၆၀ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိသည့် မိတ္ထီလာပြတ်ရွေ့ကြောအပိုင်းသည် ၁၈၃၉ ခုနှစ် ငလျင်လှုပ်ပြီးကတည်းက မည်သည့်ငလျင်ကိုမှ မဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့်အတွက် seismic gap တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name=":0" />
==ပျက်စီးမှုနှင့် သက်ရောက်မှု==
ကြီးမားသည့် ပျက်စီးမှုများသည် အင်းဝတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ငလျင်လှုပ်ခါသဖြင့် မင်းကွန်းရှိ စေတီတော်တစ်ဆူသည်လည်း ပြင်းထန်စွာပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဗြိတိသျှမြန်မာအာဏာပိုင်များက မန္တလေးနှင့် အနီးအနားရှိဧရိယာကို အလွန်အမင်းပျက်စီးခဲ့သည့်နေရာများဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite journal|date=2003|title=Some Documents of Tharrawaddy's Reign: 1837-1846, Part I|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxpbmRpYXF1YWtlMnxneDozYjAzYWY4ZDNmYzAzNGY0|journal=SOAS Bulletin of Burma Research|volume=1}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal|date=1839|title=Burmah|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxpbmRpYXF1YWtlMnxneDo3MzFhODVkNzhhNzE0ZGVh|journal=The Asiatic Journal|volume=XXX}}</ref> ဘုရားစေတီများစွာတို့သည် ဤငလျင်ကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အမရပူရမြို့တွင်လည်း ၁၀ ပေကျော်ကျယ်သည့် အက်ကွဲကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အုတ်ဖြင့်ဆောက်ထားသည့်အဆောက်အဦနီးပါးတိုင်းသည်လည်း အုတ်ကျိုးအုတ်ပုံများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ အက်ကွဲကြောင်းများကြောင့် ရွာအချို့သည်လည်း နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။ လူပေါင်း ၂၀၀ မှ ၃၀၀ အကြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုသည် ဧရာဝတီမြစ်၏ ရေကြောင်းစီးဆင်းမှုကိုလည်း ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားစေခဲ့ကာ မြစ်ကမ်းနားတွင် ရေလှိုင်းရိုက်ခတ်မှုနှင့် ရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ဤငလျင်ကြီး မဖြစ်မီ ၁၈၃၈ က ငလျင်ကြိုတစ်ခု (ငလျင်ကြီးမဖြစ်မီ ဖြစ်ပွားသည့် ငလျင်) လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး မြို့ကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။<ref name="MYANMAR (BURMA): AVA (INNWA)">{{cite web |title=Significant Earthquake Information MYANMAR (BURMA): AVA (INNWA) |url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-more-info/1805 |website=NGDC NCEI |publisher=NGDC NCEI |access-date=23 March 2021}}</ref>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery class="center" widths="180px" heights="180" perrow="3" align=center Caption="အင်းဝ">
Image:Mingun - Mingun Paya, Myanmar (169495939).jpg|ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည့် မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီး
Image:Watch tower, Innwa Palace.jpg|ငလျင်ကြောင့် နန်းမြင့်မျှော်စင် အနည်းငယ်ပျက်စီးသွားပုံ
Image:Mingun Bell 1873.jpg|ငလျင်ကြောင့် ထောက်တိုင်များပျက်စီးခဲ့ရသည့် မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး မြေပေါ်ကျနေပုံ (ဤပုံကို ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်)
Image:Mingun Bell-Plaque.JPG|မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းအနီးရှိ ကမ္ဗည်းစာ
Image:Shinbyumei Paya d38.jpg|၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရသည့် မင်းကွန်းမြသိန်းတန်စေတီတော်။ ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည့်အတွက် ဤစေတီတော်ကို ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းကြီးက အကြီးစားပြုပြင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
Image:Inwa (Ava), Mandalay 20.jpg|ပြင်ပြင်မှုများ လုပ်ဆောင်အပြီး မဟာအောင်မြေဘုံစံကျောင်း (မယ်နုအုတ်ကျောင်း)
Image:Ruin Ava(Innwa) Myanmar(Burma).jpg|အင်းဝမြို့ဟောင်းရှိ အပျက်အစီးများ
Image:Stupa ruins in Inwa 05.jpg|စေတီတစ်ဆူ၏ မြေပေါ်သို့ပြိုကျနေသည့် အပျက်အစီးများ
</gallery>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Earthquakes in Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ]]
ctujo5jc5xp4lq8s5c49xdxej3d2y0t
ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု
0
207309
1046415
961961
2026-08-04T05:39:42Z
~2026-43036-55
146506
/* */
1046415
wikitext
text/x-wiki
[[File:Emblem of the Kuomintang.svg|alt=Founded 24 October 1919; 99 years ago|thumb|[[ကွန်မင်တန်ပါတီ|ကူမင်တန်]]တို့၏တံဆိပ်]]
[[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၁၂–၁၉၄၉)|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]] (ထိုင်ဝမ်) ရောက် '''[[ကူမင်တန်ပါတီ|ကူမင်တန်အစိုးရ]]''' (Kuomintang၊ KMT) နှင့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ကွန်မြူနစ်သူပုန်]]တို့သည် ၁၉၂၇ ခုနှစ်မှစ၍ [[တရုတ် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ|ပြည်တွင်းစစ်]]ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ကူမင်တန်တို့ကို "တရုတ်ဖြူ" ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ တွင် ကူမင်တန်တို့ ပြည်တွင်းစစ်ရှုံးခဲ့သဖြင့် [[ထိုင်ဝမ်]]သို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၀ တွင် [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်နယ်]]ရှိ ကူမင်တန်တပ်များသည် ကွန်မြူနစ်တို့၏တိုက်ထုတ်မှူကြောင့် မြန်မာ့နယ်စပ်အထိ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ထိုကူမင်တန်တပ်ကို ယူနန်ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်သော အမျိုးသားကယ်ဆယ်ရေးတပ်မတော် (Yunnan Anti-communist National Salvation Army) ဟူ၍ခေါ်ဆိုပြီး ဗိုလ်ချုပ်လီမီက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုကူမင်တန်တပ်ကို တစ်ခါတစ်ရံ လမ်းပျောက်နေသောတပ် (lost army) ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="lost army">{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/2015/01/15/world/asia/in-remote-thailand-the-lost-soldiers-of-the-kuomintang.html|title = In Remote Thai Villages, Legacy of China's Lost Army Endures|last = Qin|first = Amy|date = 14 January 2015|work = The New York Times|access-date = 19 November 2015}}</ref>
[[File:Li Mi1.jpg|thumb|ဗိုလ်ချုပ်လီမီ]]
ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အတွက် ပြဿနာရပ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့မှ ကူမင်တန်တို့အား ထောက်ပံ့ထားမှုကြောင့် မြန်မာ့အချုပ်အခြာအာဏာအတွက် ပြဿာနာကြီးဖြစ်ခဲ့ရသည်သာမက မြန်မာ့ပြည်တွင်းမတည်ငြိမ်မှုများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ကုလသမဂ္ဂ]]ထံ၌ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု ပြဿနာရပ်များကိုတင်ပြခဲ့ပြီး တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံအား ကူမင်တန်တို့ကို ပြန်ခေါ်ရန်ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ–မြန်မာ စစ်ဆင်ရေးကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရာ ကူမင်တန်တို့သည် မြန်မာ့နယ်မြေမှ အပြီးတိုင်ထွက်ခွာခဲ့ကြရသည်။
==နောက်ခံသမိုင်း==
{{see also|ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ}}
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]သည် ၁၉၄၈ တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သော်လည်း ပြည်တွင်းစစ်များပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုပြည်တွင်းစစ်များ၏ဖြစ်ရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းအရင်းမှာ ဗြိတိသျှတို့၏အုပ်ချုပ်မှုပုံစံကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်တို့ကသုံးသပ်ကြသည်။<ref name="Smith2007_7">{{Cite book|title = State of Strife: The Dynamics of Ethnic Conflict in Burma|last = Smith|first = Martin|publisher = Institute of Southeast Asian Studies|year = 2007|isbn = 978-981-230-479-7|location = Singapore|pages = 7|series = Policy Studies|volume = 36 }}</ref> ၁၉၃၇ မတိုင်ခင်အထိ [[ကိုလိုနီခေတ်|မြန်မာဒေသ]]ကို [[ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ|အိန္ဒိယပြည်]]၏ ပြည်နယ်အဖြစ်သာထားရှိခဲ့သည်။ သီးခြားကိုလိုနီအဖြစ် ထားရှိပေးခဲ့သောအခါတွင်လည်း တောင်တန်းနှင့်ပြည်မတို့ကို ခွဲခြားအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာဗြိတိသျှတို့ မြန်မာမှမထွက်ခွာမီတွင် လူများစု[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံတို့တွင် ကောင်းမွန်စွာစည်းလုံးမှုများမရှိခဲ့ပေ။<ref name="Lintner1994_41-47">{{Cite book|title = Burma in Revolt : Opium and Insurgency since 1948|last = Lintner|first = Bertil|publisher = Westview Press|year = 1994|isbn = 9780813323442|location = Boulder|pages = 41–47}}</ref>
ဒုတိယအချက်မှာ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများ#ပထမဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ|၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]သည် တိုင်းရင်းသားတို့၏ အခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝပေးထားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့်[[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်နယ်]]တို့ကိုသာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့် ပြည်ထောင်စုမှထွက်ခွာခွင့်တို့ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကော်သူးလေ]]ဒေသတို့သည် ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်အောက်၌သာရှိခဲ့သည်။ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]နှင့်[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]တိုင်းရင်းသားတို့အတွက် ပြည်နယ်များကိုဖွဲ့စည်းပေးခြင်းမရှိခဲ့ပေ။<ref name="Smith1991_41-59">{{Cite book|title = Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity|url = https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit|last = Smith|first = Martin John|publisher = Zed Books|year = 1991|isbn = 9780862328689|pages = [https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit/page/41 41]–59 }}</ref>
တတိယအချက်မှာ ဗမာတိုင်းရင်းသားများတွင်လည်း နိုင်ငံရေးသဘောထားများ ကွဲလွဲနေခဲ့ကြသည်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီတွင်ပင် [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံနီ]]နှင့် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူ]] ဟူ၍ကွဲပြားနေခဲ့သည်။<ref name="Lintner1991_3-8">{{Cite book|title = The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)|last = Lintner|first = Bertil|publisher = Southeast Asia Program Publications|year = 1991|isbn = 978-0877271239|location = Ithaca, N.Y.|pages = 3–8|series = Southeast Asia Program|volume = 6 }}</ref> [[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့]]တွင်လည်း ရဲဘော်ဖြူ၊ ရဲဘော်ဝါဟူ၍လည်း ကွဲပြားခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသားများ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း၊ ကွန်မြူနစ်များတော်ခိုကြခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁ နှစ်အတွင်း ပြည်တွင်းစစ်များ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းသူများသည် တသီးတခြားစီ တော်လှန်နေခဲ့ကြသောကြောင့် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် ထိုသောင်းကျန်းသူများကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခန့်တွင် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခအရှိန်အဟုန်များ နိမ့်ကျလာခဲ့သောကြောင့် မြန်မာအစိုးရသည် တိုင်းပြည်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးကို စတင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]မှ[[ကူမင်တန်ပါတီ|ကူမင်တန်]]တပ်များသည် မြန်မာ့နယ်စပ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
==ကူမင်တန်တို့စတင်တိုက်ခိုက်ခြင်း==
၁၉၄၉ ဒီဇင်ဘာတွင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ [[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]သည် ယူနန်နယ်အတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ ကူမင်တန်တပ်သားတို့သည် မြန်မာ့နယ်စပ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြရသည်။ ထိူကူမင်တန်တပ်များသည် အဓိကအားဖြင့် ဗိုလ်ချူပ်လျူကွန်ချွမ် (Liu Kuo Chwan) ဦးစီးသော တပ်အမှတ် ၈/၂၆ နှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမာချောယု (Mah Chaw Yu) ဦးစီးသော တပ်အမှတ် ၈/၉၃ တို့ဖြစ်ကြရာ ဗိုလ်ချုပ်လီမီမှ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ တွင် ကျိုင်းတုံနယ် [[တာချီလိတ်မြို့]]၌ အင်အားဖြည့်ရန် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ မတ်လတွင် အင်အား ၁၅၀၀ ရှိခဲ့ရာ ၁၉၅၂ ဧပြီတွင် အင်အား ၄၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ နှစ်ကုန်တွင် အင်အား ၆၀၀၀ ရှိခဲ့ပြီး နောက်တစ်နှစ်၌ အင်အားနှစ်ဆဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="Young1970_50-53">{{cite book | title=Nationalist Chinese Troops in Burma: Obstacle in Burma's Foreign Relations, 1949–1961: A Dissertation Submitted For the Degree of Doctor of Philosophy | year=1970 | pages=50–53 | last=Young | first=Kenneth Ray }}</ref>
၁၉၅၀ တွင် မြန်မာအစိုးရသည် ကူမင်တန်တို့အား လက်နက်ချရန်သို့မဟုတ် မြန်မာ့နယ်မြေမှထွက်ခွာရန် ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့သည် မည်သည့်အချက်ကိုမျှလက်မခံနိုင်ကြောင်းနှင့် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]မှ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့လျှင်လည်း ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်ကြောင်းတို့ကို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာမြန်မာ့တပ်မတော်သည် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]နှင့် တာချီလိတ်မြို့များကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကူမင်တန်တို့သည် ၁၉၅၀ ဇူလိုင်လတွင် [[မိုင်းဆတ်မြို့]]သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ မိုင်းဆတ်ဒေသသည် ကူမင်တန်တို့အတွက် နေရာကောင်းကဲ့သို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးနိုင်ရန် အထွက်ကောင်းသည့် မြေစတုရန်းမိုင် ၆၀ ရှိခဲ့သည်။ တောင်တန်းများပတ်လည်ရှိသောကြောင့် အကာအကွယ်တစ်ခုခဲ့သို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ မိုင်းဆတ်မြို့သည် ထိုင်းနယ်စပ်နှင့် မိုင် ၈၀ သာကွာသောကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် လက်နက်အထောက်အပံ့များကို ရယူနိုင်သည်။ မြန်မာတပ်မတော်သည် ကူမင်တန်တို့ကို မိုင်းဆတ်မြို့မှ တိုက်ထုတ်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။<ref name="Young1970_50-53" />
ကူမင်တန်တို့၏ မြန်မာ့နယ်သို့လာရောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းမှာ မြန်မာပြည်၌ အင်အားပြန်လည်ဖြည့်စည်း၍ တရုတ်ပြည်မကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၁ တွင် ကူမင်တန်တပ်သား ၂၀,၀၀၀ ခန့်မျှ ယူနန်နယ်အတွင်းသို့ စတင်ကျူးကျော်ခဲ့သည်။ ကင်မာ (Kengma) ဒေသကိုသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့၏တိုက်ထုတ်မှုကြောင့် တပ်ပြန်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၁ ဇူလိုင်လနှင့် ၁၉၅၂ ဩဂုတ်လတွင် ယူနန်နယ်သို့ နောက်ထပ်ကျူးကျော်စစ် ဆင်နွှဲခဲ့သော်လည်းစစ်ရှုံးခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကူမင်တန်တို့သည် မြန်မာ့နယ်စပ်၌သာ နေထိုင်ခဲ့ကြ၍ တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့မှ အရှေ့တောင်အာရှအတွင်းသို့ ကျူးကျော်နိုင်မည့်အကြောင်းကို စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။<ref name="McCoy1991_171">{{cite book | title=The Politics of Heroin: CIA Complicity in the Global Drug Trade | publisher=Lawrence Hill Books | year=1991 | location=Brooklyn, N.Y. | pages=[https://archive.org/details/isbn_9781556521256/page/171 171] | edition=1st | last=McCoy | first=Alfred W. | author-link=Alfred W. McCoy | isbn=9781556521263 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/isbn_9781556521256/page/171 }}</ref>
==စီအိုင်အေ၏ထောက်ပံ့မှု==
ကူမင်တန်တို့၏အင်အား တောင့်တင်းနေရခြင်းအကြောင်းမှာ အမေရိကန်၊ ထိုင်းနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့မှ စစ်လက်နက်ထောက်ပံ့နေခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၏[[စီအိုင်အေ]]အဖွဲ့သည် ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် စစ်လက်နက်များကို လျှို့ဝှက်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်သမ္မတ [[ဟယ်ရီ ထရူးမန်း]] နှင့် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် [[ဆွန်ဂရမ် လွန်ပီးဗူ|ပီဘူ ဆွန်ကရမ်]]တို့၏ သဘောတူညီမှုဖြင့် စီအိုင်အေသည် [[မိုင်းဆတ်မြို့]]သို့ လေကြောင်းပို့ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ အစောပိုင်းတွင် စီ-၄၆ နှင့် စီ-၄၇ လေယာဉ်ပျံများသည် တစ်ပတ်လျှင်ငါးကြိမ် ပစ္စည်းများပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ နှောင်းပိုင်းတွင် ကူမင်တန်တို့သည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကာလ လေယာဉ်ကွင်းဟောင်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြရာ [[ထိုင်ဝမ်]]မှတစ်ဆင့် အမေရိကန်လက်နက်များကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="McCoy1991_171" />
==ဘိန်းလုပ်ငန်း==
ကူမင်တန်တို့သည် တရုတ်နယ်သို့ပြန်လည် မဝင်ရောက်နိုင်တော့သဖြင့် ၁၉၅၂ ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာ့နယ်အတွင်း၌ စခန်းချရန် အစီအစဉ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ နှောင်းပိုင်းတွင် ကူမင်တန်တို့သည် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်မှ [[ရှမ်းပြည်]]တစ်ဝှမ်းနှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]]အထိ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ [[သံလွင်မြစ်]]အရှေ့ဘက်ဒေသကို အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
ကူမင်တန်တို့အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏[[ဘိန်း]]ထုတ်လုပ်မှုအတွက် အဓိကနေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ တွင် ယူနန်နယ်တွင် [[ဘိန်းပင်]]စိုက်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ထားသည့်အတွက် ကူမင်တန်တို့သည် ဘိန်းရောင်းဝယ်ရေးကို လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ အဓိကဘိန်းသုံးစွဲသူများမှာ ယူနန်နယ်စပ်နှင့်ရှမ်းပြည်ရှိတရုတ်များနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝှမ်း တို့ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ကူမင်တန်တို့သည်ပြည်သူများကို အတင်းအဓ္ဓမစေခိုင်းခဲ့သည်။ ဘိန်းပင်စိုက်သူများကို ကြီးလေးသောအခွန်များကို ဆောင်စေခဲ့သည်။ အခွန်အတုတ်ကြီးလေးမှုကြောင့် ဘိန်းပင်များကို အမြောက်အမြားစိုက်ပျိုးခဲ့ကြရသည်။ လွတ်လပ်ရေးရစဉ်က နှစ်စဉ်ဘိန်းထုတ်လုပ်မှုမှာ တန် ၃၀ ဖြစ်ခဲ့၍ ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်အလယ်တွင် တန် ၆၀၀ အထိမြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>Lintner, Bertil (1992). Heroin and Highland Insurgency in the Golden Triangle. ''War on Drugs: Studies in the failure of US narcotic policy''. Boulder, Colorado: Westview. p. 288.</ref>
ကူမင်တန်တပ်သားများသည် ဘိန်းလုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ၌ "ရွှေတြိဂံ" အမည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့ထုတ်လုပ်သော ဘိန်းအများစုသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ [[မိုင်းဆတ်မြို့]]သို့အဝင်ခရီးတွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ စစ်လက်နက်များကို ပို့ဆောင်ခဲ့၍ [[ချင်းမိုင်မြို့]]သို့ အထွက်ခရီးတွင်ဘိန်းများကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
==မြန်မာနိုင်ငံအခက်တွေ့ရခြင်း==
မြန်မာနိုင်ငံသို့ကူမင်တန်များ ဝင်ရောက်လာခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏လုံခြုံရေးအတွက် ပြဿနာဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့တည်ရှိမှုကြောင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]၏ အရှိန်အဟုန်များမှာ ပြန်လည်ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ နှောင်းပိုင်းတွင် ကူမင်တန်တို့သည် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ကေအင်ဒီအို) တို့နှင့် မဟာမိတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ကူမင်တန်နှင့်ကေအင်ဒီအိုတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဖက်မလိုက်ခြင်းကို မနှစ်သက်ကြဘဲ အနောက်တိုင်းမှအကူအညီများကို လိုလားခဲ့ကြသည်။ ကူမင်တန်တို့တွင် ခေတ်မီလက်နက်များရှိခဲ့၍ ကေအင်ဒီအိုသည် ပြည်တွင်းပထဝီဝင်၌သိကျွမ်းခဲ့ရာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်အဆင်ပြေခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင်ကေအင်ဒီအိုမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်လက်နက်များကို ကွန်မြူနစ်သောင်းကျန်းသူများကရရှိခဲ့ကြရာ ပြည်တွင်းမငြိမ်သက်မှုများကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ကူမင်တန်တို့တည်ရှိမှုကြောင့် မြန်မာ့နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒသည်လည်း အဆင်မပြေဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာ့ပြည်တွင်း၌ [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]တွင် တစ်ဖက်ဖက်ကိုထောက်ပံ့ရန် ကွဲပြားနေခဲ့သောကြောင့် ဖက်မလိုက်ဘဲကြားနေအဖြစ်သာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သည်အနောက်ဘက်၌ ကြားနေ[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ မြောက်ဘက်၌ ကွန်မြူနစ်တရုတ်ပြည်၊ အရှေ့ဘက်၌ စစ်ဒဏ်ခံရသော[[လာအိုနိုင်ငံ]]နှင့် အမေရိကန်ကိုထောက်ခံသော [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့တည်ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကောင်းကောင်းမွန်မွန်ဆက်ဆံနိုင်ရန်အတွက် ဖက်မလိုက်မှုကိုလက်ကိုင်ထားရသည်။
ကွန်မြူနစ်တရုတ်တို့သည် မြန်မာ့နယ်မြေ၌ကူမင်တန်တို့ရှိနေသောကြောင့် ထိုသို့အကြောင်းပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်နိုင်သည်ကို မြန်မာအစိုးရကစိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင်ကွန်မြူနစ်တရုတ်တို့သည် ထိုမှတစ်ဖန် မြန်မာနိုင်ငံကိုအနောက်တိုင်းမှ ကူမင်တန်တို့အား တရုတ်ပြည်ကိုပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် အင်အားဖြည့်စည်းသည့်ဒေသအဖြစ် အသုံးပြုမည်ကိုစိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့သည် မြန်မာရှိကွန်မြူနစ်တို့အား လက်နက်ထောက်ပံ့မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယူနန်နယ်တွင်လည်း စစ်သားနှစ်သိန်းခန့်ချခဲ့၍ မြန်မာသို့ဆက်သွယ်သည့်လမ်းဟောင်းများကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကူမင်တန်ကိစ္စတွင်နှစ်နိုင်ငံလုံးမှ သတိရှိစွာပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
==ကူမင်တန်တို့ဆုတ်ခွာခြင်း==
[[File:Burmese troops surveying the Burma–China border in 1954.png|thumb|ကူမင်တန်တပ်သားများကို ရှာဖွေနေသောမြန်မာတပ်သားများ (၁၉၅၄ ခန့်)]]
ကူမင်တန်တို့ကို မတိုက်ထုတ်နိုင်တော့သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၅၃ တွင် [[ကုလသမဂ္ဂ]]ထံ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုပြဿနာကို အထောက်အထားများဖြင့် တင်ပြခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကုလသမဂ္ဂသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[ထိုင်ဝမ်|ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ]]တို့ပါဝင်သည့် စစ်ရေးကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ရာ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဘန်ကောက်မြို့၌ ကူမင်တန်တို့တပ်ဆုတ်မည့်အရေးကို ညှိနှိုင်းဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။
သုံးလကြာမျှဆွေးနွှေးမှုများအပြီးတွင် ကူမင်တန်တို့သည်မြန်မာနိုင်ငံမှ တပ်ဆုတ်ပေးရန်သဘောတူခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၃ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှ ဒီဇင်လာလအထိ ပထမအကြိမ်၊ ၁၉၅၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ မှ ၂၈ ရက်အထိ ဒုတိယအကြိမ်၊ မေလ ၁ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ တတိယအကြိမ်ဟူ၍ သုံးကြိမ်တိုင်တပ်ဆုတ်ပေးခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့သည် ထိုင်းနိုင်ငံချန်ရိုင်မြို့မှ ထိုင်ဝမ်သို့ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။ ကူမင်တန်တပ်သားတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ဆက်လက်နေထိုင်လိုကြသဖြင့် အချို့သောဒေသများတွင် တရုတ်ဖြူတို့သည် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]သို့မဟုတ် [[လားဟူလူမျိုး|လာဟု]]တိုင်းရင်းသားများနှင့် ဆင်တူကြောင်းနှင့် ကိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသောလက်နက်များမှာ အဟောင်းအနွမ်းများသာဖြစ်ကြောင်း ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၄ မေ ၃၀ တွင် ဗိုလ်ချုပ်လီမီသည် မိမိတို့၏တပ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော်မြန်မာ့နယ်တွင်း၌ ကူမင်တန် ၆၀၀၀ မျှကျန်ရှိနေခဲ့၍ တိုက်ပွဲများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၁၉၆၀ တွင်မြန်မာတပ်မတော်သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့နှင့် ပူပေါင်းခဲ့၍ ကျန်ရှိနေသောကူမင်တန်တို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ တွင် ကူမင်တန်တို့အား အမေရိကန်လက်နက်များထောက်ပံ့နေသည့် လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းကို ဖမ်းဆီးမိခဲ့သည်။<ref name="Gibson2011_207">{{cite book |first=Richard Michael |last=Gibson |title=The Secret Army: Chiang Kai-Shek and the Drug Warlords of the Golden Triangle |publisher=John Wiley & Sons |date=2011 |page=207 |isbn=978-0-470-83018-5 }}</ref> ထိုဖြစ်ရပ်သည် မြန်မာအစိုးရအနေဖြင့် အမေရိကန်တို့မှကူမင်တန်တို့ကို ထောက်ပံ့သည်ဟူ၍ အမေရိကန်တို့ကို ဖိအားပေးနိုင်ခဲ့သော သက်သေအထောက်အထားဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာအမေရိကန်နိုင်ငံသည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံအား ကူမင်တန်တပ်များကို ပြန်ခေါ်ရန် ဖိအားပေးခဲ့ရသည်။ ထိုင်ဝမ်အစိုးရသည် ကူမင်တန်တပ်သား ၄၄၀၀ တို့ကို ပြန်ခေါ်ခဲ့သည်။ ကျန်ရှိနေသောကူမင်တန်တို့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံသို့မဟုတ် လာအိုနိုင်ငံသို့သွားခဲ့ကြပြီး အချို့မှာမူမြန်မာနိုင်ငံ၌သာနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
==နောက်ဆက်တွဲ==
ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုသည်မြန်မာနိုင်ငံကို ကြီးမားသောပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်တို့ကသုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ ကူမင်တန်တို့ကိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြန်မာစစ်တပ်သည် အင်အားပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင်[[ရှမ်းပြည်နယ်]]သည် [[ပင်လုံညီလာခံ]]အရ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ရေး ကို ရရှိထားသောကြောင့် အစိုးရအားကျေနပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်ကူမင်တန်တို့ကိုဖိနှိပ်ရန် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ဝှမ်း၌ မြန်မာစစ်သားများရောက်ရှိလာခဲ့သောကြောင့် ရှမ်းတို့သည် မကျေမနပ်ဖြစ်လာခဲ့ကြရာ ၁၉၅၈ တွင် ဖက်ဒရယ်မူကိုတောင်းဆိုလာခဲ့ကြသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဖက်ဒရယ်မူကို မနှစ်သက်သဖြင့် အိမ်စောင့်အစိုးရမှတစ်ဆင့် ရှမ်းစော်ဘွားများကို ငွေကြေးပေး၍ အာဏာစွန့်စေရာ ပြည်မနှင့်တူစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ တွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]သည် တိုင်းပြည်ကိုပြည်ထောင်စုစနစ်ဖြစ်စေရန် နိုင်ငံတော်မတည်ငြိမ်မှုကို အကြောင်းပြ၍ [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
* [https://apjjf.org/-Peter-Dale-Scott/3436/article.html Operation Paper: The United States and Drugs in Thailand and Burma] by Peter Dale Scott
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကူမင်တန်ပါတီ]]
2w83cpzupp32rf4rwypcndssbet2oj7
အိလိယဒ်
0
209109
1046417
753037
2026-08-04T05:47:40Z
Cepyita
93402
/* */
1046417
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox poem
|name = အိလိယဒ်
|image = File:Detail. Wooden board inscribed in ink with lines 468-473, Book I of Homer's Iliad. Roman Egypt. On display at the British Museum.jpg
|image_size = <!-- custom size for image (defaults to 220px) -->
|caption = သစ်သားပြားပေါ်တွင် မင်ဖြင့် ရေးသားထားခြင်း၊ စာကြောင်းရေ ၄၆၇-၄၇၃၊ စာအုပ် (၁)၊ ၄၀၀-၅၀၀ ခုနှစ်၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ။ ယခု ဗြိတိသျှပြိုတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
|subtitle =
|author = [[ဟိုးမား]]
|original_title = <small>Ἰλιάς</small>
|original_title_lang = gr
|translator =
|written =ဘီစီ ၈-၇ ရာစု
|first = <!-- First published in -->
|illustrator = <!-- Illustrator used consistently throughout
(where illustrations are a major feature) -->
|cover_artist = <!-- Cover artist -->
|country =ရှေးဟောင်းဂရိ
|language = ဂရိ
|series = <!-- Series (if any) -->
|subject =[[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]၏ နောက်ဆုံးနှစ်မှ ရက်သတ္တပတ်အချို့၏ အဖြစ်အပျက်
|genre =ကဗျာရှည်
|form = <!-- Form (i.e. Sonnet, Quatrain, Ode...etc) -->
|meter = [[:en:Dactylic hexameter|Dactylic hexameter]]<ref>{{Cite journal|last=Haslam|first=M. W.|date=1976|title=Homeric Words and Homeric Metre: Two Doublets Examined (λείβω/εϊβω, γαΐα/αία)|journal=Glotta|volume=54|issue=3/4|pages=203|jstor=40266365|issn=0017-1298}}</ref>
|rhyme = <!-- Rhyme scheme: (i.e. abba cddc effe gg) -->
|publisher = <!-- Publisher of main publication
(prefer 1st edition) -->
|publication_date =
|publication_date_en =
|media_type =
|lines =
|pages = <!-- Pages (prefer 1st edition) -->
|size_weight = <!-- Size and Weight -->
|isbn = <!-- [[International Standard Book Number|ISBN]] -->
|oclc = <!-- [[OCLC]] -->
|preceded_by =
|followed_by = [[အောဒဆီ]]
|wikisource =
}}
'''''အိလိယဒ်''''' (သို့) '''''ဣလိယဒ်''''' ({{lang-grc|Ἰλιάς}}, ''{{transl|grc|Iliás}}'', {{IPA-el|iː.li.ás|att}}; {{lang-en|Iliad}}; {{IPAc-en|ˈ|ɪ|l|i|ə|d}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/Iliad "Iliad"]. ''Random House Webster's Unabridged Dictionary''.</ref>) သည် ရှေးဟောင်းဂရိကဗျာလင်္ကာတစ်ပုဒ်ဖြင့်၍ "ဖိသံရှည်-ဖိသံတို-ဖိသံတို ခြောက်ပါဒအဖွဲ့" (dactylic hexameter{{efn|ဤပုံစံ၏ ယေဘုယျပုံစံမှာ "ဖိသံ-ဖော့သံ-ဖော့သံ ပုံစံဖြစ်၍ ဂရိနှင့်လက်တင်စာပေများတွင် ဖိသံရှည်-ဖိသံတို-ဖိသံတို ပုံစံဖြစ်သည်။<ref>Oxford English Dictionary</ref>}}) ဖြင့် ရေးစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကဗျာရှည်ကို [[ဟိုးမား]]ရေးစပ်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူကြ၍ ဘီစီ ၈ ရာစုဝန်းကျင်ခန့်ကဟု သတ်မှတ်ယူဆကြပေသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာသည် အနောက်တိုင်းစာပေလက်ရာများထဲက [[အောဒဆီ]]ကဗျာနှင့်အတူ ရှေးအကျဆုံးစာရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး အောဒဆီသည် အိလိယဒ်ပါ အဖြစ်အပျက်များနောက် သူရဲကောင်း [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်]]၏ ဇာတ်လမ်းကြောင်းရာဖြစ်သည်။<ref>[[:en:Pierre Vidal-Naquet|Vidal-Naquet, Pierre]]. ''Le monde d'Homère'' (The World of Homer), Perrin (2000), p. 19</ref> ခေတ်သစ်အများလက်ခံမူဖြစ်သော အိလိယဒ်သည် စာကြောင်းရေ ၁၅,၆၉၃ ပါဝင်၍ ၂၄ အုပ်အထိရှိသည်။ စာပေကို ဟိုးမားခေတ် ဂရိဘာသာစကားဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားကာ ထိုစကားသည် အိုင်ယောနစ်ဂရိစကားနှင့် အခြားဒေသယိစကားများ ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံစံဖြစ်လေသည်။ ရှေးဟောင်းဂရိကဗျာလင်္ကာစု (Epic Cycle) ထဲသို့ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
ဇာတ်လမ်းသည် [[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]၏ ဆယ်နှစ်မြောက်တွင် '''အီးလိယွန်''' ([[ထရွိုင်]])မြို့ကို အခါယတိုင်းသား (ခေါ်) ဂရိလူမျိုး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုကြီးက အောင်နိုင်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၍ [[အာခိလိ]] မင်းသားနှင့်
သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် ဘုရင်တို့၏ အကြား ရန်
စကားများမှုပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်ကာလအချို့တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများ၊ အဖြစ်အပျက်များအကြောင်းကို ရေးစပ်သီကုံးထားခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များရှိ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကိုသာ စပ်ဆိုထားသော်လည်း ထရွိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သော ဂရိ ဒဏ္ဍာရီအကြောင်းအရာများကိုလည်း သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြထား၏ ။ ဥပမာအနေဖြင့် စစ်သည်များ စုဝေးကြခြင်း၊ စစ်ဖြစ်ရသည့်အကြောင်းစသည်တို့လည်း ပါဝင်လေသည်။ ထို့နောက် ကဗျာရှည်သည် အာခိလိဇ်၏ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ပျက်မည့် မရှောင်လွှဲနိငင်သော သေခြင်းတရား၊ ထရွိုင်မြို့ပျက်သုဉ်းခြင်း စသည့် ကဗျာတွင် မပါဝင်တော့သော အနာဂတ်အဖြစ်အပျက်များ ကြိုတင်ဟောကိန်းများလည်းပါဝင်သည်ဖြစ်ရာ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ပြည့်စုံသောကဗျာရှည်တစ်ပုဒ်ပင်ဖြစ်သည်။
==မှတ်စု==
{{Notelist}}
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိစာပေ]]
92f9r4bg60oe80cwzyofhhy1y9fw1zn
1046418
1046417
2026-08-04T05:54:58Z
Cepyita
93402
/* */
1046418
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox poem
|name = အိလိယဒ်
|image = File:Detail. Wooden board inscribed in ink with lines 468-473, Book I of Homer's Iliad. Roman Egypt. On display at the British Museum.jpg
|image_size = <!-- custom size for image (defaults to 220px) -->
|caption = သစ်သားပြားပေါ်တွင် မင်ဖြင့် ရေးသားထားခြင်း၊ စာကြောင်းရေ ၄၆၇-၄၇၃၊ စာအုပ် (၁)၊ ၄၀၀-၅၀၀ ခုနှစ်၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ။ ယခု ဗြိတိသျှပြိုတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
|subtitle =
|author = [[ဟိုးမား]]
|original_title = <small>Ἰλιάς</small>
|original_title_lang = gr
|translator =
|written =ဘီစီ ၈-၇ ရာစု
|first = <!-- First published in -->
|illustrator = <!-- Illustrator used consistently throughout
(where illustrations are a major feature) -->
|cover_artist = <!-- Cover artist -->
|country =ရှေးဟောင်းဂရိ
|language = ဂရိ
|series = <!-- Series (if any) -->
|subject =[[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]၏ နောက်ဆုံးနှစ်မှ ရက်သတ္တပတ်အချို့၏ အဖြစ်အပျက်
|genre =ကဗျာရှည်
|form = <!-- Form (i.e. Sonnet, Quatrain, Ode...etc) -->
|meter = [[:en:Dactylic hexameter|Dactylic hexameter]]<ref>{{Cite journal|last=Haslam|first=M. W.|date=1976|title=Homeric Words and Homeric Metre: Two Doublets Examined (λείβω/εϊβω, γαΐα/αία)|journal=Glotta|volume=54|issue=3/4|pages=203|jstor=40266365|issn=0017-1298}}</ref>
|rhyme = <!-- Rhyme scheme: (i.e. abba cddc effe gg) -->
|publisher = <!-- Publisher of main publication
(prefer 1st edition) -->
|publication_date =
|publication_date_en =
|media_type =
|lines =
|pages = <!-- Pages (prefer 1st edition) -->
|size_weight = <!-- Size and Weight -->
|isbn = <!-- [[International Standard Book Number|ISBN]] -->
|oclc = <!-- [[OCLC]] -->
|preceded_by =
|followed_by = [[အောဒဆီ]]
|wikisource =
}}
'''''အီးလိယဒ်''''' (သို့) '''အီးလိယာ့စ်''''' သို့မဟုတ် '''ဤလျာဒ''' ({{lang-grc|Ἰλιάς}}, ''{{transl|grc|Iliás}}'', {{IPA-el|iː.li.ás|att}}; {{lang-en|Iliad}}; {{IPAc-en|ˈ|ɪ|l|i|ə|d}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/Iliad "Iliad"]. ''Random House Webster's Unabridged Dictionary''.</ref>) သည် ရှေးဟောင်းဂရိကဗျာလင်္ကာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ '''[[ထရွိုင်|အီးလိယွန်]]''' ( Īlion ) မြို့ကို စွဲ၍ လင်္ကာအမည်တွင်၏။ ဖိသံရှည်-ဖိသံတို-ဖိသံတို ခြောက်ပါဒအဖွဲ့ (dactylic hexameter{{efn|ဤပုံစံ၏ ယေဘုယျပုံစံမှာ "ဖိသံ-ဖော့သံ-ဖော့သံ ပုံစံဖြစ်၍ ဂရိနှင့်လက်တင်စာပေများတွင် ဖိသံရှည်-ဖိသံတို-ဖိသံတို ပုံစံဖြစ်သည်။<ref>Oxford English Dictionary</ref>}}) ဖြင့် ရေးစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကဗျာရှည်ကို [[ဟိုးမား]]ရေးစပ်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူကြ၍ ဘီစီ ၈ ရာစုဝန်းကျင်ခန့်ကဟု သတ်မှတ်ယူဆကြပေသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာသည် အနောက်တိုင်းစာပေလက်ရာများထဲက [[အောဒဆီ]]ကဗျာနှင့်အတူ ရှေးအကျဆုံးစာရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး အောဒဆီသည် အိလိယဒ်ပါ အဖြစ်အပျက်များနောက် သူရဲကောင်း [[အောဒစ်ဆီးယပ်စ်|အိုဒွစ်စေဝု]]၏ ဇာတ်လမ်းကြောင်းရာဖြစ်သည်။<ref>[[:en:Pierre Vidal-Naquet|Vidal-Naquet, Pierre]]. ''Le monde d'Homère'' (The World of Homer), Perrin (2000), p. 19</ref> ခေတ်သစ်အများလက်ခံမူဖြစ်သော အိလိယဒ်သည် စာကြောင်းရေ ၁၅,၆၉၃ ပါဝင်၍ ၂၄ အုပ်အထိရှိသည်။ စာပေကို ဟိုးမားခေတ် ဂရိဘာသာစကားဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားကာ ထိုစကားသည် ယောနက ဂရိစကား (Ionic) နှင့် အခြားဒေသယိစကားများ ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံစံဖြစ်လေသည်။ ရှေးဟောင်းဂရိကဗျာလင်္ကာစု (Epic Cycle) ထဲသို့ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
ဇာတ်လမ်းသည် [[ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]၏ ဆယ်နှစ်မြောက်တွင် '''အီးလိယွန်''' ([[ထရွိုင်]])မြို့ကို အခါယတိုင်းသား (ခေါ်) ဂရိလူမျိုး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုကြီးက အောင်နိုင်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်၍ [[အာခိလိ]] မင်းသားနှင့်
သူ့ရှင် အဂါမေံမနွန် ဘုရင်တို့၏ အကြား မသင့်မတင့် ရန်ဖြစ်သည့် ရက်သတ္တပတ်ကာလအချို့တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများ၊ အဖြစ်အပျက်များအကြောင်းကို ရေးစပ်သီကုံးထားခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များရှိ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကိုသာ စပ်ဆိုထားသော်လည်း ထရွိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သော ဂရိ ဒဏ္ဍာရီအကြောင်းအရာများကိုလည်း သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြထား၏ ။ ဥပမာအနေဖြင့် စစ်သည်များ စုဝေးကြခြင်း၊ စစ်ဖြစ်ရသည့်အကြောင်းစသည်တို့လည်း ပါဝင်လေသည်။ ထို့နောက် ကဗျာရှည်သည် အာခိလိဇ်၏ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ပျက်မည့် မရှောင်လွှဲနိငင်သော သေခြင်းတရား၊ ထရွိုင်မြို့ပျက်သုဉ်းခြင်း စသည့် ကဗျာတွင် မပါဝင်တော့သော အနာဂတ်အဖြစ်အပျက်များ ကြိုတင်ဟောကိန်းများလည်းပါဝင်သည်ဖြစ်ရာ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ပြည့်စုံသောကဗျာရှည်တစ်ပုဒ်ပင်ဖြစ်သည်။
==မှတ်စု==
{{Notelist}}
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂရိစာပေ]]
o3hmp4k4hm1yns6efj67l42s5wa76co
အဆိုပါမျှမျှတတ ထူးဆန်းသောမိဘများ
0
224112
1046395
798930
2026-08-04T02:01:24Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046395
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=The Fairly OddParents logo.png|editor=|website=https://www.nick.com/shows/the-fairly-oddparents|preceded_by=''[[Oh Yeah! Cartoons]]''|last_aired={{End date|2017|7|26}}|first_aired={{Start date|2001|3|30}}|audio_format=[[Dolby Digital]]|picture_format=[[NTSC]] (၂၀၀၁–၂၀၁၂)<br />[[HDTV]] [[၁၀၈၀အိုင်]] (၂၀၁၃–၂၀၁၇)|network=[[နီကယ်လွန်း]] (၂၀၀၁–၂၀၁၇)<br />Nicktoons (၂၀၁၇)|distributor=[[Nickelodeon]]<br />[[Nelvana International]] (ရာသီများ ၁–၅, non-US)<ref>{{Cite web|url=https://www.awn.com/news/nick-licenses-odd-parents-nelvana|title = Nick Licenses Odd Parents to Nelvana}}</ref>|company=[[Frederator Studios]]<br />[[Nickelodeon Animation Studio]]<br />[[Billionfold Inc.]] (ရာသီများ ၆–၁၀)|runtime=၁၁ မိနစ် (အဓိကအားဖြင့်)<br />၂၃ မိနစ် (အထွေထွေ)<br />၄၄ မိနစ် (တီဗီရုပ်ရှင်များ)|producer=[[Bob Boyle (animator)|Bob Boyle]] (၂၀၀၂–၂၀၀၅)<br />[[Steve Marmel]] (၂၀၀၂–၂၀၀၆)<br />Randy Saba<br />Ray DeLaurentis (၂၀၁၃–၂၀၁၇)<br />Karen Malach (၂၀၁၇)|genre=ဟာသ<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/tv/the-fairly-odd-parents|title=The Fairly Odd Parents – Season 1 Reviews |publisher=Metacritic|accessdate=March 21, 2014}}</ref>|executive_producer=Butch Hartman<ref>{{cite web|url=http://frederator.com/series/fairly-odd-parents/|title=Fairly Odd Parents|publisher=[[Frederator Studios]]|accessdate=May 15, 2013|archive-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161014081648/http://frederator.com/series/fairly-odd-parents/|url-status=dead}}</ref><br />[[Bob Boyle (animator)|Bob Boyle]]<br />[[Fred Seibert]]<br />[[Scott Fellows]] (၂၀၀၈–၂၀၀၉)|num_episodes=၁၇၂|num_seasons=၁၀|language=အင်္ဂလိပ်|country={{USA}}|composer=[[Guy Moon]]|endtheme="The Fairly OddParents" (တူရိယာ)|opentheme=Butch Hartman နှင့် [[Ron Jones (composer)|Ron Jones]] ၏ "The Fairly OddParents"|theme_music_composer=[[Ron Jones (composer)|Ron Jones]]<br />Butch Hartman|voices={{Plainlist|
* [[Tara Strong]]
* [[Daran Norris]]
* [[Susanne Blakeslee]]
* [[Carlos Alazraqui]]
* [[Grey DeLisle]]
* [[Maddie Taylor|Matthew W. Taylor]]
* [[Kari Wahlgren]]
}}|creator=[[Butch Hartman]]|production_website=http://fairlyodd.frederator.com}}'''''အဆိုပါမျှမျှတတ ထူးဆန်းသောမိဘများ''''' ({{Lang-en|The Fairly OddParents}}) သည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] အန်နီမေရှင်းရုပ်မြင်သံကြားစီးရီးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၁ မတ်လ ၃၀ တွင် [[နီကယ်လွန်း]] ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
<references />
== ပြင်ပလင့်ခ် ==
* {{official website|https://www.nick.com/shows/the-fairly-oddparents}}
* [http://frederator.com/series/fairly-odd-parents/ ''The Fairly OddParents'' at Frederator Studios] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161014081648/http://frederator.com/series/fairly-odd-parents/ |date=14 October 2016 }}
* [http://fairlyodd.frederator.com/ Production blog]
* {{IMDb title|0235918}}
* {{bcdb|Other_Studios/N/Nickelodeon/Nicktoons_Productions/The_Fairly_OddParents/}}
{{Stub}}
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်]]
7pzv5xv38xdohb48jokjsskwnty36g3
ဘိုဘိုငယ်
0
227152
1046302
809471
2026-08-03T13:26:37Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046302
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =
| name = ဘိုဘိုငယ်
| honorific_suffix =
| native_name =
| native_name_lang =
|order = [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|term_start = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor = ဦးစိုးမင်း၊ဦးဆက်အောင်၊ဒေါ်ခင်စောဦး
|successor = ဦးဝင်းသော်၊ဒေါ်သန်းသန်းဆွေ
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|1968|6|21}}
| birth_place = ရန်ကုန်
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| residence =
| nationality = မြန်မာ
| education = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ]]
| party =
| occupation =
| employer =
| organization =
| spouse = နှင်းဝေလွင်
| partner =
| children = အယ်ချမ်းမြေ့
| parents =
| nickname =
}}
ဘိုဘိုငယ်(၁၉၆၈ခုနှစ် ဇွန်၂၁ရက်ဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးအဖြစ်၂၀၁၇ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်ကစပြီး၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%80%8D%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/|title=စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး နှင့် ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇|archive-date=30 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530043239/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%80%8D%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/|url-status=dead}}</ref>၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း တွင် အခြားသောအစိုးရအဖွဲ့တာဝန်ရှိသူများနှင့် အတူ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bard.edu/news/washington-post-explores-the-life-of-bo-bo-nge-04-detained-in-the-myanmar-military-coup-2021-03-01|title=Washington Post Explores the Life of Bo Bo Nge ’04, Central Bank of Myanmar Deputy Governor, Detained in the Myanmar Military Coup|work=BARD|access-date= ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁ မတ် ၂၀၂၁}}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ရက်တွင် ထောင်အနှစ်၂၀ ချမှတ်ခံရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%98%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%98%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%84%E1%80%9A%E1%80%B9-%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%A5%E1%80%80%E1%81%A0%E1%82%92-%E1%80%A1%E1%80%82%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%99%E1%82%88-%E1%80%A1%E1%80%AF%E1%80%AD%E1%80%B8%E1%80%98%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AE-%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%82%90%E1%80%B6%E1%80%AF%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%92%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%85%E1%80%B9%E1%81%82%E1%81%80/6877830.html|title=ဗဟိုဘဏ်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးဘိုဘိုငယ်ကို ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်|work=VOA Burmese|access-date= ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref>
== အစောပိုင်းဘ၀ ==
[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သူ ဘိုဘိုငယ်သည် ၁၉၈၈ အရေးအခင်း ကာလက တက်ကြွစွာဖြင့် ရှေ့တန်းမှပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် စစ်အစိုးရ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းအား ခံခဲ့ရပြီး ထောင် ၄ နှစ်ခွဲ ကျခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.aier.org/article/life-after-burma-the-saga-of-bo-bo-nge/|title=Life After Burma: The Saga of Bo Bo Nge|work=|access-date= ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထောင်မှ ပြန်လွတ်လာပြီးနောက် အင်းလေးဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ထိုအချိန်တွင် ပင်လယ်ရေမှော်များကို တောင်ကိုးရီးယားတွင် စားဖွယ်စုံအဖြစ် ရောင်းချနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။နောက်ပိုင်း ပိန်းဥတင်ပို့ရောင်းချသည့်လုပ်ငန်းစသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ရင်း အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နှင်းဝေလွင်ဖြစ်ပြီး၊၎င်းတွင် မောင်အယ်ချမ်းမြေ့ဆိုသည့် သားတစ်ဦးလည်း ရှိသည်။
== ပြည်ပသို့ထွက်ခွာသွားခြင်းနှင့်ပညာရေးအကြောင်း ==
ထိုစဉ်ကာလက စစ်အစိုးရက သူ၏စီးပွားရေးအား စွက်ဖက်လာ၍ အမေရိကန်သို့ ၂၀၀၀ခုနှစ်တွင် ထွက်ပြေးသွားခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ သူသည် အမေရိကန်သို့ရောက်ရှိခဲ့ချိန် အစောပိုင်းကာလများက စားသောက်ဆိုင်အမျိုးမျိုးတွင် ပန်းကန်ဆေးသူအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.berkshireeagle.com/news/local/myanmar-bank-chief-abducted-by-junta-still-is-alive-berkshire-friends-say/article_a2637cb6-a77d-11eb-b708-63f2b6ed1cec.html|title=Myanmar bank chief abducted by junta still is alive, Berkshire friends say|work=The Berkshire Eagle|access-date= ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၁}}</ref>နောက်ပိုင်းတွင် စီးပွားရေးနှင့်သင်္ချာပညာရပ်များအား အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ Bard College တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။၎င်းသည် Bard College မှ bachelor's degree၊ Johns Hopkins University မှ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့နှင့် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှPh.D. ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘိုဘိုငယ်သည် American Institute for Economic Research (AIER) ၏ သီးခြားခွဲထွက်သော American Institute for Economic Research (AIER) ၏ လွတ်လပ်သော လက်အောက်ခံ American Investment Services (AIS) တွင် သုတေသနလုပ်ငန်းများကိုပါဝင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ash.harvard.edu/people/bo-bo-nge|title=Bo Bo Nge Myanmar Program Fellow 2014-2018|work=ASH Center|access-date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|archive-date=14 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114171204/https://ash.harvard.edu/people/bo-bo-nge}}</ref>
== မြန်မာနိုင်ငံသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီးနောက်ပိုင်းကာလများ ==
၂၀၁၅အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ကမ္ဘောဇဘဏ်၏ ဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန အကြီးအကဲအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူဟုလည်းဖော်ပြကြသည်။ ယင်းနောက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])တွင် စီးပွားရေးအကြံပေးတာဝန်၊နောက်ပိုင်း ဗဟိုဘဏ်ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်၊၂၀၁၇ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်ကစပြီး မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/business/2017/07/22/139037.html|title=ဗဟိုဘဏ် အဖွဲ့ဝင်များ ပြောင်းလဲမည်ဆိုသော်လည်း စိတ်အားတက်ကြွခြင်း မရှိ |work=ဧရာဝတီ|access-date= ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၇}}</ref> ထိုရာထူးတာဝန်ယူခဲ့စဉ်က သူ၏ အသက်သည် ၄၈နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးသည်။ Frontier Myanmar က ဘိုဘိုငယ်ကို တက်ကြွပြီး အားမာန်ရှိသည့် ခေတ်မီသော ပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌသစ်-ဘယ်သူ/|title=ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌသစ် ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ |work=Frontier Myanmar|access-date= ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၄ ဇွန် ၂၀၁၈ }}</ref> ဘိုဘိုငယ်သည် နိုင်ငံတော်စီးပွားရေးပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး ကော်မတီဝင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘိုဘိုငယ်သည် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးနှင့်အတူ ရဲရင့်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အစီအစဉ်အပေါ် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြသူများထဲပါခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရာထူးတက်ခဲ့သူ၊ အစိုးရ၏ လိုငွေပြမှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို လျှော့ချနိုင်ခဲ့သူထဲပါဝင်ခဲ့သူ၊ စမတ်ဖုန်း လက်လီငွေပေးချေမှုစနစ်ကို ရှေ့ဆောင်ခဲ့သူ၊ [[သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန်|သီလဝါ အထူးစီးပွား]]ရေးဇုန်ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သူ၊ ငါးနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ GDP ကို ကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၈ ဘီလီယံမှ ၁၀ ဒသမ ၅ ဘီလီယံအထိ မြင့်တက်လာအောင် စွမ်းဆောင်ကြသူများထဲ ပါခဲ့သူဟု ဖော်ညွှန်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.aier.org/article/life-after-burma-the-saga-of-bo-bo-nge/|title=Life After Burma: The Saga of Bo Bo Nge |work=AIER|access-date=22 February 2023 |date=11 February 2021 }}</ref>
== ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ၁ရက်နောက်ပိုင်းအကြောင်းအရာများ ==
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] တွင် ဘိုဘိုငယ်လည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]ရှိအစိုးရပေးထားသောနေအိမ်အတွင်း ရှိနေစဉ် လာရောက်ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်ပြီး မည်သည့်နေရာ၌ ထိန်းသိမ်းထားသည်ကို မိသားစုအား သိခွင့်မပေးခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/interview/bank-vice-governor-arrest-02082021143428.html |title=ဗဟိုဘဏ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဘိုဘိုငယ် ဖမ်းဆီးခံရပြီးပျောက်ဆုံးနေ |work=RFA Burmese|access-date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ }}</ref> ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် သေဆုံးသွားသည်ဆိုသော ကောလဟာလ ထွက်ပေါ်လာသည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/5479-2022-04-08-07-22-42 |access-date=11 May 2022 |archive-date=28 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220828063450/https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/5479-2022-04-08-07-22-42 }}</ref> ထိုသတင်းမမှန်ကြောင်း ၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီ၉ ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီ]] ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ဗဟိုဘဏ်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဦးဘိုဘိုငယ် ကျန်းမာစွာရှိကာ ရိပ်သာတစ်ခုတွင်ထိန်းသိမ်းထားကြောင်းနှင့် စစ်မေးနေကြောင်း ထွက်ပြောခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/206673|title=ဗဟိုဘဏ်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးဘိုဘိုငယ် ကျန်းမာစွာရှိပြီး ရိပ်သာတစ်ခုတွင် ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၉ ဧပြီ ၂၀၂၁ }}</ref>
ထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁နှစ်ကျော်အကြာ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] ကဘိုဘိုငယ်အား အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၅ ဖြင့် အမှုဖွင့် အရေးယူကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-deputy-central-bank-on-corruption-charges-by-junta-05102022113129.html|title=တစ်နှစ်ကျော် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌကို အဂတိနဲ့ အမှုဖွင့်|work=RFA Burmese|access-date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၀ မေ ၂၀၂၂ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/05/11/251807.html|title=ဂျော့ဆိုးရော့စ်ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဗဟိုဘဏ် ဒုဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးဘိုဘိုငယ်ကို အမှုဖွင့်|work=ဧရာဝတီ|access-date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၁ မေ ၂၀၂၂ }}</ref>
နိုင်ငံခြားသုံးငွေ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခွင့် လိုင်စင်ရဘဏ်များအပေါ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အညီ ကြီးကြပ်မှုအားနည်းခဲ့၍ နိုင်ငံတော်က ရသင့်သည့် အခွန်ငွေများနှင့် ဘဏ်အတိုးများ နစ်နာဆုံးရှုံးခဲ့သည်ဟုကြေညာချက်ထဲ ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.popularmyanmar.com/2022/05/11/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BA%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC/ |access-date=11 May 2022 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609193208/https://www.popularmyanmar.com/2022/05/11/%e1%80%97%e1%80%9f%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%98%e1%80%8f%e1%80%ba%e1%80%92%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%9a%e1%80%a5%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%80%e1%80%8b%e1%80%b9%e1%80%8c%e1%80%9f%e1%80%b1%e1%80%ac/ }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၈}}
7lqhknp0af3sitdbr4yyjene9d1wsnl
ဖုန်းမြတ်
0
256981
1046260
1026247
2026-08-03T12:00:35Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046260
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]၊ [[သရေစည်သူ]]
| name = ဖုန်းမြတ်
| image = Lieutenant General Phone Myat.jpg
| image_size =
| caption = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ် (၂၀၂၆)
| order =
| office = [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]]
| termstart = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| termend =
|appointer= [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
| 1blankname = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]
| 1namedata = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| predecessor = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်|ရာပြည့်]]
| successor =
|deputy = ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
| office1 = [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]]
|deputy1 = ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
| termstart1 = ၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆
| termend1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor1 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]
| successor1 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
| office2 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင်
| status2 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start2 = ၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor2 = [[ထွန်းထွန်းနောင်]]
| successor2 = ''ကော်မရှင်ဖျက်သိမ်း''
| office3 = [[စစ်ရေးချုပ်]]
| status = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end3 = ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆
| predecessor3 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးမင်းဦး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|စိုးမင်းဦး]]
| successor3 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
| office4 = [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
| status4 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start4 = ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| term_end4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| predecessor4 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သက်ပုံ]]
| successor4 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
| office5 = [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
| status5 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start5 = မတ် ၂၀၂၁
| term_end5 = ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| predecessor5 = ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဗိုလ်ရှိန် <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/07/12/197728.html|title=တပ်မတော် စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့ မှူး ရာထူးများ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ }}</ref>
| office6 = ဒုတိယဝန်ကြီး<br> [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]
| status6 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start6 = ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၀
| term_end6 = ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| predecessor6 = ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် <ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%81%8A-%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE/|title=ပြည်ထဲရေး ၊ ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|work=ဆင်ဟွာသတင်း|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၃ မေ ၂၀၁၆|archive-date=21 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240421172614/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%81%8A-%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE/|url-status=dead}}</ref>
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/%25E1%2580%2592%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AD%25E1%2580%259A%25E1%2580%259D%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2580%25E1%2580%25BC%25E1%2580%25AE%25E1%2580%25B8-%25E1%2580%2581%25E1%2580%2594%25E1%2580%25B7%25E1%2580%25BA%25E1-2|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁|archive-date=21 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240421191138/https://myanmar.gov.mm/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/%25E1%2580%2592%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AD%25E1%2580%259A%25E1%2580%259D%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2580%25E1%2580%25BC%25E1%2580%25AE%25E1%2580%25B8-%25E1%2580%2581%25E1%2580%2594%25E1%2580%25B7%25E1%2580%25BA%25E1-2}}</ref>
| office7 = [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] <br> တိုင်းမှူး
| status7 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start7 = ၂၀၁၉
| term_end7 = ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၀
| predecessor7 = ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စိုးတင့်နိုင်]]
| successor7 = ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦး
| pronunciation =
| birth_name =
| birth_date = ၁၉၆၄
| birth_place = [[မြန်မာပြည်]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| citizenship = မြန်မာ
| nationality =
| party =
| spouse =
| relations =
| children =
| mother =
| father =
| relatives =
| residence =
| education =
| alma_mater =
| occupation =
| profession =
| known_for =
| salary =
| net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source -->
| cabinet =
| committees =
| portfolio =
| awards = [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] <br> [[သရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
| signature =
| signature_alt =
| website =
<!--Military service-->
| nickname =
| allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၈၅ - ၂၀၂၅
| rank = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
| unit = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)
| commands =
| battles =
| mawards = <!-- for military awards - appears as "Awards" if |awards= is not set -->
|title =
}}
[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] '''ဖုန်းမြတ်''' (၁၉၆၄ ဖွား)သည် လက်ရှိ [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]] ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-07 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>ယင်းမတိုင်မီက [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]] တာဝန်အပြင် တပ်မတော် တွင် [[စစ်ရေးချုပ်]]<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74736|title=၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖလား တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/55147|title=ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်ရှိ လွှဲကြီးပြည်သူ့စစ် (ဌာနေ) တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား တွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄ }}</ref>၊ [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/11248|title=လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နေသည့် တပ်မတော်သားများ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ မီးသတ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မိသားစုဝင်များ၊ ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအား ဆန်၊ဆီ၊ ဆား၊ ပဲ စားသောက်ဖွယ်ရာများ ပေးအပ်|work=CINCDS Myanmar|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၅ မတ် ၂၀၂၁ }}</ref> ၊ [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/22230?d=1|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ် စစ်တွေတပ်နယ်၊ ပလက်ဝတပ်နယ်များရှိ နယ်မြေခံတပ်ရင်းများ၊ စာသင်ကျောင်းများ နှင့် နယ်မြေခံမြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲများသို့သွားရောက် ကြည့်ရှုစစ်ဆေး၍ စားသောက်ဖွယ်ရာများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်|work=CINCDS Myanmar|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၅ မေ ၂၀၂၃ }}</ref> အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] တို့တွင် [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/401774|title=နယ်စပ်ရေးရာ ဒုဝန်ကြီးသစ် အစားထိုးခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ }}</ref>
== စစ်မှုထမ်းခြင်း ==
သူသည် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း OTS-အပတ်စဉ် ၇၃ ဆင်း ဖြစ်သည်။သူ၏ ပြန်တမ်းဝင် အမှတ်မှာ ကြည်း ၂၀၃၂၄ ဖြစ်သည်။
[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]တွင် တာဝန်များအဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ရှေ့ပိုင်းကာလ အစ သူ့အသက် ၅၀ အရွယ် တွင် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန်ကြော်ငြာစာ ၂၄/၂၀၁၆ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များအပ်နှင်းခြင်း|work=၂၀၁၆ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၂ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁ မတ် ၂၀၁၆ }}</ref> ယင်းနောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ် တွင် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html|title=တပ်မတော် စစ်တိုင်းမှူး ၂ ဦးကို အပြောင်းအလဲပြုလုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၁၉ }}</ref>
သူ့ကို [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အစိုးရလက်ထက် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်တွင် [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ၏ အဆိုပြုချက်ဖြင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်]] က ခန့်အပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html|title=ရခိုင် စစ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် ဖုန်းမြတ် နယ်စပ်ရေးရာ ဒု-ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ }}</ref>
ထိုတာဝန် ကို မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာစသိမ်းချိန် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း <ref>{{cite web|url=https://moba.gov.mm/my/nycpreraawnkiitthaan-nycpdesphnphiurenng-luucmaaaarngamcphnphiurechiungraa|title=နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ နယ်စပ်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကျင်းပပြုလုပ်|work=နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|archive-date=21 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240421172609/https://moba.gov.mm/my/nycpreraawnkiitthaan-nycpdesphnphiurenng-luucmaaaarngamcphnphiurechiungraa}}</ref> ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် နစက အမိန့်အမှတ် ၉၂/၂၀၂၁ ဖြင့် မူလစစ်ဘက် ဝတ္တရားများ ထမ်းဆောင်ရန် တပ်မတော်သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။
ယင်းနောက် သူသည် တပ်မတော် တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်တိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ကထစ ၃ ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဝေါ်သည့် ရခိုင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တောင်ငူမြို့နယ် [[ကေတုမတီမြို့]] တွင် အခြေစိုက်သည့် [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အစရှိသော စစ်တိုင်းကြီး များကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ရသည့် [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/635ba3c9354aff75ad067eda|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်ဦးဆောင်သောမြန်မာစစ်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒက္ကားတွင်တွေ့ဆုံ|work=Narinjara News|access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ }}</ref>
ယင်းနောက် အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး (ခ) ကစထ(၅)မှူး အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c75zndy2grko|title=နေပြည်တော်နဲ့ ရန်ကုန် စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC |access-date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date= ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် စစ်ရေးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးမင်းဦး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|စိုးမင်းဦး]]<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/73259|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|work=MWD Webportal|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref> သည် [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခံရသည့်အတွက် လစ်လပ် စစ်ရေးချုပ် နေရာကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်က ဆက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/717490|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ဖြုတ်လိုက်တဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ|work=DVB|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီတွင် ၎င်း၏ စစ်ရေးချုပ်တာဝန်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်ဟိန်းက လွဲပြောင်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c708wpeen59o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦးနဲ့ ဗိုလ်ချုပ် ၁၀ ဦးကို အနားပေး|work=BBC|access-date=၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref><ref>{{cite web |date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |title=ရွေးကောက်ပွဲအလွန်မှာ အရေးပါလာမယ့် ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvgn1e21p1zo |access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |work=BBC}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref>
ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၇ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက နယ်စပ်ရေးရာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် အမည်စာရင်းအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးသို့ တင်သွင်းခံရသည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် အဆိုပြုခံရသော ရာထူးကို စတင်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81557 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ရရှိသောဆု ==
[[မန္တလေးငလျင်ကြီး|၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်]]အတွင်း ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]သဘာဝဘေး အန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန (EMERCOM) မှ ပေးအပ်သည့် ဂုဏ်ပြုအမှတ်တံဆိပ်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/78349|title=ငလျင်ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို စွမ်းစွမ်းတမံဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှကိုယ်စားလှယ်များအား ရုရှားနိုင်ငံ၊ လူထုကာကွယ်ရေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေများနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (EMERCOM) မှ ချီးမြှင့်သည့် ဂုဏ်ပြုအမှတ် တံဆိပ်|work=MWD Webportal|access-date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/2025-khunc-ttpmtteaakaakyreuuciikhupphlaa-ttpmtteaa-knny-re-le-phuuchypiungpai-biullupainng|title=
၂၀၂၅ ခုနှစ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖလား တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဖူဆယ်ပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲနှင့် ဆုချီးမြှင့်ပွဲကျင်းပ
|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484|access-date=2026-03-02|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
== အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှု ==
[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] နှင့် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့]]သည် ၎င်းအား ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ နောက်ပိုင်းကစ၍ အရပ်သားများအား မြေပြင်နှင့် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ အပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ၊ ရာဇဝတ်မှု နှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကျူးလွန်ခဲ့ရာတွင် တာဝန်ရှိသူဟု စွပ်စွဲသတ်မှတ်ပြီး ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.opensanctions.org/entities/NK-ebeb92K6DMsxWUBTrWsbyW/|title=Phone Myat Sanctioned entity|work=Open Sanctions|access-date=21 April 2024 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A32022D2178|title=amending Decision 2013/184/CFSP concerning restrictive measures in view of the situation in Myanmar/Burma|work=Official Journal of the European Union|access-date=21 April 2024|date=8 November 2022 }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[Category:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
dwyc81bd0p2596dk2v101y6eol9eky4
၂၀၂၄ အရှေ့တောင်အာရှ အပူလှိုင်း
0
257708
1046371
880187
2026-08-03T15:38:19Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ်များ]]
1046371
wikitext
text/x-wiki
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလမှစတင်၍ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]နိုင်ငံအများအပြားတွင် အပူချိန်များ စံချိန် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး လူပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ <ref name=":0"/>
== နိုင်ငံအလိုက် ==
=== အင်ဒိုနီးရှား ===
ရာသီဥတု ပူနွေးလာမှုကြောင့် နိုင်ငံအတွင်းတွင် [[သွေးလွန်တုပ်ကွေး]] ကူးစက်မှု များပြားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=|date=2024-03-22|title=Dengue cases increased twofold in March 2024: Health Ministry|url=https://en.antaranews.com/news/309057/dengue-cases-increased-twofold-in-march-2024-health-ministry|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404032116/https://en.antaranews.com/news/309057/dengue-cases-increased-twofold-in-march-2024-health-ministry}}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက် ရသတ္တပတ်အထိ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ၄၇၅ ဦးရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် အလားတူကာလတွင် သေဆုံးသူ ၁၇၀ သာရှိခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အလားတူကာလတွင် ၂၂,၅၅၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကာလတွင် ၆၂,၀၀၁ ဦး ကူးစက်မှုရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=|date=2024-04-15|title=Dengue fever deaths in Indonesia up 179 percent|url=https://en.antaranews.com/news/310833/dengue-fever-deaths-in-indonesia-up-179-percent|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429194252/https://en.antaranews.com/news/310833/dengue-fever-deaths-in-indonesia-up-179-percent}}</ref> ယင်းကြောင့် ဘာလီသို့ လာရောက်လည်ပတ်မည့် ခရီးသွားများအား ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန (အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ)|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] ကသတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=|date=2024-04-15|title=Health Ministry issues dengue warning to Bali tourists|url=https://en.antaranews.com/news/310824/health-ministry-issues-dengue-warning-to-bali-tourists|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=17 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417223934/https://en.antaranews.com/news/310824/health-ministry-issues-dengue-warning-to-bali-tourists}}</ref>
=== လာအို ===
လာအိုနိုင်ငံသည် [[လွမ်ပရာဘမ်မြို့]]တွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အပူချိန် ၄၂.၇ °C (၁၀၉°F) အထိစံချိန်တင်ခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite web|date=2023-04-19|title=Large swathes of Asia sweltering through record breaking temperatures|url=https://www.cnn.com/2023/04/19/asia/asia-heat-records-intl-hnk/index.html|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=6 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230706194206/https://www.cnn.com/2023/04/19/asia/asia-heat-records-intl-hnk/index.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWardRegan2023">Ward, Taylor; Regan, Helen (19 April 2023). [https://www.cnn.com/2023/04/19/asia/asia-heat-records-intl-hnk/index.html "Large swathes of Asia sweltering through record breaking temperatures"]. ''CNN''. [https://web.archive.org/web/20230706194206/https://www.cnn.com/2023/04/19/asia/asia-heat-records-intl-hnk/index.html Archived] from the original on 6 July 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 April</span> 2024</span>.</cite></ref> နိုင်ငံတွင်းရှိ ဒေသအများစုတွင် ဧပြီ ၂၅ ရက်မှ ဧပြီ ၂၈ ရက်အထိ ၄၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၄၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိရှိမည်ဟု မိုးလေဝသဌာနက သတိပေးထားသည်။ <ref>{{Cite web|title=Lao weather bureau warns against outdoor activities amid soaring temperatures|url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2024/04/26/lao-weather-bureau-warns-against-outdoor-activities-amid-soaring-temperatures|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=27 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240427094624/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2024/04/26/lao-weather-bureau-warns-against-outdoor-activities-amid-soaring-temperatures}}</ref>
=== မလေးရှား ===
ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့အထိ အပူဒဏ်ကြောင့် ဖျားနာမှု ၄၅ မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အပူလွန်ကဲမှု ၃၃ မှု၊ အပူလျှပ်မှု ၁၁ မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2024-04-14|title=Health D-G: 45 cases of heat-related illnesses recorded nationwide to date|url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2024/04/14/health-d-g-45-cases-of-heat-related-illnesses-recorded-nationwide-to-date/128797|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429194257/https://www.malaymail.com/news/malaysia/2024/04/14/health-d-g-45-cases-of-heat-related-illnesses-recorded-nationwide-to-date/128797}}</ref>
=== မြန်မာ ===
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလမှစတင်၍ [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]ရှိ လူမှုကူညီရေးအသင်းမှ အပူဒဏ်ကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ အနည်းဆုံး ၁၀၀ ကို ကုသပေးခဲ့ရသည်။ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ချောက်မြို့နယ်]]တွင် အပူချိန် ၄၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်၊ [[ညောင်ဦးမြို့|ညောင်ဦး]] တွင် ၄၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှင့် [[မြင်းခြံမြို့]] နယ်တွင် ၄၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှင့် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မင်းဘူးမြို့|မင်းဘူး]] နှင့် ဆင်ဖြူကျွန်းတို့တွင် အပူချိန်များ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] ကြောင့် နေရပ်စွန့် ခွာ တိမ်းရှောင်နေရသည့် အရပ်သားများ ပိုမိုဒုက္ခရောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=19 April 2024|title=5,000 flee military raids on villages in Myanmar's Sagaing region|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/raids-04192024113514.html|access-date=29 April 2024|archive-date=23 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240423073645/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/raids-04192024113514.html}}</ref> လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် အရပ်သားများ ပန်ကာ၊ လေအေးပေးစက် စသည့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို အသုံးမပြုနိုင်ဘဲ နေ့ခင်းဘက်တွင် ပန်းခြံများတွင် သစ်ပင်ရိပ်များအောက်တွင် အပန်းဖြေနေသူများ များပြားလာခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web|date=9 April 2024|title=Myanmar's Extreme Heat Threatens Lives|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-extreme-heat-threatens-lives.html|access-date=29 April 2024|archive-date=27 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240427165257/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-extreme-heat-threatens-lives.html}}</ref> <ref>{{Cite web|title='Everyone sits out': Yangon parks offer heat wave relief|url=https://phys.org/news/2024-04-yangon-relief.html|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=28 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240428153852/https://phys.org/news/2024-04-yangon-relief.html}}</ref> နိုင်ငံ၏ အပူဆုံးမြို့အချို့ရှိ နာရေးကူညီမှုအသင်းများနှင့် ကျန်းမာရေးအရာရှိများမှတစ်ဆင့် ဧပြီလတစ်လတည်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အပူနှင့်ဆက်စပ်သော အကြောင်းရင်းများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁,၄၇၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း [[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ|Radio Free Asia]] က ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/regional-heat-wave-05012024165105.html|date=2024-05-01|title=An estimated 40 people are dying each day in Myanmar as heat lingers in region}}</ref>
=== ဖိလစ်ပိုင် ===
ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့အထိ အာဏာပိုင်များသည် အပူနှင့်ဆက်စပ်သော ရောဂါပေါင်း ၃၄ ခုကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ နေရာအများအပြားတွင် အပူအညွှန်းကိန်းသည် ၄၂°C မှ ၅၁°C အထိ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=Sarao|date=2024-04-22|title=DOH logs 34 cases of heat-related illness so far this year|url=https://newsinfo.inquirer.net/1932276/doh-logs-34-cases-of-heat-related-illness-so-far-this-year|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429060309/https://newsinfo.inquirer.net/1932276/doh-logs-34-cases-of-heat-related-illness-so-far-this-year}}</ref> ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင်၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံအတွင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် Iba ၊ Zambales တွင် အပူအညွှန်းကိန်း ၅၃°C အထိမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=Arceo|date=2024-04-28|title=Heat index in Zambales' Iba town soars to 53°C on April 28|url=https://www.rappler.com/nation/weather/iba-zambales-philippines-pagasa-heat-index-april-28-2024/|access-date=2024-04-29|language=en-US|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429103126/https://www.rappler.com/nation/weather/iba-zambales-philippines-pagasa-heat-index-april-28-2024/}}</ref> ဖိလစ်ပိုင်တွင် အယ်လ်နီညို ရာသီကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဧရိယာ ၃၂ ခုထက်မနည်းတွင် အန္တရာယ်ရှိသော အပူရှိန်မြင့်တက်မှုများသည် မေလလယ်အထိ ဆက်လက်ရှိနေဦးမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ <ref>{{Cite web|last=Cariaso|title=Philippines to endure scorching heat until mid-May|url=https://www.philstar.com/headlines/2024/04/29/2351236/philippines-endure-scorching-heat-until-mid-may|access-date=2024-04-29|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429105802/https://www.philstar.com/headlines/2024/04/29/2351236/philippines-endure-scorching-heat-until-mid-may}}</ref> ဖိလစ်ပိုင်အမျိုးသားလျှပ်စစ်ကော်ပိုရေးရှင်းသည် လိုအပ်ချက်မပြည့်မီသောကြောင့် Luzon နှင့် Visayas တွင် ဓာတ်အားလိုင်းငါးခု ပြတ်တောက်မှုကြုံတွေ့နေရပြီး ဒေသအလိုက် လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်မှုပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်ကို အကြံပြုထားသည်။ <ref>{{Cite news|last=Fuentes|date=April 29, 2024|title=Luzon, Visayas Grids Again on Yellow Alert on Monday, April 29|url=https://news.abs-cbn.com/business/2024/4/29/luzon-grid-again-placed-on-yellow-alert-on-monday-april-29-1144|archive-date=29 April 2024|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429050222/https://news.abs-cbn.com/business/2024/4/29/luzon-grid-again-placed-on-yellow-alert-on-monday-april-29-1144}}</ref>
အလုပ်သမားနှင့် အလုပ်ခန့်ထားမှုဦးစီးဌာနမှ အလုပ်သမားများအား [[အဝေးမှ အလုပ်လုပ်ခြင်း|အိမ်မှအလုပ်ဆင်း]] ခြင်း ခွင့်ပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ <ref>{{Cite web|date=2024-04-27|title=Amid rising temperatures, DOLE urges flexible work arrangements when possible|url=https://www.rappler.com/philippines/amid-rising-temperature-dole-urges-flexible-work-arrangements-when-possible/|access-date=2024-04-29|language=en-US|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429103124/https://www.rappler.com/philippines/amid-rising-temperature-dole-urges-flexible-work-arrangements-when-possible/}}</ref> လေဝင်လေထွက်မကောင်းခြင်းနှင့် ကျောင်းသားများ ပြည့်ကျပ်နေခြင်းကြောင့် စာသင်ကျောင်းများအား ဧပြီ ၂၉ နှင့် ၃၀ ရက်များတွင် ကျောင်းပိတ်ထားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=Philippines suspends in-person classes due to heat, jeepney strike|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/philippines-heat-person-classes-suspended-4298291|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=28 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240428072116/https://www.channelnewsasia.com/asia/philippines-heat-person-classes-suspended-4298291}}</ref> အပန်းဖြေစခန်းများတွင် ကြိုတင်စာရင်းသွင်းထားမှု များပြားခဲ့ပြီး ဈေးဝယ်စင်တာအများအပြားတွင် အပူဒဏ်ကြားတွင် မိမိတို့ကိုယ်ကို အေးမြစေရန် ကြိုးပမ်းနေကြသော လူအုပ်ကြီးကို တွေ့ခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|title=Philippines to endure extreme heat until mid-May|url=https://www.philstar.com/headlines/2024/04/28/2351079/philippines-endure-extreme-heat-until-mid-may|access-date=2024-04-29|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429035258/https://www.philstar.com/headlines/2024/04/28/2351079/philippines-endure-extreme-heat-until-mid-may}}</ref>
=== ထိုင်း ===
ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့အထိ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်လုံးတွင် သေဆုံးသူ ၃၇ ဦးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အပူနှင့်ဆက်စပ်သောသေဆုံးမှု ၃၀ ခုရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|last=Igini|first=Martina|date=2024-04-26|title=Extreme Heat, Heavy Rain Kill Hundreds Across Thailand, East Africa|url=https://earth.org/extreme-heat-heavy-rain-kill-hundreds-in-east-africa-thailand/|access-date=2024-04-29|language=en|archive-date=26 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240426150329/https://earth.org/extreme-heat-heavy-rain-kill-hundreds-in-east-africa-thailand/}}</ref> အပူချိန်သည် ယခုအချိန်အထိ စံချိန်တင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|last=|first=|title=Power demand hits record as extreme heat prompts warnings|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2783412/power-demand-hits-record-as-extreme-heat-prompts-warnings|archive-date=2024-04-29|language=en|archive-date=28 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240428090612/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2783412/power-demand-hits-record-as-extreme-heat-prompts-warnings}}</ref> မိုးခေါင်ရေရှားမှုနှင့် အပူလွန်ကဲမှုကြောင့် ပင်မရေအရင်းအမြစ်များ ခမ်းခြောက်သွားခြင်းကြောင့် နခွန်ရတ်ချ်ဆီမာ နှင့် လမ်မွန်မြစ် တို့တွင် ရေပမာဏ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|last=|first=|title=Lam Takhong reservoir, Lam Mun river drying up amid water shortage fears|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2783397/lam-takhong-reservoir-lam-mun-river-drying-up-amid-water-shortage-fears|archive-date=2024-04-29|language=en|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429060349/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2783397/lam-takhong-reservoir-lam-mun-river-drying-up-amid-water-shortage-fears}}</ref> မီးလောင်မှု ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားပြီး သိမ်းဆည်းထားသော ဓာတုပစ္စည်းများ အပူဒဏ်မခံနိုင်ခြင်းတို့ကို စိုးရိမ်မှုတို့ကြောင့် ဓာတုဗေဒ ဂိုဒေါင်များကို စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|last=|first=|title=Srettha orders inspection of chemical warehouses|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2782230/srettha-orders-inspection-of-chemical-warehouses|archive-date=2024-04-29|language=en|archive-date=26 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240426045136/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2782230/srettha-orders-inspection-of-chemical-warehouses}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ အပူလှိုင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ်များ]]
i6rrlgnb0xtg93o43h50ercydbseq8c
ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
0
259467
1046269
1041785
2026-08-03T12:39:12Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046269
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု
| location = ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်
| date = ၂၉-၃၁ မေ ၂၀၂၄
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]]
| map = {{Location map
|Myanmar
|lat_deg=20.167
|lon_deg=92.785
|label= ဗျိုင်းဖြူရွာ
|display=inline
}}
| fatalities = ၇၆
| injuries = မသိရှိရ
| perpetrators = {{military|Myanmar}}<br>{{flagicon image|Rohingya flag.svg}} [[ရိုဟင်ဂျာ]] စစ်သွေးကြွများ<ref name=June6>{{cite news |title=Updated Death toll of 76 dead in Byine Phyu Village massacre in Sittwe Township |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/06/10583 |work=Mizzima |date=6 June 2024}}</ref><br>{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA မှ ငြင်းဆို)<ref name=ALP>{{cite news |title=ALP Denies Involvement in Byine Phyu Massacre in Sittwe Township, Rakhine State |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/05/10559 |work=Mizzima |date=5 June 2024}}</ref>
| motive = ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သံသယရှိ
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်အတွင်း]]၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူပေါင်း ၇၆ ဦး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသော [[စစ်တွေမြို့နယ်]] ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် နှစ်ရက်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာမှ သတ်ဖြတ်ခံရသူရွာသား (၇၆) ဦးထိရှိလာဟု AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104848 |access-date=2026-05-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-06-02 |title=စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူရွာသားတချို့ ဖမ်းဆီးအသတ်ဖြတ်ခံရ (ဒေသခံများ) |url=https://burmese.voanews.com/a/7639046.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံ ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်း]] ပြီးနောက် ပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]]မှ ရခိုင်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းဒေသအများစုကို သိမ်းပိုက်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထိရောက်ဆုံး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျိုင်းဖြူရွာသည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]] အပြင်ဘက် အနီးနားရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ <ref name="bbc">{{Cite news|title=Myanmar soldiers cut off tattoos and gave detainees urine to drink, witnesses tell BBC|language=en|url=https://www.bbc.com/news/articles/ckmm6jep6l7o|date=6 June 2024}}</ref>
== ဖြစ်စဉ်များ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း အချိန်ခန့်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ [[တပ်မတော်|တပ်ဖွဲ့ဝင်]] ၁၇၀ ခန့်သည် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်၍ [[အာရက္ခတပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်မတော်]] နှင့် ပတ်သက်ကြောင်းသံသယရှိမှုကြောင့် ရွာသူရွာသား <ref name="June4">{{Cite web|title=Arakan Army: Myanmar Junta Killed 76 in Village Massacre|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-killed-76-in-village-massacre.html|date=4 June 2024}}</ref> ၇၀ ကျော်အား တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-04 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာ စီးနင်းခံရမှု သတ်ဖြတ်ခံရသူ ၇၆ ဦးအထိရှိလာကြောင်း AA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sittwe-byaingphyu-massacre-aa-06042024004500.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ဗျိုင်းဖြူရွာသားများ၏ ပြောကြားချက်အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]မှ တပ်သားများသည် ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် တစ်အိမ်တက်ဆင်းဖြင့် အိမ်ထောင်စု စာရင်းရှိ လူများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ အချို့မှာ ရိုက်နှက်ခံခဲ့ရပြီး ရိုက်နှက်မှုကြောင့် လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကာ အခြားအမျိုးသားများကိုလည်း ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် စစ်သားများက ရွာသူရွာသားများအား စုရုံးခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ecoi.net/en/document/2110162.html|title=Mass arrest in Myanmar's Rakhine State ends in interrogations, beatings|language=en|date=30 May 2024}}</ref>
စစ်သားများက ရွာသားအားလုံးကို ရွာလယ်တွင် အတင်းအကြပ် စုစည်းနေခိုင်းစေကာ အမျိုးသားများကို အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများနှင့် သီးခြား ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားများကို ထရပ်ကားဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားကာ နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးအများအပြားကို စစ်သားများက မုဒိမ်းကျင့် ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများအား အစားအစာ၊ ရေနှင့် အမိုးအကာများကို နောက်နေ့အထိ မပေးဘဲ ထားရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Kills Eleven Rakhine Villagers: Residents|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-kills-four-rakhine-villagers-residents.html|work=The Irrawaddy|date=1 June 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Death Toll in Myanmar Junta's Massacre of Villagers Near Sittwe Tops 50|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-in-myanmar-juntas-massacre-of-villagers-near-sittwe-tops-50.html|work=The Irrawaddy|date=3 June 2024}}</ref> မျက်မြင်သက်သေများအရ လူတိုင်းအား နေပူထဲတွင် ထားရှိခဲ့ကာ စစ်သားများ၏ ဆီးကို သောက်ရန် အတင်းခိုင်းစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ကို ထောက်ခံသော တက်တူးထိုးထားသည့် အမျိုးသားများ၏ အရေပြားကို ဖြတ်ပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အိမ်ခြေ ၈၀ ကျော်နှင့် ရွာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ကျန်ကျေးရွာသား ၁၀၀ ကျော်ကို စစ်ကြောမေးမြန်းရန် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ <ref name="bbc"/> နောက် ၃ ရက်အကြာတွင် အနီးနားရှိ မင်းကင်းတောရွာသစ်နှင့် မင်းကင်းတောရွာဟောင်းများကို စစ်အစိုးရစစ်သားများက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-06-01 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် စစ်ကောင်စီက အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ် အလောင်း ဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/06/01/384569.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသူ ၁၀၀ ကျော်အနက် ၄၇ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက် ၄ ရက်အကြာတွင် စစ်ကြောမေးမြန်းမှုအတွင်း ၎င်းတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ပြန်ပေးဆွဲခံရသူ ၄၀ ကျော်ကို စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=More than 40 people from the village of Bayi Phyu who were arrested were transferred to prison|url=https://www.rfa.org/burmese/news/byan-phyu-resident-move-jail-06112024144325.html|language=my|date=11 June 2024}}</ref>
== တုံ့ပြန်မှုများ ==
အဆိုပါ သတ်ဖြတ်မှုတွင် [[ရခိုင်လူမျိုး|စစ်အစိုးရ]] လိုလားသော [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA) မှ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အခိုင်အမာ ဆိုသော်လည်း ALA က ငြင်းဆိုထားသည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွင်ပါဝင်ပတ်သက်နေသော တပ်မတော်နှင့် ALA စစ်သားအားလုံးကို အရေးယူရန် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တောင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-06 |title=စစ်ကောင်စီနှင့်ALPတို့၏ ဗျိုင်းဖြူရွာလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53032/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
စစ်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဇော်မင်းထွန်း]]က ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်းတွင် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် -ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာနှင့် အနီးရှိ ကံပြင်ရွာများတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) အဖွဲ့ဝင်များ ခိုအောင်းနေပြီး စစ်တွေမြို့အတွင်းသို့ ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်နေကြောင်း ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးချက်အရ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးစဉ် မသင်္ကာသူများအား မေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း ရွာသားမဟုတ်သည့် အမျိုးသား ၃ ဦးက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ သေနတ်ကို လုယူရန် ကြိုးစားသဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။မသင်္ကာသူ ၂၀ ခန့်ကိုသာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အာရက္ခတပ်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည့် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးခြင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအား အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း ဆိုသည့် သတင်းများမှာ မဟုတ်မမှန်သည့် ဝါဒဖြန့်မှုများသာဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |title=AA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအနေဖြင့် စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မဟုတ်မမှန်သတင်းများ ထုတ်လွှင့်နေမှုအပေါ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/57028 |access-date=2026-05-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် သည် စစ်တွေမြို့နယ်၊ ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၃၀၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖမ်းဆီးခံရသူများထဲမှ ၂၃၄ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးက မတရားအသင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ၁၄၁ ဦးနှင့် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ၉၃ ဦးတို့ကို နှစ်သုတ်ခွဲ၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ၊ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၉၃ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/667868 |access-date=2026-05-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-09 |title=စစ်တွေမြို့နယ်တွင် ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၂၃၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီက AA ဖြင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ချမှတ် |url=https://yktnews.com/2024/09/182531/ |access-date=2026-05-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=17 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117095838/https://yktnews.com/2024/09/182531/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-09-02 |title=စစ်တွေမြို့ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၁၄၀ ကျော် ထောင်ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/57323/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
9pexmg2dr5rf6hbl013rsn37l4i781t
၂၀၂၄ ဆောသ်ပို့မြို့ ဓားထိုးမှုဖြစ်စဉ်
0
261661
1046369
884137
2026-08-03T15:32:37Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်စဥ်များ]]
1046369
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack|caption=Attack site|target=Children at a dance workshop|date={{start date and age|2024|7|29|df=yes}}|time={{circa|11:47}}|timezone=[[British Summer Time|BST]] ([[UTC+1]])|type=အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဓားထိုးမှု|fatalities=၃|injuries=၁၀|Coroner=Julie Goulding|accused=Axel Rudakubana|motive=Unknown|charges={{Plain list|
* လူသတ်မှု (၃ မှု)
* လူသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု (၁၀ မှု)
* ဓားကိုင်ဆောင်မှု (၁ မှု)
}}}}
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]၊ ဆောသ်ပို့ (Southport)၊ Merseyside ရှိ အကစတူဒီယိုတွင် ကလေးငယ်များကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဓားထိုးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကလေး သုံးဦး သေဆုံးပြီး အခြား ဆယ်ဦး အပါအဝင် ကလေးငယ် ရှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ|ရဝမ်ဒါ]] [[ကားဒစ်မြို့|နိုင်ငံ ကာဒစ်ဖ်]] တွင် မိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားသော အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် ဗြိတိန်နိုင်ငံသား Axel Rudakubana သည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး လူသတ်မှု ၃ မှု၊ လူသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု ၁၀ မှု နှင့် ဓား လက်ဝယ်ထားရှိမှု တို့ဖြင့် တရားစွဲဆိုထားသည်။
တိုက်ခိုက်မှုသည် ဆောသ်ပို့၏ Meols Cop ဧရိယာရှိ ကွန်မြူနတီစတူဒီယိုဖြစ်သော Hart Space တွင် ကလေးနှစ်ဆယ့်ငါးဦး တက်ရောက်ခဲ့သည့် [[တေလာ ဆွစ်ဖ်|Taylor Swift]] ၏ ယောဂနှင့် အကအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အခင်းဖြစ်နေရာတွင် မိန်းကလေး နှစ်ဦးသေဆုံးကာ ကလေးငယ် ခြောက်ဦးနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ နှစ်ဦးကို ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်။ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရကာ၊ တတိယကလေးငယ်မှာ ထိုနေ့မှာပင် ဆေးရုံ၌ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|date=7 August 2024|title=Explainer: Why are there riots in the UK and who is behind them?|url=https://www.reuters.com/world/uk/why-are-there-riots-uk-who-is-behind-them-2024-08-07/|work=Reuters}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ဆောသ်ပို့မြို့တွင် အစွန်းရောက် လက်ယာအဖွဲ့ဝင်များက မှားယွင်းသည့်သတင်းများကို အခြေခံပြီး ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မွတ်စလင်ဘာသာဝင်များ ဆုတောင်းသည့် ဘုရားကျောင်းကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် အဓိကရုဏ်းများ ပျံ့နှံ့ရန် အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းကို မသိရသေးသော်လည်း ရဲတပ်ဖွဲ့က အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို အကြမ်းဖက်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်မည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[လီဗာပူးမြို့|လီဗာပူး]]တရားရုံးမှ သံသယရှိသူ၏ အမည်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ သံသယရှိသူသည် ဥပဒေအရ ငယ်အရွယ်သူ ဖြစ်သော်လည်း သတင်းမှားများနှင့် ထင်မှတ်ချက်များ မပျံ့နှံ့စေရန်အတွက် ၎င်း၏ အမည်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== လူသတ်မှု၏ သားကောင်များ ==
အသက် ၆ နှစ်အရွယ် Bebe King နှင့် ၇ နှစ် အရွယ် Elsie Dot Stancombe တို့သည် နေရာမှာပင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရ ကလေးငယ် ၉ ဦးနှင့် လူ ၂ ဦးတို့အား NWAS မှ ကုသပေးခဲ့သည်။ ကလေးငယ် ကိုးဦးအနက် ခြောက်ဦး နှင့် Lucas နှင့် Hayes တို့မှာ ဓားထိုခံရပြီး အရေးပေါ် အခြေအနေဖြင့် ရင်ဆိုင်နေခဲ့ရသည်။ <ref name=":5">{{Cite web|date=31 July 2024|title=Leanne Lucas: Yoga teacher stabbed in Southport protecting children, cousin says|url=https://www.bbc.com/news/articles/c9e9z1pm59eo|access-date=1 August 2024|language=en-GB|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801002419/https://www.bbc.com/news/articles/c9e9z1pm59eo}}</ref> <ref name="Murray 2024">{{Cite news|title='I'm lucky. Others are not so fortunate': man injured in Southport attack tells story|url=https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/aug/02/southport-attack-john-hayes-injured|archivedate=3 August 2024|date=2 August 2024|archive-date=|archive-url=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240806002405/https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/aug/02/southport-attack-john-hayes-injured|publisher=The Guardian|accessdate=2025-7-24}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=31 July 2024|title=Man who intervened in Southport attack 'saddened he couldn't do more'|url=https://www.bbc.com/news/articles/cv2g6eegyddo|access-date=1 August 2024|language=en-GB|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801015818/https://www.bbc.com/news/articles/cv2g6eegyddo}}</ref>
သေဆုံးဒဏ်ရာရသူ များကို Alder Hey ကလေးဆေးရုံ ၊ Aintree University ဆေးရုံ ၊ Southport နှင့် Formby ခရိုင်အထွေထွေဆေးရုံ ၊ Ormskirk ခရိုင်အထွေထွေဆေးရုံ နှင့် Royal Manchester ကလေးဆေးရုံ၊ Alder Hey ကလေးဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ <ref name="BBC">{{Cite web|date=29 July 2024|title=Southport knife attack: Two children dead and nine injured at dance workshop|url=https://www.bbc.com/news/articles/cql8j2j0304o|access-date=1 August 2024|language=en-GB|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801102645/https://www.bbc.com/news/articles/cql8j2j0304o}}</ref> အသက် ကိုးနှစ်အရွယ် တတိယမိန်းကလေး Alice da Silva Aguiar သည် ဖြစ်ရပ်အပြီး နောက်တစ်နေ့တွင် ဆေးရုံ၌ သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|date=30 July 2024|title=Southport attack: third child dies and five in critical condition|url=https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/jul/30/people-in-critical-condition-southport-attack-stabbings|archivedate=30 July 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240806002316/https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/jul/30/people-in-critical-condition-southport-attack-stabbings|accessdate=2025-7-24|publisher=The Guardian}}</ref> အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် မိန်းကလေး သုံးဦး၏ အမည်များကို ဇူလိုင် ၃၀ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|date=31 July 2024|title=All the victims of Southport stabbing attack named as devastated families pay tribute|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/southport-victims-bebe-king-elsie-stancombe-alice-aguiar-b2588611.html|archivedate=31 July 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240731083451/https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/southport-victims-bebe-king-elsie-stancombe-alice-aguiar-b2588611.html|accessdate=2025-7-23|publisher=The Independent}}</ref>
ဓားဖြင့်ထိုးခံရပြီး ဆယ်ရက်အကြာ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဆေးရုံမှ ဆင်းခွင့်ရသည့် နောက်ဆုံး ဒဏ်ရာရကလေးငယ်မှာ နေအိမ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=8 August 2024|title=All children injured in Southport stabbing have been discharged from hospital|url=https://www.merseyside.police.uk/news/merseyside/news/2024/august/all-children-injured-in-southport-stabbing-have-been-discharged-from-hospital/|access-date=9 August 2024}}</ref> Lucas မှာ အသက်ရှုကျပ်သည့် ပြဿနာကြောင့် ဆေးရုံတင်ထားရပြီး အဆုတ်ခွဲစိတ်မှုခံယူဖို့ မျှော်လင့်ထားပါတယ်။ <ref>{{Cite web|date=16 August 2024|title=Yoga teacher injured in Southport stabbings readmitted to hospital|url=https://news.sky.com/story/yoga-teacher-injured-in-southport-stabbings-readmitted-to-hospital-13197861#:~:text=Ms%20Lucas,%20who%20suffered%20stab,begun%20her%20road%20to%20recovery.|access-date=20 August 2024|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=16 August 2024|title=Southport attack dance teacher readmitted to hospital|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cze5169kn88o|access-date=19 August 2024|language=en-GB}}</ref>
==အကိုးအကားများ==
{{reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
* [https://www.merseyside.police.uk/news/merseyside/news/2024/july/statement-on-major-incident-in-southport/ "Statement on major incident in Southport"] (Merseyside Police)
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်စဥ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ သမိုင်း]]
fcykn1qebnpln579lazm7b9yu2g107p
1046370
1046369
2026-08-03T15:33:43Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ်များ]]
1046370
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack|caption=Attack site|target=Children at a dance workshop|date={{start date and age|2024|7|29|df=yes}}|time={{circa|11:47}}|timezone=[[British Summer Time|BST]] ([[UTC+1]])|type=အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဓားထိုးမှု|fatalities=၃|injuries=၁၀|Coroner=Julie Goulding|accused=Axel Rudakubana|motive=Unknown|charges={{Plain list|
* လူသတ်မှု (၃ မှု)
* လူသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု (၁၀ မှု)
* ဓားကိုင်ဆောင်မှု (၁ မှု)
}}}}
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]၊ ဆောသ်ပို့ (Southport)၊ Merseyside ရှိ အကစတူဒီယိုတွင် ကလေးငယ်များကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဓားထိုးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကလေး သုံးဦး သေဆုံးပြီး အခြား ဆယ်ဦး အပါအဝင် ကလေးငယ် ရှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ|ရဝမ်ဒါ]] [[ကားဒစ်မြို့|နိုင်ငံ ကာဒစ်ဖ်]] တွင် မိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားသော အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် ဗြိတိန်နိုင်ငံသား Axel Rudakubana သည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး လူသတ်မှု ၃ မှု၊ လူသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု ၁၀ မှု နှင့် ဓား လက်ဝယ်ထားရှိမှု တို့ဖြင့် တရားစွဲဆိုထားသည်။
တိုက်ခိုက်မှုသည် ဆောသ်ပို့၏ Meols Cop ဧရိယာရှိ ကွန်မြူနတီစတူဒီယိုဖြစ်သော Hart Space တွင် ကလေးနှစ်ဆယ့်ငါးဦး တက်ရောက်ခဲ့သည့် [[တေလာ ဆွစ်ဖ်|Taylor Swift]] ၏ ယောဂနှင့် အကအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အခင်းဖြစ်နေရာတွင် မိန်းကလေး နှစ်ဦးသေဆုံးကာ ကလေးငယ် ခြောက်ဦးနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ နှစ်ဦးကို ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်။ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရကာ၊ တတိယကလေးငယ်မှာ ထိုနေ့မှာပင် ဆေးရုံ၌ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|date=7 August 2024|title=Explainer: Why are there riots in the UK and who is behind them?|url=https://www.reuters.com/world/uk/why-are-there-riots-uk-who-is-behind-them-2024-08-07/|work=Reuters}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ဆောသ်ပို့မြို့တွင် အစွန်းရောက် လက်ယာအဖွဲ့ဝင်များက မှားယွင်းသည့်သတင်းများကို အခြေခံပြီး ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မွတ်စလင်ဘာသာဝင်များ ဆုတောင်းသည့် ဘုရားကျောင်းကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် အဓိကရုဏ်းများ ပျံ့နှံ့ရန် အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းကို မသိရသေးသော်လည်း ရဲတပ်ဖွဲ့က အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို အကြမ်းဖက်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်မည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[လီဗာပူးမြို့|လီဗာပူး]]တရားရုံးမှ သံသယရှိသူ၏ အမည်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ သံသယရှိသူသည် ဥပဒေအရ ငယ်အရွယ်သူ ဖြစ်သော်လည်း သတင်းမှားများနှင့် ထင်မှတ်ချက်များ မပျံ့နှံ့စေရန်အတွက် ၎င်း၏ အမည်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== လူသတ်မှု၏ သားကောင်များ ==
အသက် ၆ နှစ်အရွယ် Bebe King နှင့် ၇ နှစ် အရွယ် Elsie Dot Stancombe တို့သည် နေရာမှာပင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရ ကလေးငယ် ၉ ဦးနှင့် လူ ၂ ဦးတို့အား NWAS မှ ကုသပေးခဲ့သည်။ ကလေးငယ် ကိုးဦးအနက် ခြောက်ဦး နှင့် Lucas နှင့် Hayes တို့မှာ ဓားထိုခံရပြီး အရေးပေါ် အခြေအနေဖြင့် ရင်ဆိုင်နေခဲ့ရသည်။ <ref name=":5">{{Cite web|date=31 July 2024|title=Leanne Lucas: Yoga teacher stabbed in Southport protecting children, cousin says|url=https://www.bbc.com/news/articles/c9e9z1pm59eo|access-date=1 August 2024|language=en-GB|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801002419/https://www.bbc.com/news/articles/c9e9z1pm59eo}}</ref> <ref name="Murray 2024">{{Cite news|title='I'm lucky. Others are not so fortunate': man injured in Southport attack tells story|url=https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/aug/02/southport-attack-john-hayes-injured|archivedate=3 August 2024|date=2 August 2024|archive-date=|archive-url=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240806002405/https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/aug/02/southport-attack-john-hayes-injured|publisher=The Guardian|accessdate=2025-7-24}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=31 July 2024|title=Man who intervened in Southport attack 'saddened he couldn't do more'|url=https://www.bbc.com/news/articles/cv2g6eegyddo|access-date=1 August 2024|language=en-GB|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801015818/https://www.bbc.com/news/articles/cv2g6eegyddo}}</ref>
သေဆုံးဒဏ်ရာရသူ များကို Alder Hey ကလေးဆေးရုံ ၊ Aintree University ဆေးရုံ ၊ Southport နှင့် Formby ခရိုင်အထွေထွေဆေးရုံ ၊ Ormskirk ခရိုင်အထွေထွေဆေးရုံ နှင့် Royal Manchester ကလေးဆေးရုံ၊ Alder Hey ကလေးဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ <ref name="BBC">{{Cite web|date=29 July 2024|title=Southport knife attack: Two children dead and nine injured at dance workshop|url=https://www.bbc.com/news/articles/cql8j2j0304o|access-date=1 August 2024|language=en-GB|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801102645/https://www.bbc.com/news/articles/cql8j2j0304o}}</ref> အသက် ကိုးနှစ်အရွယ် တတိယမိန်းကလေး Alice da Silva Aguiar သည် ဖြစ်ရပ်အပြီး နောက်တစ်နေ့တွင် ဆေးရုံ၌ သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|date=30 July 2024|title=Southport attack: third child dies and five in critical condition|url=https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/jul/30/people-in-critical-condition-southport-attack-stabbings|archivedate=30 July 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240806002316/https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/jul/30/people-in-critical-condition-southport-attack-stabbings|accessdate=2025-7-24|publisher=The Guardian}}</ref> အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် မိန်းကလေး သုံးဦး၏ အမည်များကို ဇူလိုင် ၃၀ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|date=31 July 2024|title=All the victims of Southport stabbing attack named as devastated families pay tribute|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/southport-victims-bebe-king-elsie-stancombe-alice-aguiar-b2588611.html|archivedate=31 July 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240731083451/https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/southport-victims-bebe-king-elsie-stancombe-alice-aguiar-b2588611.html|accessdate=2025-7-23|publisher=The Independent}}</ref>
ဓားဖြင့်ထိုးခံရပြီး ဆယ်ရက်အကြာ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဆေးရုံမှ ဆင်းခွင့်ရသည့် နောက်ဆုံး ဒဏ်ရာရကလေးငယ်မှာ နေအိမ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=8 August 2024|title=All children injured in Southport stabbing have been discharged from hospital|url=https://www.merseyside.police.uk/news/merseyside/news/2024/august/all-children-injured-in-southport-stabbing-have-been-discharged-from-hospital/|access-date=9 August 2024}}</ref> Lucas မှာ အသက်ရှုကျပ်သည့် ပြဿနာကြောင့် ဆေးရုံတင်ထားရပြီး အဆုတ်ခွဲစိတ်မှုခံယူဖို့ မျှော်လင့်ထားပါတယ်။ <ref>{{Cite web|date=16 August 2024|title=Yoga teacher injured in Southport stabbings readmitted to hospital|url=https://news.sky.com/story/yoga-teacher-injured-in-southport-stabbings-readmitted-to-hospital-13197861#:~:text=Ms%20Lucas,%20who%20suffered%20stab,begun%20her%20road%20to%20recovery.|access-date=20 August 2024|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=16 August 2024|title=Southport attack dance teacher readmitted to hospital|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cze5169kn88o|access-date=19 August 2024|language=en-GB}}</ref>
==အကိုးအကားများ==
{{reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
* [https://www.merseyside.police.uk/news/merseyside/news/2024/july/statement-on-major-incident-in-southport/ "Statement on major incident in Southport"] (Merseyside Police)
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ သမိုင်း]]
j909bioibhpqo6scnrbu8emtl2bx81p
ဗန်းမော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
270674
1046261
1033744
2026-08-03T12:15:53Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046261
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|2024 battle in Kachin}}
{{Infobox military conflict
| conflict = ဗန်းမော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]မှ [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄-လက်ရှိ)|ကချင် စစ်မြေပြင်]]
| image = Bombing damage in Bhamo.png
| caption = ဗန်းမောမြို့တွင် လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုကြောင့် ပျက်စီးနေမှုများ (မေ ၂၀၂၅)
| date = ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ – လက်ရှိ
| place = [[ဗန်းမော်မြို့]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]] နှင့် [[မန်စီမြို့နယ်]]
| result = ဖြစ်ပွားနေဆဲ
| combatant1 = *{{armed forces|Myanmar}}
*{{air force|Myanmar}}
*{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
*{{flagicon image|Fighting Peacock Flag.png}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]
*{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| units1 = {{armed forces|Myanmar}}
*[[အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
*[[အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
**အမှတ် ၄၇၊ ၁၂၁၊ ၂၃၆၊ ၂၃၇ ခြေမြန်တပ်ရင်းများ
**အမှတ် ၅၀၁၄ တင့်ကားတပ်ရင်း
**အမှတ် ၇၀၀၆ သံချပ်ကာတပ်ရင်း
**အမှတ် ၃၆၆ အမြောက်တပ်ရင်း
| units2 = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
*မသိရှိရ
{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| strenght1 = {{armed forces|Myanmar}}
၃၀၀၀+
*ဗန်းမော်တွင် တပ်စွဲထားပြီးသော ၁၀၀၀+
| strenght2 = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
မသိရှိရ
| casualties1 = {{armed forces|Myanmar}}
* အနည်းဆုံး ၁၀၀ ဒဏ်ရာရ {{Efn|[[မံစီမြို့နယ်]]မှ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]သို့ ဆုတ်ခွာစဉ်}}
* အများအပြား ဖမ်းဆီးခံရ
* သံချပ်ကာကား ခုနစ်စင်း ဖမ်းမိ{{Efn| During the fight for Armored Battalion 7006 in [[Bhamo]]}}<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-allies-seize-airport-armored-unit-from-myanmar-junta-in-bhamo.html KIA, Allies Seize Airport, Armored Unit From Myanmar Junta in Bhamo]</ref>
* တင့်ကားအချို့ ပျက်စီး{{Efn| During the fight for Tank Battalion 5014 in [[Bhamo]]}}<ref>{{cite news |title=Kachin Rebels Seize Tank Base from Myanmar Junta
|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kachin-rebels-seize-tank-base-from-myanmar-junta.html |work=The Irrawaddy |date=11 February 2025}}</ref>
*[[Mi-17]] နှစ်စီး ပစ်ချခံရ<ref>{{cite news
|title= Update News- KIA ပစ်ချမှုကြောင့် စစ်ရဟတ်ယာဉ် ၂ စီး ပျက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီ ဗျူဟာမှူးနှင့်အဖွဲ့ သေဆုံး၊ ရွှေကူအနီး တောထဲတွင် ပျက်ကျသည့် ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကို KIA တပ်ဖွဲ့များက ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီဟုဆို
|url= https://yktnews.com/2025/05/215174/
|work= Khit Thit News Agency
|date= 20 May 2025
|archive-date= 22 May 2025
|access-date= 31 May 2025
|archive-url= https://web.archive.org/web/20250522180417/https://yktnews.com/2025/05/215174/
|url-status= dead
}}</ref>
| casualties2 = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
* ၄၄၆၇ ဦးသေဆုံး
* ၄၈၁၄ ဦးဒဏ်ရာရ
* ၃၀၀ ဦးခန့်ပျောက်ဆုံး <ref>https://pct.com.mm/2025/09/13/%E1%80%97%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-3/</ref>
}}
စက်တင်ဘာ ၄ ရက် ၂၀၂၄ တွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA)၊ [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (ABSDF) နှင့် အခြားကချင်အခြေစိုက် ခုခံရေးအဖွဲ့များက [[ဗန်းမော်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ဆင်ရေးစတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးသည် [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]နှင့် [[မံစီမြို့နယ်]]တို့ကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများပြားနေပုံရပြီး အရပ်သားထောင်ပေါင်းများစွာမှာ မြို့တွင်း၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ အမြောက်ဆံများနှင့် ဒရုန်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများအောက်တွင် ပိတ်မိနေကြသည်။<ref>[https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/fighting-continues-to-intensify-at-moc-21-following-kias-capture-of-bhamo-airport/ Fighting continues to intensify at MOC-21 following KIA’s capture of Bhamo Airport]</ref>
==နောက်ခံ==
[[ဗန်းမော်မြို့]]သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]နှင့် [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုဌာနဖြစ်သည်။
ဗန်းမော်တွင် [[အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၂၁)၊ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇၊ ၁၂၁၊ ၂၃၆ နှင့် ၂၃၇ တို့အပြင် အမြောက်တပ်ရင်း ၁ ရင်း၊ သံချပ်ကာတပ်ဖွဲ့၊ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတပ်ဖွဲ့၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ဖွဲ့နှင့် စစ်ဆေးတပ်ဖွဲ့များ တည်ရှိသည်။
ဗန်းမော်တွင် [[ဗန်းမော် လေဆိပ်|လေဆိပ်]]တစ်ခုလည်း ရှိသည်။
==တိုက်ပွဲ==
===တိုက်ပွဲအစ (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄)===
[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗန်းမော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ဆင်ရေးစတင်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် KIA က [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)|ဗန်းမော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]နှင့် တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ဒေသခံအများအပြားလည်း လှေများဖြင့် မြို့ထဲမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/civilians-trapped-in-kachins-bhamo-plead-for-help.html Civilians Trapped in Kachin’s Bhamo Plead for Help]</ref>
ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့အထိ မြို့တွင်းတိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေပြီး အရပ်သား ၁၀,၀၀၀ ခန့် မြို့ထဲတွင် ပိတ်မိနေကြောင်းနှင့် KIA နှင့် စစ်ကောင်စီနှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများရှိကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-commander-abandons-kachin-fighting-kia.html Myanmar Junta Commander Abandons Kachin Fighting: KIA]</ref>
===အနီးနားရှိ မံစီမြို့နယ်တွင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ဆင်ရေးများ (၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ)===
ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် KIA သည် အနီးနားရှိ မံစီမြို့နယ်အတွင်းရှိ တပ်ရင်းဌာနချုပ်သုံးခုဖြစ်သည့် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၁၉၊ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၆၀၁ နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၅၂၃ တို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၆၀၁ တပ်ရင်းမှူးလည်း ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဒေသခံစောင့်ကြည့်သူများ၏ အဆိုအရ စစ်ကောင်စီတပ်သား အများအပြား လက်နက်ချခဲ့ကြပြီး လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြား သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။
KIA နှင့် မဟာမိတ်များက မံစီမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဗန်းမော်မြို့သည် လုံးဝပိတ်ဆို့ခံခဲ့ရသည်။ [[အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၊ [[ဗန်းမော် လေဆိပ်]]၊ တာမိုင်းလုံးရပ်ကွက်၊ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ နှင့် တက္ကသိုလ်တို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီသည် မြို့ကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kachin-rebels-close-in-on-bhamo-district-capital.html Kachin Rebels Close In on Bhamo District Capital]</ref>
ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် မန်စီမြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် KIA၊ [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (ABSDF) နှင့် အခြားအဖွဲ့များသည် မံစီမှ ဗန်းမော်သို့ ဆုတ်ခွာလာသော ရာနှင့်ချီသော စစ်ကောင်စီတပ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ဆုတ်ခွာလာသော တပ်ဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး ၁၀၀ ခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား အများအပြား ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြား သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဗန်းမော်မြို့ခံများက စစ်ကောင်စီတပ်များသည် အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် နှင့် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ တို့တွင်သာ အခြေပြုနိုင်တော့ကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့အား အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝိုင်းရံထားကြောင်း သတင်းပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-hunting-down-retreating-myanmar-junta-troops.html KIA Hunting Down Retreating Myanmar Junta Troops]</ref>
===KIA ၏ ဆက်လက် ထိုးစစ် (၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ - ဖေဖော်ဝါရီ)===
ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့အထိ ဗန်းမော်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကြောင့် ကလေးများအပါအဝင် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (KHRW) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း၌ပင် အရပ်သား ၃၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/fighting-escalates-in-battle-for-bhamo/ Fighting escalates in battle for Bhamo]</ref>
ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်နှင့် မဟာမိတ်ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာတပ်ရင်း ၇၀၀၆ ၏ ဌာနချုပ်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး အမြောက်တပ်ရင်းတစ်ခု၏ ဌာနချုပ်ကိုပါ ဝိုင်းရံထားနိုင်ခဲ့သည်။ သံချပ်ကာယာဉ် ၇ စီးကို ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် KIA နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဗန်းမော်လေဆိပ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ နေ့စဉ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-allies-seize-airport-armored-unit-from-myanmar-junta-in-bhamo.html KIA, Allies Seize Airport, Armored Unit From Myanmar Junta in Bhamo]</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် KIA တပ်ဖွဲ့များသည် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၆၆ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ၎င်းအောင်မြင်မှုကြောင့် KIA တပ်ဖွဲ့များသည် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ပိုမိုနီးစပ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting intensifies in Bhamo after KIA seizes artillery base |url=https://www.rfa.org/burmese/news/bhamo-firece-battles-02032025043836.html |work=Radio Free Asia |language=my |date=3 February 2025}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် KIA က စစ်ကောင်စီ၏ တင့်ကားတပ်ရင်း ၅၀၁၄ ကို သိမ်းပိုက်ရရှိကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲမှာ ရက်အနည်းငယ်အလိုက ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သတင်းရင်းမြစ်များက တင့်ကားအချို့ မီးလောင်နေသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Kachin Rebels Seize Tank Base from Myanmar Junta
|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kachin-rebels-seize-tank-base-from-myanmar-junta.html |work=The Irrawaddy |date=11 February 2025}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၂၃၆ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ အမြောက်တပ်ရင်း ၃၆၆ ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ယခုအခါ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခုခံကာကွယ်နေသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) ကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်နေကြသည်။ စကခ-၂၁ နှင့်အတူ KIA နှင့် မဟာမိတ်များသည် မြို့နယ်အတွင်း ကျန်ရှိနေသေးသော စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများဖြစ်သည့် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇၊ စစ်သင်တန်းကျောင်းနှင့် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အမြောက်တပ်ရင်းတို့ကိုလည်း တိုက်ခိုက်နေကြသည်။<ref>{{cite news |title=KIA, PDF Capture More Myanmar Junta Bases in Key Kachin Town
|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-capture-more-myanmar-junta-bases-in-key-kachin-town.html |work=The Irrawaddy |date=20 February 2025}}</ref>
===စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ် (၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ - ဧပြီ)===
ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီသည် စစ်သည်များ၊ အမြောက်မြား၊ ဒရုန်းများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို အသုံးပြု၍ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ နေအိမ်များနှင့် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများသည် စစ်ကောင်စီ၏ မီးရှို့တိုက်ခိုက်မှုများ၏ ပစ်မှတ်များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗန်းမော်မြို့ရှိ ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းနှင့် စိန့်ပက်ထရစ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှစ်ခုစလုံး မီးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် သိသိသာသာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
မတ်လရောက်သောအခါ စစ်ကောင်စီသည် မြို့၏နေရာအများအပြားကို KIA ထံမှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Junta Burns Down Bhamo Town Market|url=https://www.bnionline.net/en/news/junta-burns-down-bhamo-town-market |work=Burma News International |date= 1 May 2025}}</ref>
===အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် ထိုးစစ်ပြန်လည်စတင်ခြင်း (၂၀၂၅ ဧပြီ - လက်ရှိ)===
[[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်]]လှုပ်ပြီးနောက် ကြေညာခဲ့သည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကာလကုန်ဆုံးပြီးနောက် ဧပြီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် KIA နှင့် မဟာမိတ်များက ဗန်းမော်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့ကြောင်း ကချင်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီကလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) ၏ ဗဟိုကင်းစခန်း ကျဆုံးခဲ့သော်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ထပ်မံရှေ့တိုးနိုင်ခြင်းများ မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပေ။ KIA နှင့် ၎င်း၏ မဟာမိတ်များသည် မြို့အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ နေရာအနည်းဆုံး ၅ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ဧပြီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဗန်းမော်ကင်းထောက်အဖွဲ့က ထိုနေရာများအနက် နှစ်ခုမှာ ဘုရားကျောင်းနှင့် စာသင်ကျောင်းတို့တွင် ဖြစ်ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA Resumes Bhamo Attacks on Myanmar Junta After Quake Ceasefire
|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-resumes-bhamo-attacks-on-myanmar-junta-after-quake-ceasefire.html |work=The Irrawaddy |date=30 April 2025}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Facebook Banmaw Scout Team |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=122208058160145145&set=a.122096571608145145 |access-date=2025-05-07 |website=www.facebook.com}}</ref>
ဧပြီ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ဗန်းမော်မြို့ရှိ သီရိရတနာမနက်ဈေးကို စစ်ကောင်စီတပ်သားများက မီးရှို့ခဲ့သည်။ ဧပြီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် KIA သည် မတ်လက ဆုံးရှုံးခဲ့သော နေရာများအားလုံးနီးပါးကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီရုံးများနှင့် ကင်းစခန်းအချို့တည်ရှိရာ အဆောက်အအုံများလည်း ပါဝင်သည်။ မြို့တွင်းရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ စခန်း၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) နှင့် [[ဗန်းမော်တက္ကသိုလ်]]ဝင်းတို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Junta Burns Down Bhamo Town Market
|url=https://www.bnionline.net/en/news/junta-burns-down-bhamo-town-market |work=Burma News International |date= 1 May 2025}}</ref>
မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် KIA သတင်းရင်းမြစ်များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ခဲယမ်းပြတ်လပ်မှုများ ကြုံတွေ့နေရသဖြင့် စစ်ကောင်စီ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ရဟတ်ယာဉ်များက Y12 နှင့် Y8 လေယာဉ်များဖြင့် နေ့စဉ် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများကို လေထီးဖြင့်ချပေးကာ ဌာနချုပ်ကို အားဖြည့်နေကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ပထမပတ်အထိ မြို့တွင်းတွင် တစ်ရက်လျှင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၀ အထိ ပြုလုပ်နေကြောင်း ခုခံရေးသတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Continues to Defend Key Kachin City
|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-continues-to-defend-key-kachin-city.html |work=The Irrawaddy |date=7 May 2025}}</ref>
မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက ရဟတ်ယာဉ်သုံးစီးဖြင့် အင်အား ၆၀ ခန့်ကို ဗန်းမော်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရာ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) မှ စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်များကို ဦးတည်စေခဲ့ကြောင်း KIA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် KIA တပ်ဖွဲ့များသည် စကခ-၂၁ ဌာနချုပ်ဝင်းအတွင်း ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ထပ်မံရှေ့ဆက်ရန် အတားအဆီးများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စကခ-၂၁ နှင့် ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်အနီးရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ အနီးအနားနှင့် ၈၈ ခြေမြန်တပ်မ ဖြန့်ကျက်ထားသော တာမိုင်းလုံးရပ်ကွက်တို့တွင် နေ့စဉ် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။<ref>{{cite news |title=KIA Blames Myanmar Junta Airpower for Bhamo Stalemate
|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-blames-myanmar-junta-airpower-for-bhamo-stalemate.html|work=The Irrawaddy |date=8 May 2025}}</ref>
မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် အရပ်သားများကိုသာ ခိုလှုံရာပေးထားသည့် ကမ်းနားရိပ်သာဘုန်းကြီးကျောင်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]]က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်ထားဆဲ စစ်ရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများတွင် စကခ-၂၁ ဌာနချုပ်၊ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇၊ အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း ၉၁၄၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း ၉၃၃၊ စစ်တပ်ရင်း ၁၁ နှင့် ၈၈ ခြေလျင်တပ်မအောက်ရှိ တပ်ရင်းအများအပြားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news |title=At least 15 civilians killed in Myanmar junta airstrike on Bhamo monastery amid ongoing battle
|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/10/22171|work=Mizzima |date=10 May 2025}}</ref>
မေလ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁ နာရီတွင် စကခ-၂၁ သို့ အင်အားဖြည့်တင်းရန် သယ်ယူပို့ဆောင်နေသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ်သုံးစီးအနက် နှစ်စီးကို KIA က ပစ်ချခဲ့သည်။ တစ်စီးမှာ ရွှေကူမြို့မှ ၁၄ မိုင်အကွာ ဧရာဝတီမြစ်၏ ဘယ်ဘက်ကမ်းရှိ တောနက်ထဲသို့ ပျက်ကျခဲ့ပြီး ဗျူဟာမှူးတစ်ဦးအပါအဝင် ရဟတ်ယာဉ်ပေါ်ပါရှိသော စစ်သားအားလုံး သေဆုံးခဲ့သည်။ နောက်တစ်စီးမှာ ရွှေကူတွင် အရေးပေါ်ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး ဘေးတိုက်လဲကျခဲ့သည်။ ထိုပျက်ကျရာနေရာသို့ KIA ၏ တပ်မဟာ ၅ မှ တပ်သားများ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news
|title= Update News- KIA ပစ်ချမှုကြောင့် စစ်ရဟတ်ယာဉ် ၂ စီး ပျက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီ ဗျူဟာမှူးနှင့်အဖွဲ့ သေဆုံး၊ ရွှေကူအနီး တောထဲတွင် ပျက်ကျသည့် ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကို KIA တပ်ဖွဲ့များက ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီဟုဆို
|url= https://yktnews.com/2025/05/215174/
|work= Khit Thit News Agency
|date= 20 May 2025
|archive-date= 22 May 2025
|access-date= 31 May 2025
|archive-url= https://web.archive.org/web/20250522180417/https://yktnews.com/2025/05/215174/
|url-status= dead
}}</ref><ref>[https://x.com/war_noir/status/1924859947340214469?s=46 | The video shows the moment the two helicopters were hit and the aftermath of the crash]</ref>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄-လက်ရှိ)]]
== မှတ်စု ==
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
{{notelist}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
6trewsn462rckskjh9fdgvh1jqka131
၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ
0
272448
1046421
1045334
2026-08-04T06:52:09Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046421
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ
| partof = ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် အငြင်းပွားမှု
| image = Cambodia–Thailand border.png
| image_size = 300px
| caption = ထိုင်းနိုင်ငံနှင့်ထိစပ်နေသည့် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအား အနီရောင်ဖြင့်ရေးဆွဲဖော်ပြထားသော ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ မြေပုံ
| date = ၂၈ မေ ၂၀၂၅ – ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅
| place = ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်
| status =
| combatant1 = {{KHM}}
| combatant2 = {{THA}}
| commander1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်မာနက်]]
* {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်ဆန်]]
* {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Tea Seiha
* {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Mao Sophan
}}
| commander2 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Flag of the Prime Minister of Thailand.svg}} Phumtham Wechayachai
* {{flagicon image|Flag of the Minister of Defence of Thailand.svg}} Natthaphon Narkphanit
* {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Army.svg}} Phana Khlaeoplotthuk<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=Thai Army Launches 'Yuttha Bodin' Offensive Across Border Amidst Escalating Cambodian Clashes |url=https://www.nationthailand.com/news/asean/40052995 |access-date=2025-07-24 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=กองทัพเปิดปฏิบัติการ "ยุทธบดินทร์" สั่งสอนกัมพูชา ลั่นบดขยี้ผู้รุกรานอย่างถึงที่สุด |url=https://www.thairath.co.th/news/politic/2872451 |access-date=2025-07-24 |website=www.thairath.co.th |language=th}}</ref>
* {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Air Force.svg}} Punpakdee Pattanakul
}}
| units1 = {{Flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်တပ်မတော်
{{Tree list}}
** {{Flagicon|Cambodia}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်ကြည်းတပ်
*** အမှတ်(၄)စစ်ဒေသ
**** အမှတ်(၈)တပ်မ
**** အမှတ်(၉)တပ်မ
{{Tree list/end}}
| units2={{flagicon image|Flag of the Royal Thai Armed Forces HQ.svg}} [[ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်]]
{{Tree list}}
** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Army.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ်
*** အမှတ်(၂)တပ်တော်
**** {{flagicon image|Suranaree Command Logo.png}} {{nobr|ဆူရာနရီစစ်ဌာနချုပ်}}
*** {{flagicon image|S 7323745.png}} အမှတ်(၁)တပ်တော်
**** {{flagicon image|Emblem of Burapa Command.svg}} ဘူရာပစစ်ဌာနချုပ်
** {{flagicon image|ตราทหารพรานนาวิกโยธิน.svg}} နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့
** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Air Force.svg}} ထိုင်းဘုရင့်လေတပ်
** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Navy.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရေတပ်
*** {{flagicon image|Flag_of_the_Royal_Thai_Marine_Corps.svg}} ထိုင်းဘုရင့်မရိန်းတပ်ဖွဲ့
* {{flagicon image|Thai National Police Flag.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရဲတပ်ဖွဲ့
** {{flagicon image|Patch color of Border Patrol Police.svg}} နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့<ref>{{Cite web |date=2025-06-29 |title=ตชด.ลาดตระเวนเข้ม 24 ชม. ตั้งบังเกอร์ตลอดแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ด้าน อ.โคกสูง|url=https://www.thairath.co.th/news/local/2867421 |access-date=2025-07-05 |website=www.thairath.co.th |language=th}}</ref>
{{Tree list/end}}
| casualties1=1 soldier killed<ref name="KO">{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Thai and Cambodian soldiers clash briefly in a disputed border area, killing 1 |url=https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |access-date=2025-06-03 |website=AP News |language=en |archive-date=3 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603132809/https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |url-status=live }}</ref>
| casualties2=10 soldiers injured
| casualties3=5 Thai civilians killed,<ref>{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=Thailand F-16 jet deployed against Cambodian forces as border clash escalates |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-f-16-jet-deployed-against-cambodian-forces-border-clash-escalates-2025-07-24 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[Reuters]]}}</ref><ref name="PBS">{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=กองทัพกัมพูชา ยิงปืนใหญ่ตกใส่บริเวณปั๊ม ปตท.บ้านผือ อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีะสะเกษ เหตุการร์นี้มีประชาชนเสียชีวิต 3 ราย โดยจุดเกิดเหตุอยู่ห่างจากชายแดน 20 กิโลเมตร |trans-title=The Cambodian army fired artillery that landed in the area of a PTT gas station in Ban Phue, Kantharalak District, Sisaket Province. This incident resulted in the deaths of 3 civilians. The incident site is located 20 kilometers from the border. |url=https://x.com/ThaiPBSNews/status/1948250193557938300 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[PBS News]]}}</ref> 7 Thai civilians injured
}}
'''၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသ နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၂၈ ရက်နေ့၌ အချိန်တိုအတွင်း စစ်ရေးပဋိပက္ခအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုပြဿနာ ဖြစ်သည်။
ဤဖြစ်စဉ်သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း၊]] [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]] သုံးနိုင်ငံ နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည့် မြ-တြိဂံ (ချွန်ဘုတ်) အနီးရှိ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဧရိယာသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းအကြား ကာလကြာရှည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခင်ကလည်း တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးကာ စစ်ရေးရင်ဆိုင်မှုများလည်း အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသော ၄၇ ကြိမ်မြောက် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး|အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]အတွင်း၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့၏ နယ်စပ်ဒေသ ပဋိပက္ခကို သီးခြား ညှိနှိုင်းပြီး ပြေငြိမ်းရေးသဘောတူညီချက်အရ နှစ်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ခေါင်းဆောင်များသည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါန်နယ်လ် ထရမ့်]] ရှေ့မှောက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ပဋိပက္ခကို ပြေငြိမ်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x1gnl98edo|title=ထိုင်း- ကမ္ဘောဒီးယားပဋိပက္ခကိုရပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သူ့လုပ်ရပ်က ကုလသမဂ္ဂထက်သာတယ်လို့ မလေးရှားမှာ ထရမ့်ပြော|work=BBC|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cvgkw8rvznet|title=Key moments from the signing of the Cambodia-Thailand 'peace deal'|work=BBC|access-date=26 Oct 2025|date=26 Oct 2025}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းတို့အကြား နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုများသည် ယခင် ဆယမ်ပြည်ခေတ် (ယခု ထိုင်းနိုင်ငံ) နှင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီတို့အကြား ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်များမှ မရေရာမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အငြင်းပွားနေသည့် ဖရာ ဗီဟား ဘုရားကျောင်းကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး|နိုင်ငံတကာတရားရုံး]] (ICJ) က ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားကျောင်းနှင့် အခြားအငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်ဒေသများမှာ ဆက်လက် အငြင်းပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အမျိုးသားရေးဝါဒီ စိတ်ဓာတ်များကလည်း တင်းမာမှုများကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား ပဋိပက္ခများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ICJ က ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref name="SP">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဒေသနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းစစ်သားများက ကမ္ဘောဒီးယား ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို အငြင်းပွားနေသည့် ပရာဆက် တာမွန်သွန် ဘုရားကျောင်း၌ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတော်သီချင်း သီဆိုခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ထပ်မံတင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ <ref name="ppp-20250219">{{Cite news|last=Hong|first=Raksmey|title=PM warns of 'nationalist rhetoric' fuelling Thai border tensions|url=https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|work=[[The Phnom Penh Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219132051/https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|date=19 February 2025|archive-date=19 February 2025|access-date=2025-02-22|language=en|url-status=live}}</ref><ref name="Bangprapa">{{Cite news|last=Bangprapa|first=Mongkol|date=2025-02-18|title=Thai PM downplays Cambodian anthem fuss|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330151558/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|archive-date=30 March 2025|access-date=2025-02-22|work=Bangkok Post|language=en}}</ref>မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်သားများ အချင်းချင်း ခေတ္တမျှ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားစစ်သားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ပဋိပက္ခကို တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် စတင်ခဲ့သည်ဟု အပြန်အလှန် စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။<ref name="SP2">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref>
ကမ္ဘောဒီးယား ဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ယခုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ICJ မှ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ရယူရန် စီစဉ်နေကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားလိုခြင်း မရှိဟု ဆိုသည်။ <ref name="aj-20250529">{{Cite web|title=Cambodia PM urges calm after border clash with Thailand leaves soldier dead|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|website=Al Jazeera|date=29 May 2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628160445/https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|archive-date=28 June 2025|access-date=2025-06-03|language=en}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖုန်သန်မ် ဝေချာယချိုင် (Phumtham Wechayachai) က မည်သည့်ဖက်မှ ပဋိပက္ခကို တိုးမြှင့်လိုခြင်း မရှိဘဲ ပြေလည်သွားပြီဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်တပ်များအကြား ဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref name="SP3">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref>
== အဓိကဖြစ်ရပ်များ ==
=== ၂၄ ဇူလိုင် တင်းမာမှု ===
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်က ငြင်းပွားနယ်မြေမှာ ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်တို့ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ၎င်း၏သံအမတ်အား ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ယခုသတင်း ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်မတိုင်မီကလည်း နယ်စပ်၌ မြေမြှုပ်မိုင်းပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုင်းစစ်သားတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်အား နှင်ထုတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တင်းမာမှုမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်အတွင်း အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/24/07/2025/115966/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်တွင် ပစ်ခတ်မှုစဖြစ်၊ ထိုင်းအရပ်သားနှစ်ဦးသေဆုံး|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-23|publisher=Dawei Watch}}</ref>
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသားများသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် [[ဖနွမ်းပင်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသံရုံးက ပြောကြားလိုက်သည်။ လက်ရှိအသိပေးချက်ကို ထိုင်းသံရုံးမှ ၎င်းတို့၏ လူမှုကွန်ရက် Facebook စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/07/%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%91/|title=နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ မြေမြှုပ်မိုင်းထိမှန်ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်ကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းဘက်သံတမန်ရေး လျှော့ချထား|publisher=Karen Information Center|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-13}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref>
ထိုင်းနိုင်ငံဘက်က ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်းစစ်တပ်က ၎င်းတို့၏ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် "F-16 တိုက်လေယာဉ်ကနေ ပစ်လိုက်ပြီ" ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ အထူးစစ်ဒေသ ကွပ်ကဲမှု အမှတ် ၈ နှင့် ၉ ကို "ဖျက်ဆီးလိုက်ပြီ" ဟုလည်း ထိုင်းစစ်တပ်၏ အဆိုပါပို့စ်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ နယ်စပ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ လက်နက်ကြီးကျည် နှစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တင်းမာပြင်းထန်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းကလည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် F-16 တိုက်လေယာဉ် ၆ စင်းအထိ ဖြန့်ကြက်ထားသည်ဟု ပြောကြားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6881c60a8a7d905cdb32fa84|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တင်းမာမှုမြင့်တက်လာပြီး ကမ္ဘောဒီးယားဘက်သို့ ထိုင်းက တိုက်လေယာဉ်များ စေလွှတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့|accessdate=2025-7-23|publisher=NP News}}</ref>
ထိုင်းစစ်တပ်က ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော တင်းမာမှုများအတွင်း သေဆုံးသူ အရပ်သား ၉ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့ပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ အရေအတွက်မှာလည်း ၁၄ ဦးအထိ ရှိသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်က ဆိုသည်။
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ထိုင်းနှင့် ယနေ့ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ရပ်တန့်ရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ "အရေးပေါ်အစည်းအဝေး" ခေါ်ယူပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူက ဇူလိုင် ၂၄ ရက်စွဲဖြင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ အာဆင် အီတီခါ အာမက်ထံ ပေးပို့သောစာတွင် အဆိုပါ တောင်းဆိုမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/24/128391/|title=နယ်စပ်ပဋိပက္ခမှာ ထိုင်းက အလွန်အကျွံ အင်အားသုံးနေတယ်လို့ ကမ္ဘောဒီးယား စွပ်စွဲ|accessdate=2025-7-23|publisher=Ludu Nway Oo}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref>
=== ဇူလိုင် ၂၅ ===
ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် မြို့နယ် (၈) ခုတွင် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနေ့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုက်ခိုက်မှုများ အပြန်အလှန် ဖလှယ်ခဲ့ကြသော သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒုတိယမြောက်နေ့လယ်း ဖြစ်ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် နေရာများမှာ [[စန္ဒပုရီပြည်နယ်|စန္ဒပုရီခရိုင်]]ရှိ (၇) မြို့နယ်နှင့် တရာ့ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/thailand-declares-martial-law-in-eight-districts-bordering-cambodia|title=Thailand declares martial law in eight districts bordering Cambodia|publisher=Strait Times|accessdate=2025-7-25}}</ref>
[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီယားနယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးက ဇူလိုင် ၂၅ရက်တွင် အသိပေးထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/68836224b90e9006ac6c64d6|title=ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် မြန်မာသံရုံးအသိပေး|accessdate=2025-7-24|publisher=NP News}}</ref>
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ ဈေးထဲတွင် အစားအစာဝယ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားနှစ်ဦးကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားများဟု ထင်မှတ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသားအုပ်စုက ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိုးကြိတ်ခဲ့ကြောင်း ထိုင်းသတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/25/07/2025/116055/|title=ဘန်ကောက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားဟုထင်ပြီး မြန်မာ ၂ ဦးကိုထိုးကြိတ်|accessdate=2025-724|publisher=Dawei Watch}}</ref>
ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ပဋိပက္ခသည် စစ်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]၊ [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]နှင့် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]တို့က ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံက ထိုကမ်းလှမ်းချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက "တတိယနိုင်ငံကနေ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးဖို့ မလိုဘူးလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်" ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/716316|title=နိုင်ငံတကာဖျန်ဖြေပေးမှုကို ထိုင်းပယ်ချ၊ စစ်ပွဲကို ဦးတည်နေ|accessdate=2025-7-25|publisher=DVB}}</ref>
ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် နယ်စပ်ပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တံခါးပိတ်အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ကာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို တောင်းဆိုနေသော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုဘောင်များ (bilateral frameworks) မှတစ်ဆင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် တိုက်တွန်းလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/20250726_07/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ သီးသန့်အစည်းအဝေး ကျင်းပ|accessdate=2025-7-25|publisher=NHK}}</ref>
=== ဇူလိုင် ၂၆ ===
ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲတိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို ထိုင်းအစိုးရက လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ဇူလိုင် ၂၆ ရက်စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/international/detail/68847af280fd6d8ac99ead17|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-36|publisher=Narinjara}}</ref>
ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့ ထိုင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီ ၂၀ မိနစ်အချိန် ထိုင်း-ကမ္ဘော ဒီးယားနယ်စပ်ရှိ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်က တပ်စွဲထားသော Phu Makhuea တောင် ထိပ်စစ်စခန်းကို ထိုင်းတပ်က သိမ်းယူလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://yktnews.com/2025/07/222682/|title=ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ပွဲ တတိယနေ့အဖြစ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပြီး အငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်တွင် တပ်စွဲထားသော ကမ္ဘော ဒီးယား စစ်စခန်းကို ထိုင်းက သိမ်းယူ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ထောင်ချီ ထိုင်းမှ ထွက်ခွာ|accessdate=2025-7-24|publisher=Khit Thit Media|archive-date=6 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250806072803/https://yktnews.com/2025/07/222682/|url-status=dead}}</ref>
=== ဇူလိုင် ၂၇ ===
အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ထရမ့်]]က ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံလုံးကို ဆက်သွယ်ပြီး နယ်စပ်တိုက်ပွဲများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ပါက အမေရိကန်၏ အခွန်ညှိနှိုင်းမှုများ ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/27/128772/|title=ထိုင်းနဲ့ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ကြဖို့ ထရမ့် ကြားဝင်စေ့စပ်၊ အပစ်ရပ်ဖို့ အဆိုပြုချက်ကို ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် သဘောတူ|accessdate=2025-7-25|publisher=လူထုနွေဦး}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref>
ကမ္ဘောဒီးယားက ထိုင်းဘက်မှာရှိတဲ့ လူနေအိမ်ရှိတဲ့နေရာတွေကို ဒီနေ့မနက်က ပစ်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းစစ်တပ်ရဲ့ ဒုတိယ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး ရီချာ ဆူကူဝမ်နော့က ပြောသည်။ ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ဒီနေ့မနက် ၄ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ တကွိုင် ဘုရားကျောင်းနားကနေ စတင်ခဲ့ပြီး မနက် ၅ နာရီခွဲမှာ ထိုင်းဘက်ကနေ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းသတင်းစာတွေက ရေးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx23n9nkz00o|title=နယ်စပ်က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေအရေး ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ မလေးရှားမှာတွေ့မယ်|accessdate=2025-7-27|publisher=BBC Burmese}}</ref>
=== ဇူလိုင် ၂၈ ===
ပိဋပက္ခများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၅ ရက်မြောက်နေ့တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်နဝါ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ထိုင်းယာယီဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ်တို့ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဇူလိုင် ၂၈ တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး၊ အမေရိကန်နှင့်တရုတ်နိုင်ငံတို့ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲသို့ သက်သေများအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနှင့်ကမ္ဘောဒီးယားတို့ ဇူလိုင် ၂၈ ည သန်းခေါင်ယံအချိန်မှစတင်၍ ခြွင်းချက်မရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/28/07/2025/116218/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ရန် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူ|publisher=Dawei Watch|accessdate=2025-7-28}}</ref>
ဇူလိုင် ၂၈ ရက်စွဲဖြင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စာချုပ် (TAC) တို့၏ မူပိုင်အခြေခံများနှင့် အာဆီယံမိသားစု စိတ်ဓာတ်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးတို့အပေါ် အခြေခံ၍ အငြင်းပွားမှုများနှင့် ကွဲပြားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန်လည်း တိုက်တွန်းကြောင်း၊ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ နှစ်ဖက်စလုံးကို ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန်နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်ရန် ကူညီပေးသည့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်ခဲ့သည်။
== ထိခိုက်မှုများနှင့် သက်ရောက်မှုများ ==
သတင်းရင်းမြစ်များအရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည့် အရပ်သား ၁၃၈,၀၀၀ ခန့်ကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last1=LIBERATION|last2=AFP|title=Entre le Cambodge et la Thaïlande, les affrontements s'intensifient encore|url=https://www.liberation.fr/international/asie-pacifique/entre-le-cambodge-et-la-thailande-les-affrontements-sintensifient-encore-20250725_G2LKUO7CMFDSJP2FU5IQFLGS44/|access-date=2025-07-26|website=Libération|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=2025-07-25|title=Affrontements Thaïlande-Cambodge : le bilan s'élève à 28 morts, Phnom Penh appelle à un « cessez-le-feu immédiat » et « inconditionnel »|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/07/25/thailande-cambodge-bangkok-alerte-sur-le-risque-d-une-guerre-138-000-civils-thailandais-ont-fui-les-affrontements-meurtriers_6623629_3211.html|access-date=2025-07-26|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ratana|date=2025-07-26|title=Thai Incursions Spread to Pursat Province as Cambodia Condemns “Brutal Aggression” – Khmer Times|url=https://www.khmertimeskh.com/501725182/thai-incursions-spread-to-pursat-province-as-cambodia-condemns-brutal-aggression/|access-date=2025-07-26|language=en-US}}</ref> ထိုင်းဆေးရုံများနှင့် ဓာတ်ဆီဆိုင်များကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသောကြောင့် နယ်စပ်အနီးရှိ အခြားမြို့များမှလည်း ပြည်သူများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ <ref name=":0">{{Cite web|title=What Is The Thailand-Cambodia Border Dispute And Why Has It Escalated Again?|url=https://www.news18.com/explainers/what-is-the-thailand-cambodia-border-dispute-and-why-has-it-escalated-again-ws-l-9460095.html|access-date=2025-07-24|website=News18|language=en}}</ref><ref name="AlJazeera24">{{Cite web|title=Thailand, Cambodian troops trade heavy fire in latest border dispute clash|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/thai-military-reports-clash-with-cambodian-troops-at-disputed-border-area|access-date=2025-07-24|website=Al Jazeera|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author1=Kocha Olarn|author2=Helen Regan|date=2025-07-24|title=Thai air force bombs Cambodian military targets amid deadly clashes as border dispute escalates|url=https://www.cnn.com/2025/07/23/asia/thailand-cambodia-clashes-border-intl-hnk|access-date=2025-07-24|website=CNN|language=en}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားတွင်မူ လူပေါင်း ၃၅,၀၀၀ ဦး ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web|date=2025-07-25|title=Thaïlande: la loi martiale déclarée dans huit districts, un risque de «guerre» avec le Cambodge|url=https://www.rfi.fr/fr/asie-pacifique/20250725-tha%C3%AFlande-la-loi-martiale-d%C3%A9clar%C3%A9e-dans-huit-districts-un-risque-de-guerre-avec-le-cambodge|access-date=2025-07-26|website=RFI|language=fr}}</ref>
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စစ်သားတစ်ဦးနှင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး စစ်သား ၁၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားစုစုပေါင်း ၁၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၇၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Maly Socheata က ဇူလိုင် ၂၆ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-2572605/|title=ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ပဋိပက္ခကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသား ၁၃ ဦး သေဆုံး၊ နယ်စပ်ဒေသတွင် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား စစ်တပ်တို့ စတင်၍ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်လျက်ရှိကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာဖော်ပြ|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-7-25|archive-date=30 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250730022031/https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-2572605/|url-status=dead}}</ref>
ထိုင်းနိုင်ငံ နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် စစ်ရေးပဋိပက္ခပြင်းထန်လာသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ စာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော်ကို ယာယီပိတ်ထားရန် အခြေခံပညာရေးကော်မရှင်ရုံး (OBEC) က အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/716504|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ထိုင်းစာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော် ပိတ်ထား|accessdate=2025-7-27|publisher=DVB Burmese}}</ref>
== နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု ==
==== အာဆီယံနိုင်ငံများ ====
* {{အလံ|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ -]] နစက ပြောခွင့်ရသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက "ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်<nowiki>''</nowiki> ဟု ပြောခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106#asset:92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106|title=''ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်'' - စစ်ကောင်စီ ပြောခွင့်ရ|accessdate=2025-7-24|publisher=BBC Burmese}}</ref>
* {{အလံ|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]: ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ စစ်ရေးအခြေအနေတင်းမာမှုကြောင့် နှစ်နိုင်ငံ အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက်မှုရှိလာချိန် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူတွေအတွက်ရော မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက်ပါ အထူးစိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd#asset:0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd|title=ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ရောက်မြန်မာတွေ လုံခြုံရေး သတိရှိဖို့ NUG တိုက်တွန်း|accessdate=2025-7-23|publisher=BBC Burmese}}</ref>
* {{အလံ|Malaysia}} - မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ လက်ရှိတာဝန်ယူထားသူ အန်ဝါ အီဘရာဟင်မ်က အခြေအနေကို "စိုးရိမ်စရာ" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး "ဝန်ကြီးချုပ်နှစ်ဦးစလုံးထံ သဝဏ်လွှာများ ပေးပို့ထားပြီး ယနေ့ ညနေ သို့မဟုတ် ညတွင် ၎င်းတို့နှင့် စကားပြောရန် မျှော်လင့်ပါသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းကဆက်လက်၍ "ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်နိုင်သည့် အနည်းဆုံးအချက်မှာ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နောက်ဆုတ်ပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းပင်ဖြစ်သည်" ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}</ref>
* {{အလံ|Philippines}}: [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]က နှစ်ဖက်စလုံးကို ၎င်းတို့၏ ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအပေါ် ကြားနေမှုကို ထိန်းသိမ်းထားရင်း အရပ်သားများကို ကာကွယ်ရန် အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}</ref>
* {{အလံ|Singapore}}: [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]အနေဖြင့် ပဋိပက္ခများအပေါ် အထူးစိုးရိမ်မိပါကြောင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ရန်လိုမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုသည်။ နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများကို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် လျှော့ချရန်နှင့် အရပ်သားပြည်သူအားလုံး၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို အာမခံရန်လည်း တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2025/07/MFA-Spokespersons-Comments-Cambodia-Thailand-Border-Clash-July-2025|title=MFA Spokesperson's Comments in response to media queries on the Cambodia-Thailand Border Clashes, 24 July 2025|accessdate=2025-7-24|publisher=MOFA Singapore}}</ref>
* {{အလံ|Indonesia}} - အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို "ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်" ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=RI yakin Thailand-Kamboja akan selesaikan konflik dengan cara damai|url=https://www.antaranews.com/berita/4991021/ri-yakin-thailand-kamboja-akan-selesaikan-konflik-dengan-cara-damai|access-date=25 July 2025|work=Antara News|date=25 July 2025|language=id}}</ref>
* {{အလံ|Vietnam}} - ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးအား အမြင့်ဆုံး ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်၊ အင်အားအသုံးပြုမှုမှ ရှောင်ရှားရန်၊ နောက်ထပ်တင်းမာမှုများ မတိုးစေရန်နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများ၊ ဒေသတွင်းစည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ဖြေရှင်းကြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|author=Huong Giang|title=Viet Nam voices concern over Cambodia-Thailand border tensions|url=https://en.baochinhphu.vn/viet-nam-voices-concern-over-cambodia-thailand-border-tensions-111250724204122142.htm|website=[[Government Office (Vietnam)|Vietnam Government Portal]]|publisher=[[Government of Vietnam]]}}</ref>
* {{အလံ|Laos}} - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန် နှင့် လက်ရှိအခြေအနေကို ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Statement of MOFA's spokesperson on the ongoing situation at the Cambodia-Thailand border area|url=http://www.mofa.gov.la/gweb/gweb/backend/web/index.php?r=site/detail&id=1128|access-date=2025-07-24|website=Ministry of Foreign Affairs of LAO PDR|language=en}}</ref>
==== အခြားနိုင်ငံများ ====
* {{အလံ|China}} - တရုတ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပွားနေသည့် အဖြစ်အပျက်များနှင့် ပတ်သက်၍ "အထူးစိုးရိမ်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပြဿနာများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref name="auto">{{Cite web|title=Thailand seals border with Cambodia after military clashes kill at least 12 people|url=https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20250724212310/https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|archive-date=24 Jul 2025|access-date=2025-07-24|website=BBC News|language=en-GB}}</ref>
* {{အလံ|United States}} - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲများ တိုးမြှင့်ဖြစ်ပွားနေသည်ဟူသော သတင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ "ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=On the Thailand-Cambodia Border Conflict Press Statement|url=https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2025/07/on-the-thailand-cambodia-border-conflict/|access-date=2025-07-25|website=United States Government|language=en}}</ref>
* {{အလံ|EU}} - အဖွဲ့အစည်း က စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် နှင့် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref name="AlJazeeraLive">{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|work=Al Jazeera}}</ref>
* {{အလံ|United Nations}} - [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]နှင့် [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် အငြင်းပွားနယ်စပ်ဒေသမှ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]က အလွန်အမင်းစိုးရိမ်မိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းအနေဖြင့် အဆိုပါအငြင်းပွားမှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304789|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားအရေးကို စိုးရိမ်ကြောင်း ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် ပြောကြား|accessdate=2025-7-26|publisher=Eleven Media}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]]
6iz0695s0zyyea2grj4jnizfdudu6y2
ပန်းရောင်ကတ်
0
276688
1046376
954849
2026-08-03T16:55:17Z
Myanmar Wik
103978
ပုံထည့်
1046376
wikitext
text/x-wiki
[[File:NON THAI IDENTIFICATION CARD.png|thumb|ပန်းရောင်ကတ်၏အရှေ့ဘက်]]
[[File:Back side of Pink Card.png|thumb|ပန်းရောင်ကတ်၏ကျောဘက်]]
'''ပန်းရောင်ကတ်'''({{langx|en|Pink Card}};{{lang-th|บัตรชมพู}}) သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တွင် အသုံးပြုသည့် နိုင်ငံခြားသားအလုပ်သမားများအတွက် သက်သေခံကတ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ တရားမဝင်အခြေအနေဖြင့် ရှိနေသူများကို တရားဝင်နေထိုင်ခွင့်ပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ထိုင်းအစိုးရမှ ထုတ်ပေးသည့် ကတ် လည်းဖြစ်သည်။အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရားမဝင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်လာကြသည့် [[ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[လာအို]]၊ [[မြန်မာ]] နှင့်[[ ဗီယက်နမ်]]နိုင်ငံတို့မှ အလုပ်သမားများအား တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရေး ထိုင်းအစိုးရက ပျမ်းမျှအားဖြင့် တနှစ်လျှင် တကြိမ် လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအများစုက ဤကတ်လုပ်ခြင်းကို ဘတ်ရိုက်သည်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ပန်းရောင်ကတ်၏ သက်တမ်းမှာ ၁၀နှစ်ဖြစ်သည်။<ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/cew1y51lk8ro ထိုင်းအစိုးရထုတ်ပေးမယ့် ပန်းရောင်ကတ်နဲ့တွဲပါလာတဲ့ စိုးရိမ်ချက်တွေ]၊ BBC Burmese September 30, 2024</ref>
== ခွင့်ပြုချက် နှင့် ကန့်သတ်ချက်များ ==
အဆိုပါ ကတ်ဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ နေထိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်လျှင် မိမိအမည်စာရင်းပေးသွင်းထားသည့် လုပ်ငန်းခွင်တည်ရှိရာ မြို့နယ်မှအပ ကျန်မြို့နယ်များသို့ နယ်မြေကျော်၍ သွားလာခွင့်အား ထိုင်းအစိုးရက ကန့်သတ်ထားသည် ။ယင်းအပြင် ပန်းရောင်ကတ်ကိုင်ဆောင်၍ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိသည့် လုပ်ငန်း၊ အလုပ်အကိုင်အမျိုးအစားများကိုလည်း ထိုင်းအစိုးရက ကန့်သတ်ထားပြီး၊ ကော်လာပြာလုပ်ငန်း (Blue Collor) များကိုသာ လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.daweiwatch.com/08/01/2025/104246/|title=ပန်းရောင်ဘတ်နှင့် သတိပြုရမည့် အချက်များ|work=daweiwatch|access-date=၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref>
[[File:CERTIFICATE OF IDENTITY.jpg|thumb|မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်းသက်သေခံလက်မှတ်]]
ထိုင်းနိုင်ငံအစိုးရသည် နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (''Passport'') သို့မဟုတ် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံလက်မှတ် (''Certificate of Identity – CI'') ကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ပန်းရောင်ကတ်အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံခြားသားများအား ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် ခွင့်ပြုထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/12/16/41617|title=မြန်မာအပါအဝင် ထိုင်းရောက် အထောက်အထားမဲ့လုပ်သားများ ပန်းရောင်ကတ်လုပ်ရန် အမည်စာရင်းစတင်ပေးသွင်း|work=Mizzima|access-date=၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်း ဥပဒေ]]
[[ကဏ္ဍ:အစိုးရ စာရွက်စာတမ်းများ| ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စာရွက်စာတမ်းများ|အစိုးရ]]
nh85s5c6vd5iqiiv6u3twd0ns4l1ye7
1xBet
0
278186
1046366
1046254
2026-08-03T15:28:02Z
Zawzawaungthwin
100038
စကားပြော-စကားပြေ
1046366
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox dot-com company
| name = 1xBet
| logo = 1xbetlogo.png
| logo_size = 270px
| caption =
| company_type =
| type = Private
| language =
| foundation = 2007
| predecessor =
| successor =
| locations =
| area_served =
| founder =
| num_employees = 5000 (2022)<ref name="fcbarcelona" />
| key_people = Mark Wilson<ref>{{cite press release|publisher=Billie Jean King Cup|title=Billie Jean King Cup and 1xBet announce global partnership|date=April 2025|url=https://www.billiejeankingcup.com/en/news/billie-jean-king-cup-and-1xbet-announce-global-partnership}}</ref>
| industry =
| products =
| services =
| assets =
| equity =
| subsid =
| url = [https://1xbet.com/en 1xbet.com]
| footnotes =
| intl =
| location_city =
| aum =
| location_country = [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ]]
}}
'''1xBet''' သည် [[ကူရာဆော| Curaçao]] eGaming License ဖြင့် လိုင်စင်ရရှိထားသော အွန်လိုင်းဂိမ်းလောင်းကစားကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရုံးချုပ် သည် [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|Cyprus]] တွင် တည်ရှိသည်။<ref name=bellingcat2024>{{cite web| url =https://www.bellingcat.com/news/2024/10/21/1xbet-hosts-thousands-of-amateur-sports-streams-on-its-website/| title =Stream Teams: Battery Farming Sport For Bets|date =21 October 2024|website=[[Bellingcat]]| access-date =2024-10-22| archive-date =23 October 2024| archive-url =https://web.archive.org/web/20241023220450/https://www.bellingcat.com/news/2024/10/21/1xbet-hosts-thousands-of-amateur-sports-streams-on-its-website/| url-status =live}}</ref>
1xBet သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံး အွန်လိုင်းကာစီနိုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး Sports Illustrated သည် ၎င်းအား "ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး အားကစားစာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်" ဟု ရည်ညွန်းပြောဆိုထားသည်။<ref name="z545">{{cite magazine |last=Williams |first=Sean |title=The Wild Quest to Create a Fake Indian Cricket League ... That Was Just the Beginning |magazine=Sports Illustrated|date=15 September 2023 |url=https://www.si.com/betting/2023/09/15/fake-indian-cricket-league-daily-cover |access-date=12 August 2024 |archive-date=3 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803035859/https://www.si.com/betting/2023/09/15/fake-indian-cricket-league-daily-cover |url-status=live }}</ref>
အဆိုပါကုမ္ပဏီ သည် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ဘောလုံးကလပ်များဖြစ်ကြသည့် Spain [[ဘာစီလိုနာ ဘောလုံးအသင်း|FC Barcelona]],<ref name="fcbarcelona">{{cite web |url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4045810/1xbet-renews-partnership-with-fc-barcelona |title=1XBET renews Partnership with FC Barcelona |access-date=7 August 2024 |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807134300/https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4045810/1xbet-renews-partnership-with-fc-barcelona |url-status=live }}</ref> Ecuador's Barcelona S.C.,<ref name="BarcelonaSponsor">{{cite web |author=Nika Rostiashvili |title=1xBet Becomes Sponsor of Ecuador’s Barcelona SC |url=https://sbceurasia.com/en/2025/04/15/1xbet-becomes-sponsor-of-ecuadors-barcelona-sc/ |website=SBC Eurasia |date=April 15, 2025}}</ref> France's Paris Saint-Germain<ref name="InsideWorldFootball1xBet">{{cite web |title=Barca put cash before conscience with 1XBET sponsorship renewal |url=https://www.insideworldfootball.com/2024/07/03/barca-put-cash-conscience-1xbet-sponsorship-renewal/ |website=Inside World Football |date=July 3, 2024}}</ref> ကဲ့သို့သော အသင်းများအပြင် OG Esports, Team Spirit, Made in Brazil နှင့် Tundra Esports[7] ကဲ့သို့သော အဓိက Esports အသင်းများကို အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။<ref name="TundraSponsor">{{cite web |author=Lucas Silva |title=1xBet becomes Tundra Esports betting sponsor |url=https://igamingbrazil.com/en/esports-en/2022/08/19/1xbet-becomes-tundra-esports-betting-sponsor/ |website=iGaming Brazil |date=August 9, 2022}}
*{{cite web |title=OG Esports and 1xBET join forces in new partnership |url=https://ogs.gg/og-x-1xbet |website=[[OG (esports)|OG Esports]]|access-date= June 21, 2025}}</ref>
ကုမ္ပဏီသည် [[အာဖရိက|Africa]], [[တောင်အမေရိက|South America]], [[အရှေ့တောင်အာရှ|South East Asia]] နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|India]]<ref name="z545" /> တို့တွင် အထူးအာရုံစိုက်လုပ်ကိုင်နေပြီး မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ [[ဒေ့ပ်လက်ဒပ်|Dave Leduc]]<ref name="Leduc">{{cite web |title=ដំណើរជីវិតលោក Dave Leduc ពីកីឡាករសាមញ្ញម្នាក់នៅប្រទេសកាណាដា មកក្លាយជាកំពូលកីឡាករប្រដាល់ Lethwei របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា |url=https://www.khmerload.com/article/208630 |website=[[Mass media in Cambodia#Online news|KhmerLoad]]|date=June 17, 2025 |language=km}}</ref> ကဲ့သိုသော နာမည်ကြီးဖိုက်တာနှင့်လည်းလက်တွဲအလုပ်လုပ်ဆောင်လျှက်ရှိသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ကုမ္ပဏီများ]]
bs6m3g918qqwi1ohcxzk8969w2s48yn
ဆွေးနွေးချက်:တေဇလင်းရောင်
1
281300
1046397
963676
2026-08-04T03:04:51Z
Mg chit san
134274
/* */ တေဇလင်းရောင် biography
1046397
wikitext
text/x-wiki
Ray Biography !
Name - Tayza Lin Young (aka) Ray (aka)
Kyar Phyu 🐯
Height - 6’ ( 183cm )
Eyes color - Brown
Birthday - March 17 2001
Born- Saturday
Favorite colors - Black and Red
Zoadic sign - Pices လေးပါ ><
Current sports - Basketball, Polo, Equestrianism, Boxing
Movies and Series - အာဒံဖွက်ထားတဲ့ ပန်းသီး၊ မြစ်နှစ်စင်းရဲ့ ဒိုင်ယာရီ၊ အသည်းကွဲ ပီယဆေး၊ တောသင်္ကြန် ၊နင့်၊ ငါ့နာမည်တစ်ခါရွှတ်တိုင်း ပိုးစိုးပက်စက်ခံစားစေရမယ်၊ မဂ်လာရှိတဲ့ အိမ်ကလေး၊ ကော်ဖီချစ်သူ အမုန်းစီးချင်း၊ စာရိတ္တ (ပဲ့တင်သံ 2026)၊ ကြယ်တာယာရှင်းတမ်း
Ray ကတော့ The Model Academy Season 3 မှာ Top 7 အထိပါဝင်ခဲ့ ပြီး နှောက်ပိုင်းမှာတော့ Freelance model အဖြစ်နဲ့ရော MTMC နဲ့ Stars and Model Int’s Yangon တို့မှာ အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အခု Ray ရိုက်ထားတဲ့ ရုပ်ရှင်ဇတ်ကားကြီး ဖြစ်တဲ့ စာရိတ္တကားကြီးလဲ ပြသနေပါတယ်။ Ray ဟာ ဒီကားမှာ သေချာ သရုပ်ဆောင်ထားပြီး သူစိတ်ကျေနပ်အားရမှု အရှိဆုံးကားလို့လဲ့ interview မှာဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီကားမှ ဝတ်စားစဉ်ယဉ်မှုနဲ့ styling က အစ သေချာ အားစိုက်ပြီး လုပ်ထားတယ်လို့လဲ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ Birthday
March 17th, 2001
From
Yangon, Myanmar
ActorTayza Lin Young (Burmese: တေဇလင်းရောင်) is a figure in the Myanmar entertainment scene, recognized as a model and an actor. His public profile has been largely defined by his modeling work and subsequent media attention. Tayza Lin Young established himself in the industry through modeling and has appeared in various media projects, though comprehensive details regarding his official film and television roles are sparse in public records.
He is highly regarded by many people and observers as a truly outstanding actor of his generation, often praised for a unique, unmatched acting style and exceptional talent.
eopquz4encfg10mkud7u3605jqgop2o
ပြည်ပအလုပ်အကိုင်အလုပ်သမားသက်သေခံကတ်
0
282790
1046375
1019365
2026-08-03T16:43:24Z
Myanmar Wik
103978
ပုံထည့်
1046375
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox identity document|document_name=ပြည်ပအလုပ်အကိုင်အလုပ်သမားသက်သေခံကတ်|eligibility=မြန်မာနိုင်ငံသား|expiration=၅ နှစ်|purpose=အလုပ်သမားတစ်ဦး၏ ပြည်ပထွက်ခွာခွင့်နှင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်|document_type=အထောက်အထားကတ်ပြား|valid_jurisdictions=|using_jurisdiction=အလုပ်သမားညွှန်ကြားရေးဦးစီးဌာန}}
'''ပြည်ပအလုပ်အကိုင်အလုပ်သမားသက်သေခံကတ်''' (Overseas Worker Identification Card - OWIC) သည် မြန်မာနိုင်ငံသားများ ပြည်ပတွင်တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]]မှ ထုတ်ပေးသော မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့်ကတ်ပြားဖြစ်သည်။ ဤကတ်ပြားသည် အလုပ်သမားတစ်ဦး၏ ပြည်ပထွက်ခွာခွင့်နှင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ကို တရားဝင်အထောက်အထားပြုပေးသည့် အဓိကစာရွက်စာတမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
[[File:Myanmar OWIC Card.jpg|thumb|ပြည်ပအလုပ်အကိုင်အလုပ်သမားသက်သေခံကတ် အရှေ့ဘက်]]
[[File:Myanmar OWIC Card Back.jpg|thumb|ပြည်ပအလုပ်အကိုင်အလုပ်သမားသက်သေခံကတ် ကျောဘက်]]
== နောက်ခံသမိုင်း ==
ပြည်ပအလုပ်အကိုင် အလုပ်သမားသက်သေခံကတ် (OWIC) သည် ပြည်ပအလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ (၁၉၉၉) အရ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပေးသည့် တရားဝင် အထောက်အထားဖြစ်သည်။ ဤကတ်သည် နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport for Job - PJ) ကိုင်ဆောင်ထားသူများ ပြည်ပသို့ တရားဝင်ထွက်ခွာရန် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သော ကတ်ပြားဖြစ်ပြီး၊ သက်တမ်းမှာ (၅) နှစ် ဖြစ်သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ OWIC ကတ်အသစ်ပြုလုပ်ခကို ၅,၆၀၀ ကျပ် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ကတ်ပျောက်ဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းအတွက် ဒဏ်ကြေးမှာ ၂၂,၄၀၀ ကျပ် ဖြစ်သည်။ ဤငွေများကို နေပြည်တော်ရှိ [[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]] (အကောင့်နံပါတ် OA-013904) သို့ ဘဏ်ခွဲများမှတစ်ဆင့် ပေးသွင်းရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ငွေသွင်းချလန်မူရင်းကို လျှောက်ထားရာတွင် ယူဆောင်လာရမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ပအလုပ်အကိုင်အလုပ်သမားသက်သေခံကတ် (Overseas Worker Identification Card-OWIC) ကတ်ဖိုးပေးသွင်းခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/80010 |access-date=2026-03-13 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== ဖြစ်ရပ်များ ==
ပြည်ပတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေပြီး ခေတ္တပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသည့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ ပြည်ပသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာရာတွင် OWIC ကတ်အသစ်လျှောက်ထားရန်အတွက် နိုင်ငံတော်မှ သတ်မှတ်ထားသော တရားဝင်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လစာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို မိသားစုထံ လွှဲပြောင်းပေးပို့ထားသည့် အထောက်အထား (Remittance) တင်ပြရန် လိုအပ်သည်။ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ လုပ်ခလစာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို တရားဝင်လမ်းကြောင်းမှ လွှဲပြောင်းပေးပို့ခြင်းမရှိသည့် အလုပ်သမားများအား နိုင်ငံကူးလက်မှတ် သက်တမ်းတိုးပေးမည်မဟုတ်သည့်အပြင် ပြည်ပထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် OWIC ကတ် ထုတ်ပေးခြင်းကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-09-06 |title=ပြည်ပရောက် အလုပ်သမားတွေ လုပ်ခလစာလွှဲဖို့ စစ်ကောင်စီ ဖိအားပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-workers-09062024032456.html |access-date=2026-03-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ပြည်ပမှ ခေတ္တပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည့် အလုပ်သမားများအနေဖြင့် လေဆိပ်ရှိ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၏ ဆိုက်ရောက်ကောင်တာတွင် သတင်းပေးပို့ မှတ်တမ်းတင်ရမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ပလုပ်သားတွေ လုပ်အားခ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လွှဲပြောင်းဖို့ လုပ်ငန်းခွင်အထိလိုက်လံဖိအားပေးနေ |url=https://www.myanmarlabournews.com/posts/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B1-%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%81-%E1%81%82%E1%81%85-%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B2%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B6%E1%80%96%E1%80%AD%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1 |access-date=2026-03-13 |website=www.myanmarlabournews.com |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်မှ စတင်ပြီး PJ ပတ်စပို့နှင့် OWIC ကတ်ရှိရုံဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ၊ ပြည်ပသို့ မထွက်ခွာမီ အနည်းဆုံး (၅) ရက် (ရုံးပိတ်ရက်မပါ) ကြိုတင်၍ အလုပ်သမားညွှန်ကြားရေးဦးစီးဌာနထံမှ ထွက်ခွာခွင့်ပြုမိန့်ကို လျှောက်ထားရယူရသည်။ ခွင့်ပြုချက်ရရှိသူများ၏ စာရင်းကို Safe Migration Telegram Channel တွင် ထုတ်ပြန်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ခွင့်ပြုချက်ရရှိမှသာ လေဆိပ်နှင့် နယ်စပ်ဂိတ်များမှ ထွက်ခွာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=■ OWIC ကတ်ကိုင်ဆောင်ထားသူများ ပြည်ပသို့ ပြန်ထွက်မည်ဆိုပါက အလုပ်သမားဦးစီးဌာနသို့ လိုအပ်သည့်စာရွက်စာတမ်းများကို စာတိုက်၊ အမြန်ချောပို့၊ လူကိုယ်တိုင်(သို့မဟုတ်) ကိုယ်စားလှယ် စသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် ပေးပို့ရမည်ဖြစ်ပြီး ခွင့်ပြုချက်ရမှ ပြန်လည်ထွက်ခွာရမည် |url=https://news-eleven.com/article/309095 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ]]
fx79nl9zbozw78xljj9ljhotcd226mg
ဘိုဘိုသန့်ဇင်
0
283256
1046303
1024251
2026-08-03T13:28:46Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046303
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ဘိုဘိုသန့်ဇင်
| image =
| caption =
| birth_name = ဘိုဘိုသန့်ဇင်
| birth_date = {{Birth date and age|1986|5|11}}
| birth_place = [[မြိုင်မြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| occupation = စာရေးဆရာ၊ တော်လှန်ရေးသမား
| nationality = မြန်မာ
| pseudonym = ဘိုဘိုသန့်ဇင် (မြိုင်) ၊ ဘိုဘိုသန့်ဇင်
| period = ၂၀၁၇ – လက်ရှိ
| genre = ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ အက်ဆေး
| notableworks = ''အမှောင်နဲ့ မလွတ်တဲ့ ကြယ်တွေ''၊ ''မိုးမိနေတဲ့ ထီးကလေးတွေ''၊ ''ညှာရွှေတစ်ခက် ကြွေရက်စော''၊ ''ခတ်ကျွဲ''
}}
'''ဘိုဘိုသန့်ဇင်''' (၁၁ မေ ၁၉၈၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ခေတ်ပြိုင်စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဝတ္ထုတိုများနှင့် လုံးချင်းဝတ္ထုများကြောင့် လူသိများသည်။<ref name="nl">{{cite web |url=https://ils.nlmnpt.gov.mm/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=an:%2213030%22 |title=အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်ရှိ ဘိုဘိုသန့်ဇင်၏ စာပေမှတ်တမ်းများ |publisher=အမျိုးသားစာကြည့်တိုက် (မြန်မာ) |access-date=၂၀၂၆-၀၃-၂၃ }}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref>
သူသည် [[မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး]]၏ ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ လက်ရှိတွင် [[အညာမြေတပ်ပေါင်းစု]]၏ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံနှင့် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။<ref name="irrawaddy">{{cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/major-myanmar-junta-offensive-aims-to-clear-pakokku-for-election.html |title=စစ်ကောင်စီ၏ ပခုက္ကူထိုးစစ်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်များ၏ ခုခံမှု |publisher=ဧရာဝတီသတင်းဌာန |date=၂၀၂၄-၁၀-၀၇ |access-date=၂၀၂၆-၀၃-၂၃}}</ref><ref>{{cite web |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68113/ |title=ပခုက္ကူခရိုင် အခြေစိုက် Local PDF ၇ ဖွဲ့က အညာမြေတပ်ပေါင်းစု ဖွဲ့စည်း |publisher=Myanmar Now |date=၂၀၂၅-၁၂-၀၂}}</ref>
== စာပေဘဝ ==
ဘိုဘိုသန့်ဇင်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်ဖြစ်သည့် ''[[ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်း]]'' ၏ "ရွှေအသစ်" ကဏ္ဍမှတစ်ဆင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှစ၍ ရွှေအမြုတေတွင် ပင်တိုင်ကလောင်ရှင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ခေတ်ရနံ့၊ [[ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း|ငွေတာရီ]]၊ [[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း|မဟေသီ]]၊ ကာလာရိန်းဘိုးနှင့် ကျေးရွှေတမာ စသည့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးနှင့် အက်ဆေးများစွာ ရေးသားခဲ့သည်။<ref name="kahu">{{cite web |url=https://www.myanmarbookshop.com/PDF/Contents/KanSaThu2018.pdf |title=ကံစာသူ (၂၀၁၈) ရွှေအမြုတေ အသစ်များ၏ ဝတ္ထုတိုစုစည်းမှု |publisher=Myanmar Book Shop |access-date=၂၀၂၆-၀၃-၂၃}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ပခုက္ကူ-ကလေး မီးရထားလမ်း၌ အဓမ္မလုပ်အားပေးစေခိုင်းခံရသည့် အကြောင်းအရာကို နောက်ခံထားသည့် ''အမှောင်နဲ့ မလွတ်တဲ့ ကြယ်တွေ'' လုံးချင်းဝတ္ထုကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://catalogue.nlm.gov.mm/opac/book/399664 |title=အမှောင်နဲ့ မလွတ်တဲ့ ကြယ်တွေ (လုံးချင်းဝတ္ထု) |publisher=အမျိုးသားစာကြည့်တိုက် (ရန်ကုန်) |author=ဘိုဘိုသန့်ဇင် |date=၂၀၂၁}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pannsattlann.com/author-tag/bobo-thant-zin/ |title=စာရေးဆရာ ဘိုဘိုသန့်ဇင်၏ စာအုပ်များ |publisher=ပန်းဆက်လမ်း စာပေ |access-date=၂၀၂၆-၀၃-၂၃}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ထိုင်းနှင့် မလေးရှားသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည့် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများအကြောင်း နောက်ခံထားသည့် ''မိုးမိနေတဲ့ ထီးကလေးတွေ'' ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ''တဖြည်းဖြည်းနှင့် ကြွေ'' မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုတိုများ စုစည်းမှုကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://catalogue.nlm.gov.mm/opac/book/406071 |title=တဖြည်းဖြည်းနှင့် ကြွေ (ဝတ္ထုတိုစုစည်းမှု) |publisher=အမျိုးသားစာကြည့်တိုက် |date=၂၀၂၂}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] က ကျင်းပသော [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အသက် ၈၀ ပြည့် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ် ဝတ္ထုပြိုင်ပွဲတွင် ''ညှာရွှေတစ်ခက် ကြွေရက်စော'' ဝတ္ထုဖြင့် ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အခြားထင်ရှားသော လက်ရာတစ်ခုမှာ ''ခတ်ကျွဲ'' ဝတ္ထုဖြစ်သည်။
== တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှု ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် ဘိုဘိုသန့်ဇင်သည် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ခုခံတော်လှန်စစ်အတွင်း ဒေသအခြေစိုက် ဇာမဏီပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့ ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ၎င်းဦးဆောင်သော ဇာမဏီတပ်ဖွဲ့ အပါအဝင် ဒေသအခြေစိုက် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (၄) ဖွဲ့ ပူးပေါင်းကာ [[အညာမြေတပ်ပေါင်းစု]] ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဘိုဘိုသန့်ဇင်သည် [[စီဂျေပလက်ဖောင်း]] (CJ Platform) နှင့် သီးသန့်အင်တာဗျူးတွင် ပြောကြားချက်အရ တပ်ပေါင်းစုကို ၂၀၂၄ ဇူလိုင်တွင် တရားဝင်ကြေညာခဲ့သော်လည်း မြေပြင်၌ နှစ်လခန့်ကတည်းက မဟာမိတ်အဖြစ် ပူးပေါင်းကာ စစ်ရေးမစ်ရှင် (၆) ခုခန့် ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |url=https://cjplatform.com/24720241/ |title=အညာမြေတပ်ပေါင်းစု ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံနှင့် အင်တာဗျူး |publisher=CJ Platform}}</ref> ၎င်းသည် လက်ရှိတွင် အညာမြေတပ်ပေါင်းစု၏ အဓိက သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref name="ykt">{{cite web |url=https://yktnews.com/2025/12/235644/ |title=ပခုက္ကူခရိုင် အခြေစိုက် Local PDF ၇ ဖွဲ့က အညာမြေတပ်ပေါင်းစု ဖွဲ့စည်း |publisher=YKT News |date=၂၀၂၅-၁၂-၀၂ |access-date=22 March 2026 |archive-date=2 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102205239/https://yktnews.com/2025/12/235644/ |url-status=dead }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
asseg40fymjadw9bgqcbz5tupwcq0ma
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/ဇူလိုင် ၂၀၂၆
100
287078
1046433
1041642
2026-08-04T08:21:11Z
Salai Rungtoi
22844
1046433
wikitext
text/x-wiki
{{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}
[[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ [[ဇူလိုင်|ဇူလိုင်လ]]သည် ယခုလက်ရှိ သာမန်နှစ်၏ သတ္တမမြောက်လ ဖြစ်သည်။ [[ဗုဒ္ဓဟူးနေ့]]တွင် စတင်ခဲ့သော ဤလသည် ရက်ပေါင်း ၃၁ ကြာပြီးနောက် [[သောကြာနေ့]]တွင် ကုန်ဆုံးသည်။
== [[မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ]] ==
<div style="display: flex; flex-flow: row wrap; margin: 0 -5px;">
<div style="flex: 100 1 200px; margin: 0 5px;">
{{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Month Inclusion|၂၀၂၆ ဇူလိုင်}}
</div>
<div style="flex: 1 100 250px; margin: 0 5px;">
{{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/ဇူလိုင် ၂၀၂၆/ပြက္ခဒိန်}}
{{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Sidebar}}
</div>
</div>
{{commons category|July 2026}}
{{events by month links|year=2026|prefix=Portal:Current events/}}
[[ကဏ္ဍ:ဇူလိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
0nuifv3rdsi233lf5m2xkn03zcnci8l
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-36391-32
3
288443
1046388
1040294
2026-08-03T22:05:02Z
~2026-36391-32
144738
/* ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-36391-32 ! */ အကြောင်းပြန်ခြင်း
1046388
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-36391-32 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၅၂၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/~2026-36391-32|~2026-36391-32]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-36391-32|talk]]) ၂၂:၀၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
dvgy1fhdl4l5graz9qhxtq3uyt9a4p3
လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
288741
1046389
1042403
2026-08-03T22:22:31Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046389
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]]
| date = မတ် ၂၇ – ဧပြီ ၂၊ ၂၀၂၄
| place = [[လွယ်ဂျယ်မြို့]]၊ [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]
| result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ်
| combatant1 = *{{armed forces|Myanmar}}
* ပြည်သူ့စစ် (ကချင်)
| combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| commander1 = * [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| commander2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
| units1 = *ခမရ (၃၈၄)
* ယောယုံဗျူဟာတပ်စခန်း
* စိန်လုံဗျူဟာကုန်း
| units2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (တပ်ရင်း ၃)
| map_type = Myanmar
| latitude = 24.1667
| longitude = 97.6667
| map_label = လွယ်ဂျယ်မြို့
| map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ လွယ်ဂျယ်မြို့၏ တည်နေရာ
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
| notes = ဗန်းမော်-လွယ်ဂျယ်လမ်းပိုင်းအား KIA က အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း။
}}
'''လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]ရှိ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့ဖြစ်သော [[လွယ်ဂျယ်မြို့]]၌ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်မှ ဧပြီလ ၂ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အတွင်း မြို့တွင်းရှိ တပ်မတော် ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများ ပြိုလဲကာ KIA က အဓိကနေရာများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-04-01 |title=တရုတ်နယ်စပ် လွယ်ဂျယ်အဝင်လမ်းရှိ စစ်တပ်စခန်းများကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50637/ |access-date=2026-06-28 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=9 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209175028/https://myanmar-now.org/mm/news/50637/ |url-status=dead }}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
လွယ်ဂျယ်မြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။ KIA သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လအတွင်းတွင် လိုင်ဇာအနီးတဝိုက်နှင့် မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၆၀ ကျော်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိထားပြီးဖြစ်သည်။ လွယ်ဂျယ်မြို့ကို မသိမ်းပိုက်မီ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှစတင်၍ ဗန်းမော်-လွယ်ဂျယ်လမ်းပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-04-02 |title=တရုတ်ဖိအားပေးနေတဲ့ကြား လွယ်ဂျယ်ရဲစခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/04/02/yl1-198/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နှင့် ၂၈ ရက်အတွင်း ယောယုံဗျူဟာတပ်စခန်း၊ ဖလန်းတောင်တပ်စခန်း၊ ရှန်းတိုင်း၊ ဘန်ယောင်း၊ လော့မွန်စခန်းများအပါအဝင် စခန်း ၆ ခုကို KIA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၃၁ ရက်မှစတင်၍ နောက်ဆုံးလက်ကျန်စခန်းဖြစ်သည့် စိန်လုံဗျူဟာကုန်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဧပြီလ ၁ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လွယ်ဂျယ်မြို့ကို KIA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/645774 |access-date=2026-06-28 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ လွယ်ဂျယ်မြို့ အနီးရှိ အမှတ် - ၃၆၆ ယောယုံ အမြောက်တပ်နှင့် ဖလန်းတောင်တပ်စခန်းအား ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KIA) မတ်လ၂၈ရက်တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့မှုကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းအသုံးပြု၍ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း တော်လှန်ရေးတပ်များ၏ ထိန်းချုပ်မှုကို မတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပေ။ယောယုံ အမြောက်တပ်စခန်းသည် လွယ်ဂျယ်မြို့နှင့် ၇ မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိပြီး စစ်ရေးအရ အရေးပါသည့် စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-29 |title=တရုတ်နယ်စပ်အနီးက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းနှစ်ခုကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-momauk-03292024002717.html |access-date=2026-06-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ရှိ လွယ်ဂျယ်မြို့အား ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှ မတ် ၂၉ ရက်ရက်နေ့တွင် ပိတ်ဆို့ထိန်းချုပ်ထားပြီးနောက် လွယ်ဂျယ်မြို့တွင်း၌ ကျန်ရှိနေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဝန်ထမ်းများသည် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံဘက်သို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထွက်ခွာရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း တရုတ်အစိုးရဘက်က အလွယ်တကူ လက်မခံခဲ့ပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် ညှိနှိုင်းမှုများပြုလုပ်ပြီး ဗန်းမော်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင်မူ KIA က လွယ်ဂျယ်ရဲစခန်းကို အပြီးသတ် ဝင်ရောက်ရှင်းလင်းပြီး ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ရှိ လွယ်ဂျယ်မြို့အား KIA နှင့်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6606d83479a3ef83323d5f6f |access-date=2026-06-28 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် တရုတ်ဖိအား ==
တိုက်ပွဲများအတွင်း တရုတ်အစိုးရက နယ်စပ်တစ်လျှောက် ပစ်ခတ်မှုများ မပြုလုပ်ရန်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် ဖိအားပေးမှုများရှိခဲ့သည်။သို့သော် ဖိအားအောက်မှပင် လွယ်ဂျယ်မြို့အား KIA ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ထိုသို့ ထိန်းချုပ်နိုင်မှုကြောင့် ဗန်းမော်-လွယ်ဂျယ်လမ်းပိုင်းတစ်ခုလုံးကို KIA က အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ခွင့်ရရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-05 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လွယ်ဂျယ်မြို့ကို KIA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-controls-lwegel-04052024005305.html |access-date=2026-06-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တရုတ်အစိုးရရဲ့ ဖိအားပေးမှုကြောင့် လွယ်ဂျယ်မြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် KIA အခက်ကြုံနေ – Era's Eye Channel |url=https://eraseye.com/2024/01/22579/ |access-date=2026-06-28 |website=eraseye.com}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် KIA သည် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လွယ်ဂျယ်နယ်စပ်ဂိတ်ကို တရားဝင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါနေ့ မွန်းလွဲ ၁ နာရီအချိန်တွင် နှစ်ဖက်နယ်စပ်ရှိ အတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး ကုန်ကားများ ပုံမှန်အတိုင်း စတင်ဝင်ထွက်နိုင်ခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဂိတ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်လက်ထက်က အသုံးပြုခဲ့သော နိုင်ငံတော်အလံ၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တံဆိပ်နှင့် စာသားများအားလုံးကို ဖယ်ရှားလိုက်ပြီး KIO တံဆိပ်နှင့် အလံများဖြင့် အစားထိုးထားသည်။အဆိုပါ ဂိတ်ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းမှာ KIO ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အင်ဘန်လ ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ဆွေးနွေးမှုများအပြီးတွင် တရုတ်နိုင်ငံက ပိတ်ပင်ထားသော နယ်စပ်ဂိတ်များကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှစ၍ တစ်ခုပြီး တစ်ခု ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-12-16 |title=KIA က သိမ်းပိုက်ထားသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လွယ်ဂျယ်မြို့ နယ်စပ်ဂိတ်ကို တရားဝင် ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ပြီး ကုန်ကားများ စတင်ဝင်ထွက်၊ စစ်ကောင်စီ အသုံးပြုခဲ့သော ဝါစိမ်းနီအလံနှင့်ပြည်ထောင်စုသမ္မမြန်မာနိုင်ငံတော် တံဆိပ်၊စာသားမျာ အားလုံး ဖယ်ရှားထား |url=https://yktnews.com/2024/12/195775/ |access-date=2026-06-28 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=16 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216124206/https://yktnews.com/2024/12/195775/ |url-status=dead }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
r77is9l5r32ytddv5sqtitzogmts7wk
ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
288962
1046385
1043382
2026-08-03T20:21:32Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046385
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| date = ၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃
| place = [[ရေဇွာမြို့]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates = {{coord|21.6|N|93.6|E|display=inline,title}}
| map_type = Myanmar
| latitude = 21.6
| longitude = 93.6
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရေဇွာမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ရေဇွာ
| result = ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ အောင်မြင် (မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်)
| combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* {{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
| combatant2 = {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]]
*ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ
**(Zotung, Zophei, Lautu, Mara, Senthang, မတူပီ)
| commander1 = မသိရှိရ
| commander2 = မသိရှိရ
| strength1 = အင်အား ၆၀ ဝန်းကျင်
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = ၄၀ ဦး လက်နက်ချ
| casualties2 = ၄ ဦး ကျဆုံး
| notes = ရေဇွာမြို့အား ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက် တွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း ရိခေါဒါရ်မြို့၊ လိုင်လင်းပီမြို့တို့ကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားပြီး ရေဇွာမြို့သည် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] အတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ရေဇွာမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၄ ရက်အကြာ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက မြို့အား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-12-02 |title=စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ခန့်ဖမ်းမိခဲ့သည့် ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ မှတ်တမ်းများ ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/12/02/88289/ |access-date=2026-07-05 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |last=The 74 Media |date=2023-12-05 |title="ပြည်သူလူထုအတွက် ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းခဲ့တာပါ" - ဆလိုင်းထက်နီ (CNF/CNA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ) |url=https://www.youtube.com/watch?v=6qvtoL1AAmk |access-date=2026-07-05}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=2023-11-29 |title=မတူပီခရိုင်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ၊ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ဦး လက်နက်ချအညံ့ခံ |url=https://ayartimes.com/?p=28779 |access-date=2026-07-05 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်များအရ ရေဇွာမြို့သည် ရပ်ကွက် ၄ ခု၊ အိမ်ခြေ ၅၂၀ ကျော်ရှိပြီး လူဦးရေ ၂၆၀၀ ကျော် နေထိုင်ကြသည်။ ရေဇွာမြို့၌ တပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အားသည် ၆၀ ဝန်းကျင်သာရှိပြီး အထူးသဖြင့် မြို့ရဲစခန်းနှင့် တပ်စခန်းကုန်းများတွင်သာ အခြေစိုက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2023-11-30 |title=ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စစ်သုံ့ပန်းတွေ ဖမ်းဆီးရမိပြီး လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားရ |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/10568/ |access-date=2026-07-05 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-29 |title=Breaking News- ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို ချင်းတော်လှန် ရေးတပ်များက အပြီးတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/133588/ |access-date=2026-07-05 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=9 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250209215807/https://yktnews.com/2023/11/133588/ |url-status=dead }}</ref>
ရေဇွာမြို့သည် ပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့နှင့် မိုင် ၁၀၀ ကျော်ကွာဝေးပြီး မတူပီမြို့နှင့် မိုင် ၆၀ အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်ကူအလွယ်တကူ ရောက်ရှိလာခြင်း မရှိသည့် တောင်တန်းထူထပ်ရာ နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ရေဇွာမြို့သည် မတူပီနှင့် ဟားခါးမြို့ကြားတွင် တည်ရှိပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ကူးလူးဆက်ဆံရေးအတွက် အရေးပါသည့် မြို့ဖြစ်ကာ ချင်းပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]နှင့် [[လိုင်လင်းပီမြို့]]တို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ရေဇွာမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ် ရေဇွာမြို့က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ချင်းဒေသကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102495 |access-date=2026-07-05 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2023-11-29 |title=ရေဇွာမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူ |url=https://www.daweiwatch.com/29/11/2023/79888/ |access-date=2026-07-05 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက မြို့သိမ်းနိုင်ရေး စစ်စခန်းများကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲကို “ZZLMS စစ်ဆင်ရေး” ဟု အမည်ပေးပြီး [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] CNF/CNA ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ZZLMS ညီနောင်ချင်းတပ်ဖွဲ့ဟုခေါ်သော CDF-Zotung, Zophei, CDF- Lautu ၊ CDF- Mara၊ CDF-Senthang နှင့် CDF မတူပီ ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ပွဲစတင်ပြီး ၄ ရက်အကြာ၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီခန့်တွင် မြို့တွင်းရှိ စခန်းအားလုံးကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-29 |title=ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-defense-joint-forces-occupied-rezua-11292023025307.html |access-date=2026-07-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲရလဒ် ==
မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမစမီနှင့် တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး လက်နက်ချခဲ့သည်။မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမစမီ နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ၁ ဦး၊ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်တိုက်ခိုက်သည့် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ၃ ဦး၊ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ၇ ဦး လက်နက်ချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး CNF/CNA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ် ရေဇွာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကို အရှင်ဖမ်းမိခဲ့ပြီး၊၎င်းတို့သည် လက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့သည့်အတွက် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံလုပ်နည်းအရ ဆက်လက်ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ လက်နက်ချ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102511 |access-date=2026-07-05 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲအတွင်း CNF/CNA မှ ရဲဘော်တစ်ဦး၊ CDF Zotung မှ ရဲဘော် (၁) ဦး၊ CDF- Mara မှ ရဲဘော် (၁)ဦး၊ CDF-Lautu မှ (၁) ဦး စုစုပေါင်း (၄) ဦးတို့ ကျဆုံးခဲ့သည်၊ တပ်သား ၅ ဦးမှာ မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ တပ်မတော်(လေ)ဘက်မှ လေကြောင်းဖြင့် မြို့တွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ် ၃၀ ခန့် ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် အဆောက်အအုံ ၆၀ ခန့် ပျက်စီးမှုရှိခဲ့သည်။ အရပ်သားပြည်သူများမှာ တိုက်ပွဲမစမီကတည်းက ဘေးလွတ်ရာသို့ ကြိုတင်တိမ်းရှောင်ခဲ့သဖြင့် အရပ်သားထိခိုက်မှု မရှိခဲ့ကြပေ။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-29 |title=ချင်းပြည်နယ်မှ တတိယမြောက်မြို့အဖြစ် ရေဇွာကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များသိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46153/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ရေဇွာမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ချင်းတပ်ပေါင်းစု သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် မြို့ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဟုဆို |url=https://cjplatform.com/%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%87%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ad-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85/ |access-date=2026-07-05 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
4nzbs98urbjmrmv74upcj8qhcy5h8wi
ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
288965
1046384
1045208
2026-08-03T20:07:18Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046384
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ရိခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ပဋိပက္ခများ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| date = ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ) <br> ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ – ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ( [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)|ချင်းလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ]])
| place = [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| result = ၂၀၂၃: ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်။ <br> ၂၀၂၅: CNO/CNDF မှ ယာယီထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့။
| combatant1 = ၂၀၂၃:
* {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
**{{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
| combatant2 = ၂၀၂၃/၂၀၂၅:
* {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]]
**CDF – Zanniatram
**People Defence Army (PDA)
**CDF – Thantlang
**CDF – Hualngoram ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ
| combatant3 = ၂၀၂၅:
*{{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}}[[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|CNO/CNDF]]
** CDF-Hualngoram (CNF/CNA ပူးပေါင်းတပ်)
| map_type = Myanmar
| map_label = ရိခေါဒါရ်မြို့
| latitude = 23.36
| longitude = 93.38
| notes = ရိခေါဒါရ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဦးဆုံး လွတ်မြောက်ခဲ့သည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပြန်လုခဲ့ကြသည့် မြို့လည်း ဖြစ်သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ရိခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] ကာလအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-13 |title=Breaking News- ချင်းပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သော ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/131227/ |access-date=2026-07-05 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=13 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113152910/https://yktnews.com/2023/11/131227/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-14 |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် ရိခေါရ်ဒါမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45227/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=8 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308031043/https://myanmar-now.org/mm/news/45227/ |url-status=dead }}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]] ဦးဆောင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုက တပ်မတော် တပ်စခန်းများထံမှ မြို့ကို ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် CDF-Hualngoram တပ်ဖွဲ့က အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား နယ်မြေထိန်းချုပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|CNO/CNDF]] က မြို့ကို ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း ရက်ပိုင်းအကြာ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သဖြင့် မြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုမှာ ကာလတိုအတွင်း အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကနေ CNO/CNDF တပ်ဖွဲ့တွေ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာ |url=https://cjplatform.com/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%94%e1%80%b1-cno-cndf-%e1%80%90%e1%80%95/ |access-date=2026-07-05 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဖလမ်းခရိုင်အတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂,၅၈၀ ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် နယ်စပ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံအကြား အဓိကကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော အသည်းပုံ [[ရိဒ်ရေကန်]]မှာ မြို့၏ အမှတ်သင်္ကေတဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တီးတိန်-ရိဒ်ခေါဒါရ် နှင့် ဖလမ်း-ရိဒ်ခေါဒါရ် လမ်းပိုင်း၌ ကုန်တင်ကားများ ဖြတ်သန်း သွားလာခွင့် ခေတ္တ ပိတ်ထားမည် |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/social/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%b7/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US |archive-date=13 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113182248/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/social/%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%92%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%9B%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7/ |url-status=dead }}</ref>
== ၂၀၂၃ ခုနှစ် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တပ်မတော် ၏ ရိဒ်ခေါဒါရ်တပ်စခန်းနှင့် တီအို (Tio) စစ်စခန်းတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းနှစ်ခုကို CNA ၊ CDF – Zanniatram ၊ People Defence Army (PDA) ၊ CDF – Thantlang နှင့် ဒေသအခြေစိုက် CDF – Hualngoram ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုထိန်းချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်တံတားပေါ်၌ ချင်းအမျိုးသားအလံကို လွှင့်ထူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်တံတား၌ ချင်းအမျိုးသားအလံလွှင့်ထူ |url=https://burmese.dvb.no/post/624945 |access-date=2026-07-05 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
ယင်းနောက် လူထုလုံခြုံရေး ၊ ဒေသတည်ငြိမ်ရေးနှင့် အမှတ်(၂) အိန္ဒိယ-မြန်မာကုန်သွယ်မှုအဆင်ပြေစေရေးအတွက် ဒေသခံများကိုယ်တိုင် ဖော်ဆောင်သည့် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို CNF နှင့်အတူ Hualngoram People Organization (HPO)တို့က ပူးတွဲအကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2023/11/23/8074|title=ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးလွတ်မြောက်သည့် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့တွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး စတင်မည်ဟုဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလအတွင်း အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် အမှတ် (၂) ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ရိဒ်-ဇိုခေါ်ထာရ် နယ်စပ်တံတား ပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အသွားအလာများကို ကန့်သတ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီတွင် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့က ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လူအသွားအလာအားလုံးကို လုံးဝပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-04-23 |title=ချင်းနဲ့ အိန္ဒိယ အကြား တံတားကို အိန္ဒိယက ပိတ်မယ်လို့ သတင်းထွက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgy6l5jjnzo |access-date=2026-07-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
အဆိုပါ ဂိတ်ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ရိခေါဒါရ်မြို့နှင့် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံများမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှ တင်သွင်းသော စားသောက်ကုန်နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဒေသတွင်း ကုန်ပစ္စည်းပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို ဒေသခံများက စိုးရိမ်လျက်ရှိသည်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရအနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာ နယ်စပ်ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့် (Free Movement Regime - FMR) ကို ဖျက်သိမ်းရန် ကြေညာထားသော်လည်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရက ယင်းအမိန့်ကို ကန့်ကွက်ထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-22 |title=အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့က ရိဒ် - ဇိုခေါ်ထာရ်ဂိတ်ကို အိန္ဒိယဘက်ကပိတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-myanmar-border-04222024011022.html |access-date=2026-07-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== ၂၀၂၅ ခုနှစ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပဋိပက္ခ ==
{{main|ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)}}
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (၂) ဖွဲ့ဖြစ်သည့် CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် CNO/CNDF က ရိခေါဒါရ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၃,၀၀၀ ခန့်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှ ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်အဖွဲ့က ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2025-07-07 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို CNO / CNDF က သိမ်းပိုက်ပြီး CNO / CNDF ဌာနချုပ်ကို CNF/A က ပြန်သိမ်းတယ်လို့ CNO/CNDF ကဆို - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-cno-cndf-%e1%80%80/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် CNO/CNDF တပ်ဖွဲ့များသည် ရိခေါဒါရ်မြို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီးနောက် CDF-Hualngoram တပ်ဖွဲ့က မြို့တွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူများ နေရပ်ပြန်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ နယ်စပ်တံတားကို အိန္ဒိယဘက်မှ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း အရေးပေါ် ကျန်းမာရေးကိစ္စမှလွဲ၍ ကန့်သတ်ချက်များ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2025-07-03 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့အနီး CNDF နှင့် CDF ဟွားငိုးရမ်တို့ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားနေ |url=https://ayartimes.com/?p=56183 |access-date=2026-07-05 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=2025-05-20 |title=ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့မှာ မျိုးနွယ်စုကြား အမုန်းတရားဖြန့်ဝေလှုံ့ဆော်သူတွေကို နောက်ထပ်မလုပ်ဖို့ ခေါ်ယူသတိပေးတာရှိကြောင်း CDF – Hualngoram ပြော - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/05/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%99%e1%80%bb/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}</ref>
== စစ်ဘေးရှောင်အခြေအနေ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ရိခေါဒါရ်မြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၂,၀၀၀ ကျော်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်သို့ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းတို့သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဇော်ခေါသာ (Zokhawthar) ရွာတွင် ခိုလှုံခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း မြန်မာစစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ချမ်ဖိုင် (Champhai) ခရိုင်ရှိ ဆေးရုံများသို့ ပို့ဆောင်ကုသပေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2023-11-14 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံ နှစ်ထောင်ကျော် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်တိမ်းရှောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-locals-refuge-india-due-to-fighting-pdf-cnf-and-military-council-troops/7353296.html |access-date=2026-07-05 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
ဇော်ခေါသာရွာတွင် ယခင်ကတည်းက စစ်ဘေးရှောင် ၆,၀၀၀ ခန့် ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်ရာ ယခုထပ်မံရောက်ရှိလာသူများနှင့်အတူ ဒေသတွင်း စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေမှာ ပိုမိုများပြားလာသည်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဌာန၏ စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံသား စစ်ဘေးရှောင်စုစုပေါင်း ၃၁,၃၆၄ ဦးမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ နေရာအနှံ့အပြားတွင် ခိုလှုံခဲ့ကြရသည်။အလားတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ချင်း လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပဋိပက္ခကြောင့်လည်း ဒေသခံပြည်သူ ၃,၀၀၀ ခန့်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=Nway |date=2025-07-16 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကနေ CNDF တပ်ဆုတ်သွားပြီး စစ်ဘေးရှောင် ထောင်နဲ့ချီ နေရပ်ပြန်လာ |url=https://shwepheemyay.org/news/local-news/cndf-withdraws-from-ridkhawdar-thousands-of-displaced-people-return-home/ |access-date=2026-07-05 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
2apsg9d0i6wjapef9tg45g5890fr73r
မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
289015
1046381
1043380
2026-08-03T18:48:07Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046381
wikitext
text/x-wiki
{{About|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ တမူးမြို့နယ်ရှိ မြို့သစ်မြို့၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ မြို့သစ်မြို့|မြို့သစ်မြို့}}
{{Infobox military conflict
| conflict = မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]မှ [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| date = မေ ၇ - မေ ၁၁၊ ၂၀၂၄
| place = [[မြို့သစ်မြို့]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| result = NUG ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်
| combatant1 =
* {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}}[[ခလရ(၂၂၈)|ခလရ- ၂၂၈]]
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}}[[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲတပ်ဖွဲ့]]
**{{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.svg}}[[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်|SNA]]
** ကသည်းတပ်ဖွဲ့
**[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]
| combatant2 =
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
* {{flagicon image|Flag of Kuki State.jpg}}[[ကူကီးအမျိုးသားတပ်မတော်]] (KNA-B)
* {{flagicon image|Myanmar National Liberation Army.svg}}[[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]
| units1 =
* ခလရ ၂၂၈
* SNA တပ်မဟာ ၈၉၁ (တပ်ရင်း ၃)
* ကသည်းတပ်ဖွဲ့
* ရဲတပ်ဖွဲ့
* ပျူစောထီး
| units2 =
* တမူးခရိုင် တပ်ရင်း ၂
* အထူးလှုပ်ရှား တပ်ရင်း ၉
* [[ကူကီးအမျိုးသားတပ်မတော်|KNA-B]]
* [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် |(NLA)]]
| map_type = Myanmar
| latitude = 23.7500
| longitude = 94.4000
| map_label = မြို့သစ်
| map_caption = စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်ရှိ မြို့သစ်မြို့၏ တည်နေရာ
| notes = တိုက်ပွဲအတွင်း မြို့သစ်ရဲစခန်းမှူး ကျော်ကျော်နိုင်နှင့်အတူ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၁ ဦးသည် အလံဖြူထောင်ကာ လက်နက်ချခဲ့သည်
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]ကာလ မှ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊[[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်မြို့]] တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ၏ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသက ဦးဆောင်သည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့သစ်မြို့ရှိ စစ်စခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မြို့ကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-07-07 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2024-05-12 |title=မြို့သစ် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ရဲ ၂၁ ဦး အညံ့ခံ - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2024/05/12/21945 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240523094329/https://bur.mizzima.com/2024/05/12/21945 |archive-date=23 May 2024 |access-date=2026-07-07 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-05-11 |title=တမူးမြို့နယ်အထက်ပိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://ayartimes.com/?p=36778 |access-date=2026-07-07 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
[[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်မြို့]]သည် တမူးမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၇၀၀ ခန့် နေထိုင်သည်။ အဆိုပါမြို့တွင် ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ-၂၂၈) နှင့် မြို့နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့ အပါအဝင် SNAဟု ခေါ်သည့် ရှမ်းနီတပ်ဖွဲ့ ၏ တပ်မဟာ ၈၉၁ (တပ်ရင်း ၃)နှင့် ပျူစောထီးများ အစရှိသည်တို့ ရှိကြပြီး၊ အင်အား ၂၅၀ ခန့် တပ်စွဲထားသည့် အခိုင်အမာ စခန်းကုန်းတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-05-11 |title=တမူးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်မြို့ကို တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်း တပ်ဖွဲ့များ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်၊ ရဲ ၂၁ ဦး လက်နက်ချ အညံ့ခံ |url=https://yktnews.com/2024/05/161930/ |access-date=2026-07-07 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=30 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530160345/https://yktnews.com/2024/05/161930/ |url-status=dead }}</ref>
== ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ ==
{{main|ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
မြို့သစ်မြို့အား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေး ထိုးစစ်မဆင်မီ ကာလများတွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တမူးမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်စခန်းများနှင့် ပျူစောထီးစခန်းများကို ဆက်တိုက် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် တမူး-ကလေး အာရှလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို KIA၊ PDF၊ ပကဖ ပူးပေါင်းအင်အားစုများက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထိုမတိုင်မီ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် တွင် တမူး-ကလေး အာရှလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ [[မန်မော်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|မန်မော်ကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ကောင်စီနှင့် ပျူစောထီးစခန်းကို တမူး PDF တပ်ရင်း (၄) က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-08 |title=တမူးမြို့နယ်၊ မန်မော်ကျေးရွာရှိ ပျူစောထီးစခန်းကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/130239/ |access-date=2026-07-07 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref>
ထို့နောက် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင်လည်း တမူး-ဟုမ္မလင်းလမ်းပေါ်ရှိ [[သနန် (စံပြ)ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|သနန်ကျေးရွာ]]စခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စခန်းအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ တပ်မတော်(လေ) ဘက်မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များနှင့် ဟတ်စကီ (ရဟတ်ယာဉ်) များဖြင့် လာရောက်လှည့်ပတ်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှု မပြုလုပ်ခဲ့ပေ။ ထိုကာလအတွင်း [[ပန်းသာရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ပန်းသာကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကိုလည်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တမူးမြို့နယ်အတွင်း စစ်ရေးတင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများသည် မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွက် ဗျူဟာမြောက် ဖိအားပေးနိုင်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-11-24 |title=မြို့သစ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်နှင့်ပျူစခန်းတစ်ခုကိုPDFများသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/11/24/87856/ |access-date=2026-07-07 |website=LuduNwayOo |language=my-MM |archive-date=29 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240229172142/https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/11/24/87856/ |url-status=dead }}</ref>
== မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့မှစ၍ NUG ၏ တမူးခရိုင် စစ်ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးက ဦးဆောင်ကာ တမူးခရိုင် တပ်ရင်း (၂)၊ အထူးလှုပ်ရှား တပ်ရင်း (၉)၊ KNA(B)၊ NLA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့က စစ်ကောင်စီ၏ စခန်းကုန်းကို စတင်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလ ၅ ရက်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်(လေ)ဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူများနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခဲ့သော်လည်း မေလ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=People's Spring |date=2024-05-11 |title=မြို့သစ်မြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များထပ်မံသိမ်းပိုက် {{!}} People's Spring |url=https://www.youtube.com/watch?v=eG489OTDu10 |access-date=2026-07-07}}</ref>
တိုက်ပွဲအတွင်း မြို့သစ်ရဲစခန်းမှူး ကျော်ကျော်နိုင်နှင့်အတူ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၁ ဦးသည် အလံဖြူထောင်ကာ လက်နက်ချခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် လက်နက်ငယ် ၂၉ လက်၊ ၆၀ မမ ၁၂ လုံး၊ အီနာဂါ ၅ လုံးနှင့် အခြားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တမူး၊ မြို့သစ်မြို့ကို PDF သိမ်းယူ၊ ဒီပဲယင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/651914 |access-date=2026-07-07 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== စစ်ရေးအကျိုးသက်ရောက်မှု ==
တမူးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့သစ်မြို့ကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းသည် စစ်ကိုင်းတိုင်း အနောက်မြောက်ပိုင်း စစ်ရေးအတွက် အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Mandalay Free Press - MFP |date=2024-05-11 |title=တမူး မြို့သစ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်၊ စခန်းမှူး အပါအဝင် စစ်အုပ်စု (၂၁)ယောက် လက်နက်ချ၊ |url=https://www.youtube.com/watch?v=-e9mzPkQ22I |access-date=2026-07-07}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
16t0srxzixge5bv3tum1cdf67hcwkpf
မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
289020
1046368
1043377
2026-08-03T15:32:24Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046368
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| date = ဒီဇင်ဘာ ၅၊ ၂၀၂၃
| place = [[မိုင်းလုံမြို့]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| result = TNLA အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်
| combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]]
| combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]
* [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
* {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]
| units1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]]
| units2 = [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
| map_type = Myanmar
| latitude = 22.8000
| longitude = 97.0000
| map_label = မိုင်းလုံ
| map_caption = ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ မိုင်းလုံမြို့၏ တည်နေရာ
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ကာလ၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊[[မိုင်းလုံမြို့]] တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် မိုင်းလုံမြို့ရှိ တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-06-05 |title=သိမ်းပိုက်ထားသော ကျောက်မဲခရိုင် ၄ မြို့ကို ပြန်ပေးရန် အစီအစဉ်မရှိဟု TNLA ဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/78880/ |access-date=2026-07-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=CNI |title=ကျောက်မဲမြို့နယ်က မိုင်းလုံတပ်စခန်းကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19002-tnla-22 |access-date=2026-07-07 |website=cnimyanmar.com |language=en-gb}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
မိုင်းလုံမြို့သည် ကျောက်မဲမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၅၅ မိုင်အကွာ၊ မိုးကုတ်-ကျောက်မဲ လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော အထင်ကရမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့သည် ရှမ်းမြောက်ဒေသနှင့် မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းအား ဆက်သွယ်ရာတွင် အချက်အချာကျသည့် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၅,၆၄၈ ဦး နေထိုင်ပြီး မြို့ရပ်ကွက် ၆ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၁၉ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2023-12-08 |title=မန်တုံနဲ့မိုင်းလုံမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီစခန်းတွေကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/10737/ |access-date=2026-07-07 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref>
== မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက် မနက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မိုင်းလုံမြို့ ၊အထပ်ရပ်ကွက်၊ တပ်ကုန်း တွင်ရှိသည့် စစ်တပ်အထိုင်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သော မိုင်းလုံမဆုတ်တမ်းခံစစ်စခန်း ကို TNLA တပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ည ၈း၀၀ နာရီအချိန် တွင် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြပြီး၊ စစ်တပ်ဘက်က တပ်ပျက်ပြီးထွက်ပြေးသွားသည့်အတွက် စခန်းသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ဟု TNLA ဘက်ကထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။မိုင်းလုံအထိုင်တပ်စခန်းမှ ၈၀မမ ၊၆၀မမ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက် ၁၃လက် နှင့် စစ်အသုံးဆောင်ပစ္စည်းများကို TNLA က သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mawkun.com/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA/|title=ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မိုင်းလုံမြို့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့အထိုင်တပ်စခန်းကို TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိ|work=မော်ကွန်းသတင်းဌာန|access-date=၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810103912/https://mawkun.com/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA/|url-status=dead}}</ref>
ဤသို့ဖြင့် မိုင်းလုံမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဆက်၍ ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက် နံနက် ၅ နာရီခွဲခန့် တွင် မိုးကုတ်မြို့နှင့် မိုင်းလုံမြို့အကြားရှိ လယ်ကြီးတပ်စခန်းကို TNLA နှင့် မိုးကုတ်-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။လယ်ကြီးစခန်းသည် မိုင်းလုံမြို့နှင့် တစ်မိုင်ကျော်သာ ကွာဝေးသည်။ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက် မိုင်းလုံမဆုတ်တမ်းခံစစ်စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွဲကြစဥ် နယ်မြေခံစစ်စခန်းအား တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းဖြင့် စစ်ကူပေးခဲ့သည်။လေတပ်၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်မြေပြင် အစား အရပ်သားနေအိမ်များကို ဗုံးထိမှန်ခဲ့သည်။ဖိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံး၍ ကလေး ၃ ဦးနှင့် မသန်စွမ်း ၁ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၀ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိကာ နေအိမ် ၅ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Murng |first=Sai Khwan |date=2023-12-08 |title=မိုးကုတ်-မိုင်းလုံကြားရှိ စစ်ကောင်စီ လယ်ကြီးတပ်စခန်းကို TNLA နှင့် မိုးကုတ်-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.shannews.org/archives/38646 |access-date=2026-07-07 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=MAWKUN |date=2023-12-08 |title=မိုင်းလုံမြို့နယ် လယ်ကြီးအာဏာသိမ်းစစ်တပ်စခန်းကို TNLA သိမ်းထား - MAWKUN |url=https://mawkun.com/%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226113849/https://mawkun.com/%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC/ |archive-date=26 December 2023 |access-date=2026-07-07 |work=MAWKUN |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-12-07 |title=မိုင်းလုံနှင့် မန်တုံမြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်း ၂ ခုကို TNLA က ထပ်မံ သိမ်းပိုက်၊ နမ့်ခမ်းနှင့် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွား |url=https://yktnews.com/2023/12/134959/ |access-date=2026-07-07 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=14 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260714114715/https://yktnews.com/2023/12/134959/ |url-status=dead }}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
{{main|မိုင်းလုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့၊ နေ့လယ် ၁၂:၃၀ အချိန် တွင် တပ်မတော်(လေ)သည် မိုင်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ဟုန်းကျေးရွာ အား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒေသခံပြည်သူတို့၏ နေအိမ် ၆ လုံးမှာလည်း ထိမှန်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=နိုရာပြည့် |first=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-08 |title=ရှမ်းမြောက် မိုင်းလုံနှင့် မိုင်းငေါ့မြို့ကို ဗုံးကြဲ၊ ၂ နှစ်သားအပါအဝင် ၁၂ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68347/ |access-date=2026-07-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မိုင်းလုံမြို့နယ် ၊ဆန်ရွာမ ကျေးရွာကို ပေါင်း ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံးကြဲချခဲ့၍ ဘုန်ကြီးကျောင်းနှင့် နေအိမ် တချို့ပျက်စီးခဲ့သည့်အပြင် အောက်တိုဘာ ၁၂ရက် ညနေပိုင်းတွင်လည်း မိုင်းလုံမြို့ရှိ လည်ကြီးရွာ နှင့် ပစီးကျေးရွာကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရပြီး နေအိမ် ၄လုံး ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-10-12 |title=စစ်တပ်က မိုင်းလုံမြို့ကို ဗုံးထပ်ကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/10/13/136634/ |access-date=2026-07-07 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီ ၃၃ မိနစ်အချိန် တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ မိုင်းလုံမြိုနယ်၊ ပန်စံကျေးရွာကို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံးလာရောက်ကြဲချခဲ့သည်။ ထိုဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အသက် ၉ နှစ်အရွယ် မောင်ဆွေဆိုင် နှင့် အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် မထွေးဟန်တို ထိမှန်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ် ၄ အိမ်တို့ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-10-22 |title=စစ်တပ်က ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မိုင်းလုံမြို့ကို ဗုံးကျဲမှု ကလေး ၁ ဦး အပါအဝင် ၂ ဦးထိမှန်ဒဏ်ရာရ |url=https://yktnews.com/2025/10/231707/ |access-date=2026-07-07 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=7 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260707115813/https://yktnews.com/2025/10/231707/ |url-status=dead }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
f8jjrboma5dde55jr4onsz72gp65iv6
မိုင်းလုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
0
289023
1046364
1042311
2026-08-03T15:26:23Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046364
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = မိုင်းလုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 22.8000
| long = 97.0000
| width = 250
| float = center
| label = မိုင်းလုံမြို့နယ်
| caption =
}}
| caption = ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းလုံမြို့နယ်၏ တည်နေရာ
| location = မန်ဟုန်းကျေးရွာ၊ [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| date = ၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]မှ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| fatalities = ၁၃ ဦး
| injuries = ၃ ဦး
| perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| notes = မိုင်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ဟုန်းကျေးရွာရှိ အရပ်သားပြည်သူများအား တပ်မတော်မှ လေကြောင်းဖြင့် ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
'''မိုင်းလုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် [[၂၀၂၅]] ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]]၊ [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံမြို့နယ်]]၊ မန်ဟုန်းကျေးရွာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။ [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ် ၁ ဦးအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၁၀ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆက်တွဲ သေဆုံးမှုများပါ ထပ်ပေါင်းလျှင် ၁၃ ဦး အထိ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Nway |date=2025-10-19 |title=မိုင်းလုံ မန်ဟုန်းကျေးရွာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုမှာ ဒဏ်ရာရရှိသူ ၃ဦးလုံး ထပ်မံသေဆုံးသွားတာကြောင့် စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၁၃ ဦး ရှိလာ |url=https://shwepheemyay.org/news/local-news/monglon-bombing-death-toll-rises-to-13-after-all-injured-die/ |access-date=2026-07-07 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
{{main|မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
မိုင်းလုံမြို့နယ်သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းအတွင်း တည်ရှိပြီး ရှမ်းမြောက်ဒေသနှင့် မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းအား ဆက်သွယ်ရာတွင် အဓိကကျသော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မိုင်းလုံမြို့နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ ဆက်လက်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-06-05 |title=သိမ်းပိုက်ထားသော ကျောက်မဲခရိုင် ၄ မြို့ကို ပြန်ပေးရန် အစီအစဉ်မရှိဟု TNLA ဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/78880/ |access-date=2026-07-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁၂:၃၀ အချိန်တွင် [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]သည် မိုင်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ဟုန်းကျေးရွာကို ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံးဖြင့် လာရောက်ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒေသခံ ၁၀ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်သူလူထုနေအိမ် ၆ လုံး ထိမှန်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-10-07 |title=မိုင်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ဟုန်းကျေးရွာသို့ စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့် ထပ်မံ ဗုံးကျဲမှု ကလေးငယ် ၁ ဦးအပါအ၀င် ပြည်သူ ၉ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2025/10/230343/ |access-date=2026-07-07 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=18 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251118192610/https://yktnews.com/2025/10/230343/ |url-status=dead }}</ref>
== သေဆုံးစာရင်း ==
မန်ဟုန်းကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကနဦး သေဆုံးခဲ့သူများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် <ref>{{Cite web |title=Ta'ang Land |url=https://taangland.org/category/local-news/68e5222aad4fa |access-date=2026-07-07 |website=taangland.org}}</ref>-
{| class="wikitable sortable"
|+ '''သေဆုံးခဲ့သူများစာရင်း'''
|-
! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || ဦးအိုက်ဆန်ကြာ || ၃၇ || -
|-
| ၂ || ဦးစံပွင့် || ၃၅ || -
|-
| ၃ || ဦးစိုင်းအောင်ဆာ || ၂၉ || -
|-
| ၄ || ဦးအိုက်ထက် || ၂၇ || -
|-
| ၅ || ဒေါ်အုန်းခင် || ၄၅ || -
|-
| ၆ || ဒေါ်လှစိန် || ၂၅ || -
|-
| ၇ || ဒေါ်အေးမေ || ၃၉ || -
|-
| ၈ || ဒေါ်ခင်ပ || ၂၉ || -
|-
| ၉ || ဒေါ်အေးတိတ် || ၂၂ || -
|-
| ၁၀ || မောင်အိုက်ဦး || ၂ || ကလေးငယ်
|}
== နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
တအာင်းတပ်က တပ်မတော်(လေ)၏ ထိုလုပ်ရပ်အပေါ် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ သိမ်းပိုက်ထားသောနေရာများကို လူ၊ လက်နက်ကြီး၊ ဒရုန်းနှင့် လေကြောင်းတို့ဖြင့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူများအပေါ် ဦးတည်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်၍ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တုန့်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မိုင်းလုံမြို့နယ် မာန်စန်းကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၂ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/729853 |access-date=2026-07-07 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
မန်ဟုန်းကျေးရွာ တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း တပ်မတော်(လေ)သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မိုင်းလုံမြို့နယ်၊ ဆန်ရွာမကျေးရွာကို ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံးဖြင့် ကြဲချခဲ့ရာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် နေအိမ်အချို့ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင်လည်း လယ်ကြီးရွာနှင့် ပစီးကျေးရွာများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် နေအိမ် ၄ လုံး ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-10-12 |title=စစ်တပ်က မိုင်းလုံမြို့ကို ဗုံးထပ်ကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/10/13/136634/ |access-date=2026-07-07 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့၊ နံနက် ၁:၃၃ နာရီအချိန်တွင်လည်း မိုင်းလုံမြို့နယ်၊ ပန်စံကျေးရွာ၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ တပ်မတော်(လေ)က တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၉ နှစ်အရွယ် မောင်ဆွေဆိုင်နှင့် အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် မထွေးဟန်တို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ် ၄ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Ta'ang Land |url=https://www.taangland.org/category/local-news/68f86b2ed10cf |access-date=2026-07-07 |website=www.taangland.org}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
mxx7hsxeb2ypqgch70bqvnj4s4szfz5
မာမွတ် အမာဒီနီဂျက်
0
289024
1046360
1042322
2026-08-03T15:04:58Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046360
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = မာမွတ် အမာဒီနီဂျက် <br /> Mahmoud Ahmadinejad
| image = Mahmoud Ahmadinejad 2009 (cropped).jpg
| caption = ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မာမွတ် အမာဒီနီဂျက်
| signature = Mahmoud Ahmadinejad signature.svg
| signature_alt = Mahmoud Ahmadinejad signature
| office1 = အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ
| order1 = ဆဋ္ဌမမြောက်
| 1blankname1 = အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်
| 1namedata1 = [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]]
| term_start1 = ၃ ဩဂုတ် ၂၀၀၅
| term_end1 = ၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၃
| predecessor1 = မိုဟာမက် ခါတာမီ
| successor1 = [[ဟာဆန် ရူဟာနီ]]
| office4 = တီဟီရန်မြို့တော်ဝန်
| term_start4 = ၂၀ မေ ၂၀၀၃
| term_end4 = ၂၈ ဇွန် ၂၀၀၅
| predecessor4 = မိုဟာမက်-ဟိုစိန် မိုဂီမီ (ယာယီ)
| successor4 = အလီ ဆာအီဒ်လူး (ယာယီ)
| office5 = အာဒဘီလ်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးချုပ်
| term_start5 = ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၃
| term_end5 = ၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၇
| predecessor5 = ပြည်နယ်အသစ် တည်ထောင်ခြင်း
| birth_name = မာမွတ် ဆဘတ်ဂီယန်
| birth_date = {{birth date and age|1956|10|28|df=y}}
| birth_place = [[အီရန်နိုင်ငံ]]
| party = Dolate Bahar
| spouse = အဇမ် အယ်လ်-ဆာဒတ် ဖာရာဟီ
| children = ၃ ဦး
| education = အီရန် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (BSc, PhD)
| allegiance = {{flag|Iran}}
| branch = [[File:Seal of the General Staff of the Armed Forces of the Islamic Republic of Iran.svg|25px]] [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]]
| serviceyears = ၁၉၈၆ – ၁၉၈၈
| rank =
| unit = ဟမ်ဇာ ဒေသဆိုင်ရာ စစ်ဌာနချုပ်
| commands = အမှတ် (၆) အထူးတပ်မ၏ တိုက်ခိုက်ရေး အင်ဂျင်နီယာတပ်ဖွဲ့
| battles = {{tree list}}
* [[အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲ]]
** Operation Fath 1
{{tree list/end}}
}}
'''မာမွတ် အမာဒီနီဂျက်''' ({{lang-en|'''Mahmoud Ahmadinejad'''}}; ၂၈ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၆ မွေးဖွား) သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်နိုင်ငံ၏ ဆဋ္ဌမမြောက် သမ္မတ]]အဖြစ် ဆက်တိုက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ခုခံကာကွယ်ခြင်း၊ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ရေးအရ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း၌ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာသတင်းမီဒီယာများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို အထူးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |title=Mahmoud Ahmadinejad {{!}} Biography, Politics, Education, & Facts |url=https://www.britannica.com/biography/Mahmoud-Ahmadinejad |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260120145604/https://www.britannica.com/biography/Mahmoud-Ahmadinejad |archive-date=20 January 2026 |access-date=2026-03-01 |work=Encyclopædia Britannica |language=en}}</ref>
သမ္မတဖြစ်မလာမီက [[တီဟီရန်မြို့|တီဟီရန်မြို့တော်ဝန်]] အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ဖူးပြီး အဆိုပါရာထူးတွင် လူထုအခြေပြု ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြင့် လူကြိုက်များခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးရာထူးများမတိုင်မီက [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့]] (IRGC) တွင် စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး [[အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲ]]အတွင်း စစ်မြေပြင်အတွေ့အကြုံများ ရှိခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Tait |first=Robert |date=2005-06-19 |title=Hardline mayor with a humble man-of-the-people image |url=https://www.theguardian.com/world/2005/jun/20/iran.roberttait |access-date=2025-05-17 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref>
== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
မာမွတ် အမာဒီနီဂျက်ကို ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၊ ဆမ်နန်ပြည်နယ်၊ ဂါမ်ဆာအနီးရှိ အာရာဒန်ရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏မိခင် ခါနွန်မှာ အစ္စလာမ်ဘာသာရေး တမန်တော် မိုဟာမက်၏ တိုက်ရိုက်သွေးသားတော်စပ်သူများဟု ယုံကြည်ရသူများအား ပေးအပ်သည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော "ဆယက်ဒါ" (Sayyida) တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ဖခင် အာမက်မှာ ပါရှန်းလူမျိုး ကုန်စုံဆိုင်ပိုင်ရှင်နှင့် ဆံပင်ညှပ်သမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကုရ်အာန်ကျမ်းကို သင်ကြားပေးသူ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသည့် [[ရှီအာမွတ်စလင်(မ်)]] တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref name="bookref1">{{cite book |last1=Melman |first1=Yossi |year=2007 |title=The Nuclear Sphinx of Tehran: Mahmoud Ahmadinejad and the State of Iran |url=https://archive.org/details/nuclearsphinxoft00melm/page/1 |last2=Javedanfar |first2=Meir |publisher=Basic Books |isbn=9780786718870 |pages=[https://archive.org/details/nuclearsphinxoft00melm/page/1 1–3]}}</ref>
မာမွတ် တစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် သူ၏မိသားစုသည် [[တီဟီရန်မြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အမာဒီနီဂျက်သည် အီရန်နိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိအရ ထိုနှစ်တွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ ၄၀၀,၀၀၀ အနက် အဆင့် ၁၃၂ ရရှိခဲ့ပြီး တီဟီရန်ရှိ အီရန်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (IUST) သို့ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဘွဲ့ကြိုကျောင်းသားအဖြစ် ချက်ချင်းတက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် နိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ အာဒဘီလ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ယူနေစဉ် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အီရန်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှပင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အင်ဂျင်နီယာနှင့် စီမံကိန်းဆိုင်ရာ ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="EABBBC20060814">{{cite news |date=14 August 2006 |title=Iran's president launches weblog |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4790005.stm |access-date=28 July 2009 |publisher=BBC}}</ref>
== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှုများ ==
၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း အမာဒီနီဂျက်သည် အီရန်နိုင်ငံ၊ အနောက်အဇာဘိုင်ဂျန်ပြည်နယ်တွင် မာကူ (Maku) နှင့် ခွိုင် (Khoy) မြို့တို့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းမရှိဘဲ တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ခံရသော အုပ်ချုပ်ရေးရာထူးအချို့ကို ရယူခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် ကာဒစ်စတန်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးချုပ်၏ အကြံပေးအဖြစ် နှစ်နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။[[အီရတ်နိုင်ငံ]] သမ္မတ [[ဆဒမ် ဟူစိန်|ဆဒမ်ဟူစိန်]] က အီရန်ကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးပြီးနောက် အမာဒီနီဂျက်သည် အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများစွာက ဆိုကြသည်။ သို့သော် သူ၏ အကြံပေးဖြစ်သူ မိုဂျတာဘာ ဆာမာရီ ဟာရှီမီကမူ "သူသည် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် သို့မဟုတ် တရားဝင်အရာရှိတစ်ဦး လုံးဝမဟုတ်ခဲ့ဖူးဘဲ ဘာဆီဂျီ (Basiji) ပုံစံမျိုးဖြင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းသာ ဖြစ်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။<ref name="EABFT20080530">{{cite news |last=Bozorgmehr |first=Najmeh |date=30 May 2008 |title=Interview transcript: Mojtaba Samareh-Hashemi |url=https://www.ft.com/content/3c04bcbc-2d9e-11dd-b92a-000077b07658 |access-date=28 July 2009 |work=[[Financial Times]]}}</ref>
အမာဒီနီဂျက်သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် သူ၏ တက္ကသိုလ်ဟောင်း၌ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့လွန် အစီအစဉ်အတွက် ကမ်းလှမ်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ထိုတက္ကသိုလ်၌ ကထိကအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာနှင့် ယာဉ်သွားလာမှုဆိုင်ရာ စီမံကိန်းဘာသာရပ်ဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။အီရန်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးအပြီးတွင် အမာဒီနီဂျက်သည် "Office for Strengthening Unity" အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့အစည်းမှာ ကျောင်းသားများအနေဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာနေသော စစ်သွေးကြွ "မိုဂျာဟီဒင်-အေ ခါလ်" (Mojahedin-e Khalq) အဖွဲ့အစည်းနှင့် စာနာမှု သို့မဟုတ် မဟာမိတ်ပြုခြင်းများ မရှိစေရန်အတွက် တည်ထောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="bioIC">{{cite web |title=Mahmoud Ahmadinejad |url=https://www.iranchamber.com/history/mahmadinejad/mahmoud_ahmadinejad.php |access-date=28 July 2009 |publisher=Iran Chamber Society |archive-date=10 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260710165711/https://www.iranchamber.com/history/mahmadinejad/mahmoud_ahmadinejad.php |url-status=dead }}</ref>တီဟီရန်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ သင်ယူနေစဉ်အတွင်း ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစ၍ အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော အာဒဘီလ်ပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ မိုဟာမက် ခါတာမီက သူ့ကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားလိုက်သည့်အခါ သူသည် တက္ကသိုလ် သင်ကြားရေးလောကသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။<ref name="bioSenate">{{cite web |last=Hassan |first=Hussein D. |date=16 January 2007 |title=Profile and Statements of President Mahmoud Ahmadinejad |url=http://brownback.senate.gov/public/legissues/foreignpol_crsreportiranprofilestateofpres.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106163238/http://brownback.senate.gov/public/legissues/foreignpol_crsreportiranprofilestateofpres.pdf |archive-date=6 January 2010 |access-date=28 July 2009 |publisher=[[Library of Congress]]}}</ref>
== တီဟီရန်မြို့တော်ဝန် (၂၀၀၃-၂၀၀၅) ==
၂၀၀၃ ခုနှစ် တီဟီရန်မြို့တော်ဝန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် တီဟီရန်မြို့တော်ကောင်စီအတွက် "Alliance of Builders of Islamic Iran" မှ ရှေးရိုးစွဲ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ကောင်စီက အမာဒီနီဂျက်ကို မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ယူစဉ်တွင် ယခင် အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်လိုက်သော မြို့တော်ဝန်များ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ သူသည် ယခင်က တည်ထောင်ခဲ့သော ယဉ်ကျေးမှုစင်တာများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဘာသာရေးအရ အလေးပေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ မြူနီစီပယ်ရုံးများတွင် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး ဓာတ်လှေကားများ ခွဲခြားအသုံးပြုရန် ကြော်ငြာခဲ့ကာ [[အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲ]]တွင် ကျဆုံးခဲ့သူများကို တီဟီရန်ရှိ မြို့လယ်ရင်ပြင်ကြီးများတွင် မြှုပ်နှံရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယာဉ်သွားလာမှုစနစ်ကို တိုးတက်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဆင်းရဲသားများအတွက် အခမဲ့ ဟင်းရည်များ ဝေငှပေးခြင်းကဲ့သို့သော ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို အလေးပေးလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="entekhab2006">{{cite web |title=Ahamd Bozorgian (MP): 'The Separation of men and women's elevators is an advantageous policy. It would help to grow.' |url=http://entekhab.ir/display/?ID=2648 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060114020232/http://entekhab.ir/display/?ID=2648 |archive-date=14 January 2006 |access-date=31 August 2006 |work=Entekhab News}}</ref>
သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီးနောက် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တီဟီရန်မြို့တော်ဝန်ရာထူးမှ နုတ်ထွက် ခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်ကြာ မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် အမာဒီနီဂျက်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် "World Mayor" ဆုအတွက် နောက်ဆုံးအဆင့်ဝင် (၆၅) ဦးထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၅၅၀) ထဲမှ ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အာရှမှ (၉) ဦးသာ ပါဝင်သည်။ သူသည် ထိပ်တန်း (၁၀) စာရင်းဝင်ရန် ခိုင်မာသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သုံးဦးထဲတွင် ပါဝင်သော်လည်း သူသည် နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=World Mayor: World Mayor 2005 finalists |url=http://www.worldmayor.com/results05/worldmayor_finalists05.html |access-date=2025-05-17 |website=www.worldmayor.com}}</ref>
== ၂၀၀၅ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲနှင့် သမ္မတသက်တမ်းအစ ==
အီရန်နိုင်ငံတွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကျော့ မဲပေးမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အီရန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သက်တမ်းနှစ်ခု ဆက်တိုက် တာဝန်ယူပြီးနောက် သမ္မတဟောင်း မိုဟာမက် ခါတာမီသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှ ဆင်းပေးခဲ့သည်။ပထမအကျော့တွင် မည်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းမျှ မဲအများစု မရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယအကျော့တွင် သမ္မတဟောင်း အက်ဘာ ရာဖ်ဆန်ဂျာနီ (Akbar Rafsanjanī) နှင့် တီဟီရန်မြို့တော်ဝန် မာမွတ် အမာဒီနီဂျက်တို့ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပထမအကျော့တွင် ဒုတိယနေရာမှ ရပ်တည်ခဲ့သော်လည်း အမာဒီနီဂျက်သည် ဒုတိယအကျော့တွင် မဲ ၆၃% ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အမာဒီနီဂျက်၏ အောင်ပွဲအတွက် ဗလီကွန်ရက်များ၏ စည်းရုံးမှု၊ ရှေးရိုးစွဲ/အစွန်းရောက် မဲဆန္ဒရှင်များ၏ ထောက်ခံမှုနှင့် အဂတိလိုက်စားသော အထက်တန်းလွှာများကို ဆန့်ကျင်ပြီး "နိုင်ငံရေးသွေးသစ်" ကို လိုလားသည့် မဲဆန္ဒရှင်များက အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ <ref name="RWDreams">{{cite book |last=Wright |first=Robin |year=2008 |title=Dreams and Shadows: The Future of the Middle East |url=https://archive.org/details/dreamsshadowsfut00wrig |publisher=Penguin Press |isbn=9781101202760 |url-access=registration}}</ref>
အမာဒီနီဂျက်သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၆၂% (အချို့အချက်အလက်များအရ ၆၃%) မဲရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ ခါမေနီက သမ္မတအဖြစ် အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုအခမ်းအနားတွင် အမာဒီနီဂျက်က ခါမေနီ၏ လက်ကို နမ်းရှိုက်ခြင်းဖြင့် သစ္စာရှိမှုကို ပြသခဲ့သည်။ သူရွေးကောက်ခံရပြီးနောက်တွင် အနောက်နိုင်ငံ မီဒီယာအချို့က သူသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ် တီဟီရန်ရှိ အမေရိကန်သံရုံးကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည့် ကျောင်းသားများထဲတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသော်လည်း အဆိုပါစွပ်စွဲချက်ကို အီရန်အစိုးရ၊ အီရန်အတိုက်အခံများနှင့် CIA တို့က ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။အမာဒီနီဂျက်သည် ဝန်ကြီးများကို ရွေးချယ်ရာတွင် ပါလီမန်၏ အတည်ပြုချက်ကို ရယူရသည်။ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နှင့် ၁၄ ရက်နေ့များတွင် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း ပါလီမန်က ရေနံဝန်ကြီးရာထူးအတွက် အဆိုပြုသူများကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အခြားအဆင့်မြင့် ရာထူးများအတွက်လည်း ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့၌ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ကို အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=6 September 2006 |title=Clip DrIman CNN – at Tofoiran |url=http://tofoiran.packdeal.com/clips/DrIman/20060906-DrIman-CNN-225.asx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715032350/http://tofoiran.packdeal.com/clips/DrIman/20060906-DrIman-CNN-225.asx |archive-date=15 July 2011 |access-date=18 June 2011}}</ref>
=== ၂၀၀၆ ခုနှစ် ကောင်စီနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ ===
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သည့် မြို့တော်ကောင်စီ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမာဒီနီဂျက်၏ အဖွဲ့သည် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၎င်းသမ္မတဖြစ်လာပြီးနောက် ပထမဆုံး ပြုလုပ်သည့် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူ၏ မဟာမိတ်များသည် ကျွမ်းကျင်သူများ လွှတ်တော် (Assembly of Experts) နှင့် ဒေသန္တရ ကောင်စီများတွင် အနိုင်မရခဲ့ပေ။ မဲပေးသူ ၆၀% ခန့်ရှိခဲ့သည့် ရလဒ်များသည် ပိုမိုအလယ်အလတ်ကျသော မူဝါဒများဘက်သို့ ပြောင်းလဲလာမှုကို ပြသနေသည်။ နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများက ဤရလဒ်သည် အမာဒီနီဂျက်နှင့် မက်စ်ဘာ ရာဇီ (Mesbah Yazdi) တို့အတွက် ထိုးနှက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="WP20061217">{{cite news |last=Blair |first=Edmund |date=18 December 2006 |title=Results in Iranian Vote Seen as Setback for Ahmadinejad |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/17/AR2006121700772.html |access-date=18 June 2011 |newspaper=The Washington Post}}</ref>
== ၂၀၀၉ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဆန္ဒပြပွဲများ ==
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီက အမာဒီနီဂျက်ကို နောက်ငါးနှစ် သမ္မတအဖြစ် မြင်တွေ့လိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ပြန်လည်အရွေးခံရမှုကို ထောက်ခံကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေါင်း ၃၉,၁၆၅,၁၉၁ ခုရှိခဲ့ရာ အမာဒီနီဂျက်က မဲ ၂၄,၅၂၇,၅၁၆ (၆၂.၆၃%) ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပြီး မီရ်-ဟိုစိန် မူဆာဗီ (Mir-Hossein Mousavi) က မဲ ၁၃,၂၁၆,၄၁၁ (၃၃.၇၅%) ဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="leads">{{cite news |date=13 June 2009 |title=Ahmadinejad 'leads in Iran election' |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8098305.stm |access-date=13 June 2009 |publisher=BBC}}</ref>
သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို မူဆာဗီနှင့် အမာဒီနီဂျက် နှစ်ဖက်စလုံးက အငြင်းပွားခဲ့ကြပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွင် မသမာမှုများ ရှိခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်သူများက ဆန္ဒပြမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ခါမေနီက အမာဒီနီဂျက်ကို သမ္မတအဖြစ် တရားဝင် အတည်ပြုပေးခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုပွဲကို သမ္မတဟောင်း မိုဟာမက် ခါတာမီ၊ အက်ဘာ ရာဖ်ဆန်ဂျာနီနှင့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် မီရ် ဟိုစိန် မူဆာဗီတို့က သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ကျိန်ဆိုပွဲနေ့တွင် အတိုက်အခံ ဆန္ဒပြသူများသည် ပါလီမန်ပြင်ပတွင် ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အမာဒီနီဂျက်က "တရားဝင် ဘာသာတရား၊ အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေး စနစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ကာကွယ်သွားမည်" ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အမေရိကန်တို့က ဂုဏ်ပြုစာများ မပေးပို့ခဲ့ကြပေ။<ref name="BBC20090805">{{Cite news |date=5 August 2009 |title=Defiant Iran president takes oath |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8184240.stm |access-date=5 August 2009 |publisher=BBC}}</ref>
'''ဒုတိယသက်တမ်းအတွင်း ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ပြောင်းလဲမှုများနှင့် နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းများ'''
အမာဒီနီဂျက်သည် သူ၏ ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဝင်များကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အမာဒီနီဂျက်၏ အစိုးရသည် ဝန်ကြီးလေးဦးကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီးနောက် ဥပဒေရေးရာ ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အီရန်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ (အပိုဒ် ၁၃၆) အရ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဝင် တစ်ဝက်ကျော်ကို အစားထိုးလိုက်ပါက လွှတ်တော်က ပြင်ဆင်ထားသော အဖွဲ့ဝင်အသစ်များကို အတည်မပြုပေးမချင်း ဝန်ကြီးအဖွဲ့သည် အစည်းအဝေးလုပ်ခွင့် သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခွင့် မရှိပေ။ လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက လွှတ်တော်၏ ပြန်လည်အတည်ပြုချက် မရရှိမချင်း ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးများနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Deshmukh |first=Jay |date=26 July 2009 |title=Ahmadinejad 'sacks four Iran ministers' |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jYm2jkM3p-MmD8B1Oh9ZDxXNG6xw |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524062050/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jYm2jkM3p-MmD8B1Oh9ZDxXNG6xw |archive-date=24 May 2012 |access-date=7 September 2010}}</ref>
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်သည် ဝန်ကြီးလောင်း ၂၁ ဦးအနက် ၁၈ ဦးကို အတည်ပြုပေးခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးနှစ်ဦး အပါအဝင် သုံးဦးကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ဆိုဆန် ကက်ရှာဗာဇ် (Sousan Keshavarz)၊ မိုဟာမက် အလီယာဘာဒီ (Mohammad Aliabadi) နှင့် ဖာတီမာ အဂျော်လူ (Fatemeh Ajorlou) တို့သည် ပညာရေး၊ စွမ်းအင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာနများအတွက် အတည်ပြုခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ မာဇီယေ ဗာဟစ် ဒါ့စ်ဂျာဒီ (Marzieh Vahid Dastjerdi) မှာမူ အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံတွင် လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့် ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည့် ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ထိူမတိုင်ခင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် အမာဒီနီဂျက်သည် အလီ ကိုဒန် (Ali Kordan) ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ကိုဒန်၏ ပါရဂူဘွဲ့သည် အတုအယောင်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထိုဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်သည်ဟုဆိုသော အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် (Oxford University) တွင် ကိုဒန်ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမရှိကြောင်း ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် အီရန်လွှတ်တော်အမတ်များ၊ မီဒီယာများနှင့် လေ့လာသူများက ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ၁၉၇၈ ခုနှစ်က ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရကြောင်းလည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အမာဒီနီဂျက်က ကိုဒန်ကို လွှတ်တော်က ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်း (Impeachment) ကို ကန့်ကွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး လွှတ်တော်သို့လည်း တက်ရောက်ရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် အီရန်လွှတ်တော်က ကိုဒန်ကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်အမတ် ၁၈၈ ဦးက သူ့ကို ဆန့်ကျင်မဲ ပေးခဲ့ကြသည်။ ကိုဒန်ကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားလိုက်ခြင်းသည် အမာဒီနီဂျက်၏ ဝန်ကြီးအဖွဲ့တစ်ခုလုံးကို လွှတ်တော်က ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားစေခဲ့သည်။<ref name="oxfordstatement">{{cite news |date=15 August 2008 |title=Statement: Mr Ali Kordan |url=http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2008/080815.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817131229/http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2008/080815.html |archive-date=17 August 2008 |access-date=17 August 2008 |publisher=The University of Oxford}}</ref>
'''ပါလီမန်နှင့် ပဋိပက္ခများ'''
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အီရန်နိုင်ငံ စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး (Supreme Audit Court) က ၂၀၀၆-၂၀၀၇ ခုနှစ် ဘတ်ဂျက်မှ ပိုလျှံသော ရေနံဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၀၅၈ ဘီလီယံကို အစိုးရက နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာတိုက်သို့ ပြန်လည်မသွင်းခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ လာဂျာနီ (Larijani) နှင့် အမာဒီနီဂျက်တို့ကြား တင်းမာမှုများသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။အမာဒီနီဂျက်က စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံးကို "ပေါ့ဆမှု" ရှိသည်ဟု ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ယင်းအစီရင်ခံစာသည် ပြည်သူများကို အစိုးရအား ဆန့်ကျင်လာစေရန် "လှုံ့ဆော်မှု" ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အမာဒီနီဂျက်က ဝန်ကြီးဌာန ၈ ခုကို ပေါင်းစပ်ခြင်းနှင့် ဝန်ကြီး ၃ ဦးကို လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်မရယူဘဲ ထုတ်ပယ်ခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် လွှတ်တော်အမတ်အချို့က သူ့ကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော် သတင်းဝဘ်ဆိုက်၏ ဖော်ပြချက်အရ လွှတ်တော်အမတ် မိုဟာမက် ရီဇာ ဘာဟိုနာ (Mohammad Reza Bahonar) က "ဥပဒေအရ အရေးယူမှုသည် မေးခွန်းထုတ်ခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး သတိပေးချက်များဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ကာ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်လိမ့်မည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်က အမာဒီနီဂျက်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ အီရန်နိုင်ငံသား ၉ သန်းအထိ ငွေသားဝေငှခြင်းဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဤမဲခွဲမှုသည် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီနှင့် ဆက်စပ်နေသော ရှေးရိုးစွဲ သတင်းဝဘ်ဆိုက်များတွင် စွပ်စွဲချက်များ ပေါ်ပေါက်ပြီး နာရီပိုင်းအတွင်းမှာပင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို ထောက်ခံကြောင်း အရိပ်အမြွက်ပြသခဲ့သည်။ အဆိုပါ အငြင်းပွားမှုများသည် အမာဒီနီဂျက်၏ ရန်လိုသော မူဝါဒများနှင့် အာဏာအလွဲသုံးစားမှုများကို ရှေးရိုးစွဲသမားများနှင့် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီတို့က လက်မခံနိုင်သည့်အတွက် ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="international1">{{cite news |date=16 February 2009 |title=Iran examines missing oil revenue |url=https://www.upi.com/Energy_Resources/2009/02/16/Iran_examines_missing_oil_revenue/UPI-25891234800966/ |access-date=23 February 2009 |work=United Press International}}</ref>
ယင်းအပြင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ/မေလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမာဒီနီဂျက်သည် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ ခါမေနီ၏ "အခြေခံမူဝါဒသမား" (Principlist) မဟာမိတ်များက လွှတ်တော်နေရာ ၂၉၀ အနက် လေးပုံသုံးပုံခန့်ကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး အမာဒီနီဂျက်ကို ထောက်ခံသူများမှာမူ နေရာအနည်းငယ်သာ ရရှိခဲ့သည်။<ref name="wayout">{{cite web |last=Ghajar |first=Shayan |date=25 May 2011 |title=Is Ahmadinejad on His Way Out? |url=http://www.insideiran.org/domestic-relations/is-ahmadinejad-on-his-way-out/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725083453/http://www.insideiran.org/domestic-relations/is-ahmadinejad-on-his-way-out/ |archive-date=25 July 2011 |access-date=11 January 2017 |website=InsideIran.org}}</ref>
== သမ္မတသက်တမ်းအပြီး နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သမ္မတသက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် အမာဒီနီဂျက်သည် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ၊ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) နှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြား အမြင်သဘောထား ကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော Guardian Council က အမာဒီနီဂျက်အား သမ္မတရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ကို အကြိမ်ကြိမ် ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/336282/%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1-%D8%B4%D8%AF News] ''Tabnak''</ref>
သမ္မတရာထူးမှ ထွက်ခွာပြီးနောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် အမာဒီနီဂျက်သည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၌ မိမိ၏ပုံရိပ်ကို ပြန်လည်ပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လူမှုကွန်ရက်များတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပို့စ်များတင်ခြင်း၊ အမေရိကန် တက္ကသိုလ် ဘောလုံးအသင်းများအား ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ အမေရိကန် ရပ် (Rap) အဆိုတော် တူပက် ရှာကူး (Tupac Shakur) ၏ စကားများကို ကိုးကားခြင်းနှင့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို "နိုင်ငံရေးအဂတိလိုက်စားမှုကို တိုက်ဖျက်နေသူ" အဖြစ် ချီးကျူးပြောဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=5 August 2013 |title=Ahmadinejad in new appointment |url=https://www.albawaba.com/news/ahmadinejad-new-appointment-512025 |access-date=5 August 2013 |newspaper=Albawaba |location=Tehran |agency=FNA}}</ref>သို့သော်လည်း အစ္စရေး အမျိုးသားလုံခြုံရေး အင်စတီကျူ (INSS) မှ အီရန်လေ့လာရေးအစီအစဉ် ခေါင်းဆောင် ရာ့ဇ် ဇင်မစ် (Raz Zimmt) ကမူ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် အမာဒီနီဂျက်အနေဖြင့် အစွန်းမရောက်သော ပုံရိပ်တစ်ခုကို အီရန်ပြည်တွင်းနှင့် အနောက်ကမ္ဘာသို့ ဖန်တီးပြသရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်သည်။ ဇင်မစ်က အမာဒီနီဂျက်ကို "သမ္မတသက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံး လူကြိုက်များဝါဒ (Populism) နှင့် အခွင့်အရေးသမားဝါဒကို ကျင့်သုံးသူ" ဟု ဝေဖန်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အီရန်နိုင်ငံသား သန်း ၉၀ အနက်မှ အာဏာကို ဆက်လက်ရယူရန် လုံလောက်သော လူထုထောက်ခံမှု အတိုင်းအတာတစ်ခုကို မည်သည့်အခါကမျှ မရရှိခဲ့ဖူးကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 April 2017 |title=Iran disqualifies Ahmadinejad from bid to regain presidency |url=https://www.theguardian.com/world/2017/apr/20/iran-disqualifies-ahmadinejad-from-bid-to-regain-presidency |work=The Guardian}}</ref>
== ဝေဖန်ခံရမှုများ ==
သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အမာဒီနီဂျက်သည် အီရန်တွင်ရော ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ပြည်တွင်း၌ သူ၏ စီးပွားရေးမူဝါဒများကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရပြီး မြောက်အမေရိကနှင့် ဥရောပရှိ အဖွဲ့အစည်းများက လူ့အခွင့်အရေးကို လျစ်လျူရှုသည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ အီရန်ပြင်ပတွင် သူသည် အစ္စရေး၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အခြားသော အနောက်တိုင်းနှင့် အာရပ်နိုင်ငံများအပေါ် ရန်လိုမှုကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အမာဒီနီဂျက်သည် နိုင်ငံ၏ လောင်စာဆီသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ဓာတ်ဆီခွဲတမ်းစနစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ပုဂ္ဂလိကနှင့် ပြည်သူပိုင် ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ကောက်ခံနိုင်သည့် အတိုးနှုန်းများကို လျှော့ချခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် သူ၏ ရွေးကောက်ခံရမှုမှာ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ခဲ့ရပြီး ပြည်တွင်း၌ ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့ကာ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဝေဖန်မှုများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သူသည် အစ္စရေးကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ထပ်ခါတလဲလဲ တောင်းဆိုခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="weakens">{{cite news |last=Daragahi |first=Borzou |date=2 May 2011 |title=Spy flap weakens Iranian President Mahmoud Ahmadinejad |url=https://www.latimes.com/health/la-xpm-2011-may-02-la-fg-iran-intelligence-20110502-story.html |access-date=11 January 2017 |work=Los Angeles Times |location=Beirut}}</ref>
ဒုတိယသက်တမ်းအတွင်း အမာဒီနီဂျက်သည် ပါလီမန်နှင့် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့မှ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများ၊ အခြားသော ရိုးရာဝါဒီများအပြင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီနှင့်ပါ အာဏာလုပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ ထောက်လှမ်းရေးဝန်ကြီး ဂိုလမ်-ဟိုစိန် မိုဆန်နီ-အီဂျီကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခြင်းနှင့် သူ၏ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နီးကပ်သော အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် အက်စ်ဖန်ဒီယာ ရာဟင် မာရှေးအီကို ထောက်ခံခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမာဒီနီဂျက်သည် သူ၏ သမ္မတသက်တမ်းနှင့် ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများကို ဖြေကြားရန်အတွက် အစ္စလာမ်မစ် အတိုင်ပင်ခံလွှတ်တော် (ပါလီမန်) သို့ ဆင့်ခေါ်ခြင်းခံရသည့် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=21 November 2012 |title=Iran calls off Ahmadinejad parliament probe |url=https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/11/2012112119588529396.html |access-date=11 January 2017 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမာဒီနီဂျက်သည် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီ၏ ကန့်ကွက်မှုများကြားမှ ၂၀၁၇ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် တတိယသက်တမ်းအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ သူ၏ အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုကို Guardian Council က ပယ်ချခဲ့သည်။ ၂၀၁၇-၁၈ အီရန်ဆန္ဒပြပွဲများအတွင်း အမာဒီနီဂျက်သည် လက်ရှိ အီရန်အစိုးရကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၂၁ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲနှင့် ၂၀၂၄ အီရန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် မှတ်ပုံတင်ရန် ထပ်မံကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း သူ၏ အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုများမှာ ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |last1=Faghihi |first1=Rohollah |title=The Reincarnation of Mahmoud Ahmadinejad |url=https://foreignpolicy.com/2018/08/10/the-reincarnation-of-mahmoud-ahmadinejad/ |access-date=13 October 2018 |work=[[Foreign Policy]] |language=en}}</ref>
== ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ ကာလ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့၊ ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ၏ ပထမဆုံးနေ့တွင် တီဟီရန်မြို့၊ နာမာ့ခ် (Narmak) ရှိ အမာဒီနီဂျက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နေအိမ်တစ်လုံး တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သူ၏ ကိုယ်ရံတော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် IRGC အဖွဲ့ဝင် သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သူသေဆုံးသွားကြောင်း ကနဦးသတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းသတင်းများက ယင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန်ဆန္ဒပြပွဲများအပြီးတွင် အာဏာပိုင်များက သူ၏ သွားလာလှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ထားခဲ့သော်လည်း The Atlantic ၏ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သူသည် တရားဝင် ကန့်သတ်ချက်များမှ လွတ်မြောက်သွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ထွက်ပေါ်လာသော New York Times ၏ သတင်းတစ်ပုဒ်အရ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးအရာရှိများသည် အမာဒီနီဂျက်အား အိမ်တွင်းအကျယ်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်စေရန်နှင့် ခါမေနီလွန်ကာလ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပံ့ပိုးကူညီရန် အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wintour |first=Patrick |date=2026-05-20 |title=US and Israel ‘hoped to install Ahmadinejad as Iran’s leader’ |url=https://www.theguardian.com/world/2026/may/20/us-and-israel-hoped-to-install-ahmadinejad-as-irans-leader |access-date=2026-07-07 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref>
အဆိုပါသတင်းကို သံသယဖြင့် ကြည့်ရှုခဲ့ကြပြီး၊ The Guardian ကလည်း အဆိုပါအစီအစဉ်များကို မဖြစ်နိုင်သော အရာများ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော သတင်းမှားများအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ကြကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အလီ ခါမေနီ၏ နိုင်ငံတော်ဈာပနအခမ်းအနား၌ သူ့ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2026-07-07 |title=သေဆုံးခဲ့ပြီဆိုသည့် အီရန်သမ္မတဟောင်း အမာဒီနီဂျက် အယာတိုလာခါမေနီ ဈာပနတွင် ပြန်ပေါ်လာ |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%A5%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/33650/ |access-date=2026-07-07 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-07-06 |title=Ahmadinejad attends Khamenei funeral procession – state media |url=https://www.iranintl.com/en/202607063981 |access-date=2026-07-07 |website=www.iranintl.com |language=en}}</ref>
== နယူးယောက်တိုင်းမ်စ်၏ ဖော်ပြချက် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင် [[နယူးယောက် တိုင်းမ်စ်|နယူးယောက်တိုင်းမ်စ်]] (The New York Times) သတင်းဌာနက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးအရာရှိများသည် [[၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]အပြီးတွင် မာမွတ် အမာဒီနီဂျက်ကို အီရန်နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် တင်မြှောက်ရန် သို့မဟုတ် ပံ့ပိုးကူညီရန် အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အဆိုပါသတင်းတွင် စစ်ပွဲအစောပိုင်းကာလ၌ အမာဒီနီဂျက်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ပြုလုပ်ခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် ၎င်းဒဏ်ရာရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် အဆိုပါအစီအစဉ်မှာ အောင်မြင်မှုမရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite news |last=Mazzetti |first=Mark |date=2026-05-19 |title=Early War Goal Was to Install Hard-Line Former President as Iran’s Leader |url=https://www.nytimes.com/2026/05/19/us/politics/iran-israel-us-leader-ahmadinejad.html |access-date=2026-07-07 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
သို့သော်လည်း အဆိုပါသတင်းဖော်ပြချက်နှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အီရန်နိုင်ငံရေး လေ့လာသူများကြားတွင် သံသယများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ လေ့လာသူအများစုက ဤအစီအစဉ်သည် လက်တွေ့တွင် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော သတင်းမှား (Disinformation) တစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။ အစ္စရေး အမျိုးသားလုံခြုံရေး အင်စတီကျူ (INSS) မှ ဒန်နီ ဆစ်ထရီနိုဝစ်ဇ် (Danny Citrinowicz) ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များကလည်း အမာဒီနီဂျက်သည် ပြည်တွင်း၌ ခိုင်မာသော အာဏာအခြေပြုမှု မရှိသလို တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ၏ ထောက်ခံမှုကိုလည်း ရရှိမည်မဟုတ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ နယူးယောက်တိုင်းမ်စ်ကမူ ၎င်းတို့၏ သတင်းရင်းမြစ်များအပေါ် "ယုံကြည်မှုအပြည့်" ရှိကြောင်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများစွာကို မေးမြန်းပြီးမှသာ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-31 |title=အီရန်စစ်ပွဲရဲ့ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာတဲ့သမ္မတဟောင်း Ahmadinejad |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8e83ynzx28o |access-date=2026-07-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
{{Lifetime|၁၉၅၆|}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
tptkc92aw02g9u3tfy5pmkluigrybiv
ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)
0
289262
1046283
1044832
2026-08-03T12:58:03Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046283
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| title = ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)
| image = {{flagicon|ASEAN}} နှင့် {{flagicon|MYA}}
| caption = <small>မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး</small>
| date = ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
| location = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]
| venue = Mandarin Oriental Bangkok
| participants = * '''သဘာပတိ:''' {{flagicon|PHL}}
** <small>အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး</small>
* {{flagicon|ASEAN}} <small>[[အာဆီယံ]]နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ</small>
* {{flagicon|MYA}} <small>[[တင်မောင်ဆွေ]]</small>
| agenda = * <small>အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် အကောင်အထည်ဖော်ရေး</small>
* <small>လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်ရေး</small>
* <small>နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှုခင်းများ တိုက်ဖျက်ရေး</small>
| outcome = * <small>ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူညီခြင်း</small>
* <small>ရလဒ်များကို (၅၉) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တင်ပြရန် သဘောတူခြင်း</small>
}}
'''ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ (၂၀၂၆)''' (အင်္ဂလိပ်: ''Bangkok Meeting on Myanmar (2026)'') သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ [[အာဆီယံ]] အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၊ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] တို့အကြား [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ Mandarin Oriental Bangkok ဟိုတယ်၌ ကျင်းပခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ထိုင်း ဦးဆောင်တဲ့ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ NUG မပါဝင်တဲ့အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgrkez7q9j7o |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက် တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့သစ်]] တာဝန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနှင့် မြန်မာအစိုးရသစ်တို့အကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုဖြစ်ပြီး၊ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးသံတမန် ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များအကြား လူကိုယ်တိုင် (In-person) တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် ထူးခြားသော သံတမန်ရေးရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=Asean calls for ‘concrete’ progress from Myanmar on stalled peace plan |url=https://www.malaymail.com/news/world/2026/07/13/asean-calls-for-concrete-progress-from-myanmar-on-stalled-peace-plan/227362 |access-date=2026-07-14 |website=Malay Mail |language=en}}</ref>
[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)]] ကို ဖြေရှင်းရန် အာဆီယံ၏ ကြိုးပမ်းချက်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့အကြား ၅ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တွေ့ဆုံမှုလည်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုတွေ့ဆုံမှုအပြီးတွင် မြန်မာ့အရေး၌ တိုက်ရိုက်ပါဝင်နေကြသည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးအင်အားစုများအား ချန်လှပ်ကာ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) ကိုယ်စားလှယ်အချို့ အပါအဝင် ထိုင်းနယ်စပ်တွင် အခြေစိုက်သော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EROs) ငါးဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (KNU) ၊ [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ|ကရင်နီအမျိုးသားများတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF)၊ [[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] (NMSP) နှင့် [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]] (RCSS/SSA) တို့နှင့် ဖိလစ်ပိုင်အပါအဝင် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ သီးခြားတွေ့ဆုံမှုများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-13 |title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တချို့နဲ့ တွေ့ဆုံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c621pey5kv9o |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |first=စောရယ် |date=2026-07-14 |title=အာဆီယံက နွေဦးတော်လှန်ရေးအင်အားစုမပါဘဲ စစ်တပ်၊ EAO များနှင့် သီးခြားတွေ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/79558/ |access-date=2026-07-14 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှုနှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံအဖွဲ့သည် သံတမန်ရေးရာအရ စတင်ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျကာတာမြို့ရှိ အာဆီယံအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံး၌ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၏ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံဘုရင် ဆူလ်တန် ဟာဂျီ ဟာဆာနယ်လ် ဘိုကီးယား ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ "အာဆီယံနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များ အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး (ASEAN Leaders’ Meeting)" ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးသို့ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ယင်းအစည်းအဝေးကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ပြီး အာဆီယံအသိုက်အဝန်း ထူထောင်ခြင်း၊ အာဆီယံနှင့် ပြင်ပဆက်ဆံရေး၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာကိစ္စရပ်များအပေါ် အမြင်ချင်းဖလှယ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အစည်းအဝေးတွင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစာချုပ် (TAC) ပါ အခြေခံမူများနှင့်အညီ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။သို့သော် အခြားအာဆီယံခေါင်းဆောင်များကမူ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြောင်းလဲမှုများအပေါ် ဝေဖန်အကြံပြုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဘက်က ၎င်း၏ ရပ်တည်ချက် သုံးချက်ဖြစ်သော အပြုသဘောဆောင်သည့် အကြံပြုချက်များကို မှတ်သားထားရှိရန်၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ဦးစားပေးရန်နှင့် အကြံပြုချက်များသည် နိုင်ငံတော်၏ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ် (၅) ရပ်နှင့် အာဆီယံမူဝါဒများအပေါ် အခြေခံပါက ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်တို့ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ |url=http://www.moi.gov.mm/article/18400 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>
အစည်းအဝေးအပြီးတွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ ကြေညာချက်နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အောက်ပါ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် <ref>{{Cite web |last=News |first={{!}} Indiplomacy |last2=Singapore |title=Vivian Balakrishnan Reaffirms ASEAN Commitment to Myanmar Five-Point Consensus {{!}} Indiplomacy |url=https://indiplomacy.com/2026/07/13/vivian-balakrishnan-reaffirms-asean-commitment-to-myanmar-five-point-consensus/ |access-date=2026-07-14 |language=en-US}}</ref>-
{| class="wikitable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background-color: #002B66; color: white; text-align: center; font-weight: bold; font-size: 105%;"
| style="padding: 8px; width: 10%;" |စဉ်
| style="padding: 8px; width: 90%;" |အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် (Five-Point Consensus)
|-
| style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၁
| style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''အကြမ်းဖက်မှုများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရေး'''
<span style="color: #555; font-size: 90%;">မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများအားလုံး ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် သက်ဆိုင်သူအားလုံးမှ အစွမ်းကုန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြရန်။</span>
|-
| style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၂
| style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ စတင်ရေး'''
<span style="color: #555; font-size: 90%;">ပြည်သူလူထု၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာ အဖြေရှာနိုင်ရန် သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ရန်။</span>
|-
| style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၃
| style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခန့်အပ်ရေး'''
<span style="color: #555; font-size: 90%;">ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှု ဖြစ်စဉ်များတွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် အာဆီယံအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အကူအညီဖြင့် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ခန့်အပ်ရန်။</span>
|-
| style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၄
| style="padding: 8px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;" |'''AHA Centre မှတစ်ဆင့် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများ ပေးအပ်ရေး'''
<span style="color: #555; font-size: 90%;">အာဆီယံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးဗဟိုဌာန (AHA Centre) မှတစ်ဆင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်ရန်။</span>
|-
| style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #E6EEFA;" |၅
| style="padding: 8px;" |'''အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံရေး'''
<span style="color: #555; font-size: 90%;">ခန့်အပ်ထားသော အထူးကိုယ်စားလှယ်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန်။</span>
|}
အာဏာသိမ်း မြန်မာအစိုးရဘက်ကမူ ဤဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို ကြိုတင်အသိပေး ညှိနှိုင်းခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဥက္ကဋ္ဌ၏ သီးသန့်ထုတ်ပြန်ချက်အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် အဖွဲ့ဝင်အားလုံး၏ တူညီဆန္ဒ (Consensus) မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အပြုသဘော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ရပ်တည်ခဲ့သည်။ထို့နာက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ အထူးအစည်းအဝေးတွင် အချို့သောအာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက မြန်မာနိုင်ငံသည် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ အရေးပေါ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ချမှတ်ခဲ့သော တူညီဆန္ဒငါးရပ်ကို လိုက်နာရန် နှောင့်နှေး ပျက်ကွက်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ မြန်မာနိုင်ငံကို လာမည့်အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေးသို့ မဖိတ်ကြားရန် ဖိအားပေးပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အချို့နိုင်ငံတို့ကမူ အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်း၌ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအား ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တက်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်နိုင်သည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်မရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖြစ်ပေါ်နေသော ပြည်တွင်းအခြေအနေများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာနမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးနှင့် အာဆီယံတူညီဆန္ဒ(၅)ချက်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ရပ်တည်ချက်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အမေးအဖြေကဏ္ဍ |url=http://www.moi.gov.mm/news/35416 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>
ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]]က ဤဆောင်ရွက်ချက်သည် အာဆီယံ၏မူဝါဒ၊ ပဋိညာဉ်တို့တွင် ပါရှိခြင်းမရှိဘဲ တူညီဆန္ဒ (Consensus) မရရှိဘဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အစည်းအဝေးသဘာပတိ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘောထားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။သို့သော်လည်း အဆိုပါအထူးအစည်းအဝေးအပြီးတွင် အာဆီယံအမြဲတမ်းကော်မတီ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (၂) က မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထံသို့ လာမည့်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ "နိုင်ငံရေးအရ ခန့်အပ်ထားခြင်းမရှိသော" နိုင်ငံရေးကို ကိုယ်စားလှယ်ပြုမဟုတ်သည့် နိုင်ငံဝန်ထမ်း (Non-political representative) ကိုသာ ဖိတ်ကြားမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ တရားဝင်ဖိတ်ကြားစာတွင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ စကားပြောကြားခွင့် အချိန် ၃ မိနစ်သာ ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး ပြောကြားမည့်အကြောင်းအရာကိုလည်း ကြိုတင်ပေးပို့ရမည်ဟု ကန့်သတ်ချက်များ ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာနမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးနှင့် အာဆီယံတူညီဆန္ဒ (၅) ချက်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ရပ်တည်ချက်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အမေးအဖြေကဏ္ဍ {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/niungngnkhaarewnkiitthaan-aaachiiynreraauuciitthaanm-kiuycaalyttcuunng-aaachiiynttuunnyiichnd-5 |access-date=2026-07-14 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
ဤသို့ဖြင့် အာဆီယံသည် အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်များကို အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးများနှင့် တရားဝင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်ထားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်များကိုသာ တက်ရောက်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=(၄၃)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် တူညီဆန္ဒ(၅)ချက် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းအပေါ် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ၏ ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို မြန်မာနိုင်ငံကကန့်ကွက် |url=http://www.moi.gov.mm/news/43813 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] အပြီး [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့သစ်]] စတင်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၃၀ ရက် မှ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ခရီးစဥ်၊ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ မှ ၁၉ ရက်နေ့အထိ တရုတ်နိုင်ငံ ခရီးစဥ် နှင့် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်မှ ၅ ရက်နေ့အထိ လာအိုနိုင်ငံ ခရီးစဥ် အပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် သဘောထားပျော့ပြောင်းသော အာဆီယံနိုင်ငံ အချို့သည် မြန်မာ နှင့် ဒေသတွင်းသံတမန်ရေးရာ ထိတွေ့မှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် လမ်းစဖော်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော '''ဘန်ကောက်ဆွေးနွေးပွဲ''' ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-06-10 |title=မြန်မာတိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေနဲ့ မကြာခင်တွေ့ဆုံဖို့ရှိကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/06/10/myanmar-military-asean-phillippines-ethnic-groups/ |access-date=2026-07-14 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ယင်းမတိုင်မီ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စမာရီယာ ထရက်ဆာ ပရဲညိုလာဇာရိုသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ် လာရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■မြန်မာ- ဖိလစ်ပိုင် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများတွေ့ဆုံပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသားများအပါအဝင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွင် ပါဝင်သည့် နိုင်ငံခြားသားများကိုသက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးနေမှုနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးဆွေးနွေး |url=https://news-eleven.com/article/308935 |access-date=2026-07-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ရှေ့ပြေးဆွေးနွေးမှုများ ==
ဤ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘန်ကောက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီကာလများတွင်လည်း မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့နှင့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များအကြား အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ယင်းတို့မှာ ၂၀၂၂ နှင့် ၂၀၂၃ ဘန်ကောက် အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲများဖြစ်ပြီး ထိုင်းအစိုးရဟောင်း လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်းများ ဖြစ်ကြသည့် ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဦးသန်းဆွေ တို့ကို ဖိတ်ကြား၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအချို့နှင့် တွေ့ဆုံမှု (Sideline meetings) အချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံး တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ထို့အပြင် တရုတ်-မြန်မာ အာဆီယံ တွေ့ဆုံမှုများအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးများအတွင်း မြန်မာနှင့် အာဆီယံသံတမန်အချို့အကြား အလွတ်သဘော ထိတွေ့မှုအချို့ ရှိခဲ့သည်။ယခု ၂၀၂၆ ဇူလိုင်လဆွေးနွေးပွဲသည် အထက်ပါ ရှေ့ပြေးအလွတ်သဘော ထိတွေ့မှုများထက် ပိုမို၍ အဆင့်မြင့်ကာ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ (ဖိလစ်ပိုင်) ၏ အထူးသံတမန် ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်သည့် အာဆီယံမူဘောင်အောက်မှ တရားဝင်သဏ္ဌာန်တူသော ပထမဆုံးတွေ့ဆုံမှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဖိလစ်ပိုင်မှာ ကျင်းပမယ့် အာဆီယံအစည်းအဝေး မြန်မာဘက်က ဘယ်သူတက်မလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c62xkwqy6qvo |access-date=2026-07-14 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ပါဝင်တက်ရောက်သူများ ==
အဆိုပါ အလွတ်သဘော အစည်းအဝေးသို့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များ စုံညီစွာ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ အစည်းအဝေးတွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး က သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အိမ်ရှင်ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow က အစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပပေးခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ASEAN Foreign Ministers Hold ‘Icebreaker’ Meeting With Myanmar Counterpart |url=https://thediplomat.com/2026/07/asean-foreign-ministers-hold-icebreaker-meeting-with-myanmar-counterpart/ |access-date=2026-07-14 |language=en-US}}</ref>
ဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေသည် အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ဝန်ကြီးများနှင့် အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် သီးခြားစီ (Sideline Meetings) တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ဦးစွာ နံနက် ၁၁:၀၀ နာရီတွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နှင့်လည်းကောင်း၊ မွန်းလွဲ ၁၃:၀၀ နာရီတွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး-၂ မိုဟာမက် ယူဆွတ် နှင့်လည်းကောင်း သီးခြားစီ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ထို့နောက် မွန်းလွဲ ၁၅:၀၀ နာရီတွင် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဗီဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှ်နန် နှင့်လည်းကောင်း ညနေ ၁၇:၁၀ နာရီတွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ လေဟွိုင်ချုံးနှင့်လည်း ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-364/|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ကို သီးခြားစီတွေ့ဆုံဆွေးနွေး|work=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆}}</ref>
== ဆွေးနွေးခဲ့သည့် အဓိကအချက်များ ==
ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် အပြင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှုခင်းများ တိုက်ဖျက်ရေး နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများအား အဓိကထားခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8-363/|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက် (၁၂-၇-၂၀၂၆၊ ဗန်ကောက်)|work=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန(မြန်မာ)]]|access-date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆}}</ref>
=== ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးပြောကြားချက် ===
ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် တွေ့ဆုံပွဲ၌ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အစည်းအဝေးအပြီး ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စ မာရီယာ ထရက်ဆာ ပရဲညို လာဇာရိုက ပြောကြားရာ၌ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေက အကျဉ်းကျခံနေရသည့် လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် သူ့အား "ဆွေမျိုးတစ်ဦး၊ အစ်မတစ်ဦးကဲ့သို့ သဘောထားကာ ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်သွားမည်" ဟု အာဆီယံဝန်ကြီးများကို ကတိပြုပြောကြားခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။သို့ရာတွင် လက်တွေ့မြေပြင်၌မူ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၏ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခြင်း မရှိဘဲ သတင်းအမှောင်ချထားခဲ့၍ လူကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံခွင့်ပေးမှ အတည်ပြုနိုင်မည်ဟု အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့က တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-07-12 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကျန်းမာရေးကောင်း၊ အစ်မတစ်ယောက်လို စောင့်ရှောက်ထားဟုဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/07/12/myanmar-military-asean-aung-san-suu-kyi-thailand/ |access-date=2026-07-14 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-07-12 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အစ်မ ဆွေမျိုးကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်ပေးထားဟု မြန်မာစစ်တပ်က ပြောဆိုသော်လည်း လူကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံခွင့်ပေးမှ အတည်ပြုနိုင်မည်ဟု အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့က တောင်း ဆို |url=https://yktnews.com/2026/07/254115/ |access-date=2026-07-14 |website=Khit Thit Media |language=en-US }}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်ကြောင်းပြောဆိုချက် အာဆီယံ အတည်မပြုနိုင်သေး |url=https://burmese.dvb.no/post/934459 |access-date=2026-07-14 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== မြန်မာဘက်မှ တောင်းဆိုချက် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး၌ မြန်မာဘက်က မြန်မာနိုင်ငံ၏ သိမ်မွေ့နက်နဲသည့် နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိ မြေပြင်အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသည့် အပြုသဘောဆောင်သော ရှုမြင်သုံးသပ်မှုများ ပြုလုပ်ကြရန် တိုက်တွန်းစကားဆိုခဲ့သည်။ယင်းအပြင် အာဆီယံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မူလအခန်းကဏ္ဍနှင့် အခွင့်အရေးများ မကြာမီပြန်လည်ရရှိရန် မျှောလင့်ကြောင်း နှင့် အာဆီယံ၏ ထုတ်ပြန်ချက် (၅) ရပ်သည် အာဆီယံ၏ အခြေခံမူများနှင့် ကွဲလွဲနေသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိပကတိ နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိသည့်အတွက် လိုအပ်သကဲ့သို့ သုံးသပ်ဆောင်ရွက်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တိုက်တွန်းကြောင်း အရေးကြီးအဆိုတစ်ရပ်ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်၍<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး ဆဋ္ဌမနေ့ကျင်းပ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84962 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> အဆိုပါ လွှတ်တော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားရန် တာဝန်ရှိကြောင်းလည်း ဦးတင်မောင်ဆွေက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး ဆဋ္ဌမနေ့ကျင်းပ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84962 |access-date=2026-07-14 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုများ ==
ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ကာလရှည်ကြာ ရပ်တန့်နေခဲ့သော မြန်မာ့အရေး သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပွင့်လာစေရန် အစပျိုးသည့် ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုအဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း စင်ကာပူနှင့် ဖိလစ်ပိုင် အပါအဝင် အချို့သော အာဆီယံနိုင်ငံများက မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုထင်ရှားသော အရွေ့များ လိုအပ်နေသေးကြောင်း သဘောထား တင်းမာလျက်ရှိပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံကဲ့သို့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကမူ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုဦးစားပေးလိုကြသည်။ ဤတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲမှ ရရှိလာသော ရလဒ်များကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့တွင် ကျင်းပမည့် ၅၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ဆက်လက်တင်ပြ ဆွေးနွေးသွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2026-07-12 |title=ASEAN hopes to see progress on peace plan by Myanmar |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/asean-hopes-to-see-progress-on-peace-plan-by-myanmar |access-date=2026-07-14 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref>
=== စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ သဘောထား ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကြေညာချက်အရ စင်ကာပူနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား အာဆီယံ၏ ခွဲထုတ်၍မရသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရှုမြင်ပြီး ငြိမ်းချမ်း၊ တည်ငြိမ်၍ သာယာဝပြောသော မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်လာသည်ကို မြင်တွေ့လိုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့ရာတွင် အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ ကန့်သတ်ချက်များဖြင့်သာ တိုးတက်မှုရှိခဲ့ခြင်းအပေါ် စင်ကာပူအနေဖြင့် စိတ်ပျက်မိကြောင်းနှင့် မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကို ရေရှည်တည်တံ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် တွေ့ဆွေးဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ထို့အပြင် စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဗီဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှ်နန်သည် လာမည့်အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူမည့် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ကြိုးပမ်းမှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ အပါအဝင် မြန်မာ့အရေး၌ အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသူများနှင့် သီးခြားစီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ စင်ကာပူအပါအဝင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်အပေါ် ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့ကြပြီး အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိရေးကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ၎င်းအပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ အပြီးတိုင်ရပ်တန့်ရန်၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံး လွှတ်ပေးရန်နှင့် ဘေးကင်းပြီး အဟန့်အတားမရှိသော လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ဖြန့်ဝေနိုင်ရေး အပါအဝင် တိကျရေတွက်နိုင်သည့် လက်တွေ့ကျသော အဆင့်များကို လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Informal Meeting of ASEAN Foreign Ministers with Myanmar and the Extended Informal Consultation on Myanmar in Bangkok, Thailand, 12 July 2026 |url=https://www.mfa.gov.sg/newsroom/press-statements-transcripts-and-photos/informal-meeting-of-asean-foreign-ministers-with-myanmar-and-the-extended-informal-consultation-on-myanmar-in-bangkok--thailand--12-july-2026/ |access-date=2026-07-14 |website=Ministry of Foreign Affairs |language=en}}</ref>
=== ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သဘောထား ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အိမ်ရှင်ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကြေညာချက်၌ ဤအလွတ်သဘောဆွေးနွေးပွဲတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြား ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး အပြုသဘောဆောင်သည့် အမြင်ချင်းဖလှယ်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဆွေးနွေးမှုများတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာအကြား အပြန်အလှန်နားလည်မှု ပိုမိုခိုင်မာစေရေး၊ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်ကို လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး ပံ့ပိုးပေးရန်နှင့် မြန်မာပြည်သူများ၏ သာယာဝပြောရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးတို့ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။အစည်းအဝေးတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာအကြား ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန်၊ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော တိုးတက်မှုများ ရရှိစေရန်နှင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်အကြား သံတမန်ရေးရာ ပြန်လည်ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်မည့် အခြေအနေကောင်းများ ဖန်တီးနိုင်ရန်အတွက် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့သည် မြန်မာ့အရေးကို အနီးကပ် ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနှင့် သဘောတူညီချက်များ တည်ဆောက်ခြင်းမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်ရေးကို ကူညီပေးရန် တညီတညွတ်တည်း ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ထို့ပြင် ယခုဆွေးနွေးပွဲသည် စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင်သွားမည့် သံတမန်ရေးရာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ အစပျိုးမှုဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့အရေး လက်တွေ့ကျကျ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့တွင် ကျင်းပရန် ရှိသည့် (၅၉) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ဆက်လက်ဆွေးနွေးသွားရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs hosts the Informal Meeting of the ASEAN Foreign Ministers and the Foreign Minister of Myanmar and the Extended Informal Consultation on Myanmar |url=https://www.mfa.go.th/en/content/informal-meeting-asean-fms-myanmar-eic-120726-en?cate=5d5bcb4e15e39c306000683e |access-date=2026-07-14 |website=กระทรวงการต่างประเทศ |language=th}}</ref>
=== ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သဘောထား ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စ မာရီယာ ထရက်ဆာ ပရဲညို လာဇာရိုက ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သီဟဆတ် ဖူကတ်ကယောက်၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုဖြင့် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်မှ ၁၃ ရက်အထိ ဘန်ကောက်မြို့နှင့် ပတ္တရားမြို့တို့၌ ကျင်းပခဲ့သော မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးပွဲတွင် အထူးကိုယ်စားလှယ် လာဇာရိုသည် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေနှင့် သီးခြားတွေ့ဆုံကာ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရေးနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာစေရေးအတွက် အာဆီယံက မည်သို့ကူညီပေးနိုင်မည်ကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ထို့နောက် ဆက်လက်ကျင်းပသော အလွတ်သဘောအစည်းအဝေး၌ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မြန်မာ့နောက်ဆုံးအခြေအနေများနှင့်အတူ အစိုးရ၏ ရက် ၁၀၀ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံကိန်း (100-day Peace Plan)၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှုခင်းများ တိုက်ဖျက်ရေး ဆောင်ရွက်ချက်များကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများကလည်း ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်သည် မြန်မာ့အရေးဖြေရှင်းရန် အဓိက အခြေခံလမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် အထူးကိုယ်စားလှယ် လာဇာရိုက မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကူအညီလိုအပ်နေသော ဒေသများသို့ ပိုမိုရောက်ရှိနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စတုတ္ထပတ် (Q4) အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ခရီးစဉ်တစ်ခုကို ဦးဆောင်သွားရန် ကတိပြုခဲ့ပြီး အဆိုပါအစီအစဉ်ကို ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးက ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဤတွေ့ဆုံမှုသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ဆီဘူးမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် (၄၈) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တို့အကြား ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လူကိုယ်တိုင် (In-person) တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သည့် ထူးခြားသော သံတမန်ရေးရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်သည် ပတ္တရားမြို့၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) ကိုယ်စားလှယ်များ၊ မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) မှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အားလုံးပါဝင်နိုင်သော အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲများ (Inclusive national political dialogue) ရှေ့ဆက်နိုင်မည့် လမ်းစဉ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးက တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် လမ်းဖွင့်ကြိုဆိုကြောင်းနှင့် အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် စနစ်တကျ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://dfa.gov.ph/secretary-lazaro-convenes-back-to-back-meetings-on-myanmar-in-bangkok-and-pattaya-thailand/?fbclid=IwY2xjawTC2KNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFBMWVwZnNwNlFubm5rcWJrc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnzxWxVKDo_umGSuWeIbQMZfqmASrClFW6-g5_HKSW_tSK_HVbbpV6lsdh-J_aem_FUIt3UqsKazuXYetM0zZ0A|title=Secretary Lazaro Convenes Back-to-Back Meetings on Myanmar in Bangkok and Pattaya, Thailand|work=ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန|access-date=14 july 2026|date=14 july 2026}}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
=== အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ သဘောထား ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးသို့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ဆီဘူးမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် (၄၈) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ အွန်လိုင်းအစည်းအဝေးနှင့် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၏ နေပြည်တော်ခရီးစဉ်တို့၏ နောက်ဆက်တွဲ သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာ့အရေးကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံ၏ အဓိကမူဘောင်ဖြစ်သော ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် (5PC) ကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီး ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုအချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် အရေးကြီးသော "အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ (Inclusiveness Dialogue)" ပေါ်ပေါက်လာရေး အပါအဝင် ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ရေရှည်ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံး အတူတကွ ပူးပေါင်းဆွေးနွေးကြရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့သည်။ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်သည် "မြန်မာကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်ပြီး မြန်မာကသာ ဦးဆောင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Myanmar-owned and Myanmar-led)" ဖြစ်ရမည်ဟူသော ရပ်တည်ချက်ကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်အတိုင်း အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရေး၊ အားလုံးပါဝင်သော ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ပေးအပ်နိုင်ရေးတို့ကို အလေးထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် မြန်မာ့အရေးကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်၏ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ရေး အပါအဝင် အာဆီယံ၏ စုပေါင်းယန္တရားကို မြှင့်တင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကြားခံပေါင်းကူးတံတားတစ်ခုအဖြစ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Portal Kemlu |url=https://kemlu.go.id/berita/menteri-luar-negeri-ri-hadiri-pertemuan-informal-para-menteri-luar-negeri-asean-dengan-myanmar-di-bangkok?type=publication |access-date=2026-07-14 |website=kemlu.go.id}}</ref>
=== တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ သဘောထား ===
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသစ် ဦးတင်မောင်ဆွေတို့အကြား အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးသို့ တီမောလက်စ်တေဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဘင်ဒီတို ဒိုဆန်းတိုစ် ဖရေတပ်စ် (Bendito dos Santos Freitas) ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။တီမောလက်စ်တေ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ယခုဆွေးနွေးပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား အမြင်ချင်းဖလှယ်ခွင့်ရရှိခဲ့သည့် အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက်နှင့်အညီ အပြုသဘောဆောင်ပြီး အခြေခံမူဝါဒကျကျ၊ အားလုံးပါဝင်နိုင်သော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ပြုလုပ်သွားမည့် အာဆီယံ၏ ကတိကဝတ်ကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။ဆွေးနွေးပွဲတွင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရေး၊ သက်ဆိုင်သူအားလုံးအကြား အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေရန် လက်တွေ့ကျသော အစီအမံများကို ရှာဖွေဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် အရေးကြီးကြောင်းကိုလည်း အလေးအနက် ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Ajanapanya |first=Nongluck |title=ASEAN breaks the ice with Myanmar, but skepticism runs deep |url=https://asianews.network/asean-breaks-the-ice-with-myanmar-but-skepticism-runs-deep/ |access-date=2026-07-14 |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-အာဆီယံ ဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
ovebrh9qlf84fe4iiqq6o8r29x5yw0k
သန်းမြင့်အောင် (စာရေးဆရာမ)
0
289347
1046391
1043467
2026-08-03T23:35:47Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046391
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = သန်းမြင့်အောင်
| image =
| caption =
| honorific_prefix =
| office = [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]၊ကော်မတီဝင်
| term_start = ၁ ဇွန် ၂၀၁၆
| term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| Appointed = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]
| ဥက္ကဋ္ဌ = [[မောင်မောင်စိုး]] ([[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]])
| predecessor =
| successor =
| birth_name = သန်းသန်းမြင့်
| birth_date = {{Birth date and age|1953|9|25}}
| birth_place = [[ကျိုက်ထိုမြို့]]၊[[သထုံခရိုင်]]၊[[မွန်ပြည်နယ်]]
| death_date =
| death_place =
| parents = ချစ်အောင်၊ ရင်ရွှေ
| spouse = မင်းနိုင်
| children = သမီး ၂ ဦး
| occupation =
* စာရေးဆရာမ
* လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ (ပရဟိတသမား)
| known_for =
* [[နာရေးကူညီမှုအသင်း(ရန်ကုန်)|နာရေးကူညီမှုအသင်း (ရန်ကုန်)]]
* ဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာ
* We Love Yangon အဖွဲ့
| awards =
* [[အမျိုးသားစာပေဆု]]
* ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆု (Citizen of Burma Award)
* စံပြပရဟိတဆု
}}
'''ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်''' (၂၅ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီးစာရေးဆရာမ၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ပရဟိတသမားနှင့် [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]] ၏ ကော်မတီဝင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[နာရေးကူညီမှုအသင်း(ရန်ကုန်)|နာရေးကူညီမှုအသင်း (ရန်ကုန်)]] ကို ဦးကျော်သူနှင့်အတူ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာနှင့် We Love Yangon အဖွဲ့တို့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စာပေနှင့် လူမှုရေးကဏ္ဍများတွင် ထူးချွန်စွာစွမ်းဆောင်နိုင်မှုကြောင့် အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆု<ref>{{Cite web |date=2014-05-25 |title=ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည် ဆု ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် ရရှိ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/dawthanmyintaung-05242014235848.html |access-date=2026-07-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> တို့ကို ဆွတ်ခူးရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2016-06-02 |title=ပရဟိတ စာရေးဆရာမ မြို့တော်စည်ပင် ကော်မတီ၀င် ဖြစ်လာ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2016/06/160601_daw_than_myint_aung_ycdc_committee |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ငယ်ဘဝနှင့် စာပေရေးရာ ==
ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးချစ်အောင်၊ အမိ ဒေါ်ရင်ရွှေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အမည်ရင်းမှာ သန်းသန်းမြင့် ဖြစ်သည်။ အ.ထ.က (၁) တာမွေကျောင်းတွင် ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=Save The Library in Myanmar {{!}} Author. သန်းမြင့်အောင် |url=https://savethelibrarymyanmar.org/author/136/show |access-date=2026-07-18 |website=savethelibrarymyanmar.org}}</ref>
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် "တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်" ပါ ‘တယ်လီဗေးရှင်း ဝေဒနာ’ ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်နှင့် ဆောင်းပါးများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ‘အထူအပါး’ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အဆိုပါ ‘အထူအပါး’ ဝတ္ထုကို ဂျပန်နိုင်ငံ ဒိုင်ဒိုဖောင်ဒေးရှင်းက ဂျပန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆို၍ ‘အထူအပါးနှင့် အခြားဝတ္ထုများ’ အမည်ဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ‘သဏ္ဌာန်မဲ့ထုထည်’ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဖြင့် [[အမျိုးသားစာပေဆု]] ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စာရေးဆရာမ ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် |url=http://blog.irrawaddy.com/2012/05/blog-post_1312.html |access-date=2026-07-18}}</ref>
၎င်း၏ စာပေသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် ‘ဘဝရသ ပစ္စုပ္ပန်စာမျက်နှာများ’၊ ‘အငွေ့ပြန်ခြင်း’၊ ‘ရွှေရောင်ည’၊ ‘ရေဝေး ထိန်ပင် ထားဝယ်ချောင်’၊ ‘သဏ္ဌာန်မဲ့ထုထည်’၊ ‘ငိုခြင်း ရယ်ခြင်း နီးခြင်း ဝေးခြင်း အစက် အပြောက် နှင့် ပွင့်ခြောက်သံစဉ်’ နှင့် ‘သန်းမြင့်အောင် အမှတ်တရ ဝတ္ထုတိုများ’ စသဖြင့် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ၁၀ အုပ်၊ လုံးချင်းဝတ္ထု ၃ အုပ်နှင့် အခြားစာရေးဆရာများနှင့် တွဲဖက်၍ ဝတ္ထုလတ် ၁၅ အုပ် ခန့် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဒေါ်မေငြိမ်း |date=2012-11-05 |title=မေတ္တာရှင် စာရေးဆရာမ သန်းမြင့်အောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/burma-forum-interview-with-thanmyintaung/1539303.html |access-date=2026-07-18 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
== နိုင်ငံရေးနှင့် စည်ပင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ==
[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] အစိုးရလက်ထက်တွင် ယခင် [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ]]ဟောင်းက ခန့်အပ်ထားသည့် ကော်မတီဝင်များကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် တာဝန်မှရပ်နားခဲ့ပြီးနောက် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]က ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ဝင်သစ်များကို တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်သည် ကော်မတီဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ [[ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်]] [[မောင်မောင်စိုး|ဦးမောင်မောင်စိုး]] ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ပြီး အစိုးရမှတိုက်ရိုက်ခန့်အပ်သည့် ကော်မတီဝင် ၄ ဦးနှင့် စည်ပင်ရွေးကောက်ပွဲမှ ရွေးချယ်မည့် ကော်မတီဝင် ၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၈ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရသည့် အဆိုပါကော်မတီတွင် ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်သည် ဗိသုကာပညာရှင်ဖြစ်သူ အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်လှိုင်မော်ဦး၊ စည်ပင်အကြံပေးဟောင်းဖြစ်သူ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးသန်း၊ ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းဟောင်းဖြစ်သူ ကော်မတီဝင် ဒေါ်မေမေသွင်တို့နှင့်အတူ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ရုံးစတင်တက်ရောက်ကာ တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2016-06-01 |title=ရန်ကုန် စည်ပင်ကော်မတီ ၄ ဦး တာဝန်စတင်ထမ်း |url=https://www.rfa.org/burmese/news/new-ycdc-members-06012016083545.html |access-date=2026-07-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီအတွက် အစိုးရခန့်ရမည့် ကော်မတီဝင် လေးဦး ခန့်အပ်လိုက်ပြီ ဖြစ်၍ လူထုရွေးကောက်မည့် ကော်မတီဝင် လေးဦးအား ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ကာ အမြန်ဆုံး ရွေးချယ်ရန်လိုဟု စည်ပင်ကော်မတီဝင်ဟောင်း ဦးခင်လှိုင် ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/274937 |access-date=2026-07-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
၎င်းသည် YCDC တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် စည်ပင်ဌာနကြီးတစ်ခုလုံး အဂတိနှင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုကင်းစင်ပြီး ပုံရိပ်ပြောင်းလဲလာစေရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ရန်ကုန်မြို့၌ လူမှုကူညီရေးလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော We Love Yangon အဖွဲ့တွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Vero နှင့် We Love Yangon ပူးပေါင်းကာ အစားအစာများဝေမျှမည့် “Let's Share a Meal” ပရဟိတ ကမ်ပိန်း စတင် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/vero-nng-we-love-yangon-puupengkaa-acaaacaamaawemmnny-lets-share-meal-prhitt-kmpin-cttng |access-date=2026-07-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
== ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း ==
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှု]] အစောပိုင်းကာလတွင် စစ်တပ်၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်၌ ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်းက စာပေဟောပြောပွဲများတွင် ဟောပြောခဲ့သည့် အချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်အတွင်းရှိ အထူးတရားရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် (လွတ်လပ်ရေးနေ့) တွင် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=0001-11-30 |title=စာရေးဆရာမနှင့် အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်သူ နာမည်ကျော်မော်ဒယ်ကို ထောင် ၃ နှစ်စီချ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9849/ |access-date=2026-07-18 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=18 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718155817/https://myanmar-now.org/mm/news/9849/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-03-18 |title=ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် အတွက်မိသားစုစိုးရိမ် |url=https://www.bbc.com/burmese/institutional-56448095 |access-date=2026-07-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Editor |date=2021-12-28 |title=စာရေးဆရာမ ဒေါ်သန်းမြင့်အောင် အလုပ်ကြမ်းနဲ့ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2021/12/28/%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%9b%e1%80%ac%e1%80%99-%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba/ |access-date=2026-07-18 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-01-04 |title=လွတ်လပ်ရေးနေ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် |url=https://www.rfa.org/burmese/special/photos/independence-day-amnesty-01042023114047.html |access-date=2026-07-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== လူမှုရေးနှင့် ပရဟိတလုပ်ငန်းများ ==
ဒေါ်သန်းမြင့်အောင်သည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဦးကျော်သူ၊ စာရေးဆရာမ ဒေါ်သန်းသန်းနု (အတ္တကျော်) တို့နှင့်အတူ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နာရေးကူညီမှုအသင်း (ရန်ကုန်) ၌ ပူးတွဲတည်ထောင်သူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အခမဲ့နာရေးကူညီမှုလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အမှီသဟဲမရှိသော မိဘမဲ့ဘိုးဘွားများအတွက် ရည်ရွယ်၍ ရန်ကုန်မြို့ ပုလဲမြို့သစ် တွင် ဆည်းဆာရိပ် ဘိုးဘွားရိပ်သာ ကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူကာ ဘိုးဘွားများအား ဓမ္မရိပ်တွင် အေးချမ်းစွာနောက်ဆုံးအချိန်ကို ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2017-01-22 |title=စေတနာ့ဝန်ထမ်း စာရေးဆရာမသန်းမြင့်အောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/author-than-myint-aung/3685008.html |access-date=2026-07-18 |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဆရာမ သန်းမြင့်အောင်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://news-eleven.com/article/262269 |access-date=2026-07-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဦးမင်းနိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးနှစ်ဦး မွေးဖွားထွန်းကားခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:၁၉၅၃ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]
9dacqmg86tme4780mbs1vnoq03rf97a
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းအစိုးရ
0
289483
1046262
1045562
2026-08-03T12:26:04Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1046262
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government cabinet
|cabinet_name= ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့
|flag=Flag of Myanmar (1974–2010).svg
|flag_border=true
|jurisdiction= [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
|incumbent= ၂၀၀၄ – ၂၀၀၇
|image=SoeWin cropped.jpg
|image_size=x85px
|image2=
|image_size2=
|caption=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း
|date_formed= ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|date_dissolved= ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|state_head= [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] {{small|([[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နယက]]ဥက္ကဋ္ဌ)}}
|government_head=*[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]]
*[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] {{small|(ခေတ္တပူးတွဲ)}}
|deputy_government_head=
|current_number=
|political_party= [[တပ်မတော်]]
|opposition_party=
|election=
|previous= [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်အစိုးရ]]
|successor= [[ဦးသိန်းစိန်၏ ပထမအစိုးရ]]
|opposition_cabinet=
}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်းအစိုးရ'''သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်အား ရာထူးမှ ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း (နောင်အခါ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး) အား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးလိုက်သောအခါ ပေါ်ပေါက်လာသော အစိုးရဖြစ်သည်။ နယက၏ တတိယအစိုးရအဖွဲ့လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအများစုမှာ ယခင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများဖြစ်သည်။
== အစိုးရအဖွဲ့ ==
{| class="wikitable"
| rowspan="2" |'''စဉ်'''
| rowspan="2" |'''ရာထူး'''
| rowspan="2" |'''အမည်'''
! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း
|-
!စတင်ရက်
!ပြီးဆုံးရက်
!ရက်ပေါင်း
|-
|rowspan=2|၁
|rowspan=2|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
|[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|12}}
|-
|[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] {{small|(ခေတ္တပူးတွဲ)}}
|၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၇
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2007|2|8|2007|10|24}}
|-
|၂
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၃
|[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[ဌေးဦး|ဗိုလ်ချုပ် ဌေးဦး]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၄
|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[အောင်သောင်း (ဝန်ကြီး)|ဦးအောင်သောင်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၅
|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဗိုလ်ချုပ် စောလွင်
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၆
|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[ဉာဏ်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ် ဉာဏ်ဝင်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၇
|[[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[စိုးသာ|ဦးစိုးသာ]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၈
|[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[သိန်းဆွေ|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဆွေ]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၉
|rowspan=2|[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဦးတင်ဝင်း
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
|{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}}
|-
|ဦးသောင်း
|၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|11|5|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၁၀
|rowspan=2|[[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}}
|-
|ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ်
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|၁၁
|[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[အောင်မင်း|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မင်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၁၂
|[[စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[လွန်းသီ (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် လွန်းသီ]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၁၃
|rowspan=2|[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဦးသန်းအောင်
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅
|{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}}
|-
|[[ချမ်းငြိမ်း|ဒေါက်တာ ချမ်းငြိမ်း]]
|၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2005|8|10|2007|10|24}}
|-
|၁၄
|[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[ကျော်မြင့် (ဆရာဝန်၊ ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာ ကျော်မြင့်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၁၅
|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[တင်နိုင်သိန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်နိုင်သိန်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၁၆
|rowspan=2|[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော်
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}}
|-
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင်
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|၁၇
|[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေး၊စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းဇော်
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၁၈
|[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[လှထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် လှထွန်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၁၉
|[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[မြင့်မောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ မြင့်မောင်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၂၀
|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဗိုလ်ချုပ် စောထွန်း
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၂၁
|[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဦးသောင်း
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၂၂
|rowspan=2|[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[ကြည်အောင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ကြည်အောင်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}}
|-
|[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဗိုလ်ချုပ် ခင်အောင်မြင့်]]
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၂၃
|rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}}
|-
|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|၂၄
|[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[ကျော်ဆန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်း]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၂၅
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[သိန်းညွန့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး သိန်းညွန့်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၂၆
|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(ယခင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}}
|[[ဇော်မင်း|ဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်မင်း]]
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|၂၇
|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(ယခင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}}
|[[ခင်မောင်မြင့်|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်မြင့်]]
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|၂၈
|[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[အေးမြင့် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ အေးမြင့်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|၂၉
|[[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန|သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[သိန်းအောင်|ဗိုလ်မှူးချုပ် သိန်းအောင်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၃၀
|rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[တင်လှိုင် (ဝန်ကြီး)|ဗိုလ်မှူးကြီး တင်လှိုင်]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
|{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}}
|-
|[[မောင်ဦး|ဗိုလ်ချုပ် မောင်ဦး]]
|၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|11|5|2007|10|24}}
|-
|၃၁
|[[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန|သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အုန်းမြင့်
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=2|၃၂
|rowspan=2|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|[[စိန်ထွား (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် စိန်ထွား]]
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}}
|-
|ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဆွေ
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2006|5|15|2007|10|24}}
|-
|၃၃
|[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန| မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်သိမ်း
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇
|{{age in years and days|2004|10|19|2007|10|24}}
|-
|rowspan=3|၃၄
|rowspan=3|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီး]]
|ဦးသန်းရွှေ
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅
|{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}}
|-
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ပြည့်စုံ
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၀ သြဂုတ် ၂၀၀၅
|{{age in years and days|2004|10|19|2005|8|10}}
|-
|ဦးတင်ဝင်း
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
|{{age in years and days|2004|10|19|2004|11|5}}
|-
| -
|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး]] {{small|(နောင် အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန)}}
|ဗိုလ်ချုပ် တင်ထွတ်
|၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
|၁၅ မေ ၂၀၀၆
|{{age in years and days|2004|10|19|2006|5|15}}
|}
<ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2004-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref>
<ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2005-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဥပဒေများနှင့် အမိန့်များ}}</ref>
<ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2006-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref>
<ref>{{cite news|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs23/2007-SPDC_Laws-bu.pdf|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေကောင်စီ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဥပဒေများ၊ အမိန့်များနှင့် ကြေညာချက်များ}}</ref>
<ref>{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=8330|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ ကြေညာချက်အမှတ် ၄/၂၀၀၇}}{{Dead link|date=August 2026 }}</ref>
== ဆက်စပ် ==
* [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}
[[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]
sbl0qas3iedzrbg3mf0hc83uh1adfre
ခနဂဝခရိုင်
0
289780
1046327
1045724
2026-08-03T14:17:23Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1046327
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
888z9pmw3arga3ih8t6psl5wvi2td2t
1046330
1046327
2026-08-03T14:19:14Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1046330
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
hnnxnavs49ws534otk59qh2h666hezb
1046331
1046330
2026-08-03T14:20:00Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့များ */
1046331
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
iv6hzmiifoljx61zuvur1ttlda5rfvf
1046332
1046331
2026-08-03T14:20:55Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ */
1046332
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
bn0a215xvrss1tycxea1y3y7ci56o8d
1046333
1046332
2026-08-03T14:21:27Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */
1046333
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
0sa3a4040x4hiuols4neply9vewkxy9
1046335
1046333
2026-08-03T14:21:55Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဒေသပေါင်းစပ်မှု */
1046335
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
mdn8fxcetxrc4d7htnvfyf8b5kjzvp5
1046336
1046335
2026-08-03T14:25:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */
1046336
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
s8kd1u4w8uh4gordzh3q88mf58f22qp
1046337
1046336
2026-08-03T14:26:04Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */
1046337
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
9fwtcoxmbjfr7rii6phsadqp6jc2y5e
1046339
1046337
2026-08-03T14:26:33Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ */
1046339
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
az9kkjeigkqsrisopw1bq1seaxhw758
1046340
1046339
2026-08-03T14:27:03Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */
1046340
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ပညာရေး==
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
m9poxs25e7uzc1egfjw4iipceh1py4t
1046342
1046340
2026-08-03T14:27:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပညာရေး */
1046342
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
pfdki251lm18wbqypxscck8bsdifhhx
1046343
1046342
2026-08-03T14:28:22Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ထင်ရှားသည့်နေရာများ */
1046343
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
* [[Yokohama Chinatown]]
* [[Yokohama Municipal Children's Botanical Garden]]
* [[Yokohama War Cemetery]]
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
53t1414fiodsl8hgvm0d6j7icx9m7f5
1046344
1046343
2026-08-03T14:29:17Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး */
1046344
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
* [[Yokohama Chinatown]]
* [[Yokohama Municipal Children's Botanical Garden]]
* [[Yokohama War Cemetery]]
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
ခနဂဝခရိုင်သည် အောက်ဖော်ပြပါ မြို့များနှင့် ညီအစ်မဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.kanagawa.jp/mlt/p5875.html |title=Friendly/Sister Affiliations of Kanagawa Prefecture and the Municipalities: Kanagawa |publisher=Kanagawa Prefectural Government |date=February 1, 2016 |access-date=July 17, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160719083105/http://www.pref.kanagawa.jp/mlt/p5875.html |archive-date=July 19, 2016 }}</ref>
* {{Flagicon|USA}} [[Maryland]], United States (1981)
* {{Flagicon|PRC}} [[Liaoning Province]], China (1983)
* {{Flagicon|UKR}} [[Odesa Oblast]], Ukraine (1986)
* {{Flagicon|GER}} [[Baden-Württemberg]], Germany (1989)
* {{Flagicon|KOR}} [[Gyeonggi Province]], Republic of Korea (1990)
* {{Flagicon|AUS}} [[Queensland]], Australia (1990)
* {{Flagicon|MAS}} [[Penang]], Malaysia (1991)
* {{Flagicon|SWE}} [[Västra Götaland County]], Sweden (1998)
* {{Flagicon|MEX}} [[Aguascalientes]], México (2013)<ref>{{Cite web |url=https://coordinacionpolitica.sre.gob.mx/images/stories/documentos_gobiernos/rai/agu/ags9.pdf |title=Memorándum de Entendimiento entre el Estado de Aguascalientes, de los Estados Unidos Mexicanos, y el Gobierno de la Prefectura de Kanagawa, Japón. |access-date=2017-12-04 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171204171241/https://coordinacionpolitica.sre.gob.mx/images/stories/documentos_gobiernos/rai/agu/ags9.pdf |archive-date=2017-12-04 }}</ref>
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
lk6yarxsd4keemn1n3zvs0nyww2lun4
1046345
1046344
2026-08-03T14:29:47Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1046345
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
* [[Yokohama Chinatown]]
* [[Yokohama Municipal Children's Botanical Garden]]
* [[Yokohama War Cemetery]]
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
ခနဂဝခရိုင်သည် အောက်ဖော်ပြပါ မြို့များနှင့် ညီအစ်မဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.kanagawa.jp/mlt/p5875.html |title=Friendly/Sister Affiliations of Kanagawa Prefecture and the Municipalities: Kanagawa |publisher=Kanagawa Prefectural Government |date=February 1, 2016 |access-date=July 17, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160719083105/http://www.pref.kanagawa.jp/mlt/p5875.html |archive-date=July 19, 2016 }}</ref>
* {{Flagicon|USA}} [[Maryland]], United States (1981)
* {{Flagicon|PRC}} [[Liaoning Province]], China (1983)
* {{Flagicon|UKR}} [[Odesa Oblast]], Ukraine (1986)
* {{Flagicon|GER}} [[Baden-Württemberg]], Germany (1989)
* {{Flagicon|KOR}} [[Gyeonggi Province]], Republic of Korea (1990)
* {{Flagicon|AUS}} [[Queensland]], Australia (1990)
* {{Flagicon|MAS}} [[Penang]], Malaysia (1991)
* {{Flagicon|SWE}} [[Västra Götaland County]], Sweden (1998)
* {{Flagicon|MEX}} [[Aguascalientes]], México (2013)<ref>{{Cite web |url=https://coordinacionpolitica.sre.gob.mx/images/stories/documentos_gobiernos/rai/agu/ags9.pdf |title=Memorándum de Entendimiento entre el Estado de Aguascalientes, de los Estados Unidos Mexicanos, y el Gobierno de la Prefectura de Kanagawa, Japón. |access-date=2017-12-04 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171204171241/https://coordinacionpolitica.sre.gob.mx/images/stories/documentos_gobiernos/rai/agu/ags9.pdf |archive-date=2017-12-04 }}</ref>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Kanagawa prefecture}}
{{Wikivoyage}}
* [http://www.pref.kanagawa.jp/ Kanagawa Prefecture Official Website] {{in lang|ja}}
* [https://trip.pref.kanagawa.jp/ Kanagawa Prefecture Tourism Website] {{in lang|en}}
* {{osmrelation-inline|2689487}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
40l5sfs4oj5m6y2g84w7tczkbvkbt4l
1046347
1046345
2026-08-03T14:30:07Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1046347
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ခနဂဝခရိုင်
| official_name =
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_skyline = {{multiple image
| perrow = 1/2/2/1
| border = infobox
| total_width = 290
| caption_align = center
| image1 = Yokohama (52978652484).jpg
| caption1 = [[Minato Mirai 21]] and [[Yokohama Port]]
| image2 = Castle tower of Odawara Castle, Odawara City (3).jpg
| caption2 = [[Odawara Castle]]
| image3 = Shonan beach and Enoshima.jpg
| caption3 = View of [[Enoshima]], from [[Shōnan]] Beach
| image4 = Budda kamakura.jpg
| caption4 = [[Kōtoku-in]]
| image5 = Shonan Hiratsuka Tanabata Festival 2024 - July 5 various 20 44 10 115000.jpeg
| caption5 = [[:ja:湘南ひらつか七夕まつり|Shōnan Hiratsuka Tanabata Festival]]
| image6 = Mount Fuji from Lake Ashi 20211202-2.jpg
| caption6 = Panoramic view of [[Mount Fuji]] and [[Lake Ashi]]
}}
| image_flag = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|region:JP-14_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Yokohama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 6
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2 = 2,415.83
| area_water_percent = 2.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|43rd]]
| elevation_max_m = 1675
| elevation_max_point = [[Mount Hiru]]
| population_footnotes =
| population_total = 9,201,825
| population_as_of = February 29, 2020
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|2nd]]
| population_density_km2 = 3,770
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Kanagawa Prefecture Resident Economic Accounts for Fiscal Year 2021 |url=https://www.pref.kanagawa.jp/docs/x6z/prs/r0725691.html |access-date=2024-10-18 |website=Kanagawa Prefecture Government |language=ja }}{{Dead link|date=July 2026 }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]]35,159 billion<br />[[US$]]259.7 billion (2022)
| iso_code = JP-14
| website = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish =
| flower = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}
| population_blank2_title = Dialect
| population_blank2 = [[Kanagawa dialect]]
| anthem = [[:ja:光あらたに|Hikari arata ni]]
}}
'''ခနဂဝခရိုင်''' (神奈川県, ခနဂဝခန်း<ref>{{Cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric (2005). "Kanagawa" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 466|page=466}}; "Kantō" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 479|page=479}}.</ref> ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၉,၂၂၁,၁၂၉ ဦး ရှိသည်။ တတိယမြောက်လူနေမှုအသိပ်သည်းဆုံးခရိုင်ဖြစ်ကာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် လူ ၃,၈၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၃၂ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ယမနရှိခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
ယောခိုဟမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရှိ မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရှိ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခဝဆခိမြို့၊ ဆဂမိဟရမြို့နှင့် ဖုဂျိဆဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခနဂဝခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြို့ပြဧရိယာ" ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |last=Cutmore |first=James |title=Top 14 largest cities in the world |url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/in-pictures-the-largest-cities-in-the-world |date=5 December 2024 |publisher=[[BBC Science Focus]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Quest |last2=Minihane |first1=Richard |first2=Joe |author-link1=Richard Quest |title=The world’s largest city is a futuristic paradise. But some things stay stuck in the past |url=https://edition.cnn.com/travel/article/tokyo-city-of-contradictions-cmb |date=7 June 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=15 November 2025 |lang=en}}</ref> ကမာကူရခေတ်ကာလတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့တွင် အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ခရီးသွားများအကြား ထင်ရှားသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမာကူရမြို့နှင့် ဟခိုနဲမြို့တို့သည် အထူးထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ခနဂဝခရိုင်သည် ခန်းတိုးလွင်ပြင်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် တိုကျိုမြို့၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖူဂျီတောင်ခြေနှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆဂမိပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုကျိုပင်လယ်အော်တို့ ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ပြန့်ပြူးသဖြင့် လူနေမြို့ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာတွင် ယောခိုဟမမြို့နှင့် ခဝဆခိမြို့ စသည့် ကြီးမားသည့်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ တည်ရှိသည်။
===မြို့များ===
{{See also|ခနဂဝခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}[[File:Map of Kanagawa Prefecture Ja.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်မြေပုံ<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
ခနဂဝခရိုင်တွင် မြို့ (၉) မြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Atsugi, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Atsugi]]
|厚木市
|93.83
|223,960
|[[File:Atsugi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ayase, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ayase, Kanagawa|Ayase]]
|綾瀬市
|22.28
|83,709
|[[File:Ayase in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Chigasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Chigasaki]]
|茅ヶ崎市
|35.71
|242,798
|[[File:Chigasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ebina, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Ebina, Kanagawa|Ebina]]
|海老名市
|26.59
|141,276
|[[File:Ebina in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Fujisawa, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]
|藤沢市
|69.57
|439,728
|[[File:Fujisawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hadano, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hadano, Kanagawa|Hadano]]
|秦野市
|103.76
|163,787
|[[File:Hadano in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hiratsuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Hiratsuka]]
|平塚市
|67.88
|257,316
|[[File:Hiratsuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Isehara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Isehara, Kanagawa|Isehara]]
|伊勢原市
|55.56
|101,415
|[[File:Isehara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kamakura, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kamakura]]
|鎌倉市
|39.67
|172,929
|[[File:Location of Kamakura city Kanagawa prefecture Japan.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kawasaki, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]
|川崎市
|143.01
|1,538,262
|[[File:Kawasaki in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Minamiashigara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]
|南足柄市
|77.12
|40,947
|[[File:Minamiashigara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Miura Kanagawa.svg|25x25px]] [[Miura, Kanagawa|Miura]]
|三浦市
|32.05
|44,132
|[[File:Miura in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Odawara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Odawara]]
|小田原市
|113.79
|185,027
|[[File:基礎自治体位置図 14206.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Sagamihara, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Sagamihara]]
|相模原市
|328.91
|723,470
|[[File:Sagamihara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamato, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yamato, Kanagawa|Yamato]]
|大和市
|27.09
|244,113
|[[File:Yamato in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokohama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokohama]] (capital)
|横浜市
|437.38
|3,769,595
|[[File:Yokohama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yokosuka, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Yokosuka]]
|横須賀市
|100.81
|373,797
|[[File:Yokosuka in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zama, Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zama, Kanagawa|Zama]]
|座間市
|17.58
|130,667
|[[File:Zama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Zushi Kanagawa.svg|25x25px]] [[Zushi, Kanagawa|Zushi]]
|逗子市
|17.34
|58,087
|[[File:Zushi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
[[File:Prefectural office of Kanagawa.jpg|thumb|ခနဂဝခရိုင်ရုံး]]
ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |Name
! rowspan="2" |Area (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |Population
! rowspan="2" |District
! rowspan="2" |Map
|-
![[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
![[Kanji]]
|-
|[[File:Flag of Aikawa Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Aikawa, Kanagawa|Aikawa]]
|愛川町
|34.29
|39,763
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Aikawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hakone, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hakone]]
|箱根町
|92.82
|10,837
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Hakone in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Hayama, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Hayama, Kanagawa|Hayama]]
|葉山町
|17.06
|32,961
|[[Miura District, Kanagawa|Miura District]]
|[[File:Hayama in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kaisei, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kaisei, Kanagawa|Kaisei]]
|開成町
|6.56
|18,335
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Kaisei in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Kiyokawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Kiyokawa, Kanagawa|Kiyokawa]]
|清川村
|71.29
|2,858
|[[Aikō District, Kanagawa|Aikō District]]
|[[File:Kiyokawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Manazuru Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Manazuru, Kanagawa|Manazuru]]
|真鶴町
|7.02
|7,061
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Manazuru in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Matsuda, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Matsuda, Kanagawa|Matsuda]]
|松田町
|37.75
|10,514
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Matsuda in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Nakai, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Nakai, Kanagawa|Nakai]]
|中井町
|20.02
|9,155
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Nakai in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Ninomiya, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ninomiya, Kanagawa|Ninomiya]]
|二宮町
|9.08
|27,334
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Ninomiya in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oi, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōi, Kanagawa|Ōi]]
|大井町
|14.41
|17,146
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Oi in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Oiso, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Ōiso]]
|大磯町
|17.18
|31,262
|[[Naka District, Kanagawa|Naka District]]
|[[File:Oiso in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Samukawa, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Samukawa]]
|寒川町
|13.42
|48,679
|[[Kōza District, Kanagawa|Kōza District]]
|[[File:Samukawa in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yamakita, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]]
|山北町
|224.70
|9,878
|[[Ashigarakami District, Kanagawa|Ashigarakami District]]
|[[File:Yamakita in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[File:Flag of Yugawara, Kanagawa.svg|frameless|25x25px]] [[Yugawara]]
|湯河原町
|40.99
|23,267
|[[Ashigarashimo District, Kanagawa|Ashigarashimo District]]
|[[File:Yugawara in Kanagawa Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ဒေသပေါင်းစပ်မှု===
{{Main|ခနဂဝခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
[[File:Kanagawa prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ခနဂဝခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
{{Historical populations
| align=right
| percentages=pagr
| footnote=source:<ref>{{Cite web|url=https://www.stat.go.jp/english/index.html|title=Statistics Bureau Home Page|website=www.stat.go.jp}}</ref>
| 1890 | 979,756
| 1903 | 1,051,433
| 1913 | 1,228,254
| 1920 | 1,323,390
| 1925 | 1,416,792
| 1930 | 1,619,606
| 1935 | 1,840,005
| 1940 | 2,188,974
| 1945 | 1,865,667
| 1950 | 2,487,665
| 1955 | 2,919,497
| 1960 | 3,443,176
| 1965 | 4,430,743
| 1970 | 5,472,247
| 1975 | 6,397,748
| 1980 | 6,924,348
| 1985 | 7,431,974
| 1990 | 7,980,391
| 1995 | 8,245,900
| 2000 | 8,489,974
| 2005 | 8,791,597
| 2010 | 9,048,331
| 2015 | 9,058,094
}}
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁.၉ သန်းရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၅ ခုမြောက် လူဦးရေအများ ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် ခရိုင်သည် "ကြီးမားသည့် တိုကျိုမြိုပြဧရိယာ" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြို့ပြများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၉.၁ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။<ref>{{Cite report|title=神奈川県人口統計調査公表資料|date=2014|url=http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013040640/http://www.pref.kanagawa.jp/cnt/f6774/p520876.html|archive-date=2014-10-13}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခနဂဝခရိုင်သည် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
==ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ==
[[File:3s,main-mikoshi.jpg|thumb|right|Odawara Hōjō Godai Festival]]
* Chigasaki Hamaori Festival (July)
* Hiratsuka Tanabata Festival (July)
* Kamakura Festival (April)
* Odawara Hōjō Godai Festival (May)<ref>{{Cite web |title=小田原市 {{!}} 第61回小田原北條五代祭り |url=https://www-city-odawara-kanagawa-jp.translate.goog/kanko/event/MAY/houjou5dai.html |access-date=2026-02-24 |website=小田原市 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.odawara-kankou.com/event/eventyear/event-may01-copy.html|title=5月3日 北條五代祭り | イベント-年間一覧 | リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]|website=リトルトリップ小田原 [小田原市観光協会]}}</ref>
* Tama River Firework event
* Yokohama Port Anniversary Festival (June)
* Yugawara Kifune Festival (July)
==ထင်ရှားသည့်နေရာများ==
* [[Yokohama Chinatown]]
* [[Yokohama Municipal Children's Botanical Garden]]
* [[Yokohama War Cemetery]]
==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး==
ခနဂဝခရိုင်သည် အောက်ဖော်ပြပါ မြို့များနှင့် ညီအစ်မဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.kanagawa.jp/mlt/p5875.html |title=Friendly/Sister Affiliations of Kanagawa Prefecture and the Municipalities: Kanagawa |publisher=Kanagawa Prefectural Government |date=February 1, 2016 |access-date=July 17, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160719083105/http://www.pref.kanagawa.jp/mlt/p5875.html |archive-date=July 19, 2016 }}</ref>
* {{Flagicon|USA}} [[Maryland]], United States (1981)
* {{Flagicon|PRC}} [[Liaoning Province]], China (1983)
* {{Flagicon|UKR}} [[Odesa Oblast]], Ukraine (1986)
* {{Flagicon|GER}} [[Baden-Württemberg]], Germany (1989)
* {{Flagicon|KOR}} [[Gyeonggi Province]], Republic of Korea (1990)
* {{Flagicon|AUS}} [[Queensland]], Australia (1990)
* {{Flagicon|MAS}} [[Penang]], Malaysia (1991)
* {{Flagicon|SWE}} [[Västra Götaland County]], Sweden (1998)
* {{Flagicon|MEX}} [[Aguascalientes]], México (2013)<ref>{{Cite web |url=https://coordinacionpolitica.sre.gob.mx/images/stories/documentos_gobiernos/rai/agu/ags9.pdf |title=Memorándum de Entendimiento entre el Estado de Aguascalientes, de los Estados Unidos Mexicanos, y el Gobierno de la Prefectura de Kanagawa, Japón. |access-date=2017-12-04 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171204171241/https://coordinacionpolitica.sre.gob.mx/images/stories/documentos_gobiernos/rai/agu/ags9.pdf |archive-date=2017-12-04 }}</ref>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Kanagawa prefecture}}
{{Wikivoyage}}
* [http://www.pref.kanagawa.jp/ Kanagawa Prefecture Official Website] {{in lang|ja}}
* [https://trip.pref.kanagawa.jp/ Kanagawa Prefecture Tourism Website] {{in lang|en}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
gonupt4b8rjyjnntkqbx9zm0l7nco48
စလင်းမောင်ဌေးကြည်
0
289907
1046263
1046165
2026-08-03T12:31:38Z
~2026-42824-43
146426
/* ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ */
1046263
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ( ) မြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
5mapnephz360ka5m5sbp121racjwtcx
1046264
1046263
2026-08-03T12:34:23Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046264
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
fjua86mi8vv4gnmsqenmb6oiwck1bsa
1046265
1046264
2026-08-03T12:34:47Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046265
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် ဖခင်ဦးပြန့် (၇၆) နှစ်ဆုံးပါးခဲ့ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
002ec8tuepd94mwkjtxmcomradbcgt8
1046266
1046265
2026-08-03T12:35:19Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046266
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် ဖခင်ဦးပြန့် (၇၆) နှစ်ဆုံးပါးခဲ့သည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
ei3lp17upqhy10jqju5oa5r925yto97
1046267
1046266
2026-08-03T12:36:37Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046267
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် ဖခင်ဦးပြန့် (၇၆) နှစ်ဆုံးပါးခဲ့သည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အမထိ ပြုစု မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
081xyy2oqsy9q0qt2mcvqiyzcfi68d6
1046268
1046267
2026-08-03T12:37:54Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046268
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် ဖခင်ဦးပြန့် (၇၆) နှစ်ဆုံးပါးခဲ့သည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
o1fkbhcvcsqb21q7hgh1no0h4xk5upb
1046270
1046268
2026-08-03T12:39:25Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046270
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
f9gbxa4pgtjcpsu3rf68o8ob4g1az6y
1046271
1046270
2026-08-03T12:42:03Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046271
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
rsmvkm35e4jux5nx9gsxsbh769sdkky
1046272
1046271
2026-08-03T12:43:20Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046272
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
s9wtlv6he94qs61ekf9bonnqmlkr1p8
1046273
1046272
2026-08-03T12:45:04Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046273
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
ic56gpd6195pldke5rqnwoe8e3us1n3
1046274
1046273
2026-08-03T12:46:04Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046274
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
mjrhra5inzj3cii9jq06906qskzpvxe
1046275
1046274
2026-08-03T12:47:25Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046275
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ ။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
9scqjwhs3pblcfclftg7spivxm432uv
1046276
1046275
2026-08-03T12:49:40Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046276
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
5z78fyfgea4lerrf2o1247s75bjiqvo
1046277
1046276
2026-08-03T12:50:25Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046277
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် နေထိုင်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
etmbsrb68unw7l58643r0hv9celus8b
1046278
1046277
2026-08-03T12:51:21Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046278
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသောပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
tascpq602e8u00y3ww4z3kmj8zkn176
1046279
1046278
2026-08-03T12:52:17Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046279
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ်များလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
83sfs9dxjx8nweh8cn1u0347brxbcm1
1046280
1046279
2026-08-03T12:53:13Z
~2026-42824-43
146426
/* ကဗျာ */
1046280
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
oit8ffcnn6sche1f9r7wegl77rpz313
1046281
1046280
2026-08-03T12:56:02Z
~2026-42824-43
146426
/* ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ */
1046281
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်ကပြစဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်းများဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
kgffhk9luv29sq6twpk4i2gzcnlj4vu
1046282
1046281
2026-08-03T12:56:42Z
~2026-42824-43
146426
/* ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ */
1046282
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်းများဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
8rjvw4meoojm31q5skcw3e1m6i7puoh
1046284
1046282
2026-08-03T13:00:14Z
~2026-42824-43
146426
/* ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ */
1046284
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
4gkcf1vuaf9uk8v5wcs17y7lmsxgbwg
1046285
1046284
2026-08-03T13:03:36Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046285
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
219qdduguxd27vxhvmrmf57di185uuk
1046286
1046285
2026-08-03T13:04:40Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046286
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
ce4v2lu4nmwm7uynqdhyg9myp0lnopj
1046288
1046286
2026-08-03T13:07:25Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046288
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
e7mto8xkjbq7kls1356s1jgzasmzrsz
1046289
1046288
2026-08-03T13:08:40Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046289
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ စက်လှေစီးစဉ် မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
fnipie8cyvjv1t3gydhbqkby79rcads
1046290
1046289
2026-08-03T13:09:20Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046290
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ စက်လှေစီးစဉ် ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
9t8dula0z1ek8a11ih2ci9hfohvnvxv
1046292
1046290
2026-08-03T13:12:10Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046292
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
g8as14q3d2imjwxp9vs4h2uy0lm6s0i
1046293
1046292
2026-08-03T13:14:30Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046293
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
71gngx17gg7pj8woxh56tj8vvdpak5e
1046294
1046293
2026-08-03T13:15:41Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046294
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် မိဘ ဆရာ ကို လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
l70emvs2dipz5ohs1gzkuwdnh4izt4k
1046295
1046294
2026-08-03T13:16:48Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046295
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
1nwx2nzsbmdz42umxp6rmokd066ti83
1046296
1046295
2026-08-03T13:19:21Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046296
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
4x6zy73lh7lkv17w5det8ku28masohh
1046297
1046296
2026-08-03T13:21:40Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046297
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
51sm771p5qcp22zvub0odyxscwdvylq
1046298
1046297
2026-08-03T13:22:48Z
~2026-42824-43
146426
/* ကဗျာ */
1046298
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
pugd9gspni3fd5jo0jb6cqam5t6xosi
1046299
1046298
2026-08-03T13:23:25Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046299
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
b5mimlyvm05h3iqmf598o9etkgn7rk7
1046300
1046299
2026-08-03T13:24:25Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046300
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
6agsx0ookozhqvdl25wwxneons5h83v
1046301
1046300
2026-08-03T13:25:41Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046301
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူသည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
nt09s6r4mqhd6awp9k0kevgqhrv1r2i
1046307
1046301
2026-08-03T13:30:38Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046307
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင်က နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေးပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူသည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
mn77rnf7h9ltgszl4boqmun30zdhnjy
1046309
1046307
2026-08-03T13:31:35Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046309
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
5sic5xlg0wp6xpf9vq48ue4wbryu51o
1046311
1046309
2026-08-03T13:32:52Z
~2026-42824-43
146426
/* သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */
1046311
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်)
# (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
# မုန်းချောင်းနံဘေးက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်)
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
a2x3xeix7d3j0pc9ybp5llt3tagseqp
1046321
1046311
2026-08-03T13:58:29Z
~2026-42824-43
146426
/* သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */
1046321
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
7iw4vu3vw9ze22oqqp1s3u8cm0g10mq
1046322
1046321
2026-08-03T14:01:46Z
~2026-42824-43
146426
/* သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */
1046322
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
dd9uowonkl7jt6bjze6quc9q6pjq15j
1046323
1046322
2026-08-03T14:04:30Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046323
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
s5tl10uwrs02qnswc4x0ue4y8i1cl72
1046324
1046323
2026-08-03T14:05:27Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046324
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ ရတနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
npqf6mv1drvmcgf6ft89nkco5xdf1an
1046325
1046324
2026-08-03T14:07:56Z
~2026-42824-43
146426
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046325
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
j9abizdz8zj4g70uuwwykv0r97djrvq
1046326
1046325
2026-08-03T14:16:24Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046326
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
e01gv2i55cyesr2irrkrbj06yx2roeb
1046328
1046326
2026-08-03T14:18:13Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046328
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ က <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
1uazg7qejwxl2c6rcy3n3y1505abuly
1046329
1046328
2026-08-03T14:19:01Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046329
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
5w0e067r0yyuuss1ahu1vgarq2jbukq
1046334
1046329
2026-08-03T14:21:35Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046334
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
4qeanbj4r432fq5d6xho03bb6h9las7
1046338
1046334
2026-08-03T14:26:12Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046338
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေးပြီး တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
ale5m5r76n30pwyu6gzlxedtlljrtlb
1046346
1046338
2026-08-03T14:30:06Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
88zb0ls3ffov4ej4yg6pyd476gqgybl
1046348
1046346
2026-08-03T14:32:27Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046348
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
rvpaiwgxq6jz3c25aaskttjcpg08zyv
1046352
1046348
2026-08-03T14:36:55Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046352
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ညအိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
s33x932pgwzc8akn5adfniy1q31bt7d
1046354
1046352
2026-08-03T14:44:22Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046354
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ညအိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
6yq8pedgf3nf4yyikt1pdpp25xzuk68
1046355
1046354
2026-08-03T14:45:34Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046355
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ညအိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ (မင်းရဲသော်၊ ဆရာဖြစ်သူ ဦးစိုးတင့် တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
4xrw5yc71xthg2iwpa8fmyuh16qggtb
1046356
1046355
2026-08-03T14:47:08Z
~2026-39963-61
145736
/* စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ */
1046356
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ညအိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ (မင်းရဲသော်၊ ဆရာဖြစ်သူ ဦးစိုးတင့် တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
# နတ်ဖျော် ကော်ဖီ ကဗျာစာအုပ် (၆၆ နှစ်မြောက် မွေးနေ့အထိန်းအမှတ်)
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
qmo9vdbkhvs7x23s8h3mocoh79iepav
1046357
1046356
2026-08-03T14:52:21Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046357
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ည ရေဒီယိုနားထောင်ပြီး အိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဆရာရေးသမျှစာတို့ကို ကိုခင်မောင်စိုးက လက်ရေးနှင့် အချော ပြန်ကူးပေးရသည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ (မင်းရဲသော်၊ ဆရာဖြစ်သူ ဦးစိုးတင့် တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
# နတ်ဖျော် ကော်ဖီ ကဗျာစာအုပ် (၆၆ နှစ်မြောက် မွေးနေ့အထိန်းအမှတ်)
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
cbe4koi1tcdn4aa319p3mrxgipycxsm
1046358
1046357
2026-08-03T14:54:12Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046358
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး ဥ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော တရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ည ရေဒီယိုနားထောင်ပြီး အိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဆရာရေးသမျှစာတို့ကို ကိုခင်မောင်စိုး (သာတင်ဆင့်) က လက်ရေးနှင့် အချော ပြန်ကူးပေးရသည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ (မင်းရဲသော်၊ ဆရာဖြစ်သူ ဦးစိုးတင့် တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
# နတ်ဖျော် ကော်ဖီ ကဗျာစာအုပ် (၆၆ နှစ်မြောက် မွေးနေ့အထိန်းအမှတ်)
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
0umpgfzjt1mwc6d0yzd9sjo1kh5hxbu
1046359
1046358
2026-08-03T15:00:05Z
~2026-39963-61
145736
/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */
1046359
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး သစ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော ဆရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်မှာ မိမိစေတနာ မိမိ အကျိုးပေးခြင်း ဖြစ်ပေမည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ည ရေဒီယိုနားထောင်ပြီး အိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဆရာရေးသမျှစာတို့ကို ကိုခင်မောင်စိုး (သာတင်ဆင့်) က လက်ရေးနှင့် အချော ပြန်ကူးပေးရသည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ (မင်းရဲသော်၊ ဆရာဖြစ်သူ ဦးစိုးတင့် တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
# နတ်ဖျော် ကော်ဖီ ကဗျာစာအုပ် (၆၆ နှစ်မြောက် မွေးနေ့အထိန်းအမှတ်)
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
cjn6gz2f6rinvoe99p834cnt9bj040c
1046367
1046359
2026-08-03T15:29:49Z
Zawzawaungthwin
100038
{{notability|person}}
1046367
wikitext
text/x-wiki
{{notability|person}}
{{Infobox person|name=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|image=<!-- ဓာတ်ပုံဖိုင်အမည် ထည့်ရန် ဥပမာ- Salin Maung Htay Kyi.jpg -->|caption=စလင်းမောင်ဌေးကြည်|birth_name=မောင်ဌေးကြည်|birth_date={{Birth date and age|1957|7|5}}|birth_place=[[စလင်းမြို့]]၊ မြင်တင်ရပ်၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]|nationality=[[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]|other_names={{hlist|အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း)|မောင်ဌေးကြည် (စလင်း)|ဌေးကြည်စလင်း}}|occupation={{hlist|ပြဇာတ်ရေးဆရာ|ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ|ဂီတစာဆို|ကဗျာဆရာ}}|years_active=၁၉၇၄–လက်ရှိ|known_for=ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများ ဖန်တီးခြင်း၊ ကဗျာများနှင့် တေးသီချင်းများ စပ်ဆိုခြင်း|notable_works={{plainlist| *"သာယာရွှေပြည် မြို့ရိုးတံခါး (အော်ပရာ) " * ''ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက်'' (ပြဇာတ်) * ''ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ'' (အော်ပရာရှည်) * ''ညရှစ်နာရီ ချောကလက်'' (ကဗျာစာအုပ်) * "ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တေးသီချင်း)" * ''ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင်'' (တေးသီချင်း) }}|education=ဆယ်တန်း|ethnicity=အညာသား|home_town=စလင်းမြို့|native_name_lang=mm|native_name=ဌေးကြည်|parents=ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်း|religion=ဗုဒ္ဓဘာသာ|spouse(s)=ဒေါ် ခွေးဖြူမ}}၂၀ ရာစုနှောင်း နှင့် ၂၁ ရာစုအစောပိုင်း မြန်မာ့ သဘင် ဂီတ စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသူ ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ၊ ဂီတစာဆို၊ ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ ၄၀ ခန့် အတွက် ပြဇာတ်နှင့် အော်ပရာများစွာ၊ အသံဇာတ်လမ်းများ၊ ပြဇာတ် အော်ပရာ ဇာတ်လမ်းများအတွက် တေးသီချင်းများ၊ တွံတေးသိန်းတန် အပါအဝင် တေးသံရှင်တို့အတွက် တေးသီချင်းများ၊ တေးစီးရီးများ၊ ဆိုင်းအဖွဲ့များအတွက် ဆိုင်းသီချင်းများ နှင့် မဂ္ဂဇင်းကဗျာ အပုဒ်ရေ ၃ ထောင်ကျော် နှင့် ကဗျာစာအုပ်များ အပါအဝင် ကဗျာအပုဒ်ရေ များစွာတို့ကို ရေးသားဖန်တီးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်း ဆောင်း ပါးများကိုလည်း ရေး သားခဲ့ကာ စာ ပေ ဟောပြောပွဲများ တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။
== ဇာတိ ==
၁၃၁၉ ဝါဆိုလဆန်း ၉ ရက် (၁၉၅၇ ဇူလိုင် ၅ ရက်) သောကြာနေ့ ၊ [[စလင်းမြို့]] မြင်တင်ရပ် မိဘအိမ်တွင် တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးသည်မိဘများဖြစ်သည့်ဦးပြန့် ဒေါ်ကြီးမင်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ [[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ပွင့်ဖြူနယ်]] [[မုန်းချောင်း]]ဘေး ကနီ ရွာသူဖြစ်သည်။ ဌေးကြည် အမည်ကို စလင်းမြို့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်။
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသည်။ ကလေးဘဝ ငိုလျင် မိခင်က သီချင်းဆို လက်ခုတ်တီး အနည်းဆုံး ခုံခေါက်ပြမှ အငိုတိတ် အိပ်ပျော်သည်။ အဖေ့နှမ အရီး ဒေါ်ဖြူက ပွဲကြည့်တိုင်း ခေါ်ခေါ်သွားသည်။ အဖေလုပ်ပေးသော ဇာတ်စင်အသေးလေးနှင့်ကစားသည်။ ဇာတ်စင်တွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ပြဇာတ်များနှင့် ကသည်။ ကျောင်းတွင် ကစားလျင် သူငယ်ချင်း လေးငါးယောက်ကို စုပြီး ဇာတ်ကတမ်း ကစားသည်။ ဇာတ်ကရန် ငိုချင်း ရေးသည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲဈေးရောင်း မိဘများနှင့် လိုက်ခွင့်ရပြီး ဇာတ်ပွဲအစုံ ကြည့်ခွင့်ရသည်။ လူငယ်ကြည်ခိုင်ကို သဘောကျပြီး ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သည်။ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာတွင် ဇာတ်စာနှင့် ကဗျာများ ရေးချပြီး စာမေးပွဲကျရှုံးခံဖြင်းဖြင့် အတန်းကျောင်းသားဘဝကို အဆုံးသတ်သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ပြဇာတ်ရေးဆရာ၊ ၁၉ နှစ်တွင် ကဗျာဆရာ၊ အသက် ၂၀ တွင် သီချင်းရေးဆရာ ဘဝများသို့ ရောက်သည်။ အသက် ( ) တွင် ဒေါ် ( ) နှင့် အကြောင်းပါပြီး သားသမီး ( ) ဦး ထွန်းကားသည် ။ ဘုန်းကြီးမျိုးရိုးဖြစ်၍ ဖခင် ဦးပြန့်မှာလည်း ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သည်။ အမေ့ရွာအနီး ဇီးကျွန်းမှ မကွေးကန်ဦးရတနာတွင် ကျောင်းထိုင်နေသော ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၈၈ နှစ်ပြည့် ဝိဇိတမင်္ဂလာအတွက် သီချင်းနှစ်ပုဒ် ရေးပေးရာ စောင်း မဏိရတနာက ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ တနာသုံးပါး ကြည်ညို၍ မိုးကုတ်တရားနာလေ့ရှိသူ ဆရာသည် ဆရာများကိုလွန်စွာရိုသော၍ တပည့်ခံမှ ဆရာဖြစ်မယ် ဟု ခံယူလေသည်။ ဆရာများကန်တော့လျင် ခြေထောက်ကိုမိမိနဖူးနှင့်တိုက်၍ ကန်တော့သောဆရာသည် မိဘ ကိုလည်း လွန်စွာရိုသေသည်။ နာမည်မကြီးခင်က နာမကျန်းဖြစ်နေသူဖခင်ကို ထားခဲ့၍ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် ပခုက္ကူသီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားပွဲတွင် အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် ပြဇာတ်တိုက်နေစဉ် (၇၆) နှစ်အရွယ် ဖခင် ဆုံးပါးခဲ့ရသည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်လေသည်။ မိခင်ကြီးကိုမူ ၈၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆရာသည် အတိတ်နိမိတ်တို့ကို ယုံကြည်သည်။ ပြဇာတ်အမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တို့ကိုသာ ပေးလေသည်။ မောင်ယဉ်အောင် အောင်မြင်ခြင်းမှာ ပြဇာတ်နာမည်ပေးရာတွင် မင်္ဂလာရှိသောနာမည်များ ပေးသောကြောင့်ဖြစ်၍ မင်းသားကြီးမြတ်လေး အရည်အချင်းရှိသလောက် မအောင်မြင်ခြင်းမှာ မကောင်းသော ပြဇာတ်နာမည်များ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်တွင် ပါးရိုက်၍နားကိုက်သည် ပြဇာတ်ကပြရာ ဇာတ်အဖွဲ့တွင်း ပြဿနာများဖြစ်ပွားလာ၍ ပြဇာတ်နာမည်ကို တန်ပြန်ကလဲ့စား ဟု ပြောင်းလိုက်မှ ပြန်၍ အဆင်ပြေသွားဖူးကြောင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဧရာဝတီတိုင်း ရေနစ်သောငါး ပြဇာတ်တိုက်စဉ် မော်တော်ကမ်းကပ်မရသည်ကို ကြုံဖူးကြောင်း၊ လေးမျက်နှာ တွင် တွံတေးသိန်းတန်ဇာတ်အတွက် အချစ်မြို့သို့ မိုင်ထောင့်ငါးရာ ပြဇာတ်တိုက်ရန်သွားစဉ် ဇာတ်အဖွဲ့မှာ မိမိမရောက်မီ ထွက်သွားနှင့်၍ လေးမျက်နှာမှ ကူမဲ၊ လက်ပန်လှ၊ တောင်ကြီးတို့မှတဆင့် မန္တလေးမြို့အထိ လိုက်၍မမှီပဲ ခရီးရှည်ခဲ့ရဖူးကြောင်း၊ မိမိနာမည်မှာ မောင်ဌေးကြည်ဖြစ်သဖြင့် ဌေး၍ကြည်ကြောင်း များဖြင့် သာဓက ဆောင်ပါသည်။ အတိတ်နိမိတ်နှင့် မဆိုင်သောဘေးရန်လည်း ကြုံဖူးသည်။ မောင်တင်စွန်းဘုရားပွဲကရန် ပန်တျာတင်မိုးဝင်းမိသားစု၊ လူရွှင်တော်ရှောက်ပန်းတို့အဖွဲ့နှင့်အတူ ပုသိမ်မှ မော်တင်သို့ လေးထောင်ကျပ်နှင့် စင်းလုံးငှားပြီး စက်လှေစီးစဉ် ငပုတောအလွန် ပိုးလောင်း မှ သင်္ကန်းကုန်းအကူး ကျားပိုက်ငြိ၍ စက်လှေတက်မကြိုးဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်မောင်ယဉ်အောင်၏ ယုံကြည်ချက်သည် ဘဝခွန်အား ဟူသော ခွန်အားရှိသော ဆောင်ပုဒ်တစ်ခု လက်ကိုင်ထားကာ လမ်းလျှောက်ရင်း လမ်းမပျောက်အောင် လမ်းဖောက်ဟုဆိုသော မင်္ဂလာရှိသော အတိတ်ကောင်း နိမိတ်ကောင်း ပြဇာတ်များကို ရေးသားသူ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ စလင်းမြို့တွင် ပျော်ရွှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်၍ အနုပညာအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆရာ့ ဆောင်ပုဒ်များမှာ မတ်တပ်ရပ်၍ ရဲရဲကြည်ပါ၊ တံခါးတစ်ချပ်ကို ဆောင့်မပိတ်ပါနှင့် စေ့ရုံစေ့ထားခဲ့၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် တစ်ဝက်ပြီးသည် (ကွန်ဖြူးရှပ်)၊ တပည့်ခံမှဆရာဖြစ်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်များသောဆရာသည် နန္ဒသိန်းဇံ နှင့် မြသန်းတင့်တို့စာများကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ နန္ဒာသိန်းဇံ၏ ခရောင်းလမ်းကိုဖြတ်ကျော်ခြင်း စာအုပ်ကို လွန်စွာသဘောကျသည်။ သဘင့်အသက်ခုနစ်ရက်ဟု ဆိုလာသော ဆရာမှာ ယခင် နေ့မအားညမအား ပြဇာတ်ရေး ပြဇာတ်တိုက် အလုပ်များခဲ့သလောက် မီဒီယာမျိုးစုံဖွံဖြိုးလာချိန်တွင် အလုပ်အကိုင်နည်းပါးလာရာ ယောနသန်ဇင်ယော် နှင့် ပီမိုးနင်း စာအုပ်များကဲ့သို့သော တက်ကျမ်းများကိုလည်း စွဲမြဲစွာဖတ်၍ စိတ်ခွန်အားယူခဲ့သည် ။ မျိုးဆက်သစ်တို့အတွက် ဆရာ့ စကားလက်တောင်များမှာ တစ်ကစမှ တစ်ရာဖြစ်မည်၊ စက်ဘီးစီးတက်ချင်ရင် စက်ဘီးစီးတတ်အောင်သင်၊ ရေကူးချင်ရင် ရေကူး၊ ပြဇာတ်ရေးချင်ရင် ပြဇာတ်များများကြည့်၊ ဝတ္ထုရေးချင်ရင် ဝတ္ထုများများဖတ်၊ ကဗျာရေးချင်ရင် ကဗျာများများဖတ် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဆရာက နည်းသာပြနိုင်၍ အောင်မြင်မှုအတွက် ပင်ကိုယ် ပါရမီနှင့် ကြိုးစားမှုလိုပါသည်ဟု ဆုံးမတတ်ပါသည်။ တိရစ္တာန်ချစ်တတ်၍ သွားလေရာ ခွေးစာများ စက်ဘီးခြင်းထဲ ထည့်ယူပြီး တွေ့သည့်ခွေးကို ကျွေး၊ သကြားဝယ်ထားပြီး သစ်ပင်ရင်းတွင် ပုရွက်ဆိတ်များကို အစာကျွေးလေ့ရှိသော ဆရာ့ကို ကျွေးချင် ပေးချင်သူ ပေါများ၍ တိရစ္ဆာန်အမည်ပါသော ပြဇာတ် သီချင်းများနှင့်လည်း အကျိုးပေးသည်မှာ မိမိစေတနာ မိမိ အကျိုးပေးခြင်း ဖြစ်ပေမည်။ ခွေးကျွေးသည့်ပေါင်မုန့်ကို ဆိုင်တွင် ၃ လ တစ်ခါ အကြွေးရှင်းလျင် ၃ သိန်းကျပ်ခန့် ရှင်းရသည် ဆိုပါသည်။ ဆရာ၏ အခြား အလေ့အကျင့်များမှာ မနက်လေးနာရီ အိပ်ရာထပြီး၊ သောက်တော်ရေကပ်၍ တရားနာခြင်း၊ စာရေးလျင် စလင်းမြို့ အနီး ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် တနေကုန် သွားရေးခြင်း၊ ည ရေဒီယိုနားထောင်ပြီး အိပ်ရာဝင် ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဆရာရေးသမျှစာတို့ကို ကိုခင်မောင်စိုး (သာတင်ဆင့်) က လက်ရေးနှင့် အချော ပြန်ကူးပေးရသည်။ မန္တလေး ရောက်လျင် ရွှေရတနာဦးဆန်နီ၊ ရွှေမန္တလာ ဦးသောင်းထွဋ် (အောင်သူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှင် တေးရေး မြန်မာပြည်သန်းဦး ကဗျာဆရာ နီဝန်းငယ်)၊ စိန်ပန်းမြိုင် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဝါယမ (မင်းရဲသော်၊ ဆရာဖြစ်သူ ဦးစိုးတင့် တို့ထံ စက်ဘီးနှင့် လျှောက်လည်တတ်သည်။ <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ပထမပိုင်း ၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ် ၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၁။</ref> <ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် (တတိယပိုင်း) Audio Podcast ၊ မန်းသူသက်သက် ၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ် ၊ ၂၀၂၄ ေော်ဝါရီ ၄။</ref>
== ကဗျာ ==
၁၉၇၆ ခုနှစ် [[ယုဝတီဂျာနယ်]]တွင် နံ့သာ သ ၍ မလှသောမျက်နှာ ကဗျာ ဖော်ပြခံရပြီး ကဗျာဆရာဘဝ စတင်သည်။ ကလောင်အမည် အနုပညာဌေးကြည် (စလင်း) ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာဖြစ်သူ ဦးမြဝင်း (ပြည် ပါမောက္ခချုပ်) နှင့် [[ချစ်ဦးညို|ဆရာချစ်ဦးညို]]တို့ အကြံပြုချက်အတိုင်း မောင်ဌေးကြည် (စလင်း) ဟု ကလောင်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းပေါင်းစုံ ၇၀ ကျော်တို့တွင် ကဗျာအပုဒ်ရေ သုံးထောင်ကျော် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
== စပ်ဆိုခဲ့သောကဗျာများ ==
<ref>[https://www.facebook.com/b4wic7ik69 ကဗျာဆရာ ဌေးကြည် (စလင်း) ဖေ့ စ် ဘုတ် စာမျက်နှာ]</ref> စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာများနှင့် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ။
# စည်းကမ်းကို ပန်းလိုပန်
# ဆန်ရေ တပွက် ([[မဟေသီမဂ္ဂဇင်း]])
# ဆော့ဖ် ပင် ကဗျာစာအုပ်
# ဇာတ်ခုံပေါ်က အလွဲများ ကဗျာစာအုပ်
# ညရှစ်နာရီ ချောကလက် ကဗျာစာအုပ်
# ဒေါင်းအသည်း၏ ဒဿနိက ကဗျာစာအုပ် (အနုပညာဌေးကြည် ကလောင်အမည်)
# နှင်းဆီဖူး၏ ဆူးတံခါး အဖွင့် ကဗျာစာအုပ် (အမုပညာဌေးကြည် အမည်ဖြင့်)
# ပန်းတွေ ပွင့်တိုင်း သမိုင်းကောင်းသူ ဆုရ ကဗျာရှည်
# ဖေဖေ့ နှလုံးသားထဲက ကျွန်တော် ကျွန်မ၏ အမေ ကဗျာရှည်
# မြို့လား ၁၀၀ ကဗျာစာအုပ်
# ရုပ်သေး သစ်ပင် အက်ဆေးများ စာအုပ်
# လူနှင့်လက်
# နတ်ဖျော် ကော်ဖီ ကဗျာစာအုပ် (၆၆ နှစ်မြောက် မွေးနေ့အထိန်းအမှတ်)
== ပြဇာတ် ==
ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သောကြောင့် တွေးသမျှ အတွေးတို့မှာ ကဗျာမဟုတ်လျင် ပြဇာတ်အကြောင်းသာ ဖြစ်၏။ ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် [[မြို့တော်သိန်းအောင်]] ဇာတ်အဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ပထမဆုံးပြဇာတ်ကို စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာများဖြစ်သည့် ဒေစီဂမုန်း၊ သုခုမစာကလေး၊ [[တွံတေးသိန်းတန်]] အပါအဝင် ဆရာများစွာထံမှ ပြဇာတ် နှင့် ဂီတပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ ကိုယ်တတ်လို့မဟုတ်၊ ဆရာများတော်လို့၊ စိန်နားကပ်ရောင် နှင့် ပါးပြောင်ရသူ အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ဆရာများကို အမွှန်းတင်လေသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်က စလင်း အလှူတစ်ခုတွင် ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်း အငြိမ့်အတွက် ဖန်တီးပေးသော ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ဖြင့် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်သည်။ ၁၇ နှစ်သားလေး၏ ပြဇာတ်အနုပညာအမည်မှာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဖြစ်သည်။ စလင်းကုသိနာရုံဘုရားပွဲ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံ ဂျိုးဖြူဇာတ်အဖွဲ့ကပြမှု ခုနစ်ညမြောက် နောက်ဆုံးည တွင် ညမွေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် ပြဇာတ်ကိုပင် စလင်းသား စလင်းမောင်ဌေးကြည်၏ ပြဇာတ်အဖြစ် ကြိုတင်ကြော်ငြာ ကပြခဲ့ရာ စလင်းပရိတ်သတ်က ဝက်ဝက်ကွဲအားပေးခဲ့ပြီး နာမည်ရစပြုသည်။ ဂျိုးဖြူပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ ဒေစီဂမုန်းသည်လည်း လက်ဦးဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဇာတ်မှာ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်းဇာတ်]] ဖြစ်သည်။ စိန်အောင်မင်းဇာတ် ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စာကလေးက အခန်းခွဲပုံများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒရားလူမော်က ဂီတပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ တတိယမြောက်အဖြစ် [[ခင်မောင်ချင်း|ခင်မောင်ချင်းဇာတ်]]တွင် တန်ပြန်စူးသောမြှားတစ်ချောင်းပြဇာတ် စင်တင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ စတုတ္ထမြောက် အဖြစ် [[ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန်|ပုလင်းစိန် ဖန်ခွက်စိန် အမြည်းစိန် ဇာတ်]]နှင့် ပဒိုင်းတစ်ယောက် လမ်းပျောက်နေသည် ပြဇာတ်ကို စင်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဖိုးချစ် (ဇာတ်မင်းသား)|ဖိုးချစ်]]၊ [[စွမ်းဇာနည်]]၊ [[ဟံဇာမိုးဝင်း၊]] မိုးမင်း၊ ကျွန်တော့သဘင်၊ ပျော်တော်ဆက်၊ ဆန်းဝင်းကြည်၊ အောင်စံ၊ ချစ်စွမ်းသာ၊ မိုးပျံ၊ စသော ဇာတ်အဖွဲ့များတွင် ပြဇာတ်များလက်တွဲ တင်ဆက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ တဖက်တွင်လည်း မိဘလက်ငုတ် ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည်လုပ်ရင်း မလွန်ဇာတ်ရုံ [[ပန်တျာကြည်လင်|ပန်တျာကြည်လင်ဇာတ်]] [[ဘီအီးဒီအောင်သိုက်]] အဖွဲ့မှ ပြဇာတ် အထာများ လေ့လာသင်ယူခွင့်ရခဲ့သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့|ရေနံချောင်း]] သောင်ပြင်ပွဲတော်တွင် လာရောက်ကပြသော မြို့တော်သိန်းအောင်၏ မြို့တော်အင်အားစု မှ [[မောင်ယဉ်အောင် (မြို့တော်)|မောင်ယဉ်အောင်]] နှင့် တွေ့ပြီး ၅ တန်းကျောင်းသားဘဝက ရေးခဲ့သော ပြဇာတ်ကို ပြသကာ မောင်ယဉ်အောင်ထံမှ ပညာယူခွင့်ရခဲ့သည်။
== ဖန်တီးခဲ့သော ပြဇာတ်များ ==
ကဗျာရေးသည်ထက် ပြဇာတ်က ပိုခက်သည် ဆိုသော ရှေ့မှီနောက်မှီ ဆရာကြီး စလင်းမောင်ဌေးကြည်သည် ဇာတ် နှင့် အငြိမ့် အဖွဲ့ပေါင်းများစွာတို့အတွက် ပြဇာတ် နှင့် တေးသံစုံ အော်ပရာများ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။ ၂၀ ရာစု စိန်အောင်မင်း ခေတ်မှသည် ၂၁ ရာစု [[အောင်ဇမ္ဗူ]]ခေတ်အထိပင် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပြဇာတ်ရေးကာစက ဘီအီးဒီအောင်သိုက်မှ ဌေးကြည်ပြဇာတ်က လူစကားပြောနဲ့မတူပဲ ကဗျာဖတ်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု အပြောခံရဖူးသည်။ ပြဇာတ် ၉၅ ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အပုဒ် ၇၀ ခန့် စင်တင်ခဲ့သည်။ အော်ပရာလည်း ထိုအရေအတွက်မျှ ဖြစ်သည်။ ရုက်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည် ရိုက်ကူးသည်မှာ ၇ ကား ရှိသည်။ ဆရာ့ဇာတ်လမ်းများကို စင်တင်ကပြခဲ့ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းတွင် မပါသော ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်အဖွဲ့များမှာ များမှာ ဦးဆန်နီ၊ မောင်မြင့်လွင်၊ မြတစ်ရာ၊ လမင်းတစ်ရာ၊ သစ်လွင်၊ မြရတနာ၊ ရွှေမန္တလာ၊ ရွှေညီအကို၊ ရွှေမဟာ၊ ရွှေမောင်နှမ၊ ရွှေဝေလျှံ၊ ရွှေမင်းသားလေးများ၊ ရွှေမြစံ၊ ဇော်သစ်၊ မန္တလာထိပ်ခေါင်၊ အောင်ချမ်းဝင်း၊ နှင်းခိုင်၊ ချမ်းချမ်းပို၊ ပိုင်ထက်ဝေ၊ ဦးဆန်နီ၏ ခိုင်သစ္စာ၊ မန္တလေးရဲဇော်၊ နိုင်ကိုကို၊ လှိုင်ဘွားအောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် ပြဇာတ် အော်ပရာများကို ရေးသား စီစဉ် ညှံန်ကြားရုံသာမက လိုအက်လျင် အသံနောက်ခံစကားပြောပေးခြင်းကိုပါ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ပြဇာတ်မင်းသား ဖြစ်ချင်သော ဆရာမှာ ပြဇာတ် နှစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဖူးသော်လည်း အလွဲလွဲ အချော်ချော် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>ကျွန်တော်တို့မန္တလေး အစီအစဥ် ၊ ကဗျာဆရာ တေးရေးဆရာ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ စလင်းမောင်ဌေးကြည် ဒုတိယပိုင်း၊ မန်းသူသက်သက်၊ မန္တလေး အက်ဖ် အမ်မ်၊ ၂၀၂၄ ဇန္နဝါရီ ၂၈။</ref>
# ညမွှေးပန်း၏ လျှောက်လဲချက် (ရွှေဗျိုင်းငွေဗျိုင်းအငြိမ့် နှင့် ဂျိုးဖြူဇာတ်)
# စလင်းမြို့သူ မသည်းဖြူ (စိန်အောင်မင်း) (ကိုယ်တိုင် မင်းသား)
# တန်ပြန်စူးသော မြှားတစ်ချောင်း (ပုလဲအရောင်မမှိန်ဇာတ်အဖွဲ့၊ ခင်မောင်ချင်း)
# သဘင်ချစ်ရင် စင်မြင့်ပေါ်လာခဲ့ပါ (တွံတေးသိန်းတန်) (ကပြချိန် ယမ်းသမားနှင့် အမှတ်တရ ရယ်ရွှင်ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်)
# မောင်ချစ်သူ ဝတ္ထုရေးနေသည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရေးခ ၃၀၀ ကျပ် ရသည်။
# ပန်းပင်လယ်ကြီး ပြည့်တော့မည် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
# ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ် (တွံတေးသိန်းတန်) ရုပ်ရှင်ပြန်ရိုက်သည်။
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်ူတန်) ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။
# အချစ်ပင်လယ်ပြင်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည် (တွံတေးသိန်းတန်)
# ကျေးဇူး (ရုပ်ရှင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်)
# လတစ်ခြမ်း လွမ်းတဲ့အခါ အော်ပရာ ([[သိန်းဇော်|မန္တလေးသိန်းဇော်]]) ရေးခ ကျပ် ၃၀၀ ရသည်။
# စည်းသုံးတန် ထိုအရပ်မှာ (မန္တလေးသိန်းဇော်) ရေးခ ကျပ် ၅၀၀ ရသည်။
# နား ကိုက်ပေမယ့် သား မမိုက်ပါဘူး အမေ
# သိင်္ဃါရုံ ပန်းအိပ်မက် အော်ပရာ ([[တင်မိုးဝင်း|ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း]])
# အဝေးမြတ်ခင် ပို၍စိမ်းစေရ (ကျွန်တော့သဘင် ပန်တျာတင်မိုးဝင်း)
# ရွှေပုဆိုးနဲ့ ရေချိုးပြန်ခဲ့မယ် ([[ဒွေး]] ရုပ်ရှင် ပြန်ရိုက်သည်)
# သာယာ ရွှေ ပြည် မြို့ရိုးတံခါး အော်ပရာ (၂ ရက်နှင့် အပြီးရေးခဲ့သည်။ မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ် အပါအဝင် ဇာတ်အဖွဲ့ပေါင်း ၁၇ ဖွဲ့က စင်တင် ကပြခဲ့ကြသည်။ ဤအော်ပရာ အကြောင်း စာတန်းတင်ပြီး အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူပင် ရှိသည်)
# ကျက်ရွာ ညပြေးသည်က တေးသရုပ်ဖော် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# အမှန်တရား အမှားတစ်ခု (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# လူတွေပြောတဲ့ လောကဓံ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ဖိုးမောင်လာပြီ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်) (မင်းသုဝဏ်ကဗျာကို ခံစားဖန်တီးသည်)
# မသိ မကြောက် သိမကြောက် (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပန်းလိုသိမှ ပန်းသီလ (မြို့ရွှေမန်းသား ဖိုးချစ်)
# ပုဂံ လာသော လမ်း ()
# ရေနစ်သောငါး
# မိခင် ရွှေ လက် မရင်စက်ပါ မဟောသဓ ဇာတ်တော်လာ သားတရားစီရင်ခန်း)
# နှလုံးသား နှင့် ဖွင့်ကြည့်ပါ အော်ပရာ
# ပိတောက်အသည်းနဲ့ ကဲတဲ့ခင် ([[တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း]])
# ဗိဿနိုးရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အော်ပရာရှည် (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# နှလုံးသွေးနဲ့ ရေးတဲ့ပုံပြင် (ရွှေမန်းတင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း)
# သီချင်းမဆုံးခင် အကမရပ်နဲ့ (တင်မောင်ဆန်းမင်းဝင်း) (ကိုယ်တိုင်ဝင်က)
# နေရောင်အောက်မှာ သာသောလ အော်ပရာ (ရေသည်ပြဇာတ်) (ဟံဇာမိုးဝင်း)
# သံသယ အစွဲအလန်း (ဟံဇာမိုးဝင်း၊ စွမ်းဇာနည်)
# ဝတ်ဆံမရှိသောပန်း (စွမ်းဇာနည်)
# ပုပ္ပါးလာရင် ထီးယူခဲ့ပါ (ဆန်းဝင်းကြည်)
# မြင့်မိုရ်ထမ်း၍ လမ်းလျှောက်ခြင်း (မိုးဝင်း မိုးမင်း)
# ဆယ်လိုက်မှာလေ ဆန်သည့်ရေ (မိုးမင်း)
# ကကြီး ခကွေး ဘယ်လိုရေး ()
# ပါးရိုက်၍ နားကိုက်သည် (ချစ်စွမ်းသာ)
# အမေနဲ့သား (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံခါးနှစ်ချပ် (ချစ်စွမ်းသာ)
# တံငါစင်စစ်က ငါးဖြစ်ခြင်း (ဘီအီးဒီ အောင်သိုက် ဇော်ဝင်းမောင်)
# လပြည့်ညရဲ့ လွမ်းလင်္ကာ အော်ပရာ (ရှေွှ ရတနာအငြိမ့်) ရေးခ ကျပ်တစ်သောင်းခွဲ
# မိုးလိုဟိန်းလို့ ခြိမ်းပြမယ် (ဝင်းနောင်)
# တူညီသော တန်ကြေး (ဝင်းနောင်)
# ရွှေရင်မဲ့နဲ့ နေရစ်ခဲ့ပါ ()
# မောင်ဖေငယ် (အောင်ဇမ္ဗူ)
== ကက်ဆက်အသံဇာတ်လမ်းများ ==
အသံမင်းသား နိုင်လင်း နှင့်လည်း အသံပြဇာတ် ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်း များ ဖန်တီးခဲ့ပါသည်။
== ဂီတ ==
မိဘများ၏ ဆယ့်နှစ်ပွဲလောက [[မကွေးမြို့|မကွေး]]မှ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင် ရွှေနန်းတွင်း ဦးမြသောင်း က တွံတေးသိန်းတန် နှင့် မိတ်ဆက်ပေးရာ မောင်ဌေးကြည်၏ ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း ကဗျာကို သဘောကျပြီး မယ်ဒလင်နှင့် သံစဉ်သွင်းကာ ဓာတ်ပြားအဆိုတော် မင်းဇော်ဦးက သီဆိုသဖြင့် ဘဝအမှတ်တရ ပထမဆုံး သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်မှာလည်း မောင်ဌေးကြည်၏ အနပညာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်ပေးသော စလင်းမောင်ဌေးကြည်အမည်နှင့်ပင် တေးသီချင်းများ၊ ပြဇာတ်များ ရေးသည်။ တွံတေးသိန်းတန် သီဆိုသော ခွေးဖြူမသို့စာတစ်စောင် သီချင်းဖြင့် အောင်မြင်သော တေးရေးဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သီကုံးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
၂၀ ရာစု မြန်မာ့သဘင်၊ ဂီတလောက နာမည်ကျော် တွံတေးသိန်းတန် အတွက် သီချင်း ၉ ပုဒ်၊ [[ဟင်္သာတထွန်းရင်|ဟင်္သါတထွန်းရင်]]အတွက် ၇ ပုဒ်၊ ၂၁ ရာစု သဘင်လောက နာမည်ကျော် [[စမ်းရေမိုး]] အတွက် သီချင်း ၇ ပုဒ် အပါအဝင် နာမည်ကျော်အဆိုတော်များအတွက် တေး သီချင်းများ နှင့် ပြဇာတ် အော်ပရာတေးသီချင်းများ ကို ရေး သားခဲ့သည်။ တေးစီးရီး ၁၅ ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ဆိုင်းသီချင်းများလည်း ရေးခဲ့သည်။
# ခွေးဖြူမသို့ စာတစ်စောင် (တွံတေးသိန်းတန်) သောနုတ္ထိုရ် နဲ့ မတူတဲ့ငါစီးရီး၊ သီချင်းရေးခ ၁၅၀ ကျပ် ရသည်။ ရုံဝင်ခ ၅ ကျပ်ခေတ်။
# ငှက်ခါးမလေး ပြန်လာပါ (တွံတေးသိန်းတန်၊ အဆိုတော် ၁၇ ယောက်က ပြန်ဆိုသည်) ငှက်ခါးမလေးပြန်လာပါစီးရီး
# သူ့ကို မမေ့ကြပါနဲ့ (တွံတေးသိန်းတန်) နားရှိလို့ကြားမိပါတယ် စီးရီး
# ရှက်ပြုံးမျက်လုံးမှာထည့်ပေးပါ (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# စိန်တစ်ဆင်စာနဲ့ရွှေတစ်အိုး (တွံတေးသိန်းတန်) အရွယ်လွန်အချစ် အခွေ
# ဘဝတံငါ (တွံတေးသိန်းတန်) လေပွေမ အခွေ
# မခင်ပြုံး (နောက်ဆုံးနှစ်) (တွံတေးသိန်းတန်) ကိုယ့်အလှည့် အခွေ
# လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ
# အမုန်းချောင်းနားက ရွာကြီးသူ (တွံတေးသိန်းတန်) လှည်းလမ်းပေါ် ကားမမောင်းရ အခွေ ၁၉၉၆
# လာလည်မယ် မမရယ် (တွံတေးသိန်းတန် နှင့် ၂ ယောက်ပေါင်းရေး) (ထက်မြက်စိုး) မမကိုအားကျတယ်ဗျာ အခွေ
# တချိန်တုံးက ဝါဆို ဝါခေါင် (ကိုဉာဏ်)
# တုံးကျော်မောင် (မန္တလေး အောင် လွင် ဆိုင်းသီချင်း)
# ပန်းတွေပွင့်မှ လိုက်ခဲ့ပါ စီးရီး ၉ ပုဒ် (ကိုခန့် စစ်ကိုင်း)
# မခင်ပြုံး နောက်ဆုံးနှစ် (တွံတေးသိန်းတန်)
#
# ရယူခဲ့သော နှလုံးသား (ချမ်းသာ)
# ရွှေငှက်မလေး ဖြတ်ပြေးသွားပါ စီးရီး (မယ်ဒလင် မောင်လွှမ်းဝေ)
# ဝက်သည်းကန်၏ဆည်းဆာလမ်း (မင်းဇော်ဦး)
# သနပ်ခါးတူးသောအဘိုးအို နဲ့ သနပ်ခါးတူးသော မိန်းမပျို (တွံတေးသိန်းတန်) ဒဂုံတေးသံသွင်း
# သားပေးတာက ကွမ်းတစ်ယာနဲ့ လက်ဖက်တစ်ရိုး အမေ့ရင်မှာ ဝမ်းသာလိုက်တာက စိန်တစ်ဆင်ဆာနဲ့ ရွှေတစ်အိုး (ဟင်္သါတထွန်းရင်)
# အမေဆိုတာ အမေ (ကျော့ ောင် ခိုင်)
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
kzcnaj63gzqnp59yjiuthd5g5swspqh
အ.လ.က (ခွဲ) မအူ
0
289966
1046308
2026-08-03T13:31:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) မအူ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မအူရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မအူရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျော..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046308
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) မအူ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မအူရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မအူရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၀၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|16.964551661763974| 96.35532144183516|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
qhxgvt0dki8h89rnz6e3tbtnz90cw45
အ.လ.က (ခွဲ) ဇုန် - ၂
0
289967
1046310
2026-08-03T13:32:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) ဇုန် -၂''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကြာအင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကြာအင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046310
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) ဇုန် -၂''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကြာအင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကြာအင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
pgaioj7s4eg312lpcvaonb6h1tonyh7
အ.လ.က (ခွဲ) ခမရ - ၇၀၉
0
289968
1046312
2026-08-03T13:34:02Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) ခမရ - ၇၀၉''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ ဖောင်ကြီးအနောက်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဖောင်ကြီးအနောက်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046312
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) ခမရ - ၇၀၉''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဖောင်ကြီးအနောက်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဖောင်ကြီးအနောက်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၃၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
2l9u3wnr1gnbn54wy67hnvp1ev45pid
အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်ဖုန်
0
289969
1046313
2026-08-03T13:35:32Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်ဖုန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ဖုန်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဆင်ဖုန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046313
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) ဆင်ဖုန်''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ဖုန်ရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဆင်ဖုန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၆၀ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
eh3vv85mu6d1t08ht6gaafcpvluifes
အ.လ.က (ခွဲ) ဘားလား
0
289970
1046314
2026-08-03T13:36:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘားလား''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဘားလားရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဘားလားရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046314
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) ဘားလား''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ဘားလားရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ဘားလားရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၀၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
qkczd1z61az9m0hf7twtasm8nfpchss
အ.လ.က (ခွဲ) မြေနီကွင်း
0
289972
1046318
2026-08-03T13:39:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) မြေနီကွင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မြေနီကွင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မြေနီကွင်းရွာ]]ရှိ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046318
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) မြေနီကွင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[မြေနီကွင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|မြေနီကွင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၁၄ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|17.308072532724285| 96.22022246653742|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
io7wzey4vnysn7xa0tja5y47ze8ui8p
အ.လ.က (ခွဲ) ကြာအင်း
0
289973
1046319
2026-08-03T13:40:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) ကြာအင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကြာအင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကြာအင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046319
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) ကြာအင်း''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှည်းကူးမြို့နယ်]]၊ [[ကြာအင်းရွာ၊ လှည်းကူးမြို့နယ်|ကြာအင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၅၂ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/hlegu-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
ae8g07yyndkoo5dk45hcvewbzfjvc0u
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43028-62
3
289975
1046341
2026-08-03T14:27:16Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046341
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-43028-62 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၇၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
8wow23643c0p2oiew6l1p7grcoifim8
ယမနရှိခရိုင်
0
289976
1046350
2026-08-03T14:35:50Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ယမနရှိခရိုင်''' (山梨県, Yamanashi-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046350
wikitext
text/x-wiki
'''ယမနရှိခရိုင်''' (山梨県, Yamanashi-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၇၈၇,၅၉၂ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄၄၆၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။ ယမနရှိခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
t73sc13bj5ompw29cz4frc3v7jojer6
1046351
1046350
2026-08-03T14:36:08Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1046351
wikitext
text/x-wiki
'''ယမနရှိခရိုင်''' (山梨県, Yamanashi-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေ ၇၈၇,၅၉၂ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၄၄၆၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။ ယမနရှိခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ဆိုင်းတမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[ခနဂဝခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[တိုကျိုမြို့]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
cylkn8lfir10giyakkmn5j6ju8qk8n6
ရွှေရင်ကျော် ဣစ္ဆာသယ မဟိဒ္ဓိစေ ဂိုဏ်းတော်ကြီး
0
289977
1046361
2026-08-03T15:19:58Z
Myanmar Wik
103978
"<nowiki>'''</nowiki>ရွှေရင်ကျော် ဣစ္ဆာသယ မဟိဒ္ဓိစေ ဂိုဏ်းတော်<nowiki>'''</nowiki> သည် <nowiki>[[မြန်မာနိုင်ငံ]]</nowiki>တွင် ထင်ရှားသော ရိုးရာ လောကီပညာ၊ ဘာသာရေး..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046361
wikitext
text/x-wiki
<nowiki>'''</nowiki>ရွှေရင်ကျော် ဣစ္ဆာသယ မဟိဒ္ဓိစေ ဂိုဏ်းတော်<nowiki>'''</nowiki> သည် <nowiki>[[မြန်မာနိုင်ငံ]]</nowiki>တွင် ထင်ရှားသော ရိုးရာ လောကီပညာ၊ ဘာသာရေးနှင့် တိုင်းရင်းဆေးပညာဆိုင်ရာ ဂိုဏ်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဂိုဏ်းတော်သည် <nowiki>[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</nowiki>၏ အခြေခံတရားတော်များဖြစ်သော မေတ္တာ၊ ကရုဏာတို့ကို အခြေခံကာ လောကီပညာရပ်များဖြစ်သည့် အင်း၊ အိုင်၊ ခါးလှည့်၊ လက်ဖွဲ့၊ မန္တန် စသည့် ပညာရပ်များဖြင့် လူဝေနေယျသတ္တဝါများအား ဘေးအန္တရာယ်မှ ကယ်တင်စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ပယောဂရောဂါများ ကုသပေးရန် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ouz3oobr1m5rtl94ckpfajozm7y5zjb
1046362
1046361
2026-08-03T15:20:59Z
Myanmar Wik
103978
1046362
wikitext
text/x-wiki
'''ရွှေရင်ကျော် ဣစ္ဆာသယ မဟိဒ္ဓိစေ ဂိုဏ်းတော်''' သည်[[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ထင်ရှားသော ရိုးရာ လောကီပညာ၊ ဘာသာရေးနှင့် တိုင်းရင်းဆေးပညာဆိုင်ရာ ဂိုဏ်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဂိုဏ်းတော်သည်[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၏ အခြေခံတရားတော်များဖြစ်သော မေတ္တာ၊ ကရုဏာတို့ကို အခြေခံကာ လောကီပညာရပ်များဖြစ်သည့် အင်း၊ အိုင်၊ ခါးလှည့်၊ လက်ဖွဲ့၊ မန္တန် စသည့် ပညာရပ်များဖြင့် လူဝေနေယျသတ္တဝါများအား ဘေးအန္တရာယ်မှ ကယ်တင်စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ပယောဂရောဂါများ ကုသပေးရန် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
60jiu8n52li3iah0krro3zq4jeycnyy
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-42806-74
3
289978
1046365
2026-08-03T15:27:23Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046365
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-42806-74 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၇၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
16iz5rmimbq0wk5xcohf22nmzu2n5zg
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-42949-85
3
289979
1046374
2026-08-03T16:27:30Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046374
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-42949-85 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၂၇၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
999ydwymfcb0uaavg6a121ts49unqv9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:သုတေသီမောင်စိုး(တောင်သာမြေ)
3
289980
1046380
2026-08-03T17:38:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046380
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် သုတေသီမောင်စိုး(တောင်သာမြေ) ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၈၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
mck41fe6s11banlbhlwxodp4brog9xz
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-42777-48
3
289981
1046387
2026-08-03T21:39:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046387
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-42777-48 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၃၉၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
t0fakpuujs4r9htf63o7ykhqskh74y8
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-42870-34
3
289982
1046392
2026-08-03T23:39:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046392
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-42870-34 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၃၉၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
5ma0495huctqc7fswroasnezahujidb
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43017-65
3
289983
1046394
2026-08-04T01:39:35Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046394
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-43017-65 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၉၊ ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
bafs6715hxa7l43fyt097bm50unvcv9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black/မော်ကွန်း ၃
3
289984
1046399
2026-08-04T04:47:33Z
Dr Lotus Black
31011
"== ရေးလို့ရလား။ == ဆရာ့ကိုမေးချင်ပါတယ်။ ဆရာပြောလို့တော်တော်လေးလည်းသိခဲ့ပါပြီ။ NUG ပြောတဲ့ People's Defensive War ဆိုတဲ့ အကြာင်းကို ဆောင်းပါ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046399
wikitext
text/x-wiki
== ရေးလို့ရလား။ ==
ဆရာ့ကိုမေးချင်ပါတယ်။
ဆရာပြောလို့တော်တော်လေးလည်းသိခဲ့ပါပြီ။
NUG ပြောတဲ့ People's Defensive War ဆိုတဲ့ အကြာင်းကို ဆောင်းပါးအတိုလေး အဖြစ် ဝီကီမှာ ရေးကြည့်ချင်တယ်ဗျာ။ source ကိုတော့ သတင်းမီဒီယာတွေက ယူတာပေါ့။
ရေးသင့်မရေးသင့်ပြောပေးပါ၊ [[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
: အင်္ဂလိပ်ဝီကီဘက်က [[:en:Defensive war]] အကြောင်း ဘာသာပြန်ရေးသားနိုင်မှာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::သူဆိုလိုချင်တာက [[:en:Myanmar People Defensive War]] ကို ပြောတာနဲ့တူတယ်။ enwiki ဖက်မှာ redirect လုပ်ခံထားရပြီး အဲဒီပြန်ညွှန်းကို ဖျက်ဖို့ ဆွေးနွေးထားကြတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၃၇၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
:::{{ping|Neyya Swan Yi}} ပြည်သူ့ခုခံစစ်ဆိုတာမျိုးက ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်အနေနဲ့ရေးရလောက်တဲ့အထိ notable မဖြစ်ပါ။ သက်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးတစ်ခုခုမှာ section တစ်ခုအနေနဲ့ထည့်တာလောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
:::(ဒီမှာ ကြုံတုန်းတစ်ခါတည်း ပြောချင်တာက) enwiki မှာ လာမရေးခင် ရေးသားနည်းလမ်းညွှန်တွေကို အကြမ်းဖျင်းနားလည်အောင် အရင်ဖတ်ထားဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ပေးတာနဲ့ပတ်သက်လို့ [[WP:AT]] နဲ့ တခြားရေးသားနည်းလမ်းညွှန်တွေကို [[WP:MOS]] မှာ ကြည့်ပါ။ Myanmar People Defensive War ဆိုတာမျိုးက rough/ poor translation ပါပဲ။ [Myanmar] People's Defensive War ဖြစ်သင့်တာပါ။ Last but not least, drama king လုပ်လဲ အကျိုးမရှိပါဘူး။ ဝီကီမှာ guidelines and policies အရပဲ သွားတာပါ။ ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၁၅:၂၅၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::::ကျေးဇူးပါ [[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၃၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::::Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]] ၁၈:၁၅၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ==
edit လုပ်ခွင့်ပိတ်ထားတာက်ု ပြန်ဖွင့်ပေးတာ ကျေးဇူးပါ။
လက်ကမြင်းတဲ့ အကျင့်ကို တဖြည်းဖြည်း လျှော့ပါ့မယ်၊၊
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
== မသိလို့ ==
အက်ထမိန်က ကျနော့်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ နောက်ထပ် လက်သရမ်းရင် ပိတ်မယ်လို့ ပြောတယ်။ ဘာတွေ လက်သရမ်းခဲ့လဲ ဆိုတာရှင်းပြပါ။ ကျနော် ဘာကြောင့် ဒီလို အပြောခံ ထိတယ်ဆိုတာ သိရဖို့တော့လည်း ထိုက်တန်ပါတယ်။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၃၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
:{{Ping|အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi}}မိတ်ဆွေအနေနဲ့ ဘာတွေ တည်းဖြတ်ခဲ့သလဲဆိုတာ ကိုယ့်ဘာသာသိမှာပါ။ ကျနော် ပြောခဲ့ပြီးသလိုပါပဲ။ အခုလောက်ဆိုရင် ဝီကီပီဒီးယားရဲ့ မူဝါဒလမ်းစဉ် တွေကို နားလည်သဘာပါက်ပြီးဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မျော်လင့်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၀၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== ထပ်ရှင်းပြ ==
wikipedia စည်းကမ်းတွေက နည်းနည်းတော့ ဖတ်ပြီးပြီ။ အကုန်အဖတ်ရသေးဘူး။
ပြီးတော့ နောက်ထပ်ပြောချင်တာက ကျနော် အရင်တုန်းကလိုမျိုး " ကိုမေကိုလိုး, ဖာသည်မသား" စတဲ့ရိုင်းစိုင်းတဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့လဲ ဆောင်းပါးတွေ လိုက်ပြီး edit မလုပ်ဖူး။ ပုံမှန်စကားလုံးတွေပဲ ထည့်တာ။ အရင်တုန်းက ဆဲတာတွေ လိုက်ထည့်လို လက်သရမ်းတယ် ဆိုတာ နားလည်ပါတယ်။ အခုကြတော့ ဘာဖြစ်လို့လဲ။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၄၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
::{{Ping|အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi}} ဥပမာ မိတ်ဆွေရဲ့ အသုံးပြုသူစာမျက်နှာမှာ ရေးသားထားတာက
[[WP:NOT]] ထဲက '''ဝီကီပီးဒီးယားသည် မင်းမဲ့စနစ် သို့မဟုတ် လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုနိုင်သော ဟစ်တိုင် မဟုတ်ပါ''' လို့ ဖော်ပြချက်နဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အဲလို ရေးချင်တယ်ဆိုရင် ဖေ့ဘွတ်လို လူမှုကွန်ယက်မှာ သွားရေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
:ဪ ဟုတ်ကဲ့ပါ။
:[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၁၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== ခင်ညွန့် ==
ခင်ညွန့်မှာ ကျနော် ရေးထားတာကို ဘာလို့ ဖျက်သလဲ။
ပေါက်ကရတွေ ရေးတာမဟုတ်သလို ဆဲဆိုပြီးရေးတာလဲ မဟုတ်ဘူး။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၂၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
:သူ့အကြောင်းရေးထားတဲ့ စာအုပ်ရဲ့ စာရေးသူနဲ့ စာအုပ်အမည်ကို ထည့်လို့ရပေမယ့် ဝီကီဆောင်းပါးထဲမှာ စာအုပ်ကိုဖတ်နိုင်တဲ့လင့်ခ်တွေဆီ ထည့်သွင်းညွှန်းဆိုတာမျိုးက spam/promotional အနေနဲ့ဖြစ်တာမို့ ဖယ်ရှားလိုက်တာပါ။ နောက် ကိုးကားထဲက ဖော်ပြထားသမျှကို တိုက်ရိုက်ကူးယူရေးသားတဲ့ ပုံစံ၊ သတင်းဖော်ပြချက်လိုမျိုးဖြစ်တဲ့အတွက် ကျန်အပိုင်းတွေလဲ ဖယ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၁၈၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hi!
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.
When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.
Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.
If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].
We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.
Thank you.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
၁၈:၁၈၊ ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(6)&oldid=22532666 -->
== မသိလို့ပါ ==
မဂ်လာပါဗျ။
ကျနော် အကူအညီ ၂ခု တောင်းချင်ပါတယ်။
၁။ ကျနော်ဘာသာပြန်လိုက်တစ်ချို့ကတော့ အဆင်ပြေပြေပါပဲ။
ဒါပေမယ့် များသောအားဖြင့် ဒီဘက်ရောက်ရင် လင့်ခ်တွေက ပေါ်မလာတော့ဘူး။ '''ကိုးကား'''ဆိုတဲ့ စာမျက်နှာမှ လင်ခ်တွေ မရှိဘဲ စာတွေပဲ ရှိနေတယ်။ အဲ့တာ ဘယ်လိုပြင်ရတယ်ပြောပေးနိုင်မလား။
၂။ ကျနော် ဓာတ်ပုံ ဖိုင် မတင်တတ်ဘူးဗျ။ ဘရို အပန်းမကြီးဘူး ဆိုရင် တင်နည်း ပြောပြပေးပါ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်
[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၅၊ ၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)Editor in Myanmar
:Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]] ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== ? ==
blocking?
again?
what did I do this time?
I didn't do any vandilism this time.
[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၃၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]]
:blocking? again? what did I do this time? I didn't do any vandilism this time.
:[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၂၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]] ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== GA review request ==
ဆရာ အချိန်ရရင် ကျနော် GA nominate လုပ်ထားတာလေး ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၀၃:၁၄၊ ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:{{Ping|Htanaungg}} ကျနော် အချိန်သိပ်မအားဖြစ်နေလို့ဗျ။ ၀၈:၂၆၊ ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
== LTNS ==
ဆရာ့ကို မတွေ့ရတာ အတော်ကြာနေပြီလားလို့။ 😅 အလုပ်တွေရှုပ်လို့လား၊ နေမကောင်းလို့လားလို့ သတင်းလာမေးတာပါ။ 😁 - [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|🌐 Pho Sai®️]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၂၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၂ (UTC)
: {{Ping|Pho Sai}} သတင်းလာမေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျန်းမာနေကောင်းပါတယ်။ ဝီကီမှာ စာရေးဖို့ အချိန်မရ ဖြစ်နေလို့ပါဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၄၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC)
== FYI ==
I sense @[[အသုံးပြုသူ:Grafie James|Grafie James]] is a multiple account of @[[အသုံးပြုသူ:Chan Sung-Min|Chan Sung-Min]] according to the user's activities on mywiktionary. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၆:၅၅၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
:Noted [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၂၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
== ဖြစ်ချင်သည် ==
မိဘမေတာ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/136.228.174.234|136.228.174.234]] ၁၅:၀၈၊ ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
== Infor request==
I noticed that you deleted an article I wrote. Cloud you, please, give any reason for that?? Thank you. <!-- Template:Unsigned --><small><span class="autosigned">— [[User:John Aung Myat Bhone|John Aung Myat Bhone]] ([[User talk:John Aung Myat Bhone|ဆွေးနွေး]] • [[Special:Contributions/John Aung Myat Bhone|ပံ့ပိုး]]) ၏ [[WP:SIG|လက်မှတ်မရေးထိုးထားသော]] ဆွေးနွေးချက်။ ၁၇:၀၂၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၂၃</span></small>
:Because I believe the article you wrote [[Brutal violence in Thantang]] is duplicated with [[မြန်မာစစ်တပ်၏ထန်တလန်မြို့နယ်မီးရှို့မှုဖြစ်စဉ်]]]. And article title should be in Burmese not English in Myanmar Wikipedia. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၉၊ ၂ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC)
== [[Tavrovo]] ==
မင်္ဂလာပါ! ဗမာစကား ကောင်းကောင်း မပြောတတ်တာမို့ ဒီဆောင်းပါးကို စစ်ဆေးပြီး ဘာသာစကားမှာ အမှားပါရင် ကျေးဇူးပြုပြီး ပြင်ပေးပါ။ ကြိုပြီးကျေးဇူးပါပဲ! [[အသုံးပြုသူ:KittenBroEeev|KittenBroEeev]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:KittenBroEeev|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၁၅၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၃ (UTC)
== မေးချင်တာလေး ==
Dr ခင်ဗျ.. wiki မှာ page တွေ redirect လုပ်တဲ့အခါ error ွေ တက်တတ်ပါတယ်ဗျ(i.e. ပြောင်းလိုက်တဲ့ နာမည်နဲ့ဆောင်းပါးက တခြား wiki တွေရဲ့ translation အဖြစ်မရှိတော့တာပါ) wikidata နဲ့ ပြန်ပြင်လို့ ရမှန်းသိပေမယ့် မလုပ်တတ်လို့ သင်ကြားပေးပါဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၂၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
== Translation request ==
Hello, Dr Lotus Black.
Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]], [[:en:Azerbaijani manat]] and [[:en:Dani Rodrik]] in Burmese Wikipedia?
Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Oirattas|Oirattas]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Oirattas|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၅၊ ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
== ရာဇဝင်မှာသူရဲကောင်းဖြစ်ချင်ပါတယ် ==
အခု လိုဆောင်းပါးလေး ေးချင်ပါတယ် ဆရာ သတ္တိနဲ့ရှင်ပီးဘဝဖျက်သန်းပုံ မဟုတ်မခံတုတ်ပြန်ချင်တဲ့ပုံ အနိုင်ကျင့်ခံနေရသည်ဟု ထင်တာ မြင်တာလား အစောင့်မရှိ အရှောက်မရှိ ၆နဲ့၉ဟာရေးပုံချင်တူ ပီး ဝလုံးနဲ့ သုညဟာ ေးပုံတူ၏အလျှူဒါနလူကိုးရာစာ၃ယောက်၆ယောက်ပို ေြေေြေြေေေြေေြေြေြေေြေြေေေြေေြေ
ကြွေးဘုန်းကြီး၈ပါးဖုန်းပေးရန်ဆွမ်းမငတ်ဆ ြြေြြြြြ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/2400:AC40:637:1410:5081:3CA3:89D9:6A02|2400:AC40:637:1410:5081:3CA3:89D9:6A02]] ၁၀:၃၅၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
d2nzrjcegfidzwlkr3l9qpfbwwt6n3i
1046401
1046399
2026-08-04T04:48:31Z
Dr Lotus Black
31011
1046401
wikitext
text/x-wiki
== ရေးလို့ရလား။ ==
ဆရာ့ကိုမေးချင်ပါတယ်။
ဆရာပြောလို့တော်တော်လေးလည်းသိခဲ့ပါပြီ။
NUG ပြောတဲ့ People's Defensive War ဆိုတဲ့ အကြာင်းကို ဆောင်းပါးအတိုလေး အဖြစ် ဝီကီမှာ ရေးကြည့်ချင်တယ်ဗျာ။ source ကိုတော့ သတင်းမီဒီယာတွေက ယူတာပေါ့။
ရေးသင့်မရေးသင့်ပြောပေးပါ၊ [[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
: အင်္ဂလိပ်ဝီကီဘက်က [[:en:Defensive war]] အကြောင်း ဘာသာပြန်ရေးသားနိုင်မှာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::သူဆိုလိုချင်တာက [[:en:Myanmar People Defensive War]] ကို ပြောတာနဲ့တူတယ်။ enwiki ဖက်မှာ redirect လုပ်ခံထားရပြီး အဲဒီပြန်ညွှန်းကို ဖျက်ဖို့ ဆွေးနွေးထားကြတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၃၇၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
:::{{ping|Neyya Swan Yi}} ပြည်သူ့ခုခံစစ်ဆိုတာမျိုးက ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်အနေနဲ့ရေးရလောက်တဲ့အထိ notable မဖြစ်ပါ။ သက်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးတစ်ခုခုမှာ section တစ်ခုအနေနဲ့ထည့်တာလောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
:::(ဒီမှာ ကြုံတုန်းတစ်ခါတည်း ပြောချင်တာက) enwiki မှာ လာမရေးခင် ရေးသားနည်းလမ်းညွှန်တွေကို အကြမ်းဖျင်းနားလည်အောင် အရင်ဖတ်ထားဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်ပေးတာနဲ့ပတ်သက်လို့ [[WP:AT]] နဲ့ တခြားရေးသားနည်းလမ်းညွှန်တွေကို [[WP:MOS]] မှာ ကြည့်ပါ။ Myanmar People Defensive War ဆိုတာမျိုးက rough/ poor translation ပါပဲ။ [Myanmar] People's Defensive War ဖြစ်သင့်တာပါ။ Last but not least, drama king လုပ်လဲ အကျိုးမရှိပါဘူး။ ဝီကီမှာ guidelines and policies အရပဲ သွားတာပါ။ ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၁၅:၂၅၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::::ကျေးဇူးပါ [[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၃၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
::::Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]] ၁၈:၁၅၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ==
edit လုပ်ခွင့်ပိတ်ထားတာက်ု ပြန်ဖွင့်ပေးတာ ကျေးဇူးပါ။
လက်ကမြင်းတဲ့ အကျင့်ကို တဖြည်းဖြည်း လျှော့ပါ့မယ်၊၊
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
== မသိလို့ ==
အက်ထမိန်က ကျနော့်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ နောက်ထပ် လက်သရမ်းရင် ပိတ်မယ်လို့ ပြောတယ်။ ဘာတွေ လက်သရမ်းခဲ့လဲ ဆိုတာရှင်းပြပါ။ ကျနော် ဘာကြောင့် ဒီလို အပြောခံ ထိတယ်ဆိုတာ သိရဖို့တော့လည်း ထိုက်တန်ပါတယ်။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၃၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
:{{Ping|အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi}}မိတ်ဆွေအနေနဲ့ ဘာတွေ တည်းဖြတ်ခဲ့သလဲဆိုတာ ကိုယ့်ဘာသာသိမှာပါ။ ကျနော် ပြောခဲ့ပြီးသလိုပါပဲ။ အခုလောက်ဆိုရင် ဝီကီပီဒီးယားရဲ့ မူဝါဒလမ်းစဉ် တွေကို နားလည်သဘာပါက်ပြီးဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မျော်လင့်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၀၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== ထပ်ရှင်းပြ ==
wikipedia စည်းကမ်းတွေက နည်းနည်းတော့ ဖတ်ပြီးပြီ။ အကုန်အဖတ်ရသေးဘူး။
ပြီးတော့ နောက်ထပ်ပြောချင်တာက ကျနော် အရင်တုန်းကလိုမျိုး " ကိုမေကိုလိုး, ဖာသည်မသား" စတဲ့ရိုင်းစိုင်းတဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့လဲ ဆောင်းပါးတွေ လိုက်ပြီး edit မလုပ်ဖူး။ ပုံမှန်စကားလုံးတွေပဲ ထည့်တာ။ အရင်တုန်းက ဆဲတာတွေ လိုက်ထည့်လို လက်သရမ်းတယ် ဆိုတာ နားလည်ပါတယ်။ အခုကြတော့ ဘာဖြစ်လို့လဲ။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၄၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
::{{Ping|အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi}} ဥပမာ မိတ်ဆွေရဲ့ အသုံးပြုသူစာမျက်နှာမှာ ရေးသားထားတာက
[[WP:NOT]] ထဲက '''ဝီကီပီးဒီးယားသည် မင်းမဲ့စနစ် သို့မဟုတ် လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုနိုင်သော ဟစ်တိုင် မဟုတ်ပါ''' လို့ ဖော်ပြချက်နဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အဲလို ရေးချင်တယ်ဆိုရင် ဖေ့ဘွတ်လို လူမှုကွန်ယက်မှာ သွားရေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
:ဪ ဟုတ်ကဲ့ပါ။
:[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၁၊ ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== ခင်ညွန့် ==
ခင်ညွန့်မှာ ကျနော် ရေးထားတာကို ဘာလို့ ဖျက်သလဲ။
ပေါက်ကရတွေ ရေးတာမဟုတ်သလို ဆဲဆိုပြီးရေးတာလဲ မဟုတ်ဘူး။
[[အသုံးပြုသူ:Neyya Swan Yi|Neyya Swan Yi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Neyya Swan Yi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၂၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)Neyya Swan Yi
:သူ့အကြောင်းရေးထားတဲ့ စာအုပ်ရဲ့ စာရေးသူနဲ့ စာအုပ်အမည်ကို ထည့်လို့ရပေမယ့် ဝီကီဆောင်းပါးထဲမှာ စာအုပ်ကိုဖတ်နိုင်တဲ့လင့်ခ်တွေဆီ ထည့်သွင်းညွှန်းဆိုတာမျိုးက spam/promotional အနေနဲ့ဖြစ်တာမို့ ဖယ်ရှားလိုက်တာပါ။ နောက် ကိုးကားထဲက ဖော်ပြထားသမျှကို တိုက်ရိုက်ကူးယူရေးသားတဲ့ ပုံစံ၊ သတင်းဖော်ပြချက်လိုမျိုးဖြစ်တဲ့အတွက် ကျန်အပိုင်းတွေလဲ ဖယ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၁၈၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hi!
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.
When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.
Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.
If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].
We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.
Thank you.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
၁၈:၁၈၊ ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(6)&oldid=22532666 -->
== မသိလို့ပါ ==
မဂ်လာပါဗျ။
ကျနော် အကူအညီ ၂ခု တောင်းချင်ပါတယ်။
၁။ ကျနော်ဘာသာပြန်လိုက်တစ်ချို့ကတော့ အဆင်ပြေပြေပါပဲ။
ဒါပေမယ့် များသောအားဖြင့် ဒီဘက်ရောက်ရင် လင့်ခ်တွေက ပေါ်မလာတော့ဘူး။ '''ကိုးကား'''ဆိုတဲ့ စာမျက်နှာမှ လင်ခ်တွေ မရှိဘဲ စာတွေပဲ ရှိနေတယ်။ အဲ့တာ ဘယ်လိုပြင်ရတယ်ပြောပေးနိုင်မလား။
၂။ ကျနော် ဓာတ်ပုံ ဖိုင် မတင်တတ်ဘူးဗျ။ ဘရို အပန်းမကြီးဘူး ဆိုရင် တင်နည်း ပြောပြပေးပါ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်
[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၅၊ ၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)Editor in Myanmar
:Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]] ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== ? ==
blocking?
again?
what did I do this time?
I didn't do any vandilism this time.
[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၃၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]]
:blocking? again? what did I do this time? I didn't do any vandilism this time.
:[[အသုံးပြုသူ:Editor in Myanmar|Editor in Myanmar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Editor in Myanmar|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၂၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:Myanmar TANK FRANCO [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/49.237.10.212|49.237.10.212]] ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== GA review request ==
ဆရာ အချိန်ရရင် ကျနော် GA nominate လုပ်ထားတာလေး ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၀၃:၁၄၊ ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:{{Ping|Htanaungg}} ကျနော် အချိန်သိပ်မအားဖြစ်နေလို့ဗျ။ ၀၈:၂၆၊ ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
== LTNS ==
ဆရာ့ကို မတွေ့ရတာ အတော်ကြာနေပြီလားလို့။ 😅 အလုပ်တွေရှုပ်လို့လား၊ နေမကောင်းလို့လားလို့ သတင်းလာမေးတာပါ။ 😁 - [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|🌐 Pho Sai®️]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၂၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၂ (UTC)
: {{Ping|Pho Sai}} သတင်းလာမေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျန်းမာနေကောင်းပါတယ်။ ဝီကီမှာ စာရေးဖို့ အချိန်မရ ဖြစ်နေလို့ပါဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၄၊ ၄ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC)
== FYI ==
I sense @[[အသုံးပြုသူ:Grafie James|Grafie James]] is a multiple account of @[[အသုံးပြုသူ:Chan Sung-Min|Chan Sung-Min]] according to the user's activities on mywiktionary. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၆:၅၅၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
:Noted [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၂၊ ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
== ဖြစ်ချင်သည် ==
မိဘမေတာ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/136.228.174.234|136.228.174.234]] ၁၅:၀၈၊ ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
== Infor request==
I noticed that you deleted an article I wrote. Cloud you, please, give any reason for that?? Thank you. <!-- Template:Unsigned --><small><span class="autosigned">— [[User:John Aung Myat Bhone|John Aung Myat Bhone]] ([[User talk:John Aung Myat Bhone|ဆွေးနွေး]] • [[Special:Contributions/John Aung Myat Bhone|ပံ့ပိုး]]) ၏ [[WP:SIG|လက်မှတ်မရေးထိုးထားသော]] ဆွေးနွေးချက်။ ၁၇:၀၂၊ ၁ ဧပြီ ၂၀၂၃</span></small>
:Because I believe the article you wrote [[Brutal violence in Thantang]] is duplicated with [[မြန်မာစစ်တပ်၏ထန်တလန်မြို့နယ်မီးရှို့မှုဖြစ်စဉ်]]]. And article title should be in Burmese not English in Myanmar Wikipedia. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၉၊ ၂ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC)
== [[Tavrovo]] ==
မင်္ဂလာပါ! ဗမာစကား ကောင်းကောင်း မပြောတတ်တာမို့ ဒီဆောင်းပါးကို စစ်ဆေးပြီး ဘာသာစကားမှာ အမှားပါရင် ကျေးဇူးပြုပြီး ပြင်ပေးပါ။ ကြိုပြီးကျေးဇူးပါပဲ! [[အသုံးပြုသူ:KittenBroEeev|KittenBroEeev]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:KittenBroEeev|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၁၅၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၃ (UTC)
== မေးချင်တာလေး ==
Dr ခင်ဗျ.. wiki မှာ page တွေ redirect လုပ်တဲ့အခါ error ွေ တက်တတ်ပါတယ်ဗျ(i.e. ပြောင်းလိုက်တဲ့ နာမည်နဲ့ဆောင်းပါးက တခြား wiki တွေရဲ့ translation အဖြစ်မရှိတော့တာပါ) wikidata နဲ့ ပြန်ပြင်လို့ ရမှန်းသိပေမယ့် မလုပ်တတ်လို့ သင်ကြားပေးပါဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၂၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
== Translation request ==
Hello, Dr Lotus Black.
Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]], [[:en:Azerbaijani manat]] and [[:en:Dani Rodrik]] in Burmese Wikipedia?
Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Oirattas|Oirattas]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Oirattas|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၅၊ ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
== ရာဇဝင်မှာသူရဲကောင်းဖြစ်ချင်ပါတယ် ==
အခု လိုဆောင်းပါးလေး ေးချင်ပါတယ် ဆရာ သတ္တိနဲ့ရှင်ပီးဘဝဖျက်သန်းပုံ မဟုတ်မခံတုတ်ပြန်ချင်တဲ့ပုံ အနိုင်ကျင့်ခံနေရသည်ဟု ထင်တာ မြင်တာလား အစောင့်မရှိ အရှောက်မရှိ ၆နဲ့၉ဟာရေးပုံချင်တူ ပီး ဝလုံးနဲ့ သုညဟာ ေးပုံတူ၏အလျှူဒါနလူကိုးရာစာ၃ယောက်၆ယောက်ပို ေြေေြေြေေေြေေြေြေြေေြေြေေေြေေြေ
ကြွေးဘုန်းကြီး၈ပါးဖုန်းပေးရန်ဆွမ်းမငတ်ဆ ြြေြြြြြ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/2400:AC40:637:1410:5081:3CA3:89D9:6A02|2400:AC40:637:1410:5081:3CA3:89D9:6A02]] ၁၀:၃၅၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== Help me to Complete this Article ==
hi
Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]], actually I do not understand Burmese script but wanted create this article.
It will be helpful.
[[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၅၊ ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၄၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::Since your article is draft in en wiki, i suggest you try to go live that article in en wiki, and then i might consider translating for that, thanks. [[အသုံးပြုသူ:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၈၊ ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
95vto5axchff9gyd5wm7ttqem7343o9
နားဆစ်ဆပ်
0
289985
1046406
2026-08-04T04:55:01Z
Cepyita
93402
[[နားဆစ်ဆပ်]] စာမျက်နှာကို [[နာရ်ကစ်စို့စ်]] သို့ Cepyitaက ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း: More faithful phonetic transcriptiom of Ancient Greek names
1046406
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[နာရ်ကစ်စို့စ်]]
fj4pqyk31hlqmdn0ypmp3dtmdj15xel
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-43036-55
3
289986
1046416
2026-08-04T05:40:00Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046416
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-43036-55 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၀၊ ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
iielrtvl93byp37brpbslaxhikg0sem
Kyaw Myo Latt
0
289987
1046422
2026-08-04T07:12:56Z
Kkmobilepol
146508
"K&K Mobile" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046422
wikitext
text/x-wiki
K&K Mobile
6q2lyazqb1d61hisohgmwtfa8camizi
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kkmobilepol
3
289988
1046423
2026-08-04T07:40:20Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046423
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kkmobilepol ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၀၊ ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
1d3lod57n7z01s6wtvol9xl21asyevi
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၄
100
289989
1046430
2026-08-04T08:13:52Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=08|day=4|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046430
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=08|day=4|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
6tv4672pfc7mswgktni1upm8tbcjygg
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆/ပြက္ခဒိန်
100
289990
1046431
2026-08-04T08:17:49Z
Salai Rungtoi
22844
"{{#invoke:current events calendar|main|year=2026|month=9}}<noinclude> [[Category:လက်ရှိဖြစ်ရပ် ပြက္ခဒိန်များ]] </noinclude>" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046431
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:current events calendar|main|year=2026|month=9}}<noinclude>
[[Category:လက်ရှိဖြစ်ရပ် ပြက္ခဒိန်များ]]
</noinclude>
ol2902rm5gxfsjrkhzbqdl02x7scywb
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
100
289991
1046432
2026-08-04T08:19:56Z
Salai Rungtoi
22844
" {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}} [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ [[စက်တင်ဘာ|စက်တင်ဘာလ]]သည် ယခုလက်ရှိ သာမန်နှစ်၏ နဝမမြောက်လ ဖြစ်သည်။ အင်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1046432
wikitext
text/x-wiki
{{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}
[[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ [[စက်တင်ဘာ|စက်တင်ဘာလ]]သည် ယခုလက်ရှိ သာမန်နှစ်၏ နဝမမြောက်လ ဖြစ်သည်။ [[အင်္ဂါနေ့]]တွင် စတင်ခဲ့သော ဤလသည် ရက်ပေါင်း ၃၀ ကြာပြီးနောက် [[ဗုဒ္ဓဟူးနေ့]]တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။
== [[မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ]] ==
<div style="display: flex; flex-flow: row wrap; margin: 0 -5px;">
<div style="flex: 100 1 200px; margin: 0 5px;">
{{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Month Inclusion|၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ}}
</div>
<div style="flex: 1 100 250px; margin: 0 5px;">
{{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆/ပြက္ခဒိန်}}
{{မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Sidebar}}
</div>
</div>
{{commons category|September 2026}}
{{events by month links|year=2026|prefix=Portal:Current events/}}
[[ကဏ္ဍ:စက်တင်ဘာ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
p2ksbcg0zb2hff9l1qlmqilb1l7fp24
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-42995-72
3
289992
1046434
2026-08-04T08:40:28Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046434
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-42995-72 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၀၊ ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
c0oiixz8irraplryoipqg9h1ogz5dgc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-42828-91
3
289993
1046436
2026-08-04T09:40:37Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1046436
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-42828-91 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၀၊ ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC)
pld6f88x1u097ytv45bs6twsv3cdfbl